D3b. bijlage - Jaarrekening 2021 (20155197).pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Registratienummer: 201556197
Inhoud Inleiding ........................................................................................................................... 3 Financiële samenvatting ..................................................................................................................... 3
Jaarverslag 2021 ............................................................................................................... 6 1.
Het programma dienstverlening ................................................................................................ 7
2.
Paragrafen ................................................................................................................................. 11 2.1 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................. 11 2.2 Paragraaf Financiering ............................................................................................................ 13 2.3 Paragraaf Bedrijfsvoering........................................................................................................ 15 2.4 Sociaal en Arbo jaarverslag ..................................................................................................... 15 2.5 COVID-19 ................................................................................................................................. 22
Financiële jaarrekening 2021 ........................................................................................... 23 3.1 Financiële jaarrekening en toelichting .................................................................................... 24 3.2 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................. 26 3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .................................................................... 26 3.4 Incidentele baten en lasten ..................................................................................................... 32 3.5 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ....................................................... 32 3.6 Wet normering Topinkomens (WNT)....................................................................................... 32 3.7 Balans ...................................................................................................................................... 35 Lasten en baten per taakveld ........................................................................................................... 41
Bijlagen .......................................................................................................................... 42 Bijlage 1. Kredieten ........................................................................................................................... 42 Bijlage 2. EMU-saldo ......................................................................................................................... 43 Bijlage 3 Controleverklaring ............................................................................................................. 44
2
Jaarstukken 2021
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de gemeenschappelijke regeling 1Stroom. Hiermee doen wij verslag over het gevoerde beleid in 2021. De begroting 2021 is daarbij het uitgangspunt. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bevat de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. 1Stroom kent één programma, de dienstverlening naar de twee deelnemende gemeenten. Naast de financiële verantwoording wil 1Stroom ook een toelichting op het sociaal beleid in de context van het bedrijf geven. De paragraaf sociaal jaarverslag en corona zijn daarom dit jaar als nieuwe onderdelen toegevoegd aan het jaarverslag. De jaarrekening bevat de balans met toelichting en specifieke verantwoordingen.
Financiële samenvatting Het jaar 2021 sluit af met een positief resultaat van € 1.066.000. Dit resultaat heeft voornamelijk een incidenteel karakter. Dit resultaat is het gevolg van een fors aantal openstaande vacatures, waardoor financiële ruimte ontstaat tussen het vertrek en de komst van medewerkers. Schaarste op de arbeidsmarkt heeft hierbij invloed op het positief resultaat. Naast het moeilijker aantrekken van nieuwe medewerkers zijn ook de mogelijkheden voor het inhuren van flexibel personeel beperkter geworden. Bij verloop in personeel is het daardoor moeilijk om tijdig te anticiperen op de beschikbare formatieruimte en formatieontwikkelingen. Tevens zijn er door Covid-19 minder reisbewegingen gemaakt, is het opleidingsbudget niet volledig aangewend en zijn de ontvangsten, zoals bijvoorbeeld UWV-gelden, hoger dan begroot. Qua materiële uitgaven zijn er kostenoverschrijdingen als gevolg van een extra bijdrage aan de RID en softwarelicenties. In dit boekjaar is de taakstelling zoals opgenomen in de begroting gerealiseerd en zijn de gevolgen van de Cao-maatregelen 2021 verwerkt. De (interne) beheersing en de kwaliteit van de financiële functie in het geheel zijn gedurende het jaar verder verbeterd ten opzichte van vorig jaar. Hiermee is een goede basis gelegd voor de nieuwe organisatiestructuur en de uitvoering van de bedrijfsprocessen van 1Stroom.
3
In onderstaande overzicht is het verloop van de primaire begroting, de gewijzigde begroting en de jaarrekeningcijfers weergegeven. (x € 1.000)
Omschrijving
Begroting 2021 Begroting 2021 Jaarrekening na wijziging 2021
Verschil
Lasten Loonkosten Huisvesting Automatisering Bureau- en organisatiekosten Aanvullende bezuiniging/taakstelling Totale lasten
22.302 1.118 3.181 726 -290 27.037
21.161 1.088 3.552 676 26.477
21.202 1.044 3.449 677 26.373
-41 44 103 -1 104
Baten Bijdragen gemeente Duiven Bijdragen gemeente Westervoort Overige baten
17.184 9.290 563
17.184 9.290 927
17.184 9.290 965
38
Totale baten
27.037
27.401
27.439
38
-
924
1.066
142
Resultaat
Het verloop van de primitieve begroting naar de bijgestelde begroting en het jaarrekeningresultaat wordt hieronder toegelicht. In de jaarrekening bij het onderdeel baten en lasten wordt een nadere toelichting gegeven op de werkelijke cijfers ten aanzien van de door het algemeen bestuur gewijzigde begroting. Salaris – en de kosten van inhuur derden: Het gehele jaar is er sprake geweest van openstaande vacatures in de organisaties. Per 31 december 2021 stonden er afgerond 31 vacatures open. Dit heeft een positief effect gehad op het budget salariskosten, een deel van de salariskosten is aangewend voor het tijdelijk inhuren van medewerkers. Bij het werven van nieuwe medewerkers was er in de meeste gevallen sprake van een overbrugging in tijd tussen de komst en het vertrek van medewerkers. De raming tot en met het kwartaal was een voordeel van € 874.000. In de maand december is de salarisbetaling hoger uitgevallen dan in de voorgaande maanden van het jaar en is het voordeel € 159.000, - lager uitgevallen. Het uiteindelijke voordeel komt nu op € 715.000 Overige personeelskosten: Bij overige personeelskosten zijn de overschotten ontstaan op de corona gerelateerde budgetten zoals reiskosten en studie/cursussen. Door minder woon-werkverkeer en minder aanbod in cursussen waarbij men fysiek aanwezig kon zijn. Dit effect heeft zich de laatste 2 maanden doorgezet.
Voor de werkzaamheden die 1stroom verricht voor derden zijn budgetten beschikbaar gesteld om de continuïteit van de eigen organisatie te waarborgen, hier is geen gebruik van gemaakt.
4
Het totale voordeel op overige personeelskosten bedraagt € 267.000, - Bij de afsluiten van het jaarwerk is het voordeel opgelopen naar € 355.000, Huisvestingkosten De begrote huisvestingkosten zijn gedurende het jaar met € 30.000 verlaagd. Dit als gevolg van een bezuiniging van € 20.000 op telefonie en € 10.000 op onderhoud gebouwen. Bij het opmaken van de jaarrekeningcijfers blijkt dat geplande investeringen zijn doorgeschoven. Dit leidt tot een extra voordeel van € 44.000. Automatiseringskosten: De kosten voor automatisering zijn dit jaar gestegen. Dit komt vooral door de stijgende kosten bij de RID (€ 310.000) als gevolg van toenemende onderhoudskosten van diverse applicatie die zij voor 1Stroom in beheer heeft. Voor 1Stroom vallen de kosten van de uitfasering van een datadistributie systeem en de kosten die 1stroom maakt voor het sociaal domein hoger uit. De cijfers zijn aangepast na de tweede rapportage van oktober 2021 van de SDL en budget is bij geraamd met € 371.000, -. De uiteindelijke uitgaven zijn bij de jaarrekening € 100.000 lager uitgevallen. Bureau en organisatiekosten In de tussentijdse rapportage is de begroting op dit onderdeel met € 50.000 naar beneden bijgesteld. Dit als gevolg van minder uitgaven op literatuur € 10.000 en € 40.000 op reprografie.
Overige baten: De overige baten bestaan uit de bijdrage de gemeenten Duiven en Westervoort en baten uit de dienstverlening voor de MGR en SDL. Tevens zijn er ontvangsten vanuit de UVW, subsidies van andere overheden en detacheringen. De tussenrapportage is voor dit onderdeel met € 364.000 verhoogd. Bij de jaarrekening blijkt dat er nog € 38.000 extra is ontvangen.
5
Jaarverslag 2021
6
1. Het programma dienstverlening De gemeenschappelijke regeling 1Stroom is een samenwerkingsverband tussen de gemeente Duiven en de gemeente Westervoort. 1Stroom ondersteunt de twee gemeentebesturen bij het realiseren van de ambities en taken van de twee gemeenten. 1Stroom verricht alle gemeentelijke taken voor zover die niet bij derden belegd zijn. De uitvoering bevat in ieder geval: het ontwikkelen en uitvoeren van beleid, publieke dienstverlening, toezicht en handhaving en het verrichten van bedrijfsvoeringstaken op het gebied van personeel en organisatie. In het dagelijks werk zijn de kernwaarden vertrouwen, aandacht en verantwoordelijkheid leidend. Het programma dienstverlening kent meerdere aspecten: • dienstverlening aan de samenleving: inwoners, bedrijven, organisaties, andere overheden; • dienstverlening aan de besturen: de colleges en de raden van Duiven en van Westervoort; • interne dienstverlening/bedrijfsvoering. Het onderdeel interne dienstverlening/bedrijfsvoering komt terug in de paragraaf Bedrijfsvoering. Programmadoelstelling 1Stroom wil een betrouwbare, professionele partner zijn die optimale en passende dienstverlening biedt aan twee gemeenten. Hiermee versterkt 1Stroom de positie van de gemeente als eerste overheid. Dit programmadoel is opgedeeld in een achttal subdoelen, op basis waarvan in 2021 is gewerkt. Doelstellingen (begroting 2021) •
•
• •
•
•
•
•
1Stroom investeert in een krachtig bestuurlijk ambtelijk samenspel door de bestuurders professioneel te ondersteunen en (pro-)actief en helder te adviseren, rekening houdend met de couleur locale. 1Stroom investeert in het zijn van een volwaardige partner in de regio. We bieden professioneel tegenspel en medespel en leveren een proportioneel aandeel in regionale taken en werkzaamheden. 1Stroom faciliteert de samenleving bij het nemen van initiatieven en het bieden van ruimte hiervoor. 1Stroom faciliteert de medewerkers bij het ontwikkelen van de hiervoor benodigde vaardigheden, onder andere door het beschikbaar stellen van instrumenten en het bieden van ruimte om te experimenteren. 1Stroom investeert in de professionele groei van de medewerkers naar persoonlijk leiderschap en vakmanschap, zodat zij kunnen voldoen aan wat er van hen verwacht wordt in hun veranderende rol. 1Stroom investeert in de organisatieontwikkeling door het borgen van de kernwaarden en de missie & visie in de organisatie en het waarmaken van de besturingsfilosofie. 1Stroom waarborgt de kwaliteit van de dienstverlening en meet de uitvoering hiervan met klanttevredenheidsonderzoeken. 1Stroom zorgt voor informatievoorziening, huisvesting en voor de benodigde (ICT) apparatuur.
7
Wat hebben wij ervoor gedaan? Kwaliteit van dienstverlening Bereikbaarheid Het continu verbeteren en optimaliseren van onze dienstverlening is een van de doelen van 1Stroom. Een van de speerpunten was de verbetering van de (telefonische) bereikbaarheid. Eind 2020 is het plan van aanpak ‘Verbeteren bereikbaarheid’ vastgesteld door het management en zijn verbeteracties op het gebied van techniek, organisatie en monitoring opgepakt en uitgezet. Met behulp van technische verbeteringen en nauwkeurige managementrapportages zijn er in 2021 goede stappen gezet. Het is noodzakelijk om blijvende aandacht te houden voor en sturing te geven aan de bereikbaarheid. Begin 2022 vindt er opnieuw een bereikbaarheidsonderzoek plaats om inzicht te krijgen in de actuele bereikbaarheid van de organisatie en op basis van de uitkomsten wordt gekeken of aanvullende acties nodig zijn. Voortgangsrapportage 1Stroom Duiven en Westervoort hebben de gemeenschappelijke regeling 1Stroom opgericht om gezamenlijk een robuuste ambtelijke organisatie te vormen die leidt tot een hogere kwaliteit van dienstverlening aan inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuur. Op basis van klanttevredenheidsonderzoeken wordt iedere 2 jaar de dienstverlening in kaart gebracht. Begin 2021 is in de voortgangsrapportage 1Stroom gerapporteerd over de nieuwe metingen van de klanttevredenheidsonderzoeken.
Na de start van 1Stroom heeft de organisatie zich gefocust op de basis op orde en op de externe dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het is dan ook positief om in de uitkomsten van de burgerpeiling waarstaatjegemeente.nl en het ondernemersonderzoek MKB-vriendelijkste gemeenten terug te zien dat deze investering in de dienstverlening zijn vruchten heeft afgeworpen. De organisatie blijft zich inzetten om de dienstverlening op peil te houden. Door de focus van de afgelopen jaren op de basis op orde en de externe dienstverlening, was er geen ruimte om goed te investeren in de kwaliteit van dienstverlening aan de gemeenteraden. De beide gemeenteraden ervoeren duidelijk een mindere kwaliteit dan vanuit de oude ambtelijke organisaties. Het verbeteren van de dienstverlening aan de raad is dan ook een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren en krijgt ook een plek in de strategische agenda. Op basis van de reacties uit de gemeenteraden in het tweede deel van 2021 kan worden geconstateerd dat er vertrouwen is dat de verbetering is ingezet en zich door kan zetten. In 2022 worden weer klanttevredenheidsonderzoeken uitgevoerd. In 2023, wanneer 1Stroom 5 jaar bestaat, wordt een nieuwe voortgangsrapportage aan de gemeenteraden aangeboden. Leren en ontwikkelen 1Stroomacademie In 2020 is de ‘1StroomAcademie’ gelanceerd.
Een leerplatform waarin medewerkers de mogelijkheid hebben om competenties en kunde te verkrijgen, vergroten of bij te houden. Sinds 2021 wordt er fors ingezet op het thema Leren & Ontwikkelen. 1Stroom investeert in de professionele groei van de
8
medewerkers naar persoonlijk leiderschap en vakmanschap, zodat zij kunnen voldoen aan wat er van hen verwacht wordt in hun veranderende rol. Met de 1Stroomacademie worden medewerkers gefaciliteerd bij het ontwikkelen van de hiervoor benodigde vaardigheden, onder andere door het beschikbaar stellen van instrumenten en het bieden van ruimte om te experimenteren, zowel online als offline. In 2021 is er extra aandacht geweest voor het versterken van mentale veerkracht en voor samenwerken en leidinggeven op afstand. Met continue verbeteringen, zoals de toegang tot het online leerplatform met ‘single-sign-on’, wordt het gebruik verder ontwikkeld en gestimuleerd. Steeds meer medewerkers vinden hun weg naar dit online leerplatform voor het vergroten van hun kennis, het opdoen van inspiratie en het inzichtelijk krijgen van hun talenten. Leertraject bestuurlijk ambtelijk samenspel Het in 2019 in gang gezette leer- en ontwikkeltraject met als doel professionalisering van het bestuurlijk-ambtelijk samenspel, heeft ook in 2021 plaatsgevonden. De focus van het leertraject ligt met name op de rol van de (beleids-)adviseurs, maar ook de rol van bestuurders en leidinggevenden is belangrijk in dit traject. Dit leertraject vormt ook in de toekomst een belangrijke basis voor de doorontwikkeling van 1Stroom, medio 2022 zal de derde groep starten.
Strategisch schriftelijk adviseren Met de training helder en strategisch adviseren is het schrijven van bestuurlijke college- en raadsvoorstellen verder geprofessionaliseerd. 36 (voornamelijk nieuwe) medewerkers hebben deze training gevolg en acht medewerkers hebben deelgenomen aan een opfriscursus. Initiatieven uit de samenleving Een betrokken maatschappij neemt initiatieven en wordt hierin gestimuleerd en geholpen. Het faciliteren van de samenleving bij het nemen van initiatieven en het bieden van ruimte hiervoor is een continu proces dat 1Stroom voor de gemeenten borgt. Met de nieuwe organisatiestructuur per 1 september is de facilitering organisatiebreed geborgd en wordt toegewerkt naar een integrale visie op participatie in zijn geheel en een eenduidige werkwijze. In 2021 zijn vele initiatiefnemers op weg geholpen en geadviseerd hoe men tot realisatie kan komen. Voorbeelden zijn: het uitwerken van bewonersinitiatieven zoals “De Mooie Gronden” in Duiven en verder talrijke buurtinitiatieven in Westervoort. In Duiven zijn een viertal bewonersinitiatieven rond de renovatie van speeltuinen ondersteund én gerealiseerd. Daarnaast is in 2021 geïnvesteerd in het verder uitrollen van het uitdaagrecht is Duiven én Westervoort. Via de stichting Horsterpark is een experiment daartoe in vergaande voorbereiding.
Volwaardig partner in de regio Op steeds meer beleidsterreinen vindt besluitvorming plaats op regionaal niveau. De taken gezondheid en brandweer zijn al langer regionaal georganiseerd, maar ook op het gebied van het sociaal domein, energie, wonen en duurzaamheid wordt regionaal afgestemd en/of besloten. Op verschillende schaalniveaus werken de deelnemende gemeenten intergemeentelijk/regionaal samen; op de schaal van de regio Arnhem-Nijmegen, Gelderland-Midden, de regio centraal Gelderland en de Liemers. Ten behoeve van deze samenwerkingen levert 1Stroom ambtelijke capaciteit en adviseert de colleges en raden over ontwikkelingen en opgaven. Op deze wijze kunnen Duiven en Westervoort een volwaardig partner zijn in de regionale samenwerkingsverbanden. Denk hierbij aan samenwerkingsverbanden als: de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, de Modulaire gemeenschappelijke regeling (MGR), Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden (VGGM), de ODRA, Liemerse Ambassade en Samenwerking de Liemers (SdL).
9
Wat heeft het gekost? De staat van baten en lasten ziet er als volgt uit: Omschrijving Begroting 2021 Begroting 2021 Jaarrekening na wijziging 2021 Lasten Loonkosten 22.302 21.161 21.202 Huisvesting 1.118 1.088 1.044 Automatisering 3.181 3.552 3.449 Bureau- en organisatiekosten 726 676 677 Aanvullende bezuiniging/taakstelling -290 Totale lasten 27.037 26.477 26.373
Verschil
-41 44 103 -1 104
Baten Bijdragen gemeente Duiven Bijdragen gemeente Westervoort Overige baten
17.184 9.290 563
17.184 9.290 927
17.184 9.290 965
38
Totale baten
27.037
27.401
27.439
38
-
924
1.066
142
Resultaat
Een uitgebreidere toelichting vindt u verderop in de financiële jaarrekening.
Indicatoren Indicatoren Formatie fte per 1.000 inwoners Bezetting fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur als % van de totale loonsom + inhuur externen Overhead als % van totale lasten
Toelichting op indicatoren: Aantal inwoners Duiven en Westervoort per 1 januari 2021: 40.085 Aantal formatieplaatsen 2021: 272 Bezetting in fte 2021: 240 Apparaatskosten (werkelijke lasten 2021): € 26.372.933 Totale loonkosten 2021: 18.587.262 Bedrag aan externe inhuur: € 1.822.069 Overhead: € 13.039.466
10
2020 2021 6,78 6,79 6,31 5,99 € 640 € 658 10,76% 8,93% 45,82% 49,15%
Toelichting op overhead De stijging van het percentage overhead valt te verklaren uit de CAO-ontwikkeling, de stijging van de kosten van de RID, incidentele kosten voor voormalig personeel en hogere tractiekosten. Omdat de programmakosten in de gemeentebegroting zijn opgenomen, lijkt het overhead percentage hoog ten opzichte van landelijke benchmarks.
2. Paragrafen De paragrafen ‘Lokale heffingen’, ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ en ‘Verbonden partijen’ zijn niet van toepassing binnen de rekening 1Stroom. De gemeente Duiven en Westervoort blijven verantwoordelijk voor het opleggen van de lokale heffingen in eigen gemeente. De verantwoording en verwerking van de baten vinden rechtstreeks plaats in de administraties van beide gemeenten. Op grond van het BBV (art. 12, lid 1) bevat de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen in ieder geval de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen. 1Stroom heeft geen van deze kapitaalgoederen, daarom is deze paragraaf ook niet van toepassing. 1Stroom kent geen verbonden partijen. Daarom is ook deze paragraaf niet van toepassing.
2.1 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de gemeenschappelijke regeling 1Stroom in staat is tegenvallers op te vangen. Op 1 januari 2018 is de organisatie 1Stroom officieel in werking getreden en op dat moment zijn er geen reserves gevormd. Artikel 24 uit de statuten van de gemeenschappelijke regeling 1Stroom stelt dat er wel reserves en voorzieningen gevormd kunnen worden gedurende de looptijd van 1Stroom. Lopende het begrotingsjaar zijn de ontwikkelingen met betrekking tot de kosten van de werkorganisatie periodiek en nauwgezet gemonitord teneinde tijdig te kunnen bijsturen. Dit is gebeurd aan de hand van een tussentijdse rapportage. In 2020 is besloten dat er een halfjaarsrapportage wordt opgesteld op basis waarvan de begroting bijgesteld kan worden. Na het eerste en derde kwartaal wordt een financiële rapportage gemaakt ten behoeve van operationele bijsturing. Wanneer sprake is van een negatief financieel jaarresultaat wordt beroep gedaan op het weerstandsvermogen van Duiven en Westervoort, waarbij het verdelingspercentage 63%-37% wordt gehanteerd. Beide gemeenten betrekken dit risico in de programmabegroting. Financiële meevallers komen ten goede aan beide gemeenten. Derhalve wordt ook geen algemene reserve aangehouden bij 1Stroom.
Kengetallen financiële positie Door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven dat gemeenschappelijke regelingen een basis set van vijf financiële kengetallen opnemen. Voor 1Stroom zijn de kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit niet van toepassing.
11
Kengetallen
Rek.2021
netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte
0% 12% 0%
Netto schuldquote: geeft inzicht in de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen 1Stroom heeft geen gelden geleend. Solvabiliteitsratio: verhouding eigen vermogen /totaal vermogen Het resultaat 2021 is aangemerkt als eigen vermogen. Structurele exploitatieruimte Dit betreft het structurele verschil tussen baten en lasten, voor mutaties van reserves. Aangezien eventuele voor- of nadelen bij 1Stroom verrekend worden met de deelnemende gemeenten, is de structurele exploitatieruimte 0. Ontwikkelingen btw Met ingang van 1 januari 2018 is 1Stroom btw- ondernemer. De bedrijfsvoering gaat uit van kosten exclusief btw. De btw is terug te vorderen. De bijdragen worden met btw gefactureerd naar Duiven en Westervoort. Bij de deelnemende gemeenten is deze btw niet geheel terug te vorderen c.q. te verrekenen met het btw compensatiefonds (BCF). De lasten in de gemeentelijke begrotingen van Duiven en Westervoort kunnen hoger zijn dan de hier weergegeven lasten, omdat er een deel kostprijsverhogende btw is ontstaan. Dit zal per gemeente verschillen want dit is afhankelijk van het geldende mengpercentage per gemeente. Risico’s bedrijfsvoering Deskundigheid personeel Door 1Stroom wordt intensief ingezet op de ontwikkeling van medewerkers. Dit wordt uitgebreider toegelicht in het Sociaal en Arbo verslag (paragraaf 2.4).
Door de krappe arbeidsmarkt bleek het afgelopen jaar in een aantal gevallen het invullen van vacatures met voldoende gekwalificeerd personeel lastig. Dit heeft niet geleid tot problemen in de bedrijfsvoering. Werkloosheidsuitkering medewerkers In 2021 zijn er enkele situaties geweest waarin werkloosheidsuitkeringen aan medewerkers moesten worden uitbetaald. Langdurig ziekteverzuim In 2021 zijn er verschillende situaties van langdurig ziekteverzuim geweest.
12
2.2 Paragraaf Financiering De paragraaf financiering gaat over de manier waarop 1Stroom wordt gefinancierd en de risico’s die daarbij aanwezig zijn. Financiering De reguliere exploitatiekosten van 1Stroom zijn in 2021 gefinancierd door de deelnemende gemeenten, respectievelijk Duiven en Westervoort. De hoogte van het maandelijks voorschot was afgestemd op de begroting van 1Stroom. De financieringsbehoefte is zeer inzichtelijk, aangezien het moment van het doen van de uitgaven voor het grootste gedeelte van de kosten zeker is. 75% van de kosten binnen 1Stroom bestaan uit loonkosten, welke op een maandelijks vast moment worden uitgekeerd. 1Stroom is in 2021 hoofdzakelijk gefinancierd met gelden van Duiven en Westervoort. Dit betekent ook dat er geen rentelasten zijn toegerekend aan taakvelden. Wel zijn de afschrijvingslasten toegerekend aan de desbetreffende taakvelden.
Saldo van bank en schatkist eind van de maand in 2021 7.000.000 6.000.000 5.000.000 4.000.000 3.000.000 2.000.000 1.000.000 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Periode
Rekeningcourant overeenkomst Bank Nederlandse Gemeenten Met de Bank Nederlandse Gemeenten is eind 2017 een rekeningcourant overeenkomst gesloten. In deze overeenkomst is geen kredietlimiet benoemd. Het banksaldo van 1Stroom was het hele jaar 2021 positief. Schatkistbankieren Bij (tijdelijk) overschot aan liquide middelen wordt dit in rekening courant aangehouden ten behoeve van het dagelijks betalingsverkeer. Boven een drempelbedrag zijn we verplicht overtollige middelen
13
bij het Rijk (Ministerie van Financiën) in de schatkist te stallen, dit wordt schatkistbankieren genoemd. Tot 1-7-2021 was het drempelbedrag voor schatkistbankieren 0,75% van het begrotingstotaal. Voor 1Stroom is het drempelbedrag: € 25.831.296 maal 0,75% = € 191.000. Het minimum drempelbedrag is € 250.000. Per 1-7-2021 is de regeling schatkistbankieren aangepast en het minimale drempelbedrag verhoogd naar € 1.000.000. 1Stroom is het hele jaar ruim onder beide drempels gebleven. Kasgeldlimiet In de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) is een kasgeldlimiet vastgelegd om het renterisico bij decentrale overheden te beheersen door een grens te stellen aan de financiering op de korte termijn. Dit betekent dat de korte schuld maximaal 8,2% van het begrotingstotaal mag bedragen. Voor 1Stroom betekent dit dat de kasgeldlimiet ruim € 2 miljoen betreft. Wordt de kasgeldlimiet meer dan 2 opeenvolgende kwartalen overschreden dan wordt men geacht een plan op te stellen dat aangeeft hoe het probleem wordt opgelost. 1Stroom heeft in 2021 geen extern geld aangetrokken. (bedragen x € 1.000,-)
Begroot
Werkelijk
Verschil Analyse
Toegestane kasgeldlimiet Lasten
€
26.477 € 8,2% 2.171 €
percentage conform wet Fido, uitvoeringsregeling toegestane kasgeldlimiet
€
26.528 € 8,2% 2.175 €
-51 €
-
-
€
-
€
-
-4 €
-
Berekening netto vlottende schuld Vlottende schuld
€
-
€
-
-/- Vlottende middelen
€
-
€
3.666
€ €
-3.666
Netto vlottende schuld
€
-
€
-3.666
€
3.666
Toegestane kasgeldlimiet
€
2.171
€
2.175
€
-/- netto vlottende schuld
€
-
€
-3.666
€
-3.666
€
-
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
€
2.171
€
5.841
€
3.662
€
-
Toets kasgeldlimiet
Berekening ruimte t.o.v. kasgeldlimiet (Bedragen x € 1.000) 1e kwartaal 2021
2e kwartaal 2021
3e kwartaal 2021
4e kwartaal 2021
Gemiddeld 2021
Gemiddelde vlottende middelen
1.946
4.284
4.163
5.975
4.092
Kasgeldlimiet per 1 januari 2021
2.213
2.213
2.213
2.213
2.213
-
-
-
-
-
4.159
6.497
6.376
8.188
6.305
Opgenomen kasgeld Ruimte boven de limiet
14
Renterisiconorm In de Wet FIDO is tevens een renterisiconorm voor decentrale overheden vastgesteld. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op langlopende schulden. Dit betreffen leningen met een looptijd langer dan één jaar. Het beheersen gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moet worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. De renterisiconorm betreft 20% van het begrotingstotaal. Dit betekent dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. 1Stroom heeft in 2021 het gehele jaar geen lang geld aangetrokken. Hiermee wordt voldaan aan de rente risiconorm. (bedragen x € 1.000,-)
Begroot
Berekening rente risiconorm Totale lasten Percentage regeling Rente risiconorm in bedrag
€
Werkelijk
Verschil
26.528 € 20,0% 5.306 €
-51
€
26.477 € 20,0% 5.295 €
Berekening rente risico Rente herziening +/+ aflossingen Rente risico
€ € €
-
-
-
Toeting renterisiconorm Rente risiconorm Rente risiconorm Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
€ € €
€ € €
5.295 € € 5.295 €
€ € €
5.306 € € 5.306 €
-
-10 -10
2.3 Paragraaf Bedrijfsvoering Organisatieontwikkeling In 2018 is 1Stroom gestart. In de afgelopen jaren is er veel bereikt binnen 1Stroom en de missie en visie staan nog als een huis. Tegelijkertijd is de afgelopen jaren duidelijk geworden dat er aanpassingen en verbeteringen nodig zijn om door te groeien naar de gewenste veerkrachtige organisatie die middenin de vitale samenleving staat. Daarom is in 2020 het traject ‘Doorontwikkeling 1Stroom’ van start gegaan. De eerste stap in de veranderstrategie was de aanpassing van de structuur en sturing binnen de organisatie. Deze aanpassing is per 1 september 2021 doorgevoerd. De nieuwe organisatiestructuur bestaat uit 10 afdelingen, die aangestuurd worden door een afdelingsmanager. Alle medewerkers zijn geplaatst in de nieuwe organisatie zonder dat hier formele bezwaren tegen gemaakt zijn. De directie bestaat uit één algemeen directeur en twee adjunct-directeuren, die ook gemeentesecretaris zijn. De nieuwe organisatie is op 1 september gestart met een nieuwe gemeentesecretaris voor Duiven en Westervoort. Het organogram ziet er als volgt uit:
15
De aanpassing van de structuur was randvoorwaardelijk om verder te gaan met de tweede stap in de veranderstrategie: het verder werken aan de ontwikkeling van de cultuur en de ontwikkeling van medewerkers. In 2021 is een start gemaakt met het opstellen van een strategische ontwikkelagenda voor de organisatie. De ontwikkelagenda gaat houvast bieden om de gewenste ontwikkeling de komende jaren door te gaan voeren. In de ontwikkelagenda wordt de focus gelegd op de volgende drie thema’s: 1. Structuur in het bestuurlijke proces 2. Eigenaarschap 3. Trots! De strategische ontwikkelagenda wordt in het eerste kwartaal van 2022 afgerond. Interne beheersing en accountantscontrole De managementletter 2021 is gereed en afgestemd met het bestuur. De managementletter laat zien dat de stijgende lijn die in 2020 is ingezet op de financiële functie wordt doorgezet in 2021. De accountant heeft vastgesteld dat de basis stevig op orde is en dat er een goede aanzet is gemaakt op het proces van continu leren en verbeteren. Dit is geheel in lijn met het plan van het verbeteren van de financiële functie dat vanaf eind 2019 is opgepakt. In 2021 is een intern controleprogramma opgesteld. Dit programma wordt door de interne organisatie uitgevoerd. De accountant beoordeelt dit aansluitend bij de tussentijdse controle. Inhuurkosten Binnen 1Stroom is in 2021 voor € 1,8 miljoen flexibel personeel ingezet.
De inzet van flexibel personeel maakt het mogelijk om continuïteit van de werkzaamheden te waarborgen bij ziekte en vacatures maar ook om specialistische kennis in te zetten wanneer dit nodig is. Dit maakt een solide en flexibele bedrijfsvoering mogelijk zodat continuïteit en benodigde expertise kunnen worden geborgd. Naast de in de begroting opgenomen post voor inhuur (€ 208.000) worden tevens beschikbare gelden uit vacatureruimte, externe bijdragen, waaronder bijdragen die van het UWV
16
worden ontvangen voor ziekte en zwangerschap en projectbudget ingezet om de kosten van flexibel personeel te dekken. De totale uitgaven voor flexibel personeel zijn met € 0,4 miljoen gedaald in 2021 ten opzichte van 2020 (€ 2,2 miljoen). In 2021 is onder andere ingehuurd voor de extra COVID-19 werkzaamheden. Voorbeelden hiervan zijn het inhuren van extra capaciteit voor veiligheidsadviezen en inzet van BOA’s. Daarnaast wordt inhuur ingezet voor expertise die niet in de organisatie aanwezig is en waarvan de omvang of tijdsduur het aantrekken van vast personeel niet rechtvaardigt. Tot slot wordt ingehuurd voor een tijdelijke overbrugging van een vacature. Informatiebeveiliging en privacybescherming 1Stroom heeft een verantwoordelijkheid om de informatievoorziening te beveiligen en veilig te houden. Dit is nodig om de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers te kunnen garanderen en tevens ook belangrijk voor de interne bedrijfsvoering. De BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) is de landelijke norm en bestaat uit een set van beveiligingsmaatregelen, die minimaal benodigd zijn om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen) te waarborgen. In 2021 is het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid geactualiseerd en vastgesteld. De focus lag in 2021 voornamelijk op het reageren op incidenten.
In 2022 gaat de focus liggen op het vroegtijdig herkennen en voorkomen van incidenten. De invoering van de voorziening voor monitoring en response (SIEM/SOC), welke naar verwachting in het eerste halfjaar van 2022 geïmplementeerd wordt, zal daar een belangrijke bijdrage aan leveren. In 2021 is een beperkte vooruitgang geboekt met de verdere implementatie van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). De invoering van het ISMS (Information Security Management System) in het eerste kwartaal van 2022 gaat een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere organisatiebrede invoering van de maatregelen van de BIO. In 2021 heeft de organisatie diverse malen advies gevraagd aan de Functionaris Gegevensbescherming over de toepassing van de AVG bij de uitvoering van een grote verscheidenheid aan taken en processen. Er zijn 13 datalekken gemeld bij onze Functionaris Gegevensbescherming. In 4 gevallen is het datalek ook gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. In alle gevallen was er sprake van een menselijke fout, de persoonsgegevens waren naar de verkeerde persoon gestuurd. Veelal betrof het e-mailberichten. Thuiswerken 1Stroom heeft bij het uitvoeren van haar taken en het werken op kantoor de RIVM-richtlijnen in acht genomen. Het merendeel van de medewerkers heeft een groot deel van het jaar thuisgewerkt.
Waar nodig heeft 1Stroom thuiswerkfaciliteiten, zoals bureaustoelen en beeldschermen, in bruikleen beschikbaar gesteld, zodat medewerkers de thuiswerkplek beter konden inrichten. Slechts voor noodzakelijke werkzaamheden en in enkele uitzonderingsgevallen waren medewerkers op kantoor. Vergaderingen en overleggen vonden via telefoon of beeldbellen plaats. Het thuiswerken tijdens de coronacrisis heeft het inzicht gebracht dat een gezonde verhouding tussen thuiswerken en het werken op kantoor tot voordelen leidt voor de organisatie en de
17
medewerkers. 1Stroom wil het thuiswerken structureel gaan inbedden in de organisatie. Dit sluit ook aan bij het principe van tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Dat maakt dat 1Stroom thuiswerkbeleid heeft opgesteld waarin de uitgangspunten voor thuiswerken zijn vastgelegd. Het belangrijkste uitgangspunt is dat thuiswerken maatwerk is, waarvoor werkgever en werknemers een gedeelde verantwoordelijkheid hebben. Ook de wijze waarop 1Stroom de thuiswerkplek faciliteert wordt opgenomen in het beleid, waarbij aangesloten wordt bij de afspraken in het principe akkoord voor de nieuwe cao SGO. Cao Samenwerkende Gemeenten 2021-2022 Het akkoord over de Cao Samenwerkende Gemeenten 2021-2022 is op 27 januari 2022 definitief geworden en bevat afspraken over het jaar 2021 en 2022. Een deel van het akkoord heeft betrekking op het jaar 2021, namelijk: • een salarisverhoging van 1,5% met ingang van 1 december 2021, en; • een eenmalige uitkering van € 1.200 bruto op basis van een voltijdsdienstverband per december 2021. Deze uitkering bestaat uit een eenmalige van € 900 bruto en een coronaonkostenvergoeding van € 300 bruto. Dit betekent een verhoging van de loonkosten over 2021 van € 324.000 en is als last en verplichting over 2021 onder de kortlopende schulden opgenomen. Frauderisicobeheersing In 2021 zijn er geen fraudes geconstateerd.
De frauderisico’s zijn in beeld en er zijn controlemechanismen ingebed in (administratieve) processen. Het vierogen-principe bij inkoopfacturen is hier een voorbeeld van. Integriteit Integriteit is bij 1Stroom geborgd in het in 2019 opgestelde integriteitsbeleid. De kern van het beleid is dat niet de regelgeving, maar vooral het gedrag uiteindelijk leidend is. Waar het in de eerste jaren met name ging om een goede administratieve borging, was de aandacht in 2021 vooral gericht op het bevorderen van het integriteitsbewustzijn en het professioneel handelen. Voor nieuwe medewerkers is integriteit onderdeel van het indiensttredingsproces en voorbereiding op het afleggen van de eed of belofte. Om ook bij medewerkers die al langer bij 1Stroom werkzaam zijn integriteit onder de aandacht te brengen, zijn er verschillende tools aangeschaft waarmee thema’s als integriteit en ondermijning in groepsverband kunnen worden besproken. Daarnaast is er aangehaakt op de Landelijke week van de Integriteit (december 2021). In dagelijkse berichten op Binnenshuis kwamen o.a. de gedragscode en de vertrouwenspersoon voorbij. Tot slot staan er in de online 1Stroomacademie diverse e-learnings over integriteit. Bezuinigingen In september 2020 heeft het algemeen bestuur ingestemd met besparingsmaatregelen over vier jaar die zijn verwerkt in de begroting van 1Stroom.
In 2021 ging het om een bedrag van € 290.000. De totale bezuiniging is gerealiseerd. In 2021 zijn er in het kader van de doorontwikkeling kosten gemaakt, die gedekt konden worden uit de exploitatie. Tezamen met de nog te maken kosten in 2022 is de verwachting dat de structurele besparing op de formatie, die per 2023 en 2024 is ingeboekt, ook gerealiseerd kan worden.
18
2.4 Sociaal en Arbo jaarverslag Inleiding Deze paragraaf gaat over het gevoerde sociaal beleid in 2021. Als eerste wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste feiten en cijfers ten aanzien van het personeelsbestand. Vervolgens komt aan de orde wat er gedaan is op het vlak van de arbeidsmarkt, inzetbaarheid en veiligheid van de medewerkers en tot slot het ziekteverzuim. Feiten en cijfers Categorie Totaal aantal medewerkers Dienstverband
aantal 289 Vast: 255 / tijdelijk: 34
Verhouding parttime/fulltime Verdeling man/vrouw
156 parttimers/ 133 fulltimers
Leeftijdsopbouw
Salarisschalen
Instroom Uitstroom Doorstroom Stagiaires Traineeships Werkervaringsplekken Vakantiewerkers Participatiebanen
147 (=40% man) /115 (=60% vrouw) Jonger dan 25: 3 25 – 35: 40 35 – 45 : 62 45 – 55: 83 55 – 65: 97 Ouder dan 65: 5 Schaal 1-3: 3 schaal 4-6: 35 schaal 7-9: 150 schaal 10-12: 89 schaal >13: 13 30 29 13 (=incl. 5x TR naar afdelingsmanager) 6 2 2 1 9,47
extra info 272 fte Gemiddeld dienstverband: 14 jaar Landelijk in 2020: 50%-50% Landelijk in 2020: 53% / 47% Gemiddelde leeftijd: 48,2 jaar Landelijke gemiddelde leeftijd in 2020: 47,7 jaar
In 2020: 45 In 2020: 44 In 2020: 5 In 2020: 6 In 2020: 2 In 2020: 4 In 2020: 1 In 2020: 9,47
In-, door- en uitstroom Krappe arbeidsmarkt In 2021 heeft 1Stroom op verschillende manieren ingespeeld op de krappe arbeidsmarkt en het lage aantal werkzoekenden. Sociale media kanalen zijn beter ingezet en benut, vacatureteksten zijn herschreven en de medewerkers worden gestimuleerd de organisatie op een positieve manier onder de aandacht te brengen. Werken in Gelderland is ons vaste platform voor het werving- en selectieproces. Daarnaast zijn dit jaar extra wervingskanalen ingezet: HelloPublic (Gemeentebanen, Indeed, LinkedIn, Binnenlands Bestuur) en DPG (Intermediair). Het bereik is hiermee vergroot en de respons op openstaande vacatures is toegenomen.
19
In sommige gevallen is het bij moeilijk te vervullen vacatures niet mogelijk gebleken om een geschikte kandidaat te vinden. Afhankelijk van het vakgebied en de marktomstandigheden biedt een gespecialiseerd bureau soms de mogelijkheid om een geschikte kandidaat te vinden. In 2021 zijn hiervoor twee externe partijen ingehuurd. Tegen een vooraf vastgestelde fee, nemen de recruitment adviseurs het totale zoek-, werving- en selectieproces uit handen. Het doel van deze partijen is het realiseren van duurzame plaatsingen vanaf hbo-niveau, eventueel voorafgegaan door een detacheringsperiode. Netwerkbijeenkomsten en digitale nieuwe medewerkersdag Voor nieuwe medewerkers zijn er in 2021 vier netwerkbijeenkomsten georganiseerd waaraan 50 medewerkers hebben deelgenomen. Doel van deze netwerkbijeenkomsten is om nieuwe medewerkers zich welkom te laten voelen en kennis te maken met andere nieuwe medewerkers die bij 1Stroom zijn gestart. Zeker in een tijd van thuiswerken en vooral digitaal contact een belangrijk onderdeel om extra aandacht aan te besteden. Daarnaast zijn er vier digitale nieuwe medewerkersbijeenkomsten georganiseerd. Hierin wordt o.a. een integriteitsworkshop gegeven en leggen nieuwe medewerkers de Ambtseed af. Exitgesprekken Er zijn 16 exitgesprekken gehouden, dit komt overeen met 50% van de vertrekkende medewerkers. De uitkomst van exitgesprekken is verwerkt in een analyse.
Hieruit blijkt dat medewerkers de organisatie met name verlaten omdat ze verbreding en verdieping in het werk zoeken. Werk dat beter aansluit bij hun eigen profiel en kwaliteiten. Daarnaast zijn onderwerpen als individuele ontwikkeling en loopbaanperspectief aandachtspunten. Leren & ontwikkelen Loopbaanbegeleiding In 2021 hebben negen medewerkers contact gehad met de loopbaancoach van 1Stroom (in 2020 waren dat er zeven). Voor de meeste waren enkele gesprekken met de loopbaancoach voldoende. Drie mensen hebben wel het hele loopbaantraject, dat bestaat uit zeven sessies van 1,5 uur, doorlopen. Met de inzichten die zij gedurende het traject hebben opgedaan over zichzelf (wie ben ik - wat kan ik - wat wil ik) zijn zij in staat bewuste keuzes te maken voor hun (toekomstige) loopbaan. Wat opviel is dat medewerkers aangaven behoefte te hebben aan sessies/een traject, maar dat hier geen tijd voor gevonden kon worden vanwege de werkbelasting. Banenafspraak en quotumwet In het Sociaal akkoord van 2013 staat de afspraak dat werkgevers extra banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. In totaal moeten in 2026 125.000 banen (25.000 voor de overheid en 100.000 in de marktsector) voor deze doelgroep gerealiseerd zijn. De verplichting hiertoe was voor 2021 het realiseren van 9,1 banen (van 25,5 uur).
Op dit moment zijn op het conto van 1Stroom 9,47 banen voor de Banenafspraak gerealiseerd, verdeeld over de afdelingen Beheer Buiten en Sportaccommodaties (6,72), IBP (1,3), Publiekszaken (0,6) en bij de NME Zevenaar (1,3). Hiervan worden 3,86 banen nog gefinancierd vanuit het budget voor de Banenafspraak. De overige fte’s zijn inmiddels opgenomen in de formatie van 1Stroom. Met deze stand voldoen we voor 2021 aan het quotum dat is gesteld voor overheidswerkgevers. Inzetbaarheid medewerkers Om medewerkers inzetbaar te houden wordt Bedrijfszorg ingezet; een dienst op het gebied van preventie, psychosociale- en fysieke arbeidsbelasting, inzetbaarheid en zelfmanagement. Bij
20
lichamelijke klachten die terug te voeren zijn op beeldschermwerk kunnen medewerkers ondersteuning krijgen van werkplekadviseurs en Ergocoaches. De twee Arbo-coördinatoren zijn in 2021 opgeleid tot Ergocoach. Veiligheid Agressie Interventie Team (AIT) Het AIT heeft ondanks de coronamaatregelen in 2021 een goede bezetting kunnen realiseren. Tijdens de openstelling van het gemeentehuis en op bijzondere dagen zoals de verkiezingen zijn er AIT leden aanwezig geweest. Zo hebben alle medewerkers veilig hun werk kunnen doen in beide gemeentehuizen. In 2021 zijn er 39 meldingen ongewenst gedrag geregistreerd, deze zijn schriftelijk dan wel mondeling afgehandeld met de betrokken overtreders. In het geval van risicogesprekken zijn er 20 voormeldingen door collega`s gedaan. Bij die gesprekken zijn leden van het AIT als back up aanwezig geweest. Er zijn geen gebouwverboden opgelegd in 2021. Bescherming door Identicom van Soloprotect Medewerkers die op huisbezoeken gaan hebben een Identicom waarmee zij hulp kunnen inroepen als zij in een onveilige situatie belanden. In 2021 heeft niemand hiervan gebruik hoeven maken. In de instructiewijzer is opgenomen dat niet iedereen meer een eigen Identicom heeft, er is nu een aantal Identicoms voor algemeen gebruik per locatie. De nieuwe werkwijze is onderdeel geweest van de jaarlijkse training Ongewenst Gedrag in 2021.
Bodycams 1Stroom wil de Boa’s meer veiligheid bieden. Daarvoor is in 2021 een pilot uitgevoerd met het gebruik van Bodycams. In 2022 wordt besloten of de Boa’s deze bodycams ook structureel gaan gebruiken. Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) en Preventief Medisch Onderzoek (PMO) Het Plan van Aanpak voor de RI&E 2019 is in 2021 verder uitgevoerd. Bij Beheer Buiten zijn zogenoemde toolboxmeetings gehouden om veilig werken te bevorderen. Het PMO dat in 2021 is uitgevoerd, had een te lage respons om representatief te kunnen zijn en is om die reden niet verder uitgewerkt. Omdat een goede gezondheid en veilige werkomgeving belangrijk is, worden onderdelen uit het PMO wederom opgenomen in het medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO) dat voor 2022 gepland staat. Eigen Regie 1Stroom werkt volgens het eigen regie model; werkgever en werknemer hebben beiden een eigen verantwoordelijkheid als het gaat om bijvoorbeeld ziekteverzuim. De afdelingsmanager is het aanspreekpunt voor een zieke medewerker en maakt samen met die medewerker afspraken over inzetbaarheid. De bedrijfsarts ondersteunt daarin. In het 1e kwartaal van 2021 heeft 1Stroom een ziekteverzuimpercentage van 2,65%. Daarna zien we ieder kwartaal een stijging en eindigen we het 4e kwartaal met een percentage van 5,76%.
Over het gehele jaar (3,62%) zien we dat het ziekteverzuim (ondanks de stijging in de loop van het jaar) gelijk is gebleven ten opzichte van 2020 (3,62%). Het vergelijk met de landelijke verzuimcijfers bij gemeenten kan over 2021 nog niet worden gemaakt, omdat die cijfers nog niet bekend zijn. Het is wel bekend dat landelijk de verzuimcijfers zijn gestegen ten opzichte van 2020. De meldingsfrequentie is gestegen van 0,60 in 2020 naar 0,66 in 2021. Dat betekent dat mensen zich gemiddeld 0,66 keer per jaar ziek melden. Een lichte stijging, maar nog steeds lager dan in 2019 (0,89) en lager dan het landelijk gemiddelde van 2020. Het 0-verzuim (medewerkers die zich
21
helemaal niet ziek hebben gemeld) is binnen 1Stroom 59,81% in 2021. Dit is nagenoeg gelijk met het 0-verzuim in 2020 binnen 1Stroom (58%). Ook dit is lager dan het landelijk 0-verzuim in 2020. Er wordt, kijkend naar de leeftijdscategorie, in 2021 duidelijk het meeste verzuimd in de categorie 25 tot 35 jarigen. Waarschijnlijk speelt in de huidige periode de dubbelbelasting (werk/privé) hier een grote rol, alsmede het thuiswerken in verband met COVID-19 met daarbij mogelijk het opvangen van kinderen in verband met COVID-19.
In bovenstaande tabel wordt inzicht gegeven in het verzuim van de afgelopen vier jaar.
2.5 COVID-19 In 2021 zijn de werkzaamheden van veel medewerkers aanzienlijk beïnvloed door COVID-19. Dit is vooral zichtbaar bij de Bijzondere Opsporings Ambtenaren (BOA’s). Daarnaast is er veel extra werk verricht onder andere ten behoeve van het informeren van inwoners en ondernemers over de maatregelen, extra veiligheidsadviezen, verlenen van subsidies, kwijtschelden van huren, het verstrekken van mondkapjes, en het COVID-proof maken van. Kortom, een groot deel van onze organisatie heeft direct of indirect werkzaamheden verricht in het kader van de COVID-19 crisis. Voor een deel van deze extra werkzaamheden is extern personeel ingehuurd, maar veel van de werkzaamheden zijn opgevangen door eigen medewerkers. Voor de extra werkzaamheden is door de gemeenten Westervoort en Duiven compensatie ontvangen van het Rijk. De extra kosten van 1Stroom worden daarom, conform de gebruikelijke systematiek, doorbelast aan de gemeenten. De inzet van medewerkers voor de COVID-19 crisis heeft tot gevolg dat keuzes gemaakt zijn in de uitvoering van werkzaamheden. Hierbij heeft de dienstverlening en uitvoering van wettelijke taken centraal gestaan. Samen met het bestuur zijn hierin keuzes gemaakt en zal worden bezien of en wanneer deze werkzaamheden kunnen worden ingehaald. Hiermee zullen mogelijk extra kosten gemoeid zijn.
22
Financiële jaarrekening 2021
23
3.1 Financiële jaarrekening en toelichting Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeid gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende verlofaanspraken.
Balans Vaste activa Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden onderverdeeld in activa met een economisch nut en activa met een maatschappelijk nut. Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het jaar na ingebruikname lineair afgeschreven over de verwachte gebruiksduur, waarbij rekening wordt gehouden met eventuele restwaarde. De afschrijvingstermijnen bedragen: Vervoermiddelen Trekker Klepelmaaier Overige vervoermiddelen
7 jaar 6 jaar 8 jaar
Overige materiële vaste activa Bureaustoelen Telefoons Hardware Toegangsbeveiliging Software Overig meubilair/inventaris
10 jaar 3 jaar 4 jaar 10 jaar 7 jaar 15 jaar
De activeringsgrens van een krediet bedraagt € 10.000.
24
Vlottende activa Uitzettingen en overlopende activa De uitzettingen en overlopende activa worden gewaardeerd tegen nominale waarden. Voor verwachte oninbaarheid wordt een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statistisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Passiva Vaste passiva Reserves Reserves kunnen worden gevormd of onttrokken op basis van besluitvorming van het algemeen bestuur. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
25
3.2 Overzicht van baten en lasten De staat van baten en lasten ziet er als volgt uit:
Begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Begrotingsoverschrijdingen zijn in principe onrechtmatig. Er zijn echter situaties denkbaar waarbij de overschrijdingen binnen het door het bestuur uiteengezette beleid zijn gebleven, zoals compensatie van hogere kosten door direct gerelateerde hogere opbrengsten en kostenoverschrijdingen met openeinde regelingen. In onderstaand overzicht is de afwijkingen van het programma opgenomen (overschrijding van de lasten) met daarbij de verklaring in hoeverre de afwijking past binnen het door het bestuur geformuleerde beleid. Voor een nadere uiteenzetting van de verschillen wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Het bestuur autoriseert deze kostenoverschrijdingen met het vaststellen van de jaarrekening. Deze overschrijding past binnen het bestaande beleid. Bedragen x € 1.000: Onderdeel 01 – Personeelskosten 02 – Huisvesting 03- Automatisering 04- Bureau- en organisatiekosten Totaal Programma 1
Begrotingsafwijking lasten begroot realisatie verschil 21.161 21.202 -41 1.088 1.044 44 3.552 3.449 103 676 677 -1 26.477 26.373 104
3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Een belangrijk onderdeel in het samenwerkingstraject betreft de kosten die ondergebracht worden in 1Stroom en de wijze waarop deze kosten verdeeld worden over de twee deelnemende gemeenten. Niet de volledige begrotingen van de gemeenten Duiven en Westervoort worden samengevoegd, de programmabudgetten blijven bij de afzonderlijke gemeenten. Alle ambtelijke kosten en de kosten die daarmee samenhangen worden ondergebracht bij de gemeenschappelijke organisatie. Het gaat om de volgende kosten: • Personeelskosten • Huisvesting • Automatisering • Bureau- en organisatiekosten De posten met een onder-of overschrijding van € 10.000 worden toegelicht. In de toelichting wordt een vergelijking gemaakt met de begroting na wijzigingen. Deze begroting na wijzigingen is in lijn met de derde kwartaalrapportage van 1Stroom die is vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Personeelskosten
(x € 1.000)
26
Omschrijving
Begroting 2021
begroting 2021 na wijziging
Jaarrekening 2021
Personeelskosten
22.302
21.161
21.202
Omschrijving Salariskosten Studie en cursussen Kosten voormalig personeel Arbokosten Reiskostenvergoeding personeel Voordeel inkoopkosten SDL Diversen Totaal
Verschil
-41
Bedrag -159.000 30.000 17.000 26.000 25.000 29.000 -9.000 -41.000
Salariskosten: nadeel € 159.000,De personeelskosten bestaan uit salariskosten en overige personeelskosten. Het jaar 2021 kenmerkt zich met een hoge onderuitputting op de salariskosten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het langdurig openstaan van meerdere vacatures. Om deze periode op te vangen en de continuïteit te waarborgen, is er gebruik gemaakt van flexibele inzet. Voor deze inzet was € 1.742.000 beschikbaar. Daarnaast is er nog een budget inhuur van € 208.000. Er was een voordeel voorzien van € 874.000 in het derde kwartaal van 2021 op de salariskosten. Het voordeel blijkt te hoog te zijn ingeschat en is uiteindelijk € 715.000. Dit is het gevolg van een hogere IKB-uitkering (duurzame inzetbaarheid, afkoop vakantie-uren) en hogere kosten aan inhuur voor de eindejaarswerkzaamheden. Studie en cursussen: voordeel € 30.000 Net als in 2020 zijn als gevolg van de Corona-pandemie in het jaar 2021 veel (fysieke) opleidingen niet doorgegaan. In sommige situaties zijn daar digitale alternatieven voor terug gekomen, maar overall was er veel minder mogelijk. De in 2021 doorgevoerde reorganisatie maakt dat een aantal organisatiebrede opleidingstrajecten in 2021 niet (volledig) zijn uitgevoerd. Dit resulteert in minder uitgaven dan gepland. In de derde kwartaalrapportage was het budget al met € 70.000 verlaagd. Aan het einde van het jaar is er nog bijna € 30.000 over.
Deze onderbesteding is gezien de hieraan ten grondslag liggende oorzaken incidenteel van aard. Het is aannemelijk dat in 2022 en volgende jaren er een inhaalslag gemaakt zal worden voor uitgestelde opleidingen in de afgelopen jaren. Kosten voormalig personeel: voordeel € 17.000 Omdat 1Stroom eigenrisico drager is voor de WW, leidt onvrijwillige uitstoom van personeel tot WWlasten. Deze lasten zijn in 2021 voor het eerst apart inzichtelijk gemaakt in de begroting. Op voorhand is het lastig in te schatten welke uitkeringsverplichtingen er in een jaar gaan ontstaan. In 2021 hebben we te maken gehad met 7 situaties waarbij er uitkeringsverplichtingen waren ontstaan. De geraamde € 95.000 was meer dan toereikend. Er is een restant van bijna € 17.000. Arbokosten: voordeel € 26.000 Als gevolg van het relatief lagere ziekteverzuim van de afgelopen jaren zijn ook de kosten voor de verzuimbegeleiding in 2021 lager uitgevallen dan geraamd. Tevens is het geplande medewerker tevredenheid onderzoek (MTO) in overleg met de ondernemingsraad doorgeschoven naar begin 2022. Reiskostenvergoeding personeel: voordeel € 25.000 Als gevolg van de Corona-pandemie, en het veelvuldig thuiswerken, zijn er in 2021 veel minder
27
dienstreizen geweest. Bij de derde kwartaalrapportage is het budget met € 15.000 verminderd. Hierdoor is er een onderbesteding van ruim € 25.000. Bijdrage inkoopkosten SDL van € 29.000 In verband met het vertrek van een inkoopmedewerker van de samenwerking de Liemers is er onder uitputting ontstaan en dat geeft een voordeel van € 29.000. Huisvesting (x € 1.000)
Omschrijving
Begroting 2021
Huisvesting
1.118
begroting 2021 Jaarrekening 2021 na wijziging 1.088 1.044
Verschil 44
Voordeel: € 44.000 Dit betreffen de kosten van beide gemeentehuizen en de gemeentewerf in Duiven.
Omschrijving Afschrijvingen Aankoop & onderhoud meubilair Publiekrechtelijke heffingen Overig < 10.000 Totaal
Bedrag 38.000 -17.000 -18.000 41.000 44.000
Afschrijvingen: voordeel € 38.000 Er is minder afgeschreven in verband met uitgestelde investeringen. Een nadere toelichting is opgenomen onder bijlage 1 Kredieten. Aankoop en onderhoud meubilair: nadeel € 17.000 De post meubilair is overschreden met € 17.000. Dit is het gevolg van onder meer de externe ureninzet op het project ‘1Stroom manier van werken’, de inrichting van de nieuwe werkplekken als gevolg van de pilot en de kosten van de begeleiding van de aanbesteding. Publiekrechtelijke heffingen: nadeel € 18.000 Het budget voor publiekrechtelijke heffingen en verzekeringen van het gemeentehuis in Westervoort blijken structureel te laag geraamd in de begroting. Automatisering (x € 1.000)
Omschrijving Automatisering
Begroting 2021 3.181
begroting 2021 Jaarrekening 2021 na wijziging 3.552 3.449
Verschil 103
Voordeel € 103.000 De automatiseringskosten bestaat uit 2 onderdelen. Enerzijds de kosten van de bijdrage aan de RID, anderzijds de kosten van 1Stroom zelf. De RID is een shared service center die diensten levert op ICT en inkoop in Liemers breed verband. De RID is een onderdeel binnen de gemeenschappelijke regeling
28
Samenwerking de Liemers (SDL). In de begroting van 2023 is het voornemen om de kosten van de RID direct onder te brengen bij beide gemeenten vanuit het oogpunt dat dit meer zuiver is zodat de kosten vanuit een GR direct gerelateerd worden aan de desbetreffende afnemers. De kosten voor automatisering zijn dit jaar ruim € 0,4mln hoger dan in de primaire begroting aangegeven. De stijging vloeit enerzijds voort uit stijgende kosten bij de RID ten gevolge van toenemende onderhoudskosten voor de diverse applicaties die zij voor ons in beheer hebben (€ 0,31 mln) en stijgende kosten van softwarelicenties. Het gaat onder andere over de volgende applicaties: de applicatie Key voor burgerzaken (€ 29.500), -Civision Makelaar Gegevens (€ 39.000) en Squit XO (€ 71.000). Daarnaast duurt de uitfasering van een datadistributie systeem langer dan oorspronkelijk gepland hetgeen eveneens tot extra kosten leidt (€ 53.400). Het bij ramen van de uitgaven was gebaseerd op de 2e rapportage van de SDL. Uit de definitieve jaarrekening van de SDL is een voordelig resultaat uit gekomen voor de gemeenten ten opzichte van de 2e rapportage van € 127.000. De werkelijke kosten (€ 80.000) die 1stroom zelf nog maakt voor de applicaties in het sociaal domein en bij belastingen vallen eveneens hoger uit dan begroot. Bij belastingen betreft dit de implementatie en verbeterkosten van belastingpakket Gouw.