A1b. 201697747-Programma Centrum Duiven koers en strategie

Programma Centrum Duiven Koers en strategie Definitief

Programma Centrum Duiven

1

colofon

projectnaam Programma Centrum Duiven datum 8 april 2025 projectnummer P07137 opdrachtgever Gemeente Duiven BRO projectleider FSi projectteam LvdH, LFa bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Programma Centrum Duiven

2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Cijfers en benchmark

31

2

Programma Centrum: Koers en strategie

5

3

Marktruimte en behoefte

37

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Positionering Functionele opgaven Ruimtelijke opgaven Overige opgaven Strategie en uitvoering

6 6 8 11 12

4

Sessie met vastgoed en ondernemers

38

Beleid en onderzoeken

15

3.1 3.2 3.3 3.4

16 16 16 17

3

4

5

Provinciaal Regionaal Gemeentelijk Plannen en initiatieven

Trends

18

4.1 4.2 4.3

19 20 20

Betekenis boodschappen doen Betekenis recreatief winkelen Betekenis horeca

Analyse vraag en aanbod

22

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Demografische cijfers Aanbod Ruimtelijke analyse Koopstromen Samenvattende SWOT

23 24 25 25 27

Analyse bezoekersenquête

29

Bijlagen

1

Programma Centrum Duiven

3

1

Inleiding



Zijn er kansen om anderen doelgroepen, zoals inwoners van omliggende plaatsen, toeristen en recreanten en bezoekers van Retailpark Duiven, naar het centrum van Duiven te trekken?

Aanleiding Voor het centrum van Duiven is een stedenbouwkundige visie opgesteld, ‘Vitaal Centrum Duiven: Een Uitnodigend Dorpshart’. De eerste drie fasen zijn doorlopen. De vierde fase staat op het punt van beginnen. Dit houdt in dat het grasveld in het centrum wordt ingevuld met appartementen en dat er mogelijk enkele commerciële ruimten worden toegevoegd in de plint aan de Pastoriestraat. Daarnaast wordt het overdekte winkelcentrum ‘De Passage’ herontwikkeld. Een deel van de leegstand wordt ingevuld door verplaatsing van Jumbo. Andere ontwikkelingen in het centrum zijn onder meer de verplaatsing van de school en toevoegen van woningen. Vooralsnog is veel fysiek gewerkt aan het centrum. Een integrale visie ontbreekt. De stedenbouwkundige visie moet worden vertaald naar een algemeen en concreet plan voor het centrum. Belangrijk daarbij zijn vier

Betrekken van belanghebbenden De nieuwe centrumvisie moet duidelijkheid creëren en overzicht bieden voor gemeente, ondernemers én vastgoedeigenaren. Dit betekent ook dat er voldoende draagvlak moet zijn onder deze belanghebbenden. Dit vraagt om goede participatie van stakeholders. In elke fase van het proces zijn gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren betrokken. De visie is tot stand gekomen met input van diverse belanghebbenden: 

middel van diverse interactieve sessies  

ven. Vanuit bewoners is tevens informatie beschikbaar op basis van het recente koopstromenonderzoek Oost-Nederland.

aansluit bij het DNA van Duiven, de lokale identiteit. De integrale visie

aan een toekomstbestendig centrum van Duiven. Doel- en vraagstelling Gelet op bovenstaande heeft de gemeente Duiven behoefte aan een integrale centrumvisie. De visie schetst de koers voor de komende jaren en geeft een concrete strategie om invulling te geven aan de koers. Ook

Gemeente Duiven heeft behoefte aan een integrale centrumvisie…

Bezoekers (ook bewoners) zijn betrokken door middel van een grootschalige enquête, fysiek afgenomen in het centrum van Dui-

& aanbod. Deze moeten allemaal terugkomen in een integrale visie, die

een strategie met daarin projecten met concrete doelen die bijdragen

Gemeente en diverse ambtelijke disciplines zijn betrokken in de stuurgroep en door middel van diverse interactieve sessies.

kernwaarden: sociale waarde, mobiliteit, gastvrijheid en programmering

schetst de koers voor het centrum. Dit moet worden doorvertaald naar

Ondernemers en eigenaren zijn betrokken in de stuurgroep en door

Resultaat Het resultaat van het onderzoek is drieledig: 

een integrale visie die bestaande toekomstvisies en plannen bundelt in één koersdocument,



visueel vormgegeven in een functiekaart met doelstellingen,



vertaald in een strategie met concrete projecten voor de komende jaren.

moet de visie antwoord geven op de volgende vragen: 

Hoe kunnen inwoners van Duiven, Loo en Groessen meer worden gebonden aan het centrum van Duiven? …met een duidelijke koers en concrete doelen en projecten

Programma Centrum Duiven

4

2

Programma Centrum: Koers en strategie

Door middel van uitvoerige analyse, de bezoekersenquête en diverse gesprekken met stakeholders hebben we voldoende input verzameld om samen een stip op de horizon te zetten voor het centrum van Duiven. In dit hoofdstuk gaan we eerst in op de positionering van het centrum. Daarna staan we stil bij functionele, ruimtelijke en juridisch/overige opgaven voor de toekomst. Tot slot bespreken we de strategie en uitvoering.

Programma Centrum Duiven

5

2.1

Positionering

Gemengd profiel met focus op boodschappen en verblijf Voordat we de opgaven voor het centrum van Duiven bepalen, moeten we een goed beeld hebben van de functie en de positionering van het centrum. De opgaven staan immers niet op zichzelf. Ze hebben als doel om de positionering van het centrum te versterken. Dus wat is nu precies de functie van het centrum? Waar willen we naar toe werken? Het centrum van Duiven heeft in de basis een boodschappenfunctie. Het is een uitstekende plek om boodschappen te doen. Dat is in de toekomst niet anders. De boodschappenfunctie van het centrum is belang-

2.2

Functionele opgaven

Functionele mogelijkheden Op functioneel gebied zijn er verschillende mogelijkheden om het centrum van Duiven te versterken. Het gaat dan om functies en voorzieningen die bijdragen aan de positionering van het centrum. Dit betekent behoud en versterking van de goede boodschappenbasis, kwalitatieve versterking van recreatief winkelaanbod en versterking van de functiediversiteit. Focus ligt ook op een goede verblijfskwaliteit. Uitbreiding van verblijfshoreca en versterking van het Remigiusplein als bruisend hart van het centrum staan centraal.

rijk voor de consument in Duiven en omgeving, maar ook voor het functioneren van het centrum. Supermarkten gaan daarbij als trekker voorop.

Een goede dagelijkse winkelbasis vormt het fundament Het centrum heeft een belangrijke boodschappenfunctie. Een goede da-

Dit betekent niet dat geen ruimte is voor ander winkelaanbod. De focus ligt weliswaar bij boodschappenaanbod, aanvullend is ook perspectief

gelijkse winkelbasis vormt het fundament voor het centrum. Er zijn twee

voor recreatief winkelaanbod. Is het centrum een plek om recreatief te

derd, maar verplaatst en moderniseert. Verdere versterkingsmogelijkhe-

winkelen? Nee, recreatief winkelaanbod in het centrum van Duiven

den zijn er op het gebied van (vers)speciaalaanbod. Meer variëteit bin-

wordt meer doelgericht en efficiënt bezocht. Voor die ene nieuwe outfit

nen dit aanbod versterkt de boodschappenbasis van het centrum.

Sterk boodschappenaanbod vormt de basis voor het centrum

grote moderne supermarkten (service en discount). Jumbo is wat verou-

of dat nieuwe paar schoenen. Perspectief is er als de basis op orde is. Het centrum is bovendien meer dan alleen winkels. Dit betekent dat ook aandacht is voor ambachten, horeca, leisure en maatschappelijke func-

Kansen en opgaven 

ties. Deze functies zorgen voor een breder bezoekmotief én nodigen consumenten uit om langer te verblijven. Dit is belangrijk, want verblijf is belangrijk. Het centrum van Duiven heeft voldoende perspectief om een aantrekkelijke verblijfsplek te zijn. Dit vraagt wel om een stevige impuls:



versterking van het horecaplein als hart van het centrum en versterking van de openbare ruimte, zodat ook die uitnodigt om te verblijven.  Het centrum van Duiven is een boodschappencentrum+, met een goede functiediversiteit, waar consumenten uitstekend kunnen verblijven. Daar moeten we met zijn allen aan werken. En dat gaan we doen!

