9. 201651705-Bijlage 3 - Verkennend bodemonderzoek
Tekst van het document
BK Ingenieurs B.V.
Verkennend bodem- en asbest-ingrondonderzoek en waterbodemonderzoek Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2)
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven Postbus 6 6920 AA Duiven
Projectnummer:
221529
Versienummer:
1.0
Kenmerk
ELMO/221529/1.0/TOSN
Plaats, datum:
Arnhem, 16 juni 2022
Bezoekadres: Westervoortsedijk 73 6827 AV Arnhem Postadres: Zadelmakerstraat 150 1991 JE Velserbroek 088 321 25 60 info@bkingenieurs.nl www.bkingenieurs.nl BANK NL12ABNA0580551261 KVK 34082755 BTW NL801876497B01 Bekijk onze certificaten hier
BK ingenieurs pagina 2 van 18
Inhoudsopgave
pagina
1 2
Inleiding ............................................................................................................................................................................................................ 3 Vooronderzoek .............................................................................................................................................................................................. 4 2.1 Historische en actuele gegevens van de onderzoekslocatie............................................................................................ 4 2.2 Voorgaand bodemonderzoek ....................................................................................................................................................... 5 2.3 Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit ................................................................................................................. 6 2.4 Regionale bodemopbouw en geohydrologie ........................................................................................................................ 6 2.5 Onderzoeksnormen, -hypotheses en -strategieën...............................................................................................................
6 2.5.1 Bodemonderzoek .......................................................................................................................................................................... 6 2.5.2 Waterbodemonderzoek ............................................................................................................................................................. 7 3 Uitgevoerd onderzoek ................................................................................................................................................................................ 8 3.1 Kwaliteitsborging ................................................................................................................................................................................ 8 3.2 Uitgevoerd onderzoek...................................................................................................................................................................... 8 3.2.1 Bodemonderzoek .......................................................................................................................................................................... 8 3.2.2 Waterbodemonderzoek .............................................................................................................................................................
9 4 Resultaten onderzoek ...............................................................................................................................................................................10 4.1 Bodemopbouw en zintuiglijke waarnemingen ................................................................................................................... 10 4.2 Normering .......................................................................................................................................................................................... 11 4.3 Toetsingsresultaten ........................................................................................................................................................................ 11 4.4 Resultaten bodemonderzoek ..................................................................................................................................................... 17 5 Samenvatting en aanbevelingen ..........................................................................................................................................................18
Bijlagen 1
Tekeningen en foto’s 1.1 Topografische ligging 1.2 Overzichtstekening 1.3 Locatiefoto’s 2 Boorprofielen 3 Analyserapporten 3.1 Analyserapport(en) grond 3.2 Analyserapport(en) grondwater 3.3 Analyserapport(en) baggerspecie 3.4 Analyserapport(en) asbest 3.5 Disclaimer SGS EA met toelichting op voetnoten 4 Getoetste analyseresultaten en toetsingstabellen 4.1 Getoetste analyseresultaten en toetsingstabel(len) grond 4.2 Getoetste analyseresultaten en toetsingstabel grondwater 4.3 Getoetste analyseresultaten en toetsingstabel baggerspecie 5 Toetsingskader Besluit bodemkwaliteit en Handelingskader PFAS 6 Verklarende woordenlijst 7 Verklaring onafhankelijkheid conform eisen Bbk en BRL SIKB 2000
