Bijlage 7 Meerjaren Perspectief op Grondexploitaties en Ontwikkellocaties

Meerjaren Perspectief op Grondexploitaties en Ontwikkellocaties 2022 / 2023 (MPGO) Van de gemeente Echt-Susteren

Behandeling in de raadsvergadering van 14 december 2023

1

Inhoud Managementsamenvatting .....................................................................................................................6 Inleiding...................................................................................................................................................7 Status van het MPGO ..........................................................................................................................7 Uitgangspunten grondexploitaties ..........................................................................................................8 Nota Grondbeleid................................................................................................................................8 Didam ..................................................................................................................................................8 Grondprijsbeleid en Grondprijsbrief 2023 ..........................................................................................8 Woningbouw ...................................................................................................................................9 Bedrijventerreinen ..........................................................................................................................9 Maatschappelijk

vastgoed...............................................................................................................9 Landbouwgronden ..........................................................................................................................9 Overhoeken en snippergroen..........................................................................................................9 Uitgangspunten en parameters...........................................................................................................9 Grondprijsbeleid..............................................................................................................................9 Wonen ...................................................................................................................................................10 Woonbeleid .......................................................................................................................................10 Vertaling provinciaal en landelijk beleid naar ons gemeentelijk beleid ............................................11 Prognose............................................................................................................................................11 Marktontwikkelingen koopwoningen ...............................................................................................12 Prestatieafspraken

met woningcorporaties ......................................................................................12 Gemeentelijke planvoorraad.............................................................................................................12 Bedrijven ...............................................................................................................................................13 Beleid betreffende bedrijven en bedrijventerreinen ........................................................................13 Vertaling provinciaal en landelijk beleid naar ons gemeentelijk beleid ............................................13 Samenwerking Ontwikkelmaatschappij Midden Limburg (OML)......................................................13 Gemeentelijke economische behoefte .............................................................................................14 Regionale afstemming vraag en aanbod ...........................................................................................14 Kantoren................................................................................................................................................14 Projecten Bedrijven ...............................................................................................................................15 Bedrijventerrein De Berk in Echt

(B03)..............................................................................................15 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................15 Algemene informatie.....................................................................................................................15 Stand van zaken en planning.........................................................................................................15 Juridisch.........................................................................................................................................15 Financieel.......................................................................................................................................15

2

Risico .............................................................................................................................................16 Herstructurering bedrijventerrein De Loop in Echt (B05) .................................................................16 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................16 Algemene informatie.....................................................................................................................16 Stand van zaken en planning.........................................................................................................17 Juridisch.........................................................................................................................................17 Financieel.......................................................................................................................................17 Risico .............................................................................................................................................17 Ontwikkeling Businesspark Midden Limburg (BPML) in Echt (B27) ..................................................18 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................18 Algemene

informatie.....................................................................................................................18 Stand van zaken en planning.........................................................................................................18 Juridisch.........................................................................................................................................18 Financieel.......................................................................................................................................18 Risico .............................................................................................................................................19 Uitbreiding bedrijventerrein De Berk III in Echt (B50).......................................................................19 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................19 Algemene informatie.....................................................................................................................20 Stand van zaken en planning.........................................................................................................20

Juridisch.........................................................................................................................................20 Financieel.......................................................................................................................................20 Risico’s ...........................................................................................................................................20 Uitbreiding bedrijventerrein De Loop-West in Echt (B52).................................................................21 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................21 Algemene informatie.....................................................................................................................21 Stand van zaken en planning.........................................................................................................22 Juridisch.........................................................................................................................................22 Financieel.......................................................................................................................................22 Risico

.............................................................................................................................................22 Bedrijventerrein ’t Vonderen in Echt.................................................................................................22 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................22 Algemene informatie.....................................................................................................................22 Stand van zaken en planning.........................................................................................................23 Juridisch.........................................................................................................................................23 Financieel.......................................................................................................................................23 Risico .............................................................................................................................................23

3

Livar Experience Centre (B47) ...........................................................................................................24 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................24 Algemene informatie.....................................................................................................................24 Stand van zaken en planning.........................................................................................................25 Juridisch.........................................................................................................................................25 Financieel.......................................................................................................................................25 Risico .............................................................................................................................................25 Projecten Wonen...................................................................................................................................26 Herstructurering schoollocatie Burgemeester Willemeschool in Nieuwstadt (B44).........................26 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................26 Algemene

informatie.....................................................................................................................26 Stand van zaken en planning.........................................................................................................26 Juridisch.........................................................................................................................................26 Financieel.......................................................................................................................................27 Risico .............................................................................................................................................27 Ruimte voor Ruimte Oude Rijksweg Noord in Susteren (B45) ..........................................................27 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................27 Algemene informatie.....................................................................................................................28 Stand van zaken en planning.........................................................................................................28 Juridisch.........................................................................................................................................28

Financieel.......................................................................................................................................28 Risico .............................................................................................................................................28 Integrale gebiedsontwikkeling Bocage in Echt (B46).........................................................................28 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................28 Algemene informatie.....................................................................................................................29 Stand van zaken en planning.........................................................................................................29 Juridisch.........................................................................................................................................29 Financieel.......................................................................................................................................29 Risico .............................................................................................................................................30 Julianastraat / Emmastraat / Mussenstraat in Echt

(B48).................................................................30 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................30 Algemene informatie.....................................................................................................................30 Stand van zaken en planning.........................................................................................................30 Juridisch.........................................................................................................................................31 Financieel.......................................................................................................................................31 Risico .............................................................................................................................................31

4

Dakpannenlocatie Cuijpers (B49) ......................................................................................................31 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................31 Algemene informatie.....................................................................................................................32 Stand van zaken en planning.........................................................................................................32 Juridisch.........................................................................................................................................32 Financieel.......................................................................................................................................32 Risico .............................................................................................................................................32 Ruimte voor ruimte Weijenpasweg in Echt (B51) .............................................................................33 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................33 Algemene informatie.....................................................................................................................33

Stand van zaken en planning.........................................................................................................33 Juridisch.........................................................................................................................................33 Financieel.......................................................................................................................................33 Risico .............................................................................................................................................34 Middelveld (werknaam Louersveld) in Susteren ...............................................................................34 Grafische weergave locatie ...........................................................................................................34 Algemene informatie.....................................................................................................................34 Stand van zaken en planning.........................................................................................................35 Juridisch.........................................................................................................................................35

Financieel.......................................................................................................................................35 Risico .............................................................................................................................................35 Resultaat, meerjarenprognose, opbrengsten en investeringen............................................................36 Risicomanagement, weerstandsvermogen en eindconclusie ...............................................................37

5

Managementsamenvatting Voorheen werd de raad met verschillende aparte voorstellen geïnformeerd over de financiële stand van zaken van de verschillende gemeentelijke grondexploitaties. In de Nota Grondbeleid, door de raad vastgesteld op 14 december 2022, is aangekondigd om jaarlijks een rapportage aan de raad aan te bieden betreffende de gemeentelijke grondexploitaties. Middels het zogenaamde Meerjaren Perspectief Grondexploitaties en Ontwikkellocaties (MPGO) kan de raad de stand van zaken en nadere informatie vinden over de gemeentelijke grondexploitaties. Het jaarlijkse MPGO wordt gelijktijdig met de Grondprijsbrief aan de raad aangeboden. De MPGO is ter kennisname en de Grondprijsbrief ter vaststelling.

