CConstaterende datEcht-Susteren
Koppel je AI →
Document · PDF

Gemeente Echt-Susteren - Jaarrekening 2025 incl. nota van wijzigingen (getekend RSM)

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente Echt-SusterenBij agendapunt: Jaarrekening 2025102.934 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 12

In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow. Deel I - 1 - Inhoud I. JAARVERSLAG 1 Inleiding 2 2 Terug- en vooruitblik 4 3 Rekeningsaldo 2025 21 4 Auditing en control 30 5 Financiële positie 37 6 Aanwending post onvoorzien 42 7 Programma’s 44 7.1 Bevolking en bestuur 45 7.2 Openbare orde en veiligheid 52 7.3 Beheer openbare ruimte 57 7.4 Onderwijs 73 7.5 Cultuur en sport 78 7.6 Sociaal domein 89 7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 102 7.8 Omgevingsrecht 108 7.9 Economische zaken en grondexploitaties 113 7.10 Algemene dekkingsmiddelen 122 7.11 Overhead 127 8 Recapitulatie programma’s 128 9 Paragrafen 130 9.1 Inleiding paragrafen 131 9.2 Lokale heffingen 132 9.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 140 9.4 Onderhoud kapitaalgoederen 154 9.5 Financiering 157 9.6 Bedrijfsvoering 164 9.7 Verbonden partijen 172 9.8 Grondbeleid 198 9.9 Openbaarheidsparagraaf 210 9.10 Rechtmatigheidsparagraaf 211 Deel I - 2 - 11. Inleiding Jaarstukken 2025 Deel I - 3 - 1.0 Inleiding Jaarstukken De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag wordt teruggekeken op de belangrijkste gebeurtenissen en ontwikkelingen in 2025. In het jaarverslag wordt per programma verantwoording afgelegd aan de hand van teksten uit de begroting.

Daarna volgen de paragrafen met onder andere informatie over het weerstandsvermogen, de bedrijfsvoering, de rechtmatigheid en het grondbeleid. De jaarrekening gaat in op de financiële aspecten van de uitvoering van het beleid in 2025. Rekeningsaldo Het jaar 2025 sluit af met een positief rekeningsaldo van ¼ 2.103.710. Na de 2e bestuursrapportage 2025 was er een voorlopig positief rekeningsaldo van afgerond ¼ 91.387 geraamd. Voor een analyse van het saldo wordt verwezen naar hoofdstuk 3 van dit jaarverslag. Peildatum De jaarstukken 2025 zijn samengesteld in de eerste maanden 2026. Omdat de besluitvorming in de raad pas begin juli 2026 plaatsvindt, kan het vreemd overkomen dat bijvoorbeeld wordt gesproken over ‘in het tweede kwartaal van 2026 wordt….’ terwijl dit kwartaal bij de besluitvorming al is afgelopen. Voor de tekstbijdragen wordt daarom 1 april 2026 als peildatum aangehouden. Echt, 26 mei 2026 College van burgemeester en wethouders van Echt-Susteren Deel I - 4 - 22. Terug- en vooruitblik Jaarverslagg 2025 Deel I - 5 - 2. Terug- en vooruitblik Programma 1: Bevolking en bestuur Verkiezingen Op 29 oktober 2025 vonden er Tweede Kamerverkiezingen plaats na de val van het kabinet Schoof. De verkiezingsuitslag is vastgesteld door middel van centrale stemopneming (CSO).

Op de avond van de stemming tellen de stembureaus alleen de stemmen per lijst, Het gemeentelijk stembureau (GSB) telt de volgende dag de stemmen per lijst en per kandidaat. Bij de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 is de verkiezingsuitslag vastgesteld door middel van decentrale stemopneming (DSO). Op de avond van de stemming telden de stembureaus de stemmen per lijst én per kandidaat. Het GSB heeft de volgende dag de processen verbaal van de stembureaus gecontroleerd. Paspoortpiek De paspoortpiek houdt nog drie jaar aan. Het hoogste aantal aanvragen verwachten we in 2027. Hier wordt rekening mee gehouden in de capaciteitsplanning. Chatbot In mei 2025 is AI-chatbot ‘Joost’ live gegaan. De chatbot heeft niet geleid tot minder telefoontjes, maar wordt gebruikt als een extra service. Bezoekers kunnen de chatbot 24/7 vragen stellen en direct een antwoord krijgen, gebaseerd op de meest actuele informatie van onze website. Programma 3: Beheer openbare ruimte BOR Algemeen De doorontwikkeling van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte heeft in 2025 centraal gestaan en zal ook in de komende jaren worden voortgezet. In 2025 is een start gemaakt met de implementatie van digitale dashboards en KPI’s.

Deze instrumenten maken zowel de kwantiteit als de kwaliteit van de openbare ruimte beter meetbaar en dragen bij aan een meer doelmatige en datagedreven sturing van de beheer- en onderhoudstaken. Binnen de verantwoordelijkheid van team Beheer Openbare Ruimte (BOR) wordt onderscheid gemaakt tussen het kwalitatief beheer en de technische staat van de verschillende arealen. In 2026 wordt gestart met het systematisch beoordelen van de technische staat van het groenareaal via een conditiemeting. Deze beoordeling vormt een belangrijke basis voor toekomstgericht beheer, prioritering en onderhoudsplanning. Daarnaast vindt in 2026 een doorontwikkeling plaats van het gemeentelijke Handboek Openbare Ruimte. Het handboek wordt herzien, geactualiseerd en gedigitaliseerd, zodat het beter aansluit op de actuele beleidskaders, beheerambities en de gewenste kwaliteit van de openbare ruimte. Gebouwenbeheer In 2025 zijn de gemeentelijke gebouwen onderhouden. Daarnaast is gestart met de voorbereidingen voor de renovatie van diverse gebouwen, waaronder het gemeentehuis. Ook staan verschillende nieuwbouwprojecten op stapel, waaronder de realisatie van de gemeentewerf. Deze voorbereidingen worden in 2026 voortgezet. In 2025 is ook de uitbreiding van de bestaande formatie met een extra vastgoedbeheerder en een projectleider goedgekeurd, met een geplande start in het tweede kwartaal van 2026.

Met deze uitbreiding wordt ingezet op verdere professionalisering van het team en wordt ingespeeld op de ontwikkelingen rondom de gemeenschapshuizen en duurzaamheid. Het actualiseren van het MJOP- budget staat in 2026 op de agenda, mede in verband met de uitbreiding van het aantal panden. Deel I - 6 - Groenbeheer Er wordt gewerkt aan het verbeteren en professionaliseren van het beheer van het gemeentelijk groen. In 2026 wordt een conditiemeting uitgevoerd om de technische staat van het gemeentelijk groen vast te stellen. De uitkomsten van deze meting vormen de basis voor keuzes over onderhoud, vervanging en investeringen. De resultaten worden verwerkt in het onderhanden zijnde groenbeheerplan. Dit beheerplan is daarnaast een uitwerking van het nieuwe beleidskader ‘Plan Groen Gezonde Leefomgeving’. Beide plannen worden op elkaar afgestemd en zijn gericht op een gezonde leefomgeving, klimaatbestendigheid en meer biodiversiteit. Met als uitgangspunt een natuurlijkere inrichting en beheer van de openbare ruimte. Binnen het groenbeheer wordt gewerkt met kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) voor de ontwikkelingen en prestaties. Deze KPI’s vormen de basis voor de analyse van meldingen en verbeteringen van het beheer. Doelstelling is een afname van het aantal meldingen over groen.

Ook bij het beheer van bomen is er sprake van verbeteringen, in 2025 is een nieuw langlopend onderhoudscontract gestart. Met dit nieuwe contract is er sprake van een verbetering in het onderhoud. In 2026 wordt een nieuw contract aanbesteed voor het kappen en aanplanten van bomen en andere groenvoorzieningen. In 2026 wordt de boomstructuur aan de Peijerstraat–Bosstraat vernieuwd. Dit verbetert de kwaliteit van de ruimte, de groeiplaatsen en de toekomst van de bomen. Ook wordt er gewerkt aan een nieuw rotonde adoptiebeleid, waarin afspraken komen over inrichting, beheer en de rol van andere partijen. Het beleidskader ‘Plan Groen Gezonde Leefomgeving’ en het nieuwe groenbeheerplan worden samen uitgewerkt en naar verwachting eind 2026 of begin 2027 vastgesteld. Riool en water In 2025 is het beheer van het riool- en watersysteem uitgevoerd in overeenstemming met het Gemeentelijk Rioleringsprogramma (GRP). Daarnaast is het hemelwaterstructuurplan voor de kern Echt bijna afgerond en wordt dit in het eerste kwartaal van 2026 opgeleverd. Ook zijn er twee nieuwe raamovereenkomsten afgesloten: één voor kleinschalige rioolwerkzaamheden en één voor groot onderhoud. Naast het reguliere onderhoud van het gemeentelijk riool en watersysteem staan in 2026 diverse projecten op de planning. Het GRP wordt vernieuwd en krijgt de naam Water- en Rioleringsprogramma (WRP).

