CConstaterende datEcht-Susteren
Koppel je AI →
Document · PDF

Gemeente Echt-Susteren - Jaarrekening 2025 incl. nota van wijzigingen (getekend RSM)

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente Echt-SusterenBij agendapunt: Jaarrekening 2025102.934 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 12

Het grondbeleid van de gemeente Echt-Susteren heeft als doel het op een doelmatige, transparante en maatschappelijk verantwoorde wijze ondersteunen van de ruimtelijke en maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. De gemeente voert regie op ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijke doelen, terwijl marktpartijen waar mogelijk ruimte krijgen voor initiatief en uitvoering. Met de nieuwe gemeenteraad wordt in 2026 de actualisatie van de nota grondbeleid Gemeente Echt-Susteren opgepakt. Deel I - 21 - 33. Rekeningsaldo 2025 Jaarverslagg 2025 Deel I - 22 - 3. Toelichting analyse rekeningsaldo 2025 De jaarrekening 2025 resulteert in een positief resultaat van ¼ 2.031.710. In de 2e bestuursrapportage 2025 is uitgegaan van een positief resultaat van ¼ 91.387. In onderstaande toelichting worden de afwijkingen groter dan ¼ 50.000 van het aanvullende positieve resultaat van ¼ 1.939.983 toegelicht.

Programma Omschrijving Positief Negatief Geraamd rekeningsaldo 2025 volgens de 2e bestuursrapportage 2025 ¼ 91.387 Bevolking en bestuur Bijdrage MER BV en BO ¼ 286.000 Voorziening wethouders pensioen ¼ 942.700 Openbare orde en veiligheid - - - Beheer openbare ruimte Prior Gielenstraat ¼ 75.000 Leges kabels ¼ 135.100 Openbare verlichting ¼ 148.400 Inzet personeel op duurzaamheid ¼ 172.700 Duurzaamheid werkbudget ¼ 66.000 Riool voorziening ¼ 1.311.000 Onderwijs Onderwijsachterstandenbeleid ¼ 120.700 - Cultuur en sport Exploitatiebijdrage bibliotheek - Exploitatie Cultureel Centrum Plats ¼ 54.300 Spuk Sport ¼ 86.000 Sportbeoefening en -bevordering algemeen ¼ 54.100 Sociaal domein Resultaat participatie/minima ¼ 316.500 Resultaat inburgering ¼ 487.300 Resultaat beschermd wonen ¼ 405.800 Leerlingenvervoer ¼ 61.700 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Realisatiestimulans ¼ 280.000 Omgevingsrecht Opbrengst omgevingsrecht leges ¼ 231.100 Storting reserve SC MER-OD niet ingezet i.v.m bereiken plafond ¼ 101.800 Lagere onttrekking reserve dan verwacht voor bijdrage SC MER-OD ¼ 127.200 Hogere bijdrage aan SC MER-OD ¼ 68.100 Economische zaken en Grondexploitaties - - - Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering (AU) ¼ 980.000 AU baten voorgaande jaren ¼ 129.000 Algemene uitkering COA of faciliteitenbesluit ¼ 64.000 Stelpost wet open overheid ¼ 100.000 OZB-woningen en niet-woningen ¼

188.000 Mutatie voorziening belastingdebiteuren ¼ 86.000 Deel I - 23 - Programma Omschrijving Positief Negatief Lasten heffingen en invordering gemeentelijke belastingen ¼ 96.000 Toeristenbelasting ¼ 109.000 Overhead Energie- en onderhoudskosten gemeentehuis ¼ 95.200 Beheer Buiten ¼ 93.100 Diversen Kapitaallasten - afschrijvingen ¼ 786.800 Reserve afschrijvingslasten investeringen ¼ 630.900 Treasury - rente ¼ 105.400 Personeel ¼ 96.300 Wet open overheid ¼ 144.000 ¼ 5.185.200 ¼ 4.050.000 Afwijkingen < ¼ 50.000 Bevolking en bestuur Lasten en baten secretarieleges Overige kosten burgerzaken ¼ 13.000 Bestuursapparaat ¼ 28.400 Bestuurlijke samenwerking - contributies ¼ 26.000 Raad ¼ 16.000 Openbare orde en veiligheid Veiligheidsbeleid ¼ 33.000 Voorlichting, brandkranen en -putten etc.

¼ 27.000 Beheer openbare ruimte Wegen Beheer buiten ¼ 24.200 Duurzaamheid PES-subsidie ¼ 30.300 Verkeer ¼ 24.900 Openbaar groen ¼ 34.000 Natuur en landschap ¼ 20.000 Gladheidsbestrijding ¼ 16.900 Ontsmetting en ongediertebestrijding ¼ 13.600 Onderwijs Kinderopvang inspecties wet kinderopvang Cultuur en sport Exploitatie bibliotheek ¼ 39.800 Onderhoud overige accommodaties cultuur en sport ¼ 23.900 Onderhoud Cultureel Centrum Plats ¼ 12.000 Onderhoud binnensport accommodatie De Bandert ¼ 27.300 Buitensportaccomodatie De Bandert ¼ 31.000 Resultaat kermis ¼ 16.600 Kerkgenootschappen ¼ 20.000 Cultuur- verenigingen en activiteiten ¼ 34.100 Combinatiefuncties sport ¼ 10.000 Sociaal domein Speelvoorzieningen ¼ 26.400 SPUK Onderwijsroute ¼ 12.700 Sociaal domein algemeen ¼ 25.400 Gebouw voormalig BS de Slek, lager energieverbruik ¼ 22.100 Programma | Omschrijving | Positief | Negatief Onderhoud div accommodaties sociaal domein | ¼ | 20.100 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting | Opbrengst leges ruimtelijke plannen | ¼ | 28.100 Beëindigingsregeling veehouders | ¼ | 19.000 Spreidingswet | ¼ | 35.700 Omgevingsrecht | - - Economische zaken en Grondexploitaties | Zend en reclame masten | ¼ | 29.800 Pachtzaken | ¼ | 15.500 Eigendommen | ¼ | 44.900 Landschap | ¼ | 44.500 Algemene dekkingsmiddelen | Onvoorziene lasten en reserveringen | ¼ | 28.500 Forensenbelasting | ¼ | 10.000 Mutatie

voorziening dubieuze debiteuren Overhead | Nieuwe markt diversen | ¼ | 44.000 Huisvesting | ¼ | 23.600 Diversen | Belastingen | ¼ | 25.300 Ondernemingsraad | ¼ | 11.000 Verzendkosten | ¼ | 25.000 Overige facilitaire kosten | ¼ | 32.000 Automatisering | ¼ | 34.000 Verzekeringen | ¼ | 38.800 Overige kleine posten (< ¼ 10.000) | ¼ | 187.123 ¼ | 1.055.323 ¼ | 250.200 ¼ | 6.331.910 ¼ | 4.300.200 Saldo | ¼ | 2.031.710 Programma bevolking en bestuur Bijdrage MER BV en BO (voordeel ¼ 286.000) In de begroting was rekening gehouden met een hogere bijdrage aan de MER BV en BO dan werkelijk uitgegeven is. Dit levert een voordeel op van ¼ 286.000. Pensioenverplichtingen aan (oud-)wethouders (nadeel ¼ 942.700) De Commissie BBV heeft op 3 december 2025 een stellige uitspraak gedaan over de verwerking van pensioenaanspraken voor politieke ambtsdragers in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Per 1 januari 2028 worden de pensioenen van politieke ambtsdragers overgedragen aan het pensioenfonds ABP. Om te zorgen dat er op die datum voldoende geld in de voorziening zit is er in de jaarrekening 2025 een storting gedaan van ¼ 942.700 en heeft er een onttrekking plaatsgevonden van ¼ 212.300. De storting heeft een negatief effect op het resultaat.