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 3 van 18
1
Inleiding
In opdracht van Gemeente Duiven heeft BK Ingenieurs B.V. in april - mei 2022 meerdere onderzoeken uitgevoerd op de locatie Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2). Het betreft een verkennend bodemonderzoek, een verkennend asbest-in-grondonderzoek en een waterbodemonderzoek. Aanleiding De aanleiding van de verschillende onderzoeken is de voorgenomen locatieontwikkeling (toekomstige bestemming ‘bedrijven’). Doel onderzoek Het doel van het onderzoek is het vaststellen van de huidige milieuhygiënische bodemkwaliteit op de locatie, inclusief PFAS en asbest (bij verdenking). Daarnaast moet het onderzoek geschikt zijn voor toekomstige omgevingsvergunningaanvragen. Het doel van het waterbodemonderzoek is het vaststellen van de huidige milieuhygiënische kwaliteit van de baggerspecie in het kader van voorgenomen werkzaamheden in de waterbodem. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen en protocollen als weergegeven in tabel 1. tabel 1: normen en protocollen Type onderzoek
Norm/protocol
Uitvoering conform/ niet conform
Vooronderzoek Verkennend bodemonderzoek Verkennend asbest-in-grondonderzoek Waterbodemonderzoek
NEN 5725:2017 en NEN 5717:2017 NEN 5740+A1:2016 NEN 5707+C2:2017 NEN 5720:2017
conform conform conform conform
Beperking van het bodemonderzoek: Bodemonderzoek is een momentopname en een indicatie van de kwaliteit van grond, grondwater en baggerspecie. Hoewel het veldonderzoek met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is verricht, blijft asbestonderzoek van de bodem, zoals ieder milieutechnisch onderzoek, een steekproef. Hierbij moet in aanmerking worden genomen dat vooral asbestverontreinigingen zeer heterogeen verdeeld kunnen zijn. Bij asbestverontreinigingen is de kans een verontreinigingskern te missen daarom groter dan bij mobiele chemische verontreinigingen. Indeling van de rapportage Deze rapportage bestaat uit vijf hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt het vooronderzoek beschreven. Het uitgevoerde onderzoek wordt beschreven in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 behandelt de resultaten van het veldwerk, de analyses en de toetsing aan de normering. De conclusies en aanbevelingen van het onderzoek worden weergegeven in hoofdstuk 5.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 4 van 18
2
Vooronderzoek
Het vooronderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van het opstellen van een hypothese over de milieuhygiënische bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek conform de NEN 5725 en NEN 5717. De gegevens van het vooronderzoek is verkregen door informatie van de opdrachtgever zijnde Gemeente Duiven. Daarnaast zijn gegevens geïnterpreteerd van www.gelderland.omgevingsrapportage.nl, Cyclomedia, www.topotijdreis.nl, topografische- en geohydrologische kaarten en de Bodemkwaliteitskaart van de Milieusamenwerking Regio Arnhem. Ten slotte is een terreinverkenning uitgevoerd.
2.1
Historische en actuele gegevens van de onderzoekslocatie
De algemene gegevens van de onderzoekslocatie staan vermeld in tabel 2. De topografische ligging van de locatie is weergegeven in bijlage 1.1. Een overzichtstekening van de onderzoekslocatie is opgenomen in bijlage 1.2. Deze tekening is alleen geschikt voor maatvoering van bodemonderzoek. In bijlage 1.3 is een foto-overzicht van de locatie opgenomen. tabel 2: gegevens onderzoekslocatie Adres Kadastrale aanduiding Oppervlakte Lengte watergang Watertype(s) en oevertype Afbakening geografisch gebied (onderzoekslocatie)
Agrarisch gebied in de hoek van de Engsestraat en Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) gemeente Duiven, sectie A, nummer 1553 (gedeeltelijk) 54.920 m² circa 4.500 m2 asbestverdacht op basis van waarnemingen tijdens veldwerk Sloot 1: 300 m Sloot 2: 125 m (65 meter nog in gebruik) Sloten (lintvormig water) De afbakening van de onderzoekslocatie staat aangegeven op de situatietekening in bijlage 1.2.
In tabel 3 staan de historische, huidige en toekomstige gegevens over de locatie vermeld. tabel 3: historische, huidige en toekomstige bodemgebruik onderzoekslocatie Historisch Gebruik locatie
De locatie was in het verleden in gebruik als agrarisch gebied. In de periode van 1970 tot 1980 is op een groot deel van de locatie een boomgaard aanwezig geweest (verdacht voor bestrijdingsmiddelen, OCB). Voormalige bodembedreigende boomgaard activiteiten demping sloot (circa 60 meter) in 2018-2019 o.b.v. luchtfoto’s directe omgeving Engsestraat 30 vanaf 1982 bovengrondse brandstof- en/of dieseltank (status onbekend)