Dit zal een programma onder het nieuwe omgevingsplan worden. In dit programma worden de kosten, beheerdoelen, verantwoordelijkheden en projecten voor de komende vier jaar vastgelegd. Het doel is om dit beleidsdocument begin oktober 2026 af te ronden. Daarnaast worden de laatste werkzaamheden aan het hemelwaterstructuurplan voor Echt uitgevoerd. Ook worden de raamovereenkomsten voor het reinigen en inspecteren van het riool, het onderhoud van de gemalen en het reinigen en repareren van de kolken opnieuw aanbesteed. Uitvoering projecten GRP 2022-2026 Naast het uitvoeren van de reguliere onderhoudswerkzaamheden vanuit het GRP. Zijn in 2025 het plan en de aanbesteding afgerond voor het vernieuwen van het riool en het oplossen van de waterproblematiek rondom het centrum van Susteren. De uitvoering van deze plannen start in 2026. Algemene verkeerstechnische aanpassingen De verkeersveiligheid van volgende straten is in 2025 aangepakt: Maasbrachterweg te Echt en de Susterderweg te Nieuwstadt/Susteren. Deze straten zijn voorzien van snelheidsremmende maatregelen. Op de Duindoornstraat en bij de voormalige basisschool “op de Slek” zijn extra parkeerplaatsen aangelegd om de parkeerdruk te verlichten. Bij de voormalige basisschool “Op de Slek” is ook de verkeerssituatie aangepakt.

De verkeerssituatie rondom de tijdelijke schoollocatie van het Connect Deel I - 7 - College op het “Holbox-terrein” is aangepast om te zorgen voor een duidelijke en veilige verkeerssituatie voor met name schoolgaande kinderen. In het kader van het “strategische plan verkeersveiligheid” (SPV) is voor 2026-2030 landelijke subsidie aangevraagd ter verbetering van de verkeersveiligheid. Aan de hand van huidige data blijkt dat meerdere 60 km/u-wegen binnen de Gemeente Echt-Susteren potentiële risico locaties zijn. In 2026 worden deze locaties verder uitgewerkt. In 2018 maakte de Rijksoverheid een belangrijke bestuurlijke afspraak om de digitalisering van de mobiliteit te versnellen, met de Data Top 15 als een cruciale pijler. De Data Top 15 is een lijst met vijftien soorten data die essentieel zijn voor de verdere digitalisering van de Nederlandse infrastructuur. Deze data zijn niet alleen belangrijk voor de huidige verkeersveiligheid en -beheer, maar ook voor het toekomstbestendig maken van onze wegen, bruggen en logistieke netwerken. Het doel is om 90% van de publieke data structureel op orde te hebben en beschikbaar te stellen als open data.

Ook in 2025 zijn binnen de gemeente Echt-Susteren nagenoeg alle onderdelen van deze Data Top 15 gedigitaliseerd, denk hierbij aan: geplande en actuele wegwerkzaamheden, schoollocaties, wegcategoriseringen, snelheden per wegvak en evenementen. De gemeente Echt-Susteren heeft de data goed op orde. Daarnaast zijn in 2024 en 2025 in de openbare ruimte de officiële verkeersborden al voor 95% fysiek vervangen en voldoen dan ook weer aan de huidige eisen. In 2026 wordt structureel aandacht geschonken aan verdere sanering van overbodige verkeersborden, het op orde maken van (sluitende) bebording én het op orde brengen van wegmarkeringen. Aanvullend wordt alle officiële bebording binnen de Data Top 15 gedigitaliseerd én ook de wegmarkeringen, waarmee ook deze onderwerpen van de Data Top 15 structureel op orde zijn. Wegen In 2025 is beheer en onderhoud uitgevoerd aan de verhardingen volgens het principe ‘schoon, heel en veilig’. Onderhoud heeft plaatsgevonden op kwaliteitsniveau ‘basis’ voor zowel de wegen binnen de bebouwde kom als ook de wegen buiten de bebouwde kom en dit is volgens de geldende Wegbeheernota 2022-2026. In 2025 is bijvoorbeeld onderhoud uitgevoerd aan: x Annendaalderweg (kern) te Maria-Hoop x Gedeelte Hommelweg te Susteren. x Op de Brug – Sittarderweg, Haverterweg en Aan de Bogen te Nieuwstadt. x Schrevenhofsweg te Sint Joost. x Parkeerplaats Marisheem te Echt.

x Herstel klinkersleuven en diverse kleine schades in de asfaltverhardingen. x Herstel bestrating diverse grote locaties in Susteren, Pey en Dieteren. In 2026 wordt er gewerkt aan het opstellen van de nieuwe Wegbeheernota 2027-2031. Deze nota geeft meer inzicht in wat de afgelopen periode is bereikt, waar de gemeente op dit moment staat en wat er nodig is om het gewenste kwaliteitsniveau vast te houden in de komende periode. De nota wordt voor het eind 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Civiel Technische Kunstwerken Volgens het vigerende uitvoeringsplan Civieltechnische Kunstwerken 2022-2026 is in 2025 op het juiste moment doelmatig en planmatig onderhoud uitgevoerd aan de Civieltechnische Kunstwerken. Dit om de levensduur en het veilig gebruik van de kunstwerken te waarborgen. Het onderhoud van de civieltechnische kunstwerken is afgestemd met overige civiel- en cultuurtechnische werkzaamheden van de gemeente, het waterschap, ProRail en de provincie Limburg. In 2026 wordt het nieuw uitvoeringsplan Civieltechnische Kunstwerken 2027-2031 opgesteld en voorgelegd aan het college ter vaststelling. Na vaststelling kan het plan dan als bijlage worden toegevoegd aan de nieuwe Wegbeheernota 2027-2031. Deel I - 8 - Geo In 2025 zijn de Geo Basisregistraties wederom goedgekeurd via de ENSIA-rapportages.

De Basisregistratie Grootschalige Topografie is voorbereid op de komst van de nieuwe Basisregistratie SOR (Samengestelde Basisregistratie) in 2027. Alle Geo software is in 2025 geüpdatet en de data is actueel. Verder is het gemeentelijk Beheer informatie Systeem verder uitgebreid met een aantal koppelingen met externe softwareleveranciers. In 2026 wordt de Geo software verder geharmoniseerd en worden werkprocessen verder geoptimaliseerd. Datamodellen worden aangepast aan landelijke standaarden voor onder andere data gedreven werken. Natuur en landschap In 2025 is de basis voor het gemeentelijk beleid op gebied van natuur en landschap vastgelegd in de omgevingsvisie. In 2026 gaat gewerkt worden aan een programma ‘groene en gezonde leefomgeving’. Dit programma gaat fungeren als beleidsinstrument dat thema’s uit de omgevingsvisie concreet vertaalt naar de praktijk en richting geeft aan inrichting, beheer en communicatie rondom de groene leefomgeving. Centraal in het programma staan de positieve effecten van een groene leefomgeving op inwoners op met name het vlak van klimaatadaptatie en gezondheid. Cruciaal hierin is de samenwerking met inwoners en andere partners. Onder het motto Samen Doen Samen Groen wordt hieraan invulling gegeven door middel van een aantal projecten.

