2e Bestuursrapportage 2024
Tekst van het document
2e Bestuursrapportage 2024
In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.
2e bestuursrapportage 2024
2e bestuursrapportage 2024
1
2e bestuursrapportage 2024
2
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
5
2.
Samenvatting
7
3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10
Bestuursrapportage per programma Bevolking en bestuur Openbare orde en veiligheid Beheer openbare ruimte Onderwijs Cultuur en sport Sociaal domein Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Omgevingsrecht Economische zaken en grondexploitaties Algemene dekkingsmiddelen
8 9 10 11 17 18 22 31 33 34 37
4.
Overhead
41
5.
Bedragen kleiner dan € 50.000
44
6.
Overheveling restantbudgetten
49
7.
Budgettair neutrale wijzigingen
51
8.
Reserves en voorzieningen
52
9.
Restantkredieten
55
2e bestuursrapportage 2024
3
2e bestuursrapportage 2024
4
1. Inleiding Hierbij wordt u de 2e bestuursrapportage 2024 (Berap) aangeboden. Het doel van deze rapportage is inzicht te geven in belangrijke ontwikkelingen en afwijkingen in de financiële resultaten ten opzichte van de programmabegroting 2024. Dit document heeft de vorm van een uitzonderingenrapportage. Dit betekent dat zaken die volgens plan verlopen niet in deze rapportage zijn opgenomen. Deze bestuursrapportage vormt de tweede rapportage over de gang van zaken gedurende het jaar 2024. Het is de voorloper van de jaarrekening 2024. Met deze rapportage wordt geprobeerd een benadering te presenteren van het te verwachten rekeningresultaat 2024. Structurele doorwerking In principe richt de 2e bestuursrapportage zich alleen op het begrotingsjaar zelf. Met uitzondering van de budgetten die overgeheveld worden naar het jaar erna. Deze 2e bestuursrapportage bevat echter een aantal onderwerpen die substantieel van aard zijn en meerjarig doorwerken. In de raadsvergadering van 9 november 2023 is de verordening ex artikel 212 vastgesteld. In artikel 6, tussentijdse rapportage, lid 1 is bepaald dat: “Het college informeert de raad door middel van twee bestuursrapportages over de realisatie van de begroting van de gemeente van het lopende boekjaar en de hieruit voortvloeiende meerjarige effecten.
Overheveling restantbudgetten In deze bestuursrapportage is een apart hoofdstuk opgenomen waarbij restantbudgetten, die gedekt worden uit reserves en die in 2024 niet (geheel) zijn uitgegeven, worden overgeheveld naar 2025. Bij de stand van zaken van de betreffende budgetten is per de peildatum een inschatting gemaakt van het bedrag dat dit jaar nog wordt besteed en het restant dat overgeheveld wordt naar 2025. Bij het opmaken van de jaarrekening 2024 wordt de definitieve balans opgemaakt. Dan wordt het werkelijke bedrag dat nog over is in de reserve gestort. Bij de 1e bestuursrapportage 2025 wordt het bedrag dat nu opgevoerd wordt voor 2025 gecorrigeerd met het werkelijke bedrag. Naast drie begrotingswijzigingen van 2024 (nr. 2024-12 voor de onderwerpen uit de hoofdstukken 3, 4 en 5, 2023-13 voor de budgettair neutrale uit hoofdstuk 7 en 2023-14 voor de overhevelingen uit hoofdstuk 6) wordt ook een begrotingswijziging voor 2025 (2025-2) voorgelegd. Rapporteren In de raadsvergadering van 9 november 2023 is de verordening ex artikel 212 vastgesteld. In artikel 6, tussentijdse rapportage, is in lid 3 bepaald dat: “In de bestuursrapportages worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van taakvelden in de begroting groter dan € 50.000 toegelicht. Bedragen beneden € 50.000 worden enkel in de begrotingswijziging verwerkt zonder verdere toelichting”.
Wel is een overzicht opgenomen van mutaties kleiner dan € 50.000. Restantkredieten In deze bestuursrapportage wordt gerapporteerd over de stand van zaken van de door de raad beschikbaar gestelde belangrijkste investeringen. Leeswijzer Deze rapportage start met een korte toelichting op het voorlopige resultaat 2024 en de resultaatbestemming. In hoofdstuk 2 wordt de bijstelling van met name de begroting 2024 in cijfers per programma geschetst. Alle mutaties per programma zijn genummerd en deze nummering is ook aangebracht in de tabellen aan het einde van de programma's. Hierdoor zijn de bedragen beter te herleiden met de teksten. Daarnaast zijn in de programma's alle mutaties opgenomen, ook de mutaties die betrekking hebben op de overheveling van budgetten van 2024 naar 2025. Hierdoor ontstaat een volledig beeld van de 2e bestuursrapportage 2024
5
mutaties per programma. In hoofdstuk 6 wordt een cijfermatige samenvatting van de budgetten gepresenteerd van budgetten die overgaan van 2024 naar 2025. In hoofdstuk 3 zijn de mutaties per programma, inclusief gedetailleerde toelichting opgenomen en in hoofdstuk 4 wordt op dezelfde wijze als de programma’s de overhead toegelicht. Hoofdstuk 6 geeft een overzicht van mutatie kleiner dan € 50.000. Hoofdstuk 6 handelt over de eerder genoemde restantbudgetten. Hoofdstuk 7 bevat marginale afwijkingen en/of budgetten waar onderlinge verschuivingen plaatsvinden. Per saldo betreft het een mutatie die budgettair neutraal is. De programma’s in hoofdstuk 3 bevatten ook budgettair neutrale wijzigingen maar hiermee worden voorstellen bedoeld waarvoor dekkingsmiddelen aanwezig zijn in de vorm van een andere inzet van een bestaand budget of de inzet van een reserve. Voorstellen die betrekking hebben op meerdere programma’s worden enkel op één plek toegelicht. Hoofdstuk 8 bevat een tabel van de mutaties in reserves, welke voortvloeien uit deze bestuursrapportage en in hoofdstuk 9 wordt gerapporteerd over de hierboven genoemde restantkredieten. Peildatum De 2e bestuursrapportage 2024 kent als peildatum 1 oktober 2024.
2e bestuursrapportage 2024
6
2. Samenvatting Omschrijving
2024
01. Bevolking en bestuur 02. Openbare orde en veiligheid 03. Beheer openbare ruimte 04. Onderwijs 05. Cultuur en sport 06. Sociaal domein 07. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 08. Omgevingsrecht 09. Economische zaken en grondexploitaties 10. Algemene dekkingsmiddelen Overhead Subtotaal
108.000
-
-
-
-
60.000 10.000 -14.267 -57.500
10.000 -27.117 -2.500
5.000 10.000 91.933 -2.500
4.900 10.000 91.933 -2.500
4.800 10.000 91.933 -49.037
-
-
-
-
-
-75.000
10.000
10.000
10.000
10.000
-1.117.233 -265.000 -1.351.000
-370.700 252.500 -127.817
-1.296.371 360.800 -821.138
-840.821 368.050 -358.438
-495.088 375.000 -52.392
Mutaties onder de € 50.000
-53.636
23.652
23.709
29.001
55.724
-1.404.636
-104.165
-797.429
-329.437
3.332
TOTAAL
2025
2026
2027
2028
Voorstel resultaatbepaling Deze 2e bestuursrapportage 2024 heeft per saldo een overschot van € 1.404.636. In de 1e bestuursrapportage 2024 werd een sluitende jaarschrijf 2024 weergegeven, waarbij een voorlopig positief rekeningsaldo van € 463.506 is opgenomen. Dit positieve saldo maakt deel uit van het eerder genoemde overschot van € 1.404.636. Zie ook de toelichting bij 3.10.2 en 3.10.3. Het kan gepresenteerd worden als voorlopig positief rekeningsaldo. Meerjarig zijn er voor de jaren 2025 tot en met 2027 eveneens positieve saldi te melden. Het jaar 2028 sluit met een zeer klein negatief saldo.
2e bestuursrapportage 2024
7
3.
Bestuursrapportage per programma
In dit hoofdstuk wordt per programma ingegaan op de vragen ‘Wat gaan we doen?’ en ‘Wat mag het kosten?’. Hierbij wordt op de financiële bijstellingen uit het betreffende programma ingegaan. In de tabel zijn alle financiële mutaties opgenomen. De voorstellen die budgettair neutraal verlopen zijn onder een apart kopje opgenomen. Budgettair neutraal wil zeggen dat deze niet ruimtevragend of –scheppend zijn voor de normale exploitatie. Bij deze mutaties is er sprake van dekking uit of toevoeging aan een reserve of de baten en bijbehorende lasten zijn even hoog, bijvoorbeeld als er sprake is van een bijdrage van derden.
