Concept Jaarrek RD Maasland 2022
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Jaarstukken 2022 April 2023
1
Jaarstukken 2022
Gemeenschappelijke regeling RD Maasland........................................................................................... 3 Bericht van het dagelijks bestuur ........................................................................................................... 4 Kerngegevens .......................................................................................................................................... 9 Jaarverslag............................................................................................................................................. 11 1.
2.
3.
Programmarekening ..................................................................................................................... 12 1.1.
Programma 1 – Huishoudelijk Afval ..................................................................................... 13
1.2.
Programma 2 – Openbare Ruimte........................................................................................ 21
1.3.
Programma 3 – Zakelijke Dienstverlening ........................................................................... 23
1.4.
Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................... 25
1.5.
Onvoorzien / Algemene reserve ........................................................................................... 25
1.6.
Bijdrage Gemeenten 2022 .................................................................................................... 26
Financiële Besturing, (Risico)beheersing, Bedrijfsvoering en Kengetallen ................................... 27 2.1.
Weerstandsvermogen: verhouding financiële risico’s en weerstandscapaciteit (reserves) 28
2.2.
Financiële Kengetallen .......................................................................................................... 30
2.3.
Onderhoud Kapitaalgoederen .............................................................................................. 33
2.4.
Financiering ........................................................................................................................... 34
2.5.
Risicobeheersing ................................................................................................................... 35
2.6.
Administratieve Organisatie / Interne Beheersing (AO/IB) .................................................. 35
2.7.
Personeel & Organisatie ....................................................................................................... 36
2.8.
Verbonden Partijen ............................................................................................................... 38
2.9.
Rechtmatigheid ..................................................................................................................... 38
Jaarrekening .................................................................................................................................. 39 3.1.
Balans per 31 december ....................................................................................................... 39
3.2.
Programmarekening 2022 .................................................................................................... 41
3.3.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................ 43
3.4.
Toelichting op de balans (bedragen x € 1.000) ..................................................................... 46
3.5.
Toelichting op de programmarekening ................................................................................ 55
3.6
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) .. 59
3.7.
Controleverklaring ................................................................................................................ 62
3.8.
Bijlagen .................................................................................................................................. 63
2
Jaarstukken 2022
Gemeenschappelijke regeling RD Maasland Deelnemende gemeenten Leudal Maasgouw Roerdalen Echt-Susteren Algemeen Bestuur Namens de gemeente Leudal: Dhr. P.H.G. Verlinden, wethouder (tot 13 juli 2022) Dhr. H.H.J.M. Van Helden, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Mevr. H. Wijers-Van der Linden, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Namens de gemeente Maasgouw: Dhr. T.J. Blomen, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Dhr. J.A.L Lalieu, wethouder (tot 13 juli 2022) Dhr. M.H.E. Wilms, wethouder Namens de gemeente Roerdalen: Dhr. A.C.A.G Smits, wethouder Mevr. J. Westhelle-Aelen, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Mevr. M.J.A. Thevissen, raadslid (tot 13 juli 2022) Namens de gemeente Echt-Susteren: Dhr. H.E.J.M. Meuwissen, wethouder Dagelijks Bestuur Dhr. T.J. Blomen, voorzitter Dhr. A.C.A.G. Smits, vicevoorzitter Mevr. H. Wijers-Van der Linden Dhr. J.M.A.R. van der Broek, secretaris Directie RD Maasland Dhr. J.M.A.R. van der Broek
3
Jaarstukken 2022
Bericht van het dagelijks bestuur Aan het algemeen bestuur en gemeenteraden Hierbij bieden wij u de jaarstukken aan, zijnde het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling RD Maasland voor het jaar 2022. De jaarrekening is gecontroleerd door KSG accountants & belastingadviseurs; de controleverklaring van de accountant is in voorliggende stukken opgenomen. Het Dagelijks Bestuur vergaderde in 2022 6 keer gezamenlijk met de directie. In deze vergaderingen zijn onder meer de volgende onderwerpen aan de orde geweest: 1. Aanpassing rondom de implementatie van het Nieuwe Beleid Het aangereikte beleid van de deelnemende gemeenten is in de loop van 2022 operationeel geactiveerd en heeft daarbij op veel fronten de verwachtingen overtroffen. Het beoogde milieurendement is op zeer veel vlakken behaald, mede dankzij de opvolging van een grote groep burgers binnen de aangesloten gemeenten. De buiging van de stijgende meerkosten is daarmee voorzichtig ingezet en dient daarmee de toekomstbestendigheid van het gehele construct binnen de aangesloten gemeenten. Laat onverlet, dat we in het lopende jaar voldoende aandachtspunten aan de orde hebben gehad, welke in gezamenlijkheid met alle partners zijn opgepakt.
De daarmee ontstane additionele samenwerking heeft voor de toekomst een nieuw (en vooral positief) perspectief gegeven aan onze samenwerking (in de integrale zin) met onze aangesloten gemeenten. 2. Toekomstbestendiger maken van RD Maasland Ook in dit complexe jaar heeft de gemeenschappelijke regeling RD Maasland haar meerwaarde aangetoond. Ondanks na-ijleffecten van de Covid-pandemie en de ongekende prijsstijgingen door de Oekraïne oorlog is onze dienstverlening doorgegaan langs de gestelde kaders. We danken dan ook onze medewerkers voor hun inzet en betrokkenheid bij onze gemeenschappelijke regeling. Bovenstaande gebeurtenissen waren uiteraard niet voorzien in de begroting van 2022 en hebben dan ook – lopende het jaar – de volledige aandacht gehad van uw bestuur en alle geledingen van RD Maasland. Met enige trots verwijzen we dan ook naar het voorliggende resultaat; samen met de ambtelijke ondersteuning van onze aangesloten gemeenten, onze medewerkers en vaste partners hebben we samen voorliggende resultaat kunnen boeken; waarvoor onze oprechte dank. 3. Kwaliteitsmanagement RD Maasland is sinds 2013 ISO-9001 gecertificeerd. Dit certificaat wordt verleend aan bedrijven die hun interne processen conform de normering hebben ingericht. Het systeem is gericht op het continu verbeteren van de kwaliteit en klanttevredenheid.
Uit de in 2022 gehouden audits is gebleken dat verbeteringen zijn geëffectueerd en is het certificaat NEN-EN-ISO 9001:2015 verlengd. Naast dit certificaat beschikt RD Maasland over VCA* ( Veiligheid Checklist Aannemers, VGM = Veiligheid Gezondheid en Milieu ) en is het bedrijf erkend als leerwerkbedrijf. 4. Efficiënt en effectief werken Het zal eenieder duidelijk zijn: alles is duurder geworden; dus ook voor RD Maasland. Een veranderende CAO, onkostenstijgingen van onderhoud en materialen ten dienste van onze operationele taken, brandstofkosten, het is maar een klein scala aan stijgende onkostenposten waar u en wij mee geconfronteerd zijn. Incidentele en structurele meevallers hebben hierin een deel opgevangen, alsook het doen van gerichte acties. 4
Jaarstukken 2022
De balans zoeken vanuit kosten / baten enerzijds én de dienstverlening anderzijds, heeft het bestuur en de directie hierbij niet uit het oog verloren. In dit proces is de meerwaarde van een versterkte samenwerking met de gemeentelijke organisaties van cruciale betekenis geweest. Het kunnen blijven afstemmen en bijsturen is wederom de kracht geweest van onze gemeenschappelijke regeling. De ingezette – versterkte – positionering van RD Maasland binnen o.a. Afval Samenwerking Limburg (ASL) heeft daarbij in het ‘ophalen’ van mogelijkheden en kansen (lees: netwerkvorming) een enorme bijdrage geleverd. De daarin gemaakte keuzes heeft haar meerwaarde reeds laten zien. Het daarmee voorzien van actuele informatie ten dienste van de aangesloten gemeenten is daarbij een extra toegevoegde waarde gebleken. 5. Archiefbeheer In 2022 is er een enorme slag gemaakt op het gebied van het fysieke archief. In afstemming met de provincie en via interne- en externe audits, is – conform de daarvoor geldende regels – het archief geactualiseerd. Daarnaast zijn er stappen ondernomen om nog meer digitaal te gaan werken en zodoende een andere systematiek van archiveren in de toekomst mogelijk te maken. 6. Statutenwijziging Reeds diverse pogingen om te komen tot Statutenwijzigingen hadden tot geen resultaat geleid.