Programma Centrum Duiven

Mogelijke aanvullingen zijn bijvoorbeeld een AGF-winkel, koffie/thee of buitenlandse delicatessen. Een combinatie van verschillende verszaken (vershof) of een winkel in combinatie met horeca (blurring) kan exploitatie aantrekkelijker maken. Veel consumenten combineren een bezoek aan supermarkten en versspeciaalzaken. Ruimtelijk concentreren van versspeciaalzaken (zoals een vershof) zorgt voor gemak en efficiëntie en kan ook de verbinding vormen tussen deelgebieden. Als er sprake is van een horecafunctie, ontstaat ook een verblijfsplek. Dit is ook aantrekkelijk voor de toeristisch-recreatieve bezoeker van het centrum.

Focus op versterking Remigiusplein als hart van het centrum

6

Kwaliteit, zelfstandig ondernemerschap en ontbrekende branches

horeca, terrassen en meer ruimte voor evenementen, versterkt de func-

Het recreatieve niet-dagelijkse winkelaanbod (o.a. kleding, schoenen en

tie van het Remigiusplein als verblijfshart van het centrum.



huishoudelijke artikelen) in de gemeente Duiven functioneert cijfermatig goed. Op basis daarvan is ook enige ruimte om het aanbod in het centrum uit te breiden. Tegelijkertijd staat juist dit type aanbod onder druk en is voorzichtigheid geboden. Dit betekent niet dat er geen aanbod bij

Kansen en opgaven 

kan komen. De focus ligt echter niet op kwantitatieve uitbreiding. Kwalitatieve versterking van het aanbod, met oog voor de aanwezige doelgroepen in Duiven en omgeving, is het uitgangspunt.

Kansen en opgaven 





 Toevoegen van (sub)branches die kwaliteit en variëteit van het aanbod in het centrum versterken. Daarbij kan worden gedacht aan kindermode (inmiddels geopend), modeaccessoires, lingerie, cadeauartikelen en meer onderscheidende dames- en herenmode. Ook verplaatsing van bestaand aanbod is een optie. Filiaalbedrijven dragen bij aan de variëteit van het winkelaanbod. Bij landelijke faillissementen trekken filialen zich echter vaak terug uit kleinere centra zoals Duiven. Zelfstandige ondernemers dragen bij aan de onderscheidende kwaliteiten van een centrum. Bovendien zijn ze vaak meer betrokken bij een centrum. Een goede mix tussen filiaalbedrijven en zelfstandig ondernemerschap is het doel. Stimuleren van startende ondernemers door tegemoetkoming in huurvoorwaarden (o.a. flexibele huren, instaphuren, korte contracten). Of het inrichten van een ‘Spring-plank-winkel’ of ‘Wisselwinkel’ waar ondernemers een bepaalde tijd hun concept proberen en bij succes doorgroeien naar een vaste plek.

Kansen en opgaven





Stimuleren van dag- en/of avondhoreca (inclusief terras) om de verblijfsfunctie van het Remigiusplein te versterken. Focus ligt op horeca die aanvullend is op de bestaande horeca en/of goed aansluit bij de doelgroepen in Duiven. Zoals een koffiezaak, luxe broodjeszaak, wijnbar of blurring (zoals een koffiebar- en winkel, viszaak met mogelijkheid om ter plekke te eten). Fast service horeca heeft geen meerwaarde voor verblijfskwaliteit. De Remigiuskerk is recentelijk in gebruik genomen door een geloofsgemeenschap. Deze plek zou zich kunnen doorontwikkelen tot een ontmoetingsplek met terras aan het plein. Deze eyecatcher voor het centrum zou in de toekomst ook andere functies kunnen herbergen, zoals sport, zorg of kantoor. Het Remigiusplein is dé locatie voor evenementen in verschillende vormen en maten. Dit onderstreept de functie van het plein als bruisend hart van het centrum. De omliggende horeca en winkels profiteren bovendien optimaal van de aantrekkende werking van evenementen op het Remigiusplein. Het ‘podium’ op het Remigiusplein neemt veel plek in beslag, maar heeft nauwelijks een functie. Herinrichting van het plein en verwijderen van het podium biedt meer ruimte voor (een ruimere opzet van) terrassen en voor evenementen.





Na verplaatsing van Jumbo verliest de Pastoriestraat haar trekker. De passantenstroom neemt af, waardoor ook het perspectief van de straat afneemt. Een nieuwe trekker op de oude locatie van Jumbo biedt nieuw perspectief voor de Pastoriestraat. Gedacht kan worden aan verplaatsing van Action. De huidige locatie van Action ligt suboptimaal ten opzichte van het centrum. De trekkersfunctie van Action voor het centrum komt beter tot z’n recht op de Jumbo-locatie. De locatie van Action biedt dan ruimte voor bijvoorbeeld zorg- of sportfuncties. Als verplaatsing van Action niet haalbaar is, heeft een andere publieksgerichte functie op de achterblijvende Jumbo-locatie de voorkeur. Een publieksgerichte functie (dienstverlening, maatschappelijk, zorg, leisure, etc.) trekt bezoekers en heeft voor het centrum meer waarde dan het toevoegen van woningen.

Nieuw perspectief voor de Pastoriestraat Publiekstrekkers hebben een belangrijke functie voor het centrum. Andere winkels en voorzieningen profiteren van de trekkracht. Publieks-

Versterken Remigiusplein als verblijfshart van het centrum Het horeca-aanbod in het centrum van Duiven is de afgelopen jaren toegenomen. Dag- en avondhoreca, verblijfshoreca, draagt bij aan de verblijfskwaliteit en verblijfsduur in het centrum. Versterking van verblijfs-

Programma Centrum Duiven

trekkers dragen bij aan het perspectief voor omliggende winkels en voorzieningen. De beoogde verplaatsing van Jumbo vraagt om actie in de Pastoriestraat. Een nieuwe trekker op de plek van Jumbo biedt perspectief.

Behoud en versterk perspectief voor de Pastoriestraat

7

Functieverbreding voor meer bezoekdoelen

2.3

Ruimtelijke opgaven

Het centrum heeft weliswaar primair een functie voor dagelijkse boodschappen, dat betekent niet dat er geen plek is voor andere functies. Een grotere functiediversiteit betekent meer bezoekdoelen en dat betekent meer bezoekers in het centrum. Maatschappelijk functies en leisure functies kunnen bovendien bijdragen aan de verblijfskwaliteit in het centrum. Het centrum als geheel profiteert hier van.

Ruimtelijke mogelijkheden Centrumgebieden transformeren. Van monofunctioneel koopcen-













trum naar multifunctioneel voorzieningen- en verblijfscentrum. Zo ook het centrum van Duiven. Naast de functionele opgaven (welke voorzieningen versterken het centrum?) zijn ruimtelijke opgaven minstens zo belangrijk (hoe kan de ruimtelijke kwaliteit worden ver-

Kansen en opgaven



sterkt?). Dit is hard nodig, want de ruimtelijke kwaliteit blijft achter.



Zorg voor een goede ruimtelijke kwaliteit van openbare ruimte en bebouwing. Aandacht gaat vooral uit naar het westzijde van Pastoriestraat, De Elshofpassage en het Remigiusplein, Zorg voor aantrekkelijke entrees van het centrum aan de noordkant (Pastoriestraat), Oostkant (Elshofstraat), Zuidkant (Elshofpassage) en westkant (Van Schaijkstraat, ‘t Weike en ‘t Buske). Een goede verblijfskwaliteit betekent ook dat consumenten zich welkom voelen. Het is belangrijk dat ondernemers dit te allen tijde uitdragen met gastvrijheid, service en klantvriendelijkheid

Ook de bezoeker beoordeelt dit zo. Er zijn diverse kansen om de Consumenten hebben steeds meer aandacht voor uiterlijk vertoon en zelfzorg. Dit biedt kansen voor ambachten die zich bezighouden met beauty, wellness en lifestyle. Denk aan schoonheidssalons (diverse mogelijkheden) of een cityspa. Consumenten hebben steeds meer aandacht voor duurzaamheid en hergebruik van producten. Dit biedt kansen voor reparatie-ambachten zoals schoen-, kleding- en elektroreparatie. Mede door vergrijzing neemt de behoefte aan zorg toe. Dit biedt kansen voor zorgvoorzieningen in het centrum, zoals een apotheek, een huisarts, een tandarts, fysiotherapie, etc. Dit kan verplaatsing van bestaand aanbod zijn. Maatschappelijke voorzieningen kunnen ook informele plekken zijn waar consumenten elkaar kunnen ontmoeten. Dit versterkt de sociale functie van het centrum. De komst van seniorenwoningen biedt perspectief voor dit soort voorzieningen. Cultuur en leisurevoorzieningen versterken de verblijfsfunctie van het centrum. Er zijn kansen voor de toevoeging van leisurevoorzieningen, die passen bij de schaal en uitstraling van het centrum. Daarbij kan worden gedacht aan een kleinschalige (indoor) speelvoorziening voor gezinnen met kinderen, een kleinschalige cityspa, een arcade hal voor jong en oud, een escape room of een VR-experience.

ruimtelijke kwaliteit en de uitstraling van het centrum te versterken.