Aanwezigheid asbest Eerdere baggerwerkzaamheden
Op de locatie zijn uit het historisch onderzoek geen verdachte activiteiten (zoals genoemd in het Handelingskader PFAS) naar voren gekomen die PFAS-verontreinigingen zouden hebben kunnen veroorzaakt. Op de locatie zijn geen gegevens over de aanwezigheid van asbest bekend. Niet bekend
Huidig Terreinverkenning
Gebruik locatie
De terreinverkenning is, voorafgaand aan het veldwerk, uitgevoerd door de heren Uunk, Obbink en Heijnens. De situatie komt grotendeels overeen met wat op basis van het vooronderzoek werd verwacht. Aan de zuidwestzijde van de locatie, grenzend aan het erf van Engsestraat 30, is een deel van het agrarische land in gebruik als opslag voor grond en veevoer. Tegen de erfafscheiding van betonblokken is een kleine grondwal aanwezig op de onderzoekslocatie (zie ook foto 7, bijlage 1.3). Daarnaast is een deel van de watergang ‘sloot 2’ gedempt en is al langere tijd een struweel aanwezig. Verder zijn er bij de terreinverkenning geen bijzonderheden geconstateerd die duiden op een bodemverontreiniging en hebben geleid tot een wijziging van de onderzoeksopzet. De locatie is heeft een agrarische functie met kunstmatig aangelegde sloten
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 5 van 18 Bebouwing Terreinverharding Bodembedreigende activiteiten
Asbest aanwezig
Geval van ernstige bodemverontreiniging aanwezig
2.2
De locatie is onbebouwd Het maaiveld is onverhard Gezien het onbekend is waarmee de watergang ‘sloot 2’ is gedempt, dient de demping aanvullend te worden onderzocht. Op de locatie zijn geen andere puntbronnen naar voren gekomen die kunnen wijzen op de mogelijke aanwezigheid van een bodemverontreiniging. Tijdens de locatie-inspectie hebben wij geen asbestbeschoeiingen of overhangende dakelementen waargenomen. Op basis van de veldwaarnemingen moet worden bepaald of het dempingsmateriaal asbestverdacht is. Gezien de periode van demping wordt verwacht dat gebiedseigen grond is gebruikt. Nee
Voorgaand bodemonderzoek
Op de locatie is niet eerder bodemonderzoek uitgevoerd. In de directe omgeving van de onderzoekslocatie zijn meerdere bodemonderzoeken uitgevoerd. De gegevens zijn opgenomen in tabel 4. tabel 4: bodemonderzoek onderzoekslocatie Adres
Onderzoek (soort, kenmerk, datum, bureau)
Bijzonderheden/conclusie
Bodemonderzoek in de directe omgeving Engsestraat 30 te Duiven
Typograaf 2-4 te Duiven
Eindsituatieonderzoek, P2010-1280, 28 juni 2010, Certicon Kwaliteitskeuringen B.V.
Aanleiding voor het uitvoeren van een (indicatief) eindsituatie-onderzoek was het beëindigen van meerdere bodembedreigende activiteiten, te weten: bovengrondse olietank, mestsilo en vacuumpomp. Zowel nabij de bovengrondse olietank als nabij de vacuümpomp (meer dan 50 meter afstand tot de huidige onderzoekslocatie) is de bovengrond licht verontreinigd met minerale olie. Het grondwater bevat geen verhoogde olie of vluchtige aromaten concentraties. Het grondwater naast de mestsilo (grenzend aan de huidige onderzoekslocatie) was licht verontreinigd met barium en nikkel. Daarnaast zijn de nitraat, fosfaat en sulfaatconcentratie gemeten en vergeleken met de waarden gemeten in 2002. De verschillen tussen 2010 (EIND) en 2002 (NUL) geven geen aanleiding tot het uitvoeren van nader onderzoek. De gebruiker heeft aangegeven de olietank nog te blijven gebruiken, waardoor hier in feite geen sprake is van vastlegging van de eindsituatie. Zodra het gebruik wordt beëindigd dient alsnog een eindsituatie onderzoek te worden uitgevoerd. De bovengrondse tank was/is aanwezig op meer dan 50 meter afstand van de huidige onderzoekslocatie en er kan worden aangenomen dat het gebruik geen invloed heeft op de bodemkwaliteit van het terrein dat herontwikkeld wordt.
Verkennend en aanvullend onderzoek, 23821(-2), 18 maart en 10 september 2002, Van de Haar Groep
Uit de onderzoeksresultaten van het verkennende bodemonderzoek blijkt dat de bovengrond op het terrein licht verontreinigd is met PAK, zink en minerale olie. Op verzoek van Gemeente Duiven is aanvullend onderzoek uitgevoerd ter plaatse van meerdere verdachte locaties (olietank, mestsilo, vacuümpomp). Ook uit aanvullend onderzoek blijkt dat de bovengrond maximaal licht verontreinigd is met zware metalen, minerale olie en PAK. Ter plaatse van twee vrachtwagenstallingen op het bedrijfsterrein (10 meter ten oosten van huidige onderzoekslocatie) is een sterke verontreiniging met minerale olie en xylenen in de bovengrond aangetroffen. Het grondwater is niet verontreinigd. De omvang van de sterke grondverontreiniging was circa 15 m3 (nieuw geval). De verontreiniging was volledig afgeperkt en is doormiddel van ontgraving verwijderd (terugsaneerwaarde kwaliteitsklasse ‘Industrie’).