Het bestuur en directie hebben dit dossier in het 4de kwartaal van 2021 opgepakt en in 2022 is men gekomen tot een tweeledige aanpak om te komen tot statutenwijziging: - De statuten aanpassen aan de huidige behoefte - De statuten aanpassen aan de veranderende wetgeving van december 2021 Omdat vanaf 2022 alle gemeenschappelijke regelingen binnen Nederland aangepast moesten worden, heeft het bestuur en de directie ervoor gekozen alle andere gemeenschappelijke regelingen binnen Limburg te benaderen om deze slag in gemeenschappelijkheid te organiseren. Hierdoor zouden niet alle 24 regelingen separaat ‘het wiel opnieuw moeten uitvinden’, maar in gemeenschappelijkheid. Dit proces is ook door 19 van de 24 regelingen omarmd en hieraan is in 2022 vormgegeven met o.a. bestuurders, griffiers, raadsbijeenkomsten en ambtenaren van 30 gemeentes in Limburg. Door deze gemeenschappelijke acties is er een gemeenschappelijke koers bepaald om de statuten in generieke zin aan te passen. Deze zullen – in gemeenschappelijkheid – in de loop van 2023 worden aangeboden aan de collega’s en de Raden van de aangesloten gemeenten. 7. Educatie op scholen RD Maasland vindt educatie op scholen belangrijk. Langs deze weg wordt een belangrijke doelgroep bereikt en wordt bijgedragen aan het bereiken van de milieudoelstellingen. De basisscholen wordt een programma aangeboden met onderdelen als: • • • • •
Invoeren van afvalscheiding op scholen; Lessen over het scheiden en recyclen van afval; Terugdringen GFT-afval door composteren; Excursies op de milieuparken; Bezoek vuilniswagen aan school.
Het schoolprogramma is gratis voor alle scholen van Maasgouw, Leudal en Roerdalen. Het aantal scholen dat hieraan deelneemt stijgt, momenteel nemen 18 scholen deel aan het project afval scheiden. 5
Jaarstukken 2022
8. Strategisch meerjaren plan Het kalenderjaar 2022 heeft onder andere in het teken gestaan om te komen tot het maken van een toekomstperspectief voor RD Maasland. Hierbij is het bestuur en directie gekomen tot de eerste bouwstenen om zo in het 4de kwartaal 2022 het Algemeen Bestuur de eerste versie te presenteren. 9. Regionale dossiers grondstofmanagement Diverse dossiers laten zien dat het buigen van grondstoffenstromen kunnen bijdragen aan de huidige tijdsgeest van de lokale, circulaire gedachten. Reeds eind 2021 is er vanuit het bestuur een keuze gemaakt om de grondstoffenstroom organisch materiaal tegen het licht te houden. Kijkend naar de regionale opgave rondom bodemvitalisering en daardoor het waterbindend vermogen van de Midden-Limburgse zandgronden te verhogen, is RD Maasland nadrukkelijk op zoek naar integrale antwoorden rondom deze vraagstellingen. Kijkende naar het streven om de bodemvruchtbaarheid en hittestress aan te pakken, is de grondstoffenstroom organisch materiaal opeens aantrekkelijk materiaal gebleken, ondanks dat de verwerkingskosten stijgen. Samen met de Triple Helix organisaties in (Midden-)Limburg (o.a. WUR, HAS, Waterschap, provincie Limburg, Keyport) heeft RD Maasland een kartrekkende positie verworven binnen deze zoektocht.
Hierbij wordt een win-winsituatie onderzocht, waardoor de kosten lager worden (lokale verwerking), er minder logistieke kilometers worden verwacht én anderzijds de transitie van de landbouw wordt gestimuleerd. 10. Samenwerking versterken Al bijna 60 jaar streeft RD Maasland naar een intensieve samenwerking met partners om zo te komen tot een meerwaarde voor haar aangesloten gemeenten en commerciële klanten. Kijkende naar geheel Limburg hebben we nadrukkelijk extra energie gestoken in de ASL-samenwerking. Ontwikkelingen en aanbestedingen op Limburgs niveau raken onze gemeenten en RD Maasland direct. Vandaar dat we – in overleg met onze aangesloten gemeenten – nadrukkelijk extra investeren op dit niveau als kartrekker GFT-aanbesteding. Tevens is gebleken dat binnen Limburg Rd4 een vergelijkbare insteek en focus heeft dan RD Maasland. Qua construct en juridische grondslag zijn beide bedrijven identiek aan elkaar, echter qua omvang en werkgebied (Zuid- vs. Midden-Limburg) zijn beiden verschillend. De al jaren bestaande intensieve samenwerking tussen Rd4 en RD Maasland is in 2022 nadrukkelijk versterkt en levert aan beide partijen een nadrukkelijke meerwaarde. In oktober 2022 heeft het bestuur van RD Maasland een brief gericht aan het bestuur van Rd4 met de informatieve vraag of zij ook een meerwaarde zien in een inventariserend onderzoek om te komen tot ‘vergaande samenwerking’.
Dit verzoek is positief ontvangen en via een brief van 16 december 2022 bevestigd. Hierop zijn afvaardigingen van beide partijen meerdere keren bij elkaar geweest om te bezien hoe bovenstaand onderzoek vormgegeven moet worden. Kaderstellend in het geheel zijn o.a. de win-winsituatie voor beide partijen én het borgen van de zelfstandigheid van beide organisaties. Het streven is om voor de zomer van 2023 te komen met de eerste resultaten van bovengenoemde onderzoek. 11. Duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid streeft RD Maasland ernaar om de mogelijkheden van verduurzaming te blijven onderzoeken. De voornaamste energiereductie is gerealiseerd door de installatie van zonnepanelen. Om te voldoen aan de richtlijnen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland streeft RD Maasland ernaar om in 2023 het benodigde energielabel te verkrijgen.
6
Jaarstukken 2022
12. Fraudeparagraaf / integriteitsmeldingen Binnen RD Maasland zijn over het boekjaar 2022 geen fraudegevallen en integriteitsmeldingen bekend. 13. Instellen van Ondernemingsraad Sinds 2020 was er geen Ondernemingsraad meer actief bij RD Maasland, hetgeen bestuur en directie zeer betreurden. Het was dan ook een nadrukkelijke wens om een afvaardiging van het personeel binnen de kaders van de WOR te faciliteren en te ‘horen’. Na gesprekken met de oude OR-leden en oud kandidaten zijn er drie (nieuwe) afgevaardigden bereid gevonden om het mandaat van de Ondernemingsraad in te vullen. De Ondernemingsraad wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris en er zijn nieuwe afspraken gemaakt om te komen tot een stabiele en prettige samenwerking tussen Ondernemingsraad en directie. 14. Financiële en administratieve zaken Het DB heeft de navolgende besluiten van het AB voorbereid: • wijziging begroting 2022; • jaarstukken 2021; • begroting 2023; • geldbeheer 2022; • controleprotocol jaarrekening 2022; • managementrapportage 2022; • onderzoek inzamelscenario’s per 2023. 15. Overleg Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur is 3 keer in vergadering bijeengekomen. In deze vergaderingen zijn o.a.
besluiten genomen over: • jaarstukken 2021; • begrotingswijziging 2022; • begroting 2023; • inzamelscenario’s per 2023; • managementrapportage 2022; • geldbeheer 2022; • archiefbeheer; • controleprotocol 2022. 16. Financieel Resultaat en positie RD Maasland In de (gewijzigde) begroting van 2022 was een gemeentelijke bijdrage begroot van €4.909.646,-. Het boekjaar is afgesloten met een negatief resultaat van €226.617,-. Dit is met name te wijten aan de extra verwerkingkosten voor de PMD verpakkingen als gevolg van naverrekeningen over oude jaren.
