Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Politieke Avond van 9 maart 2021
Agenda bijlagen Agenda Politieke Avond 9 maart 2021.docx A A.1
- DIGITALE RAADZAAL Volg de drie onderwerpen in de digitale Raadzaal via: https://www.twitch.tv/gemeenteraadduiven 19:30 - 20:25 - Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven - ronde tafel De gemeente wil de hoeveelheid restafval van inwoners verminderen zodat o.a. goed gescheiden afval hergebruikt kan worden als grondstof. De raad wordt voorgesteld om in te stemmen met de concrete plannen om dit doel te bereiken. Behandeladvies Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.docx 1a. Raadsvoorstel Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf 2. Concept Raadsbesluit Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf 3. Bijlage - Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf 4. Bijlage - Enigma Research - Duiven - Van Afval naar Grondstof - resultaten onderzoek.pdf Lokaal Alternatief - Technische vragen grondstoffenplan met beantwoording.docx CDA - Technische vragen Grondstoffenplan met beantwoording.docx PvdA - Technische vragen grondstoffenplan met beantwoording.docx Presentatie Grondstoffenplan Ronde Tafel Duiven 9 febr 2021.pptx 9-3DOED - Vraag n.a.v.
politieke avond 9 februari 2021 Grondstoffenplan en beantwoording.docx 9-3a DOED - extra vragen PA 9 maart 2021 met antwoorden.pdf 9-3 Pro Duiven - Technische vragen Samen minder afval - 9 mrt 2021 met antwoorden.pdf 9-3 Zetel Nooijen - Technische vragen Afvalbeleid Duiven - 9 mrt 2021 met antwoorden.pdf (nieuw aanvullend stuk=) Nascheiding.docx (nieuw aanvulend stuk =) 101228 Onderzoek Diftar IPR Normag RWS 25-01-2021.cleaned.pdf (nieuw aanvullend stuk = ) Rapport-analyse-benchmark-afval-peiljaar-2019-def2(6).cleaned.pdf
A.2
20:30 - 21:15 - Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg - debattafel Het kruispunt Zuidsingel-Parallelweg wordt als niet veilig beoordeeld. Het plan om een fietstunnel aan te leggen bleek niet haalbaar/wenselijk. Als alternatief wordt nu aan de raad budget gevraagd om een middengeleider aan te kunnen leggen. Behandeladvies Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg.docx 1a. Raadsvoorstel Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg.pdf 2. Concept Raadsbesluit Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg.pdf 3. bijlage - verslag Expertsessie d.d. 16 oktober 2020.pdf LA-CDA-SP - Amendement Fietstunnel Zuidsingel - aangenomen (7 juli 2020).pdf GroenLinks - Technische vragen Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg met beantwoording.docx PvdA - Technische vragen kruispunt Zuidsingel-Parallelweg met beantwoording.docx
A.3
21:20 - 22:30 - Tijdelijke oplossing capaciteitsprobleem DVV - ronde en debattafel Door het groeiende aantal leden bij voetbalvereniging DVV worden de velden te intensief gebruikt. Als tijdelijke oplossing wordt voorgesteld een extra veld geschikt te maken als trainingsveld door bij dit veld verlichting aan te brengen. Behandeladvies Tijdelijke oplossing capaciteitsprobleem DVV.docx 1a. Raadsvoorstel Tijdelijke oplossing capaciteitsprobleem DVV (201498390) - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Tijdelijke oplossing capaciteitsprobleem DVV (201498390).pdf 2. Concept Raadsbesluit Tijdelijke oplossing capaciteitsprobleem DVV (201499489).pdf
Bijlage 1 - Onderzoek Green Engineers capaciteitsprobleem DVV (201489574).pdf Bijlage 2 - Voortraject - verzoek en mogelijkheden DVV capaciteitsprobleem (201495507).docx Bijlage 3 - Jaarcijfers DVV 2019-2020 - 2020-2021 (201497219).pdf B B.1
- DIGITALE PUBLIEKSRUIMTE Volg de drie onderwerpen in de Digitale Publieksruimte via: https://www.twitch.tv/gemeenteraadduiven2 19:30 - 20:25 - Taskforce Jeugdzorg - ronde tafel In 2019 zijn de kosten van de jeugdzorg flink gestegen waardoor er financiële tekorten zijn ontstaan bij de gemeente. Er is een werkgroep ingesteld die de geldproblemen in de jeugdzorg heeft geanalyseerd en aanbevelingen heeft gedaan om de situatie te verbeteren. De gemeenteraad wordt elk kwartaal bijgepraat over de stand van zaken in de jeugdzorg en uitvoering van de aanbevelingen. Behandeladvies Taskforce jeugdzorg met opbrengst 9 maart 2021.docx A1a. College van B&W - Kennisgeving Eindrapport Taskforce Jeugdzorg in de hand.pdf A1b. Bijlage - Rapport Taskforce Jeugdzorg in de hand 2019 gemeenteraad.pdf Presentatie tussenrapportage Taskforce Jeugdhulp Duiven Politieke Avond 29 september 2020.pdf 21-3-9 Presentatie rapportage Taskforce Jeugdhulp Duiven 2020_ (002).pdf Weth Knuiman - Antwoord op vraag SP gesteld tijdens politieke avond 9 mrt - Taskforce Jeugd .pdf
B.2
20:30 - 21:15 - Verbeterplan financiën - ronde tafel Tijdens deze ronde tafel wordt de gemeenteraad door de ambtelijke organisatie bijgepraat over de voortgang van het verbeterplan om de financiële organisatie te verbeteren. Behandeladvies Verbeterplan financiën inclusief opbrengst Politieke Avond 9 maart.docx Kennisgeving Reactie op accountantsverslag.pdf Presentatie voor 9 maart (!) en stoplichtmodel (sheet 13-26). Financiële functie Politieke Avond d.d. 29 09 2020 .ppt (oud) Accountantsverslag 2018 gemeente Duiven.pdf (oud) Accountantsverslag 2019 gemeente Duiven.pdf
B.3
21:20 - 22:15 - Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein - debattafel Om de kwaliteit van zorg te kunnen waarborgen en anderzijds meer inzicht en grip te krijgen op de financiële situatie in het sociaal domein, is een toekomstvisie en transformatieagenda opgesteld die zorgen voor de juiste interventies en acties om te komen tot een toekomstbestendige situatie. Behandeladvies Toekomstvisie en transformatieagenda SD.docx 1a. Raadsvoorstel Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein.pdf 2. Concept Raadsbesluit Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein.pdf 3. Bijlage - Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein.pdf D1a. Rekenkamer DDW - Brief gemeenteraden onderzoek integraliteit sociaal domein.pdf D1b. Bijlage - Eindrapport Duiven na wederhoor Regioplan.pdf D1c. Bijlage - Oplegnotitie de leermomenten Regioplan.pdf D1d.
Bijlage - Gemeente Duiven - Zienswijze rapportage Rekenkamer Doesburg Duiven Westervoort.pdf RvSD - Advies notitie Samen Sterk door Raad voor sociaal domein Duiven.pdf College van B&W - Brief aan Raad voor sociaal domein Duiven.pdf Zetel Nooijen - vragen Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein met beantwoording.pdf SP Duiven vragen transformatieagenda sociaal domein februari 2021 met beantwoording.docx GroenLinks - Vragen sociaal domein PA 16 februari 2021 met beantwoording techn vragen.docx Pro Duiven - vragen Toekomstvisie en Transformatie Sociaal Domein met beantwoording techn vragen.pdf weth Knuiman - Antwoord op vraag PvdA gesteld tijdens politieke avond 9 maart 2021.pdf
Agenda bijlagen 1 Agenda Politieke Avond 9 maart 2021.docx
Agenda Politieke Avond 9 maart 2021 DIGITAAL > Het zijn vaste begin- en eindtijden.