6

Inleiding Met dit MPGO 2023 wordt inzicht gegeven in de financiële stand van zaken van de gemeentelijke grondexploitaties per 31 december 2023. Ook wordt een doorkijk gegeven in de verwachtingen voor de komende jaren. In het MPGO wordt ingegaan op: - Wat we willen bereiken met de grondexploitaties en wat we daarvoor doen; - De manier waarop de programma’s in de grondexploitaties afgestemd zijn op het gemeentelijk beleid; - Wat zijn de kosten, de opbrengsten en het uiteindelijk te verwachten eindresultaat; - Toelichting op de (financiële) ontwikkelingen ten opzichte van het voorgaande jaar, indien er sprake is van bijstelling van of verschuivingen binnen de grondexploitatie worden die toegelicht; - Inzicht in de risico’s en het bijbehorende risicomanagement. Het MPGO legt hiermee de verbinding tussen beleid en markt die in de gemeentelijke grondexploitaties zijn opgenomen.

Status van het MPGO Het MPGO heeft als doel om de raad inzicht te geven in de programmering in de ruimtelijke ontwikkelingsprojecten en de financiële vertaling daarvan in de grondexploitaties. De raad kan op deze manier meer invulling geven aan haar controlerende taak. Het MPGO heeft nadrukkelijk tot doel de ontwikkelingen en mogelijke risico’s in kaart te brengen. Wanneer dit resulteert in noodzaak tot bestuurlijk handelen dan vindt hiervoor afzonderlijke besluitvorming plaats conform geldende procedures.

7

Uitgangspunten grondexploitaties Nota Grondbeleid In december 2022 heeft de raad de Nota Grondbeleid vastgesteld. Met de vaststelling heeft de raad kaders meegegeven waarbinnen het college van burgemeester en wethouders het grondbeleid voert. Grondbeleid zoals beschreven in de Nota Grondbeleid is leidend voor de keuzes die we maken en de wijze waarop ontwikkelingen gefaciliteerd worden. Het grondbeleid is een middel voor de gemeente om de regie te nemen op kwalitatieve ruimtelijke ontwikkelingen. Het huidige grondbeleid biedt mogelijkheden om daadkrachtig in te kunnen spelen op demografische en economische ontwikkelingen. De strategische ligging van de gemeente biedt kansen voor de ontwikkeling van bedrijvigheid. In ruimtelijke ontwikkelingen staat de leefbaarheid centraal. In een goede balans tussen natuur, wonen en werken lijkt de grens, met de ontwikkelingen uitbreiding de Berk III en de Loop Echt, voor uitbreiding van bedrijvigheid bereikt. Met een meer actief pachtbeleid proberen we ruimte te creëren voor jonge agrariërs om samen met hen een duurzame en natuur inclusieve landbewerking te krijgen. Keuzes worden integraal genomen waarbij specifieke omgevings- en maatschappelijke factoren worden meegenomen in de besluitvorming. Maatwerk is hierin de sleutel. Afhankelijk van de situatie kiest de gemeente een meer actieve of faciliterende rol.

In de besluitvorming wordt ook de maatschappelijke meerwaarde van een ruimtelijke ontwikkeling meegenomen. Financiële gevolgen zijn niet primair leidend in de besluitvorming. De gemeente acteert marktconform en transparant. De gemeente handelt steeds vanuit behoud en verbeteren van een kwalitatieve leefomgeving. Marktconformiteit wordt gewaarborgd door onafhankelijke taxaties door beëdigd taxateurs waarbij, indien nodig, een residuele methode gehanteerd wordt.

Samengevat gaan we als gemeente meer de regie nemen op kwalitatieve ruimtelijke ontwikkeling. Een goede balans tussen kwalitatief voldoende aanbod van woningen, bedrijvigheid en maatschappelijke voorzieningen. Leefbaarheid staat centraal. Het buitengebied behouden en waar mogelijk versterken. Om dit te bereiken hanteren we een actief situationeel grondbeleid. Dat wil zeggen dat we als gemeente aansturen op wenselijke ruimtelijke ontwikkelingen en per situatie bekijken welke rol we als gemeente in de wenselijke ontwikkeling pakken.

Didam Bij de uitgifte van gronden in pacht en de verkoop van gronden en bezittingen wordt rekening gehouden met de uitspraken van het zogenaamde Didam arrest. De voorgenomen uitgifte in pacht of vervreemding wordt gepubliceerd. Pas nadat aan de wettelijke verplichtingen is voldaan vindt eventuele transactie plaats.

Grondprijsbeleid en Grondprijsbrief 2023 In de Nota Grondbeleid is bepaald dat de raad jaarlijks een besluit neemt over de grondprijzen. Deze Grondprijsbrief is het kader voor het aangaan van transacties door het college van burgemeester en wethouders. De kaders voor de Grondprijsbrief zijn vastgelegd in de Nota Grondbeleid. Doelen van het grondprijsbeleid zijn:

8

-

Marktconforme grondprijzen met inachtneming van spelregels rondom staatssteun en Didamarrest. Optimalisatie van grondopbrengsten rekening houdend met de residuele waarde van verschillende functies. Bevorderen van een kwalitatief en kwantitatief woningaanbod. Behoud en waar mogelijk versterken van werkgelegenheid en bedrijvigheid. Transparantie.

In de Grondprijsbrief wordt onderscheid gemaakt in verschillende categorieën.

Woningbouw In de basis wordt de grondprijs bij woningbouwprojecten residueel bepaald. De gemeente streeft naar een programma met een ruim aanbod aan betaalbare woningen zowel in huur als in koop. Bij de residuele waardebepaling van de grond wordt hiermee rekening gehouden.

Bedrijventerreinen Bij uitgifte van bedrijventerreinen wordt voor de bepaling van de grondprijs uitgegaan van een onafhankelijke taxatie met residuele methode. In de onafhankelijke taxatie wordt ook een vergelijking met regionale bedrijfsontwikkelingen gemaakt.

