Jaarrekening 2023
Tekst van het document
coronapandemie (maar ook voorheen al aan de orde); hiervoor is enkele jaren geleden de voorziening ‘overmatige verlofsaldi’ gevormd. Ten behoeve van het verlofsparen is bij deze jaarrekening een voorziening verlofsparen gevormd. Voor een toelichting qua opbouw en waardering wordt verwezen naar paragraaf 8.1. Verder is ook een voorziening personeel gevormd (zie ook 8.1).
Vlottende Passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Het Servicecentrum MER maakt geen gebruik van daggeldleningen of gelijkwaardige kortlopende leningen, wel van een rekening courant krediet faciliteit bij de bank. De ‘gewone’ betaalrekening is ondergebracht bij de Bank Nederlandse Gemeenten. Onder deze categorie resteert uitsluitend het crediteurensaldo per ultimo 2023 dat in de volgende tabel wordt gepresenteerd.
Rentetypische looptijd < 1 jaar Crediteuren Netto vlottende schulden Totaal
Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2023 31-12-2022 € 1.454.291 € 1.754.122 € 64.716 € 71.013 € 1.519.007 € 1.825.135
Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume: Al deze verplichtingen hebben betrekking op het boekjaar 2023 en zijn derhalve via de overlopende passiva ten laste van 2023 verantwoord; het jaar waarop zij betrekking hebben.
Overlopende Passiva Nog te betalen bedragen Totaal
Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2023 31-12-2022 € 1.968.935 € 3.716.010 € 1.968.935
€ 3.716.010
58
Niet uit de balans blijkende verplichtingen Het betreft de financiële verplichtingen waarvan de contractduur het boekjaar 2023 overschrijdt. Overeenkomsten met samenwerkingsverbanden zijn in dit overzicht niet meegenomen. Overeenkomsten waarbij de totale jaarlijkse lasten lager zijn dan € 20.000 zijn ook niet meegenomen. Tabel: niet uit de balans blijkende verplichtingen Naam opdracht
Leverancier/aannemer
Einddatum contract
Bedrag
Bedrijvenzorgpakket
IZA
Onbepaalde tijd
€ 312.000
Verzekeringen
Centraal beheer Achmea
31-12-2024
€
Dataverbindingen
Eurofiber
31-12-2028
€ 115.000
Key2Financiën
Centric
1-1-2027
€ 118.000
Digitaal archief
Decos Software Engineering BV
31-12-2024
€ 112.312
Software vergunningsverlening/handhaving
Roxit B.V.
Onbepaalde tijd
€
Lease apparatuur
Econocom Nederland B.V
31-12-2024
€ 1.100.196
Inkoop
Protinus IT B.V.
31-12-2025
€ 155.927
AFAS
IJK B.V
Onbepaalde tijd
€
40.224
Operational lease auto's
Zuidlease
27-3-2027
€
29.540
Telefonie
Kreuze
1-1-2028
€ 129.742
Dashboard VTH
Synaxion
30-9-2027
€
Bedrijfsarts
WVM Consult
Onbepaalde tijd
€ 102.000
Accountant
R.S.M. Netherlands Accountants
31-12-2026
€
45.000
57.000
20.000 39.870
Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum te melden.
59
8.4 Rekening van baten en lasten Toelichting rekening van baten en lasten De toelichting op de resultatenrekening is per programma opgenomen in dit jaarverslag. Primitieve begroting 2023
Begroting 2023 na wijzigingen
Realisatie 2023
LASTEN 1. Omgevingsdienst 2. Sociaal Domein 3. Bedrijfsvoering 4. Bestuur en Organisatie Subtotaal lasten
6.303.513 5.959.351 12.007.488 695.286 24.965.638
7.472.735 8.313.865 13.427.674 727.158 29.941.432
7.728.206 7.981.209 13.461.185 721.941 29.892.541
-255.471 332.656 -33.511 5.217 48.891
7.662.904 6.816.698 11.461.432 673.454 26.614.488
BATEN 1. Omgevingsdienst 2. Sociaal Domein 3. Bedrijfsvoering 4. Bestuur en Organisatie Subtotaal baten
6.303.513 5.959.351 12.007.488 695.286 24.965.638
7.472.735 8.313.865 13.427.674 727.158 29.941.432
7.728.206 7.981.209 13.461.185 721.941 29.892.541
255.471 -332.656 33.511 -5.217 -48.891
7.662.904 6.816.698 11.461.432 673.454 26.614.488
SALDO BATEN -/- LASTEN 1. Omgevingsdienst 2. Sociaal Domein 3. Bedrijfsvoering 4. Bestuur en Organisatie
-
-
-
-
-
PROGRAMMA
SALDO VAN BATEN EN LASTEN
Verschil Realisatie 2022 raming/realisatie
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
RESULTAATBESTEMMING GEREALISEERD RESULTAAT
60
8.5 Wet Normering Topinkomens WNT-verantwoording 2023 Servicecentrum MER De WNT is van toepassing op Servicecentrum MER. Het voor Servicecentrum MER toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2023 € 223.000 (Algemeen bezoldigingsmaximum).