Programma openbare orde en veiligheid - Deel I - 24 - Deel I - 25 - Programma Beheer Openbare Ruimte Prior Gielenstraat (voordeel ¼ 75.000) Voor de onttrekking van de Prior Gielenstraat aan de openbaarheid was ¼ 75.000 toegekend. De onderhandelingen met buurgemeente Maasgouw zijn echter nog niet afgerond. Via de resultaatbestemming bij deze jaarstukken wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2026. Leges nutsbedrijven (voordeel ¼ 135.100) Het positieve resultaat van ¼ 135.100 aan leges komt door een toename van werkzaamheden door nutsbedrijven in de openbare ruimte. Het gaat hierbij onder andere om de aanleg van glasvezel, werkzaamheden voor de energietransitie en het vervangen van water- en gasleidingen. Ook zijn de projecten groter van omvang geworden. Door deze ontwikkelingen is het aantal vergunningaanvragen gestegen, wat leidt tot hogere legesinkomsten. Daarnaast zorgen de vele graafwerkzaamheden voor extra inkomsten uit degeneratiekosten. Openbare verlichting (voordeel ¼ 148.400) Het voordeel van ¼ 148.400 is het gevolg van de, in de afgelopen jaren, doorgevoerde verduurzaming van het verlichtingsareaal. Hierdoor zijn de onderhoudskosten, energielasten en het aantal storingen afgenomen, wat heeft geleid tot lagere uitgaven. Daarnaast is een hoger bedrag aan verzekeringsopbrengsten ontvangen als gevolg van schade door aanrijdingen en vandalisme.

De lasten voor het herstel komen ten laste van het reguliere budget. Duurzaamheid - CDOKE (voordeel ¼ 172.700) Vanuit het rijk is de specifieke uitkering voor CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid) eind oktober 2025 geïndexeerd. De hogere bijdrage is gebruikt ter dekking van reguliere salariskosten en dit levert een voordeel op in de jaarrekening van ¼ 172.700. Werkbudget duurzaamheid (voordeel ¼ 66.000) Binnen het werkbudget duurzaamheid is sprake van een lagere besteding dan geraamd. Het betreft de posten werkbudget, het opstellen van de nieuwe energievisie en het nieuw vorm te geven duurzaamheidsprogramma. Dit is voornamelijk het gevolg van het feit dat het duurzaamheidsprogramma gedurende het begrotingsjaar nog in ontwikkeling was, waardoor uitvoering en bijbehorende uitgaven zijn doorgeschoven naar 2026. Riool voorziening (nadeel ¼ 1.311.000) Het product riolering betreft een gesloten financiering. Dat betekent dat overschotten of tekorten verrekend worden met de betreffende voorziening. In 2025 is de storting in de voorziening riolering ¼ 1.311.000 hoger dan begroot. Bij de berekening van het tarief van de rioolheffing wordt rekening gehouden met een omslagrente op de (toekomstige) investeringen in riolering van 3,5 %, in de realisatie is de omslagrente voor het jaar 2025 0 %.

De voorziening zorgt voor een voldoende basis voor de toekomstige investeringen zoals opgenomen in het gemeentelijk rioleringsplan. Programma Onderwijs Onderwijsachterstandenbeleid (voordeel ¼ 120.700) Het onderwijsachterstandenbeleid betreft de uitvoering van de peuterprogramma’s. Er zijn twee categorieën: de eerste categorie betreft peuters met een geïndiceerde taalachterstand en de tweede categoriepeuters die mogen deelnemen. De ondersteuning van de peuters in de eerste categorie wordt betaald vanuit een specifieke uitkering vanuit het rijk en de begeleiding voor peuters in de tweede categorie wordt vanuit gemeentelijke middelen betaald. In de tweede categorie is minder uitgegeven dan begroot, omdat er minder peuters hebben deelgenomen aan het programma, Deel I - 26 - Programma cultuur en sport Exploitatie Cultureel centrum Plats (nadeel ¼ 54.300) De hogere lasten betreffen met name hogere energiekosten vanwege gestegen prijzen. Specifieke uitkering stimulering sport (nadeel ¼ 86.000) Er is sprake van een nadeel op de specifieke uitkering van het Rijk stimulering sport. Het Rijk verstrekt de uitkering niet meer op basis van een raming van de kosten voor het betreffende jaar, maar op basis van het gemiddelde van de werkelijke kosten die in de drie voorgaande jaren onder de regeling vielen.

De definitieve uitkering hangt daarna af van de werkelijke kosten die in het jaar zelf aan de voorwaarden van de regeling voldoen. In 2025 waren de kosten die voldoen aan de voorwaarden in de regeling lager dan begroot en is de rijksbijdrage daarom ook lager. Sportbeoefening en -bevordering (voordeel ¼ 54.100) De raming van de subsidies voor sportverenigingen wordt gebaseerd op de aanvragen van eerdere jaren. In 2025 zijn zowel het aantal aanvragen als het bedrag per aanvrager lager dan verwacht. Dit zorgt voor een voordeel van ¼ 54.100. Programma Sociaal Domein Resultaat participatie/minima (voordeel ¼ 316.500) Het totale overschot binnen participatie bedraagt ¼ 316.500. Dit overschot komt onder andere door meer inkomsten vanuit het Rijk voor de BUIG en meer inkomsten vanuit het Rijk voor de specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek. De BUIG inkomsten baseert het Rijk op daadwerkelijke bestedingen in het jaar 2023 in combinatie met de voorspellingen van het CPB over de werkloosheid en kans op bijstand. In 2025 ontving de Gemeente Echt-Susteren meer BUIG dan de werkelijke uitgaven. De afrekening van de BUIG is ontvangen na het opstellen van de 2 e bestuursrapportage. Daarnaast was de raming voor de bijdrage aan de Westrom te hoog.

Resultaat inburgering (voordeel ¼ 487.300) Binnen het budget voor inburgering participatie is sprake van een positief resultaat. De totaal te bestede middelen vanuit de specifieke uitkering vanuit het Rijk voor de Wet inburgering 2021 waren in 2025 hoger, wat heeft bijgedragen aan voldoende dekking van de kosten. De definitieve cijfers vanuit het Rijk waren pas per jaareinde bekend. Kosten die niet binnen deze regeling verantwoord kunnen worden, worden opgevangen vanuit het lokale budget. Resultaat beschermd wonen (voordeel ¼ 405.800) Op basis van de jaarrekening 2025 van de modulaire gemeenschappelijke regeling (MGR) is er een nieuwe verdeling van het saldo van de regionale begroting met betrekking tot beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie. Verder zijn de uitvoeringskosten van de MGR en andere uitgaven lager uitgevallen dan geraamd. Leerlingenvervoer (voordeel ¼ 61.700) Het jaar 2025 is het eerste volledige jaar sinds de instap in het leerlingenvervoer via Omnibuzz per 1 augustus 2024. De totale kosten zijn lager dan verwacht. Deze daling wordt verklaard door een verminderd gebruik door leerlingen en de inzet van een touringcar, wat heeft bijgedragen aan een efficiëntere uitvoering.

Programma ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Realisatiestimulans (voordeel ¼ 280.000) Het Rijk stelt een subsidie, genaamd de ‘Realisatiestimulans’, beschikbaar binnen volkshuisvesting om het proces van woningbouw en doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Voor woningen waarvan de start bouw in 2025 heeft plaatsgevonden, bedraagt de subsidie ¼ 7.000 per betaalbare Deel I - 27 - woning. Deze middelen zijn bedoeld om gemeenten te ondersteunen bij het versnellen van de realisatie van betaalbare woningen. In 2025 is gestart met de bouw van 40 betaalbare woningen die vallen binnen de subsidieregeling. Het totaal te ontvangen bedrag is daarmee ¼ 280.000. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn de te ontvangen gelden (¼ 280.000) als vordering opgenomen in de jaarrekening 2025. Programma omgevingsrecht Leges omgevingsrecht (voordeel 231.100) De hoogte van de legesopbrengsten is direct gerelateerd aan het aantal vergunningaanvragen dat door derden wordt ingediend. Op basis van de resultaten over een eerste halfjaar was de verwachting dat de geraamde legesopbrengsten niet gehaald zouden worden. Uiteindelijk is in de tweede helft van 2025 het aantal aanvragen, waaronder een aantal grotere projecten, bijgetrokken, hetgeen resulteerde in een overschrijding van de legesraming.

Storting reserve SC MER OD (nadeel 101.800) De hogere opbrengsten leges omgevingsrecht dienen, volgens de nota reserves en voorzieningen, gestort te worden in de reserve SC MER-OD tot dat het plafond van ¼ 1.500.000 is bereikt. Bij de 2e bestuursrapportage was nog niet bekend dat de opbrengsten hoger zouden zijn, dus was er geen storting geraamd. Onttrekking reserve SC MER OD (nadeel 127.200) De onttrekking aan deze reserve is bedoeld om een overschrijding van de bijdrage aan SC MER OD op te vangen. In 2025 is minder onttrokken dan begroot omdat een deel van de overschrijding (¼ 55.000) betrekking heeft op de uitvoering van de Wet goed verhuurschap en hiervoor middelen uit 2024 waren overgeheveld naar 2025 via de reserve restantbudgetten. Daarnaast was de overschrijding lager dan verwacht. Bijdrage SC MER-OD (nadeel 68.100) De overschrijding heeft te maken met meer werkzaamheden die SC MER-OD heeft verricht vanwege meer productie en inhuur specialisten voor bepaalde vergunningen. Programma economische zaken en grondexploitaties - Programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering gemeentefonds 2025 (voordeel ¼ 1.045.000) Het voordeel van de algemene uitkering bestaat uit verschillende componenten. Over de Voorjaarsnota is in de 1e bestuursrapportage 2025 bestuurlijk gerapporteerd.