Zo kunnen inwoners sinds 2025 een geveltuin aanvragen en sinds de start van het geveltuinenproject zijn maar liefst 50 geveltuinen gerealiseerd. In 2025 is ook gestart met de aanplantregeling landschapselementen. Met deze regeling ondersteunt de gemeente inwoners in het buitengebied bij het aanleggen van nieuwe landschapselementen. In Slek is een Vlinder- en Insectenoase aangelegd. Samen met bewoners, jeugd en de gemeente is het bestaande grasveld op de hoek van de Slekkerstraat en de Roodtstraat omgevormd tot een groene, levendige plek voor mens én natuur. Ten slotte konden inwoners die hun eigen tuin, stukje grond, balkon of geveltuintje wilden omtoveren tot een kleurrijk voedselbuffet voor vlinders, bijen en vogels in maart 2025 gratis een bloemenmengsel aanvragen bij de gemeente Echt-Susteren. Naast deze projecten met inwoners en ondernemers heeft de gemeente in 2025 nog een aantal projecten uitgevoerd. Zo is er in het kader van compensatie voor het Provinciale Inpassingsplan voor de uitbreiding VDL NedCar een groene bufferzone bij Aan de Linde in Nieuwstadt gerealiseerd, zijn bestaande natuurgebieden gerevitaliseerd (o.a. via het project habitatherstel Haeselaarsbroek) en zijn nieuwe landschapselementen en routestructuren gerealiseerd ten zuiden en westen van Echt.

Naast deze projecten die al uitgevoerd zijn is planvorming in een vergevorderd stadium voor een groot aantal natuur- en landschapsprojecten. Te denken valt aan de groene afronding van het zuidelijke deel van Nieuwstadt en de gebiedsontwikkeling Pepinusbeek (met een bijdrage van Regiodeal Midden-Limburg). Duurzaamheid De gemeente werkt aan een samenhangende en toekomstgerichte aanpak van duurzaamheid. In 2025 is gestart met de evaluatie van de Energievisie 2022–2026, als basis voor een nieuwe energievisie die samen met de evaluatie eind 2026 wordt opgeleverd. Daarbij worden ook de inzichten uit het energiebeeld van de Regionale Energiestrategie Noord- en Midden-Limburg meegenomen. Parallel hieraan wordt in 2026 gewerkt aan een nieuw warmteprogramma dat eind 2027 gereed is. Om samenhang te brengen tussen de verschillende opgaven is begonnen met de ontwikkeling van een gemeentebreed Programma Duurzaamheid. Dit programma kent vier pijlers: x Duurzaamheid & Milieu, x Sociale verbinding & Leefbaarheid, x Lokaal ondernemerschap & Erfgoed en x Goed bestuur & Participatie. Deel I - 9 - Ontzorging van inwoners door de Gids Duurzaamheid, de verduurzaming van bedrijventerreinen, duurzame energie opwek en woningbouw vormen hierin belangrijke projecten. In 2026 volgt de verdere uitwerking en start de uitvoering, ondersteund door een monitoringsdashboard.

De ontzorging van inwoners bij het verduurzamen van hun woning is in 2025 verder gegroeid. Steeds meer huishoudens maakten gebruik van de gemeentelijke begeleiding door de gids duurzaamheid, voor trajecten van oriëntatie tot en met uitvoering. In 2026 wordt dit traject verder uitgebreid en geprofessionaliseerd, met extra capaciteit, betere digitale ondersteuning en een groter bereik, inclusief aandacht voor nieuwe doelgroepen. Ook bedrijventerreinen spelen een belangrijke rol in de verduurzamingsopgave. De gemeente stimuleert samenwerking tussen ondernemers, onder meer door het versterken van de organisatiegraad en het faciliteren van energiegemeenschappen. Daarnaast wordt ingezet op de verdere verduurzaming van de energievoorziening door de ontwikkeling van zonneparken in het buitengebied. Na de realisatie van drie zonneparken in 2024 wordt in 2026 gewerkt aan de afronding van de laatste twee geplande locaties. Parallel daaraan is een verkenning gestart naar de mogelijkheden voor de productie van groen gas, met als doel het aanbod van duurzame energiebronnen verder te verbreden. De technische en ruimtelijke potentie is op basis van beschikbare gegevens in kaart gebracht en er heeft een eerste informatiesessie met stakeholders plaatsgevonden. Deze bijeenkomst is positief ontvangen en biedt perspectief voor vervolg.

In 2026 wordt een tweede sessie georganiseerd, gericht op verdere uitwerking van de kansen en het toewerken naar een intentieverklaring voor het vormen van een energiegemeenschap. Tot slot is duurzaamheid een leidend uitgangspunt in de woningbouw. In de ontwikkeling van de nieuwe wijk Louerveld is onderzocht hoe een collectieve en toekomstbestendige energievoorziening kan worden gerealiseerd, waarbij, naast hergebruik van schoon regenwater, gekozen is voor een combinatie van zonnepanelen, batterijen en netbewust bouwen. Hiermee wordt duurzaamheid integraal meegenomen in de groei van de gemeente. Programma 4: Onderwijs Onderwijshuisvesting Connect College Naar aanleiding van het IHP (Integraal Huisvestingsplan) is voor de renovatie van de locatie van het Connect College aan de Populierlaan door de gemeenteraad op 16 december 2020 een subsidieregeling vastgesteld en een krediet gevoteerd van ¼ 2.264.500. Met de renovatie zou in de loop van 2021 gestart worden. Bij de uitwerking van het renovatieplan constateerde het schoolbestuur echter dat het gebouw niet zo goed geïsoleerd was dan eerst was aangenomen. Het uitvoeren van de renovatieplannen zou kunnen leiden tot een desinvestering, als daarna verduurzamingsmaatregelen getroffen moesten worden.

Het schoolbestuur heeft voor de verduurzaming een aangepast plan ingediend, waarvan de kosten zijn begroot op ruim 9,7 miljoen euro en vervolgens een subsidie aangevraagd bij het rijk voor het verbeteren van het binnenklimaat en het doorvoeren van verduurzamingsmaatregelen. Het rijk heeft op 30 november 2023 een subsidie verleend van ruim 5,8 miljoen euro. In 2025 heeft de planuitwerking verder plaatsgevonden, zodat de werkzaamheden in januari 2026 van start konden gaan. Het project zit daarmee in de uitvoeringsfase. Taalschool de Driepas Omdat de bestuursovereenkomst met het Centraal Orgaan Asielzoekersopvang (COA) over het asielzoekerscentrum (AZC), met ingang van 1 januari 2021 met 10 jaar is verlengd, is samen met het schoolbestuur, basisschool de Driepas en Buurthuis St. Joost een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om de leerlingen van het asielzoekerscentrum (de Taalschool) onder te brengen in het schoolgebouw aan de Mispelstraat, daar waar mogelijk in samenwerking met het buurthuis. Dit vanwege de slechte bouwkundige staat van het houten gebouw van de Taalschool op het terrein van het AZC. In 2023 is gewerkt aan de uitwerking van het plan. In 2024 heeft besluitvorming plaatsgevonden. De werkzaamheden zijn gestart en uitgevoerd in 2025, Waarmee per 1 januari 2026 de leerlingen gehuisvest zijn aan de hoofdlocatie aan de Mispelstraat 1.

Voor de huisvesting van de leerlingen van het AZC heeft de gemeente een zogenaamde OHBA (onderwijshuisvestingbudgetten Deel I - 10 - asielzoekers) vergoeding ontvangen van ¼ 942.649. Dit is aangevuld met middelen uit het meerjareninvesteringsplan voor het onderwijs. Tijdelijke onderwijshuisvesting Ten behoeve van de revitalisatie van het Connect College en de planintegratie van Openbare Basisschool (OBS) de Driepas met buurthuis St. Joris is besloten om tijdelijke onderwijshuisvesting te realiseren aan de Loperweg 8 en in de voormalig techniekhal van het Connect College. De leerlingen van taalschool OBS de Driepas zijn met ingang van schooljaar 2025-2026 tot 1 januari 2026 gehuisvest aan het voormalig kantoor van Holbox aan de Loperweg 8. Vanaf 1 januari 2026 neemt een deel van de leerlingen van het Connect College daar hun intrek. De huisvesting aan de Loperweg zal na het vertrek van het Connect College ingezet worden als tijdelijke huisvestingslocatie tijdens de renovatie van het gemeentehuis. Daarnaast zijn er in techniekhal van het Connect College aan de Maasbrachterweg tijdelijke lokalen gerealiseerd om leerlingen te huisvesten. Deze lokalen zijn in de toekomst ook duurzaam inzetbaar voor basisonderwijs tijdens de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan.