Sterk inzetten op vergroening Vergroening en waterelementen dragen bij aan de verblijfskwaliteit,

Versterken van verblijfskwaliteit, sfeer en uitstraling Verblijfskwaliteit, sfeer en uitstraling in het centrum van Duiven verdienen veel aandacht. Deze aspecten zijn ondermaats en zo worden ze

gaan hittestress tegen en bevorderen de biodiversiteit. Het centrum van Duiven is op veel plekken stenig. Vergroening is dus een belangrijke opgave. Waterelementen zijn een aanvullende kans.

ook gewaardeerd door bezoekers. Werk aan de winkel dus! Goede verblijfskwaliteit is uitermate belangrijk om verblijf in het centrum te stimuleren. Goede sfeer en uitstraling vergroten de aantrekkelijkheid. Diverse kansen en opgaven kunnen hier aan bijdragen.

Kansen en opgaven 





Herinrichting van het Remigiusplein als verblijfshart van het centrum. Weghalen van het podium biedt meer ruimte voor terrassen (meer terras, ruimere opstelling) en evenementen. Visueel aantrekkelijke terrassen dragen bij aan de uitstraling. Dit betekent een nette opstelling en consistent gebruik van materialen (stoelen, tafels, parasols, etc.). Bevorder mogelijkheden voor ontmoeting en verblijf in de openbare ruimte. Daarbij kan worden gedacht aan zitmogelijkheden, speelgelegenheid, zandspeeltuin, schaakbord, groen (zie ook verderop) en schaduwplekken. Faciliteer verblijf en ontmoeting in de openbare ruimte (referentiefoto)

Programma Centrum Duiven

8

Kansen en opgaven 



Sterk inzetten op vergroening van het centrum door op diverse plekken in het centrum groenvoorzieningen te realiseren. o Op het Remigiusplein is ruimte voor zowel kleinschalig groen (o.a. bloem- en plantenbakken, groenperken) als grootschalig groen (o.a. bomen). Grootschalig groen zorgt voor schaduw en draagt daarmee bij aan de verblijfskwaliteit in de openbare ruimte. o In de straten is ruimte voor kleinschalig groen (o.a. bloem- en plantenbakken, groenperken, bodembedekking, geveltuintjes en verticaal gevelgroen. o In de Elshofpassage is ruimte voor kleinschalig groen (o.a. bakken met bloemen, planten of kleine boompjes) Waterelementen (zoals spuitertjes of in combinatie met speelvoorziening) op het Remiusplein hebben een speelelement en dragen bij aan verblijfskwaliteit. Ook zorgen ze voor verkoeling op warme dagen en gaan hittestress tegen. Dit kan een optie zijn aanvullend aan de bestaande waterelementen op het plein.



Zorgen voor een nieuwe trekker voor de Pastoriestraat, om de passentenstroom in deze straat te behouden. Dit kan bijvoorbeeld verplaatsing van Action zijn.

Behoud goede bereikbaarheid en parkeren, versterk fietsparkeren Bereikbaarheid en parkeren zijn twee sterke punten van het centrum van Duiven. Het centrum is goed ontsloten, met aan alle zijden gratis parkeren. Ook voor fietsers is het centrum goed bereikbaar. Mogelijkheden voor fietsparkeren zijn echter beperkt. Ook de bereikbaarheid per

Toepassen van klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen

openbaar vervoer vraagt aandacht. Faciliteren van fietsers en OV is een

Aandacht hebben voor klimaat en duurzaamheid is steeds belangrijker.

belangrijke opgave vanuit het STOMP-principe.

Het draagt bij aan een maatschappelijk opgaven, maar heeft ook meerwaarde voor het centrum (o.a. energiebesparing).

Kansen en opgaven  

Onderzoek mogelijkheden voor toepassing van zonnepanelen Onderzoek de noodzaak voor toevoegen van extra laadpalen voor auto’s en oplaadplekken voor elektrische fietsen.

Kansen en opgaven  



Behoud gratis parkeren voor het hele centrum. Realiseer goede (overdekte) stallingsmogelijkheden voor fietsen in het centrum. Overdekte stallingsmogelijkheden zijn wenselijk door de toename van elektrische fietsen (diefstalgevoelig) Onderzoek mogelijkheden om de bereikbaarheid van het centrum van per openbaar vervoer te verbeteren.

Verbeteren van ruimtelijke samenhang in centrum Het centrum van Duiven kent een aantal deelgebieden (o.a. Elshofpassage, Pastoriestraat, Remigiusplein en Rijksweg). De samenhang tussen deelgebieden kan worden versterkt. Hierdoor ontstaat meer het gevoel van één centrum, met gebieden die elkaar versterken.

Kansen en opgaven 



Versterken van samenhang tussen Elshofpassage en Pastoriestraat, zodat het centrum optimaal profiteert van bezoekers van Albert Heijn (en op termijn ook Jumbo). Afbouwen (op termijn) van publieksfuncties aan de Rijksweg. Deze zijn met de rug naar het centrum gesitueerd en hebben hierdoor minder synergie met de rest van het centrum. Sterk inzetten op vergroening van centrum (referentiefoto)

Programma Centrum Duiven

Behoud gratis parkeren in het hele centrum

9

Figuur 1: Visiekaart Duiven-Centrum

Programma Centrum Duiven

10

2.4

Overige opgaven

Overige mogelijkheden Naast de functionele opgaven (welke voorzieningen kunnen het centrum versterken?) en ruimtelijke opgaven (hoe kan de ruimtelijke



Betere samenwerking met ondernemers op perifere locatie Centerpoort-Nieuwgraaf. Daarbij kan worden gedacht aan reclame maken voor elkaars winkels, kortingscoupons, centrumondernemers die zelf flyeren of reclame maken op CenterpoortNieuwgraaf, etc. Hierbij is het wel van belang dat eerst het centrum op orde is.

kwaliteit worden versterkt?), zijn er ook nog overige opgaven. Dit zijn meer ‘zachte’ opgaven, maar niet minder belangrijk voor een goed functionerend en aantrekkelijk centrumgebied. Goed ondernemerschap en goede samenwerking tussen partijen geven vorm aan het centrum. Gemeente, ondernemers en vastgoedpartijen zijn samen verantwoordelijk om het centrum van Duiven te laten floreren.

Goede samenwerking ondernemers en eigenaren onmisbaar Het centrum van Duiven kent een vaste groep enthousiaste ondernemers en eigenaren. Ondernemers in het centrum zijn verenigd, voor vastgoed wordt daar aan gewerkt. Versterking van de samenwerking is een belangrijk punt. Het centrum van Duiven is gebaat bij een grotere groep enthousiaste en welwillende ondernemers en eigenaren, die samen uitdragen waar het centrum van Duiven voor staat. Een goede samenwerking met Centerpoort-Nieuwgraaf is een aanvullende kans voor het centrum, maar is sterk afhankelijk van ondernemerschap.

Kansen en opgaven 

 

Versterken van de saamhorigheid onder ondernemers en eigenaren en zorgen voor een grotere groep enthousiaste ondernemers en eigenaren. Doorpakken met het verenigen van vastgoedeigenaren Gezamenlijk uitwerking geven aan het uitvoeringsprogramma (zie paragraaf 2.5). Hierin zijn kansen en opgaven concreet gemaakt met projecten en activiteiten. Wie is verantwoordelijk? Wat is de planning? En wat zijn de kosten?

Programma Centrum Duiven

11

2.5

Strategie en uitvoering

Van visie naar uitvoering: en nu doorpakken! De nieuwe visie voor het centrum van Duiven is tot stand gekomen in samenspraak tussen gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren. Bewoners (koopstromenonderzoek) en bezoekers (enquête) hebben input geleverd. Ook het college van B&W is meegenomen. De rol van het college is anders dan voorheen. De nieuwe visie is een ‘Programma’ on-

het startsein om samen de schouders er onder te zetten. Om samen te

Onderstaande tabel geeft een beschrijving en benoemt de betrokken

werken aan een aantrekkelijk en goed functionerend centrum.

partijen. Indien van toepassing is tevens een inschatting gemaakt van de kosten. Tot slot is aangegeven of projecten, acties en maatregelen

Concrete projecten, acties en maatregelen

op korte (<2 jaar), middellange (2-5 jaar) of lange termijn (>5 jaar) kun-

In de visie zijn diverse functionele, ruimtelijke en overige opgaven uitge-

nen worden gerealiseerd. Het is belangrijk om de voortgang te blijven

werkt. Deze zijn vertaald naar concrete acties en maatregelen die een

monitoren. Geadviseerd wordt om na circa vijf jaar een grondige evalua-

plek kunnen of moeten krijgen in de uitvoering van de visie.

tie uit te voeren. Welke vorderingen zijn er gemaakt? Welk acties zijn uitgevoerd of juist niet? Is er bijsturing nodig? Een evaluatie helpt hierbij.

der de Omgevingswet. Programma’s worden vastgesteld door het college van B&W. Deze bevoegdheid ligt niet meer bij de gemeenteraad.

Tabel 1a:

Projecten, acties en maatregelen

Omschrijving

Dit betekent niet dat de gemeenteraad er niet meer toe doet. Integendeel, de mening van de raad is nog altijd zeer waardevol. Tijdens een openbare raadssessie heeft de gemeenteraad volop mee kunnen den-

Kostenindicatie

Termijn

Een goede dagelijkse winkelbasis vormt het fundament 1.

Versterken (vers)speciaalaanbod

-

Opstellen van acquisitieplan voor het aantrekken van aanvullend versaanbod (focus op vullen van Elshofpassage en nieuwe commerciële ruimtes Pastoriestraat).

Ondernemers, vastgoed en mogelijk centrummanager (zie ook actie 24)

- Personele inzet

Middellang

2.

Actuele kaders voor detailhandel

-

Actualiseren detailhandelsbeleid 2012. Het beleid biedt tevens kaders voor blurring en perifere locatie Centerpoort-Nieuwgraaf en geeft advies over hoe om te gaan solitair aanbod en verborgen plancapaciteit.

Gemeente

- € 25.000

Kort / middellang

ken en input kunnen leveren. En dat is niet alles. Het programma, met visie én uitvoeringsparagraaf, wordt nogmaals voorgelegd aan de raad. Middels een wensen- en bedenkingen procedure krijgt de raad nog een

Partijen

keer de mogelijkheid om te reageren op de visie. Pas daarna stelt het college van B&W, al dan niet gewijzigd, het programma vast.

Kwaliteit, zelfstandig ondernemerschap en ontbrekende branches Maar dan zijn we er nog niet. Vaststelling is slechts de eerste stap. Uitvoering is stap twee. En die is des te belangrijker. Het centrum van Dui-

3.

Versterken branches

-

Opstellen van acquisitieplan voor het aantrekken van aanvullende branches (focus op vullen van Elshofpassage en nieuwe commerciële ruimtes Pastoriestraat).

Ondernemers, vastgoed en mogelijk centrummanager (zie ook actie 24)

- Personele inzet

Middellang

4.

Stimuleer startende ondernemers of verplaatsers

-

Opstellen van stimuleringsregeling om startende ondernemers of verplaatsing van ondernemers financieel te ondersteunen met verhuis- of verbouwkosten (focus op passage en nieuwe commerciële ruimtes Pastoriestraat). Tegemoetkoming huur/ flexibele huur/ springplankwinkel.

Gemeente

- € 10.000 (jaarlijks budget circa € 30.000)

Middellang

Vastgoed

- Huurbijdrage vastgoed

Middellang

ven heeft een impuls nodig. Verschillende acties zijn uitgevoerd of staan op de planning. Nu is het moment om door te pakken. Dit is belangrijk om vertrouwen te wekken en de saamhorigheid in het centrum te versterken. De schop moet in de grond, liever vandaag dan morgen! Gezamenlijke visie, gezamenlijke verantwoordelijkheid De nieuwe visie is een gezamenlijk product van centrumpartijen. Een gezamenlijke visie betekent ook gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ge-

-

Functioneel versterken Remigiusplein als verblijfshart van het centrum 5.

Versterken horeca

-

Opstellen van acquisitieplan voor het aantrekken van aanvullende horeca op het Remigiusplein.

Ondernemers, vastgoed en mogelijk centrummanager (zie ook actie 24)

- Personele inzet

Kort

6.

Verwijderen podium

-

Verwijderen van het podium om plek te maken voor een grotere variëteit aan evenementen en ruimere opstelling van terrassen.

Gemeente

- Lopende ontwikkeling

Middel

7.

Evenementenkalender centrum

-

Jaarlijks opstellen van evenementenkalender voor het centrum van Duiven.

Ondernemers

- Personele inzet

Kort

meente, ondernemers en vastgoedeigenaren zijn allemaal aan zet. Met personele inzet én met financiële bijdrage. De gezamenlijke aanpak kan worden bekrachtigt met een convenant of intentieverklaring. Dit vormt

Programma Centrum Duiven

12

Tabel 1b:

Projecten, acties en maatregelen

Omschrijving

Partijen

Kostenindicatie

Termijn

Nieuw perspectief voor de Pastoriestraat 8.

Trekker Jumbo-locatie

-

Verkennende gesprekken met Action over verplaatsing.

Gemeente, Action, eigenaar Jumbo-locatie

- Personele inzet

Kort

-

Scenariostudie herontwikkeling Jumbo-locatie.

Gemeente

- € 15.000

Kort / middellang

Gemeente, ondernemers, vastgoed en mogelijk centrummanager (zie ook actie 24)

- Personele inzet

Middellang

Herinrichting Remigiusplein met aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit van het plein. Tijdelijke aankleding van centrum.

Gemeente

- Lopende ontwikkeling - Kosten uitvoering afhankelijk van diverse keuzes

Kort / middellang

Opstellen van inrichtingsplan (met focus op straatmeubilair, speelvoorzieningen, etc.). Keuze voor centrum als geheel of voor deelgebied(en). Tijdelijke aankleding van centrum.

Gemeente

- € 10.000 à 30.000 - Kosten uitvoering afhankelijk van diverse keuzes

Kort / middellang

Functieverbreding voor meer bezoekdoelen 9.

Acquisitieplan functieverbreding

-

Opstellen van acquisitieplan voor aantrekken van aanvullende functies (focus op zorg, leisure, maatschappelijk). Welke functies / ondernemingen zijn kansrijk om (op termijn) naar het centrum te verplaatsen.

Versterken van verblijfskwaliteit, sfeer en uitstraling 10. Ruimtelijke kwaliteit Remigiusplein

-

11. Ontmoeting en verblijf in de openbare ruimte

-

12. Uitstraling Pastoriestraat

-

Maken van ontwerpplan voor de herontwikkeling van het ‘Blokker-blok’.

Vastgoedeigenaar locatie Pastoriestraat

- € 7.500 à 10.000 - Kosten uitvoering afhankelijk van diverse keuzes

Middellang

13. Entrees centrum

-

Maken van een ontwerpplan voor de centrumentrees.

Gemeente

- € 10.000 à 15.000 - Kosten uitvoering afhankelijk van diverse keuzes

Middellang

Verkennende gesprekken met Action en scenariostudie voor Jumbo-locatie

Sterk inzetten op vergroening 14. Remigiuspein

-

Onderdeel van herinrichting Remigiusplein.

Gemeente

- Lopende ontwikkeling

Kort / Middellang

15. Pastoriestraat

-

Opstellen van groenplan voor de Pastoriestraat.

Gemeente

- € 10.000 à 15.000 - Kosten uitvoering afhankelijk van diverse keuzes

Kort / Middellang

16. Elshofpassage

-

Opstellen van groenplan voor de Elshofpassage.

Vastgoedeigenaar Elshofpassage

- € 10.000 à 15.000 - Kosten uitvoering afhankelijk van diverse keuzes

Kort / Middellang

Programma Centrum Duiven

Eerst breed gedragen ontwerpplannen, dan pas de uitvoering

13

Tabel 1c:

Projecten, acties en maatregelen

Omschrijving

Verbinding zoeken met Centerpoort-Nieuwgraaf/Graafstaete Centerpoort-Nieuwgraaf is een enorme publiekstrekker. Het bezoekmo-

Verbeteren van ruimtelijke samenhang in centrum

tief is weliswaar sterk doelgericht, toch kan het centrum proberen om

17. Op gang brengen carrousel voorzieningen

mee te liften op het succes van Centerpoort-Nieuwgraaf/Graafstaete.

-

-

Opstellen van acquisitieplan voor het aantrekken van aanvullende functies (zorg, leisure, maatschappelijk). Welke functies / ondernemingen zijn wenselijk en kansrijk om (op termijn) naar het centrum te verplaatsen. Verkennende gesprekken met Action over verplaatsing.