Maatschappelijk vastgoed Uitgiftes van eigendom aan maatschappelijke instellingen en sportverenigingen is maatwerk en de prijsstelling wordt per situatie beoordeeld waarbij de door de Raad vastgestelde uitgangspunten en kaders leidend zijn. Bij de prijsstelling wordt rekening gehouden met de wenselijkheid van de maatschappelijke functie en is het criterium markconformiteit van ondergeschikt belang.

Landbouwgronden Het huidige beleid is er op gericht om terughoudend te zijn met verkoop van landbouwgronden. In het geval van verkoop wordt de waarde bepaald door een onafhankelijke deskundige adviseur.

Overhoeken en snippergroen Er wordt terughoudend omgegaan met de verkoop van overhoeken en snippergroen. Deze gronden worden primair ingezet ten behoeve van de energietransitie en klimatologische en ecologische maatregelen. Ruimtelijke kwaliteit staat hierbij centraal.

Uitgangspunten en parameters De grondexploitaties worden vanuit een conservatieve benadering berekend. Speculatieve risico’s worden vermeden en er wordt behoudend omgegaan met verwachte inkomsten. Kosten worden zo realistisch mogelijk ingeschat. De inschatting van de kosten wordt waar mogelijk gebaseerd op werkelijk kosten van vergelijkbare werkzaamheden en / of calculaties van adviesbureaus.

Grondprijsbeleid Voor 2022 en de doorkijk naar 2023 en 2024 gelden dezelfde prijzen als eerder, eventueel geïndexeerd.

9

Als indexering van de kosten wordt uitgegaan van 10%. Hierbij de kanttekening plaatsend dat de kosten na indexering worden getoetst aan marktprijzen. De markt is de afgelopen jaren enorm in beweging geweest. Schaarste van materialen en mensen hebben een meer dan gebruikelijke prijsopdrijvende werking gehad. De markt is inmiddels enigszins, hoewel op een aanzienlijk hoger niveau, gestabiliseerd. Voor 2023 en verder worden de prijzen of de methodiek zoals vastgelegd in de grondprijsbrief van het betreffende jaar gehanteerd. Voor de indexering van de opbrengsten wordt bij de bepaling van de grondexploitaties voor 2022 uitgegaan van een index van 2%. Voor 2023 wordt uitgegaan van een index van 1% tot 2%. In het geval van een Publiek-Private-Samenwerking (PPS) vindt indexering plaats in overleg met de ontwikkelaar. Voor de opbrengsten wordt uitgegaan van de index zoals deze binnen de gemeente gehanteerd wordt. De na-ijlende gevolgen van corona en onzekere economische omstandigheden hebben een remmende werking op de grond- en huizenmarkt. Voor een werkelijke grondtransactie bepaalt een taxatie op residuele methode de prijs. De betreffende grondexploitatie wordt dan op basis hiervan bijgesteld. Als rentecomponent wordt uitgegaan van een voorcalculatorische rekenrente van 0,71% in 2023 en 0,74% in 2024 en verdere jaren.

De voorcalculatorische rente is berekend op de wijze die het BBV voorschrijft. Tussentijdse winstneming bij de grondexploitaties geschiedt door de Commissie BBV voorgeschreven “Percentage of completion - methode” (Poc-methode). De gemeente is zelf voorstander van een voorzichtiger beleid. Hetgeen inhoudt dat er ook daadwerkelijk sprake moet zijn van gerealiseerde winsten (rekening houdende met de nog te realiseren kosten). Het verschil tussen de verplichte winstneming conform Poc-methode en de door de gemeente gehanteerde winstneming wordt toegevoegd aan een aparte reserve “Winst Grondexploitaties” (RWG). Zodra winsten ook volgens gemeentelijk beleid als gerealiseerd gelden, worden deze bij de afsluiting van het boekjaar vanuit de RWG overgeboekt naar de Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG). Conform huidige besluitvorming ligt op de RWG telkenmale een claim voor het nog aan de ARG over te boeken bedrag. Overboekingen vanuit de RWG kunnen dus enkel naar de ARG plaatsvinden. Deze methode is vastgelegd in de richtlijnen die we als gemeente moeten hanteren en zijn vastgelegd in de Besluitvorming Begroting en Verantwoording (BBV). Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) In alle verslaglegging en toegepaste methodes worden de richtlijnen zoals vastgelegd in het BBV gevolgd.

De aangifte vennootschapsbelasting gebeurt in opdracht van de gemeente Echt-Susteren door een extern gespecialiseerd adviesbureau.

Wonen Woonbeleid De huidige basis voor het gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid is de Structuurvisie Wonen 2022 tot en met 2025. Afwegingkaders zijn ruimtelijke kwaliteit en de behoefte aan de te realiseren woningen: de juiste woning voor de juiste doelgroep op de juiste locatie.

10

Voor de komende jaren geven onderzoekscijfers aan dat de groep senioren sterk toeneemt, hiermee neemt de behoefte aan grondgebonden seniorenwoningen en appartementen met lift toe. Een andere doelgroep waarvan de vraag naar woningen toeneemt zijn starters en jongeren. Dat betekent behoefte aan huur- en koopwoningen in het betaalbare segment en het inzetten van flexibele wooneenheden in de vorm van micro-wonen of tijdelijke woningen. De binnen de gemeente werkzame woningcorporaties worden hierbij actief betrokken. Daarnaast wordt binnen de gemeente Echt-Susteren ingezet op transformatie van detailhandel en ander vastgoed naar wonen. Deze transformatie draagt bij aan het leefbaar en aantrekkelijk houden van de leefomgeving en tegelijkertijd aan de behoefte aan eerder genoemde woningen. Andere aspecten, in toenemende mate van belang, zijn duurzaamheid en levensloopbestendigheid van de woningen.

Vertaling provinciaal en landelijk beleid naar ons gemeentelijk beleid Om het nationale woningtekort terug te dringen tot een gezond evenwicht, zet het Rijk met het Programma Woningbouw in op de realisatie van 900.000 woningen tot en met 2030. De Limburgse gemeenten gaan een bijdrage leveren aan de Rijks-versnellingsopgave door de toevoeging van minimaal 26.550 woningen tot en met 2030, met de mogelijkheid van 20.000 woningen extra. Het Rijk streeft in de versnellingsopgave naar 2/3 betaalbaar en naar 30% sociale huur in de bestaande voorraad in 2030. Gemeente Echt-Susteren streeft naar realisatie van 125 woningen per jaar, vooralsnog tot 2025. In deze Woondeal wordt een knip gemaakt voor plannen tot en met 2024 en voor de periode daarna. Midden-Limburg koppelt aan deze knip een evaluatiemoment. Dit betekent dat wij in aanloop naar de periode 2025-2030 met het Ministerie willen evalueren, in hoeverre de uitwerking van de afspraken - waaronder de noodzakelijke wederkerigheid en aansluiting bij de lokale behoefte - voor Midden-Limburg geconcretiseerd worden. In de aankomende Wet Regie op de Volkshuisvesting wordt opgenomen dat elke gemeente een woonprogramma (omgevingsprogramma Wonen) moet maken. In dit woonprogramma gaat de gemeente in op het woningbouwprogramma, betaalbaarheid, verduurzaming en leefbaarheid.

Maar ook op de huisvesting van aandachtsgroepen en op de zorg- en ondersteuningsbehoefte in relatie tot wonen, dit alles vormt de woonzorgvisie. De woonzorgvisie en de afspraken uit de Woondeal zullen een plek krijgen in de lokale prestatieafspraken tussen gemeenten, woningcorporaties en huurdersbelangenverenigingen. Deze afspraken worden voortdurend herijkt op basis van de meest recente inzichten.

Prognose Het aantal inwoners in de gemeente Echt-Susteren is met 31.967 personen in 2023 bijna gelijk gebleven ten opzichte van het aantal in 2003 (bron: alle cijfers). Volgens de oorspronkelijke prognoses zou de gemeente Echt-Susteren vanaf 2020/2021 qua bewonersaantallen krimpen. Deze trend is niet ingezet, prognoses geven een verschuiving aan naar latere jaren (2029 en verder). Gezien de toenemende werkgelegenheid binnen onze gemeente door de uitbreiding van de bedrijventerreinen kan de vraag worden gesteld of deze eventuele krimp wordt opgevangen doordat meer werknemers zich hier vestigen. Deze ontwikkelingen worden gevolgd, zodat hier adequaat op kan worden ingespeeld. Samen met woningcorporaties en projectontwikkelaars worden plannen ontwikkeld en gerealiseerd van woningen voor specifieke doelgroepen zoals jongeren, starters op de woningmarkt en senioren.

11

Nieuwe woonconcepten en ontwikkelingen als transformatie en verduurzaming van de woningvoorraad zijn hierbij aanvullende opgaven.

Marktontwikkelingen koopwoningen De druk op de woningmarkt is toegenomen. In 2023 is de gemiddelde vraagprijs voor een woning in Echt-Susteren € 396.339,-. We zien dat burgers met een kleine of modale portemonnee steeds moeilijker een betaalbare koopwoning kunnen vinden. Vooral de slaagkans van de reguliere woningzoekende zoals jongeren, starters en doorstromende gezinnen wordt kleiner. De gemiddelde verkoopduur van huizen in Echt-Susteren is 29 dagen. Dit is sneller vergeleken met het gemiddelde van Nederland. Middels bestemmingsplan en exploitatieplan (anterieure overeenkomst) sturen we als gemeente op gewenste woningbouwcategorieën. In de grondnota is de mogelijkheid vastgelegd om als gemeente aan de knop ‘grondprijs’ te draaien doordat er een maatschappelijke waarde aan kwalitatieve ontwikkelingen kan worden toegekend. Ditzelfde voor de huurwoningen met uiteraard specifieke aandacht voor sociale huur Volgens de meest recente gegevens uit de database van de provincie Limburg zijn er 14.743 woningen in de gemeente Echt-Susteren. Er zijn 10.337 koopwoningen en 4.406 huurwoningen. Hiervan zijn er 2.881 in bezit van woningcorporaties, 1.525 woningen zijn particuliere huurwoningen. De druk op de woningmarkt heeft binnen de gemeente Echt-Susteren een beperkte invloed op de sociale huurvoorraad.

We zien vanaf 2020 een stijging in de actief woningzoekende, maar deze toont ook weer een lichte daling in 2022. De grootste groep actief woningzoekende zijn alleenstaande (56%), gevolgd door de eenoudergezinnen (20%). In 2022 zijn er 161 verhuurcontracten gesloten door de corporaties, waarvan 86 aan alleenstaande, 26 aan eenoudergezinnen, 26 aan stellen zonder kinderen en 23 aan stellen met kinderen. De gemiddelde actieve zoektijd bedraagt 18 maanden, regionaal betreft de gemiddelde zoektijd 25 maanden. We kiezen er voor om middels de prestatieafspraken met de woningcorporaties te sturen op aanbod.

Prestatieafspraken met woningcorporaties Vanuit de Woningwet hebben woningcorporaties de verplichting om concreet aan te geven op welke wijze zij een bijdrage willen leveren aan het woonbeleid van de gemeente. De regionale structuurvisie wonen vormt hiervoor de basis. De bijdrage komt tot stand in samenspraak met de woningcorporaties en de gemeente. Het jaarlijkse bod van twee corporaties die in gemeente Echt-Susteren actief zijn, te weten ZOwonen en Nester, wordt vertaald in prestatieafspraken. De prestatieafspraken komen tot stand in samenspraak met de woningcorporaties, huurdersbelangenorganisaties en de gemeente. Deze prestatieafspraken worden vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. Ondertekening vindt plaats door de corporaties, de huurdersorganisaties en de gemeente. Tevens worden de prestatieafspraken geëvalueerd. In de prestatieafspraken worden afspraken gemaakt op basis van de thema’s betaalbaarheid, beschikbaarheid, wonen met zorg en maatschappelijk doelgroepen, leefbaarheid en duurzaamheid.

Gemeentelijke planvoorraad Voor 2024 staan, ten tijde van de opmaak van dit MPGO, 144 woningen op de planlijst. Hiervan zijn 32 woningen voorzien in het nieuwbouwplan Bocage. De overige 106 woningen betreffen inbreiding/transformatie.

12

Bedrijven Beleid betreffende bedrijven en bedrijventerreinen Het beleid van de gemeente Echt-Susteren met betrekking tot bedrijven en bedrijventerreinen is gericht op het stimuleren van een gezonde economische ontwikkeling en het creëren van een gunstig ondernemingsklimaat. Het beleid is gericht op het behoud, verbetering en verduurzaming van bestaande bedrijventerreinen. Er wordt gestreefd naar een optimale inpassing van bedrijventerreinen in het landschap en de omgeving, met aandacht voor duurzaamheid, groenbeheer en goede ontsluiting. De gemeente Echt-Susteren werkt nauw samen met lokale ondernemersverenigingen en andere relevante stakeholders om een goed ondernemingsklimaat te bevorderen.

Vertaling provinciaal en landelijk beleid naar ons gemeentelijk beleid In 2018 is het Regionaal Beleidskader Werklocaties opgesteld. Het doel van dit Regionaal Beleidskader Werklocaties is om vraag en aanbod van werklocaties naar de toekomst toe in balans te brengen en de bijbehorende afspraken vast te leggen. Het beleidskader Werklocaties richt zich op de regionale toepassing van het gebruik van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. Vanuit de Omgevingsvisie Limburg (POVI, Provincie Limburg) ligt daar een opgave voor alle gemeenten in Limburg: genoeg werklocaties en kwalitatief goede ontwikkelruimte voor bestaande en nieuwe bedrijven, zoals bedrijven(terreinen), kantoorlocaties en winkelgebieden met een efficiënt ruimtebeslag. Midden-Limburg, waartoe wij als Echt-Susteren toe behoren, kenmerkt zich door differentiatie. Deze differentiatie is de kracht van de regio. Gemeente Echt-Susteren kijkt specifiek naar de vraag en het aanbod van de bedrijventerreinen. Hierbij gaat onze eerste aandacht uit naar lokale en regionale vestigers. Dat kan ook een internationaal bedrijf zijn dat al regionaal actief is.

Onderstaande ontwikkelingen dragen bij aan de vraag van potentiele vestigers: • Uitbreiding De Berk circa 13 ha uitgeefbare kavels • Uitbreiding De Loop circa 17 ha uitgeefbare kavels • Uitbreiding ’t Vonderen circa 29 ha (in onderzoek) Parallel aan het uitvoering geven aan bovenstaande uitbreidingen richt gemeente Echt-Susteren zich ook op de revitalisatie van bedrijventerreinen.

Samenwerking Ontwikkelmaatschappij Midden Limburg (OML) OML draagt bij aan de economische ontwikkeling van Midden-Limburg en streeft daarbij naar een verbetering van de leefbaarheid. De toegevoegde waarde zit in het creëren van een goed vestigingsklimaat voor bedrijven én hun omgeving. Het juiste bedrijf op de juiste plek en een goede afstemming van vraag en aanbod. De kernactiviteiten en de focus ligt op: • locatie- en gebiedsontwikkeling, waaronder herstructureringsprojecten; • acquisitie van bedrijven en sales van bedrijventerreinen; • mogelijke ontwikkeling en uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen; • advisering bij ruimtelijk-economische vraagstukken. OML sluit daarnaast aan op landelijke klimaatafspraken om uiterlijk in 2050 volledig duurzaam, klimaatneutraal en circulair te ondernemen.

13

In de revitalisering van onze bestaande bedrijventerreinen alsook bij de uitbreidingen werken we als gemeente samen met OML. Gebruik maken van elkaars kwaliteiten om zo complementair aan elkaar tot optimale oplossingen te komen.

Gemeentelijke economische behoefte De economie in Echt-Susteren en de omliggende regio groeit, dit vraagt om een toename van bedrijvigheid en de vraag naar het vergroten van bedrijfsruimte. Daarnaast hebben bestaande bedrijven behoefte aan uitbreiding van hun faciliteiten, wat leidt tot vraag naar extra bedrijventerreinen. In de gemeente wordt evenwicht gezocht in de uitbreiding van bedrijvigheid en de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Voor de verkoop van de nieuwe ontwikkelingen worden verkoopcriteria vastgesteld. Dit met als doel lokale ondernemers en ondernemers met groot economische en maatschappelijk rendement een plek te bieden.

Regionale afstemming vraag en aanbod We zien dat het aanbod aan bedrijventerreinen de komende tijd opdroogt, omdat het beschikbare areaal op Midden-Limburgse schaal de afgelopen jaren sterk is teruggelopen. De opgave is om programmatisch te werken aan herstructurering van verouder(en)de werklocaties en om tijdig nieuwe werklocaties te reserveren en vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. We vinden het belangrijk om flexibel te zijn in de ruimtelijke planning en ontwikkeling van bedrijventerreinen. De behoeften van ondernemingen kunnen in de loop der tijd veranderen, en het is belangrijk dat de beschikbare terreinen kunnen worden aangepast aan nieuwe trends en ontwikkelingen.

Kantoren Op dit moment worden we als gemeente geconfronteerd met een vraag naar kantoorruimte. We hebben heel beperkt aanbod. Door als gemeente mee te werken aan de planologische procedures kunnen we de ontwikkeling van kantoorruimte faciliteren. Dit voornamelijk bij aanvragen vanuit de eigen ondernemers die vanwege de bedrijfsontwikkelingen naar een nieuwe locatie willen verplaatsen. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om extra bedrijfslocaties te realiseren binnen de gemeente. Het realiseren van extra kantoorruimte moet bij voorkeur binnen de bestaande bedrijfslocaties plaatsvinden door planologische aanpassing. De planologische aanpassing moet bijdragen aan een kwaliteitsverbetering van de ruimtelijke inrichting of een economische bijdrage leveren. Het doen van een strategische aankoop als gemeente is in dit proces niet uitgesloten. Hierbij opgemerkt dat bij realisatie van kantoorruimte van meer dan 500 vierkante meter er regionale afstemming moet plaatsvinden maar dat een dergelijke ontwikkeling niet het streven is.

14

Projecten Bedrijven Bedrijventerrein De Berk in Echt (B03) Grafische weergave locatie

Algemene informatie Het ontwikkelen en uitgeven van bedrijfskavels op bedrijventerrein De Berk. De kwaliteit van het bedrijventerrein de Berk wordt gewaarborgd conform de Algemene Richtlijnen Infrastructuur gemeente Echt-Susteren (ARIGES) en het beeldkwaliteit plan. Bedrijventerrein de Berk heeft al jaren het certificaat Keurmerk Veilig Ondernemen . Voor dit keurmerk moet eens per 4 jaar een audit plaatsvinden. Deze audit start in 2023 en wordt begin 2024 afgerond.

Stand van zaken en planning Alle kavels op bedrijventerrein de Berk zijn verkocht en de bouwwerkzaamheden zijn uitgevoerd. Eind 2023 wordt de laatste groenaanplant gerealiseerd waarna de werkzaamheden voor het woonrijp maken zijn afgerond.

Juridisch Niet van toepassing.

Financieel De verwachting is dat er na 2023 geen aanvullende kosten meer hoeven te worden gemaakt. Daarmee kan de grondexploitatie in 2023 worden afgesloten. Voor de financiële afronding van de groenaanplant, Keurmerk Veilig Ondernemen en de uitwerking van de archeologische vondsten wordt een voorziening gevormd. Het vormen van de voorziening en de afsluiting van de grondexploitatie vindt plaats bij de jaarrekening 2023.

