Begroting 2025 Deel I
Tekst van het document
In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.
Deel I Beleidsbegroting
Beleidsbegroting
2025
Inhoud Deel I Beleidsbegroting 1. Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Begroting in één oogopslag
5 7 11
2. Programma’s 2.0 Inleiding programma’s en specifieke projecten 2025 2.1 Bevolking en bestuur 2.2 Openbare orde en veiligheid 2.3 Beheer openbare ruimte 2.4 Onderwijs 2.5 Cultuur en sport 2.6 Sociaal domein 2.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 2.8 Omgevingsrecht 2.9 Economische zaken en grondexploitaties 2.10 Algemene dekkingsmiddelen 2.11 Overhead
17 19 23 29 35 51 57 69 83 91 95 107 113
3. Paragrafen 3.0 Inleiding paragrafen 3.1 Lokale heffingen 3.2 Weerstandvermogen en risicobeheersing 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 3.4 Financiering 3.5 Bedrijfsvoering 3.6 Verbonden partijen 3.7 Grondbeleid 3.8 Openbaarheidsparagraaf 3.9 Rechtmatigheidsparagraaf
115 117 118 128 142 146 152 158 196 206 207
Deel I - 4 -
1. Inleiding
Beleidsbegroting
2025 Deel I - 5 -
Deel I - 6 -
1.1 Inleiding In de vergadering van 3 juli 2024 heeft de raad de Kadernota 2025 vastgesteld. Deze bevat de kaders voor de programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028. Aanbieding begroting Het college van burgemeester en wethouders biedt deze programmabegroting 2025 ter vaststelling aan, aan de gemeenteraad. Daarnaast wordt een raadseigen voorstel aangeboden om de deelbegroting 2025 van de raad vast te stellen. Financiële situatie Voor de begroting 2025 - 2028 kunnen onderstaande saldi worden gepresenteerd: 2025 Beschikbare saldi 1e berap 2024 / kadernota 2025 Nadat de 1e bestuursrapportage 2024 en de kadernota 2025 verwerkt zijn in de begroting worden de kapitaallasten en overheadkosten opnieuw doorberekend. Door latentie in de uitvoering ontstaan verschillen in de ramingen ten opzichte van de vorige begroting, die leiden tot de volgende aanpassingen: Totaal bijgesteld beschikbaar saldo
2026
2027
2028
637.786
32.148
53.558
93.335
399.917
395.233
350.723
332.732
1.037.703
427.381
404.281
426.067
Toezicht provincie Limburg Bij de gemeenten in Midden-Limburg, waaronder Echt-Susteren, is in het voorjaar van 2021 voor de vierde keer een financieel verdiepingsonderzoek gehouden. Op basis van het onderzoek hebben Gedeputeerde Staten (GS) geconcludeerd dat de gemeente aan de voorwaarden van de modernisering toezicht voldoet. Echt-Susteren komt daarmee in aanmerking voor meerjarig repressief toezicht. Dit betekent dat de periode vanaf de bekendmaking van het besluit van GS (14 september juli 2021) tot en met het begrotingsjaar 2024 toezichtsarm is. De provincie heeft bij de begrotingsbrief 2024 d.d. 5 december 2023 laten weten dat in 2024 geen financiële verdiepingsonderzoeken bij gemeenten uitgevoerd worden. De provincie is de verdiepingsonderzoeken aan het evalueren. Na afloop van het evaluatieproces informeert de provincie de gemeenten. De verwachting is dat in 2025 weer een verdiepingsonderzoek plaatsvindt. Uitgangspunten programmabegroting 1. Begroting is in evenwicht. Volgens artikel 189 van de Gemeentewet stelt de raad een sluitende begroting vast. Wanneer de begroting niet sluitend is, moet de meerjarenraming aannemelijk maken dat de begroting op korte termijn sluitend wordt. In ons financieel beleid is dit uitgangspunt ook opgenomen: structurele lasten worden gedekt door structurele baten. 2. De raming van baten en lasten is reëel. 3.
De meerjarenraming is gebaseerd op een gelijkblijvend aantal inwoners van 32.100. 4. De vrijval van kapitaallasten wordt ingezet voor het investeringsplan (zie hoofdstuk 4.1 van de financiële begroting). 5. De omvang van reserves en voorzieningen wordt tweejaarlijks getoetst bij het actualiseren van de nota reserves en voorzieningen. De bijstelling 2024 van de nota reserves en voorzieningen 2023 wordt tegelijk met deze begroting 2025 op 7 november 2024 aan de raad voorgelegd.
Deel I - 7 -
6. De uitgangspunten bij het vaststellen van de meerjarige opbrengsten voor leges en heffingen zijn toegelicht in de paragraaf lokale heffingen 3.1. De uitkomsten van de meicirculaire 2024 en eventuele andere onderwerpen die naar voren zijn gekomen ná het opstellen en vaststellen van de kadernota 2025 worden verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2025. Deze wordt tegelijk met de begroting 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd. Structureel en reëel evenwicht Zoals gebruikelijk wordt in de 1e begrotingswijziging de verwerking van de meicirculaire opgenomen. De raad is over de meicirculaire 2024 geïnformeerd door middel van de raadsinformatiebrief van 18 juni 2024. De meicirculaire 2024 geeft samengevat de volgende saldi:
2025
2026
2027
2028
Stand Algemene uitkering begroting t/m voorjaarsnota Rijk
66.853.720
63.001.170
63.486.473
62.474.160
Meicirculaire 2024 Saldo
70.108.922 3.255.202
65.267.748 2.266.578
65.518.229 2.031.756
65.576.461 3.102.301
De voorgestelde bestemming van de saldi meicirculaire 2024 is als volgt:
2025 Bestemmingen: Stelpost volume 1 accres 75% 2 Participatie 3 Jeugd 4 WMO
207.387 850.629 13.198
2026
2027
2028
986.351
975.288
980.419
191.775
234.584
217.476 750.000
Reserve toekomstige ontwikkelingen 5 gemeentewerf
1.500.000
Totaal bestemmingen
2.571.214
1.178.126
1.209.872
1.947.895
683.988
1.088.452
821.884
1.154.406
Nog beschikbaar saldo meicirculaire
Aan het begin van deze inleiding zijn de saldi vermeld van vaststelling van de 1e bestuursrapportage 2024 en kadernota 2025. De doorverdeling van de kapitaallasten en overheadkosten leidt tot een bijstelling van deze saldi. Vervolgens is de meicirculaire 2024 vertaald en worden voorstellen gedaan over de bestemming van de saldi. Tot slot wordt voorgesteld om de beschikbare saldi van de meicirculaire voor de jaren 2026 – 2028 af te boeken van de opgenomen taakstelling in de begroting. Ná verwerking van bovenstaande ontstaat het volgende beeld:
Deel I - 8 -
2025 Totaal bijgesteld saldo Saldo meicirculaire 2024
2026
2028
1.037.703 683.988
427.381 1.088.452 -1.088.452
404.281 821.884 -821.884
426.067 1.154.406 -1.154.406
1.721.691
427.381
404.281
426.067
Afboeken taakstelling Voorlopig rekeningsaldo 20252028
2027
In het raadsvoorstel bij de begroting 2025 zijn een aantal voorstellen opgenomen om te verwerken via de 1e begrotingswijziging 2025. Dekking van de voorstellen wordt gevonden door te beschikken over voornoemde voorlopige rekeningsaldi. Stelposten Naast de voorlopige rekeningsaldi voor de jaren 2025 tot en met 2028 zijn in de begroting ook nog een aantal stelposten opgenomen.