7
Jaarstukken 2022
Het Bestuur spreekt haar waardering uit over de inzet en prestaties van het personeel van RD Maasland. Namens het Dagelijks Bestuur, Haelen, 22 maart 2023
T.J. Blomen Voorzitter
J.M.A.R. van der Broek Secretaris
8
Jaarstukken 2022
Kerngegevens Verzorgingsgebied De Gemeenschappelijke Regeling (GR) RD Maasland verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval in de gemeenten Leudal, Maasgouw en Roerdalen. De gemeente Echt-Susteren participeert in de GR voor het onderdeel milieuparken voor een vast aantal aansluitingen. Aantal inwoners per gemeente (bron: CBS)
Gemeente: Leudal
1 jan 2019
1 jan 2020
1 jan 2021
1 jan 2022
35.681
35.879
36.045
35.928
Maasgouw
23.713
23.965
23.947
24.028
Roerdalen
20.615
20.574
20.580
20.558
Echt-Susteren (noord)
19.185
19.185
19.185
19.185
Totaal
99.194
99.603
99.757
99.699
Aantal aansluitingen per gemeente (bron: Containermanagementsysteem)
Gemeente: Leudal
1 jan 2019
1 jan 2020
1 jan 2021
1 jan 2022
15.683
15.789
15.993
14.826
Maasgouw
10.638
10.715
10.809
10.291
Roerdalen
9.246
9.226
9.299
9.222
Echt-Susteren*
8.350
8.350
8.350
8.350
Totaal
43.917
44.080
44.451
42.689
*Deelname v.w.b. Milieuparken (ca. 8.350 aansluitingen)
Ingezamelde hoeveelheid afval (*1.000kg)
2019
2020
2021
2022
Hha Restafval
10.730
11.445
11.140
6.341
Hha GFT ( Groente-, Fruit- en Tuinafval )
7.574
8.270
8.403
10.913
Hha Verzamel Rest
658
726
683
203
Hha Ondergronds Rest
119
166
180
202
Kunststoffen
234
191
304
297
Drinkpakken
30
42
13
20
Aantal ledigingen mini’s Rest
455.111
480.809
472.777
263.090
Aantal ledigingen mini’s Gft
355.490
387.287
384.391
474.371
Huis aan Huis Ldal/Mgouw/Rdalen
Nascheiding Kunststof en Drinkpakken
9
Jaarstukken 2022
2019
2020
2021
2022
Brengvoorzieningen MP: Roggel-Maasbracht-Montfort Ldal-Mgouw-EchtS Asbest
120
122
107
78
Grof Restafval
2.268
2.617
2.564
2.484
Groen
5.775
5.240
5.822
4.760
ABC-Hout
2.291
2.626
2.430
2.022
225
247
231
222
Puin
3.469
3.431
3.276
2.828
Schroot
214
238
206
193
83.422
77.685
90.573
83.918
Blik*
87
276
233
N.v.t
Drinkpakken*
79
182
146
N.v.t
Kunststoffen*
452
1.402
1.245
N.v.t
PMD totaal *
618
1.860
1.624
2.432
Textiel ( excl. Rdalen )
447
474
435
398
1.447
1.673
1.642
1.606
OPK (Oud Papier Karton)
Aantal bezoekers Milieuparken Brengvoorzieningen:
Holglas ( v.a. 1-6-17 geen Rdalen )
*Vanaf 2022 is er overgegaan van een ketenregie naar inzamelmodel voor PMD. Om deze reden zijn nu enkel nog de totale kg’s van het ingezamelde PMD beschikbaar.
10
Jaarstukken 2022
Jaarverslag Programmarekening Deze jaarrekening is opgebouwd conform de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording. In deze programmatisch opgebouwde rekening is een drietal programma’s opgenomen waarmee we ons richten op vooraf gestelde doelen en beoogde effecten. Vanuit deze programmatische gedachte kent deze rekening een duidelijke scheiding tussen beleidsmatige en financiële aspecten. Het beleidsmatige deel bestaat uit het programmaplan en een aantal paragrafen. Het financiële deel bestaat uit een overzicht van de verdeling van de middelen over de verschillende programma’s en programmaonderdelen. De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn niet gewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Hierna wordt via de programmaverantwoording en de paragrafen verantwoording afgelegd over de realisatie van het bij de begroting 2022 voorgenomen beleid in het jaar 2022. Leeswijzer Het eerste hoofdstuk bestaat uit het programmaplan waarin drie programma’s zijn opgenomen, te weten het programma ‘Huishoudelijk Afval’, het programma ‘Openbare Ruimte (OR)’ en het programma ‘Zakelijke dienstverlening’. In deze programma’s wordt beschreven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost.
Waar in het eerste hoofdstuk met name het beleidsmatige, de ‘wat’-vragen, aan de orde komen, bevat het tweede hoofdstuk een aantal verplichte paragrafen waar met name de beheersmatige aspecten, de ‘hoe’ vragen, aan de orde komen. Tenslotte is in hoofdstuk drie de jaarrekening van RD Maasland opgenomen.
11
Jaarstukken 2022
1.
Programmarekening
De missie van RD Maasland, zoals beschreven in het Meerjarenplan is om vanuit een gezonde economische positie, zich te onderscheiden in haar activiteiten ten behoeve van een leefbaar milieu en zich te ontwikkelen als een dienstverlenend bedrijf waaraan gemeenten meerdere taken kunnen overdragen. RD Maasland wil zich met haar activiteiten onderscheiden van andere op de markt opererende afvalinzamelingbedrijven door: • op maatschappelijk verantwoorde (MVO) en doelmatige wijze zorg te dragen voor een duurzame verwijdering en nuttige toepassing van huishoudelijke en bedrijfsafvalstoffen; • een verbreding van het takenpakket op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte; • actief en soepel in te spelen op nieuwe vragen vanuit de lokale overheid op het gebied van arbeidsparticipatie; • de uitvoering van de taken te realiseren tegen de laagst mogelijke kosten; • bij te dragen aan educatie en voorlichting op scholen; • samen te werken met aan gemeenten verbonden partijen, waaronder SW-bedrijven; • voor de inwoners van haar verzorgingsgebied herkenbaar te zijn als een bedrijf dat zich inzet voor een schone leefomgeving en een hoge klanttevredenheid.
Speerpunten 2022 Huishoudelijk afval
Samenwerking met collega-bedrijven Samenwerking gemeenten Duurzaamheid Voorlichting en educatie Arbeidsparticipatie Personeel en Organisatie Financieel Operationeel
Beleid gericht op vermindering verbranden restafval Afvalstromen inzetten als grondstoffen Verduurzaming verwerking huishoudelijk afval Uitbreiding sortering en verwerking afvalstromen Uitbreiding dienstverlening tbv deelnemende gemeenten Hogere inzamelrespons keuken- en tuinafval Intensivering communicatie/ educatie Inrichting leerwerk functie Opleidingen Arbo Marap’s m.b.v. financieel-info systeem Optimalisering inzameling
12
Jaarstukken 2022
1.1.
Programma 1 – Huishoudelijk Afval
Inleiding Het Programma Huishoudelijk Afval heeft betrekking op al het huishoudelijk afval dat in de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten is ingezameld en verwerkt. De wijze waarop en de frequentie waarmee dit gebeurt, is vastgesteld door het bestuur van de GR. De uitvoeringskosten zijn op basis van het aantal huishoudens doorberekend naar de deelnemende gemeenten. Eventuele aanvullende diensten zijn, zonder opslag voor winst en risico, direct in rekening gebracht bij de betreffende gemeente. De gemeente Echt-Susteren neemt deel aan de GR voor alleen het onderdeel Milieuparken, terwijl Roerdalen deelneemt voor de inzameling huis aan huis van rest, gft, PMD en verpakkingen. Kengetallen Aantal aansluitingen per gemeente: (bron: Containermanagementsysteem)
1 jan 2019
1 jan 2020
1 jan 2021
1 jan 2022
Leudal
15.683
15.789
15.993
14.826
Maasgouw
10.638
10.715
10.809
10.291
Roerdalen
9.246
9.226
9.299
9.222
Echt-Susteren ( noord )
8.350
8.350
8.350
8.350
Totaal
43.917
44.080
44.451
42.689
Doelen Met dit programma is invulling gegeven aan de wettelijke taak (wet milieubeheer 10.21 en 10.22) van de deelnemende gemeenten, welke taken zijn overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling. In het Meerjarenplan en de begroting 2022 staan de navolgende in dit verband relevante strategische doelen vermeld: • Een maatschappelijk verantwoorde, doelmatige en duurzame verwijdering en nuttige toepassing van huishoudelijke afvalstoffen; • Uitvoering van taken tegen de laagst mogelijke kosten; • Naast kostenefficiency meerwaarde creëren door hogere milieurendementen. Prestaties Milieu De taken zijn conform de gemaakte afspraken uitgevoerd. Een van de belangrijkste indicatoren betreft de hoeveelheid restafval dat elke inwoner jaarlijks laat ophalen. De volgende tabel geeft inzicht in de prestaties binnen het verzorgingsgebied van RD Maasland en de na te streven waarden.