2e bestuursrapportage 2024
8
3.1 Bevolking en Bestuur Wat gaan we doen? 3.1.1 Reisdocumenten niet-ingezetenen (RNI) De verwachting was dat 4.000 reisdocumenten voor niet-ingezetenen zouden worden afgeven. Volgens de huidige cijfers worden er dit jaar 2.000 documenten afgegeven. De lasten en baten moeten voor dit jaar gehalveerd worden; de lasten met € 54.000 en de baten met € 162.000. Er zijn te weinig medewerkers met kennis van RNI waardoor één balie minder geopend is. Het tekort aan personeel met deze kennis is een landelijk probleem. Daarnaast is er vanwege het inefficiënte proces een lange wachtlijst, hetgeen meer no-shows oplevert. Op 26 juni 2024 was de livegang van een efficiënter en professioneler aanvraagproces. Hierdoor neemt ten gevolge van het nieuwe proces de no-shows af. Echter tot het 1e kwartaal 2025 bestaat het merendeel nog uit aanvragen die via het 'oude proces' zijn ingepland waardoor sprake is van een overgangsperiode. Wat mag het kosten? Omschrijving 3.1.1 Kosten reisdocumenten N-I Rijksaandeel 3.1.1 Opbrengst leges reisdocumenten N-I
2024
TOTAAL
108.000
2e bestuursrapportage 2024
2025
2026
2027
2028
-54.000 162.000 -
-
-
-
9
3.2 Openbare orde en veiligheid Geen bedragen boven de € 50.000 in dit programma.
2e bestuursrapportage 2024
10
3.3 Beheer openbare ruimte Wat gaan we doen? 3.3.1 Budgetoverheveling duurzaamheid Specifieke Uitkering (Spuk) Nationaal Isolatieprogramma (NIP) De gemeente heeft een aanvraag ingediend voor de Specifieke Uitkering (Spuk) Lokale Aanpak Isolatie om maximaal 760 slecht geïsoleerde woningen met (energielabel D, E, F of G) te isoleren (ontzorgingsprgramma). Voor gemeente Echt-Susteren is het maximaal beschikbaar budget aangevraagd van € 1.677.837. In de 2e bestuursrapportage 2023 is nog uitgegaan van een bedrag van € 1.109.600. Dit betekent dat het budget met € 568.237 budgetneutraal wordt bijgeraamd. De verwachting is dat de eerste uitgaven voor deze specifieke uitkering pas in 2025 gaan plaatsvinden. Daarom wordt voorgesteld de uitgaven en inkomsten (€ 1.677.837) budgettair neutraal over te hevelen naar 2025. Regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De gemeente heeft op basis van de regeling “Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid” (CDOKE regeling) gelden ontvangen ten behoeve van uitgaven formatie duurzaamheid danwel uitbreiding formatie duurzaamheid of inhuur externe deskundigen voor de jaren 2023-2025. Hiermee kunnen gemeenten de interne organisatie versterken voor het uitvoeren van de klimaat- en energietaken.
Op 2 juni 2024 is er een herziene beschikking ontvangen waarin het bedrag voor 2024 met € 55.314 is verhoogd van € 625.722 naar € 681.036. Het bedrag voor 2025 is verhoogd met € 28.032 van € 631.347 naar € 659.379. Dit betekent dat de budgetten voor CDOKE budgetneutraal worden bijgeraamd. Het budget wordt in 2024 volledig ingezet ter dekking van bestaande formatie die bezig zijn met duurzaamheidstaken. De budgettaire ruimte die hierdoor vrijkomt wordt toegevoegd aan de reserve duurzaamheid. Overige budgetten duurzaamheid In 2025 wordt het ontzorgingsprogramma voor het verduurzamen van woningen verder geïmplementeerd. Hierin wordt specifiek aandacht gegeven aan financiële ondersteuning van onze minima. Er wordt gestart met een herijking van de Energievisie. Het verduurzamen van bedrijventerreinen en maatschappelijk vastgoed krijgt meer uitvoering door samenwerking met verschillende partijen. Verschillende subsidiemiddelen en bestaande budgetten worden hiervoor ingezet. Voor 2024 zijn ten behoeve van duurzaamheidsmaatregelen budgetten geraamd met als dekking de reserve duurzaamheid (budgetten advieskosten, regionale energie strategie, energievisie en transitievisie warmte). Het totaalbedrag van € 691.551 wordt in 2024 niet volledig uitgegeven. Op dit moment resteert € 615.626. Voorgesteld wordt het restant via de reserve duurzaamheid over te hevelen naar 2025.
Daarnaast is in 2024 nog een budget geraamd voor duurzame energie met dekking ten laste van de reserve revolverende investeringen. Dit betreft het budget duurzame opwek (voorheen het budget voor windenergie). Het geraamde bedrag van € 663.457 wordt in 2024 niet volledig uitgegeven. Op dit moment resteert € 663.457. Voorgesteld wordt het restant via de reserve revolverende investeringen over te hevelen naar 2025. Subsidie heropstart en professionalisering energiecooperaties (PES subsidie) In 2022 is er een provinciale subsidie ontvangen in het kader van heropstart en professionalisering energiecooperaties. Deze subsidie is gekoppeld aan het ontzorgingsprogramma voor onze inwoners in de verduurzaming en het levensloopbestendig maken van de woning dat eind 2024 van start gaat en in 2025 en 2026 doorloopt. Eerder is het subsidiebedrag in afwachting van besteding zolang geparkeerd. In 2024 zijn de eerste uitgaven gedaan. Voorgesteld wordt ten behoeve van de verwachte uitgaven in 2024 een raming op te nemen van € 45.000 met dekking uit de provinciale subsidie.
3.3.2 Gemeentelijke bijdrage aan fietspad N276 'Katsbek'-Susteren In het kader van de gebiedsontwikkeling VDL Nedcar zijn voor de inpassing en compensatie bestuurlijke afspraken gemaakt over landschappelijke inpassing, (boven) wettelijke compensatie, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Om de verkeersveiligheid voor fietsers te vergroten wordt het tweezijdige fietspad tussen 'Katsbek' en Susteren vervangen door een éénzijdig fietspad in twee 2e bestuursrapportage 2024 11
richtingen. De totale kosten voor de realisatie zijn geraamd op € 900.000. Het fietsproject wordt door de provincie getrokken met een cofinanciering van de gemeente van 50%, zijnde € 450.000. De realisatie van dit fietspad was gekoppeld aan het go-no go besluit voor de aanpassingen aan de infrastructuur bij de gebiedsontwikkeling VDL Nedcar. Gezien de ontwikkelingen rondom VDL Nedcar is het onduidelijk of en wanneer er een besluit over het aanpassen van de infrastructuur genomen wordt. In overleg met de provincie is afgesproken om het fietspad gelijktijdig aan te leggen met de realisatie van een veilige fietsoversteek N276Holtummerweg. De planvoorbereiding hiervoor is gestart en de uitvoering zal naar verwachting in 2025 plaatsvinden. Voorgesteld wordt om het budget van € 450.000 via de reserve restant budgetten door te schuiven naar 2025.
3.3.3 Verbreding A2 Vonderen-Kerensheide-dwarsverbindingen Rijkswaterstaat, de provincie Limburg en de drie gemeenten Stein, Sittard-Geleen en Echt-Susteren hebben een garantstelling afgegeven voor de financiering van de meerkosten voor het terugbrengen van 3 dwarsverbindingen bij de verbreding van de A2. De meerkosten hiervoor zijn geraamd op € 2,75 miljoen. De verdeelsleutel van de garantstelling is als volgt vastgesteld: Rijkswaterstaat € 750.000, Provincie Limburg € 750.000, gemeente Stein € 77.000, gemeente Sittard-Geleen € 767.000 en gemeente Echt-Susteren € 406.000. Door de overschrijding van het projectbudget heeft Rijkswaterstaat beroep gedaan op de garantstelling. In 2024 is de bijdrage van de gemeente Echt-Susteren (€ 335.537 + € 70.463 BTW) voor de realisatie van de dwarsverbinding Slagmolen voldaan. De BTW-component (€ 70.463) heeft de gemeente gecompenseerd via het BTW-compensatiefonds. Hierdoor is er minder budget en dekkingsmiddel (uit de reserve vermindering kapitaalslasten) nodig.