Onvoorziene lasten Stelpost toekomstige verplichtingen algemene uitkering Stelpost toekomstige verplichtingen CAO uitgaven Stelpost verrekening algemene uitkering Totaal stelposten
2025
2026
2027
2028
103.500
103.500
103.500
103.500
500.000
200.000
400.000
200.000
700.000
700.000
700.000
700.000
0
986.351
975.288
980.419
1.303.500
1.989.851
2.178.788
1.983.919
Inzicht in de structurele begrotingspositie Sinds 1 juli 2013 legt de Gemeentewet de raad op om een begroting vast te stellen die een structureel en reëel evenwicht heeft. De raad kan daarvan afwijken als het aannemelijk is dat dit evenwicht in de periode van de meerjarenraming zal worden bereikt. Het inzicht in de structurele begrotingspositie van onze gemeente blijft een belangrijk aandachtspunt, met name omdat via de eerste begrotingswijziging de meicirculaire wordt verwerkt. Het vaststellen van de begroting waarbij de baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn, betekent niet dat voldaan wordt aan de Gemeentewet. De begroting moet worden vastgesteld die ook structureel in evenwicht is. Dit betekent evenwicht waarbij incidentele effecten niet mee worden gerekend. In onderstaand overzicht is het structureel begrotingsevenwicht gepresenteerd:
Deel I - 9 -
X € 1.000
2025
2026
2027
2028
Lasten exclusief reservemutaties Baten exclusief reservemutaties Saldo baten en lasten
109.325 112.650 3.325
105.838 104.953 -885
104.179 103.168 -1.011
101.835 101.882 47
Toevoeging aan reserves (last) Onttrekking aan reserves (baat) Saldo mutaties reserves
7.733 4.575 -3.158
648 1.671 1.023
387 1.512 1.125
987 1.077 90
167
138
114
137
11.585
5.568
3.584
1.946
12.336 -751
6.045 -477
3.950 -366
1.926 20
-584
-339
-252
157
Geraamd resultaat Incidentele lasten inclusief reservemutaties + Incidentele baten inclusief reservemutaties -/Saldo incidentele baten en lasten Structureel resultaat na 1e begrotingswijziging
Deelbegroting raad Het presidium heeft in zijn vergadering van 26 augustus 2024 de deelbegroting raad geaccordeerd. Leeswijzer Voorheen werden de programma’s “liggend” in de begroting opgenomen. In deze begroting zijn de programma’s “staand” opgenomen. Bij het opnieuw inrichten van de programma’s is ook nagestreefd om teksten efficiënter en / of korter te formuleren. Met ingang van het begrotingsjaar 2025 is het aantal kengetallen / indicatoren teruggebracht naar de wettelijke indicatoren. Kengetallen worden alleen nog opgenomen als ze een toegevoegde waarde hebben. Het resultaat is dat een groot aantal kengetallen en indicatoren kunnen vervallen of op een andere wijze worden gepresenteerd. Onderstaande verbeteringen zijn doorgevoerd: - Indicatoren worden maar éénmalig vermeld in de begroting op de plaats waar ze het meeste thuishoren. - De bron van de indicator wordt vermeld in de begroting. Hierdoor is het voor iedereen duidelijk waar ze moeten zoeken en welke bron gehanteerd is. - Indicatoren worden niet meer meerjarig opgenomen. Dit is namelijk vanuit het BBV geen verplichting. - Alle indicatoren worden gepresenteerd in één totaaloverzicht per programma. Dit geeft meer “rust” in de begroting. Nu staan onder elk product indicatoren vermeld. - Eigen indicatoren toevoegen is mogelijk.
Deze moeten dan wel aan de volgende voorwaarden voldoen: - een duidelijke bron die goed te vinden is. - het geven van stuurinformatie.
Deel I - 10 -
De programmabegroting bestaat, naast de inleiding op de programma’s en het overzicht van de specifieke projecten, uit 10 programma’s. Er is een extra onderdeel toegevoegd waarin de overhead is opgenomen. In de programmabegroting is aangegeven wat de gemeente wil bereiken (de maatschappelijke effecten), wat ervoor gedaan gaat worden (de prestaties) en vervolgens wat deze prestaties de gemeente gaan kosten. Ook zijn de door het BBV verplichte indicatoren opgenomen. In het algemeen deel van de programma’s zijn volgens het BBV vermeld welke paragrafen, welke verbonden partijen en welke reserves en voorzieningen daar betrekking op hebben. In het hoofdstuk paragrafen wordt ingegaan op de verplichte 8 paragrafen volgens het BBV en de toegevoegde paragraaf rechtmatigheid en de openbaarheidsparagraaf. Deel II De financiële begroting In deel II ‘de financiële begroting’ wordt een recapitulatie van de begroting weergegeven. De informatie over investeringen, reserves en voorzieningen en langlopende geldleningen is hierin opgenomen. 1.2 Begroting in één oogopslag Voorgaande jaren werd een apart boekwerk gemaakt van de begroting in één oogopslag. De begroting in één oogopslag maakt vanaf begrotingsjaar 2025 deel uit van de inleiding van de begroting. In onderstaande overzichten staan de belangrijkste financiële gegevens uit de begroting. De inkomsten in 2025 zijn € 113,9 miljoen.
Veruit het grootste deel ontvangen we van het Rijk Hieronder staan de belangrijkste inkomsten vermeld. De post overige inkomsten bevat onder andere de onttrekking vanuit de reserves, huren en pachten. Inkomsten (x € 1 miljoen)
Begroting 2025
Inkomsten vanuit het Rijk Algemene uitkering (incl. deelfondsen) Bijstandsuitkeringen
€ 70,1 € 7,2
Lokale heffingen Onroerende zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolrechten Leges Overige heffingen
€ 8,4 € 3,8 € 4,7 € 3,0 € 0,8
Overige inkomsten Dividend/rente Economische zaken en grondexploitaties Overige inkomsten (incl. reserves)
€ 0,2 € 8,6 € 7,1 € 113,9
Totaal
De uitgaven per programma zien er als volgt uit. Hierbij is ook inzichtelijk gemaakt hoeveel we als gemeente per inwoner per programma uitgeven. Uitgaven (x € 1 miljoen) Bevolking en Bestuur Openbare orde en veiligheid Beheer openbare ruimte Onderwijs
Begroting 2025
Per inwoner € 8,7 € 3,3 € 16,5 € 2,3
€ 272 € 102 € 513 € 71 Deel I - 11 -
Cultuur & Sport Sociaal Domein Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Omgevingsrecht Economische Zaken en grondexploitaties Algemene dekkingsmiddelen Overhead
€ 5,0 € 47,9 € 1,3 € 4,3 € 9,8 € 4,7 € 9,1
Totaal
€ 112,9
€ 154 € 1.491 € 40 € 135 € 306 € 147 € 285
Het totaaloverzicht van baten en lasten van alle programma’s staat in onderstaande tabel. Dit is een samenvatting van de begroting 2025. Het geraamde saldo van de begroting 2025 is € 1.037.703 positief. In het raadsvoorstel behorende bij deze begroting geeft de raad een bestemming aan dit saldo.
Totaal
Rekening 2023
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
Lasten Baten Geraamde totale saldo van baten en lasten
103.611.554 110.800.984 7.189.430
129.041.406 119.775.745 -9.265.661
109.008.730 109.352.997 344.267
103.282.146 102.686.655 -595.491
101.857.388 101.136.082 -721.306
99.192.755 98.779.777 -412.978
Storting reserves Onttrekking reserves Mutatie van de reserves
21.597.405
7.291.815
3.881.742
648.190
386.731
237.462
16.755.068
17.020.982
4.575.178
1.671.062
1.512.318
1.076.507
-4.842.337
9.729.167
693.436
1.022.872
1.125.587
839.045
2.347.093
463.506
1.037.703
427.381
404.281
426.067
Geraamde resultaat
Deel I - 12 -
Hieronder een overzicht van de reserves.
In het volgende overzicht staat het verloop van de voorzieningen. Er zijn in de gemeente voorzieningen opgenomen voor onder andere afvalverwijdering en -verwerking, riolering en diverse soorten onderhoud.
Hoewel het begroot exploitatietotaal jaarlijks stijgt, daalt het saldo van de geldleningen.
Deel I - 13 -
Hoe doen we het dan als gemeente ten opzichte van andere gemeenten? Onderstaande grafiek geeft aan wat de woonlasten zijn van de gemeente ten opzichte van het Limburgse en Nederlandse gemiddelde. Het gaat om de cijfers van een meerpersoonshuishouden met eigen woning (bron: Coelo Atlas). Hieruit blijkt dat de gemeente onder het Limburgse gemiddelde zit met de lokale lastendruk.