13
Jaarstukken 2022
Indicatoren Gemiddeld afgelopen 3 jaar
Landelijke Norm
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Compostering GFT
100%
100%
100%
100%
Verbranding restafval R1
100%
100%
100%
100%
Percentage hergebruik afvalstoffen
76%
50%
78%
85%
Indicator
Kwaliteitsbewaking RD Maasland is sinds 2013 ISO-9001 gecertificeerd. Dit certificaat wordt verleend aan bedrijven die hun interne processen conform de normering hebben ingericht. Het systeem is gericht op het continu verbeteren van de kwaliteit en klanttevredenheid. Ter ondersteuning van het systeem maakt RD Maasland gebruik van een digitaal managementsysteem. In het digitaal managementsysteem worden onder andere notulen van werkoverleggen, procesbeschrijvingen en beleidsdocumenten opgeslagen. Daarnaast werden het afgelopen jaar 40 werkplekinspecties beschreven. Enkele punten ter verbetering zijn opgepakt. Ook het leveranciersbestand van 2022 werd geëvalueerd. In totaal werden 46 leveranciers (jaaromzet > €15.000,-) beoordeeld op hun kwaliteit van leveren en werkwijze. N.a.v. de evaluatie is besloten de samenwerking met 2 leveranciers aan te passen en met 1 leverancier te beëindigen. Niet alleen worden in het managementsysteem de procedures en organisatorische documenten opgeslagen, ook worden hierin de meldingen geregistreerd met betrekking tot de bedrijfsvoering. In 2022 werden in totaal 1255 meldingen geregistreerd. 121 Meldingen (10%) hadden betrekking op bedrijfsafval, milieupark, wijkmilieuparkjes, veegwerkzaamheden en containerwisselingen. Het grootste deel van de meldingen, namelijk 996 meldingen (79%), had betrekking op het inzameling van het huisvuil.
108 meldingen daarvan hadden betrekking op de PMD-inzameling die sinds maart 2022 als aparte melding worden geregistreerd. Het totaal aantal geregistreerde meldingen is hoger dan in de voorafgaande jaren. Dit valt grotendeels te wijten aan de omschakeling naar de nieuwe manier van inzamelen die per 1 januari 2022 is ingevoerd. De overzichten tonen dat vrijwel alle meldingen met betrekking tot containerwisselingen tijdens de maanden februari en maart zijn geregistreerd. Tijdens deze periode vond de (vertraagde) containerwisseling plaats naar aanleiding van de invoering van het nieuwe afvalbeleid. Ook de levering van de nieuwe afvalpasjes heeft meer meldingen opgeleverd dan normaal gesproken het geval is. In grafiek 1 is het aantal meldingen voor het huisvuil, de wisselingen en de overige diensten voor elke gemeente te zien van de afgelopen vier jaren.
14
Jaarstukken 2022
AANTAL MELDINGEN PER DIENST huisvuil
124 64 172
48 63
29 18
19 48
wisseling
overig
PMD
42 76
390 445 313 380
53 39 46
10 30 89
23 24 12 20 22 33 258 151 212 210
1 25 75
55 38 18 19 15 3 34 10 7 104 108 150 162
1
2
2
1
2018 2019 2020 2021 2022 2018 2019 2020 2021 2022 2018 2019 2020 2021 2022 2018 2019 2020 2021 2022 LEUDAL
MAASGOUW
ROERDALEN
ECHT-SUSTEREN
Net als elk jaar hebben de meeste meldingen betrekking op de inzameling van het huisvuil (in totaal 865 meldingen mbt rest- en GFT-afval, 108 meldingen met betrekking tot inzameling PMD). De meldingen varieerden van niet leeggemaakte of onvolledig geleegde containers tot beschadigingen of verloren containers en PMD-zakken die niet waren opgehaald. 608 Meldingen (62%) waren terug te voeren op de burger zelf met o.a. als oorzaak het te laat aanbieden van de container, te vast aanstampen van het huisvuil of verkeerd aangeboden afval. Dit betekent dat 365 (38%) van de meldingen te wijten waren aan RD Maasland (bijv. container over het hoofd gezien) of waarbij de oorzaak onduidelijk of bijvoorbeeld overmacht is (vastgevroren afval waardoor lediging niet mogelijk was), ook deze meldingen zijn als ‘terechte klacht’ geregistreerd. Ten opzichte van het totale aantal ledigingen in 2022 hebben we te maken met een klachtenpercentage van 0,148% op onze dienstverlening.
Communicatie De invoering van het nieuwe afvalbeleid per 1 januari 2022 heeft nagenoeg het hele jaar veel communicatie gevraagd. Niet alleen de nieuwe manier van inzameling werd toegelicht, maar ook werd uitvoering gegeven aan ad hoc communicatie in verband met zaken die nog niet goed functioneerden (te denken valt aan de vertraagde levering van minicontainers, disfunctionerende ondergrondse containers, afvalpasjes, aanpassing van routes, verrekening via BsGW). Daarnaast werd het in 2021 gestarte traject om bewust om te gaan met afvalscheiden verder doorgetrokken. Dit heeft geresulteerd in huis-aan-huis verspreide flyers met wel/niet-lijsten (PMD en GFT) en de ontwikkeling van publicaties en advertenties met tips om de kwaliteit van de afvalstromen te verhogen. Alle acties en de bijbehorende briefing van de KCC’s zijn uitgevoerd in afstemming met de communicatie-afdelingen van de gemeenten. Daarnaast is volgens jaarplanning uitvoering gegeven aan publicaties (artikelen, advertenties en socials) met betrekking tot de inzameling van afval. Ontwikkeling digitale informatiemiddelen In april 2022 werd de nieuwe website van RD Maasland gelanceerd. De website is vraaggericht opgebouwd waardoor burgers sneller antwoord op hun vragen vinden. Bovendien is de website gemeentespecifiek gemaakt, waardoor de burger precies die informatie ziet die voor hun gemeente 15
Jaarstukken 2022
van toepassing is. De website van RD Maasland staat nu ook in nauwe verbinding met www.mijnafvalwijzer.nl waar de inzamelgegevens te vinden zijn. Zo kan de burger vanuit de website van RD Maasland zijn afvalkalender bekijken en downloaden. En bij vragen over afvalscheiden wordt rechtstreeks geput uit het AfvalABC van de afvalapp. Bij de introductie van het nieuwe beleid zou de afvalapp uitgebreid worden met de mogelijkheid om het aantal ledigingen of stortingen te zien. De ingebruikname moest echter worden opgeschort door opstartproblemen met de containers. De tijd is gebruikt om een nieuw inlogsysteem te ontwikkelen. De diftar-module is begin 2023 alsnog in gebruik genomen. Tijdens de corona-periode werd al duidelijk dat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van de digitale afvalkalender/afvalapp. Zo werden wijzigingen in de inzameling of mbt het milieupark die via de afvalapp werden aangekondigd, goed opgepakt door burgers. Daarnaast gaf de invoering van het nieuwe afvalbeleid en nieuwe manier van inzamelen een flinke impuls aan het aantal downloads en het gebruik van de afvalapp. Mede daardoor werd in 2022 het voorgenomen besluit uitgevoerd om de papieren afvalkalender niet meer automatisch te verstrekken. De afvalapp en website www.mijnafvalwijzer.nl werden in december 2022 uitgebreid met de mogelijkheid om een kalender aan te vragen.
De afvalkalender wordt sinds 2023 alleen nog op aanvraag in papieren versie toegestuurd. Het voordeel van de verdergaande digitalisering van de afvalkalender is dat burgers makkelijk en snel op de hoogte gesteld kunnen worden van eventuele wijzigingen op het gebied van de afvalinzameling. Bijvoorbeeld ingeval van vervroegde inzameling tijdens hitteperiodes of sluiting milieupark als gevolg van werkzaamheden. Eind 2022 lieten de statistieken zien dat 83% van de huishoudens in Leudal de app had gedownload, in Maasgouw 91% van de huishoudens en in Roerdalen 87% van de huishoudens.