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Momenteel is het opstellen van een IHP niet verplicht en heeft het geen juridische status. Er is een wijziging van de onderwijswetten in voorbereiding waarbij het IHP wel een juridische status gaat krijgen. Dit houdt in dat er voldoende financiële middelen in de meerjarenbegroting (4 jaar) worden opgenomen om te voorzien in de in het IHP voor deze periode opgenomen plannen. Daarnaast zal er ook duidelijkheid komen over de bekostiging van renovatie (en verduurzaming) van schoolgebouwen, als een volwaardig alternatief voor nieuwbouw. De wetswijziging is voorzien in 2026. In 2025 is de gemeente samen met schoolbesturen en kinderopvangpartners aan de slag gegaan met het opstellen van een nieuw IHP om te komen tot een financieel kader en planning voor alle schoolgebouwen. In dit IHP zal specifiek aandacht uitgaan naar verduurzamingsopgaven, onderwijskundige ontwikkelingen binnen kinderopvang en onderwijs, en een duurzame koppeling met het meerjarenonderhoudsplan van de scholen. Besluitvorming over het IHP door de gemeenteraad is in 2026 voorzien. Leerlingenvervoer Met ingang van het schooljaar 2024-2025 is Omnibuzz gestart met het uitvoeren van het leerlingenvervoer voor de Midden-Limburgse gemeenten Echt-Susteren, Roerdalen, Maasgouw, Roermond, Weert en Nederweert.

Met de komst van een nieuwe modelverordening en in aansluiting op bovenstaande ontwikkeling hebben de gemeenten besloten de actuele verordening en beleidsregels te actualiseren, en te streven naar een uniforme verordening en bijbehorende beleidsregels, om hiermee meer duidelijkheid en gelijkheid te scheppen voor ouders en leerlingen, ongeacht waar ze wonen. De verordening is vastgesteld door de gemeenteraad en gaat op 1 januari 2026 in werking. Programma 5: Cultuur en sport Verticale samenwerking Menswel De verticale samenwerking met Stichting Menswel is in 2025 bestuurlijk en juridisch afgerond. De gemeenteraad heeft een algemeen-belangbesluit vastgesteld en daarbij de procedure voor wensen en bedenkingen doorlopen. In dit traject zijn gesprekken gevoerd met het bestuur en de raad van toezicht van Menswel over governance, sturing en verantwoording. Onderdeel van de voorbereiding was de fusie van de stichtingen Menswel Welzijn en Menswel Sport per 1 januari 2026. In dat kader zijn nieuwe statuten vastgesteld en zijn fiscale vraagstukken uitgewerkt. Daarnaast is een nieuwe overeenkomst van opdracht opgesteld en is gewerkt aan een samenhangend uitvoeringsprogramma voor sport en welzijn. Met deze stappen is in 2025 de basis gelegd voor de start van de verticale samenwerking per 1 januari 2026.

In het komende jaar krijgt de nieuwe governancevorm verdere invulling in de uitvoering en worden sturing, toezicht en verantwoording in de praktijk geborgd. Regionaal Sport- en Beweegakkoord Midden-Limburg In 2025 is bestuurlijke overeenstemming bereikt met de provincie over het regionaal Sport- en Beweegakkoord Midden-Limburg. De deelnemende gemeenten en de provincie hebben afspraken gemaakt over samenwerking, coördinatie en inzet van middelen. Daarmee is een gezamenlijk kader Deel I - 11 - vastgesteld voor regionale ambities op het gebied van sport en bewegen. Vanaf 2026 wordt gestart met de verdere uitwerking en uitvoering van het akkoord. Toekomst racketsport In de loop van 2025 is gestart met het opstellen van een toekomstvisie voor de racketsport in Echt- Susteren. Aanleiding hiervoor was dat steeds meer verenigingen en ondernemers zich bij de gemeente meldden met vragen en initiatieven. Daarbij is gekeken naar ontwikkelingen binnen tennis, padel en pickleball, het gebruik van accommodaties en de toekomstbestendigheid van verenigingen. Het traject is uitgevoerd in afstemming met betrokken verenigingen en sportaanbieders en Huis voor de Sport Limburg. De uitkomsten van dit traject vormen in 2026 de basis voor verdere gesprekken en bestuurlijke keuzes over de ontwikkeling van de racketsport in onze gemeente.

Huurovereenkomsten buitensport Vanaf 2026 wordt gestart met de actualisatie van huurovereenkomsten (en waar nodig opstalrechten) voor buitensportaccommodaties. Daarbij wordt in goed overleg met buitensportverenigingen geïnventariseerd hoe bestaande afspraken zich verhouden tot de actuele praktijk en geldende wettelijke kaders. Het traject vraagt om zorgvuldige afstemming en overleg met verenigingen. Doel is om bestaande afspraken gezamenlijk te actualiseren en aan te laten sluiten bij de huidige tijdseisen. Verenigingen worden hierbij zoveel mogelijk ondersteund en ontzorgd. Bij de actualisatie wordt rekening gehouden met bredere landelijke ontwikkelingen rond sportinfrastructuur, zonder vooruit te lopen op toekomstige beleidskeuzes. Landelijk beleid sportinfrastructuur In oktober 2025 is door het Rijk nieuw beleid gepresenteerd voor een toekomstbestendige sportinfrastructuur in Nederland, met nadruk op langjarige planvorming via integrale huisvestingsplannen sport. Dit beleid kan op termijn gevolgen hebben voor de wijze waarop sportaccommodaties worden beoordeeld en gefinancierd. 2026 geldt daarbij als een kanteljaar. Vanaf dat moment lopen de herijking van de Brede Regeling Combinatiefuncties, het aflopen van het huidige Sportakkoord en de verdere uitwerking van landelijke gezondheids- en preventiekaders samen.

In 2026 wordt bezien hoe deze ontwikkelingen in onderlinge samenhang worden betrokken bij lokale beleidskeuzes en toekomstige besluitvorming over sportinfrastructuur. Ondersteuning pilotproject popcultuur In de eerste bestuursrapportage 2025 zijn er middelen vrijgemaakt voor de ondersteuning van een pilot popcultuur. Initiatiefnemers die (jonge) makers in de muziekcultuur willen ondersteunen en aanmoedigen en die willen werken aan een goede programmering die ook de niet commerciële makers voor het publiek in onze gemeente een podium gaat bieden hebben een stichting opgericht die voor 2026 en 2027 ondersteuning van de gemeente zal krijgen. Samen met de stichting wordt gezocht naar cofinanciering uit andere fondsen of van andere overheden. Kermisbeleid Kermisbeleid in Echt-Susteren is de afgelopen jaren gevoerd op basis van een door het college in 2016 vastgestelde beleidsnotitie. In de loop van 2026 zal het college een nieuwe beleidsnotitie vaststellen die weer aansluit bij de uitvoeringspraktijk en die ook rekening houdt met de werkelijkheid rond de traditionele kermis die in kleinere kernen onder druk kan komen te staan.

De gemeente zal daarom in de toekomst andere initiatieven uit kernen die in de plaats treden van de traditionele kermis, maar wel op deze traditie voortbouwen en een bijdrage leveren aan de sociale cohesie in de kern faciliteren, mits deze initiatieven op voldoende draagvlak en draagkracht in de kern kunnen rekenen. Opening nieuwe bibliotheekvoorziening – de BieB Medio november 2025 is de nieuwe bibliotheekvoorziening De BieB geopend aan de Bovenste Straat 9, als vervanging van de oude locatie. De BieB is ingericht als een moderne, laagdrempelige en brede maatschappelijke voorziening die veel meer is dan een traditionele bibliotheek: het is een multifunctionele ontmoetingsplek waar inwoners van alle leeftijden welkom zijn, met kinderen, jeugd en jongeren als belangrijke aandachtsgroep. De voorziening sluit aan bij de vijf functies van de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (WSOB): het bieden van kennis en informatie, het ondersteunen van ontwikkeling en educatie, het stimuleren van lezen en literatuur, het faciliteren van Deel I - 12 - ontmoeting en debat en het bijdragen aan kunst en cultuur. De realisatie is mede mogelijk gemaakt door een eenmalige specifieke uitkering (SPUK) vanuit het Rijk.