Begrotingstechnisch is een deel administratief niet verwerkt waardoor er nu bij de jaarrekening een voordeel ontstaat. Bij de decembercirculaire is nog een bedrag ontvangen welke niet meer geraamd kon worden. Verder is er nog een nabetaling over voorgaande jaren ontvangen. Stelpost wet open overheid (voordeel ¼ 100.000) In verband met de gefaseerde implementatie van de Wet open overheid was de stelpost in 2025 niet nodig. Dit betreft een voordeel van ¼ 100.000. OZB-woningen en niet woningen (nadeel ¼ 188.000) De baten van de OZB niet woningen en woningen blijven dit jaar ¼ 188.000 achter bij de verwachting. Een deel hiervan komt door toegekende bezwaren (¼ 80.000). Daarnaast blijkt dat de ontwikkeling van de woningwaarden afwijkt van de inschatting die bij het opstellen van de begroting is gebruikt. Samen zorgt dit voor het lagere totaal. Deel I - 28 - Mutatie voorziening belastingdebiteuren (nadeel ¼ 86.000) Op basis van de inschatting van de BsGW met betrekking tot de dubieuze belastingdebiteuren is er ¼ 86.000 extra gestort in de voorziening. Lasten heffingen en invordering gemeentelijke belastingen (voordeel ¼ 96.000) De bijdrage aan de BsGW is ¼ 96.000 lager uitgevallen door een positief rekeningresultaat dat naar rato wordt teruggegeven aan de deelnemende gemeenten.

Toeristenbelasting (voordeel ¼ 109.000) De opbrengst van de toeristenbelasting over 2025 is ¼ 53.000 lager dan geraamd en de baten over voorgaande jaren zijn ¼ 162.000. Bij de jaarafsluiting is er sprake van een meeropbrengst ten opzichte van het geraamde van ¼ 109.000. Overhead Energie – en kosten klein onderhoud gemeentehuis (nadeel ¼ 95.200) De energiekosten voor het gemeentehuis zijn met ¼ 63.500 overschreden Vanwege een hoger verbruik en hogere prijzen. Daarnaast is er meer klein onderhoud geweest. Dit heeft geleid tot een overschrijding van ¼ 31.700. Beheer Buiten (nadeel ¼ 93.100) Door het saneren van gronden op locaties waar autobranden hebben plaatsgevonden, zijn aanvullende werkzaamheden noodzakelijk geweest. Daarnaast zijn hogere kosten voor brandstof en extra onderhoud gemaakt. In totaal heeft dit geleid tot ¼ 93.100 aan extra kosten. Diversen Kapitaallasten - afschrijvingen (voordeel ¼ 786.800) De werkelijke afschrijvingslasten 2025 (exclusief riolering) zijn ¼ 786.800 lager dan begroot. De lagere afschrijvingslasten worden veroorzaakt door latentie in de uitvoering van een aantal investeringsprojecten op het gebied van wegen, gemeenschapshuizen en de verbouwing van het gemeentehuis. Reserve afschrijvingslasten investeringen (nadeel ¼ 630.900) De afschrijvingslasten van een aantal investeringen worden gedekt uit de reserve afschrijvingslasten investeringen.

Lagere afschrijvingslasten met betrekking tot deze investeringen betekent dat er ook een lagere inzet vanuit de reserve afschrijvingslasten investeringen nodig is, hetgeen een nadelig effect heeft op het jaarrekeningsaldo. Treasury - rente (nadeel ¼ 105.400) In 2025 heeft er een correctie plaatsgevonden voor de rente op de uitgezette gelden uit 2023. Deze correctie heeft ten onrechte niet plaatsgevonden in de jaarrekening van 2024. Personeelslasten (nadeel ¼ 96.300) Bij de jaarrekening wordt de mutatie met betrekking tot de voorzieningen verlof verwerkt. Dit zorgt voor een storting in de voorzieningen verlofsparen van ¼ 67.291 in de voorziening overmatig verlof van ¼ 137.672 en in de voorziening regeling vervroegde uittreding van ¼ 155.000 ten laste van het rekeningsaldo 2025. Daar tegenover staat een positief effect op het resultaat van ¼ 263.663 met name veroorzaakt door meer opbrengsten UWV. Wet open overheid (voordeel ¼ 144.000) In verband met de gefaseerde implementatie van de Wet open overheid zijn de uitgaven in 2025 nog achtergebleven. Hierdoor is er een voordeel ontstaan van ¼ 144.000. Deel I - 29 - Diversen (voordeel ¼ 187.123) De kleinere onder- en overschrijdingen over de diverse programma’s leiden tot een positief resultaat van ¼ 187.123. Deel I - 30 - 44. Auditing en control Jaarverslagg 2025 Deel I - 31 - 4.

Auditing en control 4.1 Termen Doeltreffendheid Wordt het beoogde doel/resultaat gerealiseerd? Doelmatigheid Wordt het beoogde doel/resultaat met zo min mogelijk geld gerealiseerd? Rechtmatigheid Wordt het beoogde doel/resultaat binnen de geldende wet- en regelgeving gerealiseerd? Getrouwheid Geeft de verantwoording een tijdig, juist en volledig beeld? 4.2 Audithuis In de gemeente vindt auditing plaats door diverse organen, die gezamenlijk aangeduid worden als het audithuis. De organen van het audithuis voeren onderzoeken uit naar de doeltreffendheid, doelmatigheid, rechtmatigheid van het gevoerde bestuur, beleid en beheer. Ook naar de getrouwheid van de verantwoording die daarover wordt afgelegd. Elk orgaan vindt zijn oorsprong in een specifiek juridisch kader, dat aangeeft namens welk orgaan er wat onderzocht moet worden. Dat betekent dat ieder orgaan een eigenstandige rol, bevoegdheid en verantwoordelijkheid heeft en aan een specifieke opdrachtgever rapporteert. In onderstaande tabel wordt de opbouw van het audithuis samengevat: Orgaan Juridisch kader Onderzoeksrichting Opdrachtgever Rekenkamercommissie x Artikel 182 Gemeentewet x Verordening Rekenkamer Echt-Susteren 2023 d.d. 1 juni 2023. Doelmatigheid Doeltreffendheid Rechtmatigheid Raad Externe accountant x Artikel 213 Gemeentewet x Controleverordening ex art 213 Gemeentewet d.d.

9 november 2023 Getrouwheid Rechtmatigheid Raad Cluster Concern (team B&O) x Artikel 213a Gemeentewet x Verordening ex art 213a Gemeentewet Echt- Susteren d.d. 9 november 2023 Doelmatigheid Doeltreffendheid College Cluster Interne Controle (Team Financiën) ¹) x Financiële Verordening ex art 212 Gemeentewet Echt-Susteren d.d. 9 november 2023 Getrouwheid Rechtmatigheid Management ¹) vanaf 1 juli 2017 is interne controle ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER De organen van het audithuis rapporteren in de eerste plaats aan hun respectievelijke opdrachtgever, maar uiteindelijk staan zij allen ten dienste van de gemeente Echt-Susteren als geheel en van de continue verbetering van de gemeente in de brede zin. Deel I - 32 - In de volgende sub paragrafen wordt ingegaan op de onderzoeken die door, namens of in samenwerking met organen van het audithuis zijn uitgevoerd in 2025. 4.2.1 Rekenkamercommissie Volgens artikel 182 van de Gemeentewet onderzoekt de rekenkamer de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur. Op 27 september 2022 heeft de Eerste Kamer het wetsontwerp “versterking decentrale rekenkamers” goedgekeurd. Bepaald werd dat elke gemeente per 1 januari 2023 een onafhankelijke rekenkamer diende te hebben. Er gold een overgangsjaar tot het einde van 2023.