Aantal downloads afvalapp tov aantal huishoudens per gemeente Roerdalen (87%) Leudal (83%) Maasgouw (91%) 0
5000 aantal downloads
10000
15000
20000
aantal huishoudens
Educatie Vanwege corona heeft het educatieprogramma in 2020 en 2021 grotendeels stilgelegen. Maar in 2022 kon weer ingezet worden op het invoeren van afvalscheiding (GFT, PMD, papier en restafval) op scholen. Het afgelopen jaar werd op zes nieuwe scholen het afval scheiden ingevoerd, te weten op één school in Maasgouw, twee scholen in Leudal en drie scholen in Roerdalen. Om het afval scheiden te introduceren werden afvallessen in de klas gegeven. In totaal nemen nu 18 scholen verspreid over de drie gemeenten deel aan de afvalscheiding op school. Dit zijn 7 scholen uit de gemeente Maasgouw, 7 uit de gemeente Leudal en 4 uit de gemeente Roerdalen. Basisschool De Triangel uit Linne is naast het afvalscheiden gestart met het terugdringen van het GFT-afval en heeft daarvoor van RD Maasland een wormenhotel ontvangen. Het wormenhotel is in 16
Jaarstukken 2022
het najaar geopend door wethouder Sjors Blomen van de gemeente Maasgouw. De 10 groepen van De Triangel kregen een gastles over GFT scheiden en composteren. Het wormenhotel wordt opgenomen in het project afvalscheiding op scholen.
6. Educatie op scholen RD Maasland vindt educatie op scholen belangrijk. Langs deze weg wordt een belangrijke doelgroep bereikt en wordt bijgedragen aan het bereiken van de milieudoelstellingen. De basisscholen wordt een programma aangeboden met onderdelen als: • • • • •
Invoeren van afvalscheiding op scholen; Lessen over het scheiden en recyclen van afval; Terugdringen GFT-afval door composteren; Excursies op de milieuparken; Bezoek vuilniswagen aan school.
Het schoolprogramma is gratis voor alle scholen van Maasgouw, Leudal en Roerdalen. Het aantal scholen dat hieraan deelneemt stijgt, momenteel nemen 18 scholen deel aan het project afval scheiden.
Middelen Teneinde deze doelen van Programma 1 te bereiken, is uitvoering gegeven aan de volgende taken: • huis-aan-huis ( h-a-h ) inzameling van restafval en GFT; • huis-aan-huis inzameling van PMD in Roerdalen en Maasgouw; • inzameling grof huishoudelijk afval (gha), tuinafval e.d. via de milieuparken; • inzameling glas, metaal, PMD en kleding via brengvoorzieningen in de wijk; • inzameling klein chemisch afval; • inzameling grof huishoudelijk afval aan huis op aanvraag; • inzameling herbruikbare huisraad aan huis op aanvraag ( kringloopgoederen ); • inzameling elektrische apparaten aan huis op aanvraag en via milieuparken (zogenaamde WEB-stroom = Wit- en Bruingoed ); • inzameling oud papier via verenigingen; • het (doen) verwerken van afvalstromen; • diftar ( Gedifferentieerde Tarieven ); • containermanagement; • klachtenregistraties; • voorlichting; beleidsvoorbereiding.
17
Jaarstukken 2022
Kosten en Opbrengsten gesaldeerd als bijdrage gemeenten in €. Kosten en Opbrengsten
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting na wijz. 2022
Realisatie 2022
Inzameling restafval en GFT, huis-aan-huis
1.692.525
1.485.319
1.584.981
1.669.776
Inzameling via milieuparken
559.331
343.658
551.781
665.651
Inzameling via brengvoorzieningen in de wijk
540.598
862.745
851.308
748.635
Kosten Diftar
263.095
224.854
256.133
224.091
Containermanagement
271.937
468.011
371.071
321.619
Afvalverwerking (incl.vpb)
766.568
793.209
338.723
408.184
Beleid en voorlichting
543.136
512.374
619.979
658.480
4.637.190
4.690.170
4.573.976
4.696.435
0
0
0
0
2.515
1.861
1.861
1.716
Gesaldeerd (1+2+3=4)
4.639.705
4.692.031
4.575.837
4.698.151
Dekking gemeenten GR als voorschot (5)
4.153.665
4.442.931
4.326.737
4.193.831
Dekking desintegratie Peel en Maas (6)
249.100
249.100
249.100
249.100
(On)bestemd Resultaat (5+6-4) (min-teken is tekort) *
-236.940
0
0
-6.120
Verwerkingskosten hha rst-gft (7)
1.616.844
1.550.000
1.225.000
1.222.506
Tot.Inzameling incl.verwerking (4+7)
6.256.549
6.242.030
5.800.837
5.920.657
Saldo van baten en lasten (1) Aandeel reserves (2) ( min-teken is onttrekking ) Aandeel VPB (3)
*De tussentijdse wijziging van de begroting is niet afgerekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor Programma 2 en 3.
Analyse jaarrekening t.o.v. begroting (na wijziging) Resultaat Voor Programma 1 wordt een tekort van € 6.000 bereikt. Dit houdt in dat de totale last voor alle gemeenten tezamen hoger is dan hetgeen in de (gewijzigde) begroting is gepresenteerd. De verhoudingen qua aantal aansluitingen zijn t.o.v. de primaire raming wel gewijzigd, zodat er onderling voor de betreffende individuele gemeenten verschuivingen optreden in de werkelijke bijdrage. De genoemde bedragen in de verklaringen geven inzicht in de belangrijkste verschillen en leiden opgeteld niet tot het totale tekort. Daarvoor moeten ook niet benoemde kleinere verschillen meegeteld worden. Reserves Conform begroting heeft een onttrekking van het laatste deel ( € 249.100 ) van de desintegratievergoeding van Peel en Maas plaatsgevonden. Personeel en Materieel Het materieel wordt zwaar en intensief belast. Daarnaast wordt met enkele afgeschreven voertuigen ingezameld. Uit de realisatie blijkt dat de totale salariskosten ongeveer € 110.000 hoger uitvallen dan doorgevoerd is bij de begrotingswijziging. Dit kan grotendeels verklaard worden door hogere salariskosten Algemeen (hulpkostenplaats). Tevens vallen de inhuur kosten ruim € 135.000 hoger uit dan begroot. Dit heeft vooral te maken met extra inhuur voor de milieuparken en als gevolg van (langdurig) 18
Jaarstukken 2022
ziekteverzuim. Vanwege corona heeft RD Maasland eveneens te maken gehad met uitval van personeel, welke zijn ingevuld met externe inhuur. Exploitatiekosten Op totaalniveau vallen de exploitatiekosten € 190.000 lager uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door lager uitgevallen exploitatiekosten nieuw afvalbeleid daar in de begroting destijds een post voor uitbreiding van drie extra FTE in verband met de PMD huis-aan-huis inzamelroute is opgenomen t.w.v. € 160.000 in deze post. In de realisatie zijn deze kosten verantwoord onder de personeelskosten. Kapitaallasten De totale kapitaallasten binnen dit programma vallen € 20.000 lager uit dan geraamd wegens lagere afschrijvingskosten op investeringen en gunstigere rentetarieven op leningen. Een aantal investeringen ten aanzien van het nieuwe afvalbeleid zijn later afgerekend dan in de begroting (na wijziging) voorzien, waardoor deze ook later in de tijd afgeschreven worden. Verwerkingskosten Op totaalniveau vallen de afvalverwerkingskosten € 170.000 hoger uit dan geraamd. De verwerking van het huishoudelijke restafval (waaronder ook verzamel- en ondergrondse containers) en GFT afval wordt één op één doorberekend aan de betreffende gemeenten. Hiervoor was na de begrotingswijziging een bedrag van € 1.252.000 geraamd. De werkelijke kosten zijn nagenoeg gelijk uitgevallen (€ 1.243.000).
Echter vallen de verwerkingskosten van het PMD aanzienlijk hoger uit, ongeveer € 252.000 vanwege na verrekeningen over het boekjaar 2020 van Veolia. De naverrekening over 2020 van Veolia ter grootte van € 252.000 wordt betwist. Vanuit ASL verband is door gemeenten dan ook een bodemprocedure tegen Veolia gevoerd. Inmiddels is bekend dat het vonnis van de rechtbank in het voordeel van de gemeenten is. Veolia is echter hiertegen in beroep gegaan. Dit hoger beroep loopt nog. Voorzichtigheidshalve is de na verrekening 2020 volledig als last onder de verwerkingskosten verwerkt terwijl hier in de begrotingswijziging niet vanuit is gegaan. De verwerkingskosten voor de milieuparken en het gemeentelijk huishoudelijk verzamelafval zijn daarentegen voor resp. € 48.000 en € 55.000 lager uitvallen dan begroot. Voorzieningen Uit de realisatie blijkt dat de voorzieningen afgerond met € 80.000,- zijn toegenomen. Dit kan grotendeels verklaard worden door een dotatie aan de voorziening verlofsparen t.w.v. € 88.000. Opbrengsten Op totaalniveau vallen de opbrengsten € 26.000 hoger uit dan geraamd. Dit wordt deels veroorzaakt door hoger uitgevallen omzet derden, met name als gevolg van de door RD Maasland ontvangen hogere Nedvang opbrengsten t.b.v. € 84.500 en hoger uitgevallen ontvangsten poorttarieven milieuparken t.b.v. € 9.000.