15

Begroot 2022 Begroot 2023

Uitgaven € 11.483.322 € 114.83.322

Inkomsten € 21.669.175 € 21.669.175

Resultaat € 10.185.853 € 10.185.853

Conform de notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019)” van de commissie BBV is er tussentijds winst genomen volgens de percentage-of-completion-methode (POC-methode). Bovengenoemd batig exploitatiesaldo is exclusief de t/m 2022 reeds genomen tussentijdse winstnemingen. Deze winstnemingen bedragen in totaliteit € 10.075.237 en zijn conform besluitvorming van de raad toegevoegd aan de Algemene reserve Grondbedrijf. Volgens de calculatie bedraagt het aan de Algemene reserve Grondbedrijf toe te voegen restresultaat € 110.616 (€ 10.185.853 - € 10.075.237).

Risico In het verleden is aanvullend archeologisch onderzoek uitgevoerd in het gebied aan de Kelvinweg. Hierbij zijn enkele vondsten gedaan die uitgewerkt en beschreven moeten worden. Voor deze werkzaamheden is reeds opdracht gegeven.

Herstructurering bedrijventerrein De Loop in Echt (B05) Grafische weergave locatie

Algemene informatie Dit terrein is gelegen aan de westkant van de kern Echt, aansluitend aan de A2. Het terrein is in de herstructureringsagenda Midden-Limburg (2011) aangemerkt als een van de 18 te herstructureren terreinen. De gemeente heeft de infrastructurele maatregelen in dit verband reeds afgerond. In dit kader wordt daarnaast in samenwerking met de gevestigde bedrijven in voorkomende gevallen een herstructurering op bedrijfslocatieniveau doorgevoerd. Los van de (afgeronde) herstructurering heeft een onderzoek naar de verkeersstructuur plaatsgevonden. Om de verkeersveiligheid en -afwikkeling op de Aasterbergerweg-Zuiderpoort te

16

(blijven) waarborgen blijkt uit een onafhankelijk rapport dat het noodzakelijk is een aantal verkeersmaatregelen uit te voeren. Omdat hier een verband ligt met (ontwikkelingen op) het bedrijventerrein de Loop én een goede ontsluiting via vernoemde wegen ook van belang is voor het bedrijventerrein zelf is één van deze (noodzakelijke) maatregelen opgenomen in de grondexploitatie (zie BBV 469708 m.b.t. exploitatiebegroting BT de Loop 2016). Deze maatregel wordt in totaliteit en samenhang meegenomen in het Programma Centrum Echt.

Stand van zaken en planning De uit te voeren infrastructurele maatregelen zijn in uitvoering en worden volgens planning eind 2023 opgeleverd. Naar verwachting zijn dan alle werkzaamhedenbegin 2024 afgerond. Op dit bedrijventerrein is nog één gemeentelijke kavel te koop. Deze is gelegen naast de Gamma. Voor deze bedrijfskavel is een onafhankelijke taxatie opgesteld. Momenteel lopen gespreken met een geïnteresseerde partij. Mede als gevolg van de nog lopende handelingen wordt de looptijd van de grondexploitatie voor ‘De Loop’ vooralsnog verlengd, de eindatum is 31-12-2025.

Juridisch Niet van toepassing op deze grondexploitatie.

Financieel Voor het bedrijventerrein ‘De Loop’ wordt jaarlijks de grondexploitatie bijgesteld. Op de Loop is nog een gemeentelijke kavel te koop (naast de Gamma). Voor deze laatste kavel (groot 3.418m2) is een (onafhankelijke) taxatie opgesteld, zijnde € 650.000 (was € 660.000). De grondprijs bedraagt hiermee € 190,20 /m2 excl. BTW. De looptijd van dit project wordt met een jaar verlengd naar 2025. Als gevolg hiervan zijn extra kosten voor interne uren (€ 3.600) en rentekosten (€ 4.600) geraamd. Tevens zijn extra kosten opgenomen voor bewegwijzering (€ 5.000) daar tegenover is de post onvoorziene planontwikkelingskosten met ca. € 5.200 verlaagd. Conform nota reserves en voorzieningen 2023 wordt de inbrengwaarde van de interne uren via de algemene reserve van de algemene dienst toegevoegd aan de reserve “Majeure projecten”.

Begroot 2022 Begroot 2023

Uitgaven € 1.088.351 € 1.096.423

Inkomsten € 1.118.168 € 1.118.324

Resultaat € 29.817 € 11.901

Bovengenoemde batige exploitatiesaldi (€ 29.817 resp. € 11.901) zijn exclusief de tot en met 2022 reeds genomen tussentijdse winstnemingen. Deze winstnemingen bedragen in totaliteit € 3.036 en zijn conform besluitvorming van de raad toegevoegd aan de Algemene reserve Grondbedrijf. Volgens de geactualiseerde calculatie bedraagt het aan de Algemene reserve Grondbedrijf toe te voegen restresultaat € 8.865 (€ 11.901 - € 3.036).

Risico Risico’s m.b.t. de exploitatie van 'Loop’ zijn er nauwelijks, hooguit de reguliere uitvoeringsrisico’s bij de uit te voeren maatregelen op de Aasterbergwerweg-Zuiderpoort.

17

Ontwikkeling Businesspark Midden Limburg (BPML) in Echt (B27) Grafische weergave locatie

Algemene informatie Het ontwikkelen van een regionaal bedrijventerrein met een oppervlakte van ca. 40 ha. in de segmentering transport en distributie, logistiek en modern gemengd. Het bedrijventerrein is gelegen ten noorden van bedrijventerrein De Berk nabij het knooppunt Het Vonderen, de Rijkswegen A73/A2 en de provinciale weg N276. Op 13 januari 2012 is de ‘Realiseringsovereenkomst bedrijventerrein St. Joost (de Berk II) Echt’, genaamd Businesspark Midden-Limburg, met Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) getekend en zijn de gronden, gelegen binnen het exploitatiegebied, geleverd aan OML BV en heeft OML BV de grondexploitatie overgenomen.

Stand van zaken en planning Op Businesspark ML is nog één bedrijfskavel van ca. 1,6 ha beschikbaar, te weten de zuidelijke kopkavel. Door de ligging van deze kavel aan de Rijksweg A73, de beperkingen en de toegestane bebouwingsvorm is maatwerk noodzakelijk waarbij ook bekeken wordt of een transformatie naar een andere bestemming, zoals kantoren, mogelijk dan wel wenselijk is.

Juridisch Niet van toepassing

Financieel De gemeente ontvangt conform de gesloten realisatieovereenkomst een vergoeding van € 5 per m² verkochte bouwgrond bovenwijkse voorzieningen (BVz). Conform overeenkomst wordt de vergoeding gefactureerd en ontvangen in het jaar na verkoop. In 2022 is één bedrijfskavel van 12.594 m2 verkocht, de vergoeding BVz (€ 62.970) is in boekjaar 2023 in de gemeentebegroting verwerkt.

18

In 2023 is tot nu toe 19.912 m2 (BVz € 99.560) bouwgrond verkocht. De afrekening van de vergoeding bovenwijkse voorzieningen vindt conform overeenkomst in 2024 plaats. Genoemde € 99.560 is in de gemeentebegroting in jaarschijf 2024 opgenomen als raming. Ten laste van het geraamde budget voor het uitvoeren van kleine aanpassingen aan de infrastructuur, groen, straatmeubilair en/of verlichting na realisatie van bedrijfsgebouwen zijn er in 2023 geen kosten gemaakt. In 2023 is voor deze kosten woonrijp maken € 12.000 geraamd. Rekening houdende met de nog te maken kosten van woonrijp maken wordt € 10.000 opgenomen als raming in dienstjaar 2024. De vrijval aan kosten woonrijp maken (€ 2.000) wordt ingezet voor verhoging van de post rentekosten van deze grondexploitatie.

Begroot 2022 Begroot 2023

Uitgaven € 23.486.300 € 23.486.300

Inkomsten € 25.402.071 € 25.402.071

Resultaat € 1.915.771 € 1.915.771

Conform de notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019)” van de commissie BBV is er tussentijds winst genomen volgens de percentage-of-completion-methode (POC-methode). Bovengenoemd batig exploitatiesaldo is exclusief de t/m 2022 reeds genomen tussentijdse winstnemingen. Deze winstnemingen bedragen in totaliteit € 1.895.854 en zijn conform besluitvorming van de raad toegevoegd aan de Algemene reserve Grondbedrijf en aan de Reserve Winst Grondexploitaties. Volgens de calculatie bedraagt het aan de Algemene reserve Grondbedrijf toe te voegen restresultaat € 19.917 (€ 1.915.771 - € 1.895.854).

Risico Niet van toepassing

Uitbreiding bedrijventerrein De Berk III in Echt (B50) Grafische weergave locatie

19

Algemene informatie Dit project betreft uitbreiden van het bestaande bedrijventerrein De Berk met ca. 22 hectare (bruto) om (lokale) MKB bedrijven te faciliteren voor nieuwvestiging en/of uitbreiding. Het betreft (ca.45) kavels van gemiddeld 2.000-3.000 m2. Op deze locatie geen plaats is voor grootschalige bedrijvigheid of grootschalige logistiek. Een van de uitgangspunten is het realiseren van een duurzaam bedrijventerrein waarbij rekening wordt gehouden met de doelstellingen vanuit de energietransitie. Daarnaast is sprake van een hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit welke o.a. gewaarborgd wordt door een beeldkwaliteit plan en het volgen van de Algemene Richtlijnen Infrastructuur gemeente EchtSusteren (ARIGES).

Stand van zaken en planning Het ontwerp bestemmings- en exploitatieplan heeft juni/juli ter inzage gelegen waarop een aantal zienswijzen zijn ingediend. De planning is om november 2023 het bestemmings- en exploitatieplan vast te laten stellen door de gemeenteraad. Parallel hieraan worden de voorbereidingen opgepakt voor de daadwerkelijke uitvoering van de uitvoeringswerkzaamheden. Als eerste zal een veldonderzoek m.b.t. detectie van mogelijk aanwezige explosieven dienen te worden uitgevoerd (begin 2024). Daaropvolgend zal archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd moeten worden alvorens gestart kan worden met het bouwrijp maken van het terrein (medio 2024) .

Juridisch Het bestemming- en exploitatieplan wordt volgens planning in november 2023 aan de raad voorgelegd voor vaststelling. Na vaststelling is beroep bij de Raad van State mogelijk.

Financieel Voor wat betreft de toelichting op het financiële gedeelte wordt, in verband met geheimhouding van deze informatie, verwezen naar bijlage 4 behorend bij het raadsvoorstel ‘Slotbegrotingswijziging grondexploitaties 2023 en Meerjarig perspectief grondexploitaties en ontwikkelingen’.

Risico’s Op dit moment zijn er reeds kosten gemaakt m.b.t. onder andere grondverwerving, planvoorbereiding en bestemmings- en exploitatieplanprocedure. Het bestemmings- en exploitatieplanplan dient nog door de gemeenteraad te worden vastgesteld, waarna beroep bij de Raad van State mogelijk is. Indien het plan geen doorgang zou vinden staan tegenover deze gemaakte kosten geen opbrengsten vanuit de gronduitgifte. Op dit moment heeft de gemeente nog niet alle benodigde gronden in bezit. Er moet nog ca. 5 ha verworven worden. Minnelijke verwerving heeft nog niet tot het gewenste resultaat geleid. Door de onzekerheid of minnelijke verwerving voor vaststelling van het bestemmings- en exploitatieplan afgerond kan worden, wordt er een onteigeningsprocedure opgestart. Dit kan leiden tot een vertraging in de uitgifte van bedrijfskavels. Voor een drietal woningen is er vanwege de uitbreiding sprake van een (inpandige) verhoging van het geluidsniveau door verkeerslawaai. Er zijn 3 keuzemogelijkheden voor de bewoners: accepteren en geen maatregelen treffen, maatregelen aan de woning treffen (voor rekening van de gemeente) en uitkoop van de woning door de gemeente. Met de betreffende bewoners hebben diverse overleggen plaatsgevonden. Vooralsnog hebben al drie de bewoners gekozen voor maatregelen aan de woning . De uit onderzoek voorgestelde maatregelen zijn voorgelegd aan de bewoners.

Er bestaat nog altijd

20

een kans dat een bewoner uiteindelijk kiest voor uitkoop. Dit brengt meer kosten met zich mee dan het treffen van maatregelen aan de woning. Zoals reeds vermeld zien we nog steeds als gevolg van de oorlog in de Oekraïne stijgende materiaalen materieelprijzen alsook uurlonen zij het niet meer zo. Kostenramingen zijn dus in de huidige situatie beperkt ‘houdbaar’ en daarnaast lastiger te voorspellen. Door de ramingen regelmatig te actualiseren houden we de vinger aan de pols. Op dit moment is nog steeds veel interesse uit de markt voor het beoogde bedrijventerrein. Echter de huidige hoge(re) bouwkosten, de fors gestegen rente voor financiering kunnen naast de hoge energiekosten en onzekerheid op deze energiemarkt ook een rem op daadwerkelijke grondverkoop betekenen. Dit blijft lastig inschatten. Uitgifte van de gronden is (uit voorzichtigheidsprincipe) uitgesmeerd over een looptijd van ca. 8 jaar.

Uitbreiding bedrijventerrein De Loop-West in Echt (B52) Grafische weergave locatie

Algemene informatie De ontwikkelaar wil op de locatie ten noorden van het bestaande bedrijventerrein De Loop-west en ten zuiden van de Slagmolen het Bedrijvenpark De Loop-west ontwikkelen. Het bedrijvenpark krijgt voornamelijk een functie voor logistieke en aanverwante bedrijven. Doelstelling is een duurzaam en landschappelijk ingepast bedrijventerrein. De ontsluiting van het park zal geheel via de Havenweg plaatsvinden. Eventuele revitalisering van het bestaande bedrijventerrein wordt parallel aan dit project opgepakt.