-

Scenariostudie herontwikkeling Jumbo-locatie

-

Toepassen van een uitsterfconstructie voor functies aan de Rijksweg (niet actief wegbestemmen). In combinatie met bovenstaande voorzienbaarheid creeren voor vastgoed dat is gesitueerd aan de Rijksweg.

Belangrijke voorwaarde is dat het centrum op orde is. Vervolgens kan het centrum in de etalage worden gezet. Een gerichte marketingcampagne kan hierbij uitkomst bieden (zie tabel 1c). Voorbeelden van acties en maatregelen zijn gebruik van reclamezuilen, actief flyeren, maar ook zorgen voor optimale bewegwijzering naar het centrum (vindbaarheid).

18. Compact centrum

-

Subsidiemogelijkheden provincie Gelderland en Rijk Het programma centrum is tot stand gekomen mede dankzij steun en

Trekker

Kostenindicatie

Termijn

Gemeente, ondernemers, vastgoed en mogelijk centrummanager (zie ook actie 24) Gemeente, Action en eigenaar Jumbo-locatie Gemeente

- Personele inzet

Middellang

- Personele inzet

Kort

- € 15.000

Kort / middellang

Gemeente

- Personele inzet

Middellang / lang

een financiële bijdrage van de provincie Gelderland (‘SteenGoed Benut-

Klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen

ten’). Ook voor de uitvoeringsfase wordt een beroep gedaan op steun

19. Zonnepanelen

-

Locatiestudie voor plaatsing zonnepanelen in centrum.

Vastgoed

- € 10.000

Kort / middellang

van de provincie. De kosten voor verschillende acties en maatregelen

20. Parkeerplaatsen

-

Grasbeton parkeerplaatsen Thuvinestraat, Liemersplein.

Gemeente

- € 500.000

Middellang / lang

variëren sterk. De kosten voor diverse maatregelen, zoals uitvoering van

21. Laadmogelijkheden

-

Extra laadplekken voor auto’s (behoefte monitoren)

Gemeente

- € 25.000

Kort / middellang

inrichtingsplannen, herinrichtingen, aanpak van centrumentrees of toepassen van duurzaamheidsmaatregelen zoals grasbeton lopen hoog op.

Behoud goede bereikbaarheid en parkeren, versterk fietsparkeren 22. Fietsparkeren

-

Opstellen van fietsparkeerplan voor hele centrum. Rekening houden met elektrische laadplekken voor fietsen.

Gemeente

- € 10.000

Kort

is een van de bekendste. In de uitvoering van projecten kan eveneens

23. Bereikbaarheid

-

Uniforme bewegwijzering naar en in het centrum

Gemeente

- € 25.000

Kort / middellang

een beroep worden gedaan op de subsidielijn ‘Steengoed Benutten’

Goede samenwerking ondernemers en eigenaren

(‘SteenGoed realiseren’). Daarnaast zijn er andere subsidielijnen, waar

24. Aanstellen centrum manager

-

De centrummanager heeft een belangrijke rol. Hij of zij is eerste aanspreekpunt voor partijen in het centrum, verbindt partijen, inspireert partijen, stimuleert partijen, adviseert partijen en jaagt ontwikkelingen aan.

Gemeente, ondernemers en vastgoed

- Kosten centrummanager afhankelijk van fte

Kort

25. Saamhorigheid ondernemers

-

Centrummanager en ondernemers

- Personele inzet

Kort

-

Ondernemers mee laten denken en werken aan de uitwerking van projecten in het centrum. Vier keer per jaar organiseren van bijeenkomst voor en door ondernemers. Hoe gaat het? Wat en waar hebben ondernemers van geleerd? Hoe ze blijven verbeteren? Wat beter zou kunnen? Waar dromen ze van? Structureel overleg tussen alle partijen in het centrum.

26. Verenigen vastgoed

-

Betrokkenheid vastgoed organiseren en voortzetten.

Centrummanager, vastgoed

- Personele inzet

Kort

27. Samenwerking gemeente

-

Periodiek overleg tussen gemeente, ondernemers en vastgoed over voortgang en ontwikkelingen in centrum

Gemeente, ondernemers en vastgoed

- Personele inzet

Kort

28. Marketingcampagne

-

Opstellen van een marketingcampagne, zodra het centrum van Duiven voldoende op orde is.

Gemeente, ondernemers en vastgoed

- Personele inzet - Kosten afhankelijk van omvang en type campagne

Middel / lang

De provincie kent tal van subsidiemogelijkheden. ‘SteenGoed Benutten’

mogelijk een beroep op kan worden gedaan (bijvoorbeeld rondom het thema duurzaamheid). Het is aan de gemeente om hierover de gesprekken met de provincie op te starten. Daarnaast zijn er doorgaans subsidiemogelijkheden vanuit het Rijk, bij-

-

voorbeeld de ‘Impulsaanpak Winkelgebieden’. Al meerdere jaren op rij hebben diverse gemeenten gebruik gemaakt van deze subsidielijn. Afgelopen jaar (2024) hebben 13 gemeenten in totaal € 22 miljoen ontvangen om hun winkelgebied aan te pakken. Of er meer rondes komen is nog niet duidelijk. Daarvoor moet eerst nieuw budget beschikbaar worden gesteld door het huidige kabinet.

Programma Centrum Duiven

14

3

Beleid en onderzoeken

Dit hoofdstuk geeft een overzicht van het actuele provinciale, regionale en gemeentelijk beleid en relevante onderzoeken. De hoofdpunten zijn toegelicht.

Programma Centrum Duiven

15

3.1

Provinciaal

Economische visie Liemers (2021)



Een ambitie van de Liemers is het beter benutten van ontwikkelkansen

Ruimtelijke concentratie. Clustering van winkels biedt meerwaarde: gemak, overzicht en keuzemogelijkheid voor de consument.



Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (2018)

en economische potentie van de Liemers door het regionaal inzetten en



Bereikbaarheid is van belang voor een verbonden samenleving en

leveren van extra inspanningen op het gebied van onder andere vrije-

heeft verspreid winkelaanbod voordelen. Verspreid winkelaanbod

een krachtige economie. De samenleving heeft behoefte aan flexi-

tijdseconomie.

hoeft niet te verdwijnen maar uitbreiding moet worden beperkt.

bele en efficiënte netwerken die voor iedereen open staan en be-







recreatie en toerisme gesproken. Funshoppen en beleving spelen

derland richting 2040 met 40% toe.

binnen de retail spelen ook een belangrijke rol.

De provincie wil bereikbaarheid en ontmoeting voor mensen facilite-





sche ontwikkelingen neemt het draagvlak in Duiven licht af. Doel is

De provincie vindt klimaatverandering en duurzaamheid belangrijk

mers die arrangementen aanbieden.

een aantrekkelijk voorzieningenaanbod voor alle doelgroepen.



Inspelen op veranderende samenstelling bevolking. Door demografi-

De grootschalige perifere detailhandel in Duiven draagt bij aan de

manier).

aantrekkelijkheid van de Liemers. Het heeft een grote aantrekkings-

De detailhandelsstructuur in de gemeente Duiven moet zowel in een lo-

De Gelderse economie heeft veel behoefte aan voldoende en kun-

kracht voor bezoekers én bestedingen.

kale als regionale behoefte voorzien. De basis is goed, maar moet verder worden versterkt. De omvang van het centrum blijft achter bij refe-

3.3

Gemeentelijk

Kwaliteit van leefomgeving is belangrijk. Dit betekent goed bereikbare voorzieningen, aansprekende evenementen, unieke cultuurhis-

De gemeente Duiven heeft uitgangspunten opgesteld voor detailhandel. 

De huidige structuur is het uitgangspunt. De structuur bestond in 2012 uit een aantal concentraties die van elkaar verschilden in type aanbod, omvang en verzorgingsfunctie.

Regionaal



Complementariteit en onderscheidend vermogen. Winkelgebieden moeten elkaar blijven aanvullen. In de toekomst moeten winkelge-

Samen maken wij van de Liemers een sterk merk! (2020) De Liemers als plek is een verborgen parel die nieuwsgierig maakt.



Koopgedrag als leidraad voor positionering winkelgebieden. Binnen de detailhandel wordt ingespeeld op koopgedrag van consumenten.

met trots vertelt.

Door aan te sluiten bij het koopgedrag kunnen winkelgebieden zich

De Liemers is een aantrekkelijke, goed bereikbare bestemming voor

blijven onderscheiden en een eigen identiteit uitdragen. In het cen-

het hele gezin, voor jong en oud.

trum van Duiven ligt de nadruk op boodschappen doen in combina-

De Liemers is een verborgen parel, met een onverwachte diversiteit

tie met efficiënt-recreatief winkelen.

Programma Centrum Duiven

Ontwikkeling van het centrum van Duiven vraagt om een betere ruimte-

Het centrum van Duiven heeft met name een sterke boodschappenfunctie. Ruim twee derde van de bezoekers komt voornamelijk om boodschappen te doen. Deze boodschappenfunctie moet de komende jaren worden versterkt. Het supermarktenaanbod moet waar nodig kunnen uitbreiden en moderniseren. Het centrum van Duiven moet worden versterkt op het gebied van ‘efficiënt-recreatief winkelen’.

bieden blijven beschikken over eigen kenmerken en kwaliteiten.

Een plek die men wil ontdekken en waarover men op verjaardagen

in landschap en activiteiten.

rentiegemeenten. Ook kwalitatief gezien zijn verbeteringen gewenst. lijk-functionele structuur en extra winkelmeters.

Detailhandelsnota Duiven (2012)

torie, inspirerende culturele voorzieningen en een mooie natuur.



veranderingen in de detailhandel op basis van trends.

heden tot funshoppen te vergroten door het faciliteren van onderne-

dragen hier aan bij.



Ruimte bieden voor dynamiek. Het is belangrijk open te staan voor

ken van Duitse bezoekers. Daarnaast is het een wens om mogelijk-

te vergroten. Goed ontsloten plekken zoals bruisende binnensteden





de fiets.

tingsplekken zijn van belang om de aantrekkingskracht van de regio

3.2

Benutten van marktruimte op de juiste plek. Marktruimte wordt ingezet op de juiste locaties om de structuur als geheel te versterken.

De regio wil haar positie versterken door in te zetten op het aantrek-

dige mensen. Sterke stedelijke netwerken en toegankelijke ontmoe-





ren. Ook heeft de provincie aandacht voor het verder stimuleren van

(o.a. verkeer en vervoer op een schonere, gezondere en duurzame 

In de vrijetijdseconomie wordt tegenwoordig niet meer alleen over

schikbaar zijn. Naar verwachting nemen de vervoersstromen in Gel-

Uitbreiding verspreide bewinkeling beperken. In sommige gevallen

Functionele versterking van het centrum richt zich voornamelijk op boodschappen doen, efficiënt recreatief winkelen en horeca. Versterking van het centrum van Duiven betekent verder ook een schoon en veilig centrum en een centrum waar iets te beleven is. Om meer koopkracht te binden moet het verblijfsklimaat en de belevingswaarde omhoog. Belangrijk daarbij zijn voetgangersroutes en de uitstraling van winkels.

16

Omgevingsvisie Duiven (2022)

MaaS (Mobility as a Service). Als laatste wordt de Privéauto meege-

pand wordt eind 2024 opgeleverd. De locatie aan het Droopad ver-



Een richtinggevende waarde van Duiven is dat het er fijn is om te le-

nomen in de inrichting van de openbare ruimte. Uitgangspunt bin-

dwijnt en maakt plek voor woningbouw. De functie van het Liemers-

ven. Er is ruimte voor ontmoeten, recreatie, sport en winkelen.

nen dit principe is dat de mens centraal staat binnen gebiedsontwik-

plein als parkeervoorziening en evenemententerrein blijft behouden.

De ambitie voor het centrum van Duiven is behoud en versterking

kelingen.



van de lokale economie en voorzieningen. 



Inclusiviteit van het mobiliteitssysteem waarborgen. Speciale aan-

De Liemers wil de aantrekkingskracht van de regio vergroten. Hier-

dacht gaat daarbij uit naar toegankelijkheid voor scootmobielen, rol-

door weten toeristen Duiven te vinden.

lators en rolstoelen. Maar ook de behoefte om voorzieningen te voet of per fiets te bezoeken.

Een visie op het erfgoed van de gemeente Duiven (2017) Om het cultureel erfgoed in Duiven te behouden wordt ingezet op vier

3.4



Behoud en versterking van erfgoed als belangrijke identiteitsdrager

Diverse plannen en initiatieven in de gemeente Duiven hebben invloed

van de gemeente.

op de ruimtelijke structuur en of de demografische samenstelling: 

Plannen en initiatieven

meerdere inbreidingslocaties ook gewerkt aan drie uitbreidingslocaties. De locaties moeten samen plek bieden aan 1.000 woningen. 

Woningbouw: de gemeente Duiven wil een bijdrage leveren aan de woningnood door middel van een flexwoonproject van circa 110 wo-

Erfgoed als inspiratiebron voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.



Erfgoed promoten en geschikt maken voor commerciële doeleinden.

vuld met woningen van Woonzorg Nederland. Het betreft 41 appar-

Met name in relatie tot recreatie en toerisme vervult erfgoed een be-

tementen, waarvan 35 sociale huurappartementen en 6 middenhuur

langrijke rol. Ook voor het promoten van het centrum van Duiven

appartementen. De bebouwing voorziet in 4 bouwlagen. Op de be-

kan het een bijdrage leveren.

gane grond komt een combinatie van woningen en 4 commerciële

Vergroten van draagvlak voor erfgoed. Stimuleren dat het erfgoed in

ruimten. De overige verdiepingen zijn bedoeld voor wonen. 

de Biezenkampen naar voren gekomen.

Remigiusplein: het grasveld op het Remigiusplein wordt deels inge-



de gemeente een gedeelde verantwoordelijkheid is van alle inwo-

Woningbouw: om voldoende woningen te bouwen wordt er naast

ningen in de sociale en middeldure huur. Uit een locatieonderzoek is

hoofdthema’s.





Elshofpassage: de eigenaar van het overdekte winkelcentrum de Passage (WPRI) wil het winkelcentrum opnieuw ontwikkelen.Be-

ners en ondernemers van onze gemeente.

langrijke ontwikkeling is de verplaatsing en uitbreiding van Jumbo. Mobiliteitsvisie Duiven 2040 (2024)

Bovenop de nieuwe Jumbo wordt een parkeerdek gerealiseerd. De

In de mobiliteitsvisie staan drie thema’s centraal: verkeersveiligheid, ac-

oude locatie van Jumbo (Rijksweg) biedt mogelijk ruimte voor ap-

tieve mobiliteit en bereikbaarheid. Met name het thema actieve mobiliteit

partementen. De wand die grenst aan het Remigiusplein wordt op-

is relevant voor de centrumvisie. De ambitie voor dit thema is een stijgende trend in het aantal verplaatsingen per fiets en te voet. Hiervoor

geknapt en er wordt een expeditiegang gerealiseerd. 

Openbare ruimte: toevoeging van extra groen met een ‘groene lo-

wordt ingezet op het volgende:

per’ tussen de Rijksweg en het Patersbosje. Ook vindt vergroening



Stimuleren en faciliteren van fietsen en lopen ten behoeve van een

plaats op het Liemersplein en op de hoek van de Kastanjelaan en

gezonde levensstijl.

de Dennenlaan. Het Remigiusplein wordt anders ingericht. Er wordt

Het STOMP-ontwerpprincipe volgen. Bij de inrichting van de ruimte

nog gekeken naar de optimale inrichting van het plein.



staat de auto niet langer centraal. Eerst wordt rekening gehouden met voetgangers (Stappen), dan fietsers (Trappen), dan OV, en dan

Programma Centrum Duiven



Verplaatsing IKC Remigius: aan de oostzijde van het Liemersplein komt een nieuwe schoolgebouw voor het IKC Remigius. Het nieuwe

17

4

Trends

Dit hoofdstuk geeft de belangrijkste trends in de detailhandel, horeca en publieksgerichte dienstverlening. Landelijke trends (infographics) zijn vertaald naar de context van Duiven en betekenis voor het centrum. De scope is tot 2030-2035.

Programma Centrum Duiven

18

4.1

Betekenis boodschappen doen

Figuur 2 toont belangrijke trends voor de dagelijkse sector, eveneens relevant voor het centrum van Duiven. Voor het centrum van Duiven is vanuit de trends het volgende relevant met betrekking tot het boodschappenaanbod. 

De bevolking in de gemeente Duiven neemt de komende jaren toe. Dit zorgt voor meer draagvlak voor voorzieningen. De kwantitatieve behoefte aan boodschappenvoorzieningen neemt hierdoor toe.



De supermarkten in het centrum van Duiven (Albert Heijn, Jumbo, Lidl) hebben allemaal een moderne maatvoering (>1.250 m 2 wvo). Full service supermarkt Jumbo is het kleinst, maar met de beoogde herontwikkeling neemt de omvang van Jumbo stevig toe. De supermarkten zijn goed bereikbaar en beschikken allen over ruime parkeercapaciteit. Dit geldt ook voor Jumbo op de beoogde nieuwe locatie. De supermarkten voldoen hiermee aan de belangrijke randvoorwaarden voor een toekomstbestendige supermarkt. Gemak en efficiëntie wordt voor de consument steeds belangrijker. Als dit niet op orde is, kiest de consument voor een alternatieve supermarkt of doet men boodschappen via het internet.



Geconcludeerd wordt dat er, na de beoogde verplaatsing en uitbreiding van Jumbo, in het centrum van Duiven geen directe opgave ligt om het supermarktaanbod te versterken. De supermarkten hebben een toekomstbestendige maatvoering en het aanbod is gevarieerd (twee full-service supermarkten en één discount supermarkt). Op termijn ontstaan mogelijk wel uitbreidingsbehoeften.



Versterking van het (vers)speciaalaanbod is wel denkbaar. De analyse toont dat het (vers)speciaalaanbod relatief bescheiden is en dat verschillende (vers)speciaalzaken ontbreken.



Pakketbezorging neemt toe. Dit zorgt voor logistieke uitdagingen in centrumgebieden, maar biedt ook perspectief voor centrale pakketpunten in centra.

Figuur 2: Belangrijke trends en ontwikkelingen dagelijkse sector Belangrijke trends en ontwikkelingen dagelijkse sector. Belangrijke trends en ontwikkelingen dagelijkse sector.

Programma Centrum Duiven

19 Belangrijke trends en ontwikkelingen dagelijkse sector.

4.2

Betekenis recreatief winkelen

Figuur 3 toont de algemene trends voor recreatief winkelen, eveneens relevant zijn voor het centrum van Duiven. Voor het centrum van Duiven is vanuit de trends het volgende relevant met betrekking tot recreatief winkelen. 

De functiemix (aanbod publieksfuncties) in het centrum van Duiven is de afgelopen jaren veranderd. Het recreatieve aanbod is afgenomen, terwijl vooral het horeca-aanbod en aanbod voor ontspanning is toegenomen.



Deze ontwikkeling biedt een gunstige uitgangspositie. Een branchering die (te) sterk gericht is op recreatief winkelen, is beperkt toekomstbestendig. Dit type aanbod neemt al jaren gestaag af en staat ook in de toekomst onder druk. Dit heeft te maken met het feit dat dit type aanbod stevig concurreert met het internet en grotere en/of aantrekkelijkere centra in de regio (zoals het centrum van Arnhem).



Uitbreiding en versterking van het recreatieve winkelaanbod is niet per definitie uitgesloten. Daarbij geldt wel: kwaliteit boven kwantiteit.

4.3

Betekenis horeca

Figuur 4 geeft de belangrijkste landelijke trends en ontwikkelingen voor de horeca, eveneens relevant zijn voor het centrum van Duiven. Voor het centrum van Duiven is vanuit de trends het volgende relevant met betrekking tot horeca. 

De bestedingen in de horeca zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Dit heeft ook gezorgd voor een toename van het aanbod in het centrum van Duiven. Landelijk is de laatste jaren met name het aantal fastservicezaken toegenomen (o.a. ijssalons, lunchrooms & fastfoodzaken). Deze trend zet zich naar verwachting ook in de toekomst voort.



Als gevolg van corona is het omzetniveau in 2020 en 2021 sterk teruggelopen. Voor veel ondernemers heeft dit enorme consequenties gehad, en de gevolgen daarvan zijn nog merkbaar (o.a. in de opge-

Figuur 3: Belangrijke trends en ontwikkelingen recreatief winkelen

Programma Centrum Duiven

20

bouwde schuldenlast). Bovendien is er mede door personeelsverloop in de coronaperiode een personeelstekort ontstaan. Hierdoor kan de maximale capaciteit niet altijd benut worden. Dit remt de omzet. Daarnaast stijgen de kosten aanzienlijk door de toename van grondstof- en energieprijzen. De winstgevendheid en bedrijfsvoering staat in veel gevallen onder druk. 

Snelle hap versus uitgebreid uit eten: net als bij de detailhandel verdwijnt ook het middensegment in de horeca steeds meer. Er is een zekere behoefte aan fastfood en/of fastservice horeca. Dit is vooral gericht op snel, gemakkelijk, efficiënt en goedkoop eten. Tegelijkertijd neemt ook ‘slowfood’ en ‘casual dining’ toe. Dit richt zich meer op kwaliteit binnen relatief kort tijdsbestek. Deze vormen van horeca zijn geschikt en kansrijk voor het centrum van Duiven. De focus ligt daarbij op het toevoegen van variëteit (en niet meer van hetzelfde).



Blurring betekent het mengen van activiteiten of functies onder één dak of binnen één concept, zoals detailhandel en horeca. Denk aan een proeverij in een supermarkt, een wijntje in de kledingwinkel of het verkopen van het meubilair in een horecazaak. Verwacht wordt dat deze trend verder zal doorzetten en dat de harde knip tussen detailhandel en (dag)horeca steeds kleiner wordt. Daar waar sprake is van alcohol dient op basis van de Alcoholwet wel sprake te zijn van een harde knip.



De behoefte aan horeca blijft onverminderd groot. Het bestaansrecht van centrumgebieden op buurt- en wijkniveau wordt juist gevormd door de foodbeleving, waar de horeca een belangrijke rol in speelt. Supermarkten of foodmarkten vervullen ook steeds meer een rol in deze trend, waardoor ook de supermarkt een horecafunctie krijgt en traditionele horeca, zoals cafés en restaurants, minder zichtbaar worden. We zitten echter op een punt dat het consumentenvertrouwen begint te dalen, dat zal invloed hebben op de consumentenbestedingen, dus ook de omzet in de horeca.

Figuur 4: Belangrijke trends en ontwikkelingen horeca

Programma Centrum Duiven

21

5

Analyse vraag en aanbod

Dit hoofdstuk staat stil bij de huidige situatie en de belangrijkste ontwikkelingen ten aanzien van het aantal inwoners, doelgroepen in de gemeente Duiven, het aanbod aan functies en overige aspecten.

Programma Centrum Duiven

22

5.1

Demografische cijfers

Bevolkings- en huishoudensgroei 

Gemeente Duiven telt in 2024 bijna 25.000 inwoners. In 2020 waren dit er ruim 25.000. De afgelopen 5 jaar is de bevolkingsomvang redelijk stabiel gebleven (figuur 5).





Verdeeld naar leeftijdsklassen ziet de bevolking er als volgt uit: o

14,3% is jonger dan 14 jaar

o

11,9% is tussen 15 en 24 jaar

o

20,4% is tussen 25 en 44 jaar

o

32,1% is tussen 45 en 64 jaar

o

21,2% is ouder dan 65 jaar

Naar verwachting telt Duiven in 2035 circa 26.250 inwoners. Richting 2040 neemt het inwonertal naar verwachting verder toe tot ruim 27.000. Daarbij wordt vooral een toename verwachting van 0-14 ja-

Figuur 5: Bevolkingsomvang Duiven 2020-2040

rigen, 25-44 jarigen en 65-plussers. Dit betekent een toename van (jonge) gezinnen en senioren. 

Vergeleken met Gelderland en Nederland telt Duiven relatief veel inwoners tussen de 45 en 64 jaar. Dit verklaart de stevige toename van 65-plussers de komende jaren.



Duiven telt in 2024 bijna 10.800 huishoudens. De gemiddelde huishoudensgrootte is 2,3. Verdeeld naar type huishouden zijn er circa 30% eenpersoonshuishoudens en 30% huishoudens zonder kinderen en circa 40% huishoudens met kinderen. Figuur 6 toont dat het aandeel eenpersoonshuishoudens de komende jaren stevig toeneemt. Dit heeft deels te maken met de verwachte vergrijzing.1



Het gemiddeld inkomen in Duiven is circa €30.300 per inwoner per jaar. Dit ligt ongeveer 2% lager dan het landelijk gemiddeld inkomen (€30.800). Figuur 6: Huishoudens Duiven 2024-2040

1

Statistisch zakboek (2023), Gelderland in Cijfers

Programma Centrum Duiven

23

5.2

Aanbod

Functiemix door de jaren heen Op basis van het aantal verkooppunten

Bijlage 2 toont een cijfermatige analyse van het aanbod in het centrum van Duiven en de benchmarkcentra. Hieronder staan de belangrijkste 2024 - Duiven

conclusies. 