De noodzaak voor een toekomstbestendige voorziening is toegenomen doordat steeds meer inwoners moeite hebben met basisvaardigheden zoals lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. De BieB vervult daarom een centrale rol in ondersteuning, ontmoeting en participatie, in samenwerking met maatschappelijke partners zoals De Domijnen, Studiekern, Menswel (het JIP), Het Smalste Stukje Nederland en de gemeente Echt-Susteren zelf, waarbij de ambitie is om dit netwerk de komende jaren verder uit te breiden. Vanaf medio november 2025 is een kwartiermaker ingezet om de overgang naar het nieuwe concept te begeleiden; deze inzet loopt vooralsnog tot medio mei 2026. In deze periode wordt gewerkt aan het versterken van de maatschappelijke functie, het verbinden van partners, het ondersteunen van het team en het verder vormgeven van de BieB Ǧidentiteit. Ook start een community librarian die een belangrijke rol krijgt in het opbouwen van relaties en in het verankeren van het BieBǦgedachtengoed. In 2026 ligt de nadruk op verdere borging en doorontwikkeling, zodat de BieB uitgroeit tot een herkenbare, toekomstgerichte en breed toegankelijke voorziening binnen de gemeente EchtǦSusteren. Programma 6: Sociaal domein Vluchtelingen uit Oekraïne Op 24 februari 2022 is de oorlog in Oekraïne uitgebroken. Vanaf deze tijd vangt Nederland vluchtelingen uit Oekraïne op.

Op 7 december 2025 zijn er 131.330 vluchtelingen geregistreerd in Nederland. De Gemeente Echt-Susteren heeft een inspanningsverplichting om 240 vluchtelingen op te vangen en heeft 170 bedden gerealiseerd in de verschillende kernen. In het tweede kwartaal van 2026 zullen er 2 locaties sluiten met ieder 20 bedden en worden nieuwe locaties geopend om deze vluchtelingen opnieuw te kunnen huisvesten. Op 28 november 2025 is er een verzamelbrief vanuit het Ministerie van Asiel en Migratie verzonden waarin het einde van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming volgt op 4 maart 2027. Zij vielen hieronder omdat het de bedoeling is dat deze vluchtelingen terug zouden keren wanneer de oorlog ten einde was. Ondertussen mochten zij in Nederland gaan werken, naar school etc. Het Ministerie heeft nu 4 scenario’s voorgelegd bij het aflopen van de RTB: 1. de vluchteling gaat terug naar Oekraïne (terugkeerbeleid) 2. de vluchteling gaat in een andere gemeente wonen (bijv. bij familie) 3. de vluchteling kiest voor het transitiedocument (tijdelijk verblijfsdocument van 3 jaar) 4. de vluchteling gaat de asielprocedure in. Participatiewet in Balans In 2025 is landelijk verder gewerkt aan de invoering van het programma Participatiewet in balans, dat voortbouwt op de herijking van de Participatiewet sinds de start in 2015.

Waar de uitvoering in de afgelopen jaren sterk gericht was op rechtmatigheid en controle, is ingezet op het herstellen van de menselijke maat, het vergroten van rechtszekerheid en het vereenvoudigen van regelgeving. Het ministerie van SZW heeft deze koers sinds 2022 uitgewerkt in concrete wetswijzigingen. In 2025 zijn gemeenten voorbereid op de implementatie van spoor 1. In dit jaar zijn lokaal de eerste voorbereidingen getroffen, zoals het verkennen van beleidsaanpassingen, het in kaart brengen van gevolgen voor processen en het informeren van medewerkers. De eerste wetswijzigingen van Participatiewet in balans (spoor 1) treden vanaf 1 januari 2026 gefaseerd in werking. In 2026 ligt de nadruk op implementatie: het aanpassen van verordeningen en beleidsregels, het herinrichten van werkprocessen en het ondersteunen van medewerkers bij het toepassen van meer maatwerk en vertrouwen in de uitvoering. Daarnaast wordt landelijk gewerkt aan spoor 2 (structurele herziening van de wet) en spoor 3 (versterking van vakmanschap). Voor de gemeente betekent dit dat de komende jaren blijvend wordt gestuurd op een uitvoering die beter aansluit bij de leefwereld van inwoners, waarin participatie breder wordt opgevat dan uitsluitend betaald werk en waarin ondersteuning gericht is op duurzaam meedoen.

Deel I - 13 - Hervorming Arbeidsmarktinfrastructuur In de regionale samenwerking binnen de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg (gemeenten Cranendonck, Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert) is in de afgelopen jaren gewerkt aan het versterken van de arbeidsmarktinfrastructuur. Deze samenwerking, gebaseerd op de wettelijke taak van gemeenten en UWV, richt zich op de publieks- en werkgeversdienstverlening op de arbeidsmarkt en is verankerd in landelijke kaders zoals de SUWI-wetgeving. Op 11 september 2024 is door negentien regionale arbeidsmarktpartners een intentieverklaring ondertekend die de basis legt voor intensieve samenwerking rondom de regionale arbeidsmarktopgaven. Deze verklaring vormt de start van de gezamenlijke invulling van een strategische agenda die richting moet geven aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt in Midden- Limburg. Op 2 oktober 2025 is een belangrijk onderdeel van de landelijke herinrichting van de arbeidsmarktstructuur ook lokaal geïmplementeerd via de start van het Werkcentrum Midden- Limburg. Dit digitale loket bundelt dienstverlening voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers en vormt een toegankelijk aanspreekpunt voor vragen over werk, ontwikkeling en loopbaan. De hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur blijft een centrale opgave voor 2026 en daarna.

In Midden-Limburg zal het Werkcentrum verder worden ontwikkeld, om naast digitale dienstverlening ook twee fysieke loketten (Roermond en Weert) en activiteiten uit te bouwen om inwoners en werkgevers laagdrempelig te bedienen. Westrom Per 1 januari 2025 is de uitvoeringsorganisatie van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Westrom overgedragen aan Doon Roermond BV. Sindsdien vervult de GR Westrom uitsluitend nog de rol van formeel werkgever voor medewerkers die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Omdat de GR Westrom nog personeel in dienst heeft, is het noodzakelijk dat de samenwerkingsvorm blijft beschikken over rechtspersoonlijkheid. Het Algemeen Bestuur heeft daarom voorgesteld om de GR om te vormen naar een lichtere samenwerkingsstructuur, namelijk een bedrijfsvoeringsorganisatie. Deze wijziging betreft een technische en organisatorische aanpassing aan de gewijzigde uitvoeringspraktijk. De omzetting naar een bedrijfsvoeringsorganisatie waarborgt de noodzakelijke rechtspersoonlijkheid, sluit aan bij de huidige omvang van de taken en vermindert bestuurlijke lasten. Per 1 januari 2026 is de GR Westrom daadwerkelijk gewijzigd. Als gevolg van deze wijziging beschikt de GR Westrom vanaf deze datum over een enkelvoudig bestuur, bestaande uit één collegelid van iedere deelnemende gemeente.

MensOntwikkelBedrijf Echt-Susteren Naar aanleiding van de ontwikkelingen rondom de Participatiewet in Balans en Westrom is onderzocht of de huidige werkwijze van het plaatsen van mensen bij een externe partij zoals voorheen Westrom nog toereikend en efficiënt is. Daarbij is gekeken of het lokaal organiseren van participatie en re-integratie doeltreffender en realiseerbaar is. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat het opzetten van een lokaal MensOntwikkelBedrijf (MOB) Echt-Susteren bij uitstek een op de lokale situatie afgestemd participatie- en re-integratie instrument is om daar waar dat kan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via een intensieve begeleiding weer te activeren met als doel uiteindelijk (betaald dan wel vrijwilligers-) werk te verrichten. Medio mei 2025 is het MOB Echt- Susteren van start gegaan. Het MOB heeft als doel deelnemers systematisch voor te bereiden op arbeidsmatige en vrijwillige trajecten die aansluiten bij hun individuele capaciteiten en ambities. Dit gebeurt door middel van gerichte begeleiding en participatie in zorgvuldig geselecteerde maatschappelijke projecten, die niet alleen werkervaring bieden, maar ook bijdragen aan het versterken van persoonlijke competenties en het vergroten van het zelfvertrouwen van de deelnemers.