Digitale Raadzaal
Digitale Publieksruimte
Tijdstip: 19.30 – 20.25
Tijdstip: 19.30 – 20.25
Onderwerp: Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven
Onderwerp: Taskforce Jeugdzorg
Ronde tafel Portefeuillehouder: Spaargaren
Ronde tafel Portefeuillehouder: Knuiman
Voorzitter: Sybrand Feenstra
Voorzitter: Hans Egtberts
Tijdstip: 20.30 – 21.15
Tijdstip: 20.30 – 21.15
Onderwerp: Herinrichting kruispunt Zuidsingel-Parallelweg
Onderwerp: Verbeterplan financiën
Debattafel Portefeuillehouder: Spaargaren
Ronde tafel Portefeuillehouder: Goossen
Voorzitter: Henk Albers
Voorzitter: René Looijs
Tijdstip: 21.20 – 22.30
Tijdstip: 21.20 – 22.15
Onderwerp: Tijdelijke oplossing capaciteitsprobleem DVV
Onderwerp: Toekomstvisie en transformatieagenda sociaal domein
Ronde en Debattafel Portefeuillehouder: Goossen
Debattafel Portefeuillehouder: Knuiman
Voorzitter: Marco Holtus
Voorzitter: Geert-Jan Schrijner
A.1 19:30 - 20:25 - Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven - ronde tafel 1 Behandeladvies Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.docx
Onderwerp Ondertitel
Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Belangrijkste bespreek- en/of beslispunten
Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven De gemeente wil de hoeveelheid restafval van inwoners verminderen zodat o.a. goed gescheiden afval hergebruikt kan worden als grondstof. De raad wordt voorgesteld om in te stemmen met de concrete plannen om dit doel te bereiken. Wethouder Zaaknummer Z/21/075661 Spaargaren Anita de Graaf – a.degraaf@1stroom.nl 1. Vaststellen “Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven” 2021; 2. Structureel budget beschikbaar te stellen voor communicatie over afvalscheiding, te dekken uit de afvalstoffenheffing; 3. Per 1 januari 2022 Verlagen Inzamelfrequentie restafval naar 1 keer per 4 weken; 4. Per 1 januari 2022 Verhogen tarief lediging restafval; 5. Inzamelmogelijkheid realiseren voor luiers en incontinentiemateriaal.
Historie
18 juni 2019: Politieke Avond om de raad vooraf mee te nemen in het proces rond het ontwerpen en vaststellen van het afvalbeleid. Ruimte voor de raad om vooraf punten in te brengen. Juni-oktober 2019: Inwonerparticipatie met o.a. een enquête. 1 oktober 2019: thema-avond tijdens de dialoog en doorpakweken (locatie Willem Tell (Loo) over de resultaten van de enquête. 9 februari 2021 – Ronde tafel op Politieke Avond.
Opbrengst PA 9 februari 2021
De bespreking is gestart met een Presentie van Piet Burgering (JMA) waarin hij vertelde over: - Het proces tot nu toe. - De doelstellingen voor afval scheiden van VANG (van afval naar grondstof). - De concrete actuele situatie in Duiven. - Een samenvatting van de plannen en doelen waar de gemeenteraad over moet beslissen. Daarna kregen raadsleden en fractie-assistenten de mogelijkheid om vragen te stellen, allereerst over de informatie uit de presentatie. Er zijn o.a. vragen gesteld over de mogelijkheden van ‘nascheiding’, de ‘diftarparadox’, de kwaliteit van de grondstoffen (na de scheiding) en de mogelijkheid dat het zwerfafval toe gaat nemen en er afvaldumpingen komen. Vanuit de PvdA en GroenLinks worden ook (kritische) opmerkingen gemaakt over het proces. De PvdA geeft aan dat de gegeven informatie eenzijdig en sturend is. GroenLinks geeft aan te missen dat zij eerder in het proces een kaderstellend besluit hebben kunnen nemen om richting te geven.
Termijn
De voorzitter concludeert aan het einde van de bespreking dat er nog veel vragen zijn en dat er daarom nog een nieuwe ronde tafel nodig is voordat het onderwerp rijp is voor debat. Er is geen harde wettelijke deadline op de korte termijn. De maatregelen verlaging inzamelfrequentie restafval en verhoging diftartarief kunnen in werking treden per 1 januari 2022 en worden
voorbereid in 2021. Politieke Avond Voorzitter S. Feenstra Behandeladvies
9 Maart 2021 Ronde tafel Griffie Zaal Domein Duur G. Bosscha Digitale raadzaal Omgeving 55 minuten De bespreking staat wederom in het teken van een ronde tafel omdat er nog veel vragen zijn over het onderwerp. Als eerste krijgen de partijen het woord die nog vragen hadden over de presentatie van Piet Burgering. Vervolgens is er ruimte voor overige vragen over het raadsvoorstel en bijbehorende inhoud. Namens bureau JMA zal Piet Burgering als externe aanwezig zijn. Technische vragen dienen vooraf gesteld te worden, dit kan via griffie@duiven.nl Na de ronde tafel is op de volgende Politieke Avond een debattafel voorzien.
Spreekrecht Men kan meepraten aan de ronde tafel, aanmelden via griffie@duiven.nl. Zie publiek voor meer informatie https://www.duiven.nl/meedoen Raadsvergadering 20 april 2021
1 1a. Raadsvoorstel Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven - getekend.pdf
1 1b. Raadsvoorstel Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf
*ZFD82302370* RAADSVOORSTEL Onderwerp : Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven __________________________________________________________________________ Zaak- & documentnr. : Z/21/075661/201494067
Opsteller
: Anita de Graaf
Portefeuillehouder
Team
: Realisatie en beheer
: T.J. Spaargaren
Telefoonnr. __________________________________________________________________________ Samenvatting De gemeente Duiven heeft de ambitie verdere stappen te zetten naar meer preventie, scheiding en hergebruik van huishoudelijk afval. Inwoners van de gemeente Duiven zijn goed op weg met het scheiden van het huishoudelijk afval. Maar… het kan en moet nog beter. In 2019 nodigden wij inwoners uit om met ons mee te denken over hoe we samen tot minder restafval kunnen komen. Dit leverde veel waardevolle informatie op over hoe we het scheiden van afval kunnen stimuleren en eenvoudiger kunnen maken. In het Grondstoffenplan Samen minder afval staan maatregelen die zorgen voor betere afvalscheiding, meer hergebruik van grondstoffen, minder afval en tegemoet komen aan wensen van inwoners. De gemeente stelt zich het doel om de hoeveelheid restafval te verminderen naar maximaal 90 kilo restafval per inwoner in 2025. Beslispunten 1. Vaststellen “Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven” 2021; 2. Structureel budget beschikbaar te stellen voor communicatie over afvalscheiding, te dekken uit de afvalstoffenheffing; 3. Per 1 januari 2022 Verlagen Inzamelfrequentie restafval naar 1 keer per 4 weken; 4. Per 1 januari 2022 Verhogen tarief lediging restafval; 5. Inzamelmogelijkheid realiseren voor luiers en incontinentiemateriaal.
