Bijlage 7d Jaarstukken2024 Zevenaar
Tekst van het document
IAP (Integraal AccomodatiePlan) In het IAP is op strategisch niveau vastgesteld welk vastgoed benodigd is om alle maatschappelijke taken te kunnen vervullen. Dit leidt tot een doelmatigere, duurzamere en meer toekomstbestendige gemeentelijke vastgoedportefeuille, die past bij de wettelijke taken van de gemeente en bijdraagt aan de maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. Een belangrijk aspect hierin is de verduurzamingsopgave ten aanzien van de CO2-reductie en 0 op de meter in 2050. In blokken van 4 jaar (tot aan 2050) zijn objecten gecategoriseerd naar belang en prioriteit, waarbij de hoofdmaatregelen per object zijn weergegeven. 152 GEBOUWEN Beleid In de raadsvergadering van 16 december 2020 heeft u het integraal accommodatieplan (IAP) vastgesteld. De ambitie van de gemeente Zevenaar is te komen tot een doelmatigere, duurzamere en toekomst bestendigere gemeentelijke vastgoedportefeuille, die past bij de wettelijke taken van de gemeente en bijdraagt aan de maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. Het IAP geeft concrete invulling aan deze ambitie door het vertalen van deze ambitie in te behalen doelstellingen en het formuleren van een stappenplan om deze doelstellingen te bereiken. Het IAP bevat ook een routekaart voor de verduurzaming van gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Dit jaar (2025) vindt er een update plaats van het integraal accommodatieplan.
Beleidskaders Nota vastgoedbeleid (2017) Integraal accommodatieplan (2020) Kwaliteitsnormen Het vaststellen van het onderhoudsniveau van de gemeentelijke panden is gebaseerd op de NEN 2767 methodiek, waarbij niveau 3 als aanvaardbaar wordt beschouwd (redelijke conditie). Hier kan in specifieke gevallen van afgeweken worden. Voor publieke functies kan conditie 2 aangehouden zijn. Onderhoudsniveau 3 houdt in dat het verouderingsproces over de gehele linie duidelijk op gang is gekomen. Functionele gebreken en gebreken die tot veiligheidsrisico's leiden worden direct verholpen. In het geval dat panden tijdelijk onderdeel uitmaken van de vastgoedportefeuille en/of op termijn afgestoten of gesloopt worden, kan worden afgeweken van de onderhoudsnormering. Uitgangspunt in deze situatie zal zijn dat er zo min mogelijk onderhoud wordt uitgevoerd. De onderhoudsactiviteiten zijn gericht op het wind- en waterdicht houden van het object, op veiligheid en tijdelijke verhuurbaarheid. Onderhoud De actuele staat van onderhoud is conform het uitgangspunt conditieniveau 3 “redelijk”. Conform dit niveau is in de afgelopen jaren onderhoud uitgevoerd. Van de gebouwen die naar verwachting binnen afzienbare periode (< 5 jaar) gesloopt of herbestemd worden, wordt zo min mogelijk onderhoud uitgevoerd.
Ontwikkelingen Op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en het IAP zijn in 2023 diverse activiteiten uitgevoerd om voor de komende jaren het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed doelmatig en duurzaam te onderhouden en te verbeteren. Dit wordt zo effectief mogelijk aangepakt door het integraal plan voor de grote vastgoedacties (renoveren, afstoten, nieuw bouwen) te combineren met het MJOP. Voor de verduurzaming van het vastgoed hebben we begin 2024 DUMAVA subsidie toegekend gekregen voor de locaties Turmac Cultuurfabriek (isolatie dak) en het Musiater (isolatie buitenschil en verduurzaming verwarmingsinstallaties). Momenteel zijn we bezig met beide aanbestedingen, de werken worden naar verwachting medio tot eind 2025 uitgevoerd. Daarnaast hebben een aantal acties plaatsgevonden met betrekking tot de bezuinigingsopgave van zes vastgoedobjecten. De locaties aan de Bizetstraat, Steenhuizen en Da Costastraat (allen in Zevenaar) zijn inmiddels gesloopt. De locatie aan de Nieuwe Komstraat in Lobith wordt ook zeer binnenkort gesloopt. De locatie van de Bizetstraat wordt met groen ingericht, de overige locaties worden gebruikt als woningbouwlocaties. Markt 8 in Lobith wordt herontwikkeld tot woningen. De boerderij aan de Reisenakker wordt als onderdeel van de te openen GREX opgenomen. De laatste locatie, twee geschakelde woningen aan de Engeveldweg, moeten nog verkocht worden.
Overige ontwikkelingen: inmiddels zijn er twee objecten in gemeentelijk eigendom ten behoeve van de opvang van OekraÏners. Dit betreffen Huize Mathena en de pastorie in Angerlo. Voor beide locaties zijn de verbouwingswerkzaamheden nagenoeg afgerond en kunnen bijna in gebruik genomen worden. Financiën Onderdeel (bedragen x € 1.000) | begroot | realisatie | Verschil 2024 | 2024 Belastingen | 230 | 231 | -1 Doorbelastingen | 53 | 8 | 45 Dotatie voorziening | 839 | 839 | 0 Huisvestingslasten | 1.156 | 1.418 | -262 Leveringen diensten en goederen | 308 | 266 | 42 Onderhoud gebouwen | 346 | 446 | -100 Overige lasten | 0 | 0 | 0 Totaal | 2.932 | 3.207 | -276 Er is in 2024 op een aantal onderdelen niet gewerkt binnen de begroting. Het grootste verschil wordt veroorzaakt door de hogere huisvestingslasten en hogere lasten bij onderhoud gebouwen. Dit komt bij de huisvestingslasten voort uit een correctie in verband met het BTW compensatie fonds (BCF). Uit de BTW controle is gebleken dat onterecht BTW is gecompenseerd. De BTW wordt voortaan kostprijsverhogend geboekt en heeft dus een structureel karakter structureel (€ 115.000).. Daarnaast een teruggaaf van de elektriciteits- en gaskosten over heel 2022 t/m april 2023 op basis van de eindnota 2022 op basis van dienstverleningsovereenkomst.
GROEN Beleid Voor het beheer van de openbare ruimte en daarmee voor het openbaar groen heeft u in 2022 het beleidsplan IBOR (integraal beleidsplan openbare ruimte) vastgesteld. Hierin is de gewenste beeldkwaliteit vastgesteld voor het groenonderhoud en zijn de ambities voor het openbaar groen voor de komende jaren benoemd. Beleidskaders | Integraal beleidsplan openbare ruimte (2022) | Beheerplan openbaar groen en bomen (2022) Kwaliteitsnormen In het beleidsplan IBOR is het gewenste niveau voor de openbare ruimte vastgesteld en daarmee ook voor het openbaar groen. De beeldkwaliteitsniveaus zijn vastgesteld op basis van kwaliteitsnormen volgens de CROW beeldkwaliteitssystematiek. Beeldkwaliteit hoog: centrum, begraafplaatsen en accentplekken; Beeldkwaliteit basis: woonwijken, doorgaande wegen, parken en industrieterreinen; Beeldkwaliteit laag: buitengebied. De vastgestelde beeldkwaliteit heeft betrekking op het verzorgende en technische onderhoud van de openbare ruimte. Onderhoud Het onderhoud van de groenvoorzieningen wordt voor een deel in eigen beheer uitgevoerd en voor een deel door derden. Voor het reguliere onderhoud maken we een integraal beeldkwaliteitsbestek dat voor meerdere jaren wordt aanbesteed. Daarnaast maken we bestekken voor het onderhoud van bermen, gazon maaien en bomenonderhoud.
Deze bestekken inclusief de raamovereenkomst voor het uitvoeren van renovaties zijn in 2023 voor meerdere jaren aanbesteed. In 2024 hebben we geen nieuwe aanbesteding hoeven uit te voeren. 153 Ontwikkelingen Op basis van het IBOR beleidsplan en het collegeprogramma 2023-2026 zijn de volgende ontwikkelingen voor het openbaar groen van belang: Een deel van het openbaar groen verkeert in een slechte technische staat en moet de komende jaren worden vervangen. Daarnaast hebben we een opgave om de veiligheid van ons bomenbestand op orde te brengen zodat we voldoen aan onze zorgplicht. U heeft incidenteel budget beschikbaar gesteld zodat wij deze achterstand in kunnen halen. De achterstanden in het bomenonderhoud met risico's voor de omgeving zijn in 2024 weggewerkt. Nu hanteren wij een cyclus voor structureel boomonderhoud van 1 x per 3 jaar. Voor het wegwerken van achterstanden in het beheer en onderhoud van het openbaar groen is een meerjarenplanning gemaakt. Voor 2025 zijn de volgende wijken ingepland: - Lentemorgen 1 - Lentemorgen 2 - De Horst - Tolkamer - Babberich - Oud Zevenaar - Ooy - Herwen - Aerdt Het behouden en versterken van de biodiversiteit is een belangrijke opgave in Zevenaar. De komende jaren geven we verder vorm aan ecologisch bermbeheer en aan een natuur inclusieve inrichting van de openbare ruimte. In 2023 zijn we gestart met het gefaseerd maaien van bermen.
Dit maaibeleid is in 2024 voortgezet. Het bestrijden van de invasieve exoten voortkomend uit Europese wetgeving krijgt de komende jaren veel aandacht. In 2024 en komende jaren heeft de bestrijding van de Reuzenberenklauw en de Japanse Duizendknoop in de directe omgeving van tuinen prioriteit. In 2024 hebben we te maken gekregen met forste prijsstijgingen voor loon, brandstof en materieelkosten (ca 10 tot 15 %). De uitwerking hiervan zal bij een eventuele verlenging c.q. nieuwe aanbesteding van het onderhoudscontract in 2025 merkbaar worden. Financiën Onderdeel (bedragen x € 1.000) | begroot | realisatie | Verschil 2024 | 2024 Bestekken onderhoud groen | 2.363 | 2.344 | 19 Doorbelastingen | 1.321 | 1.356 | -35 Leveringen diensten en goederen | 556 | 576 | -20 Onkruidbestrijding | 102 | 91 | 11 Overige lasten | 126 | 177 | -51 Totaal | 4.468 | 4.544 | -76 Er is een nadeel van € 77.000 behaald op het openbaar groen in 2024. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de er meer is ingehuurd om werkzaamheden te verrichten. Daarnaast zijn de overige lasten toegenomen. Anderzijds wordt dit deels gedekt doordat er op onkruidbestrijding minder is uitgegeven. Deze verschillen zijn nader toegelicht binnen de verschilverklaring in programma 5.
154 OPENBARE VERLICHTING Beleid Voor de gemeente Zevenaar is het van belang om alle beheerdata over de gemeentelijke kapitaalgoederen (waaronder openbare verlichting) op orde te hebben. Deze beheerdata is essentieel om als sturingsmiddel te gebruiken bij het nemen van (strategische) beslissingen over het beheren van de openbare ruimte. Op basis van de geactualiseerde beheerdata hebben wij een nieuw integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) opgesteld inclusief consequenties die samenhangen met complexe opgaven als bijvoorbeeld klimaatadaptatie en participatie. Dit plan heeft u in 2022 vastgesteld. Tegelijkertijd hebben wij het beheerplan voor openbare verlichting voor de aankomende jaren uitgewerkt. Hierin komt tot uitdrukking hoe we met de beschikbare budgetten de openbare verlichting onderhouden op het vastgestelde onderhoudsniveau. Beleidskaders | Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022 - 2032 (2022) | Beheerplan openbare verlichting (2022) | Beheerplan verkeersregelinstallaties (2022) Kwaliteitsnormen De kwaliteitsnormen zijn vastgelegd in IBOR en uitgewerkt in de beheerplannen openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. Onderhoud In 2024 heeft de gemeente opnieuw een Europese aanbesteding gehouden voor beheer, onderhoud en vervanging van openbare verlichting gezamenlijk met de gemeente Duiven en Westervoort.
De aanbesteding is gehouden volgens de EMVI-methode waarbij inschrijvers konden scoren op het aspect duurzaamheid. De opdracht is in 2024 verleend voor 2 jaar met optie van 2 x verlenging met 1 jaar. Ontwikkelingen Het beheer van de openbare verlichting draagt bij aan het realiseren van doelstellingen van het rijk en de ambities in het IBOR op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing. Behoudens de actuele aandacht voor duurzaamheid zijn er geen nieuwe externe ontwikkelingen te benoemen. Financiën Onderdeel (bedragen x € 1.000) | begroot | realisatie | Verschil 2024 | 2024 Elektriciteit | 273 | 320 | -47 Leveringen diensten en goederen | 94 | 106 | -13 Doorbelastingen | 91 | 91 | 0 Dotatie voorziening | 18 | 18 | 0 Overige lasten | 0 | 0 | 0 Totaal | 477 | 536 | 59 Er is een nadeel behaald in 2024 van € 59.000 op het product openbare verlichting. Deze wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de hogere elektriciteitskosten. 155 156 RIOLERING EN WATER Beleid In samenwerking met drie Liemerse gemeenten en waterschap Rijn en IJssel wordt het “watertakenplan de Liemers” (WTP) opgesteld. Het WTP heeft een planperiode van vijf jaar. Het watertakenplan is een praktische vertaling van onze visie op de waterketen en klimaatadaptatie naar beleid en maatregelen. In het nieuwe Watertakenplan de Liemers 2022 – 2026 krijgt het beleid t.a.v.
klimaatadaptatie met de bijbehorende begroting extra aandacht. Zowel gemeenten als waterschap ondersteunen hierbij de gekozen strategie, maar behouden hierbij ieder hun eigen wettelijke taken en verantwoordelijkheden, waarbij iedere organisatie een eigen individuele vastgestelde financiële bijlage heeft. Aanvullend op de bestaande beleidsstukken is door de vier organisaties in dit Watertakenplan gekeken naar een gezamenlijke strategie ten aanzien van interacties binnen de waterketen en klimaatadaptatie. Specifiek voor het gebied De Liemers vormt dit watertakenplan op onderstaande vier thema’s een verbijzondering van algemeen beleid. De thema’s zijn: • Basis op orde; • Klaar voor de toekomst; • Burgers betrokken; • Samenwerking De Liemers. De Liemerse gemeenten en het waterschap hebben een nieuw "watertakenplan de Liemers 2022-2026" opgesteld, het plan is in september 2023 door de raad vastgesteld. In dit WTP is het vastgestelde uitvoeringsprogramma uit het lopende DPRA traject (deltaprogramma ruimtelijke adaptatie) met de bijbehorende begroting opgenomen in het kostendekkingsplan.
Beleidskaders Watertakenplan de Liemers 2022-2026 (2022) Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2023-2027 (2022) Hemelwaterverordening gemeente Zevenaar 2023 Kwaliteitsnormen De gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater vermengd met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander water. De ontvangst en zuivering van het door de gemeente ingezamelde (stedelijke) afvalwater is de taak van het waterschap. Daarnaast draagt het waterschap zorg voor de waterhuishouding. Deze zorgplichten dienen in onderlinge samenwerking tussen de Liemerse gemeenten en het waterschap goed te worden uitgevoerd. Informatie hierover is beschreven in het rapport “watertakenplan de Liemers 2022-2026”. Onderhoud Waterschap en gemeenten dragen zorg voor de instandhouding van de afvalwaterketen en het watersysteem zodanig dat voorzieningen goed blijven functioneren en geen gevaar optreden voor de volksgezondheid, het milieu of voor de leefomgeving. Jaarlijks zijn hiervoor activiteiten gepland zoals het vervangen en renoveren van objecten, uitvoeren van onderzoek, planvorming en beleid en zorg dragen voor het beheer en onderhoud. Deze werkzaamheden zijn meestal periodiek en/of cyclisch van aard. Waterschap en gemeenten willen de komende jaren toegroeien naar een meer risicobewust beheer voor het uitvoeren van de watertaken.
Dit is onderdeel van de implementatie van assetmanagement om te komen tot een meer doelmatiger waterbeheer. In 2024 is de revitalisering Angerlo afgerond. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor revitalisering Lobith, Tolkamer en delen van de kern Zevenaar. Ontwikkelingen De problematiek inzake woningverzakkingen als gevolg van onder meer klimaatverandering (langdurige droogte) met name in de kern Zevenaar is nog actueel. Woningen die op stroken zijn gefundeerd, hebben kans op verzakkingen. Er is een comité opgericht binnen de gemeente Zevenaar, in nauwe samenwerking met Waterschap Rijn en IJssel en gemeenten Duiven en Westervoort. Doel hiervan is om te bekijken in hoeverre de overheden de gedupeerden bij kunnen staan en via klimaat adaptieve maatregelen het risico van verzakking kan verminderen. Verder hebben we in de dorpen Giesbeek en Angerlo het regenwater afgekoppeld bij woningen. Ca 80 % deed aan deze actie mee met hulp van de woningbouwstichting. Financiën Onderdeel (bedragen x € 1.000) | begroot | realisatie | Verschil 2023 | 2023 Beheersystemen en IT | 41 | 27 | 14 Doorbelastingen | 1.323 | 1.332 | -9 Dotatie voorziening | 640 | 23 | 617 Onderhoud en reparaties | 561 | 674 | -112 Onderzoeken | 140 | 163 | -22 Overige lasten | 419 | 541 | -122 Totaal | 3.124 | 2.759 | 365 In 2024 hebben we een positief resultaat behaald binnen riolering.
Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat een hogere dotatie aan de voorziening is begroot dan in werkelijkheid nodig was. Deels is dit gestort in de reserve riool. Daarnaast hogere lasten dan begroot op onderhoud en reparaties mede als gevolg van meer werkzaamheden en inhuur. Deze verschillen zijn nader toegelicht in de verschilverklaring van programma 7. WEGEN EN BRUGGEN Beleid Vanwege de grote raakvlakken tussen riolering, groen en onderhoud wegen worden projecten integraal aangepakt waarbij we ook kijken naar ambities op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie, hittestress, energietransitie, gasloos maken en biodiversiteit. Op basis van de geactualiseerd beheerdata hebben wij een nieuw integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) opgesteld inclusief consequenties die samenhangen met complexe opgaven als bijvoorbeeld klimaatadaptatie. Tegelijkertijd zijn de beheerplannen voor wegen en civiele kunstwerken uitgewerkt. De komende jaren voeren we deze plannen uit. Beleidskaders | Integraal beleidsplan openbare ruimte (2022) | Beheerplan wegen en kunstwerken (2022) | Beheerplan straatmeubilair (2022) Kwaliteitsnormen Openbare wegen en civiele kunstwerken zijn een onderdeel van de openbare ruimte.
In het IBOR hebben wij het gewenste technische onderhoudsniveau van de openbare ruimte vastgesteld en geven wij inzicht in de noodzakelijke omvang van de onderhoudsbudgetten. In de beheerplannen gaan wij specifiek in op de onderdelen van de openbare ruimte, zoals wegen en civiele kunstwerken. Daarbij houden we rekening met het vastgestelde onderhoudsniveau, geplande renovaties en de areaalvergrotingen van de afgelopen en toekomstige jaren. 157 158 Onderhoud Het klein onderhoud van de wegen en civiele kunstwerken wordt in eigen beheer uitgevoerd. Ook is een deel van het onderhoud uitbesteed aan derden. Voor de uitvoering van het onderhoud zijn bestekken gemaakt. In 2022 en 2023 hebben wij het midden- en groot onderhoud voor straatwerk, asfalt en bebording aanbesteed. In deze aanbestedingen zijn ook duurzaamheidscriteria opgenomen. Grootschalig onderhoud pakken we zoveel mogelijk integraal op om zo een efficiëntieslag te maken. Eind 2023 hebben we een grootschalige weginspectie uitgevoerd van o.a. asfalt, elementenverharding en markeringen die om de 2 jaar wordt gehouden. In 2024 hebben we de urgente tekortkomingen aangepakt. Deze aanpak loopt door tot en met 2025. In 2024 hebben we grootschalig onderhoud uitgevoerd aan diverse fiets-/voetgangerstunnels en autowegviaducten.
De fiets-/voetgangerstunnel Babberichseweg in Zevenaar heeft bijzondere aandacht gekregen van de gemeente en Pro Rail. De bouwer van de tunnel heeft inmiddels erkend dat er waarschijnlijk uitvoeringstechnisch fouten zijn gemaakt. Verder onderzoek vindt in 2025 door de bouwer zelf plaats. In verband met wateroverlast en lekkages en hierdoor ontstane gladheid. In 2024 heeft Pro Rail op aandringen van de gemeente onderzoek uitgevoerd en zijn er tijdelijke noodmaatregelen getroffen. Ontwikkelingen In de planning en uitvoering van revitaliseringsprojecten openbare ruimte (waaronder wegen) houden wij rekening met nieuwe ontwikkelingen zoals de komende energietransitie. Dit betekent dat wij in elk (revitaliserings)plan voorwaarden scheppen om de energietransitie in de toekomst mogelijk te maken, zoals het aanleggen van een warmtenet in de kern Zevenaar en een elektranet in de hele gemeente Zevenaar. De grote revitaliseringsprojecten worden voorbereid via een projectmatige aanpak binnen een projectteam. In 2024 zijn wij gestart met de voorbereiding en uitvoering van de revitalisering van: - Lobith/Tolkamer; - Deelgebied Pannerden - Schrijvershoek - Bloemenkamp. De uitvoering vindt gefaseerd plaats. In 2024 is Tolkamer gerevitaliseerd. Verder is ook de herinrichting van het centrum van Lobith gerealiseerd.
Begin 2025 starten we met de wijk Bloemenkamp en daarop volgend Lobith Noord (1e fase). In 2024 is een start gemaakt met de buurtrealisatieplannen om het netwerk van de energieleverancier in de dorpen en wijken te verzwaren. Dit zijn zeer ingrijpende plannen voor de beeldkwaliteit van de fysieke leefomgeving. Gemiddeld 1 op de 3 straten wordt voorzien van nieuwe stroom- en waterleidingen. Deze werkzaamheden vergen dan ook de nodige gemeentelijke betrokkenheid en ambtelijke capaciteit. De gemeentelijke inzet richt zich op het toetsen van plannen vanuit het oogpunt van behoud van een goede kwaliteit van de openbare ruimte, het omgevingsmanagement met name een goed interne en externe communicatie en afstemming met gemeentelijke grootschalige revitalisering- of andere ruimtelijke plannen. In 2024 zijn de locaties voor de extra trafo's voor Babberich en een gedeelte van Pannerden goedgekeurd. De uitvoering in deze dorpen is gepland in 2025 en 2026. Financiën Onderdeel (bedragen x € 1.000) | begroot | realisatie | Verschil 2024 | 2024 Doorbelastingen | 1.021 | 1.041 | -20 Dotatie voorziening | 2.229 | 2.245 | -15 Leveringen diensten en goederen | 250 | 268 | -17 Overige lasten | 312 | 285 | 27 Totaal | 3.813 | 3.838 | -25 Er is een nadeel behaald op wegen en bruggen van € 25.000.
De oorzaak zit deels in hogere doorbelastingen een hogere dotatie aan de voorziening en meer leveringen diensten derden en goederen. Conclusie In onderstaande tabel zijn de onderhoudskosten van de verschillende onderdelen binnen de kapitaalgoederen opgenomen ten opzichte van de begroting 2024 inclusief begrotingswijzigingen gedurende het jaar. Gemeente Zevenaar | Bedragen x € 1.000 Soort kapitaalgoed (bedragen x € 1.000) | Begroting | Realisatie | Verschil 2024 na | 2024 wijziging Gebouwen | 2.932 | 3.207 | -276 Wegen en bruggen | 3.813 | 3.838 | -25 Openbare verlichting | 477 | 536 | -59 Groen | 4.468 | 4.544 | -76 Riolering | 3.124 | 2.759 | 365 Totaal lasten onderhoud kapitaalgoederen | 14.814 | 14.885 | -71 De raad heeft in oktober 2022 het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) vastgesteld. Het IBOR bevat de beleids- en financiële kaders voor het beheer, onderhoud en vervanging van de openbare ruimte. Aan de hand van deze kaders zijn eind 2022 sectorale beheerplannen opgesteld waarin wordt aangegeven hoe wij de kapitaalgoederen op het gewenste niveau gaan brengen en houden. Grootschalige vervangingen pakken wij integraal en gebiedsgericht In 2024 zijn wij gestart met de voorbereiding en uitvoering van de revitalisering van: - Lobith/Tolkamer; - Deelgebied Pannerden - Bloemenkamp - Schrijvershoek De uitvoering vindt gefaseerd plaats.