3.3.4 Onderhoud groen Kosten groen onderhoud worden niet volledig belast in 2024 maar over 3 jaren uitgestreken. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 200.000 over te hevelen naar 2025.
3.3.5 Meerkosten klimaatadaptieve inrichting Olmstraat Begin 2024 zijn de werkzaamheden gestart in de Olmstraat om te komen tot een meer klimaatadaptieve inrichting. Gedurende de werkzaamheden heeft een incident plaatsgevonden waarbij een boom op een woning is gevallen. Dit risico was ook aanwezig voor de overige houtopstanden. Om dit uit te sluiten heeft er onderzoek plaatsgevonden. De conclusie van dit onderzoek heeft geresulteerd in het feit dat de overige bomen in de Olmstraat ook een potentieel risico bevatten. Op basis van dit onderzoek is besloten om alle bomen te kappen en deze op een later moment te vervangen door andere boomsoorten. Deze werkzaamheden leiden tot meerkosten van € 60.000, voorgesteld wordt het budget met dit bedrag te verhogen.
3.3.6 Herinrichting spooremplacement Susteren De gemeente Echt-Susteren heeft samen met ProRail onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een transformatie van het voormalig spooremplacement in Susteren. Dit heeft geleid tot een verkenning van een integrale gebiedsontwikkeling van het voormalig emplacement Susteren voor de thema's natuur, recreatie en zonnepark met aandacht voor de milieuhygiënische bodemkwaliteit en draagvlak vanuit de omgeving. Uit het haalbaarheidsonderzoek is gebleken dat de integrale herinrichting van het spooremplacement inclusief zonneweide bij de provincie niet kon rekenen op draagvlak. ProRail heeft daarop aangegeven niet meer actief met de herinrichting van het emplacement aan de slag te willen gaan. Het terrein heeft voor ProRail geen strategisch belang. De gemeente ziet wel nog kansen om aan de achterzijde van het station een veilige bushalteplek te realiseren. Op de Spoorstraat is de ruimte beperkt om de bussen te laten halteren en keren. Dit betekent nu dan ook een grote belasting op de Spoorstraat, de omliggende woonstraten en de aanrijroute vanuit de kruising Stationsstraat/Spoorstraat. Het realiseren van een mobiliteitshub op het emplacement zou dit probleem dan ook op kunnen lossen. Na het beëindigen van het oorspronkelijke haalbaarheidsonderzoek resteert nog een budget van € 98.603.
Voorgesteld wordt dit budget en de bijbehorende dekkingsmiddelen (de reserve
2e bestuursrapportage 2024
12
vermindering kapitaalslasten en de reserve kwaliteitverbeterende projecten) over te hevelen naar 2025 en te gebruiken in het kader van het onderzoek naar de mobiliteitshub.
3.3.7 Overheveling herinrichting openbaar groen Corneliushof Dieteren Het resterende budget voor de herinrichting openbaar groen en parkeerfaciliteiten Corneliushof bedraagt € 247.474. Het budget is beschikbaar gesteld via de 1e bestuursrapportage 2023. De verwachting is dat dit budget niet wordt uitgegeven in 2024. Voorgesteld wordt dit bedrag over te hevelen naar 2025 via de reserve vermindering kapitaallasten. Inmiddels is de planvorming voor de inrichting klaar om te worden voorgelegd aan de bewoners.
3.3.8 Ontvangen subsidies op Projectenkaart Swentibold In verband met de financiering van de bovenwettelijke compensatie natuurprojecten, A2 verbreding en gevolgen inpassingsplan VDL Nedcar, heeft de Provincie een subsidiebijdrage verleend van € 300.000. Tevens is een subsidie ontvangen van de Provincie van € 200.000. Dit bedrag is gelabeld aan de groene dorpsmantel Nieuwstadt. Deze losse projecten vallen onder één groot project: projectenkaart Swentibold (voorheen Projectenkaart LPS). Voorgesteld wordt de kosten van de projectenkaart Swentibold te verhogen voor € 500.000 zodat de projecten uitgevoerd kunnen worden. Ter dekking dient de ontvangen subsidie (van € 500.000) ook opgevoerd te worden. In verband met een latere uitvoering wordt gevraagd deze budgetten tevens over te hevelen naar 2025.
3.3.9 Leefbaarheidsfonds Nieuwstadt In het kader van de gebiedsontwikkeling VDL Nedcar zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over landschappelijke inpassing, (boven) wettelijke compensatie, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Op verzoek van de buurtverenigingen en belanghebbenden van Nieuwstadt wordt een leefbaarheidsfonds Nieuwstadt ingesteld waarmee (aangedragen) wensen die de leefbaarheid moeten vergroten, uitgevoerd kunnen worden. Het fonds wordt nader uitgewerkt en beheerd door de gemeente, waarbij het de bedoeling is dat de gemeente in overleg met de omwonenden afspraken maakt over de besteding en de uitvoering. In de 1e bestuursrapportage 2021 is € 300.000 aan budget beschikbaar gesteld voor het oprichten van een leefbaarheidsfonds Nieuwstadt. Aan dit leefbaarheidsfonds draagt iedere partij, zijnde VDL Nedcar, provincie en Echt-Susteren € 100.000 bij. De bijdragen van de provincie en VDL Nedcar zijn ontvangen en het Leefbaarheidsfonds wordt nader uitgewerkt. De uitvoering van het Leefbaarheidsfonds start in 2025. Voorgesteld wordt om het totale budget, zijnde € 300.000, en bijbehorende dekkingsmiddelen door te schuiven naar 2025. Het doorschuiven van de gemeentelijke bijdrage (€ 100.000) geschiedt via de reserve restantbudgetten.
3.3.10 Programma centrum Echt (Infra) Conform de laatst vastgestelde nota 'Reserves en voorzieningen 2023' wordt de reserve majeure projecten ingezet voor onder meer het Programma Centrum Echt. Ten behoeve van de (lopende) infrastructurele werkzaamheden binnen dit programma wordt voorgesteld voor de jaarschijf 2024 een aanvullend krediet ter hoogte van € 250.000 op te voeren. Ter dekking van de betreffende jaarlijkse afschrijvingslasten (€ 5.000 gedurende 50 jaar) wordt de reserve afschrijvingslasten gevuld middels een storting van de reserve majeure projecten van € 250.000. De afnemende rentelasten ter hoogte van € 5.000 in het eerste jaar komen ten laste van de exploitatie.