Diverse bodemonderzoeken en sanering, 2016-2017
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 6 van 18
2.3
Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit
Op de bodemkwaliteitskaart (BKK) opgesteld door de Milieusamenwerking Regio Arnhem is de locatie grotendeels gelegen in zone ‘Buitengebied Klei’. Het zuidoostelijke deel van de onderzoekslocatie is gelegen in zone ‘Industrie recent’. Voor beide zones geldt dat zowel de bovengrond (0,0 - 0,5 m -mv) als de ondergrond gemiddeld voldoet aan de bodemkwaliteitsklasse ‘Achtergrondwaarde’. Voor gemeentes behorend bij de Milieusamenwerking Regio Arnhem heeft Witteveen+Bos in juni 2020 kaarten gepubliceerd van potentiële bronlocaties van PFAS (Actualisatie BBK MRA, kenmerk: 117471, gedateerd op 25 juni 2020). Ook is doormiddel van onderzoek de gebiedseigen bodemkwaliteit met betrekking tot PFAS bepaald. Op basis van de aanvullende data is bepaald dat de achtergrondwaarden van de verschillende PFAS-verbindingen voor zowel de boven- als ondergrond zich bevindt beneden de landelijke gestelde toepassingsnormen voor “Landbouw/natuur”. Hierdoor is PFAS geen klassebepalende parameter van het beheergebied. Hoewel de bovenen ondergrond beide in deze klasse zijn ingedeeld is er wel een onderscheid te maken tussen beide bodemlagen. De bovengrond (0 - 0,5 m -mv) heeft hogere gehalten aan PFAS (met name PFOA en PFOS) dan de ondergrond (0,5 - 2,0 m -mv). Dit houdt verband met de dominante wijze van verspreiding van PFAS via de lucht (atmosferische depositie).
Uit de puntbronkaarten kan afgeleid worden dat ter hoogte van de Engsestraat 22 een afvalverwerkende industrie/stort staat geregistreerd. Nadere informatie is onbekend. Van de locatie is geen waterbodemkwaliteitskaart bekend.
2.4
Regionale bodemopbouw en geohydrologie
Voor de bodemgegevens en de geohydrologische informatie is gebruikgemaakt van de grondwaterkaart van Nederland opgesteld door de Dienst Grondwaterverkenning TNO) en het Hydrogeologisch Model REGIS II van TNONITG. Hieronder zijn in tabel 5 de regionale gegevens (tot circa 10 m -mv) samengevat. tabel 5: regionale bodemopbouw Diepte (m -mv)
Geohydrologische eenheid
Lithologie
0–5 5 - >10
Slecht Doorlatende (Holocene) Deklaag Eerste Watervoerend Pakket (Pleistoceen)
Klei en zand, humeus, afwisselend dunne veenlagen Zand, matig fijn tot uiterst grof, matig tot sterk grindhoudend
Het grondwater in het watervoerend pakket stroomt in noordoostelijke richting De grondwaterstroming van het ondiepe freatische grondwater wordt sterk beïnvloed door omgevingsfactoren zoals de ligging van sloten, drainage, bemalingen, onttrekkingen, dempingen, en dergelijke.
