Agendabundel

Bundel van de Politieke Avond van 13 juli 2021

Agenda bijlagen Agenda extra Politieke Avond 13 juli 2021.docx A

A.1

DIGITAAL Volg de onderwerpen via: https://www.twitch.tv/gemeenteraadduiven De tijden zijn richttijden. Is een onderwerp eerder klaar dan aangegeven, dan wordt meteen gestart met het volgende onderwerp. 19.30 - 20.30 - Verstedelijkingsstrategie - ronde tafel Er wordt regionaal een strategie opgesteld waarin de afwegingen en voorwaarden staan die ten grondslag liggen aan de keuze om wel/niet te kiezen voor verstedelijking. De raad wordt hier informatief over bijgepraat. https://www.youtube.com/watch?v=09jB4R9fKvM Behandeladvies verstedelijkingsstrategie inc. opbrengst 13 juli.docx 20210608 Persbericht Verstedelijkingsstrategie ANFV.cleaned.docx toelichting verstedelijkingsconcept voor BOL 20 mei.cleaned.pdf 210510_Kaart_BOL_NEW.pdf

A.2

20.35 - 22.30 - Voorjaarsnota - debattafel In de voorjaarsnota kijken we vooruit naar de begroting 2021. Het college doet voorstellen voor nieuwe activiteiten. Voor politieke partijen is de behandeling van de voorjaarsnota bij uitstek een goed moment om nieuwe ideeën aan te dragen die goed zijn voor Duiven en wijzigingsvoorstellen in te dienen om verbeteringen aan te brengen in het huidige beleid. 0. Behandeladvies Voorjaarsnota Duiven 2021.docx 1a. Raadsvoorstel Voorjaarsnota gemeente Duiven 2021 - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Voorjaarsnota gemeente Duiven 2021 - 201516652.docx 2. Concept Raadsbesluit Voorjaarsnota 2021 Gemeente Duiven.docx 3.

Bijlage - Voorjaarsnota Duiven 2021 .pdf Motie PvdA - Motie Kwijtschelden gemeentelijke schulden gedupeerden kinderopvangtoeslagaffaire.docx Motie PvdA - Motie Onderzoek tot afschaffen hondenbelasting.docx Motie PvdA - Motie Onderzoek tot verlagen van de OZB.docx Motie PvdA - Motie Toeristenbelasting als doelbelasting.docx Motie SP - Terugkeer gemeentelijke publicaties Duivenpost.docx 1 - Zetel Nooijen - Vragen Voorjaarsnota 8 juli 2021 met antwoorden.docx 2 - D66 - 21.06.29 Vragen Voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 3 - VVD - Technische vragen Voorjaarsnota met antwoorden.docx 4 - Pro Duiven - Vragen voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 4a - Pro Duiven - aanvullende technische vraag Pro Duiven thema avond Voorjaarsnota met antwoord.docx 5 - LA Technische vragen Lokaal Alternatief Voorjaarsnota met antwoorden.docx 5a - financieel plaatje incl correctie provincie.docx 5b - opsplitsing rente-afschrijving onderwijsinvestering.xlsx 6 - GL Technischevragen_VJN21_GroenLinks met antwoorden.docx 6a - Achtergrondinformatie: Raadsvoorstel Gebiedsgerichte aanpak Rijksweg - pdf 7 - CDA Vragen Voorjaarsnota 2021 CDA met antwoorden.docx 8 - DOED - vragen voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 9 - Zetel Arends - Vragen over Voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 9a - Zetel Arends - Lijst van afkortingen.docx

Pro Duiven - Aanvullende vraag VJ nota met antwoord.docx Bijlage - Hope XXL fact sheets.pdf A13a. College van B&W - Kennisgeving Verdeelwijze incidentele middelen Jeugdzorg 2022 en gevolgen Voorjaarsnota 2021.pdf A13b. Bijlage - Verdeelwijze incidentele middelen jeugdzorg 2022.pdf DVV - Brief inzake (trainings) grasvelden van DVV.docx

Agenda bijlagen 1 Agenda extra Politieke Avond 13 juli 2021.docx

Agenda extra Politieke Avond 13 juli 2021 Digitaal De tijden zijn richttijden. Is een onderwerp eerder klaar dan aangegeven, dan wordt meteen gestart met het volgende onderwerp. Tijdstip: 19.30 – 20.30 Onderwerp: Verstedelijkingsstrategie Ronde tafel Portefeuillehouder: Goossen Voorzitter: Mathieu Maanders

Tijdstip: 20.35 – 22.30 Onderwerp: Voorjaarsnota Debattafel Portefeuillehouder: Goossen Voorzitter: Hans Egtberts

A.1 19.30 - 20.30 - Verstedelijkingsstrategie - ronde tafel 1 Behandeladvies verstedelijkingsstrategie inc. opbrengst 13 juli.docx

Onderwerp Ondertitel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Belangrijkste bespreek- en/of beslispunten Historie Termijn Politieke Avond Voorzitter M. Maanders Behandeladvies

Verstedelijkingsstrategie Er wordt regionaal een strategie opgesteld waarin de afwegingen en voorwaarden staan die ten grondslag liggen aan de keuze om wel/niet te kiezen voor verstedelijking. De raad wordt hier informatief over bijgepraat. Spaargaren Zaaknummer n.v.t. Dick Boschman – d.boschman@1stroom.nl Informatieve ronde tafel over de verstedelijkingsstrategie: verheldering over het te doorlopen proces en vooraf ophalen wat er leeft over dit thema bij de gemeenteraad. Pas na de zomer zal een raadsvoorstel aan de raad worden aangeboden. 13 juli 2021 Ronde tafel Griffie Zaal Domein Duur G. Bosscha Digitale Raadzaal Omgeving 60 min. Om in de Groene Metropool de groei van landschap, wonen, economie en mobiliteit goed vorm te geven wordt in opdracht van de regio ArnhemNijmegen en Foodvalley een verstedelijkingsstrategie opgesteld. De verstedelijkingsstrategie beschrijft waarom, wat, wanneer, hoe en onder welke voorwaarden deze verstedelijking plaatsvindt. Daarbij worden ontwerpprincipes en een afwegingskader aangereikt. Dit wordt ondersteund met visualisaties die laten zien waar en hoe in de komende 20 tot 30 jaar landschap, wonen, werken en mobiliteit integraal versterkt kunnen worden.

Het projectteam verstedelijkingsstrategie doet een consulterende ronde langs de gemeenteraden om een toelichting te geven over het proces en vast op te halen wat er leeft over dit thema bij de gemeenteraad in Duiven, nog voordat de formele besluitvorming over de voorgestelde strategie start na de zomer. Tijdens de ronde tafel is er gelegenheid tot het stellen van vragen aan een vertegenwoordiger van het projectteam. Via de weekmail hebben we eerder een link naar een webinar doorgestuurd over dit thema: https://www.youtube.com/watch?v=09jB4R9fKvM

Spreekrecht publiek

Men kan meepraten aan de ronde tafel; bij de debattafels is het woord aan de politieke fracties. Aanmelden via griffie@duiven.nl. Voor meer informatie https://www.duiven.nl/meedoen

Opbrengst 13 juli

Dhr. Lenis geeft een presentatie over de verstedelijkingsstrategie. Hij vertelt over het proces en over de concept verstedelijkingsstrategie. Ook geeft hij een weergave van de punten die voor de Liemers zijn benoemd. Nadien worden er veel vragen gesteld. Op vragen wordt als antwoord gegeven dat de strategie niet dwingend is: het is aan de lokale gemeente of ze de strategie wel/niet lokaal inpassen. Het is dus ook aan de raden zelf of ze dit opnemen in hun lokale omgevingsvisie. Na de zomer komt de verstedelijkingsstrategie voor besluitvorming naar de

gemeenteraad. Dhr. Lenis gaat (n.a.v. een vraag van GroenLinks) nog navragen of er in de strategie ook rekening is gehouden met het ‘verdrijvingseffect’/gentrificatie. Wat gebeurd er met de inwoners die mogelijk uit Presikhaaf of Malburgen weggaan als in die wijken nog meer transformatie gaat plaatsvinden? Er zijn tijdens de ronde tafel veel vragen gesteld, maar er leken nog enkele vragen te zijn. Deze kunnen schriftelijk worden gesteld via de griffie. Raadsvergadering Besluitvorming pas na de zomer