Bezoldiging topfunctionarissen 1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt
Gegevens 2023 bedragen x € 1
HMJ van Mierlo
Functiegegevens
Algemeen directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2023
01-01 t/m 31-12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1,0
Dienstbetrekking?
ja
Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
€ 117.562
Beloningen betaalbaar op termijn
€ 19.217
Subtotaal
€ 136.779
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
€ 223.000
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
N.v.t.
€ 136.779
N.v.t. N.v.t.
Gegevens 2022 bedragen x € 1
HMJ van Mierlo
Functiegegevens
Algemeen directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2022
01-01 t/m 31-12
61
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1,0
Dienstbetrekking?
ja
Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
€ 110.846
Beloningen betaalbaar op termijn
€ 19.651
Subtotaal
130.497
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum1
216.000
Bezoldiging
130.497
62
1d. Topfunctionarissen met een totale bezoldiging van € 1.900 of minder Topfunctionarissen inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt met een totale bezoldiging van € 1.900 of minder
Gegevens 2023 NAAM TOPFUNCTIONARIS
FUNCTIE
S. Strous
DB (tot augustus 2023)
D. Schneider
DB (per sept 2023)
H. Meuwissen
DB
J. Smits
DB/AB
K. Keersmaekers
AB
C. Peters
AB
M. Wilms
AB
T. Snijckers
AB
S. Blomen
AB
J. Hessels
AB
G van Balkom
AB
P. Pustjens
AB
G. Frische
AB
K. Leurs
AB
I. Minkenberg
AB
M. de Boer-Beerta
AB
J. L'Ortije
AB
S. Blomen
AB
R. Slangen
AB
L. Vestjens
AB
J. Westhelle-Aelen
AB
Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2023 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen
63
8.6 Taakvelden Voor het verbeteren van de financiële vergelijkbaarheid en transparantie schrijft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor dat er in de begroting en in de jaarstukken gebruik wordt gemaakt van de bij ministeriële regeling vastgestelde taakvelden. Om baten en lasten van taken en activiteiten te kunnen samenvoegen en te vergelijken, moeten ze in vergelijkbare eenheden worden ingedeeld, de eerder genoemde taakvelden. Taakvelden zijn voorgeschreven eenheden en hebben betrekking op de taken en daaraan gerelateerde activiteiten waar baten en lasten mee gemoeid zijn. Zij clusteren niet alleen producten (goederen en diensten), maar ook taken en activiteiten die niet direct te vertalen zijn in kosten per hoeveelheid. De inhoud van de tekstvelden is conform de voorschriften van het BBV. Hetgeen niet wil zeggen dat binnen een taakveld door een afdeling alle taken worden uitgevoerd. Bij de volgorde van de afdelingen is rekening gehouden met de volgorde van de programma's conform de financiële begroting. De procentuele verdeling over de taakvelden bij de jaarrekening 2023 is conform de begroting 2023. Het programma Omgevingsdienst wordt verdeeld naar de taakvelden: - Openbare orde en veiligheid (9%) - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen (11%) - Wonen en bouwen (81%).
Het programma Sociaal domein wordt verdeeld naar de taakvelden: - Wijkteams (58%) - Inkomensvoorzieningen (42%) Het programma Bedrijfsvoering wordt volledig verdeeld naar het taakveld overhead (100%). Het programma Bestuur & Organisatie wordt volledig verdeeld naar het taakveld overhead (100%).