3.3.11 Verkeerstechnische aanpassingen Nieuwe Markt Enkel tekstueel toegelicht De vergroeningsopgave van de Nieuwe Markt is afgerond. Naast de oorspronkelijke vergroeningsopgave is op basis van integrale afweging ook aandacht geschonken aan het verbeteren van de parkeergelegenheid en verkeersveiligheid op de Nieuwe Markt. Door het instellen van een parkeerschijfzone (blauwe zone), het verduidelijken van parkeren in relatie tot de weekmarkt met nieuwe bebording, aanbrengen van wegbelijning en oversteekmogelijkheden is de situatie op de Markt verkeerstechnisch verbeterd. Deze aanpassingen, ter hoogte van € 60.000,
2e bestuursrapportage 2024
13
waren niet begroot bij de oorspronkelijke plannen van de vergroeningsopgave en betreffen bovendien verkeerstechnische aanpassingen. Voorgesteld wordt om deze extra kosten ten laste te brengen van het bestaande krediet "algemene verkeerstechnische aanpassingen". Door de verschuiving van een provinciaal project, onstaat er enige financiële ruimte. De werkzaamheden van het provinciaal project zullen in een later stadium, indien meer bekend is omtrent de uitvoering, opgenomen worden in de nog aan te vragen algemeen verkeerstechnische aanpassingen in het MIP 2028/2029. Wat mag het kosten? Omschrijving 3.3.1 Overheveling restant Regionale Energie Strategie 3.3.1 Overheveling restant Energievisie Uitvoering 3.3.1 Overheveling restant Transitievisie Warmte 3.3.1 Overheveling restant advieskosten 3.3.1 Reserve duurzaamheid 3.3.1 Overheveling restant budget duurzame energie 3.3.1 Reserve revolverende investeringen 3.3.1 Uitgaven PES subsidie 3.3.1 Inkomsten PES subsidie 3.3.1 Uitgaven spuk nationaal isolatieprogramma 3.3.1 Inkomsten spuk nationaal isolatieprogramma 3.3.1 Overheveling restant spuk nationaal isolatieprogramma 3.3.1 Overheveling restant spuk nationaal isolatieprogramma 3.3.1 Uitgaven spuk CDOKE 3.3.1 Inkomsten spuk CDOKE 3.3.1 Overheveling budget CDOKE naar reserve duurzaamheid 3.3.1 Reserve duurzaamheid 3.3.2 Gemeentelijke bijdrage aan fietspad N276 KatsbekSusteren 3.3.2
Reserve restantbudgetten 3.3.3 Garantstelling verbreding A2 VonderenKerensheide - dwarsverbin2e bestuursrapportage 2024
2024
2025
-133.832
133.832
-321.814
321.814
-131.728
131.728
-28.252
28.252
615.626
-615.626
-663.457
663.457
663.457 45.000
-663.457
2026
2027
2028
-45.000 568.237 -568.237
-1.677.837
1.677.837
1.677.837 55.314
-1.677.837 28.032
-55.314
-28.032
-681.036 681.036
-450.000
450.000
450.000
-450.000
-70.463 14
Omschrijving ding Slagmolen 3.3.3 Reserve vermindering kapitaallasten inzake garantstelling verbreding A2 Vonderen-Kerensheide dwarsverbinding Slagmolen 3.3.4 Overheveling openbaar groen (integraal bestek) 3.3.4 Reserve restantbudgetten 3.3.5 Extra budget op Olmstraat, klimaatadaptieve maatregelen 3.3.6 Overheveling ontwikkeling Spooremplacement Susteren 3.3.6 Reserve vermindering kapitaallasten 3.3.6 Overhevelen ontwikkeling spooremplacement Susteren 3.3.6 Reserve kwaliteit verbeterende projecten buitengebied 3.3.7 Overheveling herinrichting Corneliushof Dieteren 3.3.7 Reserve vermindering kapitaallasten 3.3.8 Projectenkaart LPS (kosten) 3.3.8 Projectenkaart LPS (subsidie) 3.3.9 Leefbaarheidsfonds Nieuwstadt 3.3.9 Bijdrage provincie Limburg 3.3.9 Bijdrage VDL Nedcar 3.3.9 Reserve restantbudgetten 3.3.10 Reserve majeure projecten 3.3.10 Reserve afschrijvingslasten investeringen 3.3.10 Rente Centrum Echt F6 3.3.10 Afschrijvingen Centrum Echt F6 3.3.10 Reserve afschrijvingslasten investeringen 2e bestuursrapportage 2024
2024
2025
2026
2027
2028
70.463
-200.000
200.000
200.000
-200.000
60.000
-90.000
90.000
90.000
-90.000
-8.603
8.603
8.603
-8.603
-274.474
274.474
274.474
-274.474
-500.000
500.000
500.000
-500.000
-300.000
300.000
100.000 100.000
-100.000 -100.000
100.000
-100.000
-250.000 250.000 5.000
4.900
4.800
5.000
5.000
5.000
-5.000
-5.000
-5.000 15
Omschrijving
2024
Totaal
60.000
Investeringen Investeringen 3.3.10 Programma centrum Echt (infra) Totaal
2e bestuursrapportage 2024
2024
2025
2026 -
2025
2027
5.000
2026
2028
4.900
2027
4.800
2028
250.000 250.000
-
-
-
-
16
3.4 Onderwijs Wat gaan we doen? 3.4.1 Projectkosten onderwijs In het onderwijsbudget ‘Projectkosten’ is rekening gehouden met projectkosten in het kader van onderwijs, waaronder kosten voor de renovatie van het Connect College, de aanpassing aan het schoolgebouw de Driepas, schoolprojecten in het kader van 'Buurtaal en internationalisering', en uitvoerings- en onderzoekskosten in het kader van het Integraal Huisvestingsplan. In verband met de actualisatie van onderwijswetten zal er in 2025 een nieuw Integraal Huisvestingsplan worden opgesteld. Hiervoor zijn in de 1e bestuursrapportage 2024 middelen vrijgemaakt (€ 50.000). Naar verwachting zullen deze verspreid over 2024 en 2025 besteed worden. Daarnaast zal de aanpassing van het schoolgebouw de Driepas gefaseerd plaatsvinden, en ook de betalingen zullen zowel het jaar 2024 als 2025 bestrijken. Voorgesteld wordt om de in 2024 niet bestede middelen, geraamd op € 800.000, over te hevelen naar 2025. Voor het budget van de aanpassing aan het schoolgebouw De Driepas hebben we rijksmiddelen ontvangen. Hiervan hevelen we voor zowel uitgaven als inkomsten een bedrag van € 755.000 over naar 2025. Het resterende budget voor overige projectkosten van € 45.000 hevelen we over via de reserve restantbudgetten.
Daarnaast wordt verzocht om jaarlijks € 10.000 bij te ramen op de post projectkosten onderwijs in het kader van kleine projecten ten behoeve van het onderwijs. Wat mag het kosten? Omschrijving 3.4.1 Projectkosten 3.4.1 Project kosten inzake aanpassing De Driepas 3.4.1 Rijksbijdrage OHBAregeling tbv Driepas 3.4.1 Storting Reserve restantbudgetten 3.4.1 Projectkosten 3.4.1 Onttrekking Reserve Restantbudgetten Totaal
2e bestuursrapportage 2024
2024
2025
-45.000
45.000
-755.000
755.000
755.000
-755.000
45.000 10.000
10.000
2026
2027
2028
10.000
10.000
10.000
10.000
10.000
10.000
-45.000 10.000
10.000
17
3.5 Cultuur en Sport Wat gaan we doen? 3.5.1 Investeringssubsidie Jaarlijks is in de reguliere begroting een bedrag van € 12.500 opgenomen voor het verlenen van investeringssubsidies ten behoeve van sociaal-culturele en sportaccommodaties. Voor de subsidieverordening is een subsidieplafond van € 62.500 vastgesteld. Jaarlijks wordt beoordeeld in hoeverre er extra budget nodig is voor het verlenen van investeringssubsidies. Dit extra bedrag wordt volgens de nota reserves en voorzieningen onttrokken aan de reserve investeringssubsidies. In 2024 is er € 50.000 extra budget nodig voor het kunnen verlenen van investeringssubsidies tot aan het vastgestelde subsidieplafond. Bij eventuele onderbesteding wordt het restantbedrag teruggestort in de reserve.
3.5.2 Sportterreinen Structurele kosten: Voor het planmatig en groot onderhoud aan de buitensportterreinen is een onderhoudscontract met een aannemer afgesloten op basis van een bestek met eenheidsprijzen (peildatum 2019). Jaarlijks in mei/juni is er een conditiemeting en wordt door de gemeente en de aannemer het noodzakelijke groot onderhoud per sportterrein bepaald. Daarnaast kan de aannemer jaarlijks de eenheidsprijzen indexeren. In 2024 bedraagt de indexering € 44.000. Het onderhoudscontract met de aannemer loopt af in 2024. Het onderhoud aan de sportterreinen wordt in 2024 opnieuw aanbesteed. De verwachting is dat de structurele onderhoudskosten vanwege de indexering en de nieuwe aanbesteding vanaf 2025 fors zullen stijgen (aanname € 87.000). Incidentele kosten: Naast het onderhoud door de aannemer hebben verenigingen ook zelf onderhoudstaken. De raad heeft in 2004 besloten de vereniginge te compenseren voor deze onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd in eigen beheer. De verenigingen ontvangen sindsdien een jaarlijkse zelfwerkzaamheidsubsidie en hulpmiddelen (tuin- en parkmachines). De zelfwerkzaamheid heeft een positief effect op de kwaliteit van de accommodaties en de betrokkenheid van de verenigingen (huurders). De totale onderhoudskosten zijn voor de gemeente door zelfwerkzaamheid bovendien lager.
In 2024 zijn bij de meeste verenigingen de oude hulpmiddelen vervangen door nieuwe, veiligere en duurzamere hulpmiddelen voor de komende jaren. Deze incidentele vervangingskosten bedragen € 24.000. Door blikseminslag is er schade ontstaan aan de sportveldverlichting op een sportaccommodatie. De beschadigde sportveldverlichting is eigendom van de gemeente (verhuurder) en behoort tot de standaardinrichting van de accommodatie. Als verhuurder dient de gemeente gebreken aan het gehuurde te verhelpen. De incidentele reparatiekosten bedragen € 12.000. Jaarlijks is er een bedrag nodig voor onvoorziene kosten sportterreinen voor rekening van de gemeente (verhuurder), zoals bijvoorbeeld reparaties aan en vervangingen van onderdelen van standaardinrichtingen, sportveldverlichtingen, beregeningsinstallaties en hekwerken. In 2024 wordt rekening gehouden met € 22.000 aan onvoorziene kosten en vanaf 2025 met € 15.000. Schade aan sportvelden door plagen zoals bijvoorbeeld emelten of engerlingen zijn in dit bedrag niet meegenomen. Hiervoor moet per voorkomend schadegeval een aanvullend budget gevraagd worden. Hiermee komt de bijraming voor 2024 uitgaande van de indexering en de incidentele kosten op € 102.000 (€ 44.000 + € 24.000 + € 12.000 + € 22.000).
Voor 2025 komt de bijraming uitgaande van de stelpost voor indexering/aanbesteding en het incidentele jaarlijkse budget ook op € 102.000 (€ 87.000 + € 15.000) SPUK stimulering sport In 2024 en 2025 kan nog gebruik worden gemaakt van de specifieke uitkering (SPUK) stimulering sport en is er een extra budget beschikbaar van € 53.500. Hierdoor valt de bijraming in deze jaren lager uit, namelijk € 48.500 (€ 102.000 - € 53.500). Het ministerie onderzoekt momenteel nog hoe
2e bestuursrapportage 2024
18
gemeenten vanaf 2026 gecompenseerd kunnen worden voor het btw-verlies op sportuitgaven. Naar verwachting gaat de specifieke uitkering stimulering sport in het gemeentefonds op.
3.5.3 SPUK stimulering sport De gemeente kan de btw die in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport sinds 2019 niet meer aftrekken (btw-sportvrijstelling). Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren, konden gemeenten tot en met 2023 jaarlijks de specifieke uitkering (SPUK) stimulering sport bij het Rijk aanvragen voor sportactiviteiten waarbij sprake was van btw-verlies door de vrijstelling. In april 2024 heeft deze regeling een tijdelijk vervolg gekregen tot en met 2025, met een aantal wijzigingen. Zo wordt de uitkering vanaf 2024 gebaseerd op het gemiddelde van de laatste drie vastgestelde uitkeringen, en is het uitkeringspercentage gewijzigd van 17,5% naar 18%, maar de gemeentelijke overheadkosten (mengpercentage btw) tellen niet meer mee. De gemeente verantwoordt de ontvangen uitkering volgens de SiSa op basis van de werkelijke uitgaven in sport. De gemeente kan bij de vaststelling van de uitkering dus nog een nabetaling krijgen, of er kan een bedrag worden teruggevorderd. Op basis van het gemiddelde is er een uitkering van € 291.057 ontvangen. Uitgaande van de geraamde uitgaven in sport schatten we de uitkering na verantwoording in op € 273.805. We ramen de uitkering neutraal in de begroting, met uitzondering van de uitgaven in sport vanuit het meerjarenonderhoudsplan van € 66.000.
In dit plan is namelijk al rekening gehouden met de btw als kostprijsverhogende factor. De uitgaven worden dus bijgeraamd met € 207.805. Per saldo levert dat een budgettair voordeel op van € 66.000. Voorgesteld wordt om dit voordeel in lijn met de regeling te gebruiken als dekking voor de financiering van de stijgende onderhoudskosten sportterreinen. Zie hiervoor de tekst bij sportterreinen. Het ministerie van VWS onderzoekt nog hoe gemeenten vanaf 2026 gecompenseerd kunnen worden voor het btw-verlies op sportuitgaven. Naar verwachting gaat de specifieke uitkering stimulering sport in de toekomst in het gemeentefonds op.
3.5.4 Bibliotheek In 2024 zijn voorbereidingen getroffen voor het realiseren van 'de nieuwe bibliotheek'. Er is inmiddels een nieuwe locatie gevonden. De hieraan verbonden huur- en voorbereidingskosten zijn (budgetneutraal) opgenomen onder 'bibliotheekwerk'. In de 1e bestuursrapportage 2024 is een budget van € 440.000 geraamd voor de realisatie van een volwaardige bibliotheekvoorziening met dekking uit een specifieke uitkering van het Rijk. De verwachting is dat dit budget niet meer wordt uitgeven in 2024. Voorgesteld wordt het budget en de dekking over te hevelen naar 2025 omdat dan de kosten worden verwacht. Het budget mag tot en met 31 december 2025 besteed worden.
3.5.5 Bibliotheekwerk Voor de subsidiëring van het bibliotheekwerk is in de begroting van 2024 rekening gehouden met een budget van € 552.000. Voor 2024 is aan Stichting De Domijnen een subsidie verleend van € 524.927 voor het uitvoeren van het bibliotheekwerk. De raming valt daardoor € 27.073 lager uit. Voorgesteld wordt dit voordeel in te zetten ten behoeve van de voorbereidingskosten voor het pand voor 'de nieuwe bibliotheek'. De kosten die hiermee gemoeid gaan bedragen voor augustus tot en met december 2024 € 10.708 bestaande uit: € 4.500 optierecht, € 6.000 huur, € 167 btwcompensatie en gebruikskosten achteringang € 41. Het restant van € 16.365 is nodig voor de overige voorbereidings-/exploitatiekosten. Denk hierbij aan gas, water, en elektra. Met de huurkosten van 2025 is nog geen rekening gehouden. In de Septembercirculaire 2024 is vermeld dat de gemeenten een wettelijke zorgplicht hebben ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak ontvangen de gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds. Onze gemeente ontvangt € 100.000 voor de jaren 2025 en 2026 via een decentralisatie-uitkering (zie format 3.10.10). De verwachting is dat deze decentralisatie-uitkering vanaf 2027 wordt opgenomen in de algemene uitkering. Hieruit kunnen de huurkosten (37.000 kale huur per jaar) en overige exploitatiekosten betaald worden.
De huur van de huidige bibliotheek loopt nog door tot 14 januari 2028 en is verwerkt in de subsidieverlening. Mogelijk komt er op enig punt een andere partij in het huidige pand, en vervallen deze kosten. Op 1 janu-
2e bestuursrapportage 2024
19
ari 2026 zal uiterlijk 'de nieuwe bibliotheek' geopend moeten zijn. Tegen die tijd zal de huur (als De Domijnen huurder wordt) worden verrekend in de subsidieaanvraag.
3.5.6 Subsidie en huur sportaccommodaties Op basis van een subsidieregeling ontvangen binnen- en buitensportverenigingen 50% subsidie over de betaalde huur voor het gebruik van de gemeentelijke sportaccommodaties. De huren van deze accommodaties stijgen jaarlijks door huurindexering (baten), waardoor ook de verleende subsidies (lasten) hoger worden en beide budgetten bijgesteld moeten worden. Vanaf 2024 verhuurt de gemeente bovendien zes nieuwe padelbanen aan twee tennisverenigingen. De padelbanen zijn in 2024 slechts voor een deel van het jaar verhuurd als gevolg van het moment van oplevering. De huurtarieven van de padelbanen worden na realisatie van alle padelbanen nog definitief vastgesteld op basis van de werkelijke kosten. Voorgesteld wordt om de stijging van de huuropbrengsten (2024: € 24.300, 2025: € 50.000, vanaf 2026: € 50.900) en subsidiekosten (2024: € 12.150, 2025: € 25.000, vanaf 2026: € 25.450) in de begroting op te nemen. Aangezien in de begroting via de eerste bestuursrapportage 2023 al een raming € 15.383 was opgenomen voor de bijdrage van de tennisverenigingen in de aanleg van de padelbanen moet deze nu afgeraamd worden om te voorkomen dat het dubbel geraamd wordt.
3.5.7 Subsidie diverse sociaal culturele evenementen In de 1e bestuursrapportage 2024 is besloten een jaarlijks budget van € 25.000 beschikbaar te stellen voor de ondersteuning van diverse sociaal culturele evenementen voor de viering van 80 jaar bevrijding en de viering van het 750-jarig bestaan van zowel Susteren als Nieuwstadt. Hiervoor zijn een aantal festiviteiten in voorbereiding. Tevens wordt in dit kader invulling gegeven aan de voorgenomen structurele samenwerking op cultureel gebied met de gemeenten Maaseik en Selfkant. Het is de bedoeling om gezamenlijke activiteiten te stimuleren en (mede) te organiseren. In 2024 zijn er vieringen in het kader van 80 jaar bevrijding voorzien in Nieuwstadt en Roosteren, aangezien deze kernen in september 1944 werden bevrijd. De overige zeven kernen van de gemeente EchtSusteren zullen naar verwachting in 2025 vieringen organiseren en daarvoor financiële ondersteuning aanvragen bij de gemeente. Dit maakt dat er voor 2024 meer financiële ruimte is dan benodigd, terwijl de financiële ruimte voor 2025 tekortschiet. Naar verwachting zullen er in 2024 aanvragen binnenkomen waarvoor € 5.000 benodigd is. Daarmee resteert er € 20.000 van het beschikbaar gestelde budget. Voorgesteld wordt de niet bestede middelen van 2024 over te hevelen via de reserve restantbudgetten naar 2025 en deze in 2025 opnieuw beschikbaar te stellen.
Wat mag het kosten? Omschrijving 3.5.1 Budget investeringssubsidies 3.5.1 Onttrekking reserve investeringssubsidies welzijn 3.5.2 Onderhoud sportterreinen 3.5.3 Brutering ivm SPUK aanvraag BTW 3.5.3 Rijksbijdrage SPUK BTW 3.5.4 Overheveling restant uitgaven Spuk BIEB 3.5.4 Overheveling restant inkomsten Spuk BIEB 3.5.5 Subsidie bibliotheek 3.5.5 Huur nieuw bibliotheekvoorziening 3.5.5 Voorbereidingskosten nieuwe bibliotheekvoorzie2e bestuursrapportage 2024
2024
2025
2026
2027
2028
48.500
48.500
102.000
102.000
102.000
207.805
207.805
-273.805
-273.805
-440.000
440.000
440.000 -27.073
-440.000
50.000
-50.000
10.708 16.365 20
Omschrijving ning 3.5.6 Subsidie over betaalde huur sportaccommodaties (padelbanen) 3.5.6 Subsidie over betaalde huur sportaccommodaties (huurindexatie) 3.5.6 Huur padelbanen 3.5.6 Huur sportaccommodaties (tennis) 3.5.6 Huur sportaccommodaties (voetbal) 3.5.6 Aframing bijdrage verenigingen in krediet padelbanen 3.5.7 Overheveling div subsidies sociaal culturele activiteiten 3.5.7 Reserve restantbudgetten Totaal
2e bestuursrapportage 2024
2024
2025
2026
2027
2028
4.950 7.200
16.200 8.800
16.650 8.800
16.650 8.800
16.650 8.800
-9.900
-32.400
-33.300
-33.300
-33.300
-7.600
-8.700
-8.700
-8.700
-8.700
-6.800
-8.900
-8.900
-8.900
-8.900
15.383
15.383
15.383
15.383
15.383
-20.000
20.000
20.000
-20.000
-14.267
-27.117
91.933
91.933
91.933
21
3.6 Sociaal domein Wat gaan we doen? 3.6.1 Versterking Clientondersteuning 2024 Via de specifieke uitkering (SPUK) versterking clientondersteuning is van het Rijk een bedrag ontvangen over 2024 van € 50.000. Via deze uitkering wordt de gemeente in staat gesteld om aan de slag te gaan met de lokale versterking van clientondersteuning. Deze uitkering is nog niet in de gemeentelijke begroting opgenomen. Voorgesteld wordt om de SPUK budgettair neutraal in de begroting op te nemen. Verantwoording vindt plaats via de SiSa.
3.6.2 Rijksbijdrage Wet Inburgering en onderwijsroute Rijksbijdrage Wet Inburgering (WI2021) Voor de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 (WI2021) is van het Rijk over 2024 een specifieke uitkering (SPUK) ontvangen van € 663.608. Tevens is over 2023 na de vaststelling van het definitieve budget € 175.825 extra toegekend. Beiden uitkeringen zijn nog niet in de gemeentelijke begroting opgenomen. Voorgesteld wordt het totaalbedrag van € 839.433 budgettair neutraal in de begroting op te nemen. Rijksbijdrage Onderwijsroute Voor de uitvoering van de onderwijsroute is van het Rijk ook een spuk ontvangen over 2024 van € 28.508. Deze uitkering is nog niet opgenomen in de gemeentelijke begroting. Voorgesteld wordt het totaalbedrag van € 28.508 budgettair neutraal in de begroting op te nemen.
3.6.3 SPUK GALA overheveling In 2023 zijn SPUK GALA middelen ontvangen en verdeeld over 15 afzonderlijke budgetten. Per 1 januari 2023 was nog geen zekerheid over de middelen en de hoogte van het aan te vragen bedrag. In de loop van 2023 is hier pas zekerheid over ontstaan. Op verschillende budgetten zijn hierdoor middelen overgebleven in 2023. Maximaal 20% van het toegekende budget in 2023 mocht overgeheveld worden naar 2024. De overheveling vanuit 2023 was budgettair nog niet verwerkt in de begroting. Voorgesteld wordt om de verschillende SPUK GALA budgetten budgettair neutraal bij te ramen met in totaal € 77.554. Van 2024 naar 2025 mogen geen middelen meer overgeheveld worden.
3.6.4 Jeugdhulp De laatste prognose voor de jeugdhulp budgetten over 2024 laat een overschrijding van het totaal budget van 2024 zien (€ 1.162.174). De huidige ramingen zijn gebaseerd op de realisatiecijfers van 2023. Met name de indexatie van tarieven van 6,6% (die nog niet zijn verwerkt) zorgt voor een stijging van de kosten in 2024. De unieke aantallen stijgen licht. Voorgesteld wordt om de jeugdhulp budgetten bij te stellen en te herverdelen door enerzijds (incidentele) lastenverlagingen te verwerken, een herverdeling van budgetten binnen het programma sociaal domein en als sluitpost een onttrekking uit de reserve jeugdhulp (€ 330.113). De belangrijkste wijzigingen worden toegelicht: Indexatie tarieven en herverdeling budgetten De totale raming van jeugdhulp kosten 2024 zijn gebaseerd op de totale kosten over 2023. De indexatie van tarieven zoals cao-lonen (6,6%) en een lichte stijging in de aantallen is de voornaamste reden van de kostenstijgingen (€ 780.000 en € 65.000) op diverse budgetten. Door een verschuiving van kosten worden bepaalde budgetten binnen het programma afgeraamd en bijgeraamd op de budgetten jeugdhulp. Lastenverlagingen door positieve afrekeningen en correctie toepassing woonplaatsbeginsel In 2023 zijn minder kosten gemaakt voor de inzet van de basisconsulenten (€ 8.796) binnen het CJG (Centrum Jeugd en Gezin).
Daarnaast geeft het CJG aan dat in 2022 € 14.755 niet besteed is inzake basisconsulenten. De afspraak met het CJG was dat dit bedrag ingezet zou worden in 2023.
2e bestuursrapportage 2024
22
Om deze reden wordt ook dit bedrag teruggevorderd. Het totale budget voor het CJG wordt met € 23.551 afgeraamd in 2024. Het woonplaatsbeginsel is bij een cliënt in het verleden onjuist beoordeeld. De gemeente Echt-Susteren ontvangt daarom een incidentele baat van € 194.150. Tot slot ontving de gemeente ook een positieve afrekening van € 17.020 over 2023 vanuit de sociale verzekeringsbank. Over 2023 werden meer kosten verwacht dan de uiteindelijke afrekening.
3.6.5 Minimabeleid, energietoeslag en toeslagenaffaire Minimabeleid Binnen het budget minimabeleid ziet de gemeente Echt-Susteren op verschillende onderdelen overschrijdingen van de begroting. De afgelopen jaren ziet de gemeente dat de kosten van de schuldhulpverlening jaarlijks oplopen. In 2023 is daar bij gekomen dat het schuldhulpverleningstraject landelijk ingekort is van 36 naar 18 maanden en heeft de gemeente Echt-Susteren de saneringskredieten geïmplementeerd. Allemaal positieve ontwikkelingen voor de inwoner die eraan bijdragen dat de schuldhulpverlening eerder opgezocht wordt, maar hetgeen ook een stijging in de kosten betekent. Voorgesteld wordt het budget voor schuldhulpverlening bij te ramen met € 35.000. Op het ‘alle kinderen doen mee’ budget ziet de gemeente de afgelopen jaren ook een stijging in de kosten. Waar de voorgaande jaren ruimte was omdat budgetten niet maximaal besteed werden, blijkt de inwoner steeds meer een beroep te doen op de voorzieningen van de gemeente. De gemeente heeft veel aandacht besteed aan de bekendheid van de regelingen. Dit lijkt nu vertaald te worden in hogere kosten. Voorgesteld wordt het budget voor alle kinderen doen mee bij te ramen met € 25.000. Ook de posten bijzondere bijstand ziet de gemeente de afgelopen jaren stijgen. Bijzondere bijstand is een open-einderegeling, waarvan inwoners blijvend gebruik kunnen maken.
Met de stijgende kosten voor boodschappen en vaste lasten, betekent dit ook dat een inwoner zich sneller genoodzaakt voelt om bijzondere bijstand aan te vragen gezien er geen tot weinig eigen ruimte meer is om eigen middelen te sparen. Dit is een landelijke ontwikkeling. Met name in de kosten voor wonen en de financiële transacties is een grote stijging te zien in het gebruik van bijzondere bijstand. Dit is te verklaren door respectievelijk de verhoging van de inrichtingskosten en de uitspraak van de kantonrechter met betrekking tot de onderbewindstelling.Voorgesteld wordt de budgetten voor bijzondere bijstand in totaal bij te ramen met € 120.000 (€ 115.000 + € 5.000). Tenslotte heeft de Voedselbank Midden-Limburg een aanvullend subsidieverzoek gedaan. Voorgesteld wordt om € 4.000 bij te ramen voor een incidentele subsidie aan de Voedselbank en om in de begroting 2024 het subsidieplafond van de Voedselbank voor het jaar 2024 met € 4.000 te verhogen (Begroting 2024 deel I - pagina 81). Binnen het minimabudget wordt voorgesteld ook andere budgetten bij te stellen (Loonheffing € 7.000, PPP - € 8.000, categoriale bijzondere bijstand - € 54.000, maatschappelijke actief bonus € 9.000, minder aflossingen - € 45.000). Toeslagenaffaire De ondersteuning aan de gedupeerden van de toeslagenaffaire gebeurt op casusniveau.
Zodra een inwoner zich meldt met behoefte aan ondersteuning, wordt een plan van aanpak opgesteld waaruit kosten betaald worden. In 2024 zijn twee casussen bekend waarvan de verwachte kosten voor 2024 uitkomen op € 27.000. Dit kan echter in de loop van het jaar nog veranderen mocht een nieuwe inwoner zich melden. De kosten worden achteraf bij het Rijk gedeclareerd middels een SiSa verantwoording, waarna het Rijk de gemeente Echt-Susteren voor de kosten compenseert. Voorgesteld wordt het budget met € 27.000 bij te ramen. Energietoeslag De gemeente Echt-Susteren heeft in 2024 nog € 296.918 te besteden vanuit de decentralisatie uitkering ten behoeve van de energietoeslag voor haar inwoners. Restanten van voorgaande jaren worden jaarlijks overgeheveld om eventuele tekorten op te vangen. In 2024 is de laatste energietoeslag uitgekeerd en volgt alleen nog een afrekening voor de uitvoeringskosten vanuit het Servicecentrum MER. In totaal blijft € 233.000 over vanuit de decentralisatie uitkering. Voorgesteld wordt het budget voor de energietoeslag met € 233.000 af te ramen en de middelen binnen het minimabeleid voor de hiervoor genoemde bijramingen. Per saldo komt een bedrag van € 55.000 ten gunste van het saldo.
2e bestuursrapportage 2024
23
3.6.6 Overheveling projectbudget Preventieve Dyslexie In de 1e bestuursrapportage 2024 is voor de looptijd van 2 schooljaren (2024-2025 en 2025-2026) aanvullend op regulier budget een projectbudget beschikbaar gesteld van € 118.000 voor scholen in het kader van het project 'preventieve dyslexie'. Met deze subsidie geven scholen in het primair onderwijs taalontwikkeling een extra impuls. In 2024 is vanuit het beschikbaar gestelde projectbudget € 30.156 besteed. Voorgesteld wordt het resterende bedrag van € 87.844 over te hevelen naar 2025 via de reserve jeugdhulp gezien de voorschotten van de subsidies verdeeld zijn over de schooljaren 2024-2025 en 2025-2026.
3.6.7 Subsidie continuïteitsplan Mutsaersstichting Met het vaststellen van de 1e bestuursrapportage 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het verlenen van een susbidie aan de Mutsaersstichting voor de uitvoering van een continuïteitsplan. Dit om de continunïteit van zorg aan kwetsbare jeugdigen te borgen en professionals voor de sector te behouden. Daadwerkelijke subsidieverstrekking, op basis van een uitvoeringsovereenkomst en monitoringsplan, wordt namens de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten uitgevoerd door de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord (MGR). De MGR keert gefaseerd uit aan de Mutsaersstichting op basis van de voorwaarden in de uitvoeringsovereenkomst. Daarnaast zijn met de Mutsaersstichting afspraken gemaakt over terugbetaling van de verleende steun. Voor een gedeelte van het totaalbedrag geldt een vaste terugbetalingsverplichting. Terugbetaling van het flexibele deel is afhankelijk van de financiële ontwikkelingen bij de Mutsaersstichting. Gemeenten kunnen wel al in hun meerjarenraming rekening houden met terugbetaling van het vaste deel. Voor de gemeente Echt-Susteren betekent dit in 2028 een ontvangst van € 46.537. Voorgesteld wordt deze ontvangst van € 46.537 in 2028 te ramen.
3.6.8 Acties Hervormingsagenda Jeugd De doelen en uitgangspunten bij het realiseren van een duurzaam jeugdzorgstelsel (inhoudelijk en financieel) staan verwoord in de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028, het regionaal beleidskader Midden-Limburg Oost 2020-2028 en de Regiovisie Jeugd en Gezin 2023-2028. De druk op de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid van de jeugdhulp neemt nog steeds toe. Dit vraagt om een regionaal uitvoeringsplan waarin landelijke en regionale opgaves worden vertaald naar concrete acties om mee aan de slag gaan. Afgelopen jaren zijn er vanuit het Rijk extra middelen voor de jeugdhulp ontvangen welke (deels) ook bedoeld zijn voor de acties die voortvloeien uit de Hervormingsagenda. Om acties in 2025 te financieren in het kader van de landelijke Hervormingsagenda en regionale beleidskaders, wordt voorgesteld een bedrag van € 50.000 over te hevelen van 2024 naar 2025 via de reserve jeugdhulp.
3.6.9 Jeugdplek Bandert In 2e bestuursrapportage 2023 is een bedrag van € 50.000 gereserveerd voor het realiseren van een jeugdplek op park In de Bandert. Jongerenwerkers en politie zijn in gesprek met verschillende groepen jongeren voor het maken van gedragsafspraken. Onderdeel van deze afspraken is ook de realisatie van een passende plek voor jongeren en de manier waarop de jongeren hiervoor de verantwoordelijkheid moeten nemen. Vanwege de gewenste zorgvuldigheid, gebrek aan capaciteit en personele wijzigingen zijn deze gesprekken nog niet afgerond. De verwachting is dat er in 2024 overeenstemming komt en dat in 2025 gestart kan worden met de realisatie van de voorziening. Daarom wordt voorgesteld het beschikbare budget van € 50.000 via de reserve algemeen jeugdbeleid over te hevelen naar 2025.
3.6.10 Extra subsidie buurt- en speelplekken en overhevelingen Via de 1e bestuursrapportage 2023 heeft de raad een investeringsubsidie van € 50.000 ter beschikking gesteld voor het oprichten van een nieuwe stichting voor het beheer en onderhoud van buurt- en speelplekken in de kern Echt. In de 1e bestuursrapportage 2024 is door de raad nogmaals een budget van € 50.000 ter beschikking gesteld voor het oprichten van een tweede nieuwe stichting voor het onderhouden en beheren van buurt- en speelplekken. De basis hiervoor is het in juni 2024 vastgestelde beleid "Buurt- en speelplekken van de Toekomst 2024-2034" en de
2e bestuursrapportage 2024
24
hierbij horende subsidieregeling. Binnen deze subsidieregeling kan een subsidie van maximaal € 50.000 aanvraagd worden voor het oprichten en realiseren van buurt- en speelplekken. In Echt zijn twee stichtingen in oprichting ("Stichting Speel en ontmoetingsplekken Echt-Noord" en "Stichting Spel en Ontmoeten, Echt-centrum"). Het oprichten van de twee stichtingen is in volle gang maar het participatietraject met de omgeving en het realiseren van de gewenste buurt- en speelplekken neemt veel tijd in beslag. Beide stichtingen zijn bezig met het zoeken naar de juiste locaties voor de buurt- en speelplekken en het maken van een plan van wensen en eisen. De daadwerkelijke realisatie van de fysieke buurt- en speelplekken vindt in 2025 plaats. Voorgesteld wordt om de bestaande budgetten van tweemaal € 50.000, via de reserve restantbudgetten, over te hevelen naar 2025, zodat beide burgerinitiatieven doorgang kunnen vinden, beide stichtingen kunnen worden opgericht en de buurt- en speelplekken kunnen worden gerealiseerd.