De grafiek hiernaast toont (de ontwikkeling van) de functiemix in het

2016 - Duiven

centrum van Duiven en in de benchmarkcentra. De functiemix geeft 

2024 - Benchmark

8%

men. Het centrum van Duiven telt veel panden die structureel leeg-

2016 - Benchmark

9% 0%

zijn voornamelijk gelegen in Passage de Elshof en staan leeg met

16%

16% 18%

22% 21%

18% 10%

20%

9% 10% 11%

24% 30%

7%

3%

13%

40%

50%

60%

16% 4%

11%

18%

1%

15% 70%

80%

10% 11%

4% 6%

14%

6%

11%

8% 90%

een reden. Deze leegstand vervalt met de herontwikkeling van de

Leegstand

Dagelijkse detailhandel

Recreatieve detailhandel

Doelgerichte detailhandel

Elshof. Als de leegstand in het winkelcentrum de Elshof wordt mee-

Cultuur & Leisure

Horeca

Ambachten

Diensten

100%

gerekend is de leegstand op basis van het aantal verkooppunten

ven echter redelijk beperkt. Veel benchmarkcentra beschikken on-

categorie horeca is juist wel de groep die in hoge mate bijdraagt aan

(23,6%) en het aantal meters (15,6%) hoger dan het gemiddelde in

der meer over boek- en kantoorwinkels, kindermode, modeacces-

de verblijfskwaliteit en verblijfsduur in een centrum. Het aantal ambachten (kappers, schoonheidssalons, kledingrepara-

benchmarkgemeenten (respectievelijk 7,6% en 9,0%). Als rekening wordt gehouden met de plannen voor Passage de Elshof en de ver-



soires, lingerie, cadeauartikelen en meer dames- en herenmode. Het doelgerichte aanbod is in de benchmarkcentra procentueel ge-



tie, etc.) in het centrum van Duiven is beperkt vergeleken met de

plaatsing van de Jumbo, is de leegstand op basis van het aantal

zien sterke afgenomen dan in het centrum van Duiven. Het centrum

benchmarkcentra. In kwalitatieve zin is ook de matig. Het betreft met

verkooppunten (15,6%) en het aantal meters (13,9%). Minder dan

van Duiven heeft echter minder doelgericht aanbod dan de bench-

name kappers. Verder is er een schoonheidssalon, kledingreparatie

de bestaande situatie, maar nog steeds hoger dan het gemiddelde

markcentra. Het centrum heeft geen doe- het-zelf zaak en geen win-

en een dierentrimsalon. In benchmarkgemeenten zijn bijvoorbeeld

van de benchmarkgemeenten (én ruim boven landelijk gemiddelde). Het dagelijks aanbod in het centrum van Duiven is redelijk stabiel.

kel gericht op wonen. Het aanbod cultuur en ontspanning in het centrum van Duiven is

ook diverse reparatiediensten (o.a. schoen- en sleutelmakers en



elektro reparatie) of tattooshops gevestigd.

Het aantal dagelijkse winkels is iets lager dan in de benchmarkge-

toegenomen en is relatief sterk aanwezig vergeleken met de bench-

meenten. Benchmarkcentra beschikken gemiddeld over iets meer

markcentra. Het centrum van Duiven heeft 6 voorzieningen in deze

kels onderdeel van een formule. In totaal betreft 35% van de ver-

(vers)speciaalaanbod. Wat overduidelijk ontbreekt is AGF-aanbod.

categorie. Grote meerwaarde voor het centrum is de bibliotheek, die

kooppunten in Duiven een filiaal, vergeleken met 28% in de bench-

De omvang van het aanbod, uitgedrukt in m 2 wvo, is in Duiven gro-

ook een belangrijke sociale en maatschappelijke functie heeft. Ver-

markcentra. Het is belangrijk om een goede mix tussen filialen en

ter dan in benchmarkgemeenten. Dit heeft vooral te maken met de

der is het aanbod in kwalitatieve zin redelijk eenzijdig (fitness en

zelfstandig ondernemers te hebben. Tegelijkertijd dragen vooral

zonnebankstudio). Het horeca-aanbod in het centrum van Duiven is toegenomen. Met

zelfstandige ondernemers bij aan de onderscheidende kwaliteiten

aanwezigheid van drie grote moderne supermarkten, Albert Heijn 

15%

20%

de samenstelling van het aanbod weer. De leegstand in het centrum van Duiven is sinds 2016 toegenostaat. Deze panden, namelijk 17 van de 21 leegstaande panden,



24%

(1.640 m² wvo), Jumbo (1.260 m² wvo) en Lidl (1.434 m² wvo). Het recreatieve aanbod (mode, sport, speelgoed, media etc.) in het





Vergeleken met de benchmarkcentra zin in Duiven relatief veel win-

van een centrum.

name het aantal fastservicezaken (o.a. ijssalon, lunchrooms en fast-

centrum van Duiven is afgenomen. Dit is ook zichtbaar in de bench-

food) is gestegen. Het aantal bezorg- en afhaaldiensten in het cen-

markcentra en komt overeen met landelijke ontwikkelingen. Vergele-

trum is groot, terwijl er relatief weinig restaurants zijn. Deze laatste

ken met de benchmarkcentra is het aanbod in het centrum van Dui-

Programma Centrum Duiven

24

Weekmarkt

dat het aantal passanten in de Pastoriestraat afneemt. Te meer om-

Op dinsdagochtend vindt de ‘weekmarkt’ plaats op het parkeerterrein bij

dat het zwaartepunt nadrukkelijk aan de zuidkant van het centrum

de Albert Heijn. De ‘weekmarkt’ is in omvang enorm afgenomen en be-

komt te liggen. Dit is nadelig voor andere winkels en voorzieningen

staat inmiddels nog maar uit drie kramen (‘kleding’, ‘vis’ en ‘kaas, eieren

in de straat. Dit is niet (of minder) het geval indien zich een andere

beperkt. Het centrum heeft weinig zitgelegenheden. Ook is er weinig

en zuivel’). De aanwezige branches vormen een aanvulling op het regu-

trekker vestigt op de achterblijvende locatie van Jumbo.

groen aanwezig, met uitzondering van het tijdelijke grasveld bij het

Het horecaplein: dit plein is het hart van het centrum. Beleving, ver-

horecaplein.

liere winkelaanbod in het centrum van Duiven. Tegelijkertijd blijkt uit de



geldt voor het grootste deel van het centrum dat het schoon is en dat er weinig zwerfafval is. 

De mogelijkheden om te verblijven in de openbare ruimte is echter

bezoekersenquêtes (zie bijlage 1) dat de markt relatief weinig wordt be-

maakt en ontmoeting staan hier centraal. Deze functies komen ech-

zocht. Redenen zijn onder meer de geringe omvang en een afnemend

ter niet optimaal tot hun recht. Functioneel gezien is het horeca-aan-

Parkeergelegenheid

assortiment. Inmiddels is besloten om de weekmarkt op te heffen.

bod is beperkt en recent afgenomen. Ook als potentiele locatie voor



5.3

Ruimtelijke analyse

Samenhang deelgebieden bieden. Deze delen hebben allen eigen ruimtelijke kenmerken. Voor het

dekte parkeermogelijkheid, terwijl overdekt fietsparken steeds wen-

Ruimtelijk gezien nodigt het plein onvoldoende uit tot verblijf en ont-

selijker is door de toename van elektrische fietsen (veiligheid). Fiet-

moeting. De ontwikkeling van het zorgwooncomplex heeft invloed

senstallingen zijn bovendien vooral aan de randen van het centrum,

op de uitstraling van het plein. Ruimtelijk gezien wordt het plein in-

terwijl veel fietsbezoekers geneigd zijn om de fiets mee te nemen bij

van mogelijkheden om het plein aantrekkelijker te maken. 

functioneren van het centrum is het belangrijk dat deze delen goed op elkaar aansluiten, zodat bezoekers ‘automatisch’ alle delen van het cen-

Zuiden van de Elshof passage: dit deel van het centrum is met name gericht op dagelijkse detailhandel. De Albert Heijn is de grootste trekker en in het verlengde daarvan zijn enkele kleine winkels

waar men gratis mag parkeren (blauwe zone). Hierdoor is het cen-

gelegen. De voorzieningen liggen enigszins afzijdig van het centrum

trum zeer aantrekkelijk om met de auto te bezoeken.

is Action, gelegen aan de overzijde van de Rijksweg. De rest van

5.4

het centrum zou meer kunnen profiteren van de trekkracht van

Aan de hand van actuele koopstroomgegevens (Koopstromenonder-

Action als Action op een ander locatie zou liggen. Een locatie met

zoek Oost-Nederland 2023) is distributieplanologisch onderzoek uitge-

een betere ruimtelijk-fysieke relatie met de rest van het centrum.

voerd (zie bijlage 3). Daarbij is primair gekeken naar de dagelijkse sec-

gelegen. Dit deel van het centrum is verbonden met de rest van het centrum via de doorgang in de Passage. Elshof passage: het oostelijk deel van de passage staat grotendeels