Taakveld (Iv3)
Omschrijving
Lasten
Baten
Per saldo
€ 672.354
€ 672.354
€0
Lasten
Baten
Per saldo
€ 819.190
€ 819.190
€0
Afdeling Omgevingsdienst 1. Veiligheid 1.2 - Openbare orde en veiligheid
Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid: - toezicht en handhaving openbare orde, BOA's; - Wet Bibob en (bestuurlijke) aanpak georganiseerde criminaliteit; - bureau Halt; - preventie van criminaliteit; - opstellen en handhaven APV; - wet Wapen en munitie; - opruiming explosieven; - veilige woon- en leefomgeving; - antidiscriminatiebeleid; - doodsschouw; - dierenbescherming.
3. Economische zaken
Taakveld (Iv3)
Omschrijving
3.3 - Bedrijfsloket en -bedrijfsregelingen
Tot dit taakveld behoren de op bedrijven en ondernemers (inclusief bedrijven en ondernemers in land- en tuinbouw en veeteelt) gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente: - bedrijvenloket, ondernemersloket; - stimuleren van en onderwijs aan startende ondernemers; - aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven; - financiële steunregelingen voor bedrijven waaronder land- en tuinbouw, veeteelt en visserij; - regelen straathandel en veemarkten; - de BIZ-bijdrage (via categorie 2.1.1); - marktgelden en staanplaatsgelden markten (via categorie 3.7).
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) 8.3 - Wonen en bouwen Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening: - bouwvergunningen (omgevingsvergunning) en - toezicht, basisregistratie adressen en gebouwen (BAG);
€ 6.236.663
€ 6.236.663
€0
Lasten
Baten
Per saldo
€ 4.661.026
€ 4.661.026
€0
- woningbouw en woningverbetering, renovatie; - woonruimteverdeling, woningsplitsingsvergunning, woonvergunning; - stedelijke vernieuwing: gebiedsgerichte aanpak woningvoorraad, woonomgeving en voorzieningen; - dienstverlening aan derden.
Taakveld (Iv3)
Omschrijving
Afdeling Sociaal Domein 6. Sociaal domein 6.2 – Wijkteams
Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning(maatwerkvoorzieningen en - dienstverlening): - voorlichting; - advisering; - cliëntondersteuning; - toegang tot 1e en 2e lijnsvoorzieningen; - preventie; - vroeg-signalering.
66
6.3 – Inkomensvoorzieningen
Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: - inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet; Tot dit taakveld behoren alle inkomensen bijstandvoorzieningen: - geneeskundige en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening; - inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet; - IOAW (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers); - geneeskundige en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening; - IOAZ (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk gewezen zelfstandigen); - IOAW (Wet inkomensvoorzieningen ouderearbeidsongeschikte en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers); € 3.320.184
€ 3.320.184
€0
- kosten van levensonderhoud uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz 2004); - IOAZ (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen); - kosten levensonderhoud startende ondernemers uit Bbz 2004; - kosten van voor levensonderhoud uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz 2004); - sociale zekerheidsregelingen van het rijkvoor zoalsstartende bijvoorbeeld eenmaligeuit uitkeringen - kosten levensonderhoud ondernemers Bbz 2004;voor minima; - gemeentelijke armoedebeleid: bijzondere bijstand, gemeentelijke belastingen en voor minima; - sociale zekerheidsregelingen van hetkwijtschelding rijk zoals bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen heffingen, korting op musea, armoedebeleid: sportclubs etc., meerkosten bij werk in geval van handicap of - gemeentelijke bijzondere bijstand, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen, korting op musea, sportclubs etc., chronische ziekte, etc. bij werk in geval van handicap of chronische ziekte, etc. meerkosten Tot dit taakveld behoort niet: - schuldhulpverlening hoort thuis onder taakveld 6.71.
Taakveld (Iv3)
Omschrijving
Lasten
Baten
Per saldo
€ 13.461.185
€ 13.461.185
€0
Afdeling Bedrijfsvoering 0.4 - Overhead
Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeel(s)zaken) & organisatie; - inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); - interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie; - juridische zaken; - bestuurszaken en bestuursondersteuning; - informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; - facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); - documentaire informatievoorziening (DIV); - managementondersteuning primair proces.
67
Afdeling Bestuur en Organisatie 0.4 – Overhead
Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeel(s)zaken) & organisatie; - inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); - interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie; - juridische zaken;
€ 721.941
€ 721.941
€0
- bestuurszaken en bestuursondersteuning; - informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; - facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); - documentaire informatievoorziening (DIV); - managementondersteuning primair proces.
68
8.7 Rechtmatigheidsverklaring 2023 Verantwoordelijkheid Dagelijks Bestuur De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het Dagelijks Bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en de verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het Algemeen Bestuur op 5 december 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze grens (1% aan fouten) is door het Algemeen Bestuur bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 298.925,-.
Bevinding Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er zijn dus geen fouten en of onzekerheden geconstateerd die kunnen leiden tot een onrechtmatigheid. Wel is sprake van een aantal onduidelijkheden die onderstaand per criterium worden toegelicht. De criteria die van toepassing zijn betreft het voorwaardencriterium, begrotingscriterium en het Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) criterium. Het begrotingscriterium wordt onderstaand toegelicht. Voor het M&O beleid en het voorwaardencriterium liggen enkel een conclusie. De geconstateerde afwijkingen per criterium:
Afwijkingen voorwaardencriterium - Niet van toepassing.
Conclusie rechtmatigheid voorwaardencriterium Uit de interne controlewerkzaamheden zijn geen ongecorrigeerde fouten aangetroffen die leiden tot een onrechtmatigheid. De geconstateerde onzekerheden leiden eveneens niet tot onrechtmatigheden.
69
Afwijkingen begrotingscriterium: Programma 1 – Omgevingsdienst € 255.471,- (overschrijding) De overschrijding is het gevolg van diverse factoren. Binnen de OD is sprake van hogere inhuurlasten flexibele schil en overige personeelskosten; Deze hogere lasten worden afgedekt door hogere baten samenhangend met de UP eindafrekening (vanwege een hogere productie). Daarnaast zijn er ook hogere baten vanwege detachering en RUD werkzaamheden. De overschrijding telt niet mee voor het oordeel daar de kostenoverschrijdingen worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Programma 2 – Sociaal Domein € 332.656,- (onderschrijding) De onderschrijding is groter dan 3% (tolerantiegrens) van de lasten. Deze onderschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere besteding van de projecten Energietoeslag en Leefgeld Oekraïne. Daar we in 2022 ervaring mee hebben opgedaan, hebben we daardoor in 2023 efficiënter en dus tegen lagere kosten kunnen uitvoeren. Conclusie rechtmatigheid begrotingscriterium Geconcludeerd kan worden dat er geen sprake is van onrechtmatige uitgaven omdat deze passen binnen het door het Algemeen Bestuur geformuleerde beleid. Conclusie rechtmatigheid Misbruik & Oneigenlijk gebruik De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen.
Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&Ocriterium). Geconcludeerd kan worden dat er in 2024 een verdere doorontwikkeling wordt voorzien waarbij het M&O beleid nog beter zal aansluiten bij het interne controlesysteem. De beheersmaatregelen die benoemd zijn vanuit de frauderisicoanalyse worden opgenomen in het interne controlesysteem en sluit daarbij aan op het vastgestelde M&O beleid. Hier zullen we indien nodig in overleg treden met de huisaccountant.
70
Bijlage 1 Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording
1.1 Verantwoordelijkheid Dagelijks Bestuur In de literatuur en wetsgeschiedenis worden negen aspecten van rechtmatigheid onderscheiden. Zes criteria worden tevens afgedekt door het getrouwe beeld en behoeven om deze reden niet afzonderlijk vermeld en getoetst te worden in de rechtmatigheidsverantwoording (denk aan calculatie- en leveringscriterium). Vanzelfsprekend maken deze eerste zes criteria wel onderdeel uit van de reguliere jaarrekeningcontrole die door de accountant wordt uitgevoerd. Bij de grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening geeft het Dagelijks Bestuur reeds aan dat de jaarrekening in overeenstemming met het BBV is opgesteld. De accountant verklaart dat de jaarrekening een getrouwe weergave is van de baten en lasten, als de activa en passiva. Over de laatste drie criteria geeft het Dagelijks Bestuur dus een verklaring af: - Voorwaarden criterium. - Begrotingscriterium; - Misbruik & oneigenlijk gebruik criterium.
1.2 Het doel van de wet De invoering van een rechtmatigheidsverantwoording heeft onder meer als doel het markeren van de eigen verantwoordelijkheid van decentrale overheden voor de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties, lees financiële rechtmatigheid. Door uitvoering te geven aan deze wet middels interne beheersmaatregelen (AOIC) wordt getoetst of er, met een bepaalde mate van zekerheid, is vast te stellen dat de financiële handelingen hebben plaatsgevonden binnen de kaders van wet- en regelgeving. De rechtmatigheidsverklaring is dan ook een schriftelijke verklaring die het Dagelijks Bestuur afgeeft bij de jaarrekening. Hiermee wordt tevens de dialoog beoogt tussen het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur.