2.5
Onderzoeksnormen, -hypotheses en -strategieën
2.5.1
Bodemonderzoek
Algemene kwaliteit Op basis van de gegevens van het vooronderzoek wordt de volgende hypothese gehanteerd: ’de bovenlaag van de bodem is verdacht voor de parameters OCB’. Voor de locatie is gekozen voor de strategie ‘verdachte bovengrond, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming (VED-HE). In verband met de voorziene herontwikkeling wordt de onderzoeksstrategie uitgebreid zodat deze minimaal voldoet aan de strategie voor een onverdachte locatie zoals omschreven in de NEN 5740. Hierbij wordt het standaard analysepakket voor grond uitgebreid met de parameter arseen (regionaal verhoogde achtergrondwaarden). In december 2021 is het ‘Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie’ van kracht geworden. Hierin is aangegeven dat als er sprake is van grondafvoer, acceptatie of toepassen van grond, onderzoek naar de aanwezigheid van PFAS noodzakelijk kan zijn. Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 7 van 18
Aangezien tijdens de toekomstige ontwikkeling van de locatie waarschijnlijk grond wordt afgevoerd, dient aanvullend onderzoek naar de aanwezigheid van PFAS te worden uitgevoerd. De strategie van het PFAS-onderzoek is een aanvulling op het onderzoek conform de NEN 5740. De mengmonsters worden geanalyseerd op het PFASpakket (30 verbindingen) conform het tijdelijke handelingskader. Uit de locatie inspectie is gebleken dat aan de zuidwestzijde van de locatie, grenzend aan het erf van Engsestraat 30 en deel van het agrarische land in gebruik als opslag voor grond en veevoer. Dit deel van het terrein dat herontwikkeld wordt is geen onderdeel van voorliggend onderzoek. De grond die tegen de erfafscheiding van betonblokken is aangebracht wordt wel onderzocht tezamen met het algemene bodemonderzoek. Verwacht wordt dat het grond afkomstig is van het agrarische land. Asbest Op basis van de waarnemingen tijdens het verkennende bodemonderzoek is de hypothese ‘locatie verdacht op het voorkomen van een asbestverontreiniging in de bodem’ van toepassing op een deel van de onderzoekslocatie (rondom perceel Engsestraat 30). De onderzoeksstrategie van het verkennend onderzoek asbest in grond voldoet aan de NEN 5707, strategie 'verdachte locatie met een diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld'. 2.5.2
Waterbodemonderzoek
Tijdens het vooronderzoek en terreinverkenning is geen informatie naar voren gekomen waardoor de aanwezigheid van een verontreiniging op de locatie wordt verwacht. Het onderzoeksprogramma voor het waterbodemonderzoek voldoet aan de Nederlandse Norm “Bodem - Waterbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygienisch onderzoek” NEN 5720:2017. Op basis van de aanleiding, het doel en het historisch vooronderzoek is voor de beide watergangen gekozen voor de strategie “Lintvormig water, normale onderzoeksinspanning (LN).” Uit het vooronderzoek en de locatie inspectie is gebleken dat een deel van ‘sloot 2’ recent is gedempt. De demping (het dempingsmateriaal en mogelijk nog aanwezige slib) wordt onderzocht als zijnde landbodem, waarbij het aantal boringen tot in de oorspronkelijke vaste waterbodem is gebaseerd op de NEN5740, strategie verdachte lijnvormige locatie, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming (VED-HE-L). Onderzoek naar asbest in de waterbodem is alleen noodzakelijk bij verdachte locaties en heeft betrekking op het verdachte deel van de locatie. Op basis van het vooronderzoek kan worden gesteld dat de onderzoekslocatie onverdacht is op het voorkomen van asbest. Er bestaat geen aanleiding om asbest in de waterbodem te verwachten.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 8 van 18
3
Uitgevoerd onderzoek
3.1
Kwaliteitsborging
De werkzaamheden zijn uitgevoerd in overeenstemming met het Besluit bodemkwaliteit. BK Ingenieurs B.V. is gecertificeerd en erkend voor het uitvoeren van veldwerk op basis van de beoordelingsrichtlijn (BRL) SIKB 2000 ‘Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek’ en onderliggende protocollen 2001, 2002, 2003 en 2018. BK Ingenieurs B.V. is hiervoor in het bezit van het procescertificaat VB-075. Voor het veldwerk en de bemonstering voor het PFAS-onderzoek zijn de voorschriften gehanteerd conform de handreiking PFAS bemonsteren (versie 1.0 van 25 juni 2020). De veldwerkzaamheden zijn aangenomen door vestiging Arnhem en uitgevoerd op 25, 29 april en 2, 19 mei 2022 (veldwerk) en 9 mei 2022 (monsterneming grondwater) door personeel van vestiging Velserbroek/Berkel-Enschot (Tilburg) die voor de betreffende protocollen bij RWS Leefomgeving/Bodem+ geregistreerd staan onder de erkenning van BK Ingenieurs B.V. Het verkennende asbest-in-grondonderzoek is uitgevoerd op 19 mei 2022. In bijlage 7 staan de namen van alle bij het project betrokken veldwerkers vermeld, inclusief het protocol en de verklaring dat zij hun veldwerkzaamheden onafhