CConstaterende datEcht-Susteren
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening 2023 deel II

Commissie Algemene Zaken 19 juni 2024, gemeente Echt-SusterenBij agendapunt: Jaarrekening 202327.380 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmaverantwoording en programmarekening deel II 2023

In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.

Programmaverantwoording en –rekening deel II

2023

Inhoud Deel II JAARREKENING 1. Balans per 31 december 2. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3. Toelichting op de balans 4. Incidentele baten en lasten 4.1. Incidentele baten en lasten per programma met toelichting 4.2. Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 4.3. Incidentele en structurele baten en lasten 5. Aanwending post onvoorzien 6. Analyse van de begrotingsafwijkingen 6.1. Begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid 6.2. Toelichting op de programma’s 7. Overzicht kredieten en toelichting 8. Taakvelden per programma 9. Bijlage: SISA

3 7 11 53 55 69 71 73 77 79 81 83 93 103

Deel II - 1-

Deel II - 2-

1. Balans

Jaarrekening

2023 Deel II - 3 -

Deel II - 4 -

ACTIVA

Vaste activa Immateriële vaste activa Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van (dis)agio Kosten van onderzoek en ontwikkeling Overige immateriële activa Bijdragen aan activa in eigendom van derden Materiële vaste activa Gronden uitgegeven in erfpacht Investeringen met een economisch nut Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan: deelnemingen gemeenschappelijke regelingen overige verbonden partijen Leningen aan: openbare lichamen als bedoeld in art. 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden woningbouwcorporaties deelnemingen overige verbonden partijen Overige langlopende leningen u/g Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

Ultimo 2023

1.046.596 334.236 0 712.360

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Verstrekte kasgeldeningen aan openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a van de Wet financiering decentrale overheden Overige verstrekte kasgeldleningen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Rekening-courantverhoudingen met niet financiële instellingen Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige vorderingen Overige uitzettingen Liquide middelen Kassaldi Bank- en girosaldi Overlopende activa De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragendie ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen van: Europese overheidslichamen Het Rijk Overige Nederlandse overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

819.376 249.932 0 569.444

105.983.393

99.960.298

36.090.136

35.271.226

32.351.936 37.541.321

31.454.615 33.234.457 10.558.308

10.412.389

6.322.537

6.322.537

1.339.560 1.857.953

1.393.641 1.857.953

1.038.258

838.258

0

0

Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Grond- en hulpstoffen Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen Vooruitbetalingen

Ultimo 2022

117.588.297

111.192.064

2.976.627

1.391.467

2.974.569 2.058

1.388.286 3.181

36.013.827

40.530.219

8.421.960

7.731.521

16.300.000 9.378.484

24.500.000 6.315.702

1.913.383

1.982.995

555.612 4.973 550.639

118.909 9.904 109.006

3.344.231

6.298.836

0 175.005 67.668

0 3.435.599 545.607

3.101.558

2.317.630

Totaal vlottende activa

42.890.296

48.339.431

Totaal generaal

160.478.593

159.531.495

Deel II - 5 -

PASSIVA

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat

Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorzieningen ter strekking tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Obligatieleningen Onderhandse leningen van: binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen binnenlandse banken en overige financiële instellingen binnenlandse bedrijven openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden overige binnenlandse sectoren buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren Waarborgsommen Overige leningen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Verplichtingen uit hoofde van financial-lease overeenkomsten Totaal vaste passiva

Ultimo 2023

Ultimo 2022

71.015.657 6.817.178 61.851.386 2.347.093

63.826.227 4.943.797 55.943.477 2.938.953

8.473.420

9.211.341

3.819.818 1.665.143

4.031.573 2.078.094

0

0

2.988.460

3.101.674

58.169.961

58.169.961

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden Overige kasgeldleningen Bank- en girosaldi Overige schulden

4.500.000 0 5.657.333

Overlopende passiva Europese overheidslichamen Het Rijk Overige Nederlandse overheidslichamen Nog te betalen bedragen

0 5.436.465 110.025 7.115.732

63.779.793

63.779.793

137.659.039

136.817.362

10.157.333

12.243.824

4.500.000 363.240 7.380.584 12.662.222

10.470.309 0 4.395.149 208.531 5.866.629

Totaal vlottende passiva

22.819.555

22.714.133

Totaal generaal

160.478.593

159.531.495

0

477.437

Gewaarborgde geldleningen

Deel II - 6 -

2. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

Jaarrekening

2023 Deel II - 7 -

Deel II - 8 -

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 Programmanaam

Begroot primitief inkomsten

Begroot primitief uitgaven

Begroot primitief saldo

Begroot inkomsten

Werkelijke inkomsten

Werkelijke uitgaven

Werkelijk saldo

Bevolking en Bestuur

388.769

7.423.338

-7.034.569

534.769

8.496.854

-7.962.085

829.679

7.690.408

-6.860.729

Openbare orde en veiligheid

91.744

2.984.791

-2.893.047

91.744

3.362.769

-3.271.025

148.478

3.341.297

-3.192.819

8.135.052

14.011.594

-5.876.542

9.278.443

15.594.884

-6.316.441

9.821.914

15.421.322

-5.599.408

Onderwijs

765.732

2.296.364

-1.530.632

771.732

2.418.683

-1.646.951

699.252

1.953.361

-1.254.110

Cultuur & Sport

672.504

4.414.103

-3.741.599

1.187.367

5.259.073

-4.071.706

1.272.514

5.126.835

-3.854.322

Sociaal Domein

24.639.336

37.794.190

-13.154.854

32.521.209

51.118.992

-18.597.783

32.468.669

48.448.968

-15.980.300

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

190.494

1.201.771

-1.011.277

190.494

1.394.611

-1.204.117

302.888

1.327.026

-1.024.137

Omgevingsrecht

957.508

3.351.968

-2.394.460

1.723.478

4.428.768

-2.705.290

1.754.360

3.864.490

-2.110.130

5.872.753

5.403.971

468.782

4.896.012

7.256.469

-2.360.457

3.402.522

6.006.412

-2.603.890

0

0

0

0

78.882.090

-37.168.198

51.195.248

99.331.103

-48.135.855

50.700.276

93.180.121

-42.479.845

Beheer buiten

423.378

-423.378

0

552.378

-552.378

0

430.723

-430.723

Bestuursondersteuning

15.342

-15.342

0

15.342

-15.342

0

16.173

-16.173

Beheer openbare ruimte

Economische Zaken en grondexploitaties Resultaat Subtotaal programma's

41.713.892

Begroot uitgaven Begroot saldo

0

Overhead

Financiën

7.000

0

7.000

7.000

5.000

2.000

4.366

5.044

-678

Huisvesting

41.734

1.825.052

-1.783.318

9.600

2.022.889

-2.013.289

5.114

1.842.688

-1.837.574

Innovatie, ontwikkeling en control

234.195

-234.195

35.700

223.749

-188.049

149.976

223.813

-73.837

Kabinet

139.330

-139.330

0

257.405

-257.405

0

261.240

-261.240

Personeel

58.991

4.394.724

-4.335.733

91.125

5.600.616

-5.509.491

736.687

6.063.586

-5.326.899

107.725

7.032.021

-6.924.296

143.425

8.677.379

-8.533.954

896.144

8.843.269

-7.947.125

36.466.507

8.489

36.458.018

47.694.296

65.876

47.628.420

49.371.994

48.189

49.323.806

286.200

0

286.200

663.900

0

663.900

663.903

0

663.903

8.176.451

498.589

7.677.862

8.204.881

630.285

7.574.596

8.251.361

667.261

7.584.101

Overige algemene dekkingsmiddelen

88.000

690.309

-602.309

81.600

219.902

-138.302

81.632

140.616

-58.984

Saldo financieringsfunctie

20.070

162.561

-142.491

710.570

162.561

548.009

835.675

713.600

122.075

0

0

213.000

229.000

-16.000

0

18.500

-18.500

45.037.228

1.359.948

43.677.280

57.568.247

1.307.624

56.260.623

59.204.565

1.588.165

57.616.400

Subtotaal overhead Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkeringen Dividend Lokale heffingen

Vennootschapsbelasting Subtotaal algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Onvoorziene lasten

0

103.500

-103.500

0

50.000

-50.000

0

Subtotaal onvoorzien

0

103.500

-103.500

0

50.000

-50.000

0

86.858.845

87.377.559

-518.714

108.906.920

109.366.106

-459.186

Gerealiseerde totaal van saldo baten en lasten

110.800.984

103.611.554

7.189.430

Mutaties reserves Bevolking en Bestuur

14.000

16.000

-2.000

38.000

21.000

17.000

38.000

21.000

17.000

Beheer openbare ruimte

100.000

100.000

0

62.725

633.337

-570.612

113.174

574.800

-461.626 -73.990

Onderwijs

0

0

0

0

14.000

-14.000

0

73.990

Cultuur & Sport

25.000

0

25.000

25.000

0

25.000

25.000

60.124

-35.124

Sociaal Domein

128.534

108.864

19.670

1.057.012

1.401.684

-344.672

3.000.201

3.751.312

-751.111 -208.074

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

0

0

0

25.000

173.510

-148.510

1.000

209.074

Omgevingsrecht

80.000

0

80.000

80.000

39.556

40.444

631.278

631.278

1

Economische Zaken en grondexploitaties

358.758

1.362.838

-1.004.080

1.616.546

1.148.609

467.937

1.604.084

823.390

780.694

1.335.943

255.521

1.080.422

11.337.555

10.318.371

1.019.184

11.342.331

15.452.438

-4.110.107

0

-319.702

319.702

0

32.585

-32.585

0

0

0

2.042.235

1.523.521

518.714

14.241.838

13.782.652

459.186

16.755.068

21.597.405

-4.842.337

0

-319.702

319.702

0

32.585

-32.585

0

0

0

88.901.080

88.901.080

0

123.148.758

123.148.758

0

127.556.052

125.208.959

2.347.093

Algemene dekkingsmiddelen Resultaat Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat Totaal

Deel II - 9 -

Deel II - 10 -

3. Toelichting op de balans

Jaarrekening

2023 Deel II - 11 -

Deel II - 12 -

Toelichting op de balans Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en lasten zijn slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden vóór het einde van het begrotingsjaar, zijn in acht genomen indien zij vóór het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividenden moeten worden verantwoord in het jaar waarin het besluit tot toekenning van het dividend door de algemene vergadering van aandeelhouders is genomen. Met betrekking tot de eigen bijdragen die het CAK int en aan de gemeenten afdraagt geldt op basis van de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV het volgende. Gemeenten kunnen op basis van de overzichten van het CAK wel de aantallen personen, soort en omvang van de zorgverlening beoordelen met de eigen WMO-administratie.

Probleempunt is dat door het ontbreken van inkomensgegevens op deze overzichten de informatie over de eigen bijdrage ontoereikend is om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals hiervoor is toegelicht. De gemeente zal deze onzekerheid in de jaarstukken moeten noemen, ook al ligt de oorzaak niet bij de gemeente. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Er is sprake van een formeel verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten, vier jaar. Medewerkers kunnen op basis van de cao gemeenten onder andere vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke verlofuren sparen.

Met dit verlofsparen kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke verlofuren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens-en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeleid. De uren die zijn gespaard onder het verlofsparen verjaren niet. Conform de door de commissie BBV gepubliceerde “Nadere toelichting commissie BBV” moeten gemeenten een voorziening vormen voor alle categorieën bovenwettelijke verlofuren die in artikel 6.5 van de cao gemeenten zijn benoemd. Diverse persoonlijke lasten blijven echter ook in 2023 toegerekend aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals de ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en de overlopende vakantiegeldaanspraken. Balans Vaste activa Immateriële vaste activa • De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. • De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in maximaal 5 jaar lineair afgeschreven.

Deel II - 13 -

•

Afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven in de looptijd van de betrokken geldlening.

Materiële vaste activa • Algemeen Artikel 59 BBV beschrijft het onderscheid tussen investeringen met uitsluitend maatschappelijk nut in de openbare ruimte en investeringen met een (beperkt) economisch nut. Investeringen die op enigerlei wijze kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. De vraag of de investering geheel kan worden terugverdiend is niet relevant voor de classificatie. De materiële vaste activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze rente is geactiveerd. •

•

•

•

Investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven. In de verwachte gebruiksduur, hierbij wordt geen rekening gehouden met een eventuele restwaarde. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Warme gronden Conform de notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023)” worden de gronden die zijn verworven met het oog op gebiedsontwikkeling, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld, opgenomen onder de materiele vaste activa tegen verkrijgingsprijs (artikel 52, lid 1, onderdeel a BBV). Dergelijke gronden worden in de regel aangeduid als “warme gronden”. Het hieraan toerekenen (activeren) van andere kosten is daarbij niet toegestaan.

Gronden die zijn verworven met het oog op concrete ontwikkeling door de gemeente, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld, mogen, voor wat betreft de toepassing van artikel 65, lid 1 BBV, worden gewaardeerd tegen de waarde volgens de toekomstige bestemming, mits op basis van de notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023)” en de “toepassing van de voorwaarden warme gronden” wordt voldaan aan de daarin genoemde voorwaarden. Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. Wanneer investeringen grotendeels of meer worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijk afval of andere alsook voor rechten die op grond van art. 229 lid 1 a en b Gemeentewet worden geheven, dan worden deze investeringen op de balans opgenomen in een aparte categorie: de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. Deze activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut moeten worden geactiveerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

Het gaat hierbij onder meer om zaken als wegen, straten, fietspaden, voetpaden, bruggen, viaducten, tunnels, verkeerslichtinstallaties, straatmeubilair, reconstructie openbare ruimte, parken en overig groen. In de nota “Afschrijvingsbeleid” is ten aanzien van deze investeringen bepaald dat hierop de bijdrage van derden en eigen gereserveerde middelen in mindering worden gebracht. Over het resterende bedrag wordt lineair afgeschreven conform de afgesproken termijnen, zoals ze zijn opgenomen in de nota “Afschrijvingsbeleid”.

Deel II - 14 -

Financiële vaste activa • Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. De voorziening i.v.m. risico en garantie nutsbedrijven is in mindering gebracht bij kapitaalverstrekking aan deelnemingen bij het item financiële vaste activa, dit in verband met balanspresentatie. • De obligatieportefeuille wordt gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde.. • Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (“kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen” in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. De actuele waarde ligt boven de verkrijgingsprijs. • Bijdragen aan activa van derden worden geactiveerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen.

Vlottende activa Voorraden • De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijp maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Winsten uit de grondexploitaties worden genomen volgens de “Percentage of completion – methode” (POC-methode) zoals beschreven in de notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023)”. De voorziening verliezen grondexploitaties is gelijk aan het resultaat van de grondexploitatiebegroting op eindwaarde. • Gereed product is gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar • De uitzettingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde onder aftrek van een voorziening voor verwachte oninbaarheid. Een voorziening voor oninbaarheid wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen • De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen.

Tenzij anders vermeld, staan de liquide middelen ter vrije beschikking van de gemeente Overlopende activa • De overlopende activa worden tegen nominale waarde opgenomen Vaste passiva Eigen vermogen • Het eigen vermogen beslaat de reserves, bestaande uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves, en het gerealiseerde resultaat over het begrotingsjaar. De algemene reserve betreft het bedrag aan reserve waaraan geen specifieke bestemming is gegeven door de gemeenteraad. De algemene reserve betreft de algemene buffer die een gemeente heeft om incidentele nadelen en risico’s te kunnen opvangen. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven, Een bestemmingsreserve wordt ingesteld op basis van een raadsbesluit. Voorzieningen • Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is gewaardeerd tegen contante waarde van de opgebouwde toekomstige uitkeringsverplichtingen. • De onderhoudsegalisatievoorziening “Onderhoud gemeentelijke gebouwen” is gebaseerd op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan deze kapitaalgoederen.

Deel II - 15 -

•

De rioolvoorziening is verwerkt o.b.v. nominale waarde en met inachtneming van artikel 44, lid 2 BBV. Vanuit het GRP is er geen inzicht in de wijze waarop het riooltarief is opgebouwd en is een voorziening o.b.v. artikel 44, lid 1 BBV niet mogelijk.

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer • Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van langer dan één jaar. Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar • De netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd van korter dan één jaar worden gewaardeerd tegen de nominale waarde Overlopende passiva • De overlopende passiva wordt gewaardeerd tegen de nominale waarde Borg- en Garantstellingen • Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.

Deel II - 16 -

Toelichting op de balans per 31 december

ACTIVA Vaste activa Als vergelijkende cijfers zijn de cijfers opgenomen per 31 december 2022, conform de eindbalans van de jaarrekening 2022 van de gemeente Echt-Susteren. Voor een overzicht van de beschikbaar gestelde kredieten en werkelijke bestedingen van de gedane investeringen in 2023 wordt verwezen naar de staat van restantkredieten. De immateriële vaste activa worden onderscheiden in:

Boekwaarde per 31-12-2023

Boekwaarde per 31-12-2022

Kosten onderzoek en ontwikkeling Bijdragen aan activa in eigendom van derden

334.236 712.360

249.932 569.444

Totaal

1.046.596

819.376

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende het jaar 2023. Boekw. 31-12-22

Balans correctie

Investeringen

Desinvesreringen

Afschrijvingen

84.304

Afwaarderingen

Boekw. 31-12-23

Kosten onderzoek en ontwikkeling Bijdr. aan activa in eigendom van derden

249.932

334.236

569.444

24.896

203.252

52.578

32.654

712.360

Totaal

819.376

24.896

287.556

52.578

32.654

1.046.596

Deel II - 17 -

De materiële vaste activa wordt onderscheiden in: Boekwaarde per 31-12-2023 Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut waarover een heffing geheven kan worden Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijke nut Totaal

Boekwaarde per 31-12-2022

36.090.136 32.351.936

35.271.226 31.454.615

37.541.321

33.234.457

105.983.393

99.960.298

De investeringen met economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld: Boekwaarde per 31-12-2023

Boekwaarde per 31-12-2022

per 31-12-2017

per 31-12-2017

Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa

1.906.912 0 30.407.792 1.038.093 75.586 84.783 2.576.970

1.659.010 0 30.139.886 428.799 80.985 75.470 2.887.076

Totaal

36.090.136

35.271.226

Deel II - 18 -

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de boekwaarde van de investeringen met economisch nut. Boekw. 31-122022

Balans correctie

Investeringen

Bijdragen derden

Afwaarderingen

Boekw. 31-122023

Gronden en terreinen Woonruimten

1.659.010

Bedrijfsgebouwen Grond-, wegen waterbouwkundige werken Vervoermiddelen

30.139.886

2.048.430

1.253.919

428.799

640.000

30.706

1.038.093

5.399

75.586

Machines, apparaten en installaties Overige materiele vaste activa

75.470

12.375

3.062

84.783

Totaal

426.975

Afschrijvingen

179.073

1.906.912

0

0

80.985

526.605

30.407.792

2.887.076

-24.896

89.281

345.960

28.531

2.576.970

35.271.226

-24.896

3.217.061

1.818.119

555.136

36.090.136

De balanscorrectie betreft een rubriceringswijziging van Overige materiële vaste activa naar Bijdrage aan activa in eigendom van derden.

Onder de materiële vaste activa, gronden en terreinen, zijn gronden opgenomen die bestemd zijn voor gemeentelijke gebiedsontwikkeling. De boekwaarde van deze gronden mbt de ontwikkeling van bedrijventerreinen (Vonderen) bedroeg zowel per 31-12-2022 als 31-12-2023 € 102.123. In 2023 zijn gronden verworven m.b.t. woningbouwontwikkeling (Middelveld/Louersveld) voor een bedrag van € 293.014. De investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing geheven kan worden kunnen als volgt worden onderverdeeld:

Boekwaarde per 31-12-2023

Boekwaarde per 31-12-2022

Riool economisch nut, waarover een heffing geheven kan worden Afval economisch nut, waarover een heffing geheven kan worden Begraafplaats economisch nut, waarover een heffing geheven kan worden

32.288.213

31.377.672

0

0

63.723

76.943

Totaal

32.351.936

31.454.615

Deel II - 19 -

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de boekwaarde van de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing geheven kan worden: Boekw 31-12-2022

Balanscorrectie

Riool economisch nut heffing Afval economisch nut heffing Begraafplaats economisch nut heffing

31.377.672

Totaal

31.454.615

Investeringen

Bijdragen derden

1.628.600

Afschrijvingen

Afwaar derin gen

Boekw 31-12-2023

718.060

32.288.212

0

0

0

76.943

13.219

63.724

731.279

32.351.936

1.628.600

Onder bijdragen van derden zijn opgenomen, die bijdragen die direct gerelateerd zijn aan de investering. Onder de afwaarderingen staan de afwaarderingen vermeld wegens duurzame waardeverminderingen.

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de boekwaarde van de investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut:

Boekw 31-12-2022

Grond- weg en waterbk. werken t/m 2016 Grond-, weg- en waterbouwkundige. werken 2017 e.v. Overige materiële vaste activa Totaal

Balans correctie

Investeringen

Bijdragen derden

Afschrijvingen

Afwaarderingen

Boekw 31-12-2023

21.584.166

95.459

664.938

90.000

20.924.687

11.650.291

5.520.915

171.101

383.471

16.616.634

0

33.234.457

0

5.616.374

836.039

473.471

37.541.321

Onder bijdragen van derden zijn bijdragen opgenomen , die direct gerelateerd zijn aan het betrokken actief. Onder de afwaarderingen staan de afwaarderingen vermeld wegens duurzame waardeverminderingen.

Deel II - 20 -

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2023: Boekw 31-12-2022

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrijv./ Aflossing.

Afwaarderingen

Boekw 31-12-2023

Kapitaalverstrekkingen aan: − Deelnemingen − Voorziening deelneming − Gemeensch. regelingen − Overige verbonden partijen Leningen aan:

6.322.537 0 0 0

6.322.537 0 0 0

− penb. Lich. als bedoeld in art.1a van de Wet financiering dec overheden − Woningbouwcorporaties

0

0

1.391.641

− Deelnemingen − Overige verbonden partijen Overige langlopende leningen Uitzetting in ‘s Rijks schatkist één jaar of langer Overige uitzettingen met een looptijd > 1 jaar Bijdragen aan activa in eigendom van derden

1.857.953 0 838.258

Totaal

10.412.389

54.081

1.339.560 1.857.953 0 1.038.258

200.000

0

0

0

0

0

0

200.000

0

54.081

0

10.558.308

De gemeente Echt-Susteren heeft per 31 december 2023 € 1.857.953 uitgezet als converteerbaar hybride lening bij Enexis. Dit bedrag is opgenomen onder de Financiële vaste activa – Deelnemingen. Bovendien heeft de gemeente Echt-Susteren per 31 december 2023 € 938.258 uitgezet bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) ten behoeve van het verstrekken van startersleningen. Verder is er nog een langlopende lening verstrekt van € 100.000 aan vv EVV. Deze bedragen zijn opgenomen onder de Financiële vaste activa – Overige langlopende leningen. Vlottende activa De in de balans opgenomen voorraden worden uitgesplitst naar de volgende categorieën: Boekwaarde per 31-12-2023

Grond- en hulpstoffen Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen

0 2.974.569 2.058

Boekwaarde per 31-12-2022

0 1.388.287 3.181

Deel II - 21 -

Vooruitbetalingen Totaal

0

0

2.976.627

1.391.468

Van de in exploitatie genomen bouwgronden kan het volgende overzicht worden gegeven:

De Berk De Loop BPML Herstructurering locatie Burg. Willemeschool Nieuwstadt RvR Oude Rijksweg Noord Bocage Livar Experience Centre Locatie Julianastraat/Emmastraat/Mussenstraat Dakpannenlocatie Cuijpers Echt Uitbreiding bedrijventerrein De Berk III RvR Weijenpasweg Bedrijvenpark de Loop Echt Totaal

Boekw 31-122022

Investeringen

Opbrengsten

Winstuitname

-231.567 -182.875 219.606 -58.239

33.758 778.892 8.616 1.940

1.760 1.390 62.970 443

31.397 1.678 5.444 30.242

-168.172 596.305 170.696 -26.500

-168.172 596.305 170.696 -26.500

-2.531

2.475

20

76

0

0

-20.792 15.818

5.667 21.635

39.333 0

43.651 0

-10.807 37.453

-10.807 22.723

-259.419

46.161

1.971

215.229

0

0

8.366

300

0

8.066

1.883.756

342.461

2.645

0

2.223.572

2.223.572

24.530

13.715

0

0

38.245

38.245

0

128.496

128.496

128.496

1.388.287

1.392.182

110.832

327.717

Boekw. 31-122023

Voorziening verlieslatend complex

2.997.354

14.730

Boekw 31-12-2023

0

8.066

22.796

0

2.974.558

Voorziening verliezen grondexploitaties Conform het BBV dient de voorziening verliezen grondexploitaties voldoende groot te zijn, om in de grondexploitatietekorten te voorzien. In 2023 is er door een toename van het verlies van grondexploitatie “Livar Experience Centre” € 14.730 toegevoegd aan deze voorziening. De boekwaarde van de verlieslatende grondexploitatie “Dakpannenlocatie Cuijpers Echt” is in 2023 toegenomen met € 8.066. Conform het BBV is de voorziening verliezen grondexploitaties navenant in mindering gebracht op onderhanden werk. Aan de passiefzijde van de balans wordt onder de voorzieningen het resterende gedeelte van de voorziening verliezen grondexploitaties, zijnde € 53.382 gepresenteerd.

Deel II - 22 -

Geraamde nog te maken kosten

Geraamde nog te realiseren opbr.

Geraamd eindresultaat

-168.172 596.305 170.696

87.985 46.418 3.246

-968 649.910 188.415

-79.219 -7.187 -14.473

-26.500

15.485

371

-11.386

0

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

-10.807 22.723 0

10.511 452.277 N.v.t.

256.826 475.000 N.v.t.

-257.122 0 N.v.t.

0

53.382

53.382

0

2.223.582

16.415.311

18.648.346

-9.453

38.245

146.971

207.466

-22.250

128.496

389.677

1.159.520

-641.347

2.974.568

17.621.263

21.638.268

-1.042.437

Boekw. 31-12-2023 De Berk De Loop Businesspark Midden Limburg Herstructurering locatie Burg. Willemeschool Nieuwstadt RvR Oude Rijksweg Noord Bocage Livar Experience Centre Locatie Julianastraat / Emmastraat/Mussenstraat Dakpannenlocatie Cuijpers Echt Uitbreiding bedrijventerrein De Berk III RvR Weijenpasweg Bedrijvenpark de Loop Echt Totaal

De grondexploitatiecomplexen “RvR Oude Rijksweg Noord” en “Locatie Julianastraat/Emmastraat/ Mussenstraat” zijn in 2023 afgesloten. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar: Saldo 31-12-2023

Vorderingen op openbare lichamen Verstrekte kasgeld len. aan openb. Lich. als bedoeld in art.1a van de Wet financiering dec overheden Overige verstrekte kasgeldleningen Uitzettingen in Rijks schatkist rentetypische looptijd korter dan één jaar Rekeningcourantverhouding Overige vorderingen Debiteuren Soza

8.151.913 11.800.000

Totaal

Voorziening

270.882

Saldo 31-12-2022

7.731.521 20.000.000

4.500.000 9.378.484

4.500.000 6.315.702

0 1.541.301 642.129

121.097 251.220

0 1.102.599 880.397

36.013.827

643.199

40.530.219

De voorziening oninbare gemeentelijke belastingen en oninbare dubieuze debiteuren is conform het BBV in mindering gebracht op de vorderingen.

Deel II - 23 -

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)

(2) (3a) = (1) > (2) (3b) = (2) > (1)

Drempelbedrag

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag

666.758 Kwartaal Kwartaal 1 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

198

231

277

316

469

435

390

350

-

-

-

-

(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) (4b)

(4c) (1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000

Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat

88.901

Drempelbedrag

666.758

88.901

-

(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden (5a) 17.836 21.059 25.461 29.113 middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) (5b) Dagen in het kwartaal 90 91 92 92 Kwartaalcijfer op dagbasis (2) - (5a) / (5b) buiten 's Rijks schatkist aan198 231 277 316 gehouden middelen

Toelichting De wet schatkistbankieren is op 15 december 2013 van kracht geworden. De wet verplicht alle decentrale overheden om hun overtollige (liquide) middelen aan te houden in de schatkist. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. Een decentrale overheid behoudt, op basis van de wet Fido, de mogelijkheid om leningen te verstrekken en uitzettingen te verrichten uit hoofde van de publieke taak. Deelname aan schatkistbankieren verandert daar niets aan. Voor Echt-Susteren heeft het schatkistbankieren weinig gevolgen, in die zin dat de gemeente geen renteverlies heeft door overtollige middelen bij de schatkist te parkeren. Door de gemeente zijn een drietal geldleningen aangetrokken van € 10 miljoen elk. Deze leningen hebben een negatieve rente. De leningen zijn bedoeld als financieringsmiddel voor het meerjarig investeringsplan en het herfinancieren van de jaarlijkse aflossingen op de langlopende geldleningen. Deel II - 24 -

De overtollige middelen worden geparkeerd bij de schatkist tegen een rente die schommelt tussen 2% en 4%. Naar behoefte worden deze middelen aangewend om de uitgaven en investeringen van de gemeente te financieren. Hierdoor hoeven de eerste jaren geen kasgeldleningen meer te worden aangetrokken.

De post liquide middelen kan als volgt onderscheiden worden: Boekwaarde 31-12-2023

Boekwaarde 31-12-2022

Kassaldi Banksaldi

4.973 550.639

9.904 109.006

Totaal

555.612

118.910

Overlopende activa In onderstaand overzicht wordt het verloop weergegeven van de overlopende activa:

Saldo 31-12-2023

Saldo 31-12-2022

Nog te ontvangen voorschotbedragen Europese overheidslichamen Het Rijk Overige Nederlandse overheidslichamen

0 175.005 67.668

0 3.435.399 545.606

Vooruitbetaalde bedragen Overige nog te ontvangen bedragen

1.374.215 1.727.343

785.463 1.532.368

Totalen

3.344.231

6.298.836

De Nog te ontvangen bedragen kunnen als volgt worden gespecifieerd: Saldo 31-12-2022

Europese overheidslichamen Het Rijk SPUK Uitkering. 2022 verschil begroting – werkelijk BTW suppletie 2022 BCF suppletie 2022 SPUK Opvang Oekraȋne BCF 4e voorschot 2023 BTW suppletie 2022 Step in Control SPUK sport afrek.BTW 2023 SPUK 2023 afrek.normbedrag GOO SPUK 2023 afrek.normbedrag POO SPUK 2023 afrek. Leefgeld POO

Toevoegingen

Ontvangen bedragen

Saldo 31-12-2023

0

0

0

0

3.435.399

175.005

3.435.399

175.005

51.613

0

51.613

0

8.554 161.818 3.213.414 0 0

0 0 0 37.500 29.354

8.554 161.818 3.213.414 0 0

0 0 0 37.500

0 0

44.765 10.646

0 0

29.354 44.765 10.646

0 0

19.320 33.420

0 0

19.320 33.420

Deel II - 25 -

Overige Ned. Overheidslichamen

545.606

67.668

545.606

67.668

Gem. Roermond Afr. Jeugdzorgplus MER afrekening 2022 MGR afrekening 2022 SVB Afrek. 2023 Jeugd SVB Afrek. 2023 WMO MER afrekening 2023 MGR afrekening 2023 Gem. Roermond aug-dec 2023 RDW rijbewijs/spoed rijbewijs 2023

141.781 197.756 206.069 0 0 0 0 0 0

0 0 0 2.500 7.900 3.077 14.226 39.207 758

141.781 197.756 206.069 0 0 0 0 0 0

0 0 0 2.500 7.900 3.077 14.226 39.207 758

3.981.005

242.673

3.981.005

242.673

Totaal

PASSIVA

Eigen vermogen

Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:

Boekwaarde 31-12-2023

Boekwaarde 31-12-2022

Algemene reserve Bestemmingsreserves: Gerealiseerde resultaat

6.817.178 61.851.386 2.110.457

4.943.797 55.943.477 2.938.953

Totaal

70.779.021

63.826.227

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de reserves gedurende het jaar 2023: Saldo 31-12-2022

Toevoeging

Onttrekking

Bestemming resultaat vorig boekjaar

Algemene reserve

4.943.797

2.131.021

3.196.593

2.938.953

Bestemmingsreserves

55.943.477

19.466.384

12.820.257

Totaal

60.887.274

21.597.405

16.016.850

2.938.953

Vermindering ter dekking van afschrijving.

Saldo 31-12-2023

6.817.178 738.218

61.851.386

738.218

68.668.564

Onder “bestemming resultaat” staan de toevoegingen of onttrekkingen vermeld uit hoofde van de bestemming van het resultaat van het voorgaand boekjaar. Onder de afschrijvingen staan de Deel II - 26 -

verminderingen vermeld in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd. In onderstaand overzicht worden de bestemmingsreserves en hun verloop gespecificeerd: Saldo

Toevoeging Onttrekking

31-12-2022 Reserve met algemeen karakter 181 Reserve Vermindering kapitaallasten

Vermindering ter dekking van afschrijving.

Saldo 31-12-2023

6.121.143

5.881.125

2.219.081

9.783.187

6.121.143

5.881.125

2.219.081

9.783.187

21 Reserve verkiezingen

33.842

21.000

38.000

16.842

101 Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning

2.500.000

323.553

323.553

20.500.000

Egalisatiereserves

206 Reserve Jeugdhulp

870.757

0

847.763

22.994

219 Reserve ink. voorz., reintegratie, soc. werkvoorz.

2,000.000

314.532

314.532

2.000.000

226 Reserve SC MER OD

1.500,001

631.278

631.278

1.500.001

230 Reserve SC MER-SD

500.000

9.488

45.450

464.038

231 Reserve SC MER Bedrijfsvoering

479.606

971.925

658.781

792.750

7.884.206

2.271.775

2.859.347

7.296.624

7 Reserve stedebouwkundige adviezen

184.730

23.309

0

208.039

132 Reserve Regionale Woonvisie

25.000

1.000

1.000

25.000

209.730

24.309

1.000

233.039

15 Reserve investeringssubsidies welzijn

118,987

0

0

118,987

17 Reserve welzijn en cultuur

196.749

60.124

25.000

231.872

39 Reserve BTWcompensatiefonds

255.500

0

54.500

201.000

40 Algemene reserve Grondbedrijf

7,069,738

441.526

342.457

7.168.807

73 Reserve parkeerplaatsen

22.000

0

0

22.000

95 Reserve Regiofonds

182.627

0

32.000

150.627

106 Reserve algemeen jeugdbeleid

247.362

112.513

8.285

351.590

109 Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid

185.103

0

23.007

162.096

Vrije Reserves

Geblokkeerde Reserves

Deel II - 27 -

117 Reserve Personeel & Bestuur

900.002

909.323

0

73.990

169 Reserve revolverende investeringen

12.564.677

979.202

206.695

13.337.184

186 Reserve kwaliteitsfonds

965.132

184.765

0

1.149.897

188 Reserve deelneming GEM Bocage C.V.

2.727.152

0

0

2.727.152

189 Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V.

9.000

0

0

9.000

193 Reserve deelneming OML bv

400.000

0

400.000

0

203 Reserve kwaliteit verbeterende proj. buitengebied

120.781

1.645

40.426

82.000

208 Reserve bedrijfsvoering

1,000,000

254.852

254.852

1,000,000

144 Reserve OAB

809.325

1.000.000 73.990

213 Reserve samenwerkingsovk Industriepark Swentibold 220 Reserve restant budgetten

284.645

0

46.169

238.476

3,204,287

3.512.991

3.204.287

3.512.990

224 Reserve integrale aanpak en huisv statushouders

1,000,000

535.115

535.115

1,000,000

225 Reserve winst grondexploitaties

269,799

3.728

60.079

213.448

227 Reserve duurzaamheid

814,,015

574.800

113.174

1.275.642

228 Reserve gebiedsvisies

3,601

0

3.601

0

233 Reserve majeure projecten

1,264,677

376.491

656.345

984.823

250 Reserve opvang vluchtelingen

469,392

1.456.111

925.504

1.000.000

0

1.000.000

0

1.000.000

34.275.225

10.477.175

7.740.819

37.011.581

7,453,173

812.000

55,943,477

19.466.385

255 Reserve Beschermd Wonen Geblokkeerde reserve afschrijvingen 241 Reserve afschrijvingslasten afschrijvingen

Totaal

12.820.249

738.218

7.526.955

738.218

61.851.386

Voor een toelichting over de aard en reden van de reserves wordt verwezen naar de nota reserves en voorzieningen vastgesteld door de raad op 4 november 2021. Na het onderwerp “stille reserves” volgt een toelichting op de mutaties welke plaatsgevonden hebben op de afzonderlijke reserves.

Stille reserves Algemeen Bij stille reserves wordt gedacht aan grote verschillen tussen de actuele waarde en de boekwaarde van niet-bedrijfsgebonden bezittingen, zoals in pacht uitgegeven landbouwgronden. Aangezien wij in het Deel II - 28 -

verleden nogal eens bestemmingsreserves hebben afgeboekt op activa, zijn er vele verschillen tussen de actuele waarde en de boekwaarde van diverse activa. Een aantal van de verspreide percelen heeft geen boekwaarde. De totale werkelijke waarde is onbekend, maar we veronderstellen dat deze (aanzienlijk) hoger is dan de boekwaarde. De overwaarde vertegenwoordigt een stille reserve. Landbouwgronden Per ultimo 2023 hebben we 870 ha landbouwgrond in bezit. Indien we hieraan een waarde willen toekennen moeten we in acht nemen dat: a. de gronden in verpachte staat zijn, b. De gronden in grote mate op de markt brengen, inhoudt dat de waarde daalt. Derhalve gaan we uit van een gemiddelde opbrengst van € 3 per m². De totale opbrengst zou daarom kunnen zijn: 870 ha x € 3 per m² = € 26,1 miljoen. Het BBV schrijft voor dat activa gewaardeerd moet worden tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Waardering zal moeilijk zijn omdat de historische verkrijgingsprijs in veel gevallen niet meer te achterhalen is. De landbouwgronden zijn alle vele tientallen jaren in gemeentelijk bezit.

Toelichting reserves 1 Algemene Reserve Rekeningsaldo 2022 De verwerking van het rekeningsaldo 2022 is verwerkt via de algemene reserve. Het rekeningsaldo 2022 is gestort in de algemene reserve. Vervolgens zijn deze bedragen onttrokken en toegevoegd aan budgetten dan wel gestort in reserves. 1e berap 2023 Onderhoud Reinoudhal Vanuit het rekeningsaldo 2021 is een bedrag van € 145.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van onderhoud Reinoudhal ter voorkoming van waterschade. Hiervan resteerde in 2023 nog een bedrag van € 130.630. In 2023 is € 126.620 uitgegeven. Het resterende bedrag is niet meer nodig. 1e berap 2023 Klein onderhoud sportaccommodaties Vanuit het rekeningsaldo 2021 is een bedrag van € 40.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van klein onderhoud sportaccommodaties niet uitgevoerd vanwege corona. Hiervan resteerde in 2023 nog een bedrag van € 2.660. In 2023 is niets meer uitgegeven Het resterende bedrag is niet meer nodig. Storting in reserve vermindering kapitaallasten Vanuit het rekeningsaldo 2022 wordt een bedrag van € 2.112.713 onttrokken uit de algemene reserve en toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten. Interne planontwikkelingskosten grondexploitaties In 2023 heeft er een toerekening van interne planontwikkelingskosten plaatsgevonden naar de grondexploitatiecomplexen “De Berk” (€ 11.472) , “De Loop” ( 13.000), “Herstructurering locatie Burg.

Willemeschool Nieuwstadt” (€ 1.940), “RvR Oude Rijksweg Noord” (€ 2.475), “Julianastraat/Emmastraat/Mussen-straat” (€ 5.000), “Dakpannenlocatie Cuijpers Echt” (€ 5.000) en “Uitbreiding bedrijventerrein de Berk III” (€ 16.288), RvR Weijenpasweg voor een bedrag van € 3.395 en “Bedrijvenpark de Loop Echt” (€ 72.450). Conform nota reserves en voorzieningen 2023 en de raadsvoorstellen en -besluiten dd 14 december 2023 zijn deze bedragen via de algemene reserve gestort in de reserve majeure projecten. Versterking weerstandsvermogen In de 2e bestuursrapportage 2023 is besloten om van het saldo van de jaarschijf 2023 € 1.600.000 te storten in de algemene reserve. Een en ander ter versterking van het weerstandsvermogen. Deel II - 29 -

Opheffing reserve deelneming reserve OML BV Conform nota reserves en voorzieningen 2023 is de reserve OML BV opgeheven. Het saldo van de reserve (€ 400.000) is toegevoegd aan de algemene reserve. 7 Reserve stedebouwkundige adviezen Conform de nota reserves en voorzieningen 2023 is het overschot (€ 23.309) van het structurele budget voor ruimtelijke ordeningsaangelegenheden toegevoegd aan deze reserve, ter dekking van grotere incidentele uitgaven in de toekomst (bv. integrale planherzieningen). 17 Reserve Welzijn en Cultuur Jaarlijks wordt € 25.000 aan de reserve onttrokken voor de bekostiging van culturele projecten (65800001/42461). Het voor 2023 beschikbare budget is hoofdzakelijk besteed aan: • Subsidie Kultkefee • Subsidie open podium • Echter zomerfeesten • Kunstwerk CV De Peerlinke • Bijdrage Cultuur regio Noord Limburg • BCL Treffen • Oetblinkersgala De reserve wordt jaarlijks gevoed met de onderschrijding van de begroting op het beleidsterrein Welzijn en Cultuur. In 2023 betreft het een bedrag van € 61.624. Met deze storting blijft de reserve onder het vastgestelde plafond. 21 Reserve verkiezingen Ten behoeve van de verkiezingen is een egalisatiereserve gevormd. Hierin is conform de begroting een bedrag gestort van € 16.000.

Via de 2e berap 2023 is een bedrag van € 5.000 via het gemeentefonds ontvangen ten behoeve van verkiezingen, Middels de 2e berap 2023 is een bedrag van € 24.000 beschikbaar gesteld voor hogere kosten Tweede Kamer verkiezingen 2023. Verder heeft In 2023 een onttrekking uit de reserve verkiezingen plaatsgevonden conform begroting ten bedrage van € 14.000. 39 Reserve BTW-compensatiefonds Omdat we als gemeente niet hebben gekozen voor afwaarderen van de activa tot ultimo 2002, dient in het BCF-fonds niet alleen de BTW begrepen in de voorzieningen te worden gestort, maar ook de vrijvallende BTW uit de bestemmingsreserves. Tevens wordt in dit fonds het bedrag van de besparing wegens de vertraagde uitname uit de algemene uitkering gestort. Dit BCF-fonds dient vrij te vallen gedurende de resterende looptijd van de vaste activa per 31 december 2003. De meest juiste benadering is om de vrijval uit het BCF-fonds gelijk te laten lopen met de totale resterende looptijd van de oude activa. Omdat dit een zeer tijdrovende berekening is, is gekozen voor een meer pragmatische oplossing, nl. dat de vrijval is berekend over de gemiddelde restant afschrijvingsduur van de oude activa. Deze gemiddelde restant afschrijvingsduur is voor onze gemeente berekend op 15 jaar. Hierdoor ontstaat vanaf 2017 een gat in de begroting van € 169.700.

In 2006 is derhalve een afbouwregeling gecreëerd zodat de begroting 2017 niet in een keer met een tekort van € 169.700 wordt geconfronteerd. De regeling ziet als volgt uit: vanaf 2006 wordt de aanwending van de reserve cumulatief verlaagd met een bedrag van € 6.800. Op deze wijze loopt de afbouwregeling door tot en met het jaar 2028. Binnen de begroting moet dan ieder jaar voor € 6.800 dekkingsmiddelen worden gezocht. Voor 2023 bedraagt de onttrekking € 54.500. 40 Algemene reserve grondbedrijf De Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG) dient als buffer voor het opvangen van onvoorziene en onvermijdbare kosten die samenhangen met grondexploitaties. Tevens worden aan de ARG de positieve exploitatieresultaten toegevoegd.