Deel I - 14 -
Voor de begroting 2025 is uitgegaan van 32.100 inwoners. De verdeling per kern is als volgt:
Kern Susteren Dieteren Roosteren Echt Maria Hoop Peij Nieuwstadt Sint Joost Koningsbosch
Aantal inwoners 7.000 800 1.500 7.825 1.350 7.200 3.300 1.425 1.650 32.100
Deel I - 15 -
Deel I - 16 -
2. Programma’s
Beleidsbegroting
2025 Deel I - 17 -
Deel I - 18 -
2.0 Inleiding programma’s, specifieke projecten en activiteiten 2025 Het besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft voor, dat de begroting in programma’s ingedeeld wordt. Een programma is een samenhangend geheel van activiteiten. De raad is helemaal vrij in de indeling van de programma’s. Volgens de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet, artikel 2, stelt de raad de programma-indeling vast. Indeling per programma De huidige indeling van de programmabegroting kent 10 programma’s. Voor ieder programma geldt de volgende indeling: Doelstelling Reikwijdte Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders Paragrafen Verbonden partijen Reserves en voorzieningen Op deze manier worden de verbanden tussen het programma en de betreffende onderdelen inzichtelijk gemaakt. Daarnaast zijn de specifieke projecten 2025 per programma op het beginblad van het programma weergegeven. Deze specifieke projecten komen in totaliteit terug in de hierna volgende bladzijden van dit hoofdstuk. Na het beginblad(en) van het programma volgen de producten die deel uitmaken van de programma’s. De W-vragen Daarna volgen de ‘W-vragen’. Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? en Wat mag het kosten? Deze drie vragen zijn voorgeschreven in het BBV. Wat willen we bereiken? Deze vraag wordt zo SMART 1) mogelijk beantwoord.
Een concrete doelstelling maakt het gemakkelijk om achteraf vast te stellen of deze gerealiseerd is. De doelstellingen zijn vertaald in indicatoren, die een indruk geven van het gerealiseerde maatschappelijk effect. Wat gaan we daarvoor doen? Het is de bedoeling dat concrete activiteiten gekoppeld zijn aan de doelstellingen, die bereikt moeten worden. Bij deze vraag is ook plaats voor structurele, veelal wettelijke taken. Wat mag het kosten? Hier wordt opgenomen welk budget voor het uitvoeren van het betreffende programma beschikbaar is. De begroting wordt meerjarig weergegeven. Ook zijn de vergelijkende cijfers opgenomen met de lopende begroting 2024 en de jaarrekening 2023. Wanneer is realisatie gepland? Hoewel dit niet is voorgeschreven, heeft de gemeente ervoor gekozen om de vraag ‘Wanneer?’ toe te voegen. Door deze vraag te beantwoorden is de concreetheid aanzienlijk toegenomen.
1)
SMART = Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden
Deel I - 19 -
Specifieke projecten en activiteiten 2025 In deze paragraaf in de begroting wordt op overzichtelijke wijze aangegeven wat de specifieke projecten en activiteiten voor het jaar 2025 zijn. Op deze manier heeft de raad een extra instrument aan de hand waarvan ze haar kaderstellende en controlerende taak nog beter kan uitvoeren. De aangestipte onderwerpen worden verder uitgewerkt in de producten van de 10 programma’s van deze programmabegroting. Op de eerste bladzijde van elk programma zijn deze specifieke projecten en activiteiten nogmaals in een apart kadertje weergegeven. Specifiek voor 2025 Bevolking en bestuur
Geen specifieke projecten
Openbare orde en veiligheid
Geen specifieke projecten
Beheer openbare ruimte
Afval: uitbreiden en vervangen ondergrondse installaties restafval bij hoogbouw Voorbereiden en/of uitvoeren diverse infraprojecten in Nieuwstadt, Pey, Roosteren en Susteren Wateropgave Susteren Voorbereiden en/of uitvoeren nieuwe gemeentewerf Advisering, ontzorging en stimulering van onze inwoners bij het verduurzamen van woningen Optimalisatie afvalscheiding, -inzameling en -verwerking
Onderwijs
Geen specifieke projecten
Cultuur en sport
Bibliotheek Met ingang van 2025 moet voldaan worden aan de wettelijk zorgplicht, dat is in de bestaande bibliotheekvoorziening vanwege ruimtegebrek niet mogelijk. Het Rijk heeft een eenmalige specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorzieningen (verder SPUK) verleend voor het realiseren van een nieuwe volwaardige bibliotheekvestiging. In 2024 is een projectgroep gevormd die aan de slag is gegaan met de mogelijkheden voor een nieuwe volwaardige bibliotheekvestiging, verdere verkenning, noodzakelijke onderzoeken en voorbereidingen. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de inzet van de verkregen subsidie. Ingevolge de SPUK dient uiterlijk 31 december 2025 de nieuwe volwaardige bibliotheekvestiging gerealiseerd te zijn.
Sociaal domein
Uitvoeren en implementeren van de nieuwe regionale aanbesteding ambulante jeugdhulp. Onderzoek naar mogelijkheden om het Jongereninlooppunt (JIP) en het project ‘met minder kaders naar volwassenheid (18 - / 18+)’ in elkaar te laten opgaan als 1 overlegtafel / loket. Gemeenschapshuizen: - Voorbereiding realisatie gemeenschapshuis Susteren - Realisatie verbouwing gemeenschapshuis St Joris, Echt - Realisatie verbouwing gemeenschapshuis Oos Heem, Koningsbosch - Onderzoek en voorbereiding Banderthof en Pius X Echt
Deel I - 20 -
Specifiek voor 2025 -
Onderzoek en voorbereiding gemeenschapshuis Nieuwstadt
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Omgevingswet - Omgevingsvisie: besluitvorming - Voorbereiding opstellen omgevingsplan Diverse plannen waarbij een wijziging van het omgevingsplan wordt doorgevoerd Programma centrum Echt - Afronding infraprojecten - Opwaardering Plats en omgeving Landricuskerk - Realisatie ‘De pannenfabriek’ (Jumbo foodmarkt, Restaurants en (leven in de) brouwerij) - Voortzetten positioneren Echt Centrum als regionaal voorzienend winkelcentrum - Transformatie leegstaande panden Bovenste Straat en Gelrestraat Project Susteren - Voorbereiding en start realisatie diverse infrastructurele projecten - Diverse locaties woningbouw Louersveld Willibrordusplein Centrum Jozefstraat Voormalig gemeentehuis - Revitalisering Wolfkoul - Voorbereiding bouw gemeenschapshuis Project Dieteren - Realisatie verbindingsweg Sportpark Suëstra: Maaseikerweg-Tenniscomplex - Revitalisering Corneliushof - Onderzoek mogelijkheden woningbouw Project Nieuwstadt - Realisatie projecten vanuit de projectenkaart Swentibold - Gemeenschapshuis: onderzoek en voorbereiding - Diverse infrastructurele projecten - Diverse woningbouw Project Peij - Voorbereiding en realisatie diverse grootschalige infrastructurele projecten - Diverse woningbouw Project Roosteren - Voorbereiding infrastructurele projecten Maasstraat en Kokkelert - Voorbereiding Pater Sangersbrug (Vlaamse Waterwegen) Project St Joost - Aanpak verkeerskundige en
infrastructurele knelpunten - Voorbereiding aanpak Heerdstraat - Onderzoek mogelijkheden woningbouw Realisatie woningbouw - Bocage Echt - Apollo/Stoba-locatie Echt - Diverse locaties transformatie detailhandel - Heerweg (PSW en jongerenhuisvesting), Schilberg - Chatelainplein, Peij - Willibrordusplein Centrum Susteren - Mariaveld, Susteren - Karel V-straat, Koningsbosch - Vlaskuilseweg, Maria Hoop - Kasteel Terborghstraat, Roosteren - Holikiday, Susterderweg Nieuwstadt
Deel I - 21 -
Specifiek voor 2025
- Diverse (particuliere) woningbouwprojecten in de kernen Planvorming woningbouw in alle kernen - Louersveld, Susteren - Voormalig gemeentehuis in Susteren - Ruimte voor Ruimte-locaties Baakhoven en St Joost - ‘Straatje erbij’-planvorming
Omgevingsrecht
Evaluatie en doorontwikkeling processen na de invoering van de omgevingswet
Economische zaken
Aanpak winkelcentra Echt, Susteren en Peij Uitbreiding de Berk III: - Voorbereiding realisatie - Start realisatie infrastructuur - Start verkoop fase 1 de Loop-West: - Realisatie uitbreiding - Aanpak infrastructuur - Doorontwikkeling bestaand bedrijventerrein Bedrijventerrein het Vonderen - Afstemming met OML over grondverwerving en planologische procedure Bedrijventerrein de Wolfskoul - Aanpak ontsluiting zuidzijde - Verduurzaming en toekomstbestendig maken bedrijventerrein
Algemene dekkingsmiddelen
Geen specifieke projecten
Deel I - 22 -
Deel I - 23
2.1 Bevolking en bestuur Doelstelling van dit programma: Een optimale dienstverlening aan de inwoner waarbij uitvoering wordt gegeven aan de wettelijke taken die de gemeente uitvoert; Het betrekken van de inwoner bij het gemeentelijk beleid en beleidsvoornemens; Het aanbieden van betrouwbare vraag-, gebieds- en zaakgerichte transparante dienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten voor de klant; Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen om de majeure taken en uitdagingen die in het verschiet liggen, uit te voeren; Als bestuur een betrouwbare samenwerkingspartner vormen, die afspraken nakomt en helder communiceert, richting zowel inwoners als gemeenteraad; Hoogste aandacht voor integriteit, zowel in de contacten met inwoners, verenigingen en bedrijven, als richting de eigen organisatie; Samen met onze maatschappelijke partners werken aan de gemeente die Echt-Susteren wil zijn, namelijk het ‘Smalste Stukje Nederland’, waar het goed wonen, werken en recreëren is. Reikwijdte Het programma bevolking en bestuur omvat de volgende producten: 1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) 2. Bestuur (college) 3. Dienstverlening 4. Burgerlijke stand 5. Basisregistratie personen (incl. reisdocumenten niet-ingezetenen) 6. Verkiezingen 7.
Positionering gemeente Echt-Susteren via het Smalste Stukje Nederland Verbonden partijen Servicecentrum MER Inkoopcentrum Zuid Reserves en voorzieningen Reserve verkiezingen Reserve pensioenverplichting bestuurders Voorziening pensioenverplichting bestuurders Gemeentelijke wet- en regelgeving Beheerregeling Basisregistratie Personen Reglement burgerlijke stand (BRP) Reglement van orde raad Echt-Susteren 2020 Beheerregeling waardedocumenten Tarieventabel leges 2025 Informatiebeveiligingsplan BRP en Uitvoeringshandboek bij het waardedocumenten informatiebeveiligingsplan BRP en Inspraakverordening 2004 waardedocumenten Privacyreglement BRP Verordening accountantscommissie gemeente Privacyreglement curatele administratie Echt-Susteren 2014 Privacyreglement gezag-administratie Verordening BRP Privacyreglement registratie rijbewijzen Verordening commissie bezwaarschriften Privacyreglement uitsluiting kiesrecht 2014 Privacyreglement verklaringen over gedrag Verordening elektronische kennisgeving Rechtspositieregeling voor babs Verordening fractieondersteuning 2013 (Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand) Verordening functioneringsgesprekken van de gemeente Echt-Susteren burgemeester Verordening raadscommissies Echt-Susteren Verordening tot toekenning gemeentelijke 2020 onderscheidingen Verordening op de rekenkamercommissie
Verordening voor de controle op het financieel 2015 beheer en op de inrichting van de financiële Verordening op het onderzoeksrecht van de organisatie van de gemeente Echt-Susteren raad 2023 Verordening rechtspositie wethouders, raads Verordening werkgeverscommissie griffie 2013 en commissieleden
Deel I - 24
2.1 Bevolking en bestuur 1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Realisatie Begroting 2023 2024 De uitgaven voor het functioneren van de gemeenteraad worden in een afzonderlijke begroting ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.
763.774
Totaal
763.774
2025
2026
2027
2028
775.785
773.785
782.785
780.785
786.785
775.785
773.785
782.785
780.785
786.785
2. Bestuur (college) Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Cittaslow Doel- en resultaatgericht beleid voeren op basis van transparantie en de nieuwe strategische kaders (missie, visie en kernwaarden) In- en externe bewustwording van de Cittaslow-filosofie Sterke internationale samenwerkingen (met aandacht voor positionering van Nieuwstadt) Wat gaan we ervoor doen?
Actief informeren van de gemeenteraad via informatiebrieven, conferenties, bijeenkomsten en de beantwoording van schriftelijke vragen (art. 33 Reglement van Orde).
Toepassen van participatietechnieken bij overheidsprocessen en gemeentelijke besluitvorming.
Wanneer gerealiseerd? Continu
Continu 2025
Herijken integriteitsprotocollen
Cittaslow Draagvlak voor Cittaslow Implementeren van de ‘herijking strategische kaders Echt-Susteren’ (met daarin de nieuwe overkoepelende missie, visie en VITA-kernwaarden); Uniforme kaders en beleid afstemmen met alle Cittaslows in Nederland om krachten te bundelen en het Cittaslow-netwerk in Nederland te versterken; Intern organiseren van projectbezoeken met aandacht voor Cittaslow. Internationale organisaties en samenwerkingen Intensieve samenwerkingen opzoeken met organisaties die passen binnen de Cittaslow-filosofie; Trilaterale grensoverschrijdende samenwerking met de Cittaslows Maaseik en Selfkant intensiveren; Onderhouden stedenband met Neustadt an der Weinstraße; Deelname aan jaarlijks Neustadt-Treffen; Neustadt-Treffen 2027 in Nieuwstadt in Echt-Susteren organiseren. Dit valt samen met het jubileum van de kern die dan 750 jaar stadsrechten heeft. Hiervoor wordt in 2025 de samenwerking voortgezet, het netwerk uitgebreid en voorbereidingen getroffen.
2025 Continu 2025
Continu 2025 Continu Continu 2025-2027
Deel I - 25
2.1 Bevolking en bestuur 3. Dienstverlening Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Cittaslow Een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie die: De klantvraag centraal stelt, haar inwoners kent, weet wat zij willen en waar hun behoeften liggen en hier haar dienstverlening op afstemt. Gastvrij is. Medewerkers in dienst heeft die dienstverlenings-DNA hebben. Kwaliteitsnormen opstelt, periodiek checkt en bijstuurt. Klantkanalen doorontwikkelt Actueel is op het gebied van wet- en regelgeving en voldoet aan de wettelijk gestelde toegankelijkheidseisen. Haar processen en systemen op orde heeft (op basis van de LEAN-methodiek), waardoor deze ondersteunend zijn aan het bieden van passende dienstverlening. Zoveel mogelijk inwoners, bedrijven en bezoekers bereikt. Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd? Vervolgstappen uitzetten om producten en diensten te meten en te verbeteren, 2025 naar aanleiding van de 0-meting onder onze inwoners. Hier vloeien conceptkwaliteitsnormen uit voort. 2025 Onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor burgerparticipatie. Gastvrijheid organisatiebreed een impuls geven. Hierbij kan o.a. gedacht worden Continu aan: communicatie met burger en inrichting van hal. Medewerkers stimuleren hun inzichten op het gebied van dienstverlening te Continu vergroten door bijvoorbeeld bedrijfsbezoeken, inspiratiebijeenkomsten en vaardigheidstrainingen. Interne telefonische dienstverlening doorontwikkelen. 2025 Kwaliteitsmonitoring, training en coaching Telefonisch Informatie Centrum. Opleiden en trainen van medewerkers in de LEAN-methodiek en processen in 2025/2026 kaart brengen. Continu 2025 LEAN-strategie op managementniveau uitrollen. 2025 Implementeren Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV). 2025/2026 Implementeren Wet digitale overheid (WDO). Cittaslow Gebruik van ICT in de ontwikkeling van interactieve diensten voor de inwoners en de toeristen Doorontwikkelen van klantkanalen (waaronder website, reguliere e-formulieren en Continu eDiensten gericht op Burgerzaken) en het klantcontactsysteem. Doorontwikkelen (digitale) dienstverlening MER-breed. 4.
Burgerlijke stand Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Een optimale dienstverlening van de burgerlijke stand. Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd? Juist en volledig opmaken van akten van de burgerlijke stand en vastleggen van Continu gebeurtenissen rondom de burgerlijke stand, zoals geboorte, erkenning, naamkeuze, aangifte levenloos geboren kind, overlijden, huwelijk, partnerschap en
Deel I - 26
2.1 Bevolking en bestuur Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd?
echtscheiding. Verder digitaliseren en optimaliseren van de werkprocessen gericht op de landelijke ontwikkelingen en de bijbehorende wetgeving. Bijhouden ontwikkelingen en regelgeving op het gebied van burgerlijke stand. Meer gemak, snelheid en kwaliteit in dienstverlening voor burgers en uitvaartondernemers.
5. Basisregistratie personen (inclusief reisdocumenten niet-ingezetenen) Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Optimaal beheer van de gegevens in de BRP (Basisregistratie personen). Wat gaan we ervoor doen?
Bijhouden en betrouwbaar houden van de gegevens in de BRP en de kwaliteit van de gegevens verbeteren. Aanpakken van adresfraude. Uitvoeren van de verplichte zelfevaluatie volgens de Wet basisregistratie personen (BRP). Het college van B&W is verplicht deze zelfevaluatie door te sturen naar de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). Uitvoeren van de verplichte jaarlijkse zelfevaluatie paspoorten en Nederlandse identiteitskaarten (ingezetenen en niet-ingezetenen). De burgemeester heeft hierover het bevoegd gezag en is verplicht deze zelfevaluatie door te sturen naar de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). Zorgen voor een tijdige en juiste registratie van personen. Het bestrijden van identiteitsfraude. Uitbreiden van de eDiensten Burgerzaken, zodat inwoners voor meer producten en diensten 24/7 bij ons terecht kunnen.
Wanneer gerealiseerd? Continu Continu Vóór 1 januari 2026
Vóór 1 januari 2026
Continu
6. Verkiezingen Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Goed georganiseerde verkiezingen met voldoende bemensing (ambtenaren en burgerleden). Politieke participatie van inwoners. Minstens één stembureau in elke kern conform de wettelijk gestelde toegankelijkheideisen. Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd? Volgens de verkiezingskalender worden in 2025 (vooralsnog) geen verkiezingen Continu gehouden. Processen verkiezingen evalueren en verder optimaliseren mede gelet op het toekomstige nieuwe kleinere stembiljet. VOX-Telmethode toepassen. Voorbereiden op het nieuwe stembiljet.
Deel I - 27
2.1 Bevolking en bestuur 6. Gemeentelijke positionering via Het Smalste Stukje Nederland Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Het Smalste Stukje Nederland (HSSNL) positioneren als aantrekkelijke uitvalsbasis om te wonen, werken en recreëren voor de regio Midden-Limburg en de Belgische en Duitse grensstreek. Professionele en consistente uitstraling van het merk HSSNL. Innoveren met HSSNL om onderscheidend vermogen te behouden. Wat gaan we ervoor doen?
Investeren in promotie en naamsbekendheid van het merk HSSNL en koppelen aan positieve associaties via (social) media en (ondersteuning of organisatie van) evenementen. Investeren in toegankelijke en informatieve platformen om de bezienswaardigheden, producten en evenementen van HSSNL te kunnen beleven (zowel digitaal als fysiek via de Domijnen/VVV Echt). Meer en efficiënter gebruik maken van bestaande marketingtools en deze uitbreiden en vernieuwen waar mogelijk. HSSNL verder verbreden op basis van 3 pijlers: wonen, werken en recreëren (hieronder vallen ook sport en cultuur) en het aantrekken van de die bijbehorende klantgroepen.
Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Wanneer gerealiseerd? Continu
Begroting 2024
Begroting 2025
Wettelijke indicatoren De wettelijke indicatoren behorende bij dit programma staan vermeld in de paragraaf bedrijfsvoering van deze begroting. Wat mag het kosten? x € 1.000 Lasten Baten Saldo van baten en lasten Storting reserves Onttrekking reserves Mutatie van de reserves Geraamde resultaat
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027 2028 7.671 8.786 8.718 8.686 8.705 8.650 749 945 952 1.022 1.052 972 -6.922
-7.841
-7.766
-7.664
-7.653
-7.678
21 38
16 14
16 14
16 22
16 14
16 14
17
-2
-2
6
-2
-2
-6.905
-7.843
-7.768
-7.658
-7.655
-7.680
Deel I - 28
Deel I - 29
2.2 Openbare orde en veiligheid Doelstelling van dit programma: Een veilige leefomgeving voor de inwoner. Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 met bijbehorend uitvoeringsplan is vastgesteld. In de periode 2023-2026 wordt uitvoering gegeven aan de going concern taken en de volgende speerpunten: Casuïstiek Zorg en Veiligheid Ondermijning Digitale Veiligheid Reikwijdte Het programma Openbare orde en veiligheid omvat de volgende producten: 1. Bijzondere wetten 2. Integraal veiligheidsbeleid 3. Rampenbestrijding Verbonden partijen Veiligheidsregio Limburg-Noord Antidiscriminatievoorziening Limburg Bureau Halt Reserves en voorzieningen Geen Gemeentelijke wet- en regelgeving Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) Dekkingsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord Beleidsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord Evenementenbeleid Beleidsplan Politie eenheid Limburg Horecaconvenant Beleidsregel aanpak overlast Integraal veiligheidsbeleid BIBOB-beleid Jaarplan Veiligheidshuis Brandbeveiligingsverordening 2012 Jaarplan buurtbemiddeling Coffeeshopbeleid Opleidings- en oefenactiviteitenplan Convenant geïntegreerde aanpak Procesbeschrijving Tijdelijk Huisverbod georganiseerde misdaad Prostitutiebeleid Damoclesbeleid (bestuurlijke aanpak Repressief brandweerorganisatieplan overtreding Opiumwet) Uitvoeringsplan Burgernet Rampenbestrijdingsplan
hoogwater Maas Regionaal Crisisplan
1. Bijzondere wetten Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Een veilige omgeving zonder overlast en gevaar voor de omgeving. Geen illegale praktijken en het beperken van risico’s. Bestuurlijke aanpak van overtredingen van de Opiumwet (naast de strafrechtelijke aanpak). Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd? Continu
Inzetten van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob). Naar aanleiding van het in 2024 aangescherpte Bibob-beleid worden aanzienlijk meer vergunningaanvragen getoetst op basis van de wet Bibob. In 2016 is het Damoclesbeleid Echt-Susteren aangescherpt. Bij overtredingen van de Opiumwet wordt niet meer gewaarschuwd maar worden zowel woningen als Continu lokalen direct gesloten. Deze bestuursrechtelijke maatregelen worden bij alle overtredingen van de Opiumwet uitgevoerd.
Deel I - 30
2.2 Openbare orde en veiligheid 2. Integraal veiligheidsbeleid Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Verbeteren aanpak casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid. Geen ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. Vergroten weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie, burgers en bedrijven tegen cybercriminaliteit. Een veilige omgeving door het verminderen van overlast en tegengaan van criminaliteit. Cittaslow Betrokkenheid inwoners bij een leefbare en veilige woonomgeving. Wat gaan we ervoor doen?
Persoonsgerichte aanpak via het Veiligheidshuis en het Vangnetoverleg. Interventies door de inzet van de Wet verplichte GGZ en de Wet tijdelijk huisverbod. Consequente afstemming, zowel bestuurlijk als ambtelijk, tussen zorg en veiligheid over beleid en casuïstiek. Verstevigen van de aanpak met handhavingsacties door het Flexteam. Bibob-screening van alle exploitatie-, alcoholwet-, omgevingsvergunningen en vastgoedtransacties op basis van het nieuwe beleid. Behandelen van casussen in het Lokaal Overleg over de bestuurlijke aanpak ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. Vergroten bewustwording ambtenaren/bestuurders, ondernemers en bewoners over mogelijke bedreigingen of het signaleren van ondermijning. Thematische aanpak van ondermijning met bijzondere aandacht voor risico’s van jonge aanwas. Weerbaar maken van de gemeentelijke organisatie, burgers en bedrijven tegen cybercriminaliteit door Intensivering preventievoorlichting, en het vergroten van de meldings- en aangiftebereidheid. Inzet op risicobewustzijn en ‘veilig gedrag’ medewerkers door trainingen en bewustzijnstrajecten. De crisisorganisatie moet ook inzetbaar zijn bij het wegvallen van middelen (stroomuitval/uitval ICT). De crisisorganisatie is daarmee een belangrijk onderdeel van het te ontwikkelen continuïteitsmanagement en integraal continuïteitsplan.