De gemeenteraad van Echt-Susteren koos voor een zelfstandige lokale rekenkamer. De “Verordening rekenkamer Echt-Susteren 2023” werd op 1 juni 2023 vastgesteld, waarin is vastgelegd dat de rekenkamer bestaat uit één lid met daarnaast een klankbordgroep bestaande uit één vertegenwoordiger per raadsfractie. De voormalige rekenkamercommissie hield daarmee op te bestaan. Op 28 september 2023 werd de heer S.H.M. Strous benoemd als lid van de rekenkamer. In 2025 heeft de rekenkamer onderzoek gedaan naar de doeltreffendheid van het welzijnsbeleid en het beheer van de sportaccommodaties door Menswel voor de gemeente Echt-Susteren. De volgende hoofdonderzoeksvragen staan centraal: 1. Hoe is de welzijnsbeleid en het beleid van het beheer van de binnensportaccommodaties van de gemeente tot stand gekomen? 2. Hoe zijn de jaarlijkse prestatieafspraken tot stand gekomen? 3. Worden de doelen van het beleid in de vorm van de uitvoering door Menswel gehaald? 4. Worden de afspraken vastgelegd in het werkplan gehaald? 5. Wat is de rol van de gemeenteraad? Het rapport presenteert de volgende conclusies: Conclusie 1a – Welzijnsbeleid Het welzijnsbeleid is voldoende duidelijk geformuleerd om bij juiste uitvoering doeltreffend te kunnen zijn. De gemeente richt zich op een sterke sociale basis met nadruk op preventie en zelfredzaamheid.

Het beleid is vastgelegd in meerdere documenten en wordt meegenomen in de P&C-cyclus. Prestatieafspraken zijn grotendeels helder en de verantwoording sluit aan op de doelen. Conclusie 1b – Sport- en beweegbeleid & beheer binnensportaccommodaties Het sport- en beweegbeleid is doeltreffend geformuleerd, met als ambitie een gezonde bevolking in 2040. De samenwerking tussen Menswel Sport en de gemeente is vastgelegd in een Huur- en exploitatieovereenkomst. In 2025 komt er een uitvoeringsprogramma met meetbare afspraken. Conclusie 1c – Meetbare uitvoeringsafspraken De gemeente en Menswel maken talrijke meetbare afspraken. Menswel is zowel beleidsvormer als uitvoerder. Het uitvoeringsprogramma voor sport en bewegen biedt kansen om verder te verbeteren. De binnensportaccommodaties worden adequaat beheerd en gebruikers zijn positief kritisch. Artikel 185a Gemeentewet bepaalt dat: “‘Het college zendt de raad jaarlijks een overzicht van de aan het college gedane voorstellen van de rekenkamer, vergezeld van zijn standpunt daaromtrent en van de wijze waarop aan de voorstellen vervolg is gegeven.” Aan de voorstellen uit het rapport wordt invulling gegeven door: Rolverdeling raad – college – Menswel Het college stelt dat de rekenkamer een andere interpretatie heeft van de rolverdeling binnen het duale stelsel.

Volgens het college is de taakverdeling duidelijk: de raad stelt kaders vast en wordt op hoofdlijnen geïnformeerd, het college voert uit en Menswel functioneert als uitvoeringsorganisatie onder verantwoordelijkheid van het college. Het college acht het niet wenselijk dat de raad gedetailleerd wordt betrokken bij uitvoeringsafspraken. Deel I - 33 - Aanbeveling 1 – Inzichtelijkheid beleidsvorming en uitvoering Het college onderschrijft het belang van transparantie richting de raad, maar uitsluitend op hoofdlijnen. Welke documenten met de raad worden gedeeld, wordt zorgvuldig afgewogen. In 2025 wordt gewerkt aan een nieuwe vorm van verticale samenwerking met Menswel, waarbij de raad op 2 juli 2025 wensen en bedenkingen heeft meegegeven. Aanbeveling 2 – Integreer welzijn, sport en beheer in de P&C-cyclus Het college begrijpt de wens om meer samenhang te tonen tussen welzijn, sport en beheer van binnensportaccommodaties. Door de huidige programmatische indeling van de begroting is volledige integratie op één plek niet mogelijk. Wel kunnen in begroting en rapportages duidelijker verwijzingen worden opgenomen om de integraliteit beter zichtbaar te maken.

4.2.2 Externe accountant Volgens artikel 213 van de Gemeentewet wijst de raad een of meer accountants aan belast met de controle van de jaarrekening en het daarbij verstrekken van een controleverklaring en het uitbrengen van een rapport van bevindingen. De accountant controleert dus, in opdracht van de raad, de jaarrekening en verstrekt een verklaring waarin hij een oordeel geeft over het getrouwe beeld van de jaarrekening inclusief rechtmatigheidsverantwoording en over de getrouwheid en de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage. Controleprotocol 2025 De raad geeft in een controleprotocol aan binnen welke kaders de controle door de accountant moet plaatsvinden. Het controleprotocol 2025 is vastgesteld in de raadsvergadering van 11 december 2025. Aanwijzing accountant 2023-2026 De gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen, en ook het Servicecentrum MER, hebben een gezamenlijke aanbesteding gedaan voor de uitvoering van de accountantsdiensten 2023-2026. Overeenkomstig het vigerende inkoopbeleid heeft de beoordelingscommissie de Europese aanbestedingsprocedure gevolgd. Op 1 juni 2023 heeft de gemeenteraad besloten om het accountantskantoor RSM Netherlands Accountants N.V. aan te wijzen als accountant voor de controle van de jaarrekeningen 2023, 2024, 2025 en 2026, met optionele verlenging van maximaal 4 jaar.

Managementletter 2025 In de Managementletter (ML) 2025 geeft de accountant de uitkomsten van zijn interimcontrole weer. De interimcontrole is in de eerste plaats gericht op de beheersorganisatie. Daarom is de managementletter gericht aan het college van burgemeester en wethouders en aan het management. Zij worden hierdoor in de gelegenheid gesteld om waar nodig bij te sturen op de beheersorganisatie, zodat de kans op fouten in de jaarrekening zo klein mogelijk is. RSM hanteert een prioritering van laag tot hoog bij de bevindingen. Deze informatie is bedoeld voor de directie en het college. De ML is besproken met de accountantscommissie op 24 november 2025. Rapport van bevindingen en controleverklaringen In het rapport van bevindingen geeft de accountant de uitkomsten van de controle van de jaarrekening weer. Hij vermeldt dat de in de programmarekening 2025 opgenomen balans en rekening van baten en lasten een getrouwe weergave laten zien van de financiële positie en het resultaat van de gemeente Echt-Susteren. En ook dat het jaarverslag 2025 en de jaarrekening 2025 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording zijn ingericht. 4.2.3 Uitgevoerde onderzoeken Op basis van artikel 213a Gemeentewet en de daaruit voortvloeiende Verordening ex art 213a Gemeentewet Echt-Susteren d.d.

9 november 2023 moet het college periodiek onderzoek doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door hem gevoerde bestuur. Deze onderzoeken zijn in 2025 intern, in samenwerking met of gecoördineerd door de adviseurs Planning & Control of door derden uitgevoerd. In 2025 zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd die naar hun aard en/of inhoud gelabeld kunnen worden als onderzoeken vanwege artikel 213a Gemeentewet en de Verordening ex art 213a Gemeentewet Echt-Susteren, en dus (direct of indirect) gericht waren op de doelmatigheid en/of doeltreffendheid. De belangrijkste daarvan worden hierna kort toegelicht. Deel I - 34 - Onderzoeksresultaten BTW-labelling en mengpercentage In 2025 is een fiscaal onderzoek opgestart. Het gaat om onderzoek naar het mengpercentage BTW 2024. De onderzoeken zijn afgerond en de rapporten zijn ingediend bij de belastingdienst. De belastingdienst heeft de rapporten zonder opmerkingen vastgesteld. De BTW-labelling is uitgevoerd door de fiscalist die ook het onderzoek doet naar het Taks Control Framework, omdat in hun onderzoek ook naar de BTW-labelling wordt gekeken. Vennootschapsbelasting In 2025 heeft de voorlopige aangifte plaatsgevonden van de vennootschapsbelasting over 2023. De aangifte over 2024 wordt naar verwachting medio 2026 afgerond. De aangiftes worden verzorgd door een externe fiscalist.

Definitieve vaststelling van de aangiftes kan nog een paar jaar duren. Tax Control Framework In 2024 heeft een fiscale nulmeting plaatsgevonden naar aanleiding van onder meer de fiscale ontwikkelingen op het gebied van horizontaal toezicht. De bestaande convenanten zijn door de Belastingdienst landelijk opgezegd in 2022 en 2023 waarna in afstemming met de Belastingdienst nieuwe convenanten doorontwikkeling horizontaal toezicht worden gesloten. Hiervoor moet de organisatie aantoonbaar fiscaal in control zijn. In het overleg met de Belastingdienst d.d. 23 mei 2024 heeft de Belastingdienst haar verwachtingen in relatie tot het Tax Control Framework (de fiscale beheersing) uitgesproken. Afgesproken is om de Belastingdienst mee te nemen in de fiscale ontwikkelingen bij de gemeenten en SC MER. In het 1e en 2e kwartaal 2024 heeft het SC MER samen met de gemeenten en een extern fiscaal adviesbureau een fiscale nulmeting uitgevoerd. Daarmee is de fiscale positie van het SC MER en de gemeenten procesmatig in kaart gebracht. Het in kaart brengen van de fiscale processen en werkwijzen is uitgevoerd middels het opstellen van een fiscale risicomatrix. Op basis hiervan zijn de in de praktijk meest relevante fiscale onderwerpen beoordeeld en is inzichtelijk gemaakt in hoeverre het SC MER en gemeenten (reeds) ‘in control’ zijn.

Ook is in kaart gebracht waar nog risico’s worden gelopen en optimalisaties mogelijk zijn. Met ‘in control’ wordt bedoeld dat de organisaties in voldoende mate de fiscale processen vastleggen, uitvoeren en controleren. Op deze manier wordt de kans op materiële fouten in de administratie en/of aangiften geminimaliseerd. De nulmeting is uitgevoerd voor de loonheffingen, btw/bcf en vennootschapsbelasting. In 2025 is het proces om te komen tot horizontaal toezicht voortgezet. Hiertoe zijn binnen de gemeentelijke organisatie werkgroepen gevorm die samen met de externe fiscalist fasegewijs de processen doornemen. De resultaten hiervan worden periodiek besproken met de belastingdienst. Naar verwachting zal het onderzoek ook nog geheel 2026 in beslag nemen. Onderzoek bemensing KCC In 2025 is een extern onderzoek gedaan naar de formatie binnen het KCC. Daaruit bleek dat de vaste formatie een te kleine omvang had om te voldoen aan de wettelijke functiescheidingen. Om toch aan de normen te kunnen voldoen, werd eerder veel gewerkt met ingehuurde medewerkers. Op basis van het onderzoek zijn deze inzet en uren via de 2e bestuursrapportage 2025 structureel opgenomen in de formatie. Daarnaast is een opleidingsplan opgesteld dat aansluit bij het diplomastelsel van de NVVB (Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken) en is gestart met het verbeteren van de werkprocessen.

Integriteitstraject De gemeente Echt-Susteren hecht groot belang aan een eerlijke, betrouwbare en transparante organisatie. Om de gedragscodes te actualiseren, is in 2025 een integriteitstraject uitgevoerd. Dit heeft geleid tot de vaststelling van drie nieuwe gedragscodes: voor de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de ambtelijke organisatie, inclusief de griffie. Als onderdeel van dit traject is in 2025 een digitale integriteitsmeting uitgevoerd onder raadsleden, collegeleden en ambtelijke medewerkers. Via een online vragenlijst met herkenbare praktijksituaties is inzicht verkregen in de beleving van integriteit binnen de organisatie en zijn aandachtspunten in beeld gebracht. De resultaten zijn vervolgens besproken in workshops en hebben bijgedragen aan bewustwording en het gesprek over professioneel en integer handelen. Deel I - 35 - Op basis van deze resultaten zijn de nieuwe gedragscodes opgesteld en vastgesteld. De gedragscode voor de ambtelijke organisatie is een interne regeling die medewerkers ondersteunt bij het maken van integere afwegingen en hen aanspreekbaar maakt op hun handelen. Ambtenaren leggen bij indiensttreding de ambtseed of -belofte af. Overige medewerkers ondertekenen een integriteitsverklaring. Hiermee gelden de gedragscodes voor iedereen die onder verantwoordelijkheid van de gemeente Echt-Susteren werkzaamheden verricht.

Procesmanagement Procesmanagement richt zich op het helder vastleggen en actueel houden van onze werkprocessen. Door processen eenduidig te beschrijven in een procesmanagementtool wordt kennis geborgd en kunnen nieuwe collega’s zich sneller inwerken. Het vastleggen vormt de basis voor het herkennen van knelpunten en het doorvoeren van verbeteringen. Het onderzoeken en in kaart brengen is een doorlopend proces. Zo ook in 2025. Lean ondersteunt deze aanpak. Medewerkers volgen White, Green en in sommige gevallen Black Belt-opleidingen om processen beter te begrijpen en verbeteringen gestructureerd uit te voeren en te borgen. Zo wordt continu gewerkt aan een organisatie die waardevol is voor inwoners en bedrijven, én prettig werkt voor medewerkers. Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) De term Gegevensveiligheid is de verzamelnaam voor informatiebeveiliging en privacy. Bij beide onderwerpen moeten de MER-organisaties minimaal voldoen aan wettelijke verplichtingen. Het gaat hier met name om de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid), de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en de Wpg (Wet politiegegevens). De gemeente heeft hierbij een zorgplicht naar burgers, ondernemers en medewerkers. In onze aanpak staat risicobeheersing centraal en niet het uitsluiten van ieder laatste risico.

Vanuit informatiebeveiliging kijken we vooral naar organisatie- of bestuurlijke risico’s, terwijl het bij privacy vooral gaat om het beheersen van risico’s voor burgers en medewerkers. De regie op gegevensveiligheid en de invulling van de gegevensveiligheid adviesrollen zijn belegd bij SC MER. Vanuit SC MER worden uitvoeringsprojecten op gebied van gegevensveiligheid geïnitieerd en uitgevoerd, die zijn gericht op bewustwording van medewerkers, verbetering van organisatorische maatregelen in de processen van de organisatieteams en de doorontwikkeling van de technische maatregelen in de ICT-omgeving. Aan de hand van kwartaalrapportages houden management, directie en bestuur vinger aan de pols bij de voortgang van gegevensveiligheid projecten en activiteiten. In 2025 is het bewustwordingsprogramma voortgezet en zijn voorbereidingen getroffen voor nieuwe verplichtingen en aandachtsgebieden vanuit de EU Verordening Kunstmatige Intelligentie en de komst van NIS2/de Cyberbeveiligingswet in 2025. De samenwerking tussen de vier MER-organisaties op het gebied van gegevensveiligheid is sterk toegenomen, waardoor het plan van aanpak voor de komende 3 jaar volledig integraal in de MER-samenwerking is opgezet. Op technisch gebied hebben we door AI gedreven detectie en monitoringsystemen in gebruik genomen om onze weerbaarheid tegen cyberaanvallen te vergroten.

In 2025 hebben zich beveiligingsincidenten en datalekken voorgedaan, waaronder gerichte cyberaanvallen op de gemeente, maar de impact hiervan is zeer beperkt geweest door technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen. Er zijn verder twee opvallende trends zichtbaar: we hebben een grote toename gezien van pogingen tot CEO-fraude (een aanvaller doet zich voor als gemeentesecretaris of bestuurder om zodoende bij ambtenaren gevoelige informatie of een spoedbetaling te verkrijgen) en Business Email Compromise aanvallen (een partnerorganisatie is gehackt en van daaruit worden kwaadaardige bestanden verstuurd naar onze medewerkers). We hebben dit jaar veel aandacht besteed aan het herkennen van deze aanvallen, waardoor deze geen impact hebben gehad. ENSIA De gemeente heeft verantwoording afgelegd over informatiebeveiliging door ENSIA. ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. Dit is een verplichte audit- en verantwoordingssystematiek die moet worden gevolgd voor het horizontaal toezicht (van de raad op het college) en het verticaal toezicht (van het Rijk en landelijke toezichthouders). Het college verklaart Deel I - 36 - in control te zijn. Een onafhankelijke audit over deze verklaring laat zien dat die verklaring juist is. Uit de evaluatie over 2025 komt naar voren dat de restrisico’s acceptabel zijn.

Verbeterpunten bestaan met name op het gebied van het naleven en borgen van kwaliteitseisen. Dit is ook gerapporteerd aan de betreffende landelijke toezichthouders. Deel I - 37 - 55. Financiële positie Jaarverslagg 2025 5. Financiële positie Het hoofdstuk financiële positie is geen verplicht hoofdstuk volgens het Besluit verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit hoofdstuk is een samenvatting van de belangrijkste posten uit de jaarrekening. Inkomsten (x ¼ 1 miljoen) | Rekening 2025 Inkomsten vanuit het Rijk Algemene uitkering (incl. deelfondsen) | ¼ 77,9 Bijstandsuitkeringen | ¼ 8,5 Lokale heffingen Onroerendezaakbelastingen | ¼ 8,3 Afvalstoffenheffing | ¼ 4,0 Rioolrechten | ¼ 4,9 Leges | ¼ 2,9 Overige heffingen | ¼ 0,5 Overige inkomsten Dividend/rente | ¼ 1,1 Economische zaken en grondexploitaties | ¼ 7,8 Overige inkomsten (incl. reserves) | ¼ 15,2 Totaal | ¼ 131,1 De uitgaven per programma en per inwoner zien er als volgt uit.

Uitgaven (x ¼ 1 miljoen) | Rekening 2025 | Per inwoner Bevolking en Bestuur | ¼ 10,6 | ¼ 326 Openbare orde en veiligheid | ¼ 3,4 | ¼ 105 Beheer openbare ruimte | ¼ 18,6 | ¼ 574 Onderwijs | ¼ 3,7 | ¼ 115 Cultuur & Sport | ¼ 6,0 | ¼ 184 Sociaal Domein | ¼ 67,4 | ¼ 2.080 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting | ¼ 1,8 | ¼ 54 Omgevingsrecht | ¼ 5,0 | ¼ 154 Economische Zaken en grondexploitaties | ¼ 9,6 | ¼ 295 Algemene dekkingsmiddelen | ¼ 9,0 | ¼ 278 Overhead | ¼ 11,7 | ¼ 361 Totaal | ¼ 146,6 Deel I - 38 - Het totaaloverzicht van baten en lasten van alle programma’s staat in onderstaande tabel. Dit is een samenvatting van de jaarrekening 2025. Jaarrekening 2025 | Primitieve | Bijgestelde | Rekening begroting | begroting Lasten | 110.176.339 | 129.496.160 | 125.306.504 Baten | 112.650.594 | 133.223.089 | 131.192.699 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten | -2.474.255 | -3.726.929 | -5.886.194 Storting reserves | 6.841.742 | 21.934.864 | 21.277.952 Onttrekking reserves | 4.635.178 | 18.299.322 | 17.423.467 Mutaties van de reserves | 2.206.564 | 3.635.542 | 3.854.485 Totaal lasten | 117.018.081 | 151.431.024 | 146.584.456 Totaal baten | 117.285.772 | 151.522.411 | 148.616.165 Gerealiseerde resultaat | -267.691 | -91.387 | -2.031.710 Hieronder een overzicht van de reserves. De reserves van de gemeente zijn ongeveer gelijk gebleven aan vorig jaar.

Reserves 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2023 | 2024 | 2025 Algemene reserve | Bestemmingsreserve | Totaal In het volgende overzicht staat het verloop van de voorzieningen. Er zijn voorzieningen voor onder andere afvalverwijdering en -verwerking, riolering, pensioenverplichting wethouders, verlof en diversen soorten onderhoud. Deel I - 39 - Deel I - 40 - Ondanks dat het begroot exploitatietotaal jaarlijks stijgt, daalt het saldo van de geldleningen. Hoe doen we het dan als gemeente ten opzichte van andere gemeenten? Onderstaande grafiek geeft aan wat de woonlasten zijn van de gemeente ten opzichte het Limburgse en Nederlandse gemiddelde. Het gaat om de cijfers van een meerpersoonshuishouden met eigen woning (bron: Coelo Atlas). Hieruit blijkt dat de gemeente niet alleen onder het Limburgse gemiddelde zit voor de lokale lastendruk maar nu ook onder het Nederlands gemiddelde. 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 Voorzieningen x Φ 1.000.000 Voorzieningen 2023 2024 2025 50 60 70 80 90 100 110 120 2023 2024 2025 x Φ 1.000.000 Schulden en exploitatietotaal Saldo geldleningen Begroot exploitatietotaal Deel I - 41 - Op 31 december 2025 stonden 32.394 ingeschreven in onze gemeente.

De verdeling per kern is als volgt: Kern Aantal inwoners Susteren 7.132 Dieteren 788 Roosteren 1.515 Echt 7.853 Maria Hoop 1.348 Peij 7.369 Nieuwstadt 3.279 Sint Joost 1.393 Koningsbosch 1.717 32.394 750 800 850 900 950 1000 1050 1100 2023 2024 2025 x Φ 1 Woonlasten meerpersoonshuishoudens (eigen woning) Echt-Susteren Limburgs gemiddelde Nederlands gemiddelde Deel I - 42 - 66. Aanwending post onvoorzien Jaarverslag 2025 6. Aanwending post onvoorzien Overzicht post onvoorziene uitgaven 2025 Primitieve begroting | ¼ | 103.500 1e bestuursrapportage 2025: tweede kamer verkiezingen | - | ¼ | 75.000 2e bestuursrapportage 2025: Vrijvallen ongebruikt saldo | - | ¼ | 25.000 Saldo 31 december 2025 | ¼ | 28.500 Deel I - 43 - Deel I - 44 - 77. Programma’s Jaarverslagg 2025 Deel I - 45 -

7.1 Bevolking en bestuur Doelstelling van dit programma: xx | Een optimale dienstverlening aan de inwoner waarbij uitvoering wordt gegeven aan de wettelijke taken die de gemeente uitvoert; x | Het betrekken van de inwoner bij het gemeentelijk beleid en beleidsvoornemens; x | Het aanbieden van betrouwbare vraag-, gebieds- en zaakgerichte transparante dienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten voor de klant; x | Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen om de majeure taken en uitdagingen die in het verschiet liggen, uit te voeren; x | Als bestuur een betrouwbare samenwerkingspartner vormen, die afspraken nakomt en helder communiceert, zowel richting inwoners als gemeenteraad; x | Hoogste aandacht voor integriteit, zowel in de contacten met inwoners, verenigingen en bedrijven, als richting de eigen organisatie; x | Samen met onze maatschappelijke partners werken aan de gemeente die Echt-Susteren wil zijn, namelijk het ‘Smalste stukje Nederland’, waar het goed wonen, werken en recreëren is. Reikwijdte Het programma bevolking en bestuur omvat de volgende producten: 1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) 2. Bestuur (college) 3. Verkiezingen 4. Burgerlijke stand 5. | Basisregistratie personen (incl. reisdocumenten niet-ingezetenen) 6. Dienstverlening 7.

Positionering gemeente Echt-Susteren via het Smalste Stukje Nederland Verbonden partijen x | Servicecentrum MER x | Inkoopcentrum Zuid Reserves en voorzieningen x | Reserve verkiezingen x | Reserve pensioenverplichting bestuurders x | Voorziening pensioenverplichting bestuurders Gemeentelijke wet- en regelgeving x | Beheerregeling Basisregistratie Personen | x | Reglement burgerlijke stand (BRP) | x | Reglement van orde raad Echt-Susteren 2025 x | Beheerregeling waardedocumenten | x | Tarieventabel leges 2025 x | Informatiebeveiligingsplan BRP en | x | Uitvoeringshandboek bij het waardedocumenten | informatiebeveiligingsplan BRP en waarde x | Inspraakverordening 2004 | documenten x | Privacyreglement BRP | x | Verordening accountantscommissie gemeente x | Privacyreglement curatele administratie | Echt-Susteren 2014 x | Privacyreglement gezag-administratie | x | Verordening BRP x | Privacyreglement registratie rijbewijzen | x | Verordening commissie bezwaarschriften 2014 x | Privacyreglement uitsluiting kiesrecht | x | Verordening elektronische kennisgeving x | Privacyreglement verklaringen over gedrag | x | Verordening fractieondersteuning 2025 x | Rechtspositieregeling voor babs | x | Verordening functioneringsgesprekken (Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand) | burgemeester van de gemeente Echt-Susteren | x | Verordening tot toekenning gemeentelijke x | Verordening

raadscommissies 2018 | onderscheidingen x | Verordening rechtspositie raads- en | x | Verordening voor de controle op het financieel commissieleden Echt-Susteren 2025 | beheer en op de inrichting van de financiële x | Verordening op de rekenkamer Echt-Susteren | organisatie van de gemeente Echt-Susteren 2023 | 2023 x | Verordening op het onderzoeksrecht van de | x | Verordening werkgeverscommissie griffie raad Echt-Susteren 2004 | gemeente Echt-Susteren 2020 x | Verordening rechtspositie wethouders, raads- | x | Verordening ambtelijke bijstand gemeente en commissieleden 2025 | Echt-Susteren 2020 x | Regeling presidium 2016 | x | Beleidsregel ambtelijke bijstand gemeente x | Verordening benoeming, | Echt-Susteren 2020 afstemmingsgesprekken en herbenoeming | x | Instructie voor de griffier Echt-Susteren 2020 burgemeester gemeente Echt-Susteren 2023 | x | Financiële verordening gemeente Echt- x | Protocol actieve informatieplicht | Susteren 2025 Deel I - 46 - 7.1 Bevolking en bestuur xx | Mandaatbesluit presidium en griffier Echt- | x | Gedragscode raadsleden gemeente Echt- Susteren 2025 | Susteren 2025 1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) Realisatie Realisatie 2024 | Begroting 2025 | 2025 De uitgaven voor het functioneren van de gemeenteraad worden in een afzonderlijke | 837.144 773.785 856.641 begroting ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.

Totaal | 837.144 | 773.785 | 856.641 2. Bestuur (college) Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? Cittaslow x | Doel- en resultaatgericht beleid voeren op basis van transparantie en de nieuwe strategische kaders (missie, visie en kernwaarden) x | In- en externe bewustwording van de Cittaslow-filosofie x | Sterke internationale samenwerkingen (met aandacht voor positionering van Nieuwstadt) Wat hebben we ervoor gedaan? | Wanneer gerealiseerd? x | Gemeenteraad actief geïnformeerd via raadsinformatiebrieven, | Continu raadsconferenties en andersoortige raadsinformatiebijeenkomsten en schriftelijke vragen (art. 33) tijdig beantwoord. x | Participatietechnieken toegepast zoals het betrekken van verschillende platformen (onder meer klankbordgroepen, dorpsraden, ondernemersverenigingen en waar mogelijk inwoners) bij besluitvorming.

x | Een zo groot mogelijke groep inwoners, bedrijven en bezoekers bereikt op toegankelijke wijze door: x | De inzet van zowel offline als online communicatiekanalen en dit te optimaliseren; x | Communicatie-uitingen en communicatiemiddelen zo veel mogelijk af te stemmen op de uiteenlopende doelgroepen (denk aan video’s, het gericht inzetten van advertenties via social media en het gebruik van illustraties en animaties voor het vereenvoudigen van boodschappen); x | Te communiceren via online platformen die voldoen aan de verplichte toegankelijkheidseisen; x | Het actief monitoren van de social-media-kanalen (actieve webcare) om de interactie met inwoners te vergroten. x | In het belang van toeristen, inwoners en ondernemers is verder gewerkt aan overkoepelende strategische kaders met een missie, visie en bijpassende kernwaarden VITA (verbinding, identiteit, toekomstbestendigheid en ambitie). Deze zijn gebaseerd op het gedachtegoed van Cittaslow en ondersteunt bij het maken van strategische keuzes om zo inwoners, ondernemers en bezoekers beter en consistenter van dienst te zijn. x | Meer en efficiënter gebruik gemaakt van marketingtools. x | Ook intern gericht: activiteiten ondernomen ter verdere versterking van de collegiale samenwerking binnen het bestuur.

Deel I - 47 - 7.1 Bevolking en bestuur Deel I - 48 - Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer gerealiseerd? Cittaslow Draagvlak voor Cittaslow x De gemeente heeft zich, als voorzitter van Cittaslow Nederland, actief ingezet voor het verder revitaliseren van het Nederlandse Cittaslow- netwerk. De relatief nieuwe vergaderstructuur is in 2025 met succes voortgezet. Mede vanwege het voorzitterschap – en daarmee wereldwijde vicevoorzitterschap – heeft een bestuurlijke en ambtelijke delegatie van de gemeente internationale bestuurlijke bijeenkomsten en vergaderingen bijgewoond en daarbij onze gemeente ge(re)presenteerd. x De gemeente heeft zich ingezet om de banden met de buurgemeenten (verder) te versterken en deze samenwerking zichtbaar te maken. Het project ‘Grenzeloos Verwonderen’ is in 2025 opgeleverd. In het kader van deze samenwerking heeft in mei in de betreffende drie gemeenten een grote meerdaagse internationale bijeenkomst plaatsgevonden van en voor de Cittaslow-netwerken in de Benelux en Duitsland. Het zwaartepunt van deze bijeenkomst lag in ons Smalste Stukje Nederland. x Intern is VITA, de kernwaarden van de gemeente die gebaseerd zijn op de Cittaslow-filosofie, verder vormgegeven. Daardoor is het draagvlak voor het gedachtegoed van Cittaslow blijven groeien.

VITA (en daarmee Cittaslow) hebben een steeds prominentere plek binnen de organisatie gekregen – ook als thema van medewerkersbijeenkomsten – en de beleidsvoering, en wordt ongemerkt toegepast binnen uitingen van Het Smalste Stukje Nederland. Ook extern is VITA verder voor het voetlicht gebracht, binnen het bestaande netwerk maar ook bij andere binnen- en buitenlandse overheden of gemeenten die interesse hebben in het Cittaslow- lidmaatschap. x De voorbereidingen voor de heraudit van onze gemeente als Cittaslow-lid hebben met vereende ambtelijke krachten plaatsgevonden. Daarbij is geconstateerd dat Cittaslow – soms wellicht al onbewust – stevig in diverse geledingen van onze organisatie is verankerd. De heraudit zelf vindt in januari 2026 plaats. Internationale organisaties en samenwerking x De samenwerking binnen en deelname aan (het jaarlijkse treffen van) de Arbeitsgemeinschaft “Neustadt in Europa” (samenkomst van alle 36 “Nieuwsteden” van Europa) is gecontinueerd. Zo heeft een delegatie van de gemeente het Neustadt-Treffen in Neustadt-Glewe in september bijgewoond. x Het grootse Neustadt-Treffen vindt van 18 t/m 20 juni 2027 plaats in Echt- Susteren – in “Nieuwstadt in den Niederlanden”. Hiervoor zijn al diverse voorbereidingen getroffen en vele zaken vastgelegd.

x Ondernemers hebben wederom met steun en facilitering van de gemeente met een aantal lokale streekproducten (zoals worst, kaas, bieren en stroop) deelgenomen aan het Neustadt-Treffen in september en aan de Kunigundenmarkt, een adventsmarkt in onze partnerstad Neustadt an der Weinstraße. De gemeente heeft hen daarbij voorzien van promotiemateriaal van Het Smalste Stukje Nederland. x Veelvuldig is er contact geweest met de partnerstad, op bestuurlijk en ambtelijk vlak. Verdere stappen voor een verdieping van deze al sterke stedenband zijn gezet. Een fysieke samenkomst heeft in 2025 niet plaatsgevonden. Continu

7.1 Bevolking en bestuur Deel I - 49 - 3. Dienstverlening Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? Cittaslow Een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie die: xx De klantvraag centraal stelt, haar inwoners kent, weet wat zij willen en waar hun behoeften liggen en hier haar dienstverlening op afstemt. x Gastvrij is. x Medewerkers in dienst heeft die dienstverlenings-DNA hebben. x Kwaliteitsnormen opstelt, periodiek checkt en bijstuurt. x Klantkanalen steeds verder doorontwikkeld. x Actueel is op het gebied van wet- en regelgeving en voldoet aan de wettelijk gestelde toegankelijkheidseisen. x Haar processen en systemen op orde heeft (op basis van LEAN-methodiek), waardoor deze ondersteunend zijn aan het bieden van passende dienstverlening. x Zoveel mogelijk inwoners, bedrijven en bezoekers bereikt. Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer gerealiseerd? x Vervolgstappen vanuit de 0-meting hebben geresulteerd in optimalisering van de categorieën in Fixi en het optimaliseren van het proces rondom het registreren van e-mails in het zaaksysteem. x Een aantal mogelijkheden voor burgerparticipatie zijn in een eerste verkenning in kaart gebracht, met aandacht voor interne uniformering en afstemming, zodat inwoners niet onnodig overvraagd worden.

x Medewerkers zijn gestimuleerd hun inzichten op het gebied van dienstverlening te vergroten door bijvoorbeeld bedrijfsbezoeken, ‘Kijkjes in de Keuken’ en vaardigheidstrainingen. x In het kader van gastvrijheid zijn Medewerkers Eerste Klantcontact getraind in het helder communiceren met onze inwoners (receptie en Telefonie). Daarnaast is de training Heldere Taal verplicht gesteld voor (nieuwe) medewerkers. x Door trainingen en het wijzigen van de inrichting van de telefonieapp is de telefonische bereikbaarheid doorontwikkeld. x Medewerkers zijn getraind in de LEAN-methodiek en processen zijn in kaart gebracht. x LEAN-strategie is op managementniveau uitgerold. x Chatbot Joost is geïmplementeerd op de website. x Een nieuwe afsprakenmodule is geïmplementeerd om afspraken maken voor de inwoner te vereenvoudigen. x Naar aanleiding van het mediaonderzoek is de digitale nieuwsbrief van de gemeente Echt-Susteren gelanceerd. x Voor de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer en de Wet digitale overheid is de huidige situatie in kaart gebracht en zijn de benodigde aanpassingen grotendeels gerealiseerd.