Deel II - 30 -

Onderstaande winstnemingen 2023 (berekend volgens de “Percentage of completion- methode (Pocmethode) zijn toegevoegd aan deze reserve: • € 31.397 inzake de Berk; • € 1.678 inzake de Loop; • € 5.444 inzake Businesspark Midden-Limburg (BPML); • € 30.242 inzake herstructurering voormalige schoollocatie Burg. Willemeschool Nieuwstadt; • € 76 inzake RvR Oude Rijksweg Noord (restresultaat ivm afsluiting); • € 43.651 inzake Bocage; • € 215.229 inzake locatie Julianastraat/Emmastraat/Mussenstraat (restresultaat ivm afsluiting). In 2023 is € 60.079 aan gerealiseerde winst BPML uit voorgaande jaren overgeboekt van de reserve winst grondexploitaties (RWG) naar de ARG. Bovendien heeft er, conform nota reserves en voorzieningen, een rente toevoeging van 0,76% (€ 53.730) over de stand van de algemene reserve grondbedrijf per 1 januari 2023 plaatsgevonden. Onttrekkingen hebben plaatsgevonden in het kader van: • Klooster Koningsbosch € 26.873 (conform 1e bestuursrapportage 2022 en 1e bestuursrapportage 2023); • Algemene kosten Grondbedrijf € 3.764 (conform primitieve begroting); • Versterking economische structuur € 24.811 (conform 1e bestuursrapportage 2022); • Cp Susteren archeologie € 6.630 (conform 2e bestuursrapportage 2022 en 2e bestuursrapportage 2023); • Reserve majeure projecten inzake winstneming “herstructurering voormalige schoollocatie Burg.

Willemeschool Nieuwstadt” € 30.242 (conform 2e berap 2021); • Reserve majeure projecten inzake restresultaat “locatie Julianastraat/Emmastraat/Mussenstraat” € 215.229 (conform 2e berap 2021); • RWG inzake winstneming de Loop € 1.678; • Aanvullende dotatie aan de voorziening verliezen grondexploitaties inzake “Livar experience Centre” € 14.730 (conform raadsbesluit dd 14 december 2023); • vennootschapsbelasting 2021 en 2023 € 18.500. 73 Reserve Parkeerplaatsen Het saldo van de reserve was op 1 januari 2023 € 22.000 en is op 31 december 2023 € 22.000. In 2023 heeft geen storting plaatsgevonden. Indien namelijk de ontwikkelaar niet kan voldoen aan de parkeernorm moet per parkeerplaats € 5.500 gedoteerd worden aan de gemeente. Door de ontwikkelaar van het bestemmingsplan Bovenste Straat Echt is € 22.000 betaald in verband met het niet kunnen realiseren van parkeerplaatsen. De gemeente verplicht zich ten opzichte van de ontwikkelaar om binnen een periode van 10 jaren, binnen een straal van 750 meter met het bouwwerk als middelpunt, het aantal openbare parkeerplaatsen te realiseren. Wanneer de gemeente hier niet in slaagt, heeft de ontwikkelaar recht op terugbetaling.

95 Reserve Regiofonds Vanuit Samenwerking Midden-Limburg (SML) is het gesprek aangegaan met de rijksoverheid, om ondersteuning te krijgen in de vorm van een regiodeal voor de realisatie van de Investeringsagenda Midden-Limburg. De kosten van dit traject voor de gemeente Echt-Susteren bedroegen € 32.000, waarvan de dekking heeft plaatsgevonden vanuit de reserve regiofonds. 101 Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) Deze reserve is gevormd voor de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. In 2023 is € 128.534 onttrokken in verband met eerder geraamde tekorten vanuit de 1e bestuursrapportage 2021. In 2023 ging het qua stortingen om een voordelig saldo van € 214.689. Dit komt met namen door toegekende woningaanpassingen waarvan de kosten niet in 2023 gemaakt zijn. De reserve is verder aangevuld met de geraamde storting van € 108.864. Het verloop van deze reserve was in 2023 als volgt: Saldo 1-1-2023 € 2.500.000 Af: nadelig saldo Wmo € 128.534 Bij: saldo o.b.v. realisatie 2023 € 214.689 Bij: aanvulling reserve WMO € 108.864 Deel II - 31 -

Saldo 31-12-2023 € 2.695.019 De reserve heeft een door de Raad vastgesteld plafond van € 2.500.000. Daarom is € 195.019 gestort in de reserve vermindering kapitaallasten. Het saldo van de reserve is daarmee op 31-12-2023 € 2.500.000. 106 Reserve algemeen jeugdbeleid Conform de nota reserves en voorzieningen worden de niet bestede middelen van diverse budgetten jeugd in de jaarrekening toegevoegd aan de reserve algemeen jeugdbeleid. In 2023 ging het om een batig saldo van € 112.513. Verder is door de Raad in de 1e bestuursrapportage 2023 € 50.000 beschikbaar gesteld voor jongerenparticipatie. Hiervan is € 8.285 besteed in 2023 en wordt € 41.715 overgeheveld naar 2024 zoals aangekondigd in de 2e bestuursrapportage 2023. Voor een jongerenvoorziening in het park In de Bandert werd door de Raad in de 2e bestuursrapportage 2023 € 50.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is volledig overgeheveld naar 2024. Het verloop van deze reserve was in 2023 als volgt: Saldo 1-1-2023 Af: Dekking jongerenparticipatie Bij: saldo o.b.v. realisatie 2023 Saldo 31-12-2023

€ € € €

247.362 8.285 112.513 351.590

109 Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid Het structurele budget Uitvoering recreatief toeristisch beleid (€ 33.976) is in de 1e berap 2022 voor boekjaar 2023 verhoogd met € 58.333, waarbij dekking van de verhoging plaats vindt middels de reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid. De uitgaven op de post Uitvoering recreatief toeristisch beleid bedroegen in 2023 € 59.783. Rekening houdende met de opbrengsten 2023 (€ 2.800) in het kader van Fort Cantelmo, is de extra verhoging niet volledig nodig gebleken, vanwege het niet doorgaan van evenementen en activiteiten zoals aanwezigheid bij beurzen en de beleeffietsdag. Ook is er sprake van latentie in de uitvoering als het gaat om samenwerkingstrajecten met ondernemers, het realiseren van een uitkijktoren en de kleiwarenroute. De lagere uitgaven 2023 zijn verder te verklaren vanuit het feit dat steeds kritisch gekeken wordt naar de kosten en het te verwachten rendement van in te zetten activiteiten. Conform 1e berap 2022 en nota reserves en voorzieningen 2023 is € 23.007 onttrokken aan de reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid. 117 Reserve Personeel en bestuur In 2023 is € 909.323 gestort in deze reserve en voor een bedrag van € 809.325 onttrokken. Zie onderstaand overzicht: Stortingen Bedrag 100.000 306.193 503.130

Omschrijving Storting inzake vrijvallen werkzaamheden verblijfsgerechtigden Storting inzake organisatie ontwikkeling doorgeschoven naar 2024 Storting overschot op personeelskosten

Onttrekkingen Bedrag 100.705 53.678 654.942

Omschrijving: 1e berap 2023 rest thuiswerkfacilitering Frictiekosten voorgaande jaren Onttrekking bedrag boven plafond naar reserve vermindering kapitaallasten

132 Reserve regionale woonvisie Conform de nota reserves en voorzieningen 2023 wordt het overschot op het budget “advieskosten volkshuisvesting” toegevoegd aan de reserve regionale woonvisie. Het overschot met betrekking tot boekjaar 2023 bedroeg € 1.000. Aangezien deze reserve in 2023 haar plafond van € 25.000 bereikt heeft, is het surplus (€ 1.000) van deze reserve conform nota reserves en voorzieningen 2023 overgeheveld naar de reserve vermindering kapitaallasten.

Deel II - 32 -

Om onder andere inzicht te verkrijgen in de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte zou in 2023 een nieuw regionaal woningmarktbehoefte onderzoek uitgevoerd worden. In de 1e bestuursrapportage 2023 is hiervoor € 25.000 budget ter beschikking gesteld, met als dekking de reserve regionale woonvisie. In verband met prioriteringen ten aanzien van volkshuisvestelijke werkzaamheden schuift het onderzoek door naar 2024. 144 Reserve onderwijsachterstandenbeleid In de tweede bestuursrapportage 2023 is het restant van het budget voor opvang achterstanden corona bij de peuteropvang via de reserve onderwijsachterstandenbeleid overgeheveld naar 2024. Hiertoe is op basis van een inschatting € 14.000 op begrotingsbasis € 14.000 in deze reserve gestort. Op rekeningbasis bedroeg het restant € 20.423 en is toegevoegd aan de reserve. Daarnaast is conform de nota reserves en voorzieningen het saldo op de post subsidie professionele instellingen, waarop de niet door de rijksbijdrage onderwijsachterstandenbeleid gedekte subsidie geboekt worden, gestort in de reserve. Voor 2023 gaat het om een restantbedrag van € 53.567.

169 Reserve revolverende investeringen (voorheen Reserve Essent) Middels de nota reserves & voorzieningen 2019 is de reserve Essent omgezet naar de reserve revolverende investeringen daar de noodzaak om de reserve Essent aan te houden als buffer voor mogelijke beleggingsrisico’s sterk is afgenomen. Om die reden is de reserve Essent omgezet naar een reserve revolverende investeringen met als doel te investeren in innovatie en verduurzaming. Conform de actualisering 2020 van de nota reserves en voorzieningen is besloten om de opbrengst van verkoop gemeentelijke eigendommen niet langer toe te voegen aan de reserve regiofonds, maar aan de reserve revolverende investeringen. In 2023 is daarom vanuit de opbrengst gemeentelijke eigendommen € 11.254 toegevoegd. Conform het raadsvoorstel van 8 oktober 2020 zijn er in 2020, 2021 en 2022 claims op deze reserve voor routekaart windenergie voor de bedragen van respectievelijk € 132.000, € 132.000 en € 176.000. In 2020 hebben geen uitgaven plaatsgevonden. In 2021 is er voor € 120.290 uitgegeven aan routekaart windmolens en in 2022 € 89.558. In 2023 is € 6.695 uitgegeven, waardoor voor dit bedrag een onttrekking uit de reserve plaatsvindt in 2023. In januari 2020 is de laatste tranche van de belegging van de zogenaamde Essent-gelden vervroegd afgelost.

Het ontvangen bedrag ad € 1.367.428 is toegevoegd aan de reserve revolverende investeringen. Uit deze reserve moet een onttrekking plaatsvinden van € 200.000 zijnde het rendement dat in 2023 geraamd was en dat dus al vooruit ontvangen is. Verder zijn er in 2023 2 bedragen teruggestort in de reserve omdat we ten behoeve van de verduurzaming van het gemeentehuis en MFC Roosteren subsidies gaan ontvangen. Hierdoor hoeft er voor deze bedragen geen dekking plaats te vinden uit de reserve revolverende investeringen. Conform de 1e berap 2023 is een bedrag van € 371.600 gestort in de reserve revolverende investeringen inzake de verkoop van Fudura door Enexis.

Het verloop van deze reserve was in 2023 als volgt: Saldo 1-1-2023 Af: Kosten windenergie Af: Rendement belegging Bij: Vervallen gedeelte onttrekking verduurzaming gemeentehuis Bij: Vervallen gedeelte onttrekking verduurzaming MFC Roosteren Bij: Opbrengst gemeentelijke eigendommen Bij: Dividend Futura

€ 12.564.677 € 6.695 € 200.000 € 297.398 € 298.950 € 11.254 € 371.600 Deel II - 33 -

Saldo 31-12-2023

€ 13.337.184

181 Reserve vermindering kapitaallasten Notitie gemeenschapshuizen In 2020 zijn nieuwe meerjarenonderhoudsprogramma’s opgesteld voor de meeste gemeenschapshuizen. Voor de drie gemeenschapshuizen die in eigendom zijn bij derden worden, gezien het verzoek om ondersteuning, ook nog onderhoudsplannen opgesteld. Voor de kosten van deze onderzoeken en enkele benodigde groot-onderhoudswerkzaamheden is een budget beschikbaar gesteld van € 105.000 middels de 1e berap 2020. Het proces voor het opstellen van de onderhoudsplannen heeft vertraging opgelopen, omdat de gemeenschapshuizen niet open mochten vanwege corona. Bij de 2e berap 2022 is een bedrag van € 32.000 doorgeschoven naar 2023 ten laste van het saldo 2022. Bij de 1e berap 2023 is de overheveling aangevuld met € 9.728 welk bedrag gedekt is ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten. Kadernota 2020 Zaalaanpassing Connectcollege In de kadernota 2020 is besloten ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten € 145.000 beschikbaar te stellen voor de zaalaanpassing van het Connectcollege. In 2023 resteerde een budget van € 5.316. De uitgaven 2023 en daarmee de onttrekking uit de reserve bedroegen € 898 en zijn daarmee lager uitgevallen dan geraamd. Er resteert daarom een claim van € 5.418 op de reserve waarmee in 2023 de resterende kosten gedekt worden.

Nota van wijziging 2e bestuursrapportage 2021 Vrijval kapitaallasten school Roosteren De kosten voor de ontvlechting van de school in Roosteren zijn gedekt uit de reserve vermindering kapitaallasten. Bij de besluitvorming in de Nota van wijziging 2e bestuursrapportage 2021 is afgesproken dat de vrijval van kapitaallasten voor verkoop van de school wordt teruggestort in de reserve vermindering kapitaallasten. In 2022 is daarom € 25.742 gestort. 2e bestuursrapportage 2021 Besparing energiekostenTurnhal, zwembad en The Cube In de 2e bestuursrapportage 2021 zijn diverse budgetten beschikbaar gesteld ten behoeve van diverse verduurzamingsmaatregelen met dekking uit de reserve vermindering kapitaallasten. De besparing op de energiekosten wordt als voordeel teruggestort in de reserve vermindering kapitaallasten. Het gaat om de volgende bedragen: - Turnhal € 13.300 - Zwembad € 46.600 - The Cube € 8.000 1e bestuursrapportage 2023 Herinrichting groen Corneliushof Dieteren In de 1e bestuursrapportage 2023 is met dekking uit de reserve vermindering kapitaallasten € 150.000 beschikbaar gesteld voor de herinrichting van Corneliushof. Bij de 2e bestuursrapportage 2023 is op basis van het verwachte restant € 149.969 overgeheveld naar 2024 evneals de bijbehorende dekking uit de reserve.

In werkelijkheid is in 2023 € 1.031 uitgegeven ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten, waardoor de overheveling naar 2024 in werkelijk € 148.969 bedraagt. Renovatie toplaag tennisbanen Nieuwstadt In de 1e bestuursrapportage 2023 is met dekking uit de reserve vermindering kpaitaallasten € 53.000 beschikbaar gesteld voor de renovatie van de toplaag van de tennisbanen Nieuwstadt. In werkelijkheid is € 51.893 uitgegeven en onttrokken aan de reserve. Winkelcentrum Susteren

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EchtSusteren&id=dc55ca92-7dff-44a3-84b3-6271f4d56000