21

Stand van zaken en planning Bestemmingsplan ligt bij Raad van State. Een eerder aangevraagd verzoek tot voorlopige voorziening is door de rechter afgewezen. Beoogde start werkzaamheden is laatste kwartaal 2023.

Juridisch Met de initiatiefnemer is een anterieure overeenkomsten afgesloten. In deze overeenkomst zijn afspraken opgenomen betreffende verkoop van grond, de ruimtelijke inpassing en infrastructurele aanpassingen en openbaar gebied.

Financieel Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is hier sprake van een gemengde grondexploitatie, actief en facilitair. De benodigde budgetten zijn recent in de 1e bestuursrapportage 2023 gevoteerd en opgenomen in de boekhouding. De geraamde kosten en opbrengsten zijn nog steeds actueel. Onderstaand de ramingen met betrekking tot de actieve grondexploitatie.

Begroot 2023

Uitgaven € 518.173

Inkomsten € 1.159.520

Resultaat € 641.347

Het resultaat van de actieve én de faciliterende grondexploitatie bedraagt in totaliteit € 953.428, waarvan € 641.347 voor de actieve grondexploitatie (zie bovenstaand) en € 312.081 voor de facilitaire grondexploitatie. Op basis van het gemeentelijk beleid worden de genoemde resultaten toegevoegd aan de Algemene reserve Grondbedrijf.

Risico Bestemmingsplan en omgevingsvergunning zijn op het moment van opmaak van dit rapport in werking getreden maar nog niet onherroepelijk.

Bedrijventerrein ’t Vonderen in Echt Grafische weergave locatie

Algemene informatie De locatie Vonderen gelegen tussen rijksweg A2-A73 en de provinciale weg N276 heeft de gemeente als ontwikkellocatie aangemerkt. Binnen het totale plangebied ontwikkelt Ontwikkelingsmaatschappij

22

Midden-Limburg B.V. (OML) een nieuw bedrijventerrein voor Midden- en Kleinbedrijf (MKB) en ontwikkelt EG Retail (Netherlands) B.V. (EG) een tankstation met diverse horeca voorzieningen.

Stand van zaken en planning EG ontwikkeling: De onderzoeken en het ontwerp bestemmingsplan zijn in een afrondende fase. Na afronding hiervan kan besluitvorming plaatsvinden waarna de planologische procedure gestart kan worden. Bedrijventerrein ontwikkeling door OML: In het kader van de grondverwerving worden door OML gesprekken gevoerd met de grondeigenaren. De nadruk ligt hierbij op de bestaande bedrijven en de bewoners van het gebied. Met een aantal van hen is een overeenkomst door OML gesloten of zijn de gesprekken hiervoor in een afrondende fase. De onderzoeken voor de planologische procedure zijn in gang gezet. De gesprekken met de grondeigenaren verlopen constructief.

Juridisch Met EG wordt voor de ontwikkeling van een tankstation met diverse horeca voorziening een exploitatie- en erfpachtovereenkomst gesloten. In deze overeenkomsten zijn onder andere afspraken opgenomen betreffende de ruimtelijke inpassing, infrastructurele aanpassingen, openbaar gebied en de met partijen gemaakte afspraken. Met OML is voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein een anterieure overeenkomst afgesloten. In deze overeenkomsten zijn onder andere afspraken opgenomen betreffende de ruimtelijke inpassing, infrastructurele aanpassingen en het openbaar gebied. Ook zijn hierin de afspraken over de samenhang met de ontwikkeling van het tankstation en de bijbehorende horeca voorzieningen opgenomen.

Financieel EG ontwikkeling: De gemeente verpacht de in haar eigendom zijnde gronden voor de EG ontwikkeling aan EG . Gedurende een vastgestelde periode ontvangt de gemeente hiervoor een jaarlijkse pachtvergoeding. Bedrijventerrein ontwikkeling door OML: Voor de ontwikkeling van het totale gebied is een voorbereidingskrediet geopend. Wanneer de planologische procedure is doorlopen wordt de grondtransactie van gemeente naar OML geëffectueerd en wordt er een GREX geopend. Voor de totale ontwikkeling van het plangebied is door het college een voorbereidingskrediet van € 58.000 beschikbaar gesteld. Hiervan is € 2.736 gebruikt ten behoeve van aanleg groenstructuren.

Risico EG ontwikkeling: Het bestemmingsplan van het door EG te ontwikkelen gedeelte moet nog in procedure gebracht worden. De planologische procedure kan leiden tot zienswijze en/of beroep bij de Raad van State.

23

Bedrijventerrein ontwikkeling door OML: Voor de ontwikkeling moet grond worden verworven. In een aantal gevallen wordt gevraagd naar ruilgronden. Op dit moment is er slechts beperkt ruilgrond beschikbaar binnen de gemeente EchtSusteren waardoor onderhandelingen vertraging kunnen oplopen.

Livar Experience Centre (B47) Grafische weergave locatie

Uitsnede verbeelding Zandweg 10 Maria Hoop

Algemene informatie Initiatiefnemer Holding Sus-Scrofa is voornemens om haar veehouderijactiviteiten rondom het Limburgse kloostervarken (Livar-varken) uit te breiden en hieraan een totaalconcept rondom het Livar-varken te verbinden. Ten behoeve hiervan wordt op het adres Zandweg 10 te Maria Hoop een Livar Experience Centre (LEC) gerealiseerd. Het geheel wordt als een agrarische bouwkavel bestemd. Binnen deze bestemming is het mogelijk om veehouderijbebouwing, een vleesatelier en bezoekerscentrum te realiseren. De totale omvang van de bebouwing bedraagt 15.500 m2 Ten behoeve van de ontwikkeling zullen gemeentelijke gronden aan initiatiefnemer worden verkocht. De gemeente is een verkoopovereenkomst aangegaan met de Holding Sus-Scrofa over de verkoop van 41.680 m² landbouwgrond aan de Zandweg in Maria. Deze verkoop en de overige voorwaarden die aan de ontwikkeling zijn gekoppeld, zijn geregeld in een anterieure overeenkomst. Ten behoeve van de ontsluiting van de locatie zal 250 m van de Zandweg door de gemeente verhard worden. Deze kosten zullen gedragen worden door de initiatiefnemer. Eventuele planschadekosten komen ook voor rekening van initiatiefnemer. Het bouwrijp maken van het terrein dient door initiatiefnemer te gebeuren.