1 20210608 Persbericht Verstedelijkingsstrategie ANFV.cleaned.docx

PERSBERICHT Groene Metropool: “Meer woningen én meer landschap” Minister Ollongren vindt verstedelijkingsstrategie krachtige vorm van samenwerking ARNHEM/NIJMEGEN/EDE/DEN HAAG, 8 juni 2021 – Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vindt de Verstedelijkingsstrategie Arnhem/Nijmegen/Foodvalley “een krachtig voorbeeld van samenwerking tussen het Rijk en de regio’s. We nemen met elkaar besluiten over de verstedelijkingsstrategie en bijbehorende uitvoeringsagenda om op die manier een bijdrage te leveren aan de woningbouwopgave: het realiseren van 100.000 woningen tot 2040. En op zó’n manier dat het meerwaarde oplevert voor álle inwoners in de regio.” Dat schrijft de minister in de Voortgangsbrief NOVI waarin zij de Tweede Kamer informeert dit najaar een ‘verstedelijkingsakkoord’ te willen sluiten met de regio’s over de beoogde verstedelijking en de daarbij horende randvoorwaarden op het gebied van leefbaarheid, bereikbaarheid en groen. Meer woningen én meer groene leefomgeving De Regio’s Arnhem-Nijmegen en Foodvalley, samen ‘de Groene Metropool’, leveren met de ambitie 100.000 woningen te realiseren een belangrijke bijdrage aan de woningbouwopgave van Nederland. Tegelijkertijd willen de regio’s, waar meer dan één miljoen mensen wonen en werken, het ontspannen karakter te versterken door meer groene leefomgeving toe te voegen.

Dat is – alleen al vanwege de ligging en de stikstofproblematiek van de regio’s – een bijzondere en unieke opgave: het gelijktijdig versterken van de groene leefomgeving, het bouwen van nieuwe woningen, het verbeteren van de bereikbaarheid en het laten groeien van het aantal banen. Op 20 mei jl. werd het concept van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen/Foodvalley aan demissionair minister Ollongren gepresenteerd. De strategie biedt een routekaart waarmee de komende 20 jaar woningbouw een plek kan krijgen in de Groene Metropool en tegelijkertijd bestaande kwaliteiten (in het bijzonder de groene leefomgeving) worden versterkt. Daarvoor zijn grote investeringen nodig. Hierover maken het Rijk, de provincies, de regio’s en de gemeenten later dit jaar afspraken. Burgemeester Carol van Eert, burgemeester van Rheden en bestuurlijk opdrachtgever van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem/Nijmegen/Foodvalley, namens de Groene Metropool: “Door de groeikracht en de groene kwaliteit van onze Groene Metropool nog beter te benutten, kunnen we het benodigde aantal woningen realiseren én landschap toevoegen. Dat geldt tegelijkertijd voor de groei van het aantal banen en het verbeteren van de bereikbaarheid, bijvoorbeeld over de internationale spoorcorridor Randstad-Arnhem-Ruhr.”

Gedeputeerde Peter Kerris van Gelderland: “De woningnood in Gelderland is groot. Niet alleen in stedelijk gebied, maar ook in de omliggende gemeenten. We moeten de schaarse ruimte zo goed mogelijk benutten. Die puzzel leggen we samen in de verstedelijkingsstrategie.” Bouwen aan de leefomgeving, mobiliteit, economie en goede woningen De Groene Metropool ligt op een strategische locatie tussen Randstad en Duitsland. De unieke ligging biedt kansen om nóg beter te benutten. In de Verstedelijkingsstrategie Arnhem/Nijmegen/Foodvalley wordt ingezet op vier bouwstenen: 1. Leefomgeving – het behouden en versterken van een prettige, groene leefomgeving; 2. Mobiliteit – het ontwikkelen van locaties die goed bereikbaar (te maken) zijn, bij voorkeur met het openbaar vervoer; 3. Economie – Het versterken van de economie, want het zou mooi zijn als iedere nieuw te bouwen woning ook een baan oplevert; daarmee houdt de Groene Metropoolregio een goede woonwerkbalans, met name in de clusters Food, Health High Tech en Energy; 4. Wonen – Het bouwen van goede woningen die aansluiten op de behoefte die er is bij doelgroepen in de verschillende regiogemeenten; energieneutraal en circulair gebouwd.

Arnhem/Nijmegen/Foodvalley onderdeel Stedelijk Netwerk Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Dat vraagt om een nationaal integraal ruimtelijk beleid. De NOVI (Nationale Omgevingsvisie) zet een koers uit voor de ruimtelijke ordening in Nederland. Onderdeel van de NOVI is het Stedelijk Netwerk Nederland dat ervoor zorgt dat er zoveel mogelijk binnen bestaand stedelijk gebied wordt gebouwd (klimaatbestendig, goed bereikbaar en met behoud van open ruimtes en groen tussen steden). De Groene Metropool is onderdeel van dit Stedelijk Netwerk Nederland. Voor de Groene Metropool is nu, in samenwerking met Rijk en regio, een plan – de verstedelijkingsstrategie – opgesteld. Deze strategie beschrijft welke voorwaarden en principes belangrijk zijn om nieuwe locaties aan te wijzen voor wonen en werken, zoals het versterken en verduurzamen van de economie, bereikbaarheid en de kwaliteit van een ontspannen leefomgeving. De strategie maakt sinds april een consultatieronde langs 26 gemeenteraden uit de regio’s en provinciale staten van Gelderland en Utrecht. Na de zomer vindt besluitvorming in raden en staten plaats. Later dit jaar wordt over de inhoud ervan een akkoord met het Rijk gesloten.

EINDE BERICHT Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie over dit persbericht of het aanvragen van een interview met één van de regiobestuurders, kunt u contact opnemen met:  Regio Arnhem-Nijmegen: Esmiralda van Lieshout, 06-11839802 of Esmiralda.van.lieshout@arnhem.nl  Regio Foodvalley: Bertil Rebel, 06-22565914 of b.rebel@barneveld.nl. De brief van de minister is hier terug te lezen.

1 toelichting verstedelijkingsconcept voor BOL 20 mei.cleaned.pdf

De verstedelijkingsstrategie voor de regio Arnhem-Nijmegen en Foodvalley Waarom maken we een verstedelijkingsstrategie? In de regio’s Arnhem-Nijmegen en Foodvalley (die met elkaar de Groene Metropool vormen) wonen op dit moment al meer dan een miljoen inwoners. De bevolkingsprognoses geven aan dat dat aantal in de komende decennia nog flink zal groeien. Dat maakt dat er een enorme bouwopgave ligt om aan de vraag aan woningen te voldoen: als de prognoses uitkomen zijn er in de komende 20 jaar zo’n 100.000 woningen extra nodig in de regio. Dat is niet alleen een forse (bouw)opgave, dat heeft ook een ongekende impact op de regio die bekend staat om zijn groene en ontspannen karakter en (economische) dynamiek. De regio kenmerkt zich door het beste van twee werelden en ligt midden in het Stedelijk Netwerk Nederland. Een combinatie van sterke steden en vitale kernen in een aantrekkelijke groene leefomgeving. Mensen wonen en werken graag in de groene metropool. De opgave die voorligt is dan ook hoe de verwachte groei zó opgevangen kan worden, dat de kwaliteit van de regio overeind blijft en als het even kan versterkt wordt. De opgave is dan ook veel breder dan alleen de vraag om woningen. De regio heeft zichzelf als doel gesteld om de groei van woningen en werklocaties zó vorm te geven dat het meerwaarde oplevert voor alle inwoners.

Om die opgave goed in te vullen zullen regiobreed keuzes gemaakt moeten worden: waar willen we dat er niet gebouwd wordt en waar kan ontwikkeling van een woon- of werklocatie een kern of stad juist helpen om een gebied te versterken en de vitaliteit te behouden? Wat is een logisch moment om te bouwen? Welke randvoorwaarden stellen we aan locaties bijvoorbeeld als het gaat om bereikbaarheid of om de kwaliteit van het programma? En: hoe faseren we deze ontwikkelingen? Om deze vragen te kunnen beantwoorden wordt de verstedelijkingsstrategie opgesteld. Het Verstedelijkingsconcept voor de groene metropool Het eerste onderdeel van de verstedelijkingsstrategie is het verstedelijkingsconcept: dit is de ruimtelijke vertaling van de vastgestelde contourennotitie en het resultaat van het daaruit voortkomende ontwerpend onderzoek. Het verstedelijkingsconcept bestaat uit het perspectief voor de Groene Metropool en de ontwerpprincipes voor de bouwstenen leefomgeving, mobiliteit, economie en wonen. Samen met de verhaallijnen leiden deze ontwerpprincipes tot het gepresenteerde concept. De integraal te ontwikkelen gebieden zijn opgenomen in het concept om te laten zien hoe de ontwerpprincipes er in de praktijk uit zouden kunnen zien. De keuzes voor waar precies te bouwen en wat daarvoor nodig is, zijn in het verstedelijkingsconcept nog niet gemaakt.

Het concept geeft wel nadrukkelijk richting voor de volgende stappen. ”Dit is hoe het moet als we de groene metropool willen zijn.” Het concept zoals in dit stuk is weergegeven, is waar we nu staan. Het is nog niet helemaal klaar. Het onderzoek naar de bouwstenen, de onderliggende cijfers en plannen hebben geleid tot de ruimtelijke uitgangspunten en ontwerpprincipes. Die worden op dit moment omgezet in schetsen en een ruimtelijk raamwerk. Dat document kunnen we u nu nog niet toesturen omdat het in nog opbouw is. Voor het gereed maken van dit voorstel hebben we nog ongeveer twee maanden nodig. In de komende periode maken we gebiedsuitwerkingen waarmee we testen of de principes werken en welke volgorde, fasering, investering en rolverdeling nodig zijn. Tegelijkertijd vindt een consultatieronde plaats langs de 26 gemeenten en beide provincies. Met de uitkomsten van de

1

consultatie en de gebiedsuitwerkingen kan het concept afgerond worden is het pakket van de verstedelijkingsstrategie compleet. Dit ziet er als volgt uit:

De volgende stap na het verstedelijkingsconcept is het maken van de gebiedsuitwerkingen. In de gebiedsuitwerkingen wordt voor de deelgebieden uitgewerkt waar ruimte is voor woningen en werklocaties en welke randvoorwaarden voor de leefomgeving, mobiliteit, economie en wonen daarvoor moeten worden ingevuld. De integraal uit te werken gebieden zijn:  Arnhem-Oost, Foodvalley-Zuid, Nijmegen-West (sleutelgebieden); 2



Foodvalley-Noord, Veluwe, Liemers, Middengebied Arnhem Nijmegen en Rijk van Nijmegen.

De resultaten van deze uitwerkingen vertalen we in een verstedelijkingsstrategie. Dit is het verder uitgewerkte verstedelijkingsconcept waarin we laten zien waar op de korte (2025), middellange (2030) en lange termijn (2040) de extra woon-en werklocaties voor de komende jaren in dit gebied een plek kunnen krijgen. De strategie geeft aan wat de randvoorwaarden zijn, hoe de fasering en rolverdeling is, welke investeringen nodig zijn en hoe in de komende jaren gewerkt gaat worden met de strategie. Over deze strategie wordt eind 2021 een verstedelijkingsakkoord gesloten. Het is vervolgens aan de gemeenten en de provincies om deze uitgangspunten over te nemen in het lokale omgevingsbeleid. De opzet van het verstedelijkingsconcept sluit zoveel mogelijk aan op staand beleid in de regio en op de visies die tegelijkertijd met deze verstedelijkingsstrategie ontwikkeld worden. Het concept en de afspraken in de strategie helpen om in de komende dertig jaar de keuzes te maken bij het aanwijzen van nieuwe, duurzame plekken voor wonen en werken in de groene en ontspannen regio. De uiteindelijke gefaseerde en adaptieve keuzes voor woon- en werklocaties locaties vinden plaats binnen gebiedsprocessen en projectuitwerkingen met het verstedelijkingsakkoord als leidraad.

Wat is onze werkwijze nu en straks? In een intensieve samenwerking tussen de twee regio’s, de 26 gemeenten, het Rijk ende provincies Gelderland en Utrecht is ontwerpend onderzoek uitgevoerd en is een analyse gemaakt van prognoses voor wonen en werken. Op basis van de uitkomsten is het verstedelijkingsconcept ontwikkeld. Dit concept laat zien wat het kostbare groene raamwerk van de regio is: de landschappen, de fijne uitloopgebieden en de groene dorpen en steden. De versterking (en waar nodig bescherming) daarvan staat voorop. Over die ‘groene laag’ heen zijn de lagen van economie en economische ontwikkeling gelegd, van de mobiliteitsstructuur zowel bestaand als gewenst en tot slot de laag van het woonprogramma. Dit concept is opgesteld vanuit de intentie dat alle regiopartners en het Rijk met elkaar van mening zijn dat dit de manier is waarop de groene metropool tot groei kan komen. De uitwerking daarvan begint hierna. Om breed draagvlak te krijgen worden de samenwerkingspartners in het veld zoals de waterschappen, de woningcorporaties, projectontwikkelaars en economic boards voor de zomer meegenomen in het concept en worden zij gevraagd om een steunverklaring af te geven bij dit concept.

3

De uitgangspunten In de contourennotitie die in september 2020 door alle colleges in de regio is vastgelegd (en die ter informatie aan de gemeenteraden is aangeboden) is te lezen hoe de opdracht van de verstedelijkingsstrategie voor de groene metropool eruitziet. Het begint ermee dat de regio een nadrukkelijke plek wil innemen in het Stedelijk Netwerk Nederland. De regio ligt zeer centraal tussen de Randstad en Duitsland en die unieke ligging biedt kansen die we nog beter willen benutten. We zoomen uit naar het (inter)nationale niveau, maar vervolgens zoomen we uiteraard ook weer in om de opgave binnen de regio scherper te krijgen.

De verstedelijkingsstrategie wordt opgebouwd langs vier bouwstenen: leefomgeving, mobiliteit, economie en wonen. Voor al die bouwstenen zijn ambities meegegeven. De beschreven volgorde is niet toevallig. Het behoud en versterken van de leefomgeving staat voorop. Vervolgens kijken we naar plekken die goed bereikbaar (te maken) zijn, bij voorkeur met openbaar vervoer en fiets. Het versterken van de economie is belangrijk: het zou mooi zijn als iedere nieuwe woning ook een baan oplevert want daarmee houden we een goede woon-werkbalans in de regio. En natuurlijk is er de woonopgave. Die opgave is niet alleen kwantitatief: we willen vooral ook goede woningen maken die aansluiten op de behoefte die er is bij doelgroepen in de verschillende gemeenten. Woningen die energieneutraal zijn en circulair gebouwd. Deze opgave moet ook de bestaande wijken en buurten versterken. In de afgelopen zes maanden zijn de bouwstenen verder uitgewerkt en worden ontwerpprincipes geformuleerd. Naast het onderzoek naar de bouwstenen is ook goed gekeken naar prognoses en cijfers over ruimtebehoefte. In de planmonitor zijn de woningbouwplannen voor de periode tot 2025-2027 opgenomen. Deze locaties en aantallen liggen al vast in bestemmingsplannen, in contracten met ontwikkelende partijen of ze zijn opgenomen in gebiedsvisies. Datzelfde geldt voor de plannen die er zijn voor werklocaties.

Ook daarvan is voor de komende tien jaar al veel bekend. De verstedelijkingsstrategie legt hier niet de focus op. De meerwaarde wordt vooral geboden voor de periode daarna en naar hoe de ruimtevraag voor nieuwe plannen het beste een plek kan krijgen in de regio.

4

‘Meer landschap, meer vitale stad en kernen’ De conclusie van het onderzoek naar de bouwstenen en locaties is kort samengevat dat de groei die op ons afkomt, moet versterken wat we graag willen zijn. Dat betekent dat we dan meer landschap moeten maken én meer vitale steden, regiokernen en dorpskernen. Hieronder is kort weergegeven wat enkele voorgestelde ontwerpprincipes zijn per bouwsteen. Als voorbeeld om te schetsen hoe de uitwerking per bouwsteen plaatsvindt. En tevens om te laten zien hoe dat bijdraagt aan het totaalbeeld van de opgave. Voor de bouwsteen economie (en de daarbij behorende ontwerpprincipes) geldt dat daar nog een verdieping op gemaakt wordt. Leefomgeving: meer landschap! → Niet bouwen in beschermde natuurgebieden. In eerste instantie niet bouwen in de natste delen van het gebied. Maar die plekken maken wel een belangrijk onderdeel uit van onze integrale ontwerpen omdat ze belangrijk zijn voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. We zetten in op natuur- en klimaatadaptief verstedelijken. → We sluiten aan op de Regionale Energie Strategie (RES 1.0). → In onze regio is er voldoende publiek toegankelijk groen voor dagelijks gebruik en zijn er dagrecreatieve voorzieningen op nabije afstand van nieuwe woningen. → Onze planvorming is stikstofinclusief: we lossen het stikstofvraagstuk voor de verstedelijking zoveel mogelijk in het gebied zelf op.

Waar nodig faseren we in ruimte en tijd. Slimme en schone mobiliteit → Nieuwe woningen worden zoveel mogelijk geprogrammeerd bij (H)OV-trein en bus- en/of in verbinding met nabij gelegen (regionale/snel-) fietspaden. Waarbij in de eerste plaats bestaande capaciteit wordt benut en knooppuntvorming wordt gestimuleerd. Daarna wordt pas gekeken naar uitbreiding van bestaande mobiliteitsvoorzieningen en pas daarna naar de aanleg van nieuwe gebieden. → Nieuwe woningen worden eerst binnen bestaand stedelijk gebied gebouwd, vervolgens aan de randen van steden en dorpen, nog steeds binnen bebouwd gebied. Daarna binnen of direct aan het bestaande bebouwde gebied binnen stedelijke agglomeraties/dorpen. → Een locatie komt alleen in aanmerking voor een bestemmingswijziging als ook de mobiliteitsoplossing wordt opgenomen. Om mobiliteit te beperken wordt waar dat mogelijk is ingezet op het mengen van wonen en werken. Economie: het werk van de toekomst → Het versterken van de agglomeratiekracht van de regio door het creëren van een sterke stedelijke dichtheid in de aantrekkelijke context van de groene leefomgeving/ het regionale landschap + excellente bereikbaarheid via OV (internationaal en regionaal)! → Inzet op de versterking van campussen en werklocaties en de verbindingen daartussen (ontwikkelen ecosysteem) met nadruk op de thema’s Food, Health en Energy.

5

→ Duurzaam omgaan met nieuwe en oude bedrijventerreinen door innovatief om te gaan met de ruimtevraag voor bedrijventerreinen (waar kan het beter en intensiever) en het anders categoriseren van werkmilieus. Wonen: meer vitale stad en vitale kernen → We werken vanuit een Groen raamwerk: ontwikkel groen (in en rond het stedelijk gebied), koppel dit aan een regionale netwerk van voet- en (snel) fietspaden en ov en zet daarmee ook in op het versterken van recreatie, biodiversiteit, klimaatadaptatie, enzovoort. → We zetten in op variatie en complementariteit: nieuwe plannen zijn een aanvulling op bestaande voorraad én op de variëteit aan (groene) woonmilieus. Daarbinnen realiseren we verschillende prijssegmenten. De komende jaren is er vooral behoefte aan meer betaalbare woningen. → We zetten in op een circulaire leefomgeving. Dat betekent dat we de ‘bestaande voorraad’ benutten met efficiënt gebruik van ruimte en grondstoffen. Deze strategie is een stimulans voor het verduurzamen en vitaal maken van bestaande wijken. We zetten vooral in op functiemenging, verdichten en inbreiden, op transformeren en herstructurering. We zorgen daarbij voor meer en beter handelingsperspectief. Als we de vier bouwstenen en de kaarten die daarvan te maken zijn over elkaar heen leggen, volgen daar een flink aantal verhaallijnen uit.

Als je die lijnen volgt, kom je uit op locaties waar aantallen woningen en banen aan te verbinden zijn. We kunnen uitrekenen hoeveel ruimte er is – en welke randvoorwaarden er zijn – om hier woon- en werklocaties te maken. En we hebben getest of het past. We kunnen de vraag naar ruimte in onze regio oplossen op een versterkende manier, maar dat betekent dat we op tijd moeten beginnen om te zorgen dat de randvoorwaarden om te kunnen bouwen op orde zijn. Het is dus ook een belangrijk planningsvraagstuk. Tegelijkertijd hebben we nu de tijd om aan de slag te gaan met locaties die pas verder in de tijd nodig zijn. De verhaallijnen die ontstaan zijn: IC-stations, onderbenutte stationslocaties, HOV-locaties, plekken op e-bike afstand van banen en van de steden, economische brandpunten, transformatie en revitalisering van bedrijventerreinen, integrale wijkaanpak, verdichting van stads- of dorpsranden, vitale dorpskernen en stadsranden in combinatie met wijkaanpak. Dat betekent niet dat we nu puntjes op de kaart zetten “hier moet het gebeuren”, maar wel dat we richting geven. Een belangrijke element hierin is (door)ontwikkeling van de polycentrische polen als onderdeel van het Stedelijk Netwerk Nederland. De centra van iedere ‘pool’ worden goed met elkaar én met het omliggende gebied verbonden, zodat de netwerkkracht versterkt wordt.

We gaan hierbij uit van drie belangrijke centra in het gebied: Foodvalley Zuid, Arnhem en Nijmegen. Op deze plekken kan een substantieel deel van de woon- en werkbehoefte een plek krijgen. Deze (stads)centra zijn nauw verbonden met het gebied eromheen. Verbinden van 6

netwerkkracht betekent ook dat ook in deze verbonden gebieden de woon- en werkbehoefte geaccommodeerd wordt. In dit netwerk spelen ook opgaven op het gebied van leefkwaliteit en mobiliteit. Die gecombineerde opgaven hebben we samengevat onder de term vitaliteit. Werken met de verstedelijkingsstrategie De verstedelijkingsstrategie maken we met elkaar voor 20 tot 25 jaar. Dat is een lange periode waarvan we nu al weten dat er van alles gaat gebeuren. Er zullen zich veranderingen voordoen in de economie en in de politiek, maar ook in de woonbehoeften van inwoners, de manier waarop we reizen en waarop bedrijven zich organiseren. Wat er precies verandert kunnen we nu niet voorspellen, maar we weten wel dat het zal veranderen. Door vooraf afspraken te maken over hoe we om (willen) gaan met die veranderingen en op welke manier we dan met elkaar bijsturen, zijn we met elkaar in staat om op tijd te reageren. We monitoren met elkaar en kijken steeds naar wat er op (middel)lange termijn nodig is om integrale doelen te halen. Dat gaat over de inhoud, maar ook over timing. Alleen als we zo dubbelhandig sturen kunnen we komen tot een aanpak die onze regio versterkt en vooral ook vergroent. Hieronder is de kaart met het verstedelijkingsconcept erop weergegeven. Deze kaart is ook op groter formaat los toegevoegd aan deze notitie.

7

Groene Metropool Arnhem Nijmegen Foodvalley Meer landschap, meer stad 1 210510_Kaart_BOL_NEW.pdf

De ligging van Arnhem-Nijmegen-Foodvalley midden in het Stedelijk Netwerk Nederland met de combinatie van sterke steden en vitale kernen in een aantrekkelijke groene leefomgeving zorgt ervoor dat dit een regio is waar mensen graag wonen en werken. De groei die eraan komt, helpt ons om de regio nog vitaler, groener en sterker te maken. Wij ontwikkelen ons door tot een polycentrische Groene Metropool. Dat is onze inzet! Leefomgeving: meer landschap! • Groene ecologische buffers, uitloopgebieden; • Natuurinclusief, klimaatadaptief verstedelijken; • Voldoende toegankelijk groen op nabije afstand van (nieuwe) woningen; • Stikstofinclusieve planvorming: vraagstuk in de regio oplossen en waar nodig faseren.

Mobiliteit: slim en schoon • Laagdrempelige en efficiënte OV-verbindingen, voor woonlocaties en economische clusters; • Nieuwe woningen zoveel mogelijk bij (H)OVverbindingen en/of (snel)fietspaden; • Locaties alleen benoemen voor economie en wonen met een (voorziene) mobiliteitsoplossing.