Daarentegen is de bedrijfsmatige gemeentelijke omzet € 29.000 lager uitgevallen dan begroot. De inzameling van het bedrijfsafval resulteert eveneens in een lager uitgevallen opbrengst dan begroot t.b.v. € 6.000 evenals de afvaldoorberekeningen in de programma’s Huishoudelijk afval en Openbare ruimte welke in totaliteit € 9.000 lager zijn uitgevallen. De opbrengst van de afvalstromen papier, metaal en textiel zijn in 2022 nagenoeg gelijk gebleven aan hetgeen begroot. VPB Voor dit onderwerp wordt verwezen naar bladzijde 21. 19
Jaarstukken 2022
Omzetbelasting Eind 2019 heeft deze afdeling van de belastingdienst laten weten dat de vergoedingen welke het Afvalfonds heeft verstrekt vanaf 2015 in het kader van de vermarkte PMD-stromen, belast moeten worden met 21% btw. Deze met terugwerkende kracht ingestelde maatregel is per 1 juli 2020 geëffectueerd. De werkwijze rondom de uitbetaling van de gelden door Afvalfonds is derhalve gewijzigd. Voorheen stelde Nedvang de vergoeding vast en betaalde Afvalfonds het bedrag ( zonder btw ) uit. In de nieuwe opzet sturen de gemeenten ( of gemeentelijke samenwerkingsverbanden ) een factuur inclusief btw. Voor de exploitatie van RD Maasland heeft deze maatregel als gevolg dat zij de vergoeding van PMD inclusief BTW in rekening brengt bij de gemeenten en deze btw vervolgens afdraagt aan de fiscus. Hier staat tegenover dat RD Maasland de BTW voorheffing over de kosten van dit deelprogramma in aftrek mag nemen in de btw aangifte.
20
Jaarstukken 2022
1.2.
Programma 2 – Openbare Ruimte
Inleiding Via de gemeenschappelijke regeling zijn de mechanische reiniging van verhardingen en de reiniging van straatkolken opgedragen aan RD Maasland. Het mechanisch vegen is daar waar mogelijk gecombineerd met het verwijderen van onkruiden. Deze werkzaamheden zijn in overleg met de betreffende gemeente uitgevoerd. Kengetallen Aantal geledigde kolken per gemeente (Per 31 december)
Werkelijk 2021
Begroot 2022
Werkelijk 2022
Leudal ( voor- en najaar )*
14.859
14.850
29.957
Maasgouw ( voor- en najaar )
22.377
22.450
22.640
Totaal
37.236
37.300
52.597
Aantal gemaakte veeguren per gemeente (per 31 december)
Werkelijk 2021
Begroot 2022
Werkelijk 2022
Leudal
2.089
2.000
2.146
Maasgouw
1.266
1.300
1.399
Totaal
3.355
3.300
3.545
*Sinds 2022 voor Leudal in het voor- en najaar. Voorheen enkel voorjaar.
Doelen Met dit programma wordt beoogd dat: • De gemeenten hun mechanische reinigingstaken zo efficiënt mogelijk kunnen laten uitvoeren; • Daar waar mogelijk onkruiden op een niet-chemische wijze kunnen worden verwijderd; • Invulling kan worden gegeven aan een leeftijdsbewust personeelsbeleid. Prestaties De taken zijn conform afspraken uitgevoerd. De aanvragen voor extra veegwerk maakt dat er voor de gemeente Leudal en Maasgouw meer uren zijn gemaakt dan begroot. Dit heeft dan ook uitwerking op de uiteindelijke bijdrage die beide gemeenten dienen te betalen voor het jaar 2022. Het aantal geledigde kolken ligt eveneens hoger dan geraamd en leidt dan ook tot meer kosten voor dit onderdeel ten opzichte van voorgaande jaren. Middelen RD Maasland beschikt over vijf veegmachines, die zijn voorzien van een zogenaamde onkruidborstel. Met deze voorziening is het mogelijk om gelijktijdig met het vegen van de goten, onkruiden op een milieuvriendelijke wijze te verwijderen. Vanaf 1 april 2018 heeft RD Maasland in de gemeente EchtSusteren op basis van een DVO ( DienstVerleningsOvereenkomst ) naar ieders tevredenheid veegwerkzaamheden uitgevoerd. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat per 1 april 2019 een 5-jarig contract tot stand is gekomen. In 2020 is met de gemeente Roerdalen eveneens een DVO afgesloten over het veegwerk voor de periode 1 april 2021 tot en met 31 maart 2021.
Dit contract is eveneens met 5 jaar verlengd. Het schoonmaken van kolken is vooralsnog uitbesteeed.
21
Jaarstukken 2022
Kosten en Opbrengsten gesaldeerd als bijdrage gemeenten in €. Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting na wijz. 2022
Realisatie 2022
Kosten veegdienst
401.959
341.888
406.903
459.585
Kosten kolkendienst
68.086
97.569
107.934
108.765
Saldo van baten en lasten (1)
470.046
439.457
514.837
568.350
0
0
0
0
Gesaldeerd (1+2=3)
470.046
439.457
514.837
568.350
Dekking gem. bijdrage als voorschot (4) *
407.340
439.457
514.837
439.456
(On)bestemd Resultaat (4-3) (min-teken is tekort)
-62.706
0
0
-128.894
Aandeel reserves (2) (min-teken is onttrekking)
*De tussentijdse wijziging van de begroting is niet afgerekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor Programma 1 en 3.
Analyse jaarrekening t.o.v. begroting (na wijziging) Resultaat Enkele hieronder beschreven items zorgen ervoor dat dit Programma een tekort kent. Deze doen zich met name voor bij het onderdeel vegen. Zoals gebruikelijk zullen de gevolgen uit dit Programma worden afgerekend met de deelnemers. De genoemde bedragen zijn de meest belangrijke en leiden als totaal niet geheel tot het verschil. De overige kleine niet benoemde afwijkingen dienen daarvoor meegeteld te worden. Personeel en Materieel De inhuurkosten zijn dit jaar €30.000 hoger uitgevallen dan verwacht werd. Wederom heeft dit naast (langdurig) ziekteverzuim mede weer met de invloed van corona te maken. Daarnaast zijn de wagenparkkosten exclusief afschrijving en rente 20% hoger uitgevallen ten opzichte van vorig jaar. Deze stijging in mede te wijten aan de hogere brandstofprijzen en de gestegen prijzen voor vervangingsonderdelen ten behoeve van reparaties en onderhoud. Exploitatiekosten De DVO voor het vegen in Echt-Susteren en Roerdalen is budgettair neutraal. Wel is het zo dat in deze kosten eigen personeel en eigen machines worden verrekend die ingezet worden. Kapitaallasten Geen bijzonderheden. Verwerkingskosten Het ingezamelde veegvuil en kolkslib wordt één op één doorbelast naar de betreffende gemeente. Opbrengsten Geen bijzonderheden.
22
Jaarstukken 2022
1.3.