Ontwikkeling preventie- en responsaanpak online aangejaagde ordeverstoring. Preventieactiviteiten via bewonersavonden om woninginbraken tegen te gaan. Inzet buurtpreventieteams. Inzet burgernet. Uitbreiden van de BOA-capaciteit om flexibeler (weekend en avonden) toezicht te kunnen houden. Verbeteren toezicht openbare ruimte (structurele borging informatie-uitwisseling BOA’s en politie). Inzet flexibel cameratoezicht bij verplaatsende overlast en criminaliteit. Persoonsgerichte aanpak van (mogelijke) daders via het Veiligheidshuis. Buurtbemiddeling. JOES (Jongerenoverleg Echt-Susteren). Door dit zes-wekelijkse overleg wordt de aanpak van jongerenoverlast tegengegaan. Hinderlijke, overlastgevende en criminele jeugdgroepen worden aangepakt. Voortzetting van het Keurmerk Veilig Ondernemen De Berk. Toezicht op naleven van exploitatie-, Drank- en Horeca-, en evenementenvergunningen. Infrastructurele verkeersmaatregelen, voorlichting en educatie en handhaving om
Wanneer gerealiseerd? Continu
Deel I - 31
2.2 Openbare orde en veiligheid Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd?
de verkeersveiligheid te verhogen. Aanpak polarisatie en radicalisering door preventie, samenwerking en integrale interventies bij concrete casussen. Cittaslow Ondersteunen, stimuleren en (op maat) faciliteren van 24 bestaande buurtpreventieteams.
3.Rampenbestrijding Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Preparatie op crises. Een volledig opgeleide en geoefende rampbestrijdingsorganisatie.
Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd? Naast de blijvende verbetering van de crisisorganisatie specifieke aandacht voor Continu preparatie op hoogwater, droogte en digitale ontwrichting. Crisislocoburgemeesters/wethouders worden jaarlijks bijgeschoold en geoefend om Continu de burgemeester te vervangen bij calamiteiten. Uitvoeren van het opleiding- en oefenplan. Alle sleutelfiguren binnen de Oranje Kolom nemen jaarlijks deel aan oefeningen en volgen de noodzakelijke opleidingen.
Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Wettelijke indicatoren Verwijzingen Halt Aantal per 10.000 jongeren van 12-17 jaar
Bureau Halt
11
<7
<7
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
CBS
0,6
<0,5
<0,5
CBS
3,7
<4
<4
CBS
0,3
<2
<2
CBS
3,2
<4
<4
Percentage naar aanleiding van beleidsuitgangspunten. O.a. afhankelijk van aangevraagde (risico)vergunningen. Percentage bestuursrechtelijke maatregelen uitgevoerd n.a.v. overtredingen O.a. afhankelijk van de door de politie geconstateerde
Eigen bron
100% (19 toetsen)
100%
100%
Eigen bron/politie
100% (10 maatregelen)
100%
100%
Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Eigen indicatoren Bibob-toetsen
Opiumwet
Deel I - 32
2.2 Openbare orde en veiligheid Indicator
Vermogenscriminaliteit Sociale overlast Rapportcijfer veiligheid
Crisisbeheersing bevolkingszorg Crisisbeheersing sleutelfiguren Bevolkingszorg
Toelichting
Bron
overtredingen. Aantal veelvoorkomend
Politie
Begroting 2024
Begroting 2025
196
200
200
486
420 7,5
400
Aantal oefeningen
Politie Veiligheidsmonitor 20212022¹) Eigen bron
2
1
1
Aantal oefeningen
Eigen bron
16
10
10
Aantal opleidingen
Eigen bron
16
10
10
Totaal incidenten Veiligheid van de buurt
Realisatie 2023
¹) Bron Veiligheidsmonitor 2021-2022. Deze monitor wordt één keer in de vier jaar uitgevoerd. Voor de begroting 2025 zijn geen nieuwe gegevens beschikbaar.
Wat mag het kosten? x € 1.000 Lasten Baten Saldo van baten en lasten Storting reserves Onttrekking reserves Mutatie van de reserves Geraamde resultaat
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027 2028 3.341 3.382 3.283 3.312 3.344 3.358 148 92 92 92 92 92 -3.193
-3.290
-3.191
-3.220
-3.252
-3.266
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
-3.193
-3.290
-3.191
-3.220
-3.252
-3.266
Deel I - 33
2.2 Openbare orde en veiligheid
Deel I - 34
Deel I - 35
2.3 Beheer openbare ruimte Doelstelling van dit programma: Aanleggen, beheren, onderhouden en reinigen van boven- en ondergronds areaal in de openbare ruimte. Beheer van gemeentelijke accommodaties. Optimaliseren van de inzameling en verwerking van afval- en grondstoffen. Verkeersveilige wegen bij gladheid door winterse omstandigheden. Reikwijdte Het programma beheer openbare ruimte omvat de volgende producten: 1. Wegen 2. Riolering en waterhuishouding 3. Verkeer 4. Openbaar groen (inclusief begraafplaatsen) 5. Natuur en landschap 6. Openbare verlichting 7. Civieltechnische kunstwerken 8. Gladheidsbestrijding 9. Rioolheffing 10. Afvalverwijdering en -verwerking 11. Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht 12.
Duurzaamheid Verbonden partijen Reinigingsdienst (RD) Maasland Openbaar lichaam Duits-Nederlands Grenspark Maas-Schwalm-Nette Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL) Waardevol Cultuur Landschap (WCL) Reinigingsdienst Westelijke Mijnstreek (RWM) Reserves en voorzieningen Reserve duurzaamheid Reserve parkeerplaatsen Reserve toekomstige ontwikkelingen gemeentewerf Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen Voorziening vervangen bruggen Vloedgraaf Voorziening wegen Voorziening riolering Voorziening afvalverwijdering en –verwerking Gemeentelijke wet- en regelgeving Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) Groen: Beheerverordening gemeentelijke Bomennota Echt-Susteren 2024-2034 begraafplaatsen 2014 APV Nadere regels begraafplaatsen 2020 Nota groenstructuren 2008 Verordening op de heffing en invordering Waardevolle bomenlijst 2008 regelende tarieven wegens dienstverlening Nota Regie op Groen 2016 aan derden Groenbeheerplan 2019-2023 Nota kostentoerekening 2024 IBOR (integraal beheer openbare ruimte) Openbare verlichting: Beleidsplan Openbare beleidsnotitie openbare ruimte Verlichting 2024-2027 Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025 Riolering en Water: Ontwikkelen met kwaliteit Waterketenplan 2022-2026; Regeling kwijtschelding gemeentelijke Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2022-2026 belastingen Verordening op de
heffing en invordering Handboek Openbare Ruimte (HORES) rioolheffing Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater Verordening aansluitvoorwaarden riolering 2003
Deel I - 36
2.3 Beheer openbare ruimte Huishoudelijk afval Afvalstoffenverordening Echt-Susteren 2019 Het uitvoeringsbesluit op de afvalstoffenverordening 2016 Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2023 Van afval naar grondstof ( VANG) Regionaal uitvoeringsplan Westelijke Mijnstreek van afval naar grondstof 2022-2025 Verkeer: Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan 20162025 Wegen: Wegbeheerplan 2022-2026; Meerjarig Investeringsplan 2025-2028 (onderdeel van deze begroting) Plan civieltechnische kunstwerken 2022-2026
Gladheidsbestrijding: Gladheidbestrijdingsplan Gemeentelijke Gebouwen: Gebouwbeheernota 2024-2032 Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) 2024-2032 Duurzaamheid: Energievisie en uitvoeringsprogramma 20222026 Transitievisie Warmte en Uitvoeringsprogramma 2021-2030 Beleidskader zonneparken en windparken Beleidskader laadinfrastructuur
1. Wegen Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wat willen we bereiken? Cittaslow Goede kwaliteit van de openbare wegen. Maximale oprekking levensduur van verharding, tegen minimale kosten. Waarborging veilig gebruik van de wegen. Uitbreiding areaal waar nodig. Wat gaan we ervoor doen? Cittaslow Een acceptabel kwaliteitsniveau van de inrichting in de openbare ruimte Uitvoeren en invulling geven aan de nieuwe wegbeheernota 2022-2026, zoals deze door de raad is vastgesteld. Beheren en onderhouden van het openbaar gebied in de gemeente volgens het principe ‘schoon, heel en veilig’. Het te hanteren kwaliteitsniveau ‘basis’ voor de wegen binnen en buiten de bebouwde kom, zoals in de nieuwe wegbeheernota 2022-2026 is opgenomen. In de wegbeheernota staat niet specifiek welke wegen in welk jaar moeten worden onderhouden. In de praktijk wordt jaarlijks een plan gemaakt aan de hand van de visuele inspectie, die na de winterperiode wordt uitgevoerd. Op basis van deze inspectie wordt bepaald welke wegen voor onderhoud in aanmerking komen. Doelmatig beheren en onderhouden van de wegen enerzijds door een totale herinrichting van woonwijken (wegen, riool, groen en openbare verlichting) en anderzijds door op het juiste moment planmatig, duurzame onderhoudsmaatregelen uit te voeren aan wegen.
Tijdens de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden worden - wanneer nodig - kleine verkeerstechnische aanpassingen meegenomen. De recreatieve routes die door een knooppuntensysteem zijn ontsloten voor fietsers (inclusief mountainbikeroutes), wandelaars, ruiters en menners worden op een hoog niveau beheerd en onderhouden. Realisatie van verschillende woningbouwplannen leidt tot uitbreiding van het wegennet.
Wanneer gerealiseerd? Continu
Kwartaal 1 2025
Continu
Deel I - 37
2.3 Beheer openbare ruimte 2. Riolering en waterhuishouding Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wethouder drs. P.H.J. Pustjens Wat willen we bereiken? Cittaslow Waterkwaliteit volgens de wettelijke eisen. Integrale rioleringszorg en minder overstorten volgens Kader Richtlijn Water (KRW). Een betere beheersing van afvalwater door scheiding van waterstromen naar schoon en vuil ter voorkoming van vervuiling en verdroging. Verminderen van wateroverlast en verdroging in de leefomgeving. Een betere beheersing van afwatering, met name in het buitengebied, ter voorkoming van wateroverlast en/of schade. Een betere beheersing van hemelwaterstromen in de openbare ruimte. Wat gaan we ervoor doen? Cittaslow Bescherming van de waterkwaliteit Realiseren van de doelstellingen uit het, door de raad vastgesteld, Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2022-2026): Waarborgen van doelmatige inzameling en transport van afvalwater binnen de gemeentegrenzen, onder andere ter bescherming van de volksgezondheid. Inzamelen en verwerken van afstromend hemelwater met een zo beperkt mogelijke overlast voor de inwoners. Minimaliseren van vervuiling van grondwater en oppervlaktewater.
Onderhouden van het bestaande stelsel van vuil- en regenwaterriolen en randvoorzieningen door preventieve en curatieve maatregelen, zoals: Reinigen van kolken; Repareren van aansluitleidingen; Reinigen en inspecteren van riolen; Maaien van hemelwaterbuffers; Onderhouden van rioolgemalen; Monitoren en repareren van hoofdriolen; Verwijderen van wortels uit de riolering. Uitvoeren van de opgenomen investeringen in het Meerjarig Investeringsplan (zie overzicht Investeringswerken), aanleg hemelwatervoorzieningen en rioolvervangingen. Uitvoeren lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. De Lokale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie beschrijft het ambitieniveau voor klimaatadaptatie in doelen en strategieën, maar ook de maatregelen die worden ingezet om de leefomgeving in de gemeente water robuust en klimaatbestendig te maken. Verhard oppervlak afkoppelen van de riolering en de rioolwaterberging vergroten (bijvoorbeeld bij integrale wegreconstructies) ter verkrijging van helder en schoon oppervlaktewater. Bij nieuwbouw en herinrichting van gebieden/wijken hemelwater waar mogelijk lokaal infiltreren. - Als dit niet mogelijk is, wordt het hemelwater gescheiden van het afvalwater ingezameld en op een centrale plek in de bodem geïnfiltreerd via wadi’s (bufferings- en infiltratievoorzieningen) of infiltratieriolen.
- Alleen als lokaal of centraal infiltreren niet mogelijk is, wordt hemelwater lokaal, tijdelijk geborgen voordat het via een (verbeterd) gescheiden systeem geloosd wordt op het oppervlaktewater of de riolering. Openstellen van een gemeentelijke stimuleringsregeling voor inwoners en bedrijven voor het afkoppelen van het verhard oppervlak van privéterreinen. Opschonen en maaien van zaksloten en (watervoerende) greppels. Het opstellen van een hemelwaterstructuurplan voor de dorpskern Echt. Dit plan
Wanneer gerealiseerd?
Continu
Kwartaal 1+3 Continu Kwartaal 2 Kwartaal 2+3 Continu
Deel I - 38
2.3 Beheer openbare ruimte Wat gaan we ervoor doen?
brengt de uitdagingen op het gebied van het riool en de waterhuishouding in Echt in kaart en wordt als leidraad gebruikt voor toekomstige plannen in en rondom Echt. Uitvoeren van het BRP (Basisrioleringsplan Echt-Susteren). In dit plan, opgesteld door Waterbedrijfschap Limburg, staan maatregelen om het hydraulisch functioneren van het watersysteem te verbeteren.
Wanneer gerealiseerd? 2025
Continu
3. Verkeer Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wat willen we bereiken? Cittaslow Toename van de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer. Duidelijke structuur en bijbehorende inrichting van de wegen. Verhoging van de leefbaarheid. Optimale verkeersveiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Optimalisatie in het faciliteren en reguleren van fietsparkeren. Wat gaan we ervoor doen?
Wanneer gerealiseerd?
Cittaslow Verkeers- en vervoersbeleid optimaal uitvoeren Uitvoeren van de maatregelen uit het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2016-2025 (GVVP) met het geactualiseerde uitvoeringsprogramma (2020-2025). 30km-zones optimaliseren. Sanering en up-to-date houden kwaliteit verkeersborden. Realiseren snelheidsremmende maatregelen Maasbrachterweg Echt. Onderhouden en vernieuwen van belijning en markeringen in de kernen. Monitoren en in kaart brengen van verkeerssituaties. Samenwerken met (regio)gemeenten, provincie en Rijkswaterstaat om na een calamiteit op de A2/A73 de bereikbaarheid en doorstroming in onze gemeente zo veel mogelijk te waarborgen. Langzame verkeersroutes optimaliseren Verbeteren van de fietsoversteek N276-Holtummerweg Susteren in samenwerking met de provincie Limburg. Aandacht voor kwaliteit fietsvoorzieningen. Overleggen met inwoners, ondernemers en politie/handhaving tijdens het verkeersspreekuur. Uitvoering geven aan samenwerkingsovereenkomst verkeerseducatie voor basisen voortgezet onderwijs (‘Verkeersactieve school’). Voortzetten van de cursus ”regels in het verkeer” voor ouderen. Aandacht voor de aanpak van hard racen binnen de gemeenten. Fietsenstalling bij overstappunten reguleren Reguleren van het fietsparkeren bij NS-station Echt met handhaving en verwijderen fietswrakken.
Continu
2025 Kwartaal 2+4 Continu
2025 Continu 2 tot 4x per jaar Continu Kwartaal 3+4
Continu
4. Openbaar groen Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. Ing. H.E.J.M. Meuwissen Wat willen we bereiken? Cittaslow Herstel/verwezenlijking van een groene ruimte met kwaliteit Kwaliteit en onderhoud voor het openbaar groen op een basisniveau.
Deel I - 39
2.3 Beheer openbare ruimte
Duurzaam en circulair onderhoud van het openbaar groen. Een aangenaam leefklimaat voor inwoners en bezoekers. Beheersen overlast door invasieve exoten. Verbeteren van biodiversiteit. Geactualiseerde bomennota met transparant toetsingskader. Veilig bomenareaal. Goede en bereikbare voorzieningen in relatie tot het hondenbeleid. Bestendig beheer van groenvoorzieningen in relatie tot de Wet Natuurbescherming / Omgevingswet. Een groene, openbare ruimte met kwaliteit en functie. Een groene leefomgeving waarin inwoners zich prettig voelen. Minimale overlast eikenprocessierups. Rekening houden met een klimaat adaptieve inrichting. Verbeteren communicatie onderwerpen groen, natuur en landschap. Optimaal beheer gemeentelijke begraafplaatsadministratie.
Wat gaan we ervoor doen? Cittaslow Uitvoeren van planmatig onderhoud aan openbaar groen met de diverse onderhoudscontracten op basis van kwaliteitsniveau basis binnen de bebouwde kom en kwaliteitsniveau laag voor buiten de bebouwde kom. Uitvoeren van planmatig onderhoud aan het openbaar groen door eigen gebiedsteams in afgebakende gebieden, genaamd kantons. Afhankelijk van het type onkruid en de locatie wordt gekozen voor het bestrijden van onkruid op verhardingen door inzet van duurzame technieken zoals hete lucht, borstelen en branden. Daarnaast wordt getracht zinloze verharding te voorkomen. Door de inzet van planten met een grotere plantdichtheid bij de (her)inrichting van plantsoenen wordt het beheer vereenvoudigd en wordt geanticipeerd op veranderende klimatologische omstandigheden. Het opstellen van een nieuw en geactualiseerd (groen)beheerplan en een concrete uitwerking naar realisatie. Thema’s zoals renovatie en vervanging van groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit worden onderdeel van het nieuwe groenbeheerplan / beheervisie. Vormgeven van kleine kringloop van vrijgekomen materialen openbaar groen (bijvoorbeeld continueren pilot bokashi als bodembooster, gebruik miscanthus of omzetten groenafval voor compostering) Energieverbruik en emissiereductie toepassen in contracten aannemers en eigen dienst tijdens de uitvoering van onderhoud openbaar groen.
Bij voorkeur emissieloos waar dit mogelijk en verantwoord is. Rekening houden met de groenfuncties “structurerend, maatschappelijk, functioneel en natuurlijk groen” zoals beschreven in de nota “Regie op groen 2016” en het gewenste gebruik bij de inrichting van het openbaar gebied. Uitwerken van een concreet uitvoeringsplan aanpak invasieve exoten. Op basis hiervan concrete en haalbare vervolgstappen bepalen en hieraan uitvoering geven. Samenwerking onderzoeken met Stichting Steenbreek, die gemeenten ondersteunt met informatiecampagnes omtrent vergroening en biodiversiteit (geveltuinen, vergroenen voortuinen, meer groen rondom bedrijfsterreinen, zorglocaties en schoolpleinen, wat kan etc). Ook worden, in het belang van verbeteren biodiversiteit, lokale initiatieven (indien mogelijk) ondersteund. Bevordering van de biodiversiteit in de gemeentelijke bermen en ruwe grasterreinen aan de hand van een bermbeheerplan. Het selectief omvormen intensieve gazons binnen bebouwde kom naar extensief en gefaseerd beheer waar mogelijk ter bevordering van de biodiversiteit. Het motto hierbij is: Intensief maaien waar het moet (speelveldjes) en extensiever maaien waar het kan. Het implementeren van de gemeentelijke bomennota en bijbehorend beleid na
Wanneer gerealiseerd? Continu
Continu
2025
Continu
2025
2025
Continu 2025
Deel I - 40
2.3 Beheer openbare ruimte Wat gaan we ervoor doen?
vaststelling zoals de 3-30-300 regel. Actualiseren gemeentelijke bomenlijst en het mogelijk koppelen monumentale bomen op lijst bomenstichting. Het planmatig uitvoeren van onderhoud gemeentelijk bomenbestand en inzage bieden hiervan in ons bomenbestand voor inwoners door openstellen van een te raadplegen viewer. Door het jaarlijks organiseren van boomfeestdag en natuurwerkdagen komen zowel volwassen als kinderen op een educatieve wijze in aanraking met het belang van natuur. In 2025 worden deze festiviteiten georganiseerd op nader te bepalen locaties in onze gemeente. De raad heeft besloten minimale overlast te accepteren door de eikenprocessierups. Door de plaagdruk van deze rups wordt de komende jaren blijvend ingezet om de bestrijding hiervan te organiseren en toepassing van nieuwe technieken te onderzoeken in combinatie met verbeteren leefgebied voor natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Hierdoor wordt mogelijk het gebruik van biologische bestrijding verminderd, wat uiteraard ook beter is voor andere aanwezige fauna in bomen. Bij toekomstige renovaties van groeninrichtingen – daar waar mogelijk - rekening houden met het klimaatadaptief of biodivers inrichten hiervan op basis van kansen binnen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Echt-Susteren. Het verbeteren van communicatieuitingen over onderwerpen groen, natuur en landschap.
Dit komt tot uitdrukking op onze website, social media en ‘t Waekblaad. Door het toepassen van laagdrempelige communicatie uitingen worden inwoners beter geïnformeerd over en betrokken bij deze onderwerpen. Bijhouden van gegevens over het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats Annahof in Echt en de gemeentelijke begraafplaats Elsene in Nieuwstadt.
Wanneer gerealiseerd? 2025
Continu
Continu
2025
Continu
5. Natuur en landschap Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. P.H.J. Pustjens Wat willen we bereiken? Cittaslow Structuurversterking van het landschap met duidelijk te onderscheiden landschapstypen. Rode ontwikkelingen (woningbouw, bedrijfsontwikkelingen, zonneparken) en grijze ontwikkelingen (infrastructurele projecten) die landschappelijk goed zijn afgewogen, zijn ingepast in het landschap of groencompensatie heeft elders plaatsgevonden. Soortenbescherming (o.a. dassen, amfibieën en vleermuizen). Grensoverschrijdende projecten op het gebied van natuur en landschap en recreatief medegebruik. Een gevarieerd landschap met karakteristieke kleine landschapselementen. Soortenrijke natuur en landschappen. Een groene, gezonde woon- en leefomgeving die op een klimaatbestendige en natuurinclusieve wijze is ingericht. Wat gaan we ervoor doen? Cittaslow In de structuurvisie ‘Ontwikkelen met kwaliteit’ worden 6 landschapstypen onderscheiden. De gemeente voert inrichtings- en beheermaatregelen uit om de specifieke kenmerken van de verschillende landschapstypen te benadrukken. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt nadrukkelijker rekening gehouden met de consequenties voor landschap en cultuurhistorische waarden. In 2025 wordt de geactualiseerde omgevingsvisie aan de gemeenteraad voorgelegd, waarin ook de benadering vanuit de specifieke landschapskenmerken terugkomt.
Wanneer gerealiseerd? Continu
2025
Deel I - 41
2.3 Beheer openbare ruimte Wat gaan we ervoor doen?
Afgelopen jaren is extra geïnvesteerd in de versnelde vervanging van minder vitale laanstructuren in het buitengebied, hieraan wordt komende jaren een vervolg gegeven met inzet van de reguliere beheerbudgetten. Daar waar mogelijk worden kansen benut om nieuwe landschapselementen aan te leggen, hierbij kan worden gedacht aan populierenbosjes, bomenrijen en bosschages. De gemeente stelt in de structuurvisie Ontwikkelen met kwaliteit en in het omgevingsplan eisen aan de inpassing en compensatie van rode en grijze ontwikkelingen. De natuurcompensatieprojecten rondom VDL Nedcar worden in samenspraak met belanghebbenden uitgewerkt en gerealiseerd. Voor de wettelijke natuurcompensatie is de provincie Limburg verantwoordelijk. De gemeente werkt binnen de samenwerkingsovereenkomst Landschapsschakels Swentibold samen met Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) en Natuurmonumenten (NM). Gecombineerd met de uitbreiding van het WMLputtenveld voor drinkwaterproductie bij Nieuwstadt, wordt in het zogenaamde gebied ‘de vlaaipunt’ tussen de Susterderweg en de spoorlijn, circa acht hectare nieuwe natuur gerealiseerd. Gedeeltelijk betreft het wettelijke natuurcompensatie van de provincie Limburg in verband met de uitbreiding van VDL Nedcar en omliggend infrastructuur. Onderdeel van de inrichting van dit gebied betreft de verbetering van het recreatieve routenetwerk Het Smalste Stukje Nederland.