Economie: het werk van de toekomst • Agglomeratiekracht door het creëren van stedelijke dichtheid met polycentrische kernen, aantrekkelijke groene leefomgeving en excellente OV-bereikbaarheid; • Duurzaam en innovatief omgaan met de ruimtevraag voor bedrijven en de energietransitie.

Wonen: meer vitale stad en meer vitale kernen • Compacte, dynamische woonmilieus met een combinatie van wonen, werken, voorzieningen; • Inzet op variatie en complementariteit: nieuwe plannen als aanvulling op bestaande voorraad; • Inzet op circulaire leefomgeving: stimulans voor verduurzamen van bestaande wijken.

A.2 20.35 - 22.30 - Voorjaarsnota - debattafel 1 0. Behandeladvies Voorjaarsnota Duiven 2021.docx

Onderwerp Ondertitel

Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Belangrijkste bespreek- en/of beslispunten

Historie

Termijn

Politieke Avond Voorzitter J.W. Egtberts Behandeladvies

Voorjaarsnota Duiven 2021 In de voorjaarsnota kijken we vooruit naar de begroting 2021. Het college doet voorstellen voor nieuwe activiteiten. Voor politieke partijen is de behandeling van de voorjaarsnota bij uitstek een goed moment om nieuwe ideeën aan te dragen die goed zijn voor Duiven en wijzigingsvoorstellen in te dienen om verbeteringen aan te brengen in het huidige beleid. Wethouder Goossen Zaaknummer Z/21/080842 Mark Jordens – m.jordens@1stroom.nl Het bespreken van de structurele en incidentele ontwikkelingen binnen bestaand beleid van 2021 alsmede de speerpunten en aanvullende wensen voor het volgende begrotingsjaar. De keuzes die in de raadsvergadering van 20 juli worden gemaakt kunnen vervolgens worden verwerkt in de Meerjarenbegroting 2022-2025 zodat de begrotingsbehandeling in november soepel kan verlopen. Daar is het immers alleen nog zaak de tussentijdse ontwikkelingen te verwerken. Zie het raadsvoorstel/besluit voor de concrete beslispunten. Conform onze planning- en controlcyclus wordt aan de raad een Voorjaarsnota voorgelegd met daarin de voorstellen van het college voor speerpunten en nieuw beleid voor de komende jaren. Op 8 juli is een informatieve thema-avond gepland waarop antwoord wordt gegeven op de ingezonden vragen vanuit de raad. Inwoners kunnen live meeluisteren via de livestream.

Om de gevolgen van deze Voorjaarsnota te kunnen verwerken in de Programmabegroting 2022-2025 moet deze voor het zomerreces worden vastgesteld. De Programmabegroting moet volgens de Gemeentewet uiterlijk 15 november worden aangeleverd bij de Provincie. Tijdige aanlevering is een belangrijke voorwaarde om voor repressief toezicht in aanmerking te kunnen komen. 13 Juli 2021 Griffie G. Bosscha

Debattafel Domein Duur Bestuur, 115 Minuten Samenleving en Omgeving Tijdens de debattafel kunnen politieke partijen vast inleidende beschietingen houden over de Voorjaarsnota. De recente historie laat zien dat veel partijen hun belangrijkste input voor het debat bewaren voor de behandeling tijdens de raadsvergadering (20 juli). Wel kunnen politieke partijen vast moties en amendementen aankondigen en in het debat kijken of er medestanders te vinden zijn. Zaal Digitale publieksruimte

De ‘algemene beschouwingen’ vinden niet plaats tijdens deze debattafel, maar bij de raadsvergadering zelf. Technische en informatieve vragen kunnen vooraf worden gesteld. Na de debattafel zal de voorzitter vragen of een fractie een amendement of motie bij dit onderwerp wil indienen in de raad, dan wordt het voorstel als bespreekstuk geagendeerd. Of dat het voorstel als hamerstuk (eventueel met een stemverklaring) geagendeerd kan worden in de raadsvergadering.

Spreekrecht publiek

Tijdens de raadsvergadering is er ruimte om een ‘algemene beschouwing’ uit te spreken als fractie. Besluitvorming over dit onderwerp is gepland op 20 juli 2021. Men kan meepraten bij de debattafel niet meepraten aan tafel.

Opbrengst van de tafel Raadsvergadering 20 juli 2021

1 1a. Raadsvoorstel Voorjaarsnota gemeente Duiven 2021 - getekend.pdf

1 1b. Raadsvoorstel Voorjaarsnota gemeente Duiven 2021 - 201516652.docx

*ZFDE4A1AAE 2*

RAADSVOORSTEL

Onderwerp : Voorjaarsnota Duiven 2021 __________________________________________________________________________ Zaak- & documentnr. : Z/21/080842/201516652

Opsteller

: Mark Jordens

Portefeuillehouder

Team

: Financiën

:wethouder Goossen

Telefoonnr. 0630201341 __________________________________________________________________________ Samenvatting Dit is de laatste Voorjaarsnota tijdens deze collegeperiode. Vorig jaar is de Voorjaarsnota vanwege de bezuinigingstaak vervangen door een Koersnotitie. Deze werd als richtinggevend document gebruikt als basis voor de programmabegroting. Dit jaar hebben we wel weer een Voorjaarsnota gepresenteerd waarin we alle structurele en incidentele ontwikkelingen binnen bestaand beleid van 2021 hebben opgenomen alsmede de speerpunten en aanvullende wensen voor het volgende begrotingsjaar. De Voorjaarsnota wordt in juli aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. De keuzes die in de raadsvergadering van 20 juli worden gemaakt kunnen vervolgens worden verwerkt in de Meerjarenbegroting 2022-2025 zodat de begrotingsbehandeling in november soepel kan verlopen. Daar is het immers alleen nog zaak de tussentijdse ontwikkelingen te verwerken. Beslispunten 1. De budgetten op basis van autonome ontwikkelingen voor het begrotingsjaar 2021 conform de toelichtingen bij paragraaf 2 van ieder programma van de Voorjaarsnota tot een totaalbedrag van € 3.195.111 aan te passen. 2. De financiële consequenties van de jaarschijf 2021 conform begrotingswijziging te verwerken. 3.

De investeringskredieten voor de in de Voorjaarsnota bij paragraaf 3 van ieder programma genoemde bedragen beschikbaar te stellen. Dat zijn dus de kredieten voor de livestream van de gemeenteraad, de devices voor de nieuwe raadsperiode, de koeling bij de gemeentewerf, het dak van IKC De groene Ring, de riolering bij de Bernadetteschool, de bestrijding van de Kastanjebloedingsziekte, de Essentaksterfte, de parkeerplaatsen aan de Weverstraat en de gebiedsgerichte aanpak van de Rijksweg. 4. Speerpunten en aanvullende wensen die eenmalig geld vragen worden gehonoreerd met daarbij dekking uit de Algemene Reserve. 5. Een nieuwe Bestemmingsreserve “Omgevingsvisie, versnellen woningbouw en Bestuursopdracht RSD” instellen voor een bedrag van € 1.551.980. Zodat daar in de komende jaren de benodigde bedragen uit kunnen worden onttrokken. 6. De Bestemmingsreserves Erfgoed- en archeologiefonds en Kwaliteit openbare ruimte op te heffen. 7. De te honoreren speerpunten en nieuwe wensen te verwerken in de op te stellen meerjarenbegroting 2022-2025. 8. Opdracht te geven aan het college om in de meerjarenbegroting de jaarschijf 2022 structureel sluitend te presenteren.

Pagina 1

Aanleiding Conform onze planning- en controlcyclus wordt aan de raad een Voorjaarsnota voorgelegd met daarin de voorstellen van het college voor speerpunten en nieuw beleid voor de komende jaren. Planning Om de gevolgen van deze Voorjaarsnota te kunnen verwerken in de Programmabegroting 2022-2025 moet deze voor het zomerreces worden vastgesteld. De Programmabegroting moet volgens de Gemeentewet uiterlijk 15 november worden aangeleverd bij de Provincie. Tijdige aanlevering is een belangrijke voorwaarde om voor repressief toezicht in aanmerking te kunnen komen. Beoogd effect De Voorjaarsnota is bedoeld om de discussie in de Raad over de te voeren beleidslijn in het komende begrotingsjaar tijdig te kunnen voeren. Door deze discussie halverwege het jaar te voeren wordt de druk van de begrotingsvergadering in november gehaald. De Voorjaarsnota is daarmee de belangrijkste bouwsteen voor de nog op te stellen Meerjarenbegroting 20222025 en het ultieme instrument voor de Raad om invulling te geven aan haar budgetrecht. Argumenten 1.1 De Voorjaarsnota is de start van een nieuwe p&c-cyclus. Voor u ligt de concept Voorjaarsnota 2021 van de gemeente Duiven. In de Voorjaarsnota wordt vooruitgekeken naar de begroting 2022 en worden voorstellen voor nieuw beleid en aanvullende wensen ingebracht.

Daarnaast bevat de Voorjaarsnota een financiële tussenrapportage van het lopende begrotingsjaar 2021. Tot slot is er een meerjarig financieel totaalbeeld opgenomen waarin de financiële gevolgen van de Voorjaarsnota zijn opgenomen. De Voorjaarsnota is ingedeeld op programmaniveau. Er zijn drie programma’s: Bestuur, Maatschappij en Omgeving. Per programma worden onder andere ontwikkelingen genoemd die van invloed (kunnen) zijn op het programmadoel en de hoofddoelen en de inhoudelijke speerpunten. 1.2 De meicirculaire 2021 is verwerkt. De meicirculaire 2021 is op 31 mei gepubliceerd. Dat gaf net voldoende tijd om de uitkomsten te kunnen verwerken voor de definitieve behandeling van de Voorjaarsnota in het college. Hiermee voorkomen we dat we net als vorig jaar een kennisgeving moeten nasturen waarin de cijfers worden aangepast. De uitkomsten van de arbitragezaak die de gemeenten samen met de VNG tegen het Rijk had aangespannen inzake extra geld voor Jeugdzorg is nog niet in deze Voorjaarsnota verwerkt. Het Rijk heeft al wel toegezegd € 1,3 miljard extra te zullen geven voor 2022. Hoe de verdeling zal plaatsvinden en wie wat gaat krijgen zal voor het zomerreces bekend worden gemaakt. Duidelijk is wel dat het ook voor Duiven om grote bedragen gaat. Het demissionair kabinet wil geen structurele gelden toezeggen. Dat laat zij over aan het nieuwe kabinet.

Zodra er meer over bekend is zullen wij hierover informeren. 1.3 Alle nieuwe ontwikkelingen zijn in beeld gebracht. In de Voorjaarsnota worden alle speerpunten voor het komende jaar alsmede de nieuwe beleidsontwikkelingen voor de komende jaren in beeld gebracht. Om tot een sluitende begroting te kunnen komen zullen er mogelijk nog keuzes moeten worden gemaakt.

Pagina 2

3.1 Investeringskredieten gaan vaak om grote bedragen. Door de verschillende investeringskredieten apart te benoemen in de Voorjaarsnota en hiervoor een separaat beslispunt op te nemen willen we hier meer aandacht op vestigen. Investeringskredieten gaan vaak om grote bedragen en de kapitaallast die hieruit voort komt wordt structureel (voor de economische levensduur van de investering) in onze ramingen opgenomen. 4.1 Financieel duurzaam beleid blijft het uitgangspunt. Voor de gemeente Duiven is financieel duurzaam beleid een belangrijk uitgangspunt. We willen graag een structureel sluitende begroting presenteren. Incidentele zaken mogen met incidenteel geld worden gedekt. De uitvoering van de speerpunten en wensen mag er niet toe leiden dat de lastendruk voor de burgers met meer dan het inflatiepercentage wordt verhoogd. Voor goedkeuring van de begroting door de Provincie is het in ieder geval noodzakelijk om vanaf 2023 de jaarschijven structureel sluitend te hebben. 5.1 De invoering van de Omgevingswet, de versnelling van de woningbouw en de Bestuursopdracht RSD hebben een sterk eenmalig karakter. In deze Voorjaarsnota zijn voor de invoering van de Omgevingsvisie, het versnellen van de woningbouw en de Bestuursopdracht RSD over meerdere jaren grote bedragen die op het saldo drukken. Het betreffen echter ontwikkelingen die binnen vier of vijf jaar gerealiseerd moeten zijn.

Door de winstneming op Innofase hebben we nu eenmalig geld beschikbaar. We stellen daarom voor een nieuwe Bestemmingsreserve in het leven te roepen en de benodigde bedragen voor deze ontwikkelingen in deze reserve te storten. In het jaar waarin de gelden benodigd zijn kunnen we ze dan uit deze bestemmingsreserve onttrekken. In totaal is er voor de invoering van de Omgevingswet in de jaren 2022-2025 een bedrag van € 535.000 (€ 166.950 in 2022, € 129.150 in 2023 en 2024 en € 110.250 in 2025) nodig. Voor de Bestuursopdracht RSD is in 2022 en 2023 in totaal een bedrag van € 561.480 nodig. De versnelling van de woningbouw vraagt in de jaren 2021 t/m 2025 een extra bedrag van € 91.000 per jaar. In totaal moet de nieuw te vormen Bestemmingsreserve dus € 1.551.980 gaan bedragen. 6.1 Er moeten niet teveel bestemmingsreserves komen. Tegelijkertijd met het nadenken over een nieuwe bestemmingsreserve hebben we ook de lijst met bestaande bestemmingsreserves nog eens tegen het licht gehouden. Zeker nu we een nieuwe bestemmingsreserve willen vormen is het zaak om ook de bestaande reserves te beoordelen. Een tweetal bestemmingsreserves vallen op omdat ze een beperkt saldo hebben. Het gaat om de Bestemmingsreserve Erfgoed- en Archeologiefonds met een saldo op 31-12-2020 van € 3.300 en de Bestemmingsreserve Kwaliteit openbare ruimte waar op 31-12-2020 nog € 4.244 in zat.

De noodzaak van deze reserves is niet groot en een eventuele dekking zou evengoed uit de reguliere middelen of via een dekking vanuit de Algemene Reserve kunnen worden gerealiseerd. We stellen daarom voor deze reserves op te heffen en het saldo in de Algemene Reserve te storten. 7.1 Gelijktijdig speelt nog de besluitvorming rondom de onderwijshuisvesting. In een apart raadsvoorstel is de hele gang van zaken rondom de onderwijshuisvesting aan u voorgelegd. In deze Voorjaarsnota is in het saldo nog geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van dit voorstel. In de meerjarenbegroting 2022-2025 zullen de financiële gevolgen wel worden verwerkt omdat we verwachten dat er dan ook een raadsbesluit aan ten grondslag ligt. 8.1 De uitkomst van de arbitragezaak biedt kansen. Reeds eerder heeft uw gemeenteraad er op aangedrongen om te proberen ook de jaarschijf 2022 sluitend te krijgen. Ondanks de maatregelen die vorig jaar in de begroting zijn doorgevoerd is dit tot dusver echter nog niet gelukt. De uitspraak in de arbitragezaak over de Jeugdzorg leidt er toe dat er in 2022 (eenmalig) geld naar de gemeente komt. Afhankelijk

Pagina 3

van de verdeling misschien zelfs voldoende om ook 2022 sluitend te maken. Ook keuzes in de honorering van nieuwe wensen of speerpunten of het bijstellen van bestaande ambities kunnen er toe bijdragen dat de jaarschijf 2022 sluitend wordt. Daarmee zouden alle jaren een sluitend saldo geven. Het college staat ook graag open voor ideeën van de raad en debat hierover tijdens de debatavond of de raadsavond, al dan niet uitmondend in richtinggevende uitspraken. Kanttekeningen 7.1 De ambities kunnen nog worden bijgesteld. In de nu gepresenteerde Voorjaarsnota is uitgegaan van honorering van alle ontwikkelingen, speerpunten en aanvullende wensen. Dat is conform de ambitie die we hebben. Het bijstellen van die ambitie kan er toe leiden dat het financiële plaatje anders wordt. Financiële paragraaf Het gedeelte autonome ontwikkelingen in deze voorjaarsnota leidt tot een voordeel van € 3.195.111 in 2021. Hiervan heeft € 1.178.753 een structureel karakter. Het verwachte jaarresultaat over 2021 komt hierdoor uit op € 2.367.266 positief. Als alle ontwikkelingen, speerpunten en aanvullende wensen in deze Voorjaarsnota worden gehonoreerd ontstaat een beeld waarbij alleen 2022 nog een tekort geeft. Overigens is daar dan nog niet de uitkomst van de arbitragezaak over extra geld voor de Jeugdzorg in verwerkt.

Verder zitten daar ook de gevolgen van de nieuwe onderwijshuisvesting inclusief de nog niet vastgestelde bijdrage van de scholen (We gaan in het overzicht voorlopig uit van € 20.000 met ingang van 2024), de verduurzaming van de scholen, de kosten voor het doelgroepenvervoer alsmede de toekenning van aanvullend budget voor de verordening individuele studietoeslag nog niet in. In het overzicht hieronder zijn die gevolgen weergegeven: Totaal Saldo voor de Voorjaarsnota Mutaties 2021 Saldo na Voorjaarsnota Nieuwe beleidswensen 2022-2025 Totaal van de speerpunten Aanvullende wensen Saldo bij honoreren alle wensen Extra belastingopbrengsten Bestuursopdracht RSD Onderwijshuisvesting (incl bijdrage scholen) Verduurzamen scholen Verordening Individuele studietoeslag Doelgroepenvervoer Totaal

2021 -827.845 -3.195.111 2.367.266

2022 302.991 175.516 127.475

2023 904.197 586.096 318.101

2024 1.852.242 812.589 1.039.653

2025 1.874.742 1.178.753 695.989

22.799 0 2.344.467 0

190.799 303.250 -366.574 0 0 130.000 53.546 36.300 pm -586.420

165.742 55.250 97.109 0 0 4.500 53.546 36.300 pm 2.763

165.742 55.250 818.661 0

165.742 55.250 474.997 0

285.478 53.546 36.300 pm 443.337

285.478 53.546 36.300 pm 99.673

14.700 2.329.767

In de bovenstaande cijfers handhaven we de in de Programmabegroting 2021-2024 opgenomen claims voor een vergoeding van de abonnementsgelden Wmo en klimaatgelden ondanks het feit dat de Provincie niet met deze stelposten akkoord ging. In de periode tussen vaststelling van de begroting en vandaag zijn diverse ontwikkelingen geweest die ons sterken in de overtuiging dat het Rijk met extra geld gaat komen. Een onderzoek heeft recent al aangetoond dat de gemeenten veel geld uit moeten gaan geven vanwege de gevolgen van het Klimaatakkoord. Het Rijk kan hier niet in achterblijven. Ook de lobby rond een vergoeding voor de abonnementstarieven is nog steeds gaande. Het huidige demissionaire kabinet schuift beslissingen over deze zaken echter door naar een volgend kabinet zodat hier voorlopig nog geen duidelijkheid over zal komen.

Pagina 4

Participatie en communicatie Op 8 juli wordt er een informatieve avond georganiseerd waarop iedereen in de gelegenheid wordt gesteld om vragen te stellen. Vooraf schriftelijk ingestuurde vragen zullen daar ook worden beantwoord. Intergemeentelijke samenwerking Niet van toepassing. Bijlagen 201516982 - Voorjaarsnota gemeente Duiven 2021 201516793 - Raadsbesluit Voorjaarsnota Duiven 2021

Duiven, 15 juni 2021 Burgemeester en wethouders van Duiven,

ing. C.J.(Chris) Papjes secretaris

mr. H.B. (Huub) Hieltjes burgemeester

Pagina 5

1 2. Concept Raadsbesluit Voorjaarsnota 2021 Gemeente Duiven.docx

*ZFDE53B311 B*

RAADSBESLUIT Zaak- & documentnr.

:

Z/21/080842/201516793

Datum besluitvorming : __________________________________________________________________________ Onderwerp

:

Voorjaarsnota 2021 Gemeente Duiven

Samenvatting Dit is de laatste Voorjaarsnota tijdens deze collegeperiode. Vorig jaar is de Voorjaarsnota vanwege de bezuinigingstaak vervangen door een Koersnotitie. Deze werd als richtinggevend document gebruikt als basis voor de programmabegroting. Dit jaar hebben we wel weer een Voorjaarsnota gepresenteerd waarin we alle structurele en incidentele ontwikkelingen binnen bestaand beleid van 2021 hebben opgenomen alsmede de speerpunten en aanvullende wensen voor het volgende begrotingsjaar. De Voorjaarsnota wordt in juli aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. De keuzes die in de raadsvergadering van 20 juli worden gemaakt kunnen vervolgens worden verwerkt in de Meerjarenbegroting 2022-2025 zodat de begrotingsbehandeling in november soepel kan verlopen. Daar is het immers alleen nog zaak de tussentijdse ontwikkelingen te verwerken. De raad besluit 1. De budgetten op basis van autonome ontwikkelingen voor het begrotingsjaar 2021 conform de toelichtingen bij paragraaf 2 van ieder programma van de Voorjaarsnota tot een totaalbedrag van € 3.195.111 aan te passen. 2. De financiële consequenties van de jaarschijf 2021 conform begrotingswijziging te verwerken. 3. De investeringskredieten voor de in de Voorjaarsnota bij paragraaf 3 van ieder programma genoemde bedragen beschikbaar te stellen.

Dat zijn dus de kredieten voor de livestream van de gemeenteraad, de devices voor de nieuwe raadsperiode, de koeling bij de gemeentewerf, het dak van IKC De groene Ring, de riolering bij de Bernadetteschool, de bestrijding van de Kastanjebloedingsziekte, de Essentaksterfte, de parkeerplaatsen aan de Weverstraat en de gebiedsgerichte aanpak van de Rijksweg. 4. Speerpunten en aanvullende wensen die eenmalig geld vragen worden gehonoreerd met daarbij dekking uit de Algemene Reserve. 5. Een nieuwe Bestemmingsreserve “Omgevingsvisie, versnellen woningbouw en Bestuursopdracht RSD” instellen voor een bedrag van € 1.551.980. Zodat daar in de komende jaren de benodigde bedragen uit kunnen worden onttrokken. 6. De Bestemmingsreserves Erfgoed- en archeologiefonds en Kwaliteit openbare ruimte op te heffen. 7. De te honoreren speerpunten en nieuwe wensen te verwerken in de op te stellen meerjarenbegroting 2022-2025. 8. Opdracht te geven aan het college om in de meerjarenbegroting de jaarschijf 2022 structureel sluitend te presenteren.

*ZFDE53B311 B* de griffier,

de voorzitter,

drs. W.R. (Wouter) Bosch

mr. H.B. (Huub) Hieltjes

1 3. Bijlage - Voorjaarsnota Duiven 2021 .pdf

Voorjaarsnota Duiven 2021

Voorjaarsnota Duiven 2021

1

Inhoudsopgave Inleiding Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Totalen Bijlage: Investeringskredieten

3 5 17 33 55 59

2

Voorjaarsnota Duiven 2021

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Inleiding

3

Inleiding Hierbij biedt het college u de Voorjaarsnota aan. Met deze nota geven we inzicht over de ontwikkelingen in 2021 en schetsen we welke wensen er zijn voor nieuw beleid en welke aanpassingen er nodig zijn in meerjarig perspectief over de jaren 2022, 2023, 2024 en 2025. Deze voorjaarsnota is opgesteld op het moment dat de meest ingrijpende maatregelen die ingesteld waren om het coronavirus terug te dringen, aanzienlijk worden versoepeld. Er lijkt een einde te komen aan de lockdown en er kunnen versneld stappen gezet worden naar een tijdperk na Corona. Het college ziet voor de korte termijn een uitdaging om samen met onze inwoners, bedrijven, en verenigingen te gaan werken aan herstel op drie belangrijke vlakken. Naast gezondheid en economie is dat de sociale component waar de gevolgen van de afgelopen periode aanzienlijk zijn. De uitdagingen die er liggen op deze drie vlakken zijn behoorlijk maar de veerkracht en flexibiliteit die we gezien hebben in de Duivense samenleving geven het college het vertrouwen dat spoedig herstel mogelijk is. Zeker als we dat samen gaan vormgeven in de rest van 2021 en de jaren erna. Flexibliteit en veerkracht maar vooral ook de kracht om door te zetten zien we bij inwoners, vereniginge , onderwijs, maatschappelijke organisaties, bedrijven en onze organisatie.

Ook bij het werken aan herstel kunnen en willen we op deze sterke punten voortbouwen en waar mogelijk deze kracht vergroten. Extra aandacht zullen we daarbij hebben voor die situaties waar de inwoner, de vereniging of het bedrijf specifieke steun nodig heeft om de weer zo normaal mogelijk mee te kunnen doen. Waar sprake lijkt van een vergroting van de tweedeling gaan we ervoor om deze zoveel mogelijk te verkleinen. Geluk (of welbevinden) van onze inwoners is voor ons een belangrijke richtinggever. De inwoners geven het leven in de Liemers een hoog cijfer (bij geluksonderzoek de Liemers geven mannen hun leven een 8,01 en vrouwen een 7,59). De gevolgen van de maatregelen die genomen zijn om Corona te bestrijden zijn hier niet in verwerkt en daar hebben we op dit moment ook nog geen helder en definitief beeld van. Het college beseft dat de invloed van de gemeente op het geluk van onze inwoners soms beperkt is maar wil daar waar dat kan wel het verschil maken. Bij te maken keuzes en oplossingen kijken naar wat het besluit betekent voor de geluksbeleving van onze inwoners. Het behouden of weer bereiken van het eerder gegeven hoge cijfer is van belang maar meer nog; hoe kunnen we die groep inwoners die hun welbevinden een onvoldoende geven gelukkiger maken.

In de drie programma’s in deze voorjaarsnota is opgenomen hoe die programma’s bijdragen aan het streven naar geluk voor onze inwoners. Het college gaat graag met de gemeenteraad het gesprek aan over maximaal geluk voor onze inwoners als belangrijkste doelstelling van ons beleid. In de komende begroting staan we voor de opgave om vanaf 2023 de jaarschijven sluitend te hebben om zodoende niet onder preventief toezicht van de Provincie te komen. Daarom zullen we vooral structureel op de centen moeten letten een duurzaam financieel beleid moeten blijven voeren. Door een aantal tijdelijke ontwikkelingen af te dekken door de vorming van een reserve lossen we dit probleem op. Als de toezegging vanuit het Rijk voor extra middelen voor Jeugdzorg wordt doorgevoerd kunnen we de toekomst ook weer hoopvol tegemoet zien. Al blijft het ook nog de vraag of een nieuw kabinet ook met extra middelen voor het Klimaatbeleid en de Wmo gaat komen. Er zijn belangrijke stappen gezet op het vlak van de omgevingswet. Er zijn keuzes gemaakt over de onderwijshuisvesting. Met de woningbouw zetten we in op de juiste woning voor de juiste doelgroep op de juiste plaats en op het juiste tijdstip. Onze financiële basis is op orde.

We werken verder aan de omgevingsvisie en het transformeren van het sociaal domein en geven de Regionale Sociale Dienst de ruimte om nog beter invulling te geven aan de participatiewet en onze inwoners te helpen aan passend werk als ze dat even niet hebben. De samenwerking in de Liemers gaan we voortzetten onder andere door de Liemerse ambassade. In de Groene Metropool regio pakken we onze rol en werken we samen met de andere gemeentes aan de uitdagingen voor de toekomst.

4

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Inleiding

Circulaire economie zal ook de komende jaren veel aandacht van ons vragen en krijgen. Het is ons gelukt om veel grond te verkopen op onze bedrijventerreinen. Door nieuwe bedrijven aan te trekken of ruimte te bieden aan uitbreiding voor bedrijven op onze bedrijfsterreinen. We blijven streven naar optimale invulling van deze terreinen. Streven naar: Goed wonen, goed werken, goed leven in de Liemers. Met daarbij aandacht voor onze leefomgeving en de biodiversiteit. Dit is de laatste voorjaarsnota van deze collegeperiode. Met ruimte en vertrouwen hebben we samen met u als gemeenteraad gewerkt aan het realiseren van de ambities van onze gemeente. Met trots en enthousiasme constateren we dat veel is gerealiseerd van wat we wilden bereiken. Keuzes tot bijstelling van beleid of voorstellen voor nieuwe ambities treft u in deze voorjaarsnota aan. Vanaf maart 2020 werd er veel gevraagd van ieders veerkracht en flexibiliteit. Dat het gelukt is om door een aangepaste werkwijze, begrip en soms aanpassen van het tempo toch veel te bereiken geeft het college veel vertrouwen. Vertrouwen dat het ook gaat lukken om met kracht en energie te werken aan herstel van onze Duivense samenleving. Ook nu door niet te kijken wat niet kan maar te kijken wat wel kan of welke andere oplossing mogelijk is.

Het uitspreken van onze waardering voor de ambtelijke organisatie 1-stroom en de verbonden partijen die voor onze gemeente werken, is daarbij op zijn plaats. Waardering voor de veerkracht, inzet en flexibliteit van de medewerkers. De aanpassingen in de organisatie die nu voor ons liggen zullen ervoor zorgen dat we ook de komende jaren kunnen blijven vertrouwen op onze organisatie om de samenleving en de leefomgeving in onze gemeente te onderhouden of te verbeteren. Een samenleving waarin we elkaar weer echt spreken en ontmoeten waar we “gewoon” naar school of werk kunnen gaan of naar toneel, muziekvereniging of sporten. Extra aandacht zal er daarbij zijn voor herstel van iedereen zodat al onze inwoners daadwerkelijk deel kunnen nemen aan die samenleving.

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

5

Programma 1 Bestuur 1.1 Wat willen we bereiken? Hoger doel: bijdragen aan het geluk van de inwoners De gemeente is er voor de inwoners. Ons hogere doel is dan ook dat wij bewust en doelgericht een bijdrage willen leveren aan het geluk van de inwoners van gemeente Duiven. Daar dragen we graag aan bij met dit programma en programmadoel. Het hebben van vertrouwen in de overheid draagt bij aan het geluk van de inwoners. Wij willen bijdragen aan het vergroten van dat vertrouwen door focus en aandacht te hebben voor laagdrempelige en vlotte dienstverlening, laagdrempelige en vlotte contacten, laagdrempelige en vlotte communicatie en aandacht te hebben voor het nakomen van afspraken. Door inwoners actief te betrekken bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving, versterken we de onderlinge verbinding en leefbaarheid in wijk en dorp. En ook deze betrokkenheid en verbinding draagt in belangrijke mate bij aan het geluk van onze inwoners. Programmadoel Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief.

Externe ontwikkelingen • Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet Open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. We zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. • Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt. Er worden ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Zo zijn steeds meer gemeenten met de burgerbegroting aan het experimenteren. Ook het Right to Challenge is een ontwikkeling die je steeds meer ziet bij gemeenten. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burgerbetrokkenheid bij de lokale politiek. 1.2 Autonome financiële ontwikkelingen De autonome kostenontwikkelingen voor 2021 en volgende jaren worden hier aangegeven. Dat zijn naast incidentele zaken voor 2021, ook de structurele kostenontwikkelingen. Het gaat dus om bestaand beleid waar structurele of incidentele wijzigingen op ontstaan. In feite is dit het gedeelte dat eerder in de Duivense tussenrapportage werd genoemd.

Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg In de begroting van het streekarchivariaat is een aantal ontwikkelingen opgenomen die meer geld gaan kosten. De bijdragen van de deelnemende gemeenten stijgen hierdoor. De bijdrage van Duiven stijgt in 2021 structureel met € 7.000 (van € 48.000 naar € 55.000). Naar verwachting zullen de kosten in verband met de wettelijk verplichte aansluiting op een e-depot (digitale archiefbewaarplaats) nog verder stijgen en zal er vanuit de gemeente ook een personele inzet zijn. Op dit moment is het onderzoek in een verkennende fase en is het nog onduidelijk wat de omvang van het bedrag zal zijn. Basisregistratie persoonsgegevens Er is een terugloop van de aanvraag van Verklaringen Omtrent goed Gedrag. Structureel worden er 200 verklaringen minder aangevraagd. Dit levert een voordeel op van € 6.770 voor de aanschaf bij het rijk van 200 VOG's. Een nadeel voor de leges opbrengst van € 9.126. Voor beide gaan we uit van een structureel patroon. Bijdrage VGGM De bijdrage aan de Veiligheids- en Gezondsheidsregio Gelderland Midden (VGGM) voor het onderdeel Brandweer/Bevolkingszorg over 2021 komt uit op € 881.768. Geraamd was een bedrag