Juni December Continu Mei Oktober Continu Februari Februari Februari Februari December Cittaslow Gebruik van ICT in de ontwikkeling van interactieve diensten voor de inwoners en de toeristen x Klantkanalen (waaronder website, reguliere e-formulieren en eDiensten gericht op Burgerzaken) en het klantcontactsysteem zijn doorontwikkeld. Daarnaast gestart met de ontwikkeling van een gemeente-app. Continu

7.1 Bevolking en bestuur Deel I - 50 - 4. Burgerlijke stand Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? xx Een optimale dienstverlening van de burgerlijke stand. Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer gerealiseerd? x Kwalitatief goede en tijdige dienstverlening van de burgerlijke stand. x Gestart met het digitaliseren van het archief van de burgerlijke stand. x Deelgenomen aan congressen en bijscholing op het gebied van burgerzaken. x De eDiensten voor burgers en uitvaartondernemers worden veelvuldig gebruikt. Dit zorgt voor minder foutgevoeligheid en hogere kwaliteit. Continu 5. Basisregistratie personen (inclusief reisdocumenten niet-ingezetenen) Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? x Optimaal beheer van de gegevens in de BRP (Basisregistratie personen). Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer gerealiseerd? x Zorggedragen voor een juiste inrichting, werking en beveiliging van de basisregistratie personen volgens de daarvoor bepalende regelgeving. x Inrichting van diverse beveiligingsmaatregelen en de overige aspecten van het aanvraag- en uitgifteproces reisdocumenten volgens de daarvoor bepalende regelgeving. x Deelname aan het lokaal overleg, flexteam en de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Inzet toezichthouders binnen het team is gewaarborgd.

x Met een goed resultaat afgeronde zelfevaluatie volgens de Wet basisregistratie personen en de zelfevaluatie paspoorten en Nederlandse identiteitskaarten. x Inzet van Facematch-apparatuur aan de balies bemoeilijkt identiteitsfraude. Vaardigheidstraining van identiteit- en identiteitsdocumenten draagt hier ook aan bij. Continu 6. Verkiezingen Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? x Goed georganiseerde verkiezingen met voldoende bemensing (ambtenaren en burgerleden). x Politieke participatie van inwoners. x Minstens één stembureau in elke kern conform de wettelijk gestelde toegankelijkheideisen. Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer gerealiseerd? x Organisatie verkiezing voor de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025. x Gekozen voor centrale stemopneming (CSO). x Geteld volgens een gestandaardiseerde telmethode (VOX) op basis van een stapsgewijze aanpak. x Inzet eigen ambtenaren, collega’s van het Servicecentrum MER en burgerleden op de stembureaus. x In elke kern minstens één toegankelijk stembureau aanwezig. Oktober 7.1 Bevolking en bestuur 7. Gemeentelijke positionering via Het Smalste Stukje Nederland Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J.

Hessels Wat wilden we bereiken? x | Het Smalste Stukje Nederland (HSSNL) positioneren als aantrekkelijke uitvalsbasis om te wonen, werken en recreëren voor de regio Midden-Limburg en de Belgische en Duitse grensstreek. x | Professionele en consistente uitstraling van het merk HSSNL. x | Innoveren met HSSNL om onderscheidend vermogen te behouden. Wat hebben we ervoor gedaan? | Wanneer gerealiseerd? xx Geïnvesteerd in promotie en naamsbekendheid van het merk HSSNL en gekoppeld | Continu aan positieve associaties via een nieuwe promotievideo en het ondersteunen van evenementen in de digitale en fysieke ruimte. x | Geïnvesteerd in toegankelijke en informatieve platformen om de bezienswaardigheden, producten en evenementen van HSSNL te kunnen beleven (zowel digitaal als fysiek via de Domijnen/VVV Echt). x | Aansluiting gevonden bij nieuwe branding trajecten zoals ‘Echt is écht’. x | HSSNL inhoudelijk versterkt op basis van 3 pijlers: wonen, werken en recreëren en het aantrekken van deze drie klantgroepen via een nieuwe marketing-en brandingaanpak die verder wordt uitgewerkt in 2026.

Wat heeft het gekost? x ¼ | Primitieve | Bijgestelde | Rekening 2025 begroting 2025 | begroting 2025 Lasten | 8.718.044 | 9.597.787 | 10.559.994 Baten | 952.083 | 951.954 | 1.021.635 Saldo van baten en lasten | 7.765.961 | 8.645.833 | 9.538.360 Storting reserves | 16.000 | 0 | 0 Onttrekking reserves | 14.000 | 18.842 | 18.842 Mutatie van de reserves | 2.000 | -18.842 | -18.842 Geraamde resultaat | 7.767.961 | 8.626.991 | 9.519.518 Deel I - 51 - Deel I - 52 -

7.2 Openbare orde en veiligheid Deel I - 53 - Doelstelling van dit programma: Een veilige leefomgeving voor de inwoner. Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 met bijbehorend uitvoeringsplan is vastgesteld. In de periode 2023-2026 wordt uitvoering gegeven aan de going concern taken en de volgende speerpunten: xx Casuïstiek Zorg en Veiligheid x Ondermijning x Digitale Veiligheid Reikwijdte Het programma Openbare orde en veiligheid omvat de volgende producten: 1. Bijzondere wetten 2. Integraal veiligheidsbeleid 3. Rampenbestrijding Verbonden partijen x Veiligheidsregio Limburg-Noord x Antidiscriminatievoorziening Limburg x Bureau Halt Reserves en voorzieningen Geen Gemeentelijke wet- en regelgeving x Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) x Beleidsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord x Beleidsplan Politie-eenheid Limburg x Beleidsregel aanpak overlast x BIBOB-beleid x Coffeeshopbeleid x Convenant geïntegreerde aanpak georganiseerde misdaad x Damoclesbeleid (bestuurlijke aanpak overtreding Opiumwet) x Rampenbestrijdingsplan hoogwater Maas x Regionaal Crisisplan x Dekkingsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord x Evenementenbeleid x Horecaconvenant x Integraal veiligheidsbeleid x Jaarplan Veiligheidshuis x Jaarplan buurtbemiddeling x Opleidings- en oefenactiviteitenplan x Procesbeschrijving Tijdelijk Huisverbod x Prostitutiebeleid x Repressief brandweerorganisatieplan x

Uitvoeringsplan Burgernet 1. Bijzondere wetten Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? x Een veilige omgeving zonder overlast en gevaar voor de omgeving. Geen illegale praktijken en het beperken van risico’s. x Bestuurlijke aanpak van overtredingen van de Opiumwet (naast de strafrechtelijke aanpak). Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer gerealiseerd? x Inzetten van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob). Naar aanleiding van het in 2024 aangescherpte Bibob-beleid zijn aanzienlijk meer vergunningaanvragen getoetst op basis van de wet Bibob. x In 2016 is het Damoclesbeleid Echt-Susteren aangescherpt. Bij overtredingen van de Opiumwet wordt niet meer gewaarschuwd maar wordt bij zowel woningen als lokalen direct gesloten. Deze bestuursrechtelijke maatregelen zijn bij alle overtredingen van de Opiumwet uitgevoerd. Continu 7.2 Openbare orde en veiligheid Deel I - 54 - 2. Integraal veiligheidsbeleid Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat wilden we bereiken? xx Verbeteren aanpak casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid. x Aanpak ondermijnende en georganiseerde criminaliteit x Vergroten weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie, burgers en bedrijven tegen grootschalige stroomuitval en cybercriminaliteit.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://echtsusteren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/adf1962a-b619-4873-88d2-653fccfcc35c?agendaItemId=f11737af-1425-4160-921b-69ba29cd216e