Programma 3 – Zakelijke Dienstverlening
Inleiding De zakelijke dienstverlening omvat de inzameling van bedrijfsafvalstoffen ( KWDI-afval = Kantoor-, Winkel-, Diensten en Industrieel Afval ), het vegen van bedrijfsterreinen en (eventueel) diensten ten behoeve van contractgemeenten. De oorsprong van deze dienstverlening is gelegen in het feit dat in het verleden bedrijfsafvalstoffen, van met name kleine bedrijven, tezamen met huishoudelijke afvalstoffen werden ingezameld. Doelen Bijdragen aan dekking vaste kosten, met behoud van kwaliteitsniveau voor deelnemende gemeenten in Programma 1 en 2. Prestaties Met dit programma is in 2022 een resultaat vóór belastingen gerealiseerd ad. € 78.863 negatief. Indicatoren Indicator Omzet afzet- en rolcontainers Omzet bedrijfsmatig vegen Resultaat VPB Gesaldeerd resultaat
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting na wijz. 2022
Realisatie 2022
1.176.992
1.197.250
1.172.250
1.174.610
8.202
7.000
7.000
6.860
30.658
15.924
-64.890
-78.863
-6.147
-3.185
-3.185
0
24.511
12.739
-68.074
-78.863
Middelen RD Maasland beschikt over specifiek transportmaterieel waarmee afzet- en rolcontainers kunnen worden getransporteerd resp. gewogen en geledigd. Voor het vegen van bedrijfsterreinen zijn veegmachines ingezet. Kosten en Opbrengsten gesaldeerd als negatief effect (verhoging van) op gemeentelijke bijdrage €. Realisatie 2021 2012 31.377
Begroting 2022
Begroting na wijz. 2022
17.507
-62.637
-68.609
-638
-1.583
-2.253
-10.253
30.738
15.924
-64.890
-78.863
Aandeel reserves (2)
0
0
0
0
Gesaldeerd (1+2=3)
30.738
15.924
-64.890
-78.863
Dekking/verhoging gem. bijdrage als vs (4)
80
12.739
-68.074
-12.739
(On)bestemd Resul. (3+4=5) (min-teken is tekort )*
30.658
3.185
3.185
-91.602
Te betalen VPB 20% (6)
6.148
-3.185
-3.185
0
Extra Resultaat P3 na belastingdruk (5-6)
24.511
0
0
-91.602
Inzameling Bedrijfsafval Bedrijfsmatig vegen Saldo van baten en lasten (1)
Realisatie 2022
*De tussentijdse wijziging van de begroting is niet afgerekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor Programma 1 en 2.
23
Jaarstukken 2022
Analyse jaarrekening t.o.v. begroting (na wijziging). Resultaat Via de bijgestelde raming is een voor de vpb-plichtig gecorrigeerd netto negatief resultaat van € 65.000 geschat. Kijkende naar de werkelijkheid valt dit resultaat iets negatiever uit, namelijk € 79.000 negatief (na belasting). In de onderstaande alinea’s wordt besproken wat de oorzaak van is. Personeel en Materieel De wagenparkkosten lagen dit jaar fors boven de gewijzigde begroting (€12.000). Dit is met name te danken aan de stijgende brandstofprijzen en (geindexeerde) onderhoudskosten. Daarentegen lagen de afschrijvingskosten wagenpark fors onder de gewijzigde begroting (-/- € 13.000,-). De inhuurkosten binnen dit programma vallen gunstiger uit (€ 2.000) ten opzichte van de begroting, omdat er minder gebruik is hoeven te maken van externe inhuur en compenseren hierdoor weer de overschrijding van de wagenparkkosten. De personeelskosten vallen circa € 12.000 hoger uit ten opzichte van de gewijzigde begroting. Kapitaallasten Geen bijzonderheden. Verwerkingskosten De verwerkingskosten van het bedrijfsafval liggen circa € 14.000 onder de geschatte (bijgeraamde) kosten. Overheadkosten De Overheadkosten vallen binnen dit programma ongunstig uit. Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er een overschrijding van € 20.000 op de overhead.
Opbrengsten De opbrengsten van programma 3 vallen toch licht hoger uit dan geschat is na de begrotingswijziging. Het verschil betreft ongeveer €7.000. Dit heeft een positief effect op het resultaat van programma 3. VPB voor Programma 3 Vanaf het boekjaar 2016 zijn overheden welke activiteiten uitvoeren op de commerciële markt verplicht belasting te betalen. RD Maasland is voor de werkzaamheden in dit Programma vennootschapsplichtig. De verplichtingen tot en met het boekjaar 2021 zijn inmiddels afgerekend. Als gevolg van het negatieve resultaat wordt geen VPB last verwacht binnen dit programma VPB voor Programma 1 Eind februari 2019 heeft de brancheorganisatie NVRD ( Nederlandse Vereniging van Reinigings Diensten ) laten weten dat er met de fiscus landelijk afspraken zijn gemaakt over een werkbare oplossing omtrent de waarde creërende huishoudelijke afvalstromen zoals textiel, papier, metalen, holglas, PMD. Hierdoor ontstaat ook in Programma 1 een vpb-plicht. In het algemeen wordt gesteld dat de positieve waarde van de afvalstromen een winst genereert van 1% waarover dan vpb dient te worden betaald. Begin 2020 is in dit kader in samenwerking met de accountant en de lokale afdeling van de fiscus een Vaststellingsovereenkomst ( VSO ) voor de duur van 5 jaar ( looptijd 2016 tm 2020 ) ondertekend. Voor 2021 en 2022 zijn deze afspraken verlengd.
24
Jaarstukken 2022
1.4.
Algemene dekkingsmiddelen
Onderstaand is het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen opgenomen.
Algemene dekkingsmiddelen
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting na wijz. 2022
Progr.1 Saldo van baten en lasten
4.639.705
4.692.031
4.575.837
4.698.151
Progr.1 Aandeel reserves
-249.100
-249.100
-249.100
-249.100
Dekking Progr. 1
3.904.565
4.193.831
4.077.637
4.193.831
Dekking Peel en Maas
249.100
249.100
249.100
249.100
Resultaat Progr. 1
-236.940
0
0
-6.120
Progr.2 Saldo van baten en lasten
470.046
439.457
514.837
568.350
0
0
0
0
Dekking Progr. 2
407.340
439.457
514.837
439.456
Resultaat Progr. 2
-62.706
0
0
-128.894
Progr.3 Saldo van baten en lasten
30.738
15.924
-64.890
-78.863
0
0
0
0
6.148
3.185
3.185
0
-80
-12.739
68.074
-12.739
Extra Resultaat Progr. 3
24.511
0
0
-91.602
Totaal resultaat P 1-2-3
-275.136
0
0
-226.617
Progr.2 Aandeel reserves
Progr.3 Aandeel reserves Progr.3 VPB Dekking Progr. 3
Realisatie 2022
Het totale tekort in 2022 van €-226.617 ( vóór belastingdruk €- 228.333 ), is op de balans opgenomen. Opgemerkt wordt dat het aandeel Programma twee ( €- 128.894) conform afspraak wordt afgerekend met de deelnemers. Daarnaast is het AB voornemens binnen Programma 1 om positieve resultaten van deelnemers toe te voegen aan de Algemene reserve en negatieve resultaten van deelnemers af te rekenen. Het tekort van programma 3 zal eveneens worden afgerekend met de deelnemers.
1.5.
Onvoorzien / Algemene reserve
Op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen zijn de deelnemende gemeenten verplicht eventuele tekorten aan te vullen bij een dergelijk samenwerkingsverband. Desondanks is conform bestuursbesluit besloten een weerstandscapaciteit, bestaande uit een post onvoorzien (incidentele weerstandscapaciteit; voor RD Maasland n.v.t. ) en een algemene reserve (structurele weerstandscapaciteit) bij RD Maasland aan te houden om schommelingen in tarieven op te vangen. Voor de Algemene Reserve ( zie ook bladzijde 29 en 48 ) geldt dat het huidige saldo ( €. 385.000 ) boven de afgesproken minimum grens van €. 240.000 ligt.
25
Jaarstukken 2022
1.6.
Bijdrage Gemeenten 2022
Bedragen x €
Programma 1 Leudal Maasgouw Roerdalen Echt-Susteren Tot. Programma 1 Bedragen x €
Programma 2 Leudal Maasgouw Tot. Programma 2 Bedragen x €
Programma 3 Leudal Maasgouw Roerdalen Tot. Programma 3
Voorschot Programma 1 Huisvuil
Werkelijk Programma 1 Huisvuil
2.010.039 1.367.590 746.783 318.518 4.442.930 Voorschot Programma 2 Vegen
1.967.442 1.365.638 759.355 356.616 4.449.051 Werkelijk Programma 2 Vegen
207.205 134.683 341.888 Voorschot Programma 3 Zakelijk
278.214 181.371 459.585
Voorschot Progr. 2 Kolken
Werkelijk Progr. 2 Kolken
38.844 58.725 97.569
61.948 46.817 108.765
Werkelijk Programma 3 Zakelijk
-5.616 -3.812 -3.312 -12.740
34.049 23.634 21.179 78.863
Bedragen x €
Voorschot Alle programma’s
Werkelijk Alle programma’s
Totaal onbestemd resultaat
Leudal Maasgouw Roerdalen Echt-Susteren Totaal alle programma’s
2.250.472 1.557.185 743.472 318.518
2.341.653 1.617.460 780.535 356.616
-91.181 -60.275 -37.063 -38.098
4.869.647
5.096.264
-226.617
Resultaat na vpb : -/- € 226.617 Voor Programma 1 geldt dat de werkelijke aansluitingen ten opzichte van de raming verhoudingsgewijs anders uitpakken, waardoor verschillen ontstaan in de geraamde en werkelijke bedragen. Afhankelijk van een besluit van het Bestuur zullen de werkelijke bijdragen van de gemeente wijzigen ten opzichte van de betaalde voorschotten.
26
Jaarstukken 2022
2. Financiële Besturing, (Risico)beheersing, Bedrijfsvoering en Kengetallen In dit hoofdstuk komen de aspecten met betrekking tot (financiële) besturing en beheersing aan de orde. Voor haar financiële besturing richt RD Maasland zich met name op zaken als: een sluitende Resultatenrekening, een beperkte schulden- en vorderingenpositie, voldoende solvabiliteit en liquiditeit en een adequate Reserve. Ten behoeve van betrouwbare informatie over deze grootheden zijn een goede administratieve organisatie en interne controle, evenals een voldoende mate van risicobeheersing, onontbeerlijk. Ook daarover gaat dit hoofdstuk. Los van wat RD Maasland zelf van belang vindt voor haar financiële besturing, wordt in diverse weten regelgeving voorgeschreven dat in de Jaarrekening en Begroting enkele (verplichte) kengetallen moeten worden opgenomen. Het gaat bijv. om het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten), de Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) en het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). De daaruit voortvloeiende zaken worden eveneens in dit hoofdstuk behandeld. Hoewel RD Maasland zelf niet of nauwelijks stuurt op deze kengetallen, wordt er toch enige toelichting op gegeven. Concreet gaat het om de volgende paragrafen: 1. Weerstandsvermogen: verhouding tussen financiële risico’s en weerstandscapaciteit a. Reserves 2.
Financiële Kengetallen a. Netto Schuldquote b. Solvabiliteitsratio c. Structurele Exploitatieruimte d. EMU-saldo 3. Onderhoud Kapitaalgoederen 4. Financiering a. Liquiditeitsrisico b. Kredietrisico c. Renterisiconorm d. Kasgeldlimiet 5. Risicobeheersing 6. Administratieve Organisatie / Interne Controle 7. Personeel & Organisatie 8. Verbonden Partijen 9. Rechtmatigheid
27
Jaarstukken 2022
2.1.
Weerstandsvermogen: verhouding financiële risico’s en weerstandscapaciteit (reserves)
Het weerstandsvermogen is het vermogen om niet-structurele financiële risico’s te kunnen opvangen, teneinde continuïteit in de dienstverlening te kunnen waarborgen. Ten principale geldt, op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, dat de deelnemende Gemeenten verplicht zijn eventuele tekorten van RD Maasland aan te vullen. Weerstandscapaciteit (bestaande uit een post onvoorzien en/of algemene reserve) zou uit dien hoofde dan ook niet noodzakelijk zijn. Niettemin is cf Bestuursbesluit van 14 november 2012 gekozen voor het vormen van een Algemene Reserve, enerzijds ten behoeve van de naar RD Maasland overgedragen overheidstaken (i.c. de wettelijke zorgplicht tot inzameling van huishoudelijk afval ingevolge Wet Milieubeheer) en anderzijds ten behoeve van de zakelijke dienstverlening. Zodoende heeft RD Maasland ruimte gekregen om door middel van reserves incidentele tegenvallers zelf op te vangen en grote schommelingen in de bijdragen van Gemeenten te voorkomen. Daarnaast zijn enkele specifieke (bestemmings-)reserves gevormd, als buffer voor de instandhouding van het container- en wagenpark en het gebouwencomplex (voorziening). Tevens is een reserve gevormd als buffer voor het eigen-risicodrager zijn van de WIA-kosten, alsmede een vereveningsfonds PMD. Er zijn ook enkele voorzieningen gevormd voor te verwachten toekomstige lasten.
Tot slot: periodiek worden de risico’s geïnventariseerd: gebeurtenissen die, wanneer ze zich voordoen, nadelige financiële gevolgen hebben (zie paragraaf 5.).
2.1.a. Reserves De volgende reserves zijn gevormd: Algemene-Reserve a. Overheidstaken: deze reserve is bedoeld voor bijv. onderzoeks- en advieskosten en vastgesteld op 5 à 10% van de Gemeentelijke Bijdragen (i.c. tussen € 240.000 en € 490.000) b. Zakelijke dienstverlening: Deze reserve is bedoeld ter dekking van het marktrisico, aangezien een gemeentelijk vangnet voor zakelijke dienstverlening ontbreekt. De hoogte is vastgesteld op een niveau dat toereikend is om de overheadkosten van ca. twee jaren te kunnen dekken (i.c. een niveau tussen € 255.000 à € 510.000) Bestemmings-Reserve c. Egalisatiereserve instandhouding Mini-Containerpark (ten behoeve van opvang éénmalige/grootschalige vervanging, ter grootte van twee jaren): max € 352.000 d. Egalisatiereserve instandhouding Wagenpark (ten behoeve van opvang calamiteitenvervanging en/of inhaalslag, ter grootte van twee voertuigen): max. € 143.000 e. Reserve Eigen Risico WIA (als alternatief voor herverzekeren): € 75.000 Desintegratie Reserve Uittreding Peel & Maas f. Desintegratiereserve Peel & Maas, ter dekking van niet direct af te bouwen vaste kosten, na uittreding uit de Gemeenschappelijke Regeling van de Gemeente Peel & Maas per 1-1-2018. Voorzieningen g. Er zijn voorzieningen gevormd voor Cafetaria-regeling, gebouwen en vloergebreken MP Maasbracht.
28
Jaarstukken 2022
Reserves (x € 1.000)
2020
2021
2022
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Norm Min/max
Alg.Res. overheid
240/490
189
385
385
Alg.Res. zakelijk
255/510
205
230
254
Bestem. Reserve
399
399
399
Desintegratiereserve P & M
498
249
0
(On)bestemd Resultaat
155
-275
-226
Totale Reserves
1.446
987
812
Voorzieningen
178*
145*
243*
Waarvan dub.deb.*
13
0
0
*Let op: de voorziening dubieuze debiteuren wordt in de balans in mindering gebracht bij de post debiteuren. Zie hierbij ook bladzijde 38,44 en 47.
Uit onderstaande tabel blijkt wat de invloed van het verwerken van het voorstel voor resultaatbestemming 2022 heeft op de Algemene Reserves: Reserves (x € 1.000)
Verwerking Voorstel Saldo na Saldo voor Resultaatbestemming Resultaatbestemming Resultaatbestemming
Alg.Res. overheid
385
0
385
Alg.Res. zakelijk
254
0
254
(On)bestemd Resultaat
-225
225*
0
*Negatieve resultaten van programma 1, 2 en 3 zullen conform voorstel worden afgerekend met de gemeenten
29
Jaarstukken 2022
2.2.
Financiële Kengetallen
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) moeten enkele Financiële Kengetallen worden opgenomen; ze zijn in deze paragraaf vermeld. RD Maasland stuurt zelf niet op deze kengetallen en ontwikkelt er dus geen beleid voor. De Provincie geeft aan dat zij geen handreiking voor adequate betekenisgeving en beoordeling van de kengetallen kan doen, noch dat er eensluidende normen voor bestaan of dat zij normen zou opleggen. Desalniettemin is hieronder een zo goed mogelijke invulling gegeven aan elk kengetal, aan de hand waarvan door RD Maasland de Kengetallen kunnen worden beoordeeld, en de gerealiseerde waarden en ontwikkeling daarin kunnen worden verklaard. De voor de berekening van de kengetallen benodigde tabellen zijn opgenomen in de Bijlagen.
2.2.a. Netto Schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Bedacht moet worden dat dit kengetal wordt berekend op een peildatum en dus een momentopname is: enkele weken eerder of later kan de situatie beduidend zijn gewijzigd. Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Netto 2019 2020 2021 2022 Schuldquote in % Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie < 130 % 50 % 52 % 56 % 63 % De Netto Schuldquote beweegt zich bij RD Maasland op een niveau van 50 à 63 % en bevindt zich dus ruimschoots binnen de VNG-norm. NB: BBV schrijft ook het kengetal “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” voor, echter bij RD is geen sprake van “verstrekte leningen”.