1.2 Uitgangspunten Tot en met verantwoordingsjaar 2022 viel de rechtmatigheid, als onderdeel van de jaarrekening, onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. Het oordeel van de accountant is opgenomen in de controleverklaring van de accountant en toegelicht in het verslag van bevindingen. De beoordeling van de getrouwheid door de controlerend accountant geeft aan dat vertrouwd mag worden op hetgeen in de rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur vermeld staat. Echter, in het voornoemde is vanaf verslagjaar 2023 verandering gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording valt nu, als onderdeel van de jaarrekening, onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. Het oordeel van de accountant is opgenomen in de controleverklaring van de accountant en toegelicht in het verslag van bevindingen. De beoordeling van de getrouwheid door de accountant geeft aan dat vertrouwd mag worden op hetgeen, in de rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur, vermeld staat.
71
Echter, de uitlatingen die opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording komen geheel voor rekening van het Dagelijks Bestuur. Voorts zal in de controleverklaring en het verslag van bevindingen van de accountant geen oordeel meer gegeven worden over de rechtmatigheid. Het ziet uitsluitend nog toe op de getrouwheid. Dit betekent onder meer dat rechtmatigheidsfouten (die niet tevens van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Het Dagelijks Bestuur stelt namelijk de rechtmatigheidsverklaring vast waardoor deze niet kan afwijken. Na vaststelling door het Dagelijks Bestuur vormt deze onderdeel uit van de jaarrekening. Deze jaarrekening zal worden beoordeeld door de accountant.
Aandachtspunt Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke rechtmatigheidsfouten opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is, omdat de omvangrijke rechtmatigheidsfouten getrouw opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording. Dit laatste zal voor het Algemeen Bestuur uiteraard geen belemmering zijn, om met het Dagelijks Bestuur een kritisch gesprek te voeren over de rechtmatigheidsfouten.
1.3 Rechtmatigheid na wetswijziging Het brede juridische begrip rechtmatigheid heeft betrekking op het in overstemming handelen met (alle) geldende verdragen, wetten in formele zin, besluiten, regelingen en verordeningen. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is de inhoud en strekking van dit begrip echter aanzienlijk beperkter. Het doel is om vast te stellen of baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen overeenkomstig relevante (financiële) wet- en regelgeving. Regels met betrekking tot handelingen en beslissingen van niet-financiële aard (bijvoorbeeld in relatie tot arbeidsomstandighedenwet, algemene verordening persoonsgegevens, archiefwet) maken in beginsel geen onderdeel uit van het normenkader. Er is geen uitbreiding (noch een inperking) beoogd van de rechtmatigheidstoetsing, ten opzichte van de bestaande Kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV. Vanzelfsprekend is het mogelijk dat het in strijd handelen met een wet, besluit of regeling van niet-financiële aard, wel financiële gevolgen kan hebben in de vorm van schade, claims en/of een boete. Bijvoorbeeld omdat een toezichthouder een boete bij een overtreding kan opleggen, of burgers de gemeente en SC-MER in rechte kunnen aanspreken.
In de laatstgenoemde gevallen dient het Dagelijks Bestuur te beoordelen of een verplichting of risico in de jaarrekening moet worden opgenomen. Hierbij kunnen overwegingen zoals de waarschijnlijkheid van het opleggen van een boete of het moeten betalen van een schadevergoeding, een rol spelen.
72
Bijlage 2 Nadere verklaring van de verantwoordingscriteria 2.1 Begrotingscriterium Het begrotingscriterium wordt nader uitgewerkt in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). Hierin wordt gesteld dat begrotingsoverschrijdingen in principe altijd onrechtmatig zijn, maar dat deze niet altijd meegenomen dienen te worden in het oordeel van de accountant. Dit geldt bijvoorbeeld voor de overschrijdingen die passen binnen het bestaand beleid, kostenoverschrijdingen die worden gecompenseerd door direct eraan gerelateerde opbrengsten en overschrijdingen bij openeinderegelingen. De kaders voor de analyse begrotingsrechtmatigheid zijn in het ‘controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening van het Servicecentrum MER’ opgenomen. Op basis hiervan is van de lastenoverschrijdingen groter dan 3% ten opzichte van de lasten getoetst of deze, voor het rechtmatigheidsoordeel (on)rechtmatig zijn. Het saldo van de begrote en gerealiseerde baten en lasten sluit af met een rekeningsaldo van € 0. Middelen die niet zijn uitgegeven, zijn voorafgaand aan vaststelling van het resultaat geretourneerd aan de deelnemende gemeenten. Voor een toelichting op de afwijkingen op de baten en lasten wordt verwezen naar de financiële hoofdlijn.
Een analyse op de begrotingsrechtmatigheid, waarbij de realisatie de lasten overtreft worden onderstaand weergegeven met een conclusie aangaande rechtmatigheid en eventuele financiële gevolgen. Kijkend naar de lastenoverschrijdingen per programma, merken we op dat binnen alle programma’s behoudens “P1 – Omgevingsdienst” en “P2 – Sociaal Domein” geen sprake is van een begrotingsoverschrijding. Programma 1 – Omgevingsdienst € 255.471,- (overschrijding) De overschrijding is het gevolg van diverse factoren. Binnen de OD is sprake van hogere inhuurlasten flexibele schil en overige personeelskosten; Deze hogere lasten worden afgedekt door hogere baten samenhangend met de UP eindafrekening (vanwege een hogere productie). Daarnaast zijn er ook hogere baten vanwege detachering en RUD werkzaamheden. De overschrijding telt niet mee voor het oordeel daar de kostenoverschrijdingen worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Programma 2 – Sociaal Domein € 332.656,- (onderschrijding) De onderschrijding is groter dan 3% (tolerantiegrens) van de lasten. Deze onderschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere besteding van de projecten Energietoeslag en Leefgeld Oekraïne. Daar we in 2022 ervaring mee hebben opgedaan, hebben we daardoor in 2023 efficiënter en dus tegen lagere kosten kunnen uitvoeren.
73
Conclusie rechtmatigheid begrotingscriterium Geconcludeerd kan worden dat er geen sprake is van onrechtmatige uitgaven omdat deze passen binnen het door het Algemeen Bestuur geformuleerde beleid.
2.2 Voorwaardencriterium Het voorwaardecriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De voorwaarden zijn afkomstig uit de regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. De overdrachten van onder andere subsidies en uitkeringen zijn bijvoorbeeld aan bepaalde voorwaarden verbonden. Het niet in acht nemen van deze voorwaarden kan leiden tot een onrechtmatigheid. Omdat de aspecten recht, hoogte en duur een belangrijke rol in het rechtmatigheidstraject spelen, worden deze nader omschreven: Recht Heeft degene die een betaling vanuit Servicecentrum MER ontvangt of die een bedrag van een Servicecentrum MER niet hoeft te betalen (kwijtschelding, oninbaar verklaring), op grond van de regelgeving op basis waarvan de betaling / vrijstelling plaatsvindt wel recht op deze betaling /vrijstelling? Een voorbeeld in de sfeer van subsidieverlening: voldoet het project wel aan de criteria die in de subsidieverordening zijn opgenomen.
Hoogte Is het betaalde of kwijtgescholden bedrag wel juist berekend? Zijn de juiste tarieven, formules en andere aspecten die de hoogte van het bedrag bepalen wel juist toegepast? Duur Is wel voldaan aan de in regelgeving opgenomen termijnen van verstrekking, toekenning en werkingsperiode?
Conclusie voorwaardencriterium Voor decentrale overheden geven toetsingskaders aan welke aspecten uit de wet- en regelgeving van toepassing zijn voor het bepalen van recht, hoogte en duur. Uit de interne controlewerkzaamheden zijn geen fouten en of onzekerheden geconstateerd die kunnen leiden tot onzekerheden c.q. onrechtmatigheden.
74
2.3 Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&Ocriterium). Misbruik Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen, dan met het doel om voor een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude, om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Bij fraude passen beheersmaatregelen zoals fraudepreventie, handhaving, fraudeopsporing en sancties. Oneigenlijk gebruik Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving.
Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Conclusie Misbruik & Oneigenlijk gebruik In 2024 wordt een verdere doorontwikkeling voorzien waarbij het M&O beleid nog beter zal aansluiten bij het interne controlesysteem. De beheersmaatregelen die benoemd zijn vanuit de frauderisicoanalyse worden in overleg met de huisaccountant opgenomen in de interne controlelijsten
75