3.6.11 Praktijkondersteuner Jeugd De afgelopen jaren heeft de gemeente samen met het Centrum Jeugd en Gezin inzet van praktijkondersteuners jeugd (POH-J) gerealiseerd in 7 huisartsenpraktijken. In 2024 zijn de kosten lager uitgevallen door minder inzet van de POH-J-ers dan oorspronkelijk begroot als gevolg van beperkte personele capaciteit. De overgebleven middelen worden in 2025 benut. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 50.000 in 2024 over te hevelen naar 2025 via de reserve algemeen jeugdbeleid.
3.6.12 Herverdeling Wmo Voor het jaar 2024 zijn de totaal geprognostiseerde kosten gelijk aan het begrote bedrag. Wel is op een aantal budgetten een overschrijding en op andere budgetten een onderuitputting te zien. Voorgesteld wordt de budgetten te herverdelen op basis van de laatste prognoses. De grootste wijzigingen worden hieronder toegelicht: Binnen de materiële maatwerkvoorzieningen is sprake van een overschrijding op de woonvoorzieningen (€ 400.000), rolstoelvoorzieningen (€ 53.000) en vervoersvoorziening (€ 93.000). Dit heeft enerzijds te maken met meer toegekende voorzieningen (woonvoorzieningen) en anderzijds met toename in duurdere toekenningen (buiten categorie). Voorgesteld wordt om deze budgetten in totaal met € 546.000 bij te ramen. Bij de huishoudelijke hulp is opnieuw sprake van een flinke stijging. Een deel van de stijging van de uitgaven wordt verklaard door de indexering van tarieven hulp bij huishouden (6,6%). Anderzijds ligt het aantal unieke klanten dat gebruik maakt van de huishoudelijke hulp in 2024 hoger dan in 2023. De overschrijding ten opzichte van het budget is € 264.000. In de begeleiding zorg in natura is een afname te zien in de uitgaven voor begeleiding individueel en begeleiding groep. De tarieven zijn geïndexeerd maar uitgaven dalen door een daling van het aantal unieke voorzieningen. De onderuitputting bedraagt in totaal € 274.000.
In de uitgaven PGB huishoudelijke hulp is een kleine daling te zien van € 2.000. De inkomsten vanuit de eigen bijdrage voor hulp bij huishouding stijgen met € 58.000 conform de hogere uitgaven. Bij de PGB begeleiding is juist een stijging te zien van € 167.000. Deze stijging kan verklaart worden doordat enkele aanbieders zich niet hebben ingeschreven voor de nieuwe contractperiode (vanaf 1 januari 2024) en de reeds lopende begeleiding daar waar noodzakelijk is omgezet naar PGB. Binnen voorlichting en advisering is sprake van onderuitputting op de vrijwilligers, diverse bijdrage uitvoering sociaal domein en subsidieprogramma's. Vanuit de Provincie is bovendien de subsidie vastgesteld voor het project Regionaal Smaakcentrum (Midden- en Zuid-Limburg). De gemeente Echt-Susteren ontvangt als nabetaling nog € 5.000. Voorgesteld wordt om de uitgaven in totaal met € 36.000 af te ramen en de inkomsten met € 5.000 bij te ramen. Daarnaast is nog sprake van een kleine verschuiving binnen het budget Wet verplichte GGZ waarbij voorgesteld wordt € 12.000 af te ramen. Vanuit de modulaire gemeenschappelijke regeling (MGR) ontvangt de gemeente jaarlijks een regionale bijdrage voor het versterken van de sociale basis. Deze middelen zijn deels ook bedoeld voor de hogere zorgkosten. Voorgesteld wordt een bedrag van € 590.000 in te zetten binnen de Wmo maatwerkvoorzieningen.
2e bestuursrapportage 2024
25
3.6.13 Opvang Vluchtelingen / Mensontwikkelbedrijf In de 1e bestuursrapportage 2024 zijn de ontvangen middelen voor de opvang van Oekraiense vluchtelingen opgenomen en geraamd in de begroting. Hierbij is een algemene post van ruim € 600.000 opgenomen. De laatste prognose van de kosten laat zien dat een bedrag van € 500.000 niet wordt uitgegeven. Voorgesteld wordt om deze € 500.000 te gebruiken voor de verbouwing van het schoolgebouw op de Slek dat weer terug is overgedragen aan de gemeente. Het schoolgebouw wordt de komende maanden aangepast zodat de KinderKookschool en het Mensontwikkelbedrijf (MOB) hier hun intrek in kunnen nemen. De aanpassing wordt begin 2025 afgerond. Voorgesteld wordt om het niet-bestede bedrag ad € 300.000 in 2024 via de reserve restantbudgetten over te hevelen naar 2025 en dan opnieuw beschikbaar te stellen.
3.6.14 Herverdeling participatie Gebundelde uitkering (BUIG) Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. Voor 2024 is de definitieve uitkering bijgesteld naar € 7.921.761, waarvan € 811.234 voor de dekking van loonkostensubsidie. Dit betreft € 325.721 meer inkomsten dan in de voorlopige beschikking. Deze bijstelling is het resultaat van de verwerking van realisatiecijfers (volume en prijs) over 2023, nieuwe inzichten in de conjunctuur, effecten van Rijksbeleid en de loon- en prijsbijstelling. Voor 2025 is de voorlopige gebundelde uitkering € 8.109.297, waarvan € 929.444 voor de dekking van loonkostensubsidie. Dit betreft € 1.089.426 meer inkomsten dan begroot. Voorgesteld wordt om de definitieve uitkering voor 2024 en voorlopige uitkering 2025 budgettair neutraal te verwerken in de begroting en bepaalde budgetten op basis van de meest recente uitgavenprognose bij te stellen. Mensontwikkelbedrijf (MOB) Als centrumgemeente Arbeidsmarktregio heeft Roermond in 2020 een Europees Sociaal Fondsaanvraag REACT-EU ingediend. De gemeente Echt-Susteren heeft vanaf 1 juli 2021 tot 1 juli 2022 aan dit Europees Sociaal Fonds-traject deelgenomen.
Na indiening van de eindverantwoording en uitvoerige controle ontving de gemeente Roermond het bericht dat, ondanks een aantal correcties door Uitvoering Van Beleid (UVB) van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, er binnen onze arbeidsmarktregio sprake was van overrealisatie en dus dat de maximale subsidie wordt verleend. Op grond van de afspraak van verdeling ontvangt de gemeente Echt-Susteren een bedrag van € 87.588. Voorgesteld wordt dit bedrag budgettair neutraal op te nemen in de begroting van 2024 en over te hevelen naar 2025 via de reserve restantbudgetten. In 2025 wordt dit budget ingezet voor het MOB. Vanaf 2024 valt vanwege de komst van het MOB de structurele bijdrage vrij die voorheen aan de Westrom betaald werd. Voorgesteld wordt deze vrij gevallen middelen van € 129.758 over te hevelen naar het budget voor het MOB. Gezien een deel kosten toezien op personeelslasten, wordt van € 129.759 voorgesteld € 12.000 over 2024 naar het personeelsbudget over te hevelen. Vanaf 2025 en meerjarig gaat het om een overheveling van € 72.000 naar het personeelsbudget. Aanvullende bijdrage WSW 2024 Via de meicirculaire 2024 hebben gemeenten extra middelen ontvangen ten behoeve van de doorontwikkeling van de WSW-bedrijven (Westrom).
Omdat in onze regio al ruime stappen zijn gezet in de doorontwikkeling (overname Westrom door gemeente Roermond), blijven de extra middelen, na besluitvorming door het bestuur van Westrom, beschikbaar binnen de eigen gemeente. Voorgesteld wordt om de extra bijdrage van € 116.042 over te hevelen via de reserve restantbudgetten en voor 2025 beschikbaar te stellen voor de (door)ontwikkeling van het lokale MOB. Individuele Studietoeslag Studenten met een medische beperking kunnen vaak niet bijverdienen naast hun studie. Deze studenten kunnen mogelijk een studietoeslag krijgen. Ze ontvangen wel studiefinanciering of een basistoelage als tegemoetkoming voor scholieren. Daarnaast hebben ze geen recht op een Wajong-uitkering. Voorgesteld wordt het budget structureel bij te ramen vanaf 2024 met een bedrag van € 19.000. Dekking is mogelijk binnen het programma.
2e bestuursrapportage 2024