Aanleiding De ambitie van het landelijke uitvoeringsprogramma VANG-Huishoudelijk Afval (Van Afval Naar Grondstof) is om vanaf het jaar 2020 te komen tot 75% afvalscheiding. Deze ambitie is geconcretiseerd in een hoeveelheid huishoudelijk restafval (fijn én grof huishoudelijk restafval samen) van maximaal 100 kilogram per inwoner in 2020. Ook is een ‘wensbeeld’ benoemd: maximaal 30 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2025. In de gemeente Duiven is de hoeveelheid restafval de laatste jaren gestabiliseerd: ca. 122 kg per inwoner. Om de landelijke doelstellingen te halen zijn vervolgstappen nodig. Uw raad heeft budget ter beschikking gesteld voor een onderzoek naar de ambities voor het grondstoffenbeleid met plan van aanpak. Het grondstoffenbeleid vormt onderdeel van het Programma Circulaire Economie, een gezamenlijk programma van de gemeenten Westervoort en Duiven om aan de klimaatdoelstellingen te voldoen.
Pagina 1
Planning De maatregelen verlaging inzamelfrequentie restafval en verhoging diftartarief kunnen in werking treden per 1 januari 2022 en worden voorbereid in 2021. Het huidige contract met Suez voor de inzameling van huishoudelijk afval loopt af op 31 december 2022. Suez werkt gedurende de looptijd van het contract mee aan deze wijziging in de inzameling Beoogd effect 1. daling hoeveelheid restafval per inwoner naar maximaal 90 kg in 2025; 2. bewustwording en gedragsverandering inwoners; 3. doelmatige afvalinzameling. Argumenten De gemeente Duiven heeft de laatste jaren stappen gezet om de hoeveelheid restafval te doen afnemen. In 2016 is Diftar ingevoerd. De positieve gevolgen zijn merkbaar: de inwoners van de gemeente Duiven bieden de laatste jaren gemiddeld rond de 100 kg fijn restafval (122 kg incl. grof restafval) per inwoner per jaar aan. 1.1 In het Grondstoffenplan staan realistische doelstellingen om afval te verminderen De gemeente Duiven richt haar ambitie op het zoveel mogelijk verlagen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval (grof en fijn). Voor 2025 richt het plan zich op maximaal 90 kilo restafval per inwoner per jaar. Met de voorgestelde maatregelen in de periode 2022-2025 is dit een realistisch, maar ook uitdagend doel. Behalve een doelstelling voor 2025 formuleren we ook een ambitie en doorkijk voor 2030.
In vergelijking met het jaar 2019 waarin per inwoner nog 122 kilo restafval werd verbrand is dit een pittige uitdaging. Gezien de samenstelling van het Duivens afval is dit echter niet onmogelijk. 2025: 90 kilo restafval 2030: 60-65 kilo restafval 2050: 0 kilo restafval
We willen daarbij oog houden voor de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen. Het doel is immers om naar een circulaire economie te komen. Voor die circulaire economie zijn goed herbruikbare grondstoffen van het grootste belang. 1.2 In het Grondstoffenplan staan haalbare maatregelen voor minder restafval In het Grondstoffenplan zijn scenario’s verkend die kunnen zorgen voor een verdere afvalscheiding en minder restafval. Uit de sorteeranalyses blijkt dat in het restafval voornamelijk een drietal grondstofstromen zitten, te weten GFT, PMD en papier. Door een betere afvalscheiding kan de hoeveelheid restafval dalen en kunnen de ingezamelde hoeveelheden grondstoffen toenemen. Op basis van haalbaarheid, kosten en wensen van inwoners gaat de voorkeur uit naar de interventies verlaging inzamelfrequentie restafval, verhoging diftartarief en intensivering communicatie. 2.1 Er is meer budget nodig voor communicatie om meer te kunnen dan alleen de afvalkalender Het huidige budget gaat op aan het maken en verspreiden van de afvalkalender, de Afvalwijzer en de app. Er is dus geen budget beschikbaar voor het stimuleren van meer
Pagina 2
afvalscheiding. Uit de inwonersparticipatie blijkt juist dat er meer behoefte is aan goede informatie en communicatie. Het voorstel is daarom om structureel € 3 per jaar per huishouden extra aan communicatie te besteden voor goede informatie en voor bewustwording en gedragsverandering. Indicatie communicatie
€/huishouden/jaar
Jaarlijkse kosten Communicatiecampagne
€3
Milieu
kg/inw/jaar
Verwachte afname restafval (toename GFT & PMD)
-5 tot -10
De belangrijkste interventie om te komen tot een afname van het restafval (en een betere afvalscheiding) bestaat uit een combinatie van een tweetal interventies: verlagen inzamelfrequentie restafval naar 1 keer per 4 weken en verhogen tarief lediging restafval. 3.1 Het verlagen van de inzamelfrequentie van de restafvalcontainers noodzaakt inwoners hun afval beter te scheiden Op dit moment is de inzamelfrequentie van de restafvalcontainers 1 x per 2 weken. Om te komen tot minder restafval kan de service op restafval worden verlaagd. Het beste resultaat wordt verkregen als de inzamelfrequentie van de restafvalcontainers wordt gereduceerd tot 1x per 4 weken. De lagere inzamelfrequentie noodzaakt inwoners daadwerkelijk hun afval beter te scheiden. Naar verwachting zal hierdoor vooral het GFT, maar ook het PMD beter gescheiden worden. 3.2 Zowel de bewonersenquête als de huidige praktijk laten zien dat 4- wekelijkse inzameling haalbaar is Uit de inwoners enquête blijkt geen grote weerstand tegen het verlagen van de inzamelfrequentie. Ongeveer 55% van de huishoudens heeft geen bezwaar tegen een verlaging naar 1 maal per 4 weken. 56% van de huishoudens biedt de restafvalcontainer al 13 keer of minder per jaar aan (gemiddeld 1 maal per 4 weken). Voor deze groep heeft een verlaging van de inzamelfrequentie geen gevolgen.
Iets minder dan een derde van de huishoudens biedt de container tussen de 14 en 23 keer per jaar aan. Ruim 12% van de huishoudens bood de restafval container 24, 25 of 26 keer per jaar aan in 2020. Deze laatste groep zal een flinke stap in het afval scheiden moeten zetten om voldoende te hebben aan 1 maal per 4 weken ledigen. Natuurlijk is goede voorlichting over afvalscheiding hierbij belangrijk. In Nederland zijn al ca. 55 gemeenten overgegaan op frequentieverlaging, waaronder meerdere buurgemeenten. De praktijk laat zien dat het een goede haalbare maatregel is. 3.3 We ontwikkelen flankerend beleid voor huishoudens waar de frequentieverlaging voor overlast kan zorgen Er zijn natuurlijk huishoudens waar de frequentieverlaging wel voor overlast kan zorgen. Denk bijvoorbeeld aan gezinnen met kinderen in de luierleeftijd of mensen met incontinentiemateriaal of medisch afval. We onderzoeken welk flankerend beleid het beste past bij de gemeente Duiven en de wensen van de inwoners. Samenvatting Scenario restafval 1 maal per 4 weken Kosten, excl. btw € /jaar Jaarlijkse inzamel en verwerkingskosten
-€ 56.022,52
€/huishouden/jaar -€ 5,31
Pagina 3
Milieu Verwachte afname restafval Verwacht totaal scheidingspercentage
ton/jaar -394
kg/inw/jaar -16 79%
In dit scenario is er financieel voordeel door de lagere kosten van inzameling (minder inzamelrondes) en de lagere kosten van verwerking van restafval. Voor de implementatie van dit scenario zal een eenmalig budget voor communicatie van ca. € 20.000,- nodig zijn. 4.1 Verhoging van het tarief voor het aanbieden restafval stimuleert afvalscheiding In combinatie met de verlaging van de inzamelfrequentie kan het tarief per lediging van een restafvalcontainer (variabel tarief) worden verhoogd. Hiervan gaat een prikkel tot betere afvalscheiding uit. Immers, voor afval dat niet in de restafvalcontainer komt hoeft niet te worden betaald. De variabele tarieven in de gemeente Duiven zijn in vergelijking met het gemiddelde tarief in Nederland bij gemeenten met eenzelfde vorm van diftar, zeer laag. 4.2 Verhoging variabel tarief sluit aan bij principe “de vervuiler betaalt” en amendement D66 en GroenLinks ingediend bij begrotingsbehandeling 2021 Een verhoging van de prijs per lediging betekent dat het huidige uitgangspunt voor de toerekening van de inzamel- en verwerkingskosten van het restafval aan het variabele tarief wordt losgelaten.
Bij de behandeling van de begroting 2021 is een amendement van D66 en GroenLinks aangehouden om te komen tot een andere verdeling tussen het vastrecht en het variabele tarief, waarbij zo veel mogelijk recht wordt gedaan aan het principe “de vervuiler betaalt”. Het voorstel om het variabele tarief te verhogen sluit hierbij aan. Het is belangrijk om bij de verdeling tussen vast en variabel tarief te waken voor de ‘diftarparadox’. Door veel kosten (ook vaste kosten) toe te rekenen aan het variabele tarief bestaat het risico dat bij een succesvol beleid er te weinig inkomsten zijn (variabel) om de totale kosten te dragen. Immers doordat minder containers worden aangeboden zijn er minder inkomsten. Voor de begroting 2022 zal tijdig een concreet voorstel gedaan worden voor het nieuwe ledigingstarief. We richten ons op een ledigingstarief van ca. € 5,- voor een 140 liter en ca € 8,- voor een 240 liter container (tarieven 2021: 140 liter: € 3,34, 240 liter: €5,75). Samenvatting Scenario verhoging diftar tarief Kosten, excl. btw € /jaar
€/huishouden/jaar
Jaarlijkse inzamel en verwerkingskosten -€ 58.858,19 -€ 5,58 Milieu ton/jaar kg/inw/jaar Verwachte afname restafval -191 -8 Verwacht totaal scheidingspercentage 77% Samenvatting combinatie scenario Kosten, excl. btw
€ /jaar
€/huishouden/jaar
Jaarlijkse inzamel en verwerkingskosten -€ 69.751,73 -€ 6,61 Milieu ton/jaar kg/inw/jaar Verwachte afname restafval -545 -22 Verwacht totaal scheidingspercentage 81%
Pagina 4
5.1 Door gescheiden inzameling van luiers meer service en minder restafval De gemeente Duiven kan vanaf medio 2021 ingezamelde luiers laten verwerken in de installatie van ARN in Weurt. Inzameling kan eerste instantie plaatsvinden bij het Afvalaanbiedstation. Het is een goede flankerende maatregel bij 4 wekelijkse inzameling restafval. Zie ook 3.3.
Overige interventies en beslispunten Naast de gekozen interventies staan er in het Grondstoffenplan beslispunten én kansen om de hoeveelheid restafval te verminderen en de hoeveelheid herbruikbare grondstoffen te laten stijgen. -
-
-
-
-
-
-
Zomerinzameling GFT. De inzameling van GFT blijft voorlopig hetzelfde. We wachten de resultaten af van een proef met wekelijkse GFT inzameling in de warme zomermaanden in de gemeente Westervoort. GFT inzameling bij hoogbouw Voor veel inwoners is nog winst te behalen in het gescheiden houden van het keukenafval (GF, Groente en Fruit). Dit geldt zeker voor bewoners van appartementen en hoogbouw. In overleg met bewoners kijken we hoe we de inzameling van GF bij appartementen en hoogbouw beter kunnen faciliteren. Inzameling Oud Papier en Karton De inzameling van OPK (Oud Papier en Karton) blijft voorlopig hetzelfde. De contractperiode van de huidige inzameling loopt tot 1 januari 2023. We gebruiken de tussenliggende periode om onderzoek te doen naar de meest optimale inzameling van OPK, daarbij overleggen we ook met verenigingen over hun rol van bij de inzameling. Inzameling PMD De inzameling van PMD laat nog steeds een stijgende lijn zien. Vanwege de goede kwaliteit van het ingezamelde PMD in de gemeente Duiven is ervoor gekozen om de huidige inzameling met zakken te handhaven. En de inzamelfrequentie van 1 maal per 2 weken ook te handhaven. Inzameling Textiel Voor wat betreft de textielinzameling kijken we samen met 2Switch naar mogelijkheden om de inzamelstructuur te optimaliseren.
Inzameling grof huishoudelijk afval/ Circulair Ambachtscentrum Op de middellange termijn willen we graag dat het Afvalaanbiedstation tot een Circulair Ambachtscentrum wordt, waarbij ook kringloop en repaircafé geïntegreerd worden. Zodat meer de nadruk komt op afvalpreventie en hergebruik. Ook op het huidige Afvalaanbiedstation valt nog werk te maken van betere scheiding van de verschillende aangeboden stromen. Minder grofvuil heeft immers ook gevolgen voor het behalen van de VANG resultaten. Gescheiden inzameling bij scholen Het afval bij scholen is formeel geen huishoudelijk afval. Anderzijds is het van groot belang om kinderen van jongs af aan kennis te laten maken met afvalscheiding. Daarom gaan we in 2021 aan de slag met het gescheiden inzamelen van afval bij scholen in het basisonderwijs.
Kanttekeningen 1.1 De gemeente (en haar inwoners) is een schakel in de keten bij het verminderen van afval Alleen maximaal scheiden en hergebruik op gemeenteniveau is onvoldoende om de Circulaire Economie te realiseren. De gemeente (en haar inwoners) is een schakel in de keten. De keten moet gesloten zijn om het doel te bereiken. Belangrijke schakels zijn:
Pagina 5
- bij het ontwerp van het product rekening houden met hergebruik; - demontage in verschillende materiaalsoorten; - materialen gebruiken die goed te recyclen zijn; - gerecycled materiaal maximaal inzetten. In het Rijksprogramma voor de Circulaire Economie is het sluiten van ketens een van de belangrijke doelen voor de komende jaren. Het realiseren van de landelijke ambitie van maximaal 30 kilogram huishoudelijk restafval per jaar in 2025 moet in dat licht worden bezien. 3.1 Service en kosten bij ruilen containers is aandachtspunt In Duiven maakt het merendeel van de inwoners gebruik van een kleine 140 liter container voor het aanbieden van het restafval. Niet meegerekend zijn de kosten die gemaakt moeten worden als huishoudens met een 140 liter container deze willen ruilen voor een 240 liter container. Vooral voor de groep huishoudens die de restafvalcontainer 24, 25 of 26 keer per jaar aanbiedt kan dit een optie zijn. Het voorstel is om deze huishoudens eerst via communicatie (afvalcoach) te helpen om beter afval te kunnen scheiden. Het huidige ruiltarief bedraagt 27,50 Euro per container. 3.2 Verlaging inzamelfrequentie restafval naar 1 x per 3 weken heeft weinig effect Een alternatief is om de inzamelfrequentie van restafval te verlagen naar 1 x per 3 weken.
Bij een inzamelfrequentie van 1x per 3 weken (= 17x per jaar) hebben inwoners gemiddeld ruimschoots de gelegenheid hun afval aan te bieden. Het aanbiedgemak blijft groot en er zijn fysiek nog steeds weinig belemmeringen om het afval minder goed gescheiden aan te bieden. De extra bronscheiding en de daarmee gepaard gaande kostenbesparing blijven daardoor ook beperkt. Daar komt bij dat de inzamelfrequentie voor restafval van 1x per 3 weken logistiek niet efficiënt uitvoerbaar is naast de tweewekelijkse inzameling van gft-afval. De consequentie daarvan is dat het verlagen van de inzamelfrequentie tot 1x per 3 weken niet of nauwelijks goedkoper is dan de huidige inzamelfrequentie van 1x er 2 weken.
Financiële paragraaf In 2021/2022 bedragen de kosten voor communicatie (implementatie 4 wekelijkse inzameling restafval per 1 januari 2022) eenmalig € 20.000,--. Deze kosten zijn niet meegenomen in de afvalstoffenheffing voor 2021, maar kunnen worden gedekt uit de voorziening “afvalinzameling”. Dit zal worden meegenomen in de Voorjaarsnota. Voor 2022 ramen we voor de maatregelen verlaging inzamelfrequentie restafval en verhogen tarief lediging restafvalcontainer een positief saldo van - € 69.751,73. Zie ook tabellen hierboven. Aanbeveling is om na het jaar van implementatie (dus vanaf 2022) jaarlijks een bedrag van € 32.000,- te begroten voor structurele communicatie. Daarnaast zijn er kosten voor flankerend beleid, zoals de luierinzameling. De kosten van de luierinzameling ramen we op € 12.000,-. Bij het ter beschikking stelling van het structurele budget voor communicatie resteert naar verwachting een positief saldo van € 25.757,--. Dit zal worden meegenomen in de berekening van de tarieven voor de afvalstoffenheffing, welke worden voorgelegd bij de behandeling van de Begroting 2022.
Pagina 6
Participatie en communicatie Dit nieuwe beleid is tot stand gekomen door een goede samenspraak met de inwoners van de gemeente en met de gemeenteraad. In het najaar van 2019 nodigden wij op verschillende manieren inwoners uit om met ons mee te denken hoe we samen tot minder restafval kunnen komen. Er is veel informatie opgehaald: - een enquête onder 4412 inwoners: 832 reacties op de bewonersenquête, een hoge respons en een representatieve uitslag; - Inspiratieavond ‘hoe komen we tot minder (rest-)afval’ tijdens dialoogweek gemeente Duiven; - Groen(e) markt tijdens dialoogweek gemeente Duiven: informatie en inspiratie over minder afval, uitreiken keukenbakjes; - Eenmalige bijeenkomst klankbordgroep over mogelijke scenario’s; - Daarnaast ontvingen we ook suggesties en opmerkingen van inwoners via social media. Er is uitgebreid gecommuniceerd tijdens het proces om samen tot minder afval te komen, via de verschillende kanalen. De campagne Samen1Nergie van het programma Circulaire Economie is hierbij het uitgangspunt. Inwoners vertellen bijv. in filmpjes over hoe zij met afvalscheiding omgaan. De inbreng van inwoners is waar mogelijk meegenomen in het Grondstoffenplan. Het is belangrijk om inwoners en deelnemers aan de klankbordgroep op de hoogte te houden van ontwikkelingen en de besluitvorming.
Momenten om een terugkoppeling te geven op het proces aan inwoners zijn: - Voorafgaand aan de bespreking op de politieke avond; - Na besluitvorming in de Raadsvergadering. Intergemeentelijke samenwerking Bijlagen 201494304 Raadsbesluit Samen minder afval Duiven 201494303 Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven 201494063 Enigma Research – Duiven- Van Afval naar Grondstof, resultaten bewonersonderzoek september 2019
Duiven, 19 januari 2021. Burgemeester en wethouders van Duiven,
ing. C.J.(Chris) Papjes secretaris
H.C.M. (Ineke) Knuiman loco-burgemeester
Pagina 7
1 2. Concept Raadsbesluit Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf
*ZFD8332CF18* RAADSBESLUIT Zaak- & documentnr. :
Z/21/075661/201494304
Datum besluitvorming :
23 februari 2021
__________________________________________________________________________ Onderwerp
:
Grondstoffenplan Samen minder afval
Samenvatting De gemeente Duiven heeft de ambitie verdere stappen te zetten naar meer preventie, scheiding en hergebruik van huishoudelijk afval. In het Grondstoffenplan Samen minder afval staan maatregelen die zorgen voor betere afvalscheiding, meer hergebruik van grondstoffen, minder afval en tegemoet komen aan wensen van inwoners. De gemeente stelt zich het doel om de hoeveelheid restafval te verminderen naar maximaal 90 kilo restafval per inwoner in 2025. De raad besluit 1. Het “Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven” 2021 vast te stellen; 2. Structureel budget beschikbaar te stellen voor communicatie over afvalscheiding, te dekken uit de afvalstoffenheffing; 3. Per 1 januari 2022 de inzamelfrequentie van restafval te verlagen naar 1 keer per 4 weken; 4. Per 1 januari 2022 het tarief voor de lediging van restafval te verhogen; 5. Een inzamelmogelijkheid te realiseren voor luiers en incontinentiemateriaal.
de griffier,
de voorzitter,
drs. W.R. (Wouter) Bosch
mr. H.B. (Huub) Hieltjes
1 3. Bijlage - Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf
GRONDSTOFFENPLAN GEMEENTE DUIVEN
GRONDSTOFFENPLAN GEMEENTE DUIVEN
Weergave van de inhoud van een gemiddelde restafvalcontainer uit de gemeente Duiven (2019)
de Jonge Milieu Advies, [13-01-2021] Utrechtseweg 9, 3704 HA Zeist T. 030 699 15 99 - info@jma.nl www.jma.nl
1.
Inleiding ............................................................................................................................................................ 8
1.1
Samenvatting.................................................................................................................................................................................. 9
2.
Beleidskaders ...............................................................................................................................................12
2.1
Nederlands afvalbeleid ........................................................................................................................................................... 12
2.2
VANG-HHA ................................................................................................................................................................................... 12
2.3
Fiscale vergroening .................................................................................................................................................................. 12
2.4
Producentenverantwoordelijkheid ................................................................................................................................... 13
2.4.1 Elektrische en elektronische apparaten ......................................................................................................................... 13 2.5
Afvaldriehoek .............................................................................................................................................................................. 13
3.
Evaluatie .........................................................................................................................................................15
4.
Huidige resultaten ......................................................................................................................................17
4.1
Service ............................................................................................................................................................................................ 17
4.2
Restafval naar landelijke doelstellingen ......................................................................................................................... 19
4.3
Resultaten ..................................................................................................................................................................................... 20
4.4
Bronscheiding en scheidingspotentieel .......................................................................................................................... 20
4.4.1 Scheidingspercentage huishoudelijk restafval............................................................................................................. 21
5.
Samenvatting resultaten participatie..................................................................................................22
5.1
Tevredenheid afvalinzameling algemeen ....................................................................................................................... 22
5.1.1 Ledigingsfrequentie ................................................................................................................................................................. 23 5.1.2 Afvalscheiding............................................................................................................................................................................. 23 5.2
Hoofd afvalstromen .................................................................................................................................................................. 24
5.2.1 Keukenafval ................................................................................................................................................................................. 24 5.2.2 PMD ................................................................................................................................................................................................. 24 5.2.3 Oud Papier en Karton (OPK) ................................................................................................................................................ 24 5.3
Informatievoorziening ............................................................................................................................................................ 24
5.4
Afvalaanbiedstation en Kringloop ..................................................................................................................................... 25
5.5
Inspiratiesessie/bewonersavond ...................................................................................................................................... 25
5.6
Groen(e)Markt ........................................................................................................................................................................... 25
3 Grondstoffenplan gemeente Duiven
5.7
Klankbordgroep ......................................................................................................................................................................... 25
5.8
Terugkoppeling inwoners ..................................................................................................................................................... 26
6.
Visie op de toekomst ..................................................................................................................................27
7.
Communicatie ...............................................................................................................................................30
7.1
Circulaire economie en communicatie ............................................................................................................................ 30
7.2
Verder gaan we doen ............................................................................................................................................................... 31
7.3
Kernboodschap(pen) .............................................................................................................................................................. 32
7.4
Het gewenste resultaat ........................................................................................................................................................... 33
7.5
Samen met Westervoort ........................................................................................................................................................ 33
7.6
Educatie en afvalscheiding op scholen ............................................................................................................................ 33
7.7
Resultaten communicatie ...................................................................................................................................................... 33
8.
Mogelijke interventies...............................................................................................................................35
8.1
Basis op orde ............................................................................................................................................................................... 36
8.2
Zomerinzameling GFT ............................................................................................................................................................. 36
8.2.1 GFT in hoogbouw ...................................................................................................................................................................... 37 8.3
Oud papier en karton ............................................................................................................................................................... 37
8.4
PMD ................................................................................................................................................................................................. 37
8.5
Luiers .............................................................................................................................................................................................. 37
8.6
Textiel ............................................................................................................................................................................................. 38
8.7
Verlagen inzamelfrequentie restafval .............................................................................................................................. 38
8.7.1 Flankerend beleid ..................................................................................................................................................................... 40 8.8
Verhogen tarief lediging restafval ..................................................................................................................................... 40
8.9
Combinatie scenario, verlaging ledigingsfrequentie, verhoging prijs ............................................................... 41
9.
Voorgestelde besluiten .............................................................................................................................42
4 Grondstoffenplan gemeente Duiven
Aansluitingen:
Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van het inzamelsysteem.
AEEA:
Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparaten (voorheen Wit- en Bruingoed) Dit is een apart afgescheiden gedeelte van het huishoudelijk afval.
Afval
Stoffen, materialen en/of producten waarvan de eigenaar zich wil ontdoen.
Afval beheerkosten:
Alle directe en indirecte kosten die gemaakt worden ten behoeve van het afvalbeheer.
Afvalaanbiedstation:
Een locatie die specifiek bestemd is voor het brengen van gescheiden huishoudelijk afval en grofvuil.(Afvalaanbiedstation: Aas)
Afvaldriehoek:
De afvaldriehoek toont in één oogopslag de beïnvloedbare aspecten van het afvalbeleid: dienstverlening, milieu en kosten. De gemeente voert op al die aspecten regie. Hoe, dat is de uitkomst van de politieke keuzes die de gemeenteraad maakt in het grondstoffenplan. Zo ontstaat evenwicht tussen wensen van burgers, financiële middelen en milieurendement. De landelijke ontwikkeling in het streven naar een circulaire economie zet vooral in op de laatstgenoemde aspect.
Afvalstoffenheffing:
De heffing aan huishoudens in de gemeente waarmee de afvalbeheerkosten bekostigd worden.
Dienstverlening:
Onderdeel van de afvaldriehoek. Hiermee wordt uitgedrukt op welke wijze de verschillende afvalstromen worden ingezameld: het omvat de beschikbare inzamelmiddelen, -frequenties en de te scheiden fracties.
Diftar:
Gedifferentieerd tarief. De afvalstoffenheffing wordt gesplitst in een vast tarief en een variabel tarief. Het vaste tariefdeel wordt bij elk huishouden in rekening gebracht. Per huishouden wordt geregistreerd hoeveel afval aangeboden wordt. Hoe meer afval een burger aanbiedt hoe hoger het variabele deel van de afvalstoffenheffing zal zijn. Omgekeerd levert betere afvalscheiding en het aanbieden van minder afval een lagere variabele afvalstoffenheffing op.
Fractie:
Een fractie is de relatieve hoeveelheid van een bepaald bestanddeel in een mengsel. Fracties zijn daarmee een van de manieren om een concentratie uit te drukken. De relatieve hoeveelheid kan op verschillende manieren worden uitgedrukt.
Glas:
Glazen verpakkingsmateriaal, afgescheiden gedeelte van het huishoudelijk afval, bestaande uit flessen, potten en dergelijke.
5 Grondstoffenplan gemeente Duiven
Grof huisvuil:
Restafval dat te groot en-/of te zwaar is om in de container te stoppen. Denk daarbij aan oude meubels, vloerbedekking en dergelijke
Hoogbouwklasse
Het percentage hoogbouwwoningen in een gemeente. Duiven valt onder hoogbouwklasse D, 0-19% hoogbouw met ca. 13% hoogbouw.
Inzamelfrequentie:
Het aantal keer dat een fractie aan huis wordt ingezameld.
KCA:
Klein Chemisch Afval: Een deel van het huishoudelijk afval waar chemische stoffen in zitten die schadelijk zijn voor de gezondheid en voor het milieu. Het afval bevat bijvoorbeeld lood, kwik, cadmium, chroom of organische oplosmiddelen. Deze stoffen verontreinigen reststoffen (slakken en rookgasreinigingsresidu) waardoor die moeilijk nuttig kunnen worden toegepast. Ook veroorzaken ze bij verbranding luchtvervuiling en bij storting vervuilen ze het grondwater. KCA wordt gescheiden ingezameld op de milieustraat en met de chemokar.
Kosten:
Hier worden de afval beheerkosten inzichtelijk gemaakt. Onderdeel van de afvaldriehoek.
Milieurendement:
Hiermee worden de inzamel- en scheidingsprestaties uitgedrukt in kilogram per inwoner per jaar of scheidingspercentage. Onderdeel van de afvaldriehoek.
Minicontainer:
Inzamelmiddel aan huis. Minicontainers hebben een volume van 140 of 240 liter.
Omgekeerd Inzamelen:
Het verhogen van de service op in te zamelen grondstoffen en het verlagen van de service op restafval (bijvoorbeeld door het restafval minder frequent in te zamelen of het te laten wegbrengen naar een verzamelcontainer).
OPK:
Oud Papier en Karton. Dit is een apart afgescheiden gedeelte van het huishoudelijk afval.
PMD:
Plastic, Metaal en Drankenkartons. Afkorting voor verpakkingsafval.
Restafval:
Het gedeelte van de afvalstroom van particuliere huishoudens dat overblijft nadat alle bruikbare en recyclebare afvalstromen van de hoofdstroom zijn gescheiden.
Scheidingspercentage:
Het deel van het totale aanbod aan afvalstoffen van huishoudens dat gescheiden wordt aangeleverd.
Textiel:
Verzamelnaam voor een apart afgescheiden gedeelte van het huishoudelijk afval, bestaande uit kapotte of hele kleding, schoeisel en woontextiel zoals gordijnen.
VANG:
Het landelijke programma Van Afval Naar Grondstof. www.vang-hha.nl
Verzamelcontainer:
Inzamelmiddel voor afvalstoffen in de buurt. Verzamelcontainers kunnen bovenof (semi)ondergronds geplaatst zijn.
6 Grondstoffenplan gemeente Duiven
Ook de gemeente Duiven is op weg Van Afval Naar Grondstof. In dit plan gaan we achtereenvolgens in op het landelijke beleid en de huidige stand van zaken, met een korte evaluatie van het aflopende beleid. Vervolgens belichten we de inwonersparticipatie. Daarna beschrijven we visie en doelstellingen voor het nieuwe beleid en mogelijke scenario’s die we vervolgens langs de doelstellingen leggen. We eindigen met de voorgestelde interventies om het nieuwe beleid vorm te geven.
N.B Het beleid in Nederland is er op gericht om van afval naar grondstof te gaan. Veel gemeenten (ook Duiven) kiezen er daarom voor om te spreken over Grondstoffenbeleid in plaats van Afvalbeleid. In het dagelijkse spraakgebruik wordt nog vaak het woord afval gebruikt. In dit plan spreken we meestal over grondstoffen en grondstoffenbeleid. Soms als het logischer is over afval en afvalbeleid.
Afval en grondstoffenbeleid is een zaak van lange adem. Beleidsinterventies in het afvaldomein hebben vaak tijd nodig om in te slijpen. Logisch, want het scheiden van afval heeft veel te maken met het gedrag van mensen in hun eigen huis. Gedragsveranderingen hebben doorgaans tijd nodig. De Corona pandemie heeft een zeer plotselinge verandering in het gedrag rond afval laten zien. De hoeveelheid huishoudelijk afval nam in korte tijd enorm toe (tussen de 10 en 20%). Het thuiswerken was hiervan een belangrijke oorzaak. Ook de aard van het afval veranderde; bijvoorbeeld door de stijging van de bestellingen via internet nam de hoeveelheid karton enorm toe. Het thuis blijven heeft blijkbaar ook een impuls gegeven aan het opruimen van het huis. De Afvalaanbiedstations in Nederland zijn overspoeld met bezoekers die grof huishoudelijk afval kwamen aanbieden. Het jaar 2020 is dus zeker niet representatief als het gaat om de ontwikkelingen rond afval en grondstoffen. Voor het maken van dit plan maken we gebruik van de gegevens tot en met 2019.
Dit grondstoffenbeleidsplan is gemaakt door: Anita de Graaf Anne van Seters Lisa Polman Dorothe Jacobs Lucinda Berendsen Piet Burgering
Beleidsmedewerker afval Medewerker afval Communicatieadviseur Medewerker Participatie duurzaamheid en energie Adviseur Financiën Extern adviseur
7 Grondstoffenplan gemeente Duiven
De gemeente Duiven heeft al goede resultaten behaald met haar Grondstoffenbeleid, met ca. 122 kg restafval per persoon per jaar is Duiven goed op weg. Een volgende stap is wel nodig om aan de ambities uit het Rijksprogramma VANG te voldoen. Momenteel lukt het scheiden van afvalstromen in de gemeente Duiven al goed. Mede als gevolg van de diftar-strategie behoort Duiven wat betreft afvalscheiding bij de voorlopers in Nederland. Zowel in de eigen hoogbouwklasse als in het totaal. In 2018 is een coalitieakkoord gesloten waarbij is aangegeven dat de inwoners zo veel mogelijk moeten worden betrokken bij beleidsontwikkeling.
Om aan de klimaatdoelstellingen te voldoen zijn de gemeenten Westervoort en Duiven in 2018 gezamenlijk gestart met het programma ‘Circulaire Economie’. Dit programma is erop gericht om de veranderingen die op ons afkomen op het gebied van energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie op te pakken. Circulariteit: ‘’Door de schaarste van grondstoffen moeten we anders nadenken hoe we met deze grondstoffen omgaan.
Circulaire economie is gericht op het optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen in het hele proces van productie tot gebruik.’’ Zodoende dient afvalbeleid te worden bezien in het licht van het grotere geheel van de circulaire economie, waarbij afval juist als grondstof voor nieuwe producten kan gelden. Samen met haar inwoners streeft de gemeente daarom naar een leven met minder afval. In dit rapport wordt in kaart gebracht op welke manier inwoners op dit moment hun afval scheiden en wat de gemeente kan doen om het scheiden van afval te stimuleren en nog eenvoudiger te maken. Een ander onderdeel is het verkennen van mogelijke scenario’s die kunnen zorgen voor een betere afvalscheiding en minder restafval. Er wordt onderzocht welke interventies kunnen bijdragen aan het behalen van de Rijksdoelstellingen die zijn vertaald in de VANGdoelstellingen. Aansluitend is het van belang de gevolgen voor kosten en service van de scenario’s in kaart te brengen.
8 Grondstoffenplan gemeente Duiven
Voorafgaand aan het bewonersonderzoek in september 2019 is er een werksessie met de gemeenteraad geweest. Tijdens deze werksessie is een overzicht gegeven van het huidige Nederlandse afvalbeleid. Ook is besproken waar gemeente Duiven staat ten opzichte van de landelijke doelstellingen en ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. De uitgangspunten van het nieuwe te vormen afvalbeleid zijn besproken. Daarnaast zijn ook de doelen voor het participatietraject vanuit de gemeente met haar inwoners besproken.
1.1 Samenvatting De gemeente Duiven is op weg naar een nieuw grondstoffenbeleid. Dit nieuwe beleid is tot stand gekomen door een goede samenspraak met de inwoners van de gemeente en met de gemeenteraad. Iedereen is zich bewust van het belang om de hoeveelheid restafval af te laten nemen en de afvalscheiding te verbeteren. Alhoewel de VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling voor 2020 niet is gehaald, heeft de gemeente Duiven wel forse stappen gezet. In dit grondstoffenplan geven we aan welke stappen we voorstellen om de hoeveelheid restafval verder te doen afnemen. De ambitie van het Uitvoeringsprogramma VANG-Huishoudelijk Afval is om in 2020 te komen tot 75% afvalscheiding. Deze ambitie is geconcretiseerd in een hoeveelheid huishoudelijk restafval (fijn én grof huishoudelijk restafval samen) van maximaal 100 kilogram per inwoner in 2020.
Ook is een ‘wensbeeld’ benoemd: maximaal 30 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2025.
In de onderstaande tabel staat de huidige situatie in de gemeente Duiven aangegeven. Uit de sorteeranalyse blijkt dat er nog grondstoffen in het restafval zitten. Door een betere afvalscheiding kan de hoeveelheid restafval dalen en kunnen de ingezamelde hoeveelheden grondstoffen toenemen. Tabel 1.1 gescheiden ingezamelde hoeveelheden Gemeente Duiven 2019
kg/inw
Restafval totaal
122
Restafval Fijn Huishoudelijk
100
Restafval Grof Huishoudelijk
22
GFT
126
Oud Papier en Karton
53
PMD
28
Textiel
4
Glas
22
KCA
1
AEEA
5
De doelstelling van de gemeente Duiven is om van 122 kilo restafval in 2019 (fijn- en grof restafval) te komen tot 90 kilo in 2025 en circa 60 kilo in 2030. Net als bij de landelijke VANG doelstellingen willen we daarbij oog houden voor de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen. Het doel is immers om naar een circulaire economie te komen. Voor die circulaire economie zijn goed herbruikbare grondstoffen van het grootste belang.
9 Grondstoffenplan gemeente Duiven
Fig. 1.1 Doelstelling kilo’s restafval
kg/inw 140 120 100 80 60 40 20 0 2015
2020
2025
2030
2035
2040
2045
2050
2055
Het proces Om het proces om te komen tot een nieuw beleid goed van start te laten gaan en werd gestart met een raadsinformatiebijeenkomst. Aan de hand van het landelijke afvalbeleid werd vastgesteld waar de gemeente Duiven nu staat en wat de ambities zijn. Daarnaast werd gesproken over de inwonerparticipatie. De participatie kreeg in eerste instantie vorm door een uitgezette enquête. Daarna was er een inspiratiesessie met inwoners om te onderzoeken welke interventies op draagvlak kunnen rekenen. De input van de inwoners werd, gecombineerd met ervaringen elders in het land omgezet naar voorlopige scenario’s. Deze scenario’s werden vervolgens besproken met een klankbordgroep van inwoners en tijdens een raadssessie. Het totaal van het voorgaande proces vormt de basis voor dit grondstoffenbeleid. De uitkomsten Zoals aangegeven is de inwonerparticipatie opbouwend en prettig verlopen. Uit de enquête kwamen veel suggesties om tot een vermindering van de hoeveelheid restafval en verbetering van de afvalscheiding te komen. Bij de totstandkoming van het beleid is gekeken naar haalbaarheid van deze wensen en suggesties. Niet alles wat gewenst is kan immers (op korte termijn). Wel is steeds is aangegeven waarom wel of niet voor een interventie wordt gekozen.
Uit het gehele participatietraject bleek duidelijk het enorme belang dat door inwoners werd gehecht aan goede communicatie over afval en afvalscheiding. Om resultaat te bereiken is het van belang om doorlopende communicatie op te zetten. Het voorstel is hiervoor jaarlijks vanaf 2022, € 32.000,- vrij te maken. Daarbij willen we bij het ontwikkelen en uitrollen samenwerken met de gemeente Westervoort waar dat kan. De belangrijkste interventie om te komen tot een afname van het restafval (en een betere afvalscheiding) bestaat uit een combinatie van een tweetal interventies. Het verlagen van de inzamelfrequentie van restafval. We gaan het restafval niet 1 maal per twee weken inzamelen, maar 1 maal per 4 weken. Zowel in de enquête als in de huidige praktijk zien we dat deze interventie haalbaar is. Daarbij zullen we wel flankerend beleid ontwikkelen, bijvoorbeeld voor gezinnen met kinderen in de luiers. In combinatie met de verlaging van de inzamelfrequentie zullen we de prijs per lediging van een restafvalcontainer (en van stortingen in een restafval verzamelcontainer) verhogen. Daarbij zullen we ook, zoals aangegeven in het aangehouden amendement bij de begroting 2021, kijken naar de verhouding tussen het vaste- en het variabele tarief.
10 Grondstoffenplan gemeente Duiven
De inzameling van GFT blijft voorlopig hetzelfde. We wachten af wat de resultaten van een proef met wekelijkse GFT inzameling in de warmere periode in de gemeente Westervoort zijn. De inzameling van OPK (Oud Papier en Karton) blijft voorlopig hetzelfde. De contractperiode van de huidige inzameling loopt tot 1 januari 2023. We gebruiken de tussenliggende periode om onderzoek te doen naar de meest optimale inzameling van OPK, daarbij overleggen we ook met verenigingen over hun rol van bij de inzameling. De inzameling van PMD laat nog steeds een stijgende lijn zien. Vanwege de goede kwaliteit van het ingezamelde PMD in de gemeente Duiven is ervoor gekozen om de huidige inzameling met zakken te handhaven. Voor wat betreft de textielinzameling kijken we samen met 2Switch hoe de textielinzameling verder geoptimaliseerd kan worden. Op de middellange termijn willen we graag dat het Afvalaanbiedstation zal worden tot een Circulair Ambachtscentrum waarbij ook kringloop en repaircafé geïntegreerd worden. Zodat meer de nadruk komt op afvalpreventie en hergebruik. Maar ook op het huidige Afvalaanbiedstation valt nog werk te maken van betere scheiding van de verschillende aangeboden stromen. Minder grofvuil heeft immers ook gevolgen voor het behalen van de VANG resultaten.
11 Grondstoffenplan gemeente Duiven
Het Europees beleid stelt kaders waaraan het afvalbeleid in de landen van de EU moet voldoen. Het Europees beleid streeft naar een circulaire economie. Europa beschikt in beperkte mate over grondstoffen en wil daarvoor op lange termijn niet afhankelijk zijn van anderen. Het Europees beleid wordt overgenomen in het landelijk afvalbeleid en door de gemeenten overgenomen in het eigen beleid voor afvalbeheer. Hieronder staat een korte samenvatting van het landelijk beleid en de op dit moment relevante actuele onderwerpen voor een nieuw grondstoffenbeleid voor de gemeente Duiven.
2.1 Nederlands afvalbeleid De Europese afvalwetgeving is geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving in de vorm van de Wet milieubeheer (Wm) en het Landelijk afvalbeheerplan (LAP). De Wet milieubeheer verplicht de gemeenten zorg te dragen voor inzameling en verwijdering van afvalstoffen van huishoudens. Deze zorgplicht kent zijn oorsprong in het beschermen van de volksgezondheid. Gemeenten hebben de plicht om het huishoudelijk restafval en het (gescheiden aangeboden) GFT-afval bij elk perceel in te zamelen. Ook zijn zij verplicht papier en karton, verpakkingsafval, glas, textiel, klein chemisch afval, elektr(on)ische apparaten en asbesthoudend afval, gescheiden in te zamelen.
2.2 VANG-HHA1 Om de doelen van het programma ‘Nederland Circulair in 2050’ te halen, moet het huishoudelijk afval beter worden gescheiden. De ambitie is om te komen tot 100 kg restafval per persoon per jaar in 2020. In 2025 zouden we dan moeten komen tot slechts 30 kg restafval per persoon per jaar, om uiteindelijk richting 100% te gaan. In het uitvoeringsprogramma VANG huishoudelijk afval is verder uitgewerkt hoe deze doelstelling wordt bereikt. Dit programma bestaat uit vier actielijnen met daaronder een breed scala aan activiteiten waarop wordt ingezet: preventie, afvalscheiding en recycling krijgen de aandacht. Een logisch gevolg van dit beleid is dat de hoeveelheid huishoudelijk restafval dat verwerkt wordt in verbrandingsinstallaties sterk zal gaan afnemen de komende jaren. De vier actielijnen die het uitvoeringsprogramma hanteert zijn als volgt: 1. 2. 3. 4.
Gemeenten formuleren ambitieuze beleidsdoelen Gemeenten zijn in staat om werk te maken van de eigen beleidsdoelen Burgers zijn gemotiveerd bij te dragen aan afvalpreventie en afvalscheiding Ketenpartijen werken samen aan het sluiten van ketens.
2.3 Fiscale vergroening In het regeerakkoord is de ambitie uitgesproken om de vergroening van het belastingstelsel te versterken. De verhoging van de afvalstoffenbelasting is één van deze milieubelastingen. In het belastingplan voor 2019 heeft de regering besloten om per 1 januari 2019 de afvalstoffenbelasting fors te verhogen van € 13,21 naar € 32,12 per ton. Sinds 2020 wordt deze belasting geheven op al het (rest)afval dat in Nederland ontstaat en dat in Nederland of in het buitenland gestort of verbrand wordt. Op deze manier wil het kabinet dat Nederland meer grondstoffen gaat hergebruiken en minder afval gaat verbranden. Deze belasting bedraagt in 2020 € 32,63, voor 2021 is dit € 33,15.