CConstaterende datEcht-Susteren
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening deel I

Gemeenteraad 1 juli 2026, gemeente Echt-SusterenBij agendapunt: Jaarrekening 202573.284 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 7 van 9

De gemeente is verplicht om de overtollige liquide middelen te parkeren bij de schakist. Hierop is één uitzondering. Een gemeente mag de overtollige liquide middelen wel uitlenen aan ander decentrale overheden. Sinds de rente in het 2e halfjaar 2022 aan het stijgen is, is de vraag van collega gemeente groot om overtollige liquide middelen van een collega gemeente te kunnen lenen. Het mes snijdt dan aan twee kanten: De uitlenende gemeente ontvangt een hogere rente dan bij de schatkist, de lenende gemeente betaalt een lager rente dan bij de bank. Per 31 december 2025 waren geen middelen meer uitgeleend aan collega gemeenten, omdat de beschikbare middelen in het eerste kwartaal 2026 zelf nodig zijn. Het saldo bij de schatkist was € 14.137.000 groot. Bij het vorige onderwerp is aangegeven dat de vaste schuld € 46.379.000 bedraagt. De netto schuld bedraagt echter, rekening houdende met het saldo bij de schatkist en de uitgeleende gelden, € 32.221.000. Financieringen en beleggingen en af te sluiten transacties Binnen de marges van het contract van de integrale dienstverlening van onze rekening-courant met de BNG (kredietmaximum € 2.000.000) en de bepalingen van de wet FIDO, waarbij een kasgeldlimiet van 8,5% wordt gehanteerd van de uitgaven op de exploitatie van het betreffende begrotingsjaar € 113.928.000) is de bedrijfsvoering voor het jaar 2025 vormgegeven.

Meerjarige liquiditeitenplanning Voor de normale exploitatielasten wordt uitgegaan van het principe dat jaarlijkse uitgaven worden voldaan uit de jaarlijkse inkomsten. Voor een goede liquiditeitenplanning zijn twee zaken van belang, namelijk de verwachte investeringen en de renteontwikkeling op korte en op lange termijn. Voor de investeringen wordt uitgegaan van het meerjareninvesteringsplan. De renteontwikkeling wordt dagelijks bijgehouden en per kwartaal met de portefeuillehouder financiën besproken. Als de renteontwikkeling daarvoor aanleiding geeft wordt in direct overleg met de portefeuillehouder gehandeld, om mogelijke renterisico’s te beperken. Naast de investeringen wordt ook in de liquiditeitenplanning meegenomen de eventuele verkoopopbrengsten uit het grondbedrijf. Door deze Deel I - 158 - aspecten regelmatig te monitoren wordt optimaal gebruik gemaakt van de renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. Schatkistbankieren Het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren is op 15 december 2013 van kracht geworden. Het wetsvoorstel verplicht alle decentrale overheden om hun overtollige (liquide) middelen aan te houden in de schatkist. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak.

Een decentrale overheid behoudt, op basis van de wet Fido, de mogelijkheid om leningen te verstrekken en uitzettingen te verrichten op grond van de publieke taak. Deelname aan schatkistbankieren verandert daar niets aan. Voor Echt-Susteren heeft het schatkistbankieren relatief weinig gevolgen. Doordat er fors geïnvesteerd wordt, moeten financiële middelen aangetrokken worden. De middelen die niet direct nodig zijn werden tegen 0% "geparkeerd" bij de schatkist. Sinds het tweede halfjaar 2022 is de rente aan het stijgen. Dit betekent dat gemeenten ook voor de geparkeerde middelen bij de schatkist een rentevergoeding ontvangen. In 2019 is besloten tot het aantrekken van financieringsmiddelen voor een totaalbedrag van € 40 miljoen tegen verschillende looptijden. Voorwaarde was en is dat de rente negatief moet zijn. Ná de onzekere periode in november 2019 is de rente weer stilaan gestegen, totdat eind januari 2020 de rente voor lang geld weer begon te dalen. Op 9 maart 2020 werd de rente voor het eerst negatief en zijn toen twee lineaire geldleningen van € 10 miljoen elk aangetrokken. Een geldlening met een looptijd van 15 jaar en een rente van -/- 0,11%. De tweede geldlening met een looptijd van 20 jaar en een rente van -/- 0,02%.

Per 15 oktober 2020 is de rente weer gedaald en is nog een geldlening afgesloten van € 10 miljoen met een looptijd van 20 jaar tegen een rente van -/- 0,035%. Met de aangetrokken € 30 miljoen kunnen investeringswerken en aflossingen van langlopende schuld gefinancierd worden. De middelen die niet direct nodig zijn worden “geparkeerd" bij de schatkist c.q. uitgeleend aan andere gemeenten. Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) en Wet tot aanpassing van het sanctiemechanisme voor decentrale overheden van de Wet houdbare overheidsfinanciën De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) bevat het benodigde wettelijke instrumentarium voor het bereiken en in stand houden van houdbare overheidsfinanciën. De kern van de wet is verankering van de Europese begrotingsafspraken en de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning moeten leveren om aan deze afspraken te voldoen. De meest in het oog springende daarvan is het bereiken van begrotingsevenwicht op middellange termijn. Met deze afspraak wordt uitdrukking gegeven aan de noodzaak van een houdbare EMU-schuld. De beheersing van het EMU-saldo is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het Rijk en de decentrale overheden. De eindverantwoordelijkheid voor de overheidsfinanciën als geheel ligt bij het Rijk.

Om deze verantwoordelijkheid in te kunnen vullen, heeft het Rijk, in het bijzonder de Minister van Financiën, de instrumenten daarvoor nodig. De inkomsten en uitgaven van de decentrale overheden staan niet onder de directe invloed van het Rijk. Het huidige artikel 6 van de Wet Hof biedt de Minister van Financiën de mogelijkheid om het EMU-saldo van de decentrale overheden te beheersen via een sanctiemechanisme. Met deze wetswijziging wordt het sanctiemechanisme vervangen door een correctiemechanisme. Met het correctiemechanisme bestaat de mogelijkheid om het EMU-saldo van de decentrale overheden te beheersen bij een dreigende, meerjarige, overschrijding van de vastgestelde norm voor het EMU-saldo van de decentrale overheden. Het correctiemechanisme treedt alleen in werking als de macronorm voor het EMU-saldo van de decentrale overheden structureel wordt overschreden. Het opleggen van sancties aan de decentrale overheden op grond van het correctiemechanisme is pas mogelijk als op realisatiebasis sprake is van de overschrijding van de tekortnorm. N.B. De sanctie bestaat uit een korting op het gemeentefonds als op macroniveau de gemeenten een overschrijding van dit EMU-saldo veroorzaken. De individuele gemeente heeft daarop geen invloed. Meerjarige ontwikkeling financiering Om een beeld te vormen van onze gemeentelijke schuldpositie kan men werken met diverse ratio’s.

Vaak komen hier echter cijfers uit die van toepassing zijn voor het bedrijfsleven, maar in mindere mate geschikt zijn voor de lagere overheid. Daarom wordt gekozen voor een andere insteek om toch een oordeel te kunnen vormen over onze gemeentelijke schuldenpositie. Men kan zich de vraag stellen: wanneer is de schuld te hoog? In zijn algemeenheid kan men zeggen dat de schuld te hoog is als deze meer bedraagt dan 150% van de exploitatie-uitgaven. Voorzichtigheid is geboden als de schuld tussen de 100% en 150% van de exploitatie-uitgaven bedraagt. Schulden nemen door de rentelasten meerjarig begrotingsruimte in. Als de rentelasten te hoog oplopen, wordt te zeer beslag gelegd op de begrotingsruimte, waardoor geen ruimte meer overblijft voor reguliere activiteiten. In onderstaande tabel zijn opgenomen de saldi van de geldleningen per 31 december van het dienstjaar evenals de betaalde rente behorende bij deze geldleningen en de exploitatietotalen per 31 december van het dienstjaar. In de laatste kolom wordt de verhouding weergegeven tussen de schuld en het exploitatietotaal. Geconcludeerd mag worden dat onze gemeente met een percentage schuld van 40,71% in relatie tot het exploitatietotaal voor 2025 zich in de veilige zone bevindt.

Saldo per | Saldo vaste | Betaalde rente | Exploitatietotaal | Schuld geldleningen | begroot | exploitatietotaal in procenten 31-12-2018 | € 50.801.000 | € | 1.199.000 | € | 73.829.000 | 68,81% 31-12-2019 | € 46.840.000 | € | 1.111.000 | € | 76.056.000 | 61,59% 31-12-2020 | € 62.875.000 | € | 1.013.000 | € | 78.267.000 | 80,33% 31-12-20211 | € 69.387.000 | € | 888.000 | € | 77.073.000 | 90,03% 31-12-20222 | € 63.780.000 | € | 796.000 | € | 85.797.000 | 74,34% 31-12-20233 | € 58.170.000 | € | 711.000 | € | 88.901.000 | 65,43% 31-12-20244 | € 52.576.000 | € | 625.000 | € | 103.767.000 | 50,67% 31-12-2025 | € 46.379.000 | € | 542.000 | € | 113.928.000 | 40.71% 1 Het saldo van de schuldenlast is weliswaar gestegen, maar de rentelast is gedaald. Bij de schatkist is ruim € 27 miljoen geparkeerd per 31 december 2021, waardoor per saldo de schuldenlast € 42,3 miljoen bedraagt. De schuld ten opzichte van het exploitatietotaal bedraagt dan 54,88% 2Bij de schatkist is ruim € 6 miljoen geparkeerd en € 20 miljoen is uitgezet bij collega gemeenten per 31 december 2022, waardoor per saldo de schuldenlast € 37,8 miljoen bedraagt De schuld ten opzichte van het exploitatietotaal bedraagt dan 44,06% 3 Bij de schatkist is ruim € 9,3 miljoen geparkeerd en € 11,8 miljoen is uitgezet bij collega gemeenten per 31 december 2023, waardoor per saldo de schuldenlast € 37,1 miljoen bedraagt.

De schuld ten opzichte van het exploitatietotaal bedraagt dan 41,74% 4 Bij de schatkist is ruim € 15,5 miljoen geparkeerd, waardoor per saldo de schuldenlast € 37,0 miljoen bedraagt. De schuld ten opzichte van het exploitatietotaal bedraagt dan 35,66% Deel I - 159 - Deel I - 160 - Renterisiconorm Voor de leningen is de wettelijke renterisico norm van belang. Door deze normstelling, zijnde 20% van het begrotingstotaal aan het begin van het dienstjaar, wordt een kader gesteld om openbare lichamen tot een zodanige opbouw van de leningenportefeuille te laten komen, dat het renterisico op grond van renteaanpassing en herfinanciering van leningen in voldoende mate wordt beperkt. Bij een gelijkmatige opbouw van de leningenportefeuille, waarbij niet in enig jaar een onevenredig groot deel van de leningenportefeuille geherfinancierd moet worden, wordt het renterisico op de vaste schuld gespreid over de jaren. Een verandering van de rente werkt zodoende vertraagd door op de rentelasten en baten in enig jaar. Voor de berekening van het renterisico moet modelstaat B opgesteld worden.

Modelstaat B  Renterisico vaste schuld over het jaar 2025  Gemeente Echt-Susteren  Provincie Limburg Toelichting: renterisico vaste schuld in relatie tot renterisiconorm Modelstaat B wordt eenmaal per jaar als onderdeel van de financieringsparagraaf bij de begroting en het jaarverslag naar de toezichthouder gezonden. Op deze staat wordt het renterisico van de komende vier jaren gerapporteerd. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de aflossingen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. Het renterisico heeft betrekking op het gehele openbare lichaam, zoals ook op de gemeentelijke kredietbank en op diensten zoals het grondbedrijf. Het renterisico wordt getoetst aan het bedrag van de renterisiconorm. De renterisiconorm heeft betrekking op het totaal van de begroting van uitsluitend het komend jaar. Voor deze jaarrekening worden de cijfers over 2025 gepresenteerd.

(Bedragen x € 1.000) Stap | Variabelen | 2025 | 2025 renterisiconorm | Begroot | Rekening 1 | Renteherzieningen | 0 | 0 2 | Aflossingen | 6.197 | 6.197 3 | Renterisico 1 + 2 | 6.197 | 6.197 4 | Renterisiconorm | 22.786 | 22.786 5a = 4 > 3 | Ruimte onder Renterisiconorm | 16.589 | 16.589 5b = 3 > 4 | Overschrijding Renterisiconorm | 0 | 0 Berekening renterisiconorm | 2025 4a | Begrotingstotaal | 113.928 4b | Percentage | 20% 4 = (4a x 4b | Renterisiconorm | 22.786 /100) Berekening kasgeldlimiet De kasgeldlimiet moet worden berekend aan het begin van elk kalenderjaar en bij wijziging van elk percentage. Begrotingstotaal 2025 | € 113.928.000 Het bij ministeriele regeling vastgesteld percentage | 8,5% Kasgeldlimiet: € 113.928.000 x 8,5% = | € 9.684.000 Toelichting kasgeldlimiet Rapportage van over- en onderschrijding van de kasgeldlimiet vindt plaats via de financieringsparagraaf bij de jaarrekening en bij de begroting. In de jaarrekening worden opgenomen de kwartaalstaten van het 1e tot en met 4e kwartaal 2025. Als in drie achtereenvolgende kwartaalrapportages de kasgeldlimiet wordt overschreden, wordt de toezichthouder daarvan op de hoogte gesteld, zo enigszins mogelijk ruim voorafgaand aan de derde overschrijding. In een plan van aanpak moet aangegeven worden hoe opnieuw aan de kasgeldlimiet te voldoen. Dit plan moet door Gedeputeerde Staten goedgekeurd worden.

Zoals uit de kwartaalstaten (zie volgende pagina) blijkt, was er in 2025 geen sprake van een overschrijding van de kasgeldlimiet. Renteschema In artikel 13 van het Besluit Begroten en Verantwoorden provincies en gemeenten is opgenomen dat met ingang van het begrotingsjaar 2018 in de financieringsparagraaf inzicht moet worden gegeven in de rentelasten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. In onderstaand renteschema staan de gevraagde gegevens vermeld. Deel I - 161 - Deel I - 162 - Renteschema De externe rentelasten over de korte en lange financiering 552.544 De externe rentebaten (idem) -/- 461.925 Saldo rentelasten en baten 90.619 De rente die aan de taakvelden 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur en 8.2 Grondexploitaties (BIE) moet worden toegerekend 0 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/- 81.038 De rentebaat van doorverstrekte leningen als daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 60.961 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente -/- 20.077 Renteresultaat op het taakveld Treasury 70.542 Renteschema De externe rentelasten over de korte en lange financiering 552.544 De externe rentebaten (idem) - 461.925 Saldo rentelasten en baten -

90.619 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend 0 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden doorberekend - 31.768 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -60.961 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente - 92.729 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente - 92.729 De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) 0 Renteresultaat taakveld Treasury -2.110 Modelstaat A Liquiditeitspositie over het 1e tot en met en 4e kwartaal 2025 op basis van model van de Provincie Limburg. Berekening liquiditeitspositie Op deze staat moet eenmaal per kwartaal de gemiddelde liquiditeitspositie over het voorgaande kwartaal worden ingevuld. Het gaat hierbij om de gemiddelde liquiditeitspositie van het gehele openbare lichaam, inclusief bedrijven en andere takken van dienst. Schuldverhoudingen tussen de algemene dienst en bedrijven of andere takken van dienst moeten niet worden opgenomen. De staten moeten op kwartaalbasis worden verstuurd naar de toezichthouder. De staten over de kwartalen van het afgelopen jaar worden ook als onderdeel van de financieringsparagraaf in het jaarverslag over het voorgaande jaar naar de toezichthouder gezonden.

Bij het bepalen of een lening tot een korte schuld gerekend kan worden, moet rekening worden gehouden met de gehanteerde derivaten. Uitgangspunt hierbij is dat het resultaat van de onderliggende lening en het derivaat telt. Een lange vastrentende lening waarop een derivaat wordt afgesloten, met als gevolg een variabele (bv. 3-maands) rente, heeft een rente typische looptijd korter dan 1 jaar en moet tot de korte schuld worden gerekend. Bedragen x € 1.000 1e | 2e | 3e | 4e maand | kwartaal | kwartaal | kwartaal | kwartaal (1) Vlottende (korte) schuld | 1 | 1.600 | 1.600 | 1.685 | 1.734 2 | 1.600 | 1.638 | 1.643 | 1.600 3 | 2.200 | 1.647 | 1.600 | 2.555 (2) Vlottende middelen | 1 | 12.954 | 9.541 | 19.776 | 22.296 2 | 11.303 | 11.919 | 20.528 | 20.331 3 | 11.485 | 19.379 | 23.441 | 15.292 (3) Netto vlottende schuld (+) overschot (-) | 1 | -11.354 | -7.941 | -18.091 | -20.562 2 | -9.703 | -10.281 | -18.885 | -18.731 3 | -9.285 | -17.732 | -21.841 | -12.737 (4) Gemiddelde netto vlottende schuld (+) | - 10.114 | -11.985 | -19.606 | -17.343 Gemiddeld overschot vlottende middelen (-) (5) Kasgeldlimiet | 9.684 | 9.684 | 9.684 | 9.684 (6a) Ruimte onder kasgeldlimiet (5-4) | 19.798 | 21.669 | 29.290 | 27.027 (6b) Overschrijding van de kasgeldlimiet (4-5) Berekening kasgeldlimiet De kasgeldlimiet moet worden berekend aan het begin van elk kalenderjaar en bij wijziging van elk percentage

(post 8). (7) Begrotingstotaal | 113.928 | 113.928 | 113.928 | 113.928 (8) Het bij ministeriele regeling vastgesteld | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% percentage (9) Kasgeldlimiet: 7 x 8 : 100 | 9.684 | 9.684 | 9.684 | 9.684 Deel I - 163 - Deel I - 164 - 9.6 Paragraaf bedrijfsvoering Taken bedrijfsvoering Sinds 1 juli 2017 zijn uitvoerende taken op het gebied van bedrijfsvoering ondergebracht bij Servicecentrum MER. Het betreft de taakvelden Human Resource Management (HRM), financiën en informatisering. HRM Organisatieontwikkeling Van GROEI25 naar GROEI30 Voor het realiseren van de bestuurlijke doelstellingen is een evenwichtige afstemming vereist tussen bestuurlijke opgaven en ambities enerzijds en de beschikbare capaciteit en kwaliteit van de ambtelijke organisatie anderzijds. Dit vraagt om een organisatie die in staat is om, naast het invullen van bestuurlijke behoeften, adequaat in te spelen op wijzigingen in wet- en regelgeving, landelijke programma’s en technologische, maatschappelijke en economische ontwikkelingen. In dit kader is de organisatie de afgelopen jaren verder ontwikkeld via het organisatie ontwikkeltraject GROEI25 (2022–2025). Dit traject is in 2025 afgerond.

Binnen GROEI25 is gewerkt langs de volgende ontwikkelsporen:  Professionalisering  Optimaliseren van de werkomgeving  Continu verbeteren  Aandacht voor medewerkers Met GROEI25 zijn structurele verbeteringen gerealiseerd en is een bestendige ontwikkelrichting ingezet. Ter borging en verdere doorontwikkeling van deze lijn is besloten het organisatie ontwikkeltraject voort te zetten onder de naam GROEI30. GROEI30 Met GROEI30 wordt verder gewerkt aan de doorontwikkeling van een flexibele en toekomstbestendige organisatie. De focus ligt op het continu verbeteren van de dienstverlening, het versterken van het procesmanagement, het verder professionaliseren van de bedrijfsvoering en het gericht investeren in de ontwikkeling van medewerkers. Hiermee wordt beoogd de organisatie in staat te houden om adequaat in te spelen op veranderende maatschappelijke en bestuurlijke omstandigheden. Binnen GROEI30 zijn de volgende ontwikkelsporen onderscheiden:  Dienstverlening  Procesmanagement  Professionalisering  Persoonlijke ontwikkeling GROEI30 bouwt voort op de resultaten van GROEI25 en vormt het kader voor verdere stappen richting een wendbare, professionele en toekomstgerichte organisatie. Programma-aanpak Voor de uitvoering van de ontwikkelopgaven wordt binnen GROEI30 gewerkt met een programmatische aanpak.

GROEI30 fungeert hierbij als overkoepelend kader waarbinnen de afzonderlijke programma’s zijn gepositioneerd en onderling zijn afgestemd. Voor de ontwikkelsporen Dienstverlening en Procesmanagement zijn afzonderlijke programma’s ingericht met dezelfde naam. Daarnaast is een nieuw programma gestart, gericht op het borgen van Deel I - 165 - de continuïteit en het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid. Dit programma draagt de naam Veerkracht. Naast deze programma’s is er een afzonderlijk programma Duurzaamheid, gericht op de uitvoering van de duurzaamheidsopgaven. Dit programma draagt, naast de eigen beleidsdoelstellingen, bij aan de bredere ontwikkeling en toekomstbestendigheid van de organisatie. De vier programma’s leveren ieder vanuit hun eigen focus een bijdrage aan zowel de realisatie van specifieke beleidsdoelstellingen als aan de integrale organisatieontwikkeling. GROEI30 biedt hierbij samenhang, richting en sturing, waardoor de programma’s elkaar versterken en gezamenlijk bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de organisatie. Integriteit De gemeente Echt-Susteren hecht groot belang aan een integere, betrouwbare en transparante organisatie. Integriteit maakt daarom structureel onderdeel uit van het HRM-beleid en van het professioneel handelen van bestuurders en medewerkers.

In 2025 is een integriteitstraject uitgevoerd waarbij de gedragscodes zijn geactualiseerd. Dit heeft geleid tot de vaststelling van drie gedragscodes: voor de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de ambtelijke organisatie, inclusief de griffie. Als onderdeel van dit traject is een digitale integriteitsmeting uitgevoerd onder raadsleden, collegeleden en ambtelijke medewerkers. De resultaten zijn besproken in workshops en hebben bijgedragen aan bewustwording en het gesprek over professioneel en integer handelen. De gedragscode voor de ambtelijke organisatie ondersteunt medewerkers bij het maken van integere afwegingen. Ambtenaren leggen bij indiensttreding de ambtseed of -belofte af en overige medewerkers ondertekenen een integriteitsverklaring. Daarmee gelden de gedragscodes voor iedereen, die onder verantwoordelijkheid van de gemeente, werkzaamheden verricht. Dienstverlening Het hoofdlijnenakkoord 2022–2026 vraagt van de gemeentelijke organisatie dat zij goede dienstverlening levert en flexibel inspeelt op veranderende maatschappelijke behoeften. Om dit gericht te kunnen doen is in 2023 het Programma Dienstverlening opgesteld. Dit programma beschrijft hoe de dienstverlening in de komende jaren verder wordt verbeterd.