Het traject is daarnaast ook gericht op het ontwikkelen van een duurzaam toekomstperspectief, waarbij deelnemers in staat worden gesteld om actief deel te nemen aan de samenleving en hun positie op de arbeidsmarkt en in het vrijwilligerswerk te versterken. Het bevorderen van maximale participatie staat hierbij centraal. Deel I - 14 - De aanpak van het MOB is integraal van aard en kenmerkt zich door nauwe samenwerking tussen de gemeente, jobcoaches, lokale organisaties en andere relevante partners. Door de inzet van ervaren professionals ontvangen deelnemers op maat gesneden ondersteuning, gericht op het optimaliseren van hun werkvermogen, het vergroten van hun inzetbaarheid en het versterken van hun maatschappelijke betrokkenheid. Hierbij wordt expliciet aandacht besteed aan zowel de praktische als de sociale vaardigheden die noodzakelijk zijn voor duurzaam werkplezier, effectieve participatie en succesvolle (her)integratie in de samenleving. In de komende periode ligt de nadruk op het verder verankeren van het instroomproces, het uitbreiden van het aanbod van (maatschappelijke) projecten en het versterken van samenwerkingen met stakeholders.

Door deze geïntegreerde aanpak streeft het MOB ernaar een substantiële bijdrage te leveren aan de duurzame arbeidsmarkt- en vrijwilligersparticipatie van deelnemers en het versterken van hun maatschappelijke positie, waarbij inzetbaarheid, zelfredzaamheid, maatschappelijke betrokkenheid en toekomstperspectief centraal staan. WSP Het WerkgeversServicepunt Midden-Limburg Oost (WSP MLO) is een netwerk van vijf gemeenten (Roermond, Roerdalen, Maasgouw, Leudal en Echt-Susteren) en maakt deel uit van de regionale, gecoördineerde werkgeversdienstverlening in Midden-Limburg, samen met UWV Werkgeversdienstverlening en Werk.kom. In 2025 is de personele bezetting uitgebreid om de dienstverlening en regionale projecten effectief te kunnen uitvoeren. De financiering van het WSP MLO is gewaarborgd via bijdragen van de vijf gemeenten, berekend op basis van inwoneraantal en het aantal plaatsingen. Hiermee is de continuïteit van dienstverlening gewaarborgd. Voor 2026 en 2027 wordt de dienstverlening van het WSP MLO voortgezet binnen de bestaande financieringsstructuur. Deze periode staat in het teken van een MER-brede verkenning naar de positionering van onderdelen van de WSP-dienstverlening binnen het MOB Echt-Susteren en SC MER, met als doel efficiëntie te verhogen en de gemeentelijke bijdrage te verlagen.

Halverwege deze periode wordt een gezamenlijke evaluatie uitgevoerd, waarna de partners besluiten over mogelijke herpositionering of verdere samenwerking. De formele samenwerking wordt geborgd in een samenwerkingsovereenkomst, waarmee de bestuurlijke kaders en verantwoordelijkheden duidelijk zijn vastgelegd. Armoedebeleid In 2025 is, op basis van de armoedegesprekstafels van 2024, het armoedebeleid gepresenteerd aan de gemeenteraad. Dit is ter zienswijze voorgelegd en, na positief oordeel vanuit de gemeenteraad, vastgesteld door het college. Op basis hiervan hebben weer twee sessies met inwoners en maatschappelijke partners plaatsgevonden, om samen tot prioritering voor 2026 te komen. Op basis hiervan is het uitvoeringsplan gepresenteerd via een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad. Daarnaast heeft de evaluatie van de pilot sociaal boekhouder plaatsgevonden, welke uitstekend is bevonden. De functie is daarmee ook structureel onderdeel geworden van het armoedebeleid van de gemeente Echt-Susteren. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) De afspraken in het nieuwe AZWA zijn een aanvulling op de afspraken uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat in 2022 werd gesloten. Net als bij het IZA, moet het AZWA ervoor zorgen dat de zorg in Nederland toegankelijk en betaalbaar blijft. Met nieuwe afspraken moet de ingezette koers uit het IZA worden versneld, verbreed en verdiept.

Een belangrijk onderdeel van het AZWA is een sterkere samenwerking tussen het medisch- en sociaal domein. Dat om te voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. Zorgverleners, gemeenten en verzekeraars maken hier afspraken in de regio over. De zorg en ondersteuning van mensen in Nederland bevindt zich op een kritisch punt. Mensen worden steeds ouder. Daardoor hebben steeds meer Nederlanders zorg en ondersteuning nodig, tegelijk neemt de complexiteit van de vragen toe. Het aantal zorgverleners groeit onvoldoende mee. Als er niets verandert, is er straks onvoldoende hulp voor mensen die dat nodig hebben. De ontwikkeling in het medisch domein in de komende jaren is gericht op afschalen en zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Daarom zijn duidelijke keuzes nodig om maatschappelijke ondersteuning voor kwetsbare mensen beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar te houden. De gemeente moet Deel I - 15 - nadrukkelijker kijken naar wat mensen zelf kunnen, eventueel met hulp van hun omgeving. Gemeenschapszin is hierbij cruciaal. Om te voorkomen dat zware zorg het eerste antwoord wordt op een lichte vraag is een breed aanbod en duidelijk overzicht van collectieve vrij toegankelijke voorzieningen in de sociale basis noodzakelijk.

Het is belangrijk om nu zoveel als mogelijk te gaan investeren in de gemeenschappen (luisteren naar de inwoners en hun krachten gaan gebruiken), eigen kracht (communicatiecampagne, wat staat ons te wachten, waarom is dit zo belangrijk, eerlijke verhaal), sociale basis en preventie. Daarnaast zullen onderwerpen als mantelzorg, dementie, zelfregie en vrijwilligerswerk de komende jaren meer aandacht moeten gaan krijgen. Een belangrijke ontwikkeling is het, waar mogelijk, collectief aanbieden van preventie en ondersteuning in plaats van individueel. Het traject rondom de doorontwikkeling sociaal domein draagt bij aan het verminderen van de instroom in de maatwerkvoorzieningen. Het streven is immers om het overgrote deel van de ondersteuningsvragen van inwoners aan de gemeente op het vlak van jeugd, Wmo, Participatie via het voorliggend veld (zoals de sociale wijkteams of de praktijkondersteuners van de huisartsen) op te lossen. Gezien bovenstaande worden de volgende onderwerpen in de komende jaren doorontwikkeld: Mantelzorgondersteuning versterken; Welzijn op recept voor de hele gemeente toegankelijk; Inzet van sociale raadslieden; Aanpak eenzaamheid b.v. door 'samen koken, samen eten’ activiteiten in alle kernen; Cliëntondersteuning versterken; Zelfregie van inwoners bevorderen bv.

door middel van de ‘Zelfregietool’; Deelnemen aan en mede vormgeven van aan het Programma Mentale Gezondheidsnetwerken (volgens AZWA); Ketenaanpak Valpreventie voortzetten en doorontwikkelen; Ketenaanpak Kansrijke Start voortzetten; Terugdringen overgewicht volwassenen en kinderen (o.a. door Healthy Life en JOGG); Gezonde leefomgeving o.a. door realiseren buurtplekken; Voorzorgcirkels opzetten (Gebiedsgericht werken AZWA); Buurtverbinders (Gebiedsgericht werken AZWA); Informele zorg versterken, verbinden en in kaart brengen; OKO (opgroeien in een kansrijke omgeving). Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg (AMW-ML) Maatschappelijke ontwikkelingen zoals huisvestingsproblemen, kansenongelijkheid, een toename in mantelzorgondersteuning, eenzaamheid, uitgestelde zorg of ondersteuning en personeelstekorten zorgen ervoor dat persoonlijke vraagstukken op meerdere levensgebieden toenemen en dat de draagkracht van mensen onder druk komt te staan. De onzekerheid over het eigen leven en de toekomst is toegenomen. Dit uit zich onder andere in een stijging van het aantal crisissituaties, incidenten en klachten. Door de groei in zowel het aantal als de complexiteit van de hulpvragen blijft de druk op de formatie van het AMW-ML groot en staan de wachttijden voor het starten van hulp onder druk.

In de afgelopen periode is het niet altijd gelukt om de gevraagde ondersteuning binnen de gewenste termijnen te starten en te leveren. De basisformatie van 4,4 fte is al jarenlang gelijk gebleven, terwijl de taken van het AMW-ML de afgelopen jaren zijn uitgebreid. De dienstverlening en hulpverlening van het AMW-ML is laagdrempelig en gratis toegankelijk zonder dat een indicatie vereist is. Om de beschikbaarheid voor de inwoners van Echt-Susteren te waarborgen en de werkdruk voor medewerkers te verlagen, wordt de formatie in 2026 tijdelijk met 8 uur uitgebreid voor de duur van één jaar. Deze uitbreiding wordt gefinancierd met projectgelden van het AMW-ML die aan onze gemeente zijn toegekend. De extra uren worden ingevuld door Sociale Raadslieden. Op deze manier Deel I - 16 - wordt ingespeeld op de toename en complexiteit van informatie- en adviesvragen. Sociale raadslieden zijn deskundig op het gebied van wet- en regelgeving en voorzieningen. Jeugd Sinds de decentralisatie in 2015 hebben gemeenten de verantwoordelijkheid gekregen voor de uitvoering van de jeugdhulp. Terugkijkend blijkt dat deze overgang grote gevolgen heeft gehad: gemeenten kregen te maken met nieuwe wettelijke verplichtingen en een toenemende druk op zowel financiën als personeel.

Landelijk werd zichtbaar dat vrijwel alle gemeenten structurele tekorten ontwikkelden, waardoor het onderwerp voortdurend aandacht vroeg op alle bestuurslagen. Ook in Echt-Susteren ontstond vanaf 2019 een tekort op de jeugdhulp. De afgelopen jaren stonden daarom in het teken van het vergroten van grip op de kosten en het verbeteren van de kwaliteit. Ondanks deze inspanningen bleef het gebruik van jeugdhulp stijgen, wat de noodzaak benadrukte van normalisatie, het tegengaan van medicalisering en het versterken van preventieve ondersteuning en samenwerking tussen domeinen. Op landelijk niveau bood de Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 richting aan de gewenste veranderingen, maar het financiële kader bleef onderwerp van discussie. Regionaal en lokaal wordt geïnvesteerd in kwaliteit, samenwerking met andere domeinen, onderwijs en preventie. Regionalisering wordt verder doorgezet: x Midden -Limburg vormt één jeugdregio. x Alle jeugdzorg wordt regionaal ingekocht. x In 2026 wordt een gezamenlijke regiovisie opgesteld. x Nieuwe regionale opdrachten voor Ambulante Jeugdhulp en Woonvoorzieningen zijn verstrekt; implementatie volgt. x Bedrijfsvoeringstaken worden in 2026 ondergebracht bij de MGR Sociaal Domein Limburg Noord. Lokaal wordt ingezet op preventie: x Herijking formatie CJG en geïnvesteerd in de samenwerking.

x Versterking samenwerking sociaal domein – medisch domein – onderwijs. x Optimalisatie inzet POH -Jeugd. x Versterking jongerenwerk (Menswel, XL). x Actieve deelname aan Kansrijke Start lokaal en regionaal. x Project Preventieve Dyslexie toont positieve resultaten en we gaan onderzoeken in welke mate de instroom Regionalisering wordt verder doorgezet. x Implementatie JIM binnen werkprocessen van uitvoerende partijen die werken met jeugd. x Burgervoogd. Jongerenparticipatie Participatie van jongeren, de mogelijkheid van de jeugd om mee te kunnen praten over beslissingen die hen aangaan. Met dit grondrecht als onderlegger is er vanuit jongerenparticipatie gestart met inspanningen waarbij jongeren aan de voorkant betrokken worden bij nieuw beleid en zaken die hen direct raken. Er is een coalitie gevormd onder leiding van een projectleider met vertegenwoordigers van de gemeente Echt-Susteren van alle domeinen en de stakeholders Menswel, Group XL en Connect college. Er is organisatie breed geïnventariseerd op welke onderwerpen in 2026 jongerenparticipatie gestart wordt; en activiteiten uitgezet zijn en worden om actief jongerenparticipatie vorm te geven op onderstaande onderwerpen. x Nieuw mobiliteitsplan; x Nieuw beleid verduurzaming woningen; x Impuls popcultuur; x Educatie jongeren over geld; x Nieuw integraal veiligheidsplan; Deel I - 17 - x Gemeenteraadsverkiezingen.

Voor de zomer van 2026 formuleert de Coalitie Jongerenparticipatie adviezen aan het college van B&W over de wijze waarop jongerenparticipatie vorm en inhoud kan krijgen en structureel ingebed kan worden binnen de gemeente Echt-Susteren. Centrale Ontmoetingsplekken Gemeenschapshuizen en Multifunctionele Centra (MFC) hebben als centrale ontmoetingsplekken een belangrijke functie voor de leefbaarheid van de kernen. In deze accommodaties vinden respectievelijk verenigingsactiviteiten en ook activiteiten in het kader van participatie, zorg en service plaats. Waar mogelijk in samenhang met elkaar. De Stichting MFC Susteren beheert en exploiteert D'n Hermeniezaal als gemeenschapshuis in afwachting van de realisatie van een nieuw MFC voor Susteren. De stichting gaat ook het nieuwe MFC beheren en exploiteren. Het voorlopig ontwerp is in 2025 opgesteld en in 2026 vindt de aanbesteding plaats, waarbij de uitwerking van het ontwerp, de uitvoering en onderhoud voor een vooraf vastgestelde termijn, in één contract bij één opdrachtnemer worden belegd. Voor de realisatie krijgt de gemeente van de Provincie Limburg een bijdrage vanuit het leefbaarheidsfonds. De ontmanteling van D’n Hermeniezaal start voor 1 januari 2027 en de volledige sloop en nieuwbouw start na carnaval 2027. In Echt-Noord is in 2025 de verbouwing van de OBS De Driepas gerealiseerd.

In 2026 wordt het naastgelegen buurthuis St. Joris verduurzaamd, uitgebreid en permanent gekoppeld met de OBS. De verbouwing van buurthuis St. Joris zou starten in 2025, maar is uitgesteld in afwachting van de vergunningverlening door de provincie in verband met de aanwezigheid van vleermuizen. De werkzaamheden voor het buurthuis starten in het 2e kwartaal van 2026. De Banderthof in Schilberg is in 2025 verduurzaamd en Streek Omroep Limburg (SOL) 2 is na een inpandige aanpassing in april 2025 verhuisd naar de Banderthof. In 2025 is de overdracht van de Banderthof naar de gemeente voorbereid. In 2026 komt de Banderthof weer in eigendom van de gemeente. Stichting Banderthof blijft verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie. De gemeente is vanaf 2026 verantwoordelijk voor het planmatig onderhoud. Voor jeugdhuis Pius X in Echt is in 2025 een programma van eisen en een voorlopig ontwerp opgesteld. In het eerste kwartaal van 2026 worden de gebruikers en de buurt geïnformeerd over het ontwerp en de planning. In 2026 vindt de aanbesteding plaats, waarbij de uitwerking van het ontwerp, de uitvoering en onderhoud voor een vooraf vastgestelde termijn, in één contract bij één opdrachtnemer worden belegd. De start van de sloop en nieuwbouw vindt naar verwachting plaats in het laatste kwartaal van 2026.

Het tijdelijke bestuur van Oos Heem in Koningsbosch heeft met de gebruikers diverse werkgroepen gevormd ten behoeve van het beheer en de exploitatie. Daarnaast is een programma van eisen en wensen opgesteld dat de basis vormt voor een onderzoek naar de mogelijke aanpassingen van het gebouw. In 2026 wordt een definitief ontwerp opgesteld voor een integrale aanpassing van alle gebouwdelen, zodat alle huidige en toekomstige gebruikers hun activiteiten kunnen uitvoeren. Oos Heem transformeert van een klassiek gemeenschapshuis naar een ‘Huis van, voor en door de gemeenschap’. Voor de dekking van de investering moet de gemeenteraad nog een besluit nemen. Voor het gemeenschapshuis Nieuwstadt gaat de voorkeur van de gebruikers uit naar nieuwbouw op de huidige locatie, met behoud van de bestaande voorgevel van de voormalige school. In het eerste kwartaal van 2026 vinden de gesprekken plaats met het kerkbestuur in verband met de eigendomssituatie en wordt het voorkeursscenario nader uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Daarna vinden onderzoeken plaats voor de vergunningverlening en wordt de aanbesteding voorbereid. De beoogde start van de werkzaamheden is medio maart 2027. Voor de dekking van de investering moet de gemeenteraad nog een besluit nemen.