De financiële kaders zijn verwerkt in de meerjarenbegroting 2024-2027. Op basis van de huidige meerjarenbegroting is een bedrag van € 14,8 miljoen benodigd voor het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen binnen de gemeente Zevenaar. Het nadeel in 2024 is met name incidenteel van aard. 159 FINANCIERING Inleiding De uitvoering van de gemeentelijke financieringsfunctie vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de daarbij behorende ministeriële regelingen. In deze wet staan transparantie en risicobeheersing centraal. De transparantie komt daarbij bijvoorbeeld tot uitdrukking in voorschriften voor een verplichte financieringsparagraaf in de begroting en in de jaarrekening. De risicobeheersing binnen de Wet fido richt zich op renterisico’s, kredietrisico’s, koersrisico’s en valutarisico’s. Definitie van het begrip treasury: Het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. De doelstelling van de treasuryfunctie is dat deze uitsluitend de lokale publieke taak dient. De gemeente Zevenaar hanteert daarom als uitgangspunt dat er defensief en risicomijdend op de geld- en kapitaalmarkt opgetreden wordt.
Binnen de financiële functie van de gemeente is het van belang het onderscheid te herkennen tussen de treasury- en de controlfunctie. Treasury zorgt voor de beschikbaarheid van geldmiddelen. De controlfunctie is juist belast met het toezicht en de bewaking van de aanwending ervan. Vanuit deze rollen is de focus bij treasury gericht op feitelijke in- en uitgaande kasstromen en die van de controlfunctie op de baten en lasten. In deze paragraaf staan voornamelijk de feitelijke kas- en financieringsstromen centraal. Beleid Het beleid van de gemeente Zevenaar is gericht op: | Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities; | Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s; | Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities; | Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het treasurystatuut. Beleidskaders Financiële verordening Gemeente Zevenaar 2023 (art.
212 GW) Treasurystatuut Gemeente Zevenaar 2018 GEMEENTEFINANCIERING Financieringsbehoefte De financieringspositie wordt bepaald door het saldo van de boekwaarden van vaste activa en grondexploitaties ten opzichte van het totaal aan beschikbare financieringsmiddelen. Per ultimo dienstjaar heeft de gemeente Zevenaar een financieringstekort. Voor dit tekort zijn geldleningen aangetrokken. In onderstaand overzicht is het verloop van de afgesloten langlopende geldleningen op de balansdatum weergegeven. Bedragen x € 1.000 Jaar | Stand 31-12 | Rentebedrag | Rente % 2023 | 108.398 | 2.390 | 2,2% 2024 | 116.207 | 2.353 | 2,1% 2025 | 103.267 | 2.522 | 2,3% 2026 | 85.527 | 2.307 | 2,4% 160 161 Het gemiddelde rentepercentage is gebaseerd op de te betalen rente van de gesloten geldleningovereenkomsten gedeeld door het gemiddelde schuldrestant in dat jaar. Doordat 85% van de huidige leningen voor een langere looptijd zijn afgesloten, fluctueert het gemiddelde rentepercentage de komende jaren nauwelijks. De afgesloten leningen die voor een kortere looptijd zijn afgesloten (zogenaamde fixe leningen, welke aan het einde van de looptijd in één keer worden afgelost) hebben een zeer laag tot zelfs negatief rentepercentage en brengen daarmee het gemiddelde rentepercentage naar beneden.
Het vrijvallen van deze leningen in de komende jaren, en het afsluiten van nieuwe leningen zullen met de huidige hogere marktrente het gemiddelde rentepercentage op langere termijn laten stijgen. We hebben een nieuwe vaste geldlening in 2024 afgesloten. De aanhoudende financieringsbehoefte in 2024 en de financieringsbehoefteberekening voor het komende jaar gaven de aanleiding om een vaste geldlening af te sluiten met de volgende modaliteiten: vaste lineaire geldlening van € 15 miljoen; rentepercentage 2,6% met een looptijd van 20 jaar. RISICOBEHEER Risicobeheer Risicobeheer is een van de centrale doelstellingen van de Wet fido. Hierbij worden de volgende risico’s onderscheiden: renterisico’s; kredietrisico’s; risico’s bij het liquiditeitsbeheer en debiteurenrisico’s. In het financieringsstatuut is aangegeven dat voor het uitzetten van middelen alleen gebruik wordt gemaakt van financiële instellingen met minimaal een AA - rating, dat wil zeggen zeer kredietwaardige partijen. Uitlenen van gelden aan bedrijven en beleggen in aandelen is niet toegestaan gelet op de risico’s die daaraan verbonden zijn. Bij het verstrekken van leningen voor de publieke taak worden zoveel mogelijk zekerheden of garanties geëist. RENTE EN RENTERISICO'S De belangrijkste risico’s voor de gemeente die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan uit renterisico's.
Deze worden getoetst aan twee normen. Dit zijn: 1. De kasgeldlimiet. Deze geeft het maximale bedrag aan dat een gemeente aan vlottende financieringsmiddelen (looptijd korter dan één jaar) mag opnemen; 2. De renterisiconorm. Hiermee wordt het renterisico op de vaste schuld (looptijd vanaf één jaar) in beeld gebracht. De ontwikkelingen van deze renten worden hieronder nader toegelicht. 1) De kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt een bovengrens aan de toegestane omvang van de kortlopende schuld (looptijd korter dan 1 jaar). Reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico met zich mee brengt, omdat rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten. Het is dan ook van belang dat de grote potentiële beweeglijkheid van de rentelasten op korte financiering gedurende het begrotingsjaar beheerst wordt. Voor structurele liquiditeitstekorten is financiering met geldleningen met een looptijd langer dan 1 jaar de aangewezen oplossing. De hoogte van de kasgeldlimiet is afhankelijk van de omvang van de lopende uitgaven. De kasgeldlimiet voor de gemeente Zevenaar voor 2024 is berekend op 14,4 miljoen en is gelijk aan 8,5% van de begrotingsomvang van 160 miljoen (inclusief de begrotingstotalen van de Gemeenschappelijke Regelingen de RDL (Reinigingsdienst De Liemers) en het SALD (Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg).
Overzicht kasgeldlimiet in 2024 (x€ 1.000) | 1e | 2e | 3e | 4e kwartaal | kwartaal | kwartaal | kwartaal Berekend kasgeldlimiet 2024 | 14.400 | 14.400 | 14.400 | 14.400 Omvang netto-vlottende schuld | -34.538 | -11.848 | -8.755 | 1.868 Ruimte binnen kasgeldlimiet | 48.938 | 26.248 | 23.155 | 12.532 Overschrijding van de kasgeldlimiet | 0 | 0 | 0 | 0 In 2024 is de kasgeldlimiet niet overschreden. Als drie kwartalen achtereen de kasgeldlimiet zou worden overschreden, moet volgens artikel 4 van de Wet Fido (Wet financiering decentrale overheden) de provincie als toezichthouder hiervan op de hoogte worden gebracht. Daarnaast moet de kwartaalrapportage en een plan om binnen de kasgeldlimiet te blijven ter goedkeuring aan de toezichthouder voorgelegd worden. Uiteraard blijven we de kapitaalmarkt nauwlettend volgen en maken we bij nieuwe financieringsbehoeften steeds weer opnieuw een afweging tussen kort en lang geld. Renterisico kort geld De rentelasten van kort geld (kasgeldlimiet) hangen samen met de ontwikkeling van de Euribor. In onderstaande grafiek is het verloop van de Euribor in de afgelopen jaren weergegeven. Zoals uit bovenstaande grafiek blijkt is het kortlopende renteniveau (referentierente: 3-maands Euribor) het afgelopen jaar gedaald. In de eerste maanden van 2025 is de rente wederom gedaald.
Dit korte renteniveau staat hoofdzakelijk onder invloed van het monetair beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB heeft als primaire taak om de inflatie te bestrijden. Zij houdt als streefwaarde voor de inflatie 2% aan. In Europa zien we al een tijdje dat de economie aan het afkoelen is. Deze afkoeling van de economie zien we ook terug in de inflatiecijfers. De inflatie in de eurozone betrof in februari 2025 2,4 procent (feb 2024 2,6%). De inflatie in Europa heeft hiermee bijna de streefwaarde bereikt. Na een reeks van tien renteverhogingen in 2022 en 2023 hield de ECB de depositorente sinds oktober 2023 constant tot aan juni 2024. Met hogere rentes wil de centrale bank de economie afremmen en de te hoge 162 163 inflatie richting de ECB-doelstelling brengen.Vanaf halverwege 2024 tot op heden (19 maart 2025) heeft de ECB reeds 6 keer een verlaging van 0,25% doorgevoerd en is de rente nu 2,5%. Renterisico lang geld De gemeente Zevenaar gaat uit van totaalfinanciering. Op basis van de behoefte wordt lang geld aangetrokken. Het geld wordt met name aangewend om activa te financieren. In de gemeente Zevenaar worden activa lineair afgeschreven en hier wordt met het langlopende geld bij aangesloten. Rentelasten van langlopend geld zijn gebaseerd op een lening bij de BNG met een looptijd van 20 jaar, waarbij de rente tussentijds niet wordt aangepast.
In onderstaande grafiek staat het verloop van de rente in de afgelopen jaren opgenomen (stand 19 maart 2025). De lange rente heeft vooral in 2021 en 2022 een sterk stijgende trend laten zien. Vanaf 2023 is het tarief wat gestabiliseerd. Het beleid van de ECB heeft ook op de renteontwikkeling van lang geld invloed. 2. Renterisiconorm Bij de renterisiconorm gaat het om het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente voor de rentelasten. Aanpassing van de rentepercentages doet zich voor bij herfinanciering en renteherziening. Herfinanciering houdt in, dat een vervangende geldlening wordt aangetrokken om aan de aflossingsverplichtingen van bestaande geldleningen te kunnen voldoen. Bij renteherziening gaat het om het aanpassen van het rentepercentage door de geldgever tijdens de looptijd van de geldlening.
Uit onderstaande tabel blijkt dat de renterisiconorm in 2024 niet is overschreden. Berekening renterisico-norm (x € 1.000) | Begroting | Werkelijk 2024 | 2024 1a. | Renteherzieningen (leningen) | 0 | 0 1b. | Renteherzieningen (leningen u/g) | 0 | 0 2a. | Aflossingen (leningen) | 7.190 | 7.190 2b. | Aflossingen (leningen u/g) | 0 | 1.365 3. | Renterisico | 7.190 | 5.825 Totaal begroting/jaarstukken | 163.454 | 172.378 Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 20% | 20% 4. | Renterisiconorm | 32.691 | 34.469 Renterisico op vaste schuld | 7.190 | 5.825 5. | Ruimte onder risico-norm | 25.501 | 28.644 KREDIETRISICO'S De gemeente loopt kredietrisico op door de gemeente verstrekte gelden. Het risico doet zich voor bij het op beleidsmatige gronden verstrekken van leningen (publieke taak). Het risico bestaat dat leningen niet, niet volledig en/of niet tijdig worden terugbetaald (rentekosten). Onderstaand volgt een overzicht van de uitgezette gelden per type instelling.
Risicogroep | M/Z* | Restant schuld Bedrag | Percentage (x € 1.000) | van het totaal (%) Leningen aan stichtingen en sportaccommodaties | Z | 227 | 1,2 Leningen aan deelnemingen (Alliander en RDL) | Z | 7.223 | 39,7 Hypothecaire leningen ambtenaren | M | 3.451 | 18,9 Sociale kredieten aan inwoners via Kredietbank | Z | 44 | 0,2 Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN): Leningen voor verzakte woningen | M | 80 | 0,5 Startersleningen koophuizen | M | 4.434 | 24,4 Duurzaamheidsleningen | M | 293 | 1,6 Leningen voor toekomstbestendig wonen in Gelderland | M | 2.460 | 13,5 Totaal | 18.212 | 100% * Met (M) of zonder (Z) hypothecaire zekerheid Leningen aan stichtingen sportaccommodaties Het betreft leningen aan stichtingen, sportaccommodaties en woonwagenbewoners. De aflossing verloopt zoals is overeengekomen. Het kredietrisico voor de gemeente wordt als gering geschat. 164 165 Deelnemingen (Alliander en RDL) Bij raadsbesluit van 24 november 2021 is kennis genomen van het versterken van de kapitaal-structuur van Alliander N.V. door het verstrekken van een reverse converteerbare hybride obligatielening. Gedurende de looptijd van deze obligatielening zal de gemeente een vaste marktconforme rentevergoeding ontvangen. De aandeelhouders is verzocht hieraan minimaal naar rato van hun aandelenbelang deel te nemen.
De gemeente Zevenaar is aandeelhouder van Alliander met een belang van 0,45% van de in totaal 136.794.964 aandelen. Op termijn zal Alliander naar verwachting de lening converteren oftewel omzetten naar nieuw uit te geven aandelen. Op 15 december 2021 is een obligatielening verstrekt van € 2.722.936. Het kredietrisico wordt als gering geschat. In 2022 is aan het bestuur van de GR RDL een vaste geldlening verstrekt van € 5 miljoen voor de bouw van het nieuwe (afval) aanbiedstation op 7Poort. De GR RDL voert de publieke taken uit in opdracht van de gemeenten Montferland en Zevenaar op het gebied van afvalinzameling en de exploitatie van aanbiedstations. De uitvoering van deze taken moet voor de gemeenten een bijdrage leveren aan de vermindering van de hoeveelheid restafval, zodat de gemeenten kunnen voldoen aan de VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). De inzameling van afval levert een bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeenten Montferland en Zevenaar. Hypothecaire leningen ambtenaren Tot 1 januari 2009 zijn aan personeelsleden, onder een aantal voorwaarden, hypothecaire geldleningen verstrekt. Met ingang van 2009 is het door de wijziging van de Wet FIDO niet meer mogelijk om hypothecaire geldleningen te verstrekken aan personeelsleden. De verstrekte geldleningen tot 1 januari 2009 blijven bestaan en worden afgelost zoals overeengekomen.
Bij het beëindigen van het dienstverband dient tot aflossing van de gehele lening te worden overgegaan. Het restant van de leningen zal door deze wijziging elk jaar afnemen. Gelet op de hypothecaire zekerheidstelling worden de risico’s als gering geschat. Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) In het kader van de Verordening Stimulering Verzakkingsherstel zijn leningen verstrekt aan eigenaren van verzakte woning. Alle verstrekte leningen op grond van deze verordening zijn verstrekt onder hypothecaire zekerheid. Hierdoor worden de risico’s als gering geschat. Op grond van de Verordening Starterslening gemeente Zevenaar zijn voor de aankoop van een woning op “Groot Holthuizen” via de Stichting Stimuleringsfonds Nederlandse Gemeenten startersleningen verstrekt van maximaal € 22.500. De helft van dit bedrag werd door het rijk verstrekt. Alle verstrekte leningen op grond van deze verordening zijn verstrekt onder hypothecaire zekerheid. Hierdoor worden de risico’s als gering geschat. Vanaf medio 2020 is de Verordening Starterslening gemeente Zevenaar van kracht bestemd voor mensen die voor het eerst een woning willen kopen in Zevenaar. Hierbij geldt dat het Rijk of de provincie geen bijdrage doet. Het maximale bedrag is vastgesteld op € 40.000 (vanaf 25 september 2024 op € 35.000).
Alle verstrekte leningen worden op grond van deze verordening verstrekt onder hypothecaire zekerheid. Hierdoor worden de risico’s als gering geschat. In 2017 zijn voor het eerst duurzaamheidsleningen via het SVN verstrekt. De risico’s worden als gering geschat. Ook zijn via het SVN leningen voor toekomstbestendig wonen in Gelderland verstrekt. De helft van dit bedrag wordt door de provincie verstrekt. De risico’s worden als gering geschat. 166 RISICO'S LIQUIDITEITSBEHEER EN DEBITEUREN De risico’s van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitenplanning en wijzigingen in het tempo van uitvoering van voorgenomen investeringen, waardoor als gevolg daarvan de financieringskosten hoger kunnen uitvallen, worden zoveel mogelijk beheerst. Met betrekking tot het risico van debiteuren wordt opgemerkt, dat het beleid gericht is op het tijdig innen van de vorderingen. Voor de inning van achterstallige vorderingen bestaat een vaste procedure. SCHATKISTBANKIEREN Decentrale overheden zijn verplicht om hun overtollige middelen in 's Rijks schatkist aan te houden. Om het dagelijkse kasbeheer te vereenvoudigen is er een drempelbedrag, afhankelijk van het begrotingstotaal, dat buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag is gelijk aan 2% van het begrotingstotaal 2024 van € 169.279.000 (indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen zoals in onze gemeente).
Het schatkistlimiet bedraagt voor onze gemeente over 2024 € 3,386 miljoen. Bij het berekenen van het genoemde totaal zijn de begrotingstotalen van de gemeenschappelijke regelingen, het Streekarchivariaat en de Reinigingsdienst de Liemers (RDL) meegenomen. Dit is conform de regeling van het schatkistbankieren, omdat deze administraties door onze gemeente worden gevoerd en de treasury ook door de gemeente Zevenaar wordt beheerd. Onze bank (Bank voor Nederlandse Gemeenten, BNG) roomt elke dag automatisch het positieve saldo van onze gemeente boven de € 400.000 af naar de schatkist van het Rijk. Dit betekent dat we veel meer dan het drempelbedrag van € 3,386 miljoen afromen naar de schatkist. Bij het schatkistbankieren ontvangen we een hogere rente dan bij de BNG en is het handhaven van het geschetste afroom-beleid het gunstigste voor onze gemeente. RENTETOEREKENING Beleid rentetoerekening In de begroting en deze jaarrekening zijn zowel de stellige uitspraken als de aanbevelingen uit de notitie rente (okt 2023) verwerkt.
De belangrijkste onderdelen betreffen: Treasury activiteiten worden via het taakveld treasury verwerkt in de begroting; Er wordt geen rente over het eigen vermogen verwerkt in de begroting; De omslagrente wordt berekend door de aan de taakvelden toe te rekenen rente (in euro’s) te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De verwerking van de rente is in onderstaand schema inzichtelijk gemaakt. Bedragen x € 1.000 Renteschema | Begroting | Begroting | Werkelijk na wijziging a. | Externe rentelasten over de korte en lange financiering | 1.990 | 2.146 | 2.260 b. | Externe rentebaten | -/- | 40 | 38 | 199 Totaal door te rekenen externe rente | 1.950 | 2.108 | 2.061 c. | rente die aan de grondexploitatie moet worden berekend | -/- | 373 | 424 | 424 rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet | -/- | 621 | 621 | 456 worden toegerekend -/- | 994 | 1.045 | 880 d. | Saldo door te rekenen rente | 956 | 1.063 | 1.181 d1 | Rente over eigen vermogen | - | - | - d2 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) | - | - | - De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toe te | 956 | 1.063 | 1.181 rekenen rente e.
| De werkelijke aan taakvelden (programma's inclusief overzicht | -/- | 956 | 1.063 | 1.161 Overhead) toegerekende rente (renteomslag) Berekende omslagpercentage volgens Treasurybeleid over boekwaarde | 0,75% | 0,83% | 1,15% 1-1 f. | Renteresultaat op het taakveld treasury | 0 | 0 | -20 Voor toerekening van rente aan de grondexploitatie worden de voorschriften opgenomen in de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken 2023 (dec 2023) gehanteerd. Op basis hiervan moet de voorziening contant worden gemaakt tegen 2%. Toelichting a) | Werkelijk verschuldigde rente voor de aangetrokken vaste geldleningen en berekende rente over het financieringstekort. c) | Voor het toerekenen van rente aan de Bouwgrond in exploitatie (BIE) is het omslagrentepercentage gehanteerd in navolging van de rentenotitie van oktober 2023. c) | Rente projectfinanciering: Dit betreft investeringen uit het verleden waarvoor vaste rentepercentages gelden. d1) en d2) Op aanbeveling van de Commissie BBV en door de harmonisatie is besloten geen rente over het eigen vermogen (bespaarde rente) meer te berekenen. f) | Het renteresultaat van € 1.181.705 is omgeslagen over de boekwaarde per 1 januari 2024. 167 168 BEDRIJFSVOERING PERSONEEL & ORGANISATIE Personeel Wij blijven ons inzetten voor een duurzame, aantrekkelijke en professionele organisatie.
We geven uitvoering aan onze notitie Aantrekkelijk Werkgeverschap uit 2022, die als leidraad dient voor het versterken van onze positie als werkgever. Door gerichte werving, opleidingsmogelijkheden en verbeterde arbeidsmarktcommunicatie zorgen we ervoor dat we talent aantrekken en behouden. Zo blijven we als gemeente een aantrekkelijke werkgever, ook in een krappe arbeidsmarkt. Ziekteverzuim Binnen onze organisatie werken we volgens het eigen regiemodel. De verzuimbegeleiding ligt bij de managers, met ondersteuning door P&O. Er wordt regelmatig gebruik gemaakt van het preventief spreekuur bij de bedrijfsarts en kan door medewerkers een beroep gedaan worden op bedrijfspsychologische zorg om verzuim te voorkomen. De landelijke cijfers voor gemeenten over het jaar 2024 zijn op dit moment nog niet bekend. Het landelijk gemiddelde percentage ziekteverzuim van gemeenten van vergelijkbare grootte over 2023 is 5,2%. Het verzuimpercentage binnen onze gemeente was in 2023 6,04%. In 2024 zien wij een stijging naar 7,88%. De oorzaken hiervan zijn divers en niet altijd werk gerelateerd. Door de verhoging van het ziekteverzuim zien we ook een verhoging van de arbo kosten in het kader van preventie en diverse interventies.
Werkelijk 2022 Werkelijk 2023 Begroot 2024 Werkelijk 2024 %Ziekteverzuim 6,97 6,04 6,70 7,88 Organisatie In 2024 hebben we verdere stappen gezet in de ontwikkeling van onze organisatiestructuur. De in 2023 vastgestelde hoofdstructuur, bestaande uit strategische en operationele sturing, is geïmplementeerd en in de praktijk gebracht. Dit zorgt voor een duidelijke taakverdeling en een efficiëntere samenwerking binnen de organisatie. Met deze doorontwikkeling versterken we onze wendbaarheid en slagkracht als organisatie. We zijn beter in staat om maatschappelijke opgaven te vertalen naar concrete acties en een effectieve uitvoering hiervan te waarborgen. Onderstaand overzicht geeft de vastgestelde formatie per afdeling aan per 31-12-2024. Dit is exclusief de nieuwe functies uit de meerjarenbegroting 2025-2028, deze worden in 2025 toegevoegd. Afdeling Totaal formatie Management/S&B/P&P 11,85 Griffie 3,67 Maatschappelijke Ontwikkeling 22,59 Maatschappelijke Dienstverlening 58,38 Publiekszaken 27,00 Openbare Werken (incl. RDL) 76,14 Beheer Openbare Ruimte 32,65 Ruimtelijke Ontwikkeling 24,59 Vergunning, toezicht en handhaving 35,46 Bedrijfsvoering 31,45 Financiën 30,78 Informatiebeheer 28,91 Totaal 383,46 169 INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING Informatievoorziening In 2024 hebben we opnieuw aanzienlijke vooruitgang geboekt in de doorontwikkeling van onze informatievoorziening.
De I&A visie en strategie is vastgesteld en de middelen voor de minimale variant zijn beschikbaar gesteld door uw raad. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen om Microsoft 365 veilig te implementeren. Tevens hebben we diverse nieuwe e-diensten voor burgerzaken en belastingen geïntroduceerd. Het project- en portfolioproces is geactualiseerd. In verband met een toekomstbestendige en robuuste RID zijn wij tevens gestart met het verder professionaliseren van het opdrachtgeversschap vanuit de gemeenten. In samenwerking met 1-Stroom bereiden we functieprofielen en vacatures van informatieprofessionals voor zodat we in 2025 kunnen gaan werven. We blijven ons inzetten voor een succesvolle digitale transformatie en een goed georganiseerde informatievoorziening om de gemeentelijke processen en dienstverlening te optimaliseren. RECHTMATIGHEID Boekjaar 2024 is het tweede jaar waarin het college verplicht is om een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarstukken. De rechtmatigheidsverantwoording is de schriftelijke verklaring die het dagelijks bestuur afgeeft bij de jaarrekening. Het dagelijks bestuur verklaart daarbij dat zij rechtmatig heeft gehandeld, dat wil zeggen dat alle financiële beheershandelingen zijn verricht in overeenstemming met (externe en interne) wet- en regelgeving en dat alle lasten in het begrotingsjaar vallen binnen de begroting (incl.
wijzigingen) zoals door het algemeen bestuur is goedgekeurd. Het proces rondom de afgeven van een rechtmatigheidsverantwoording is adequaat ingericht binnen gemeente Zevenaar. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor het college, raad, control en ambtelijke organisatie zijn goed beschreven en bekend bij alle actoren. De gemeente heeft 1 fte formatie op de verbijzonderde interne controle. De functionaris die de verbijzonderde interne controle uitvoert is verantwoordelijk voor het vaststellen of in alle relevante processen de financiële rechtmatigheid wordt geborgd en geeft een onafhankelijk oordeel over de naleving. De uitkomsten van de interne controles worden vastgelegd in een checklist en in een verslag gerapporteerd. De VIC heeft over 2024 een interne controle uitgevoerd over onder meer de volgende processen; - Inkoopfacturen - Verstrekte subsidies - Investeringen - Sociaal domein - EU aanbestedingen - Krediet overschrijdingen - Begrotingsonrechtmatigheid De auditcommissie is de afgelopen jaren uitvoerig meegenomen in de ontwikkelingen in wet -en regelgeving, de controle en verantwoording. Dit ook in samenhang met de rapportages die worden opgesteld door de accountant. In februari 2024 zijn de resultaten en inzichten uit de controles met de auditcommissie gedeeld.
Financiële rechtmatigheid is een element in de procesbeheersing, waar gedurende het proces (1ste lijns) en achteraf (3de lijns) controle op en verantwoording over moet worden ingeregeld. Over 2024 zijn de verdedigingslinies binnen gemeente Zevenaar versterkt en het raamwerk zal in 2025 doorontwikkeld worden. 170 Uitkomsten rechtmatigheidscriteria Het kader van de (financiële) rechtmatigheidsverantwoording bestaat uit de volgende criteria: Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) Begrotingscriterium Voorwaardencriterium Onderstaand is per criterium aangeven op welke wijze de gemeente Zevenaar ten aanzien van rechtmatig heeft gehandeld. Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) Er zijn binnen de gemeente Zevenaar in 2024 geen signalen geweest over (het vermoeden van) misbruik of oneigenlijk gebruik. De VIC-functie heeft bij het uitvoeren van verschillende controles stil gestaan bij potentiële fraudesignalen. Begrotingsrechtmatigheid criterium Dit bestaat uit een onrechtmatigheid op investeringskredieten en overschrijdingen van lasten op programmaniveau. De onrechtmatigheden ten aanzien van investeringskrediet ad €208.551 bestaan uit veel verschillende kredieten. De individuele overschrijdingen per dossier zijn relatief laag en liggen ruim onder rapporteringsgrens ad €250.000.
Toelichting niet acceptabele lasten overschrijdingen In de jaarstukken is een verschillenanalyse per programma opgenomen. Op basis van de afwijkingen per programma is een onrechtmatigheid ad 261.000 geconstateerd die niet acceptabel is. In onderstaand tabel zijn de vijf programma's opgenomen waarbij sprake is van een lastenoverschrijding. Uit de verschillenanalyse blijkt dat € 142.000 van de onrechtmatige overschrijdingen niet acceptabel zijn. - De interim griffier is voor een langere periode ingezet dan vooraf was ingeschat. Dit leidt tot hogere uitgaven van € 50.000. Daarnaast zijn er kosten gemaakt (€ 20.000) voor de werving en selectie van de nieuwe griffier. - Voor het opstellen van de mobiliteitsvisie is voor 2024 € 38.000 beschikbaar gesteld. De werkelijke lasten bedroegen € 53.000. Een overschrijding van € 15.000. De verklaring hiervoor is dat de kosten
171 van een enquête in het centrum en het uitwerken van ontwerpen voor het centrum niet opgenomen waren in het begrote budget. - Door personele onderbezetting is voor het bestemmingsplan Gelders Eiland gedurende het gehele jaar 2024 een adviseur ruimtelijke ordening ingehuurd. Ook overdracht na een personele wisseling, diverse aanpassingen, beantwoording van zienswijzen, afstemming met betrokkenen, verwerking van een provinciale zienswijze op archeologie en het mer-traject zijn oorzaak van de overschrijding op deze post. - In november 2022 is de samenwerkingsovereenkomst dorpendeal "Lathum later" ondertekend. Deze overeenkomst vormt de basis voor samenwerking om de sociale cohesie van Lathum te versterken en vloeit voort uit een lokaal initiatief vanuit de Lathumse gemeenschap. De eerste fase dient te leiden tot een uitgewerkt plan met daarbij behorende investeringsbegroting. Hiermee is in 2023 een start gemaakt en in 2024 is hiermee verder gegaan. De provincie Gelderland heeft € 400.000 subsidie toegekend onder de voorwaarde van 50% co-financiering. Begroot voor 2024 was € 100.000. De realisatie was € 158.000. Een nadeel bij de lasten van € 58.000. - De kosten van abonnementen en digitale uitgaven, zoals online kennisbanken, zijn gestegen. Afwijking bedraagt € 58.000.
Dit is gerelateerd aan diverse ontwikkelingen in de wet- en regelgeving in het juridische vakgebied en de complexe materie in de uitvoering van de Jeugdwet, wet Inburgering en WMO (onvoorzien). - Onze nieuwe accountant, Baker Tilly, hanteert de lijn dat de lasten van de jaarrekeningcontrole verantwoord worden in het jaar waarin de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Afwijking bedraagt €33.000. - De kosten op materiaal / levering diensten zijn mede als gevolg van prijsstijgingen hoger dan begroot, daarnaast is de doorbelasting vanuit andere afdelingen hoger per saldo (€28.000). De overige afwijkingen op programmaniveau vallen binnen de afspraken, zoals opgenomen in artikel 12 van de financiële verordening. Een gedetailleerde uiteenzetting van de verschillende analyse per programma is opgenomen in de jaarstukken. Met de Raad zijn nadere afspraken gemaakt op welke wijze, in afwijking van begrotingswijzigingen, de raad tijdig kan worden geïnformeerd over onderschrijdingen van baten en lasten en overschrijdingen van baten. Deze afspraken zijn vastgelegd in de financiële verordening. Bij de programma's zijn de verschillende analyses uiteengezet op programmaniveau. Deze begrotingsafwijkingen passen binnen deze door de Raad gestelde kaders ten aanzien van acceptabele afwijkingen (past binnen beleid, direct gerelateerde inkomsten en open-einde regelingen).
Belangrijkste toelichting acceptabele lasten overschrijdingen Pr. Programma naam Toelichting acceptabele afwijkingen 0 Bestuur en ondersteuning Door wisselende marktrenten en financieringsbehoeften die continu wijzigen is het lastig om een inschatting te maken voor de rentelasten. In 2024 is de verschuldigde rente op leningen hoger uitgevallen dan verwacht. Ook is er minder rente ontvangen op uitstaande gelden bij het schatkistbankieren. Afwijking past binnen bestaand beleid omdat sprake is van een vorm van open-einde regeling. Medewerkers kunnen vanaf 2024 deelnemen aan de regeling vervroegde uitkering (RVU). Het afgelopen jaar hebben we met enkele medewerkers een RVU- overeenkomst afgesloten (past binnen bestaand beleid). De beschikbare opleidingsbudgetten voor onze medewerkers zijn meer dan 100% benut. Dit past binnen bestaand beleid omdat de gemeente Zevenaar haar 172 medewerkers aanmoedigt om opleidingen te volgen zodat de gemeente toekomst bestendig blijft. Dit is een vorm van open einde regeling. De hogere kosten hebben betrekking op de grotere dossiers, in het bijzonder de raadsenquête. Daarnaast zien we een toename in het aantal klachten en omvangrijke Woo-verzoeken. Afwijking past binnen bestaand beleid omdat binnen Zevenaar zoveel mogelijk geprobeerd wordt om vertraging met betrekking tot Woo-verzoeken en raadsenquête te voorkomen.
De toevoeging aan de voorziening is voor een groot deel te verklaren door actieve deelnemers, zowel wethouders als wachtgelders, die extra pensioen opbouwen per jaar. Daarnaast speelt het rekenrentepercentage een rol (past binnen bestaand beleid en onvoorzien). Voormalige wethouders hebben op basis van de Wet Appa (Algemene Pensioen- en uitkeringswet Politieke Ambtsdragers) recht op begeleiding bij re-integratie en outplacement (past binnen bestaand beleid en onvoorzien). 2 Verkeer, vervoer en waterstaat In 2024 is het budget voor elektriciteit verlaagd mede op basis van het voorschot. Bij de eindafrekening blijkt dat er moet worden bijbetaald vanwege meer storingen. Afwijking past binnen bestaand beleid omdat binnen Zevenaar het beleid is dat elektriciteit rekeningen tijdig betaald moeten worden omdat dit anders ten koste gaat van de bedrijfsvoering. Als de storingen niet tijdig verholpen worden leidt dit tot meer financiële gevolgen. Dit is ook een vorm van open-einde regeling. De gemeente krijgt een vergoeding van nutsbedrijven wanneer er ten behoeve van nieuwe aanleg of schades van nutsbedrijven wegen of trottoirs aangetast worden. Per saldo zijn de baten en lasten in de jaarrekening budgettair neutraal. Bij de lasten een nadeel van € 165.000 (direct gerelateerde inkomsten).
5 Sport, cultuur en recreatie De dienstverleningsafspraken met Ataro zijn vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). In de DVO zijn prijsafspraken gemaakt in artikel 12. Daar staat opgenomen dat wij Ataro compenseren voor indexatie gebaseerd op de CAO VERMO. Daarnaast ontvangen wij een compensatie als de opbrengsten van Ataro boven 105% uit komen. Bij het vaststellen van de 2de voortgangsrapportage was het nog niet duidelijk wat de gezamenlijke effect op de bijdrage aan Ataro zou zijn. Op basis van de jaarstukken van Ataro zijn de kosten die voor indexatie in aanmerking komen hoger dan begroot, maar werden niet gecompenseerd door hogere (meer)inkomsten bij Ataro. Binnen openbaar groen is in 2024 een nadeel ontstaan, omdat er meer werkzaamheden moesten worden verricht om de veiligheid rondom verkeerssituaties te waarborgen. Daarnaast veroorzaakten enkele schademeldingen meer kosten dan waar rekening mee was gehouden. Afwijking past binnen bestaand beleid. Binnen Zevenaar is het belangrijk dat groenbestekken en schademeldingen betaald moeten worden omdat dit ten koste gaat van leef kwaliteit van burgers en het niet tijdig opvolgen van schademeldingen kan leiden tot nog hogere kosten. Ook dit is een vorm van een open einde regeling.
6 Sociaal domein Tegenover de werkelijke lasten wordt het daarvoor beschikbare deel van de SPUK Breed ingezet als dekking (open einde regeling en direct gerelateerde inkomsten). 173 Voor de uitgaven in het kader van de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne is begin 2024 een raming gemaakt. Daarna zijn er voor enkele locaties transitievergoedingen aangevraagd. Dit nadeel wordt opgevangen door een hogere vergoeding vanuit het Rijk (open einde regeling en direct gerelateerde inkomsten). In het tweede halfjaar 2024 is sprake van een stijging in de uitgaven voor loonkostensubsidies en zijn de indexeringen over 2024 verwerkt. Ten opzichte van de tweede voortgangsrapportage (VGR) 2024 is sprake van hogere lasten. Daarnaast is de definitieve BUIG uitkering over 2024 vastgesteld door het Rijk (open einde regeling, direct gerelateerde inkomsten en onvoorzien). Over 2024 zijn op basis van de eindverantwoording meer trajecten uitgezet dan verwacht om inwoners aan het werk te helpen (re-integratie). De afwijking past binnen de open einde regeling en het beleid van de gemeente dat wordt uitgevoerd door de RSD. De regionale sociale dienst (RSD) verricht voor ons een aantal diensten op het gebied van de jeugdhulp. Deze kosten worden doorbelast naar het taakveld 6.72A (open einde regeling en onvoorzien).
8 Volkshuisvestin g, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing In november 2022 is de samenwerkingsovereenkomst dorpendeal "Lathum later" ondertekend. Deze overeenkomst vormt de basis voor samenwerking om de sociale cohesie van Lathum te versterken en vloeit voort uit een lokaal initiatief vanuit de Lathumse gemeenschap. De provincie Gelderland heeft € 400.000 subsidie toegekend onder de voorwaarde van 50% co-financiering. Begroot voor 2024 was € 100.000. De realisatie was € 158.000. Afwijking is acceptabel omdat sprake is van direct gerelateerde inkomsten en past binnen bestaand beleid. Ten behoeve van de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden. Afwijking past binnen bestaand beleid. De gemeente Zevenaar verstrekt steeds meer startersleningen. Echter door dit succes stijgt de variabele beheersvergoeding over het saldo van de uitstaande leningen. Afwijking past binnen bestaand beleid omdat starters aangemoedigd worden om een starterslening aan te vragen. Zevenaar wil starters aanmoedigen om in de gemeente te blijven wonen. Dit is een vorm van open einde regeling. 174 Voorwaarden criterium Bij het voorwaardencriterium wordt vooral gekeken of de financiële beheershandelingen binnen gemeente Zevenaar voldoen aan de voorwaarden zoals die gesteld zijn in de wet- en regelgeving.
Hierbij is het normenkader uitgewerkt in een toetsingskader (recht, hoogte en duur). Qua onderbouwing van de verantwoording op dit gebied wordt gebruik gemaakt van de interne controles die worden uitgevoerd om vast te stellen of voldaan is aan het voorwaardencriterium. De bevindingen ten aanzien van voorwaarden criterium heeft voornamelijk betrekking op de (Europese) aanbestedingen analyse. Bij de crediteurenanalyse zijn bij 12 dossiers (2023: 6) onrechtmatigheden geconstateerd ad € 1.872.566 (2023: € 832.188). De geconstateerde afwijkingen hebben betrekking op de naleving van de Europese aanbestedingswet en regelgeving en zijn relatief gering. De individuele afwijkingen liggen ruim onder de rapportagegrens ad €250.000 en bestaan voor een deel aanbestedingen uit 2023. De belangrijkste onrechtmatigheden hebben betrekking op de volgende afwijkingen; - Contract voor schoonmaak van kantoor locaties is meervoudig aanbesteed terwijl de uitgaven EU drempel hebben overschreden; - Gemeente Zevenaar heeft geen (raam)overeenkomst met een crediteur voor aanschaf van verkeersborden maar gunt jaarlijks veel verschillende enkelvoudige opdrachten die homogeen zijn aan dezelfde crediteur; - Van een aantal contracten is de looptijd inclusief verleningen verlopen terwijl er nog geen nieuwe aanbesteding is doorlopen.