De focus ligt daarbij op twee hoofdthema’s: het beter leren kennen van onze inwoners en het versterken van het dienstverlenings‑DNA van onze medewerkers. Onderzocht is welke landelijke trends relevant zijn, welke instrumenten ons helpen om inwoners beter te begrijpen en hoe we onze medewerkers verder kunnen ondersteunen in hun dienstverlenende ontwikkeling. In 2025 zijn de resultaten van de 0‑meting onder inwoners en het onderzoek naar onze telefonische bereikbaarheid verder geanalyseerd en vertaald naar concrete verbetermaatregelen. Daarnaast is de doorontwikkeling van het dienstverlenings‑DNA van medewerkers voortgezet. Binnen het gezamenlijke Programma Dienstverlening hebben de vier MER-organisaties projecten uitgevoerd voor de implementatie van Europese wet- en regelgeving en voor de (door)ontwikkeling van klantkanalen, waaronder een nieuwe gemeente-app. CAO De nieuwe Cao Gemeenten heeft een looptijd van twee jaar (van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027). Deze cao zet niet alleen in op een passende beloning, maar toont ook een sterke focus op inclusiviteit, modern ouderschap en duurzame inzetbaarheid. Per 1 oktober 2025 is de eerste fase van nieuwe afspraken ingegaan. Deze fase richt zich op een verbetering van arbeidsvoorwaarden en vergoedingen, een hogere waardering voor werken op onregelmatige tijden en een verruiming van verlofregelingen.

Daarbij is extra aandacht besteed aan inclusiviteit en het beter ondersteunen van medewerkers in verschillende persoonlijke situaties. De overige aanpassingen volgen per 1 januari 2026. Leren en ontwikkelen Op 1 september 2025 is de MER-academie gelanceerd. De academie biedt voor onze medewerkers allerlei trainingen, cursussen en opleidingen aan. Deze kunnen zowel fysiek als digitaal zijn. Zo is bijvoorbeeld de onboarding voor nieuwe medewerkers in de academie geborgd en kunnen medewerkers zich inschrijven voor de trainingen ‘heldere taal’. In 2026 wordt het aanbod steeds verder uitgebreid. Op basis van de opleidingsplannen wordt de behoefte bepaald, zodat het mogelijk is een passend aanbod te ontwikkelen. Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt blijft een structurele uitdaging. Daarom werken de MER-organisaties onverminderd verder aan ons arbeidsmarktbeleid. In het afgelopen jaar zijn daarnaast meer concrete acties op het gebied van recruitment uitgezet om onze zichtbaarheid en aantrekkingskracht op de arbeidsmarkt te vergroten. Deze inzet blijft een belangrijk speerpunt. Door deze gezamenlijke aanpak werken we toe naar een sterke en herkenbare positie als werkgever. We willen een aantrekkelijke werkgever zijn én blijven, voor nieuwe medewerkers én voor onze bestaande medewerkers.

Functieboek HR21 Gemeente Echt-Susteren maakt gebruik van de functiebeschrijvingen van het functiewaarderingssysteem HR21. De beschrijvingen van de functies zijn opgenomen in een functieboek. De organisatie ontwikkelt zich continue. Dit betekent dat ook de functies mee ontwikkelen en er taken bijkomen, worden geschrapt of taken anders worden bezien. Deze ontwikkelingen kunnen consequenties hebben voor de indeling van functies in een HR21 normfunctie. Om ons functieboek actueel te houden vindt er daarom jaarlijks een onderhoudsronde plaats. HRM-kengetallen Leeftijdsopbouw per 31 december 2025 Totaal | < 25 | 26 – 35 | 36 – 45 | 46 – 55 | 56 – 65 | > 65 Totaal aantal medewerkers | 179 | 4 | 27 | 47 | 54 | 44 | 3 Mannen | 98 | 1 | 12 | 25 | 32 | 27 | 1 Vrouwen | 81 | 3 | 15 | 22 | 22 | 17 | 2 Deeltijdfactor per 31 december | Aantal | Percentage 2025 TOTAAL | Fulltime | Parttime | Fulltime | Parttime Totaal aantal medewerkers | 179 | 124 | 55 | 69% | 31% Mannen | 98 | 91 | 7 | 51% | 4% Vrouwen | 81 | 33 | 48 | 18% | 27% Deel I - 166 - Ontwikkeling gemiddeld | Schaalbezetting per 31 december 2025 ziekteverzuimpercentage | Schaal | Aantal | % medewerkers 2019 | 4,22% | 0 t/m 3 | 0 | 0% 2020 | 6,41% | 4 t/m 6 | 32 | 18% 2021 | 7,27% | 7 t/m 9 | 64 | 36% 2022 | 7,24% | 10 t/m 12 | 76 | 42% 2023 | 5,01% | 13 en hoger | 5 | 3% 2025 | 6,20% | Totaal | 179 | 100,0% Ontwikkeling

personeelsbestand 2020 | 126,85 fte 2021 | 129,47 fte 2022 | 132,47 fte 2023 | 140,53 fte 2024 | 150,42 fte 2025 | 166,08 fte Indicatoren/kengetallen Wettelijk voorgeschreven Formatie fte per 1.000 inwoners | 5,28 fte Bezetting fte per 1.000 inwoners | 5,15 fte Apparaatskosten per inwoner | € 531,86 Kosten externe inhuur als % van de totale | 9,90% loonsom + totale kosten inhuur externen Overhead in % van totale lasten | 8,52% Financiën Beleids- en budgetcyclus In 2025 zijn de volgende producten uit de Beleids- en budgetcyclus aan de raad aangeboden. Deel I - 167 - Raad | Product 3 juli 2025 | Jaarrekening 2024 3 juli 2025 | 1e bestuursrapportage 2025 3 juli 2025 | Kadernota 2026 13 november 2025 | Begroting 2026 11 december 2025 | 2e bestuursrapportage 2025 Op 13 november 2025 is in de raad de nota reserves en voorzieningen 2025 vastgesteld. Kostentoerekening Medewerkers van de gemeente werken ook aan investeringen en grondexploitaties. Dit betekent dat er uren maal het uurtarief worden toegerekend aan bedoelde investeringen en exploitaties. Bij elke aanpassing van de cao wordt het uurtarief opnieuw vastgesteld door het college. Het nieuwe uurtarief is vastgesteld in de collegevergadering van 26 augustus 2025. Tax Control Framework (TCF) De Belastingdienst dringt er bij gemeenten steeds meer op aan om een TCF op te stellen. In 2024 is gestart met een nulmeting hiervoor.

Aangezien een deel van de fiscale processen van de gemeente door Servicecentrum MER wordt uitgevoerd, wordt er een TCF voor alle vier de MER-organisaties uitgewerkt. Een solide TCF bestaat uit beheersmaatregelen die gezamenlijk zorgen voor een borging van de fiscaliteit binnen de gemeente en Servicecentrum MER. De beheersmaatregelen passen bij voorkeur binnen de lopende processen van de gemeente en Servicecentrum MER, waar de fiscaliteit integraal onderdeel van uitmaakt. Een TCF is geen op zichzelf staand product, maar een samenstelling van gedetailleerde acties die zoveel mogelijk opgaan in de reguliere werkafspraken en procedures. In 2025 is gestart met de uitwerking van het TCF en hebben tussentijdse overleggen ter afstemming met de Belastingdienst plaatsgevonden. Het traject wordt begeleid door een fiscaal adviesbureau. Frauderisico Het college is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. Het college heeft in 2023 een notitie frauderisicoanalyse 2023 vastgesteld. In de komende jaren wordt verder invulling gegeven aan de frauderisicoanalyse. Externe partijen moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zakendoen.

Daarom heeft de gemeente een gedragscode opgesteld die door iedere medewerker bij indiensttreding wordt ondertekend. Het belang van de gedragscode en de naleving wordt periodiek benadrukt en is onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Er is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. De gedragscode is beschikbaar via onze website en wordt (daarmee) ook gedeeld met onze externe relaties. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, evenals periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen, dragen bij aan het signaleren van overtredingen van controles.

Deel I - 168 - Deel I - 169 - Door het toepassen van alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, worden de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk gemaakt en op een adequate wijze ingeperkt. Informatisering en automatisering Het afgelopen jaar is er meer duiding aangebracht ten aanzien van het integrale aspect van Informatisering. Alle ontwikkelen en activiteiten binnen Informatisering en automatisering zijn opgedeeld over de 6 integrale thema’s om zo ook een herkenbare verbinding te leggen tussen de verschillende activiteiten en het informatisering beleid. 1. Het thema Digitale dienstverlening, waarin de focus ligt op het faciliteren van diensten en ondersteuning aan inwoners door de 4 MER-organisaties. 2. Het thema Digitaal samenwerken, waarin het samenwerken centraal staat, zowel met directe collega's als met partners in het netwerk. 3. Het thema Smart technologie & innovatie, waarin de focus ligt op het onderzoeken en inzetten van nieuwe ideeën en technologieën, zolang ze veilig zijn, om de dienstverlening van de gemeenten te verbeteren, kosten te verlagen en het leven van de inwoners beter te maken. 4. Het thema Data & informatiehuishouding, waarin de manier waarop de vier MER-organisaties gegevens en informatie verzamelen, opslaan, organiseren, beheren en gebruiken centraal staat. 5.

Het thema Cybersecurity & gegevensveiligheid, dat zich richt op de bescherming van informatie en waarborgen van de privacy. 6. Het thema Techniek en ICT, dat zorg draagt voor een stevige en betrouwbare ICT- infrastructuur als basis voor de informatievoorziening van de vier MER-organisaties. Per thema zijn de ontwikkelingen en activiteiten in 2025 kort benoemd. Thema Digitale dienstverlening Dit thema heeft met name betrekking op het gezamenlijke programma Dienstverlening waarin de 4 MER-organisaties vanuit de gezamenlijk visie op dienstverlening de informatievoorziening uniform vormgeven. Afgelopen jaar is de eerste fase van het project Wet open overheid (Woo) afgerond. In deze eerste fase hebben de vier MER-organisaties gezamenlijk toegewerkt naar een uniforme voorbereiding op de Woo. Er zijn kaders opgesteld, processen uitgewerkt, besluiten voorbereid en handreikingen geformuleerd die een gedeelde basis vormen voor de volgende stap: de daadwerkelijke implementatie binnen de afzonderlijke organisaties. Ook zijn de functies voor Woo ‑functionarissen ingevuld.

Daarnaast zijn er het afgelopen jaar ook voorbereidingen getroffen om straks te kunnen voldoen aan de verplichtingen uit eIDAS-verordening (Electronic Identification, Authentication and Trust Services), de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMBEV), de Wet digitale overheid (Wdo) en de verdere uitrol van de Omgevingswet. Wetgeving die een grote impact heeft op de vormgeving van de dienstverlening. Ten behoeve van de publieke dienstverlening is de implementatie van het nieuwe klantgeleidingssysteem (JCC) gerealiseerd. De oplossing Key2betalen is omgezet naar een nieuwe betaalmodule. En daarnaast is een gezamenlijke aanbesteding voor nieuwe plansoftware gerealiseerd ten behoeve van het maken, beheren en publiceren van omgevingsdocumenten en het leveren en onderhouden van toepasbare regels. Het afgelopen jaar is een pilot gestart voor de realisatie van een gemeente-app die ervoor moet gaan zorgen dat inwoners proactief geïnformeerd worden over bijvoorbeeld het nieuws, wegwerkzaamheden en buitenwerk. Daarnaast is er gewerkt aan de implementatie van een AI- chatbot, die inwoners ondersteunt bij het vinden van informatie en het beantwoorden van veelgestelde vragen, wat direct merkbaar is in de ontzorging van zowel inwoners als medewerkers. Voor Echt-Susteren is deze AI-chatbot (Joost) in 2025 succesvol geïmplementeerd op de gemeentelijke website.

Deel I - 170 - Thema Digitaal samenwerken Binnen dit thema lag de grootste focus op de implementatie van Microsoft 365 (M365) en het vormgeven van de moderne M365-werkplek bij de vier MER-organisaties. Volgens planning zijn het afgelopen jaar verschillende technische deelprojecten afgerond om de MER-brede uitrol van M365 mogelijk te maken. Vervolgens zijn alle vier de MER-organisaties succesvol live gegaan met de ingebruikname van M365. Met de overstap naar M365 is ook een nieuwe manier van werken geïntroduceerd op basis van het gebruik van de MyApps-portal, Microsoft Teams en de OneDrive- opslagfunctionaliteit en het MER-breed delen van agenda’s. Thema Smart technologie & innovatie Het afgelopen jaar is de MER-brede visie op kunstmatige intelligentie (AI) vastgesteld om richting te geven aan de toepassing van AI binnen de MER-samenwerking. Een andere belangrijke activiteit binnen dit thema het afgelopen jaar was de MER-brede uniformering van de gebruikte wifi- oplossingen. De wifi-oplossingen Publicroam en Govroam zijn MER-breed in gebruik genomen. Publicroam is de wifi-toegang voor gasten, Govroam de wifi-oplossing voor de eigen medewerkers. Ook is de overstap van Topdesk naar de SAAS-variant in de Cloud gerealiseerd. En er is het afgelopen jaar een pilot uitgevoerd voor een mogelijke realisatie van een virtuele servicedesk- assistent bij Informatisering.

Thema Data & informatiehuishouding Het afgelopen jaar lag de focus in dit thema op het verder vormgeven van het datagedreven werken in de MER-samenwerking. Datagedreven werken maakt het mogelijk om informatie uit verschillende bronnen te combineren zodat werkprocessen beter gefaciliteerd worden en er betere besluitvorming plaatsvindt. Veel aandacht is gegaan naar de inrichting van het nieuwe Cloud-gebaseerde dataplatform Microsoft Fabric en de integratie met een aantal bronsystemen en open databronnen om de eerste rapportages en dashboards te kunnen ontwikkelen voor het Sociaal Domein. Tegelijkertijd is ook het kennisniveau van de betrokken medewerkers verder verhoogd. Daarnaast heeft er een analyse plaatsgevonden van hetgeen nodig is om de kwaliteit van de informatie- en archiefhuishouding van de MER-organisaties de komende jaren actueel te houden, in lijn met nieuwe ontwikkelingen en wettelijke vereisten. Thema Cybersecurity & gegevensveiligheid Het afgelopen jaar is de nulmeting gegevensveiligheid volgens planning bij de teams in de vier MER- organisaties uitgevoerd. Op basis van de geanalyseerde resultaten, is een vervolgaanpak vastgesteld als uitgangspunt voor het realiseren van de gewenste verbeteringen in het programma Gegevensveiligheid. Tegelijkertijd is het gegevensveiligheidsbeleid in concept vernieuwd en geüniformeerd voor de vier MER-organisaties.

Dit wordt in 2026 vastgesteld. De organisatie en coördinatie van de jaarlijkse ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit)-cyclus en de Wet politiegegevens (Wpg)- audit zijn wederom weer voorspoedig verlopen. De ENSIA- verantwoording is in 2025 op een nieuwe structurele manier uitgevoerd, waarmee betrokken medewerkers minder tijd kwijt zijn aan het beantwoorden van de verantwoordingsvragen. In 2025 hebben zich helaas ook herhaaldelijk gerichte cyberaanvallen en diverse beveiligingsincidenten (datalekken, phishing, CEO-fraude, onversleuteld versturen van vertrouwelijke informatie, DDoS-aanval op de gemeentelijke website) voorgedaan waarvoor passende maatregelen zijn genomen om deze op te lossen. Ook zijn er verdere voorbereidingen getroffen om nieuwe verplichtingen, voortkomend uit Europese verordeningen rond Cybersecurity & gegevensveiligheid (Cyberbeveiligingswet/NIS2 en de Verordening Kunstmatige Intelligentie) samen met de teams van de vier organisaties te vertalen naar bestaande werkprocessen, werkwijzen en in gebruik zijnde informatiesystemen. Deel I - 171 - Thema Techniek en ICT In dit thema lag de focus het afgelopen jaar wederom op het verbeteren van de gezamenlijke digitale infrastructuur. Om de ICT-infrastructuur op peil te houden zijn er verscheidenen ICT-infrastructuur- componenten vervangen.

Ook zijn er nieuwe leverancierscontracten afgesloten voor VMware Enterprise License Agreement (VMware-licenties van de MER-organisaties) en de gezamenlijke Microsoft Enterprise Subscription Agreement (Microsoft-licenties van de MER-organisaties. En er is een Europese aanbesteding uitgevoerd voor ICT-hardware, voor de levering van werkplekken, devices en dienstverlening. Verder zijn er activiteiten uitgevoerd om vervangingen in de netwerkinfrastructuur te realiseren, waarmee de continuïteit en beschikbaarheid van de ICT-omgeving gewaarborgd blijft. Het afgelopen jaar zijn er ook verscheidenen ICT-infrastructuur-componenten vervangen om de continuïteit, stabiliteit en veiligheid van de ICT-infrastructuur op peil te houden. Daarnaast is er gewerkt aan het verbeteren van de mobiele bereikbaarheid. Er zijn door provider Odido meerdere nieuwe zendmasten geplaatst om de ontvangst te verbeteren. Juridische zaken Juridische control en kwaliteitszorg Naast juridische advisering aan bestuur, management en aan de ambtelijke organisatie is er doorlopend aandacht voor juridische control, kwaliteitszorg en risicomanagement. Vanuit de gemeentelijke organisatie en Servicecentrum MER is veelvuldig gebruik gemaakt van de juridische vraagbaak- en controlfunctie van cluster Bestuur en Organisatie. Hierdoor konden juridische risico’s al in de voorfase worden afgewend en schades voorkomen.

Bezwarenproces Gelet op de ervaren inefficiënties in het bezwarenproces tussen de MER-gemeenten en het Servicecentrum MER is in 2024 een harmonisatie en uniformering van de afhandeling van het bezwaarproces doorgevoerd. Dit bezwarenproces zal ook gelet de bestuurlijke opdracht 'Efficiency in de keten' in 2026 gemonitord worden. Zowel in de voorfase als in het formele bezwarenproces is en zal ingezet blijven worden op premediation wat in voorkomende gevallen tot een minnelijke oplossing dan wel het intrekken van bezwaarschriften heeft geleid. Klachtafhandeling Bij de afhandeling van klachten over gedragingen van het bestuursorgaan en/of medewerkers onder verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan wordt zoveel mogelijk de minnelijke procedure toegepast omdat dit in veel gevallen tot een voor alle betrokkenen positief resultaat leidt. Voor de afhandeling van klachten over het Servicecentrum MER geldt dat de ontvangst en registratie van die klachten en ook de bewaking van de procedure bij het Servicecentrum MER komt te liggen. De klachtenregeling van het Servicecentrum MER is in 2025 aangepast. Periodiek wordt door Servicecentrum MER een terugkoppeling gegeven aan onze gemeente, waarmee er zicht blijft op de aard en omvang van het aantal klachten. Daarnaast kan een klacht, respectievelijk de afwikkeling ervan, bijdragen aan verbetering van de dienstverlening.

Facilitaire Zaken Doorontwikkeling facilitaire dienstverlening De professionalisering en optimalisering van de facilitaire dienstverlening is in 2025 verder doorgezet. Met name op de processen en demarcatie zijn verbeteringen doorgevoerd. Renovatie gemeentehuis Voorbereidingen zijn in volle gang voor de start van de verbouwing en de inrichting van de tijdelijke huisvestiging aan de Loperweg. Deel I - 172 - Contractmanagement Het contract van de beveiliging is in 2025 met één jaar verlengd tot en met 1oktober 2026. Begin 2026 worden in overleg met inkoopcentrum Zuid de mogelijkheden bekeken voor een overbruggingsovereenkomst met de beveiliging voor de periode tijdens de verbouwing. De leaseovereenkomst van de elektrische auto’s is geëindigd november 2025, waardoor in december 2025 de vier elektrische leaseauto’s zijn aangekocht en op naam van de gemeente gezet. De overeenkomst van de sanitaire middelen is in 2025 verlengd tot en met 31 december 2026. Project FAES (Facilitaire Academie Echt-Susteren) In maart 2024 is een team van PSW gestart met een pilotproject in het gemeentehuis gericht op het bevorderen van maatschappelijke participatie en re-integratie van inwoners met een begeleidingsbehoefte doormiddel van praktijkgerichte trainingen in facilitair en horeca. De pilot is in 2025 verlengd en uitgebreid met extra inzetdagen en aanvullende soep- en lunchmogelijkheden.

Evenementen In 2025 is de gebruikelijke facilitaire ondersteuning geleverd bij in- en externe evenementen. Rechtmatigheid In overeenstemming met artikel 27 van de verordening 212 van de gemeente Echt-Susteren wordt over de rechtmatigheid gerapporteerd in de paragraaf rechtmatigheid. Deze paragraaf is verderop te vinden in dit boekwerk. 9.7 Paragraaf verbonden partijen In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is vastgelegd dat de paragraaf verbonden partijen wordt opgesplitst in: 1. Gemeenschappelijke regelingen; 2. Stichtingen/verengingen; 3. Coöperaties/vennootschappen. 4. Overige verbonden partijen. Inleiding In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de zogenaamde ‘verbonden partijen’. Dit zijn rechtspersonen waarbij de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. De gemeente heeft een bestuurlijk belang, als ze een zetel heeft in het bestuur, of als ze stemrecht heeft. De gemeente heeft een financieel belang, als zij geld ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van een faillissement, of als financiële problemen bij de betreffende rechtspersoon verhaald kunnen worden op de gemeente. Een partij die jaarlijks een subsidie krijgt, maar waaraan geen andere financiële verplichtingen zitten met een juridische afdwingbaarheid door derden, is geen verbonden partij. Visie en beleid over verbonden partijen.

De gemeente Echt-Susteren streeft ernaar om een bestuurlijk en financieel belang te houden in die organisaties die een bijdrage leveren aan het openbaar belang en waarvan de activiteiten aansluiten bij het beleid zoals dat door de gemeente Echt-Susteren wordt gevoerd. De Nota verbonden partijen 2022 is vastgesteld in de raadsvergadering van 14 december 2022. In deze nota is het beleid over verbonden partijen geformuleerd en is meegenomen de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen die in 2022 is vastgesteld door de Eerste Kamer. Deel I - 173 - Algemeen Bij het aangaan en continueren van samenwerking met - of deelnemingen in - verbonden partijen, is het van belang om af te wegen:  Wat is de meest doelmatige manier om de betreffende taak uit te voeren?  In hoeverre is gegarandeerd, dat de verbonden partij bij de taakuitvoering de resultaten realiseert die de gemeente voor ogen staan?  Heeft de gemeente voldoende inhoudelijk en financieel inzicht in de taakuitvoering? De gemeente Echt-Susteren heeft bestuurlijke en financiële belangen in diverse verbonden partijen, zoals gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen. Deze verbonden partijen voeren beleid uit voor de gemeente. Uiteraard blijft de gemeente Echt-Susteren beleidsmatige en financiële verantwoordelijkheden houden over deze partijen.

Een volledig overzicht van de partijen waarin de gemeente bestuurlijk en/of financieel per 31 december 2025 participeerde, treft u in deze paragraaf aan. Samenwerking is noodzakelijk. Alle taken die de gemeente samen met anderen beter, efficiënter en effectiever kan doen dan alleen, komen daarvoor in principe in aanmerking. Alleen, hierbij moet iedere keer opnieuw de schaal in aanmerking genomen worden. Een grotere schaal biedt vaak een groter draagvlak (economisch, kennis, distributie). Daarnaast kan uiteraard in bepaalde gevallen ook nog worden gekozen voor uitbesteden. Het niveau van samenwerking kan uiteraard ook verschillen. Samenwerking is mogelijk op gebied van gezamenlijke beleidsontwikkeling, als overlegplatform of voor uitvoerende taken. Voor de uitvoerende taken kan men ook kiezen voor andere uitvoeringsorganisaties. Verder kan samenwerking nog worden gesplitst in verplichte en vrijwillige samenwerking. Verplichte samenwerking kent de gemeente bijvoorbeeld op het gebied ‘rood-wit-blauw’: brandweer, rampenbestrijding en politie. Vanaf 1 april 2026 verandert de RUD Limburg-Noord van een netwerkorganisatie naar een gemeenschappelijke regeling, de Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML). ODNML is opgericht om de kwaliteit van de vergunningverlening en het toezicht en de handhaving bij de uitvoering van het milieudeel van de Omgevingswet te verbeteren.

Per gemeenschappelijke regeling wordt bij openbaar belang het doel, nut en de noodzaak aangegeven. Alle gemeenschappelijke regelingen hebben zowel een algemeen als een dagelijks bestuur waarin burgemeester of wethouders vanuit de deelnemende gemeentes zetelen. De (on)mogelijkheden van invloed voor de raad zijn voor alle gemeenschappelijke regelingen aan elkaar gelijk. De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het dagelijks bestuur hun zienswijze over de ontwerpbegroting en/of begrotingswijzigingen naar voren brengen. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de ontwerpbegroting, zoals deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden. Het algemeen en het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling geven aan de raden van de deelnemende gemeenten ongevraagd alle informatie die voor een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voeren beleid nodig is. Het algemeen en het dagelijks bestuur verstrekken aan de raden van de deelnemende gemeenten alle inlichtingen die door een of meer leden van die raden worden verlangd. Een lid van het algemeen bestuur verschaft aan de raad van zijn gemeente alle inlichtingen die door die raad of door één of meer leden van die raad worden verlangd en wel op de in het reglement van orde voor de vergaderingen van die raad aangegeven wijze.

Een lid van het algemeen bestuur is aan de raad van zijn gemeente verantwoording verschuldigd voor het door hem in dat bestuur gevoerde beleid en wel op de in het reglement van orde voor de vergaderingen van die raad aangegeven wijze. Bij de overige verbonden partijen is er geen invloed van de raad van toepassing. Deel I - 174 - Overzicht verbonden partijen per 31-12-2025 Nr. Naam A Gemeenschappelijke regelingen 1 Veiligheidsregio Limburg-Noord 2 Westrom 3 Omnibuzz 4. Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen) 5. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) 6. Reinigingsdienst Maasland 7. Openbaar lichaam Duits–Nederlands Grenspark Maas–Swalm-Nette 8. Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD) 9. Euregio Rijn-Maas-Noord 10 Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal domein Limburg-Noord (MGR) 11 Gemeenschappelijke regeling subsidiëring ADV-Limburg B Stichtingen/ verenigingen 1. Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL), voorheen NV AVL Sturing 2. VVV Zuid-Limburg 3. Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders in Limburg (VEGAL) 4. Stichting Natuur- en landschapsontwikkeling Echt-Susteren C Coöperaties/ vennootschappen 1. Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg B.V. 2. C.V. Inkoopcentrum Zuid 3. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) 4. N.V. Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) 5. Herontwikkeling Bocage 6. Deelneming Enexis Holding N.V. 9.

Nazorg Limburg B.V. (Bodemzorg Limburg) 10 Reinigingsdienst Westelijke Mijnstreek D Overige verbonden partijen 1. Euromosa 2. Ons Waardevol Cultuur Landschap (WCL) 3. Samenwerking Midden-Limburg 4. Regionale Energie Strategie Noord- en Midden-Limburg (Centrumregeling RES NML) Deel I - 175 - Gemeenschappelijke regelingen 1. Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) Publiek belang De kerntaak van de VRLN is om iedereen die in onze regio woont, werkt of verblijft te beschermen tegen (gezondheids)risico’s, rampen en crises. Daarbij zijn drie woorden van belang: voorkomen, bestrijden en herstellen. De gemeente heeft de regie op het lokale integrale veiligheidsbeleid. Op basis van artikel 9 Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) dienen de colleges van B&W van de gemeenten die tot een regio behoren een gemeenschappelijke regeling in te stellen met de aanduiding ‘Veiligheidsregio’. In de Veiligheidsregio’s is de crisisbeheersing en rampenbestrijding in Nederland belegd. Effecten De maatschappelijke effecten van de VRLN zijn onder andere:  Hulpverlening en coördinatie bij noodsituaties.  Bewustwording en zelfredzaamheid burgers vergroten.  Samenwerking met hulpdiensten en partners in de regio en daarbuiten.  Zorgen voor de publieke gezondheidszorg. Vestigingsplaats Venlo Deelnemers Limburgse gemeenten vanaf Echt-Susteren en noordelijker.

Bestuurlijk belang Alle deelnemende gemeenten hebben 1 stem in het algemeen bestuur. Risico’s De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort binnen de VRLN. De benodigde weerstandscapaciteit is door de VRLN bepaald op € 1.948.000 de stand van de algemene reserve is eind 2025 € 1.449.000. Dit is lager dan de benodigde capaciteit. Bij de resultaatbestemming 2025 komt er een voorstel om de algemene reserve aan te vullen. Financieel belang De kosten worden gedragen door de deelnemende gemeenten naar rato van het aantal inwoners. Gemeentelijke bijdrage Eigen vermogen begin dienstjaar 2025 Eigen vermogen einde dienstjaar 2025 Vreemd vermogen begin dienstjaar 2025 Vreemd vermogen einde dienstjaar 2025 Resultaat 2025 € 3.994.367 € 11.268.000 € 11.630.000 € 40.725.000 € 41.073.000 € 2.212.000 2. Westrom Publiek belang De gemeente is sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet. Westrom voert voor de vijf gemeenten een belangrijk deel van de Participatiewet uit. Westrom is sinds 1 januari 2025 uitsluitend nog de formeel werkgever voor medewerkers die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Vanaf deze datum is de uitvoeringsorganisatie van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Westrom overgedragen aan Doon Roermond BV.

Bestuurlijk uitgangspunt is dat de GR Westrom een gemeenschappelijke regeling blijft van de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Roerdalen en Roermond. Omdat de GR Westrom nog personeel in dienst heeft, is het noodzakelijk dat de samenwerkingsvorm blijft beschikken over rechtspersoonlijkheid. Daarom is de GR omgevormd naar een bedrijfsvoeringsorganisatie. 2. Westrom Effecten | Een sociale werkvoorziening draagt sterk bij aan sociale inclusie, welzijn en participatie, maar vraagt blijvende aandacht voor doorstroom, maatwerk en het voorkomen van uitsluiting binnen een aparte arbeidsmarkt. Vestigingsplaats | Roermond Deelnemers | Per 31 december 2025 waren er de volgende deelnemers: Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Roerdalen en Roermond Bestuurlijk belang | Als gevolg van de wijziging beschikt de GR Westrom vanaf deze datum over een | enkelvoudig | bestuur, | bestaande | uit | één | collegelid | van | iedere deelnemende gemeente. Risico’s | De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort binnen de Westrom. De komende jaren zal Westrom naar verwachting haar organisatie(-omvang) dienen aan te passen aan een verder afnemende Wsw-doelgroep. Financieel belang | De verdeling van de gemeentelijke bijdrage vindt zijn basis in de afspraken voor de GR (de regeling baten en lasten Westrom).

De bijdrage van het ministerie die volledig wordt doorbetaald is op basis van de algemene uitkering 2025 € 3.546.538 Gemeentelijke | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Resultaat bijdrage | vermogen | vermogen | vermogen | vermogen | 2025 begin | einde | begin | einde dienstjaar | dienstjaar | dienstjaar | dienstjaar 2025 | 2025 | 2025 | 2025 € 3.546.538 | € 7.176.410 | € 505.958 | € 2.180.750 | € 2.407.363 | -/-€ 1.016.042 3. Omnibuzz Publiek belang | Een kwalitatief hoogwaardige en een zo doelmatig mogelijke gezamenlijke regie op en uitvoering van het aan de gemeenten opgedragen doelgroepenvervoer m.b.t. Wmo-, leerlingen- en Jeugdwetvervoer. Omnibuzz is de organisatie die voor haar klanten (reizigers en gemeenten) het vervoer met de regiotaxi regelt. Inwoners die een beperking ondervinden m.b.t. het vervoer en het zich lokaal verplaatsen kunnen bij de gemeente een aanvraag doen voor de regiotaxi. Omnibuzz verstrekt de vervoerspassen en verzorgt de administratieve afhandeling van het reizen. Door de samenwerking met de deelnemende gemeenten is Omnibuzz in de loop van de jaren uitgegroeid tot een organisatie die rekening houdt met de belangen van gemeenten en hun inwoners. Omdat er wordt samengewerkt met 32 gemeenten vindt er afstemming plaats over beleid en uitvoering rondom de regiotaxi.

Dat biedt uniformiteit en schaalvoordelen en hierdoor is er een groot bereik in de provincie. Daarnaast is Omnibuzz samen met de aanbieders van het openbaar vervoer aan het kijken naar de toekomstbestendigheid van het vervoer. In Noord-Limburg is er een regio deal project opgestart met als doel te kijken naar publieke mobiliteit. Deel I - 176 - Deel I - 177 - 3. Omnibuzz Effecten Omnibuzz zorgt voor:  Optimaal vervoer voor klanten.  Duurzaam vervoer door efficiënte organisatie van het vervoer.  Bevorderen van zelfredzaamheid van de doelgroep. Omnibuzz geeft invulling aan het gemeenschappelijke belang om zo adequaat en goed mogelijk vervoer aan te bieden tegen de meest reële kosten. Vestigingsplaats Sittard Deelnemers Alle Limburgse gemeenten, met uitzondering van Mook en Middelaar. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Risico’s De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort van de gemeenschappelijke regeling. Omnibuzz heeft een risicoanalyse uitgevoerd op haar bedrijfsvoering risico’s. Financieel belang Iedere gemeente betaalt het werkelijke aantal kilometers die de geïndiceerde inwoners met Omnibuzz reizen. De overheadkosten worden voor 50% afgerekend op basis van het aantal pashouders en voor 50% op basis van het aantal inwoners.

Gemeentelijke bijdrage Eigen vermogen begin dienstjaar 2025 Eigen vermogen einde dienstjaar 2025 Vreemd vermogen begin dienstjaar 2025 Vreemd vermogen einde dienstjaar 2025 Resultaat 2025 € 876.000 € 1.423.000 € 2.368.000 € 7.608.000 € 9.583.000 € 1.599.000 4. Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen) Publiek belang De Gemeenschappelijke Regeling MER (GR-MER) behartigt de gemeenschappelijke en afzonderlijke belangen van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen over de Omgevingsdienst, het sociaal domein en bedrijfsvoering. De MER-gemeenten beogen met de samenvoeging:  zo efficiënt mogelijk te werken;  afname van de kwetsbaarheid van de drie afzonderlijke gemeenten;  continuïteit in verbetering van de dienstverlening. Binnen het Servicecentrum MER bundelen de drie gemeenten hun afzonderlijke kwantitatieve en kwalitatieve uitvoeringscapaciteit, wat hen in staat stelt de kwaliteit en klantgerichtheid van de dienstverlening te verbeteren, de kwetsbaarheid te verminderen en continuïteit te borgen en kosten te reduceren, zonder daarbij te zeer in te boeten op sturingsmogelijkheden en ‘bestuurlijke nabijheid’. Het servicecentrum kent drie pijlers:  Omgevingsdienst.  Sociaal domein.  Bedrijfsvoering.

Effecten Omgevingsdienst Naast het feit dat het Servicecentrum op (nagenoeg) alle punten voldoet aan de landelijke kwaliteitscriteria blijkt uit deze rapportages ook een hoge klanttevredenheid, en een jaarlijkse besparing op de uitvoeringskosten. Deel I - 178 - 4. Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen) Sociaal Domein De afdeling Sociaal Domein heeft de transitietaken en de dienstverlening aan cliënten geborgd. Vanuit deze basis worden de uitvoeringstaken verder doorontwikkeld om de komende jaren de beoogde transformatie te realiseren. Bedrijfsvoering De uitvoering van de basale dagelijkse bedrijfsvoeringstaken in de vorm van advisering, service en beheer over Financiën, HRM, I&A en DIV is binnen deze afdeling geborgd voor zowel de drie deelnemende gemeenten als het Servicecentrum MER zelf. Vestigingsplaats Statutair: Echt. Deelnemers De gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen. Bestuurlijk belang De colleges van de deelnemende gemeenten vormen het algemeen bestuur. Per gemeente is er één afgevaardigde in het dagelijks bestuur vertegenwoordigd. Risico’s De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort van de gemeenschappelijke regeling. De totale omvang van de ingeschatte risico’s bedraagt € 627.500. Het beschikbare weerstandsvermogen is met € 280.681 lager.

Gemeentelijke bijdrage Eigen vermogen begin dienstjaar 2025 Eigen vermogen einde dienstjaar 2025 Vreemd vermogen begin dienstjaar 2025 Vreemd vermogen einde dienstjaar 2025 Resultaat 2025 € 14.490.157 € 131.000 € 131.000 € 4.030.000 € 8.538.000 € 0 5. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Publiek belang BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van het waterschap en de deelnemende gemeenten de zorg voor optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ. Effecten Het onderbrengen van genoemde werkzaamheden bij BsGW heeft geleid tot structurele financiële voordelen. De BsGW optimaliseert het maatschappelijk rendement door de volgende doelstellingen: 1. Minimaliseren van de uitvoeringskosten; 2. Optimaliseren van de belastingopbrengsten; 3. Beperken en spreiden van de risico’s in de bedrijfsvoering en 4. Optimaliseren van de kwaliteit van haar dienstverlening aan de inwoner en haar deelnemers. Vestigingsplaats Roermond Deel I - 179 - 5. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Deelnemers BsGW is als zelfstandige belastingsamenwerking opgericht per 1 april 2011.

Per 1 januari 2025 zijn het Waterschap Limburg en de gemeenten Beek, Beekdaelen, Beesel, Bergen, Brunssum, Echt-Susteren, Eijsden-Margraten, Gennep, Gulpen-Wittem, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Leudal, Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Mook en Middelaar, Nederweert, Peel & Maas, Roerdalen, Roermond, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Venlo, Voerendaal en Weert deelnemers in BsGW. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur. Risico’s De bedrijfsvoeringsrisico’s komen voor rekening van BsGW. Hiervoor is een risicoanalyse uitgevoerd. Het totale benodigde weerstandsvermogen voor de geïnventariseerde risico’s is € 1.137.000 Het aanwezige weerstandsvermogen voor bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 bedraagt € 930.000. De ratio komt hiermee uit op 0,82. Dit is voldoende. Financieel belang De netto exploitatiekosten worden gedragen door de deelnemers. Om deze kosten over de deelnemers te verdelen, maakt BsGW gebruik van een methodiek waarbij de kosten worden toegerekend aan producten van dienstverlening. De verdeelsleutels voor de kosten zijn gebaseerd op de productieomvang van de deelnemers.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://echtsusteren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/bd33c625-2b80-463e-bd7d-ec280fb03e20?agendaItemId=e129be7e-8d06-439a-88ae-da266d801cdc