Deze locaties evenals de nieuwe Bieb blijven de plek waar inwoners elkaar ontmoeten, activiteiten organiseren en betrokken blijven bij hun kern. Programma 7: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Ruimtelijke ordening In 2025 is na een uitgebreid voorbereidingsproces de Omgevingsvisie Echt-Susteren 2040 vastgesteld, als algemeen beleidskader voor ruimtelijke ontwikkelingen. Dit visiedocument dient ook Deel I - 18 - als ‘kapstok’ voor meer concrete programma’s, zoals het inmiddels vastgestelde programma Kostenverhaal en het (nog op te stellen) verplichte programma Volkshuisvesting. In 2026 zal de volgende stap gezet worden door het opstarten van een pilot Omgevingsplan voor een beperkt gebied, om zo stapsgewijs in 2032 te beschikken over een gebiedsdekkend definitief Omgevingsplan. Na de invoering van de omgevingswet konden initiatiefnemers van een bouwproject of activiteit die afwijkt van het omgevingsplan voor hun planologische procedure nog tot 1 januari 2026 gebruik maken van de Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM)-omgevingsplan. Dit is een standaard die leek op de oude bestemmingsplannen. Hiervan is in 2025 door 6 initiatieven gebruik van gemaakt, en hiervoor is dan ook voor 1 januari 2026 het ontwerpplan ter inzage gelegd.

Vanaf 1 januari bestaat deze mogelijkheid niet meer en wordt in hoofdzaak gewerkt met ‘buitenplanse omgevingsplan- activiteit’ (bopa)-vergunningprocedures en waar nodig tijdelijke hoofdstukken in het Omgevingsplan, om ontwikkelingen mogelijk te maken. Volkshuisvesting Het gemeentelijk volkshuisvestingsbeleid volgt de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022-2025. In 2025 is gestart met het opstellen van een Volkshuisvestingsprogramma, in overeenstemming met de aankomende Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv). Dit programma bepaalt de woningbouwopgave en richt zich onder andere op wonen en zorg, duurzaamheid en leefbaarheid. Er wordt gestuurd op energiezuinige, toekomstbestendige woningen en sociale cohesie. Door de groei van het aantal senioren ligt de nadruk op levensloopbestendige woningen en appartementen met lift nabij voorzieningen. Daarnaast blijft de vraag voor betaalbare woningen voor starters en jongeren groot. In samenwerking met woningcorporaties en andere partijen wordt ingezet op het realiseren van de ambities. Binnen de gemeente Echt-Susteren wordt ingezet op de transformatie van leegstaand detailhandel en ander vastgoed naar woonruimte. Dit draagt bij aan een aantrekkelijke en leefbare omgeving en speelt in op de vraag naar geschikte woningen. Duurzaamheid en levensloopbestendigheid blijven hierbij belangrijke randvoorwaarden.

In Limburg is binnen de Woondeal afgesproken om tot en met 2030 ten minste 26.550 woningen te bouwen, met een uitbreiding van 20.000 extra woningen, die onderdeel zijn van een aanvullende ambitie. Volgens het coalitieakkoord streeft de gemeente Echt-Susteren ernaar om in de periode 2022-2026 ten minste 500 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad of in aanbouw te hebben. Op dit moment ligt de gemeente met de realisatie van 535 woningen per 2025 voor op schema. In 2025 zijn in totaal 146 woningen, waarvan 38 zorgwoningen, gereed gemeld. De gemeente stuurt op lokale en bovenlokale woonbehoefte en staat open voor innovatieve initiatieven die bijdragen aan een divers woningaanbod. De gemeente blijft de voortgang nauwlettend monitoren en speelt waar nodig in op veranderende woonbehoeften en marktontwikkelingen. Zo wordt gewerkt aan het woongenot van onze inwoners.

Kern Plan Aantal woningen Geplande start bouw/gereed Echt Bocage 215 140 gereed Apollo/ Stoba locatie 30 Bouw gereed Hofakker/ Bovenste Straat 14 7 woningen gereed 7 woningen start bouw Centrum Echt transformatie (detailhandel) 46 30 woningen gereed 16 woningen start (ver)bouw Maasbrachterweg 2 10 Planologische procedure in 2025 gestart Connect College 27 Planvoorbereiding gestart Berkelaarsweg/Slagmolen 16 Planologische procedure in 2025 gestart Koningsbosch Klooster en tuin 45 Bestemmingsplan en exploitatieplan vastgesteld Egmondhof 20 Bouw gereed Deel I - 19 - Kern Plan Aantal woningen Geplande start bouw/gereed Haverterstraat (vml Café van Pol) 21 Planvoorbereiding Kerkstraat 108 transformatie 3 Planvoorbereiding Sint Joost Weijenpasweg (RvR) 6 Verkoop gestart Maria Hoop Vlaskuilseweg 14 Aanpassing plan Nieuwstadt De Losplaats 7 Planvoorbereiding Holikiday (zorgcomplex) 23 In uitvoering Pey Chatelainplein (vml Rabobank) 30 In uitvoering Heerweg 22 Start bouw 2026 Heerweg (zorg) 10 Start bouw 2026 Susteren Reinoudhof 7 In uitvoering Willibrordusplein 21 In uitvoering Louerveld 167 Onherroepelijk bestemmingsplan Heidestraat 38 Planvoorbereiding Molenveldhof 6 Bouw gereed Raadhuisplein (vml gemeentehuis) 41 Planvoorbereiding Swentiboldstraat 2 (vml apotheek) 10 Planvoorbereiding Mariaveld (zorgwoningen) 36 Planvoorbereiding Dieteren Koppelveld 38 Planvoorbereiding Roosteren

Kasteel ter Borchstraat 16 Start bouw 2026 Programma 8: Omgevingsrecht Vergunningen en initiatievenproces Naast de afhandeling van een fors aantal vergunningaanvragen viel in 2025 het bijzonder hoge aantal klachten en meldingen op. Dit kan verklaard worden door de verbeterde werking van de Fixi-app, maar ook doordat veel werkzaamheden vergunningsvrij of enkel melding plichtig zijn geworden en in dat kader dus ook geen publicatie van besluiten meer plaatsvindt. In 2025 heeft een evaluatie plaatsgevonden van het initiatievenproces, om te kijken waar het proces mogelijk nog verbeterd kan worden. De bevindingen daarvan worden in 2026 besproken met de MER-gemeenten en de Omgevingsdienst, en vertaald in concrete verbeteracties. ODNML 2025 stond mede in het teken van de voorbereiding op de komst van de omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML), die op 1 april 2026 van start gaat. Daarmee gaat het grootste deel van de milieuspecialisten over naar deze regionale uitvoeringsorganisatie, hetgeen zeker in de opstartperiode grote gevolgen heeft voor de advisering en bij vergunningaanvragen en ruimtelijke projecten. De gemeente zit hier kort op, om ervoor te zorgen dat de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening zo min mogelijk verstoord worden.

Programma 9: Economische zaken en grondexploitaties Recreatie en toerisme Deel I - 20 - Het motto van het vakgebied Recreatie en Toerisme in de gemeente Echt-Susteren is en blijft: ‘Be good and tell it, but first of all: be good!’. Er wordt continu gewerkt aan het recreatief- toeristische aanbod. Doorgaan met wat goed is, uitbouwen waar nodig en nieuwe kansen toevoegen waar mogelijk. Concreet heeft in 2025 onder andere een succesvolle Beleeffietsdag plaatsgevonden, heeft het mobiele uitkijkpunt in Illikhoven de primeur gekregen en zijn de nieuwe routes Dakpannenwandeling Echt en Grenzeloos Verwonderen grootschalig gelanceerd. Voor het nieuwe jaar staan naast de jaarlijkse Beleeffietsdag en diverse regio gerelateerde projecten enkele nieuwe routes op de planning. Dit zijn onder andere de gravelbikeroute, het ommetje Historisch Nieuwstadt, een groene themaroute in Nieuwstadt, een erfgoedwandeling in Roosteren en de Liberation Route Europe (LRE)-route in Susteren. Grondzaken De belangrijkste projecten die ondersteund werden door grondbeleid waren de realisatie van woningbouw, de ontwikkeling en uitbreiding van bedrijventerreinen, de centrumontwikkeling Echt en gebiedsgerichte aanpakken in Susteren, Roosteren, Nieuwstadt, Pey en Dieteren en ten slotte de inpassing en compensatie van grootschalige gebiedsontwikkelingen (o.a. VDL Nedcar, A2-verbreding).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://echtsusteren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/adf1962a-b619-4873-88d2-653fccfcc35c?agendaItemId=f11737af-1425-4160-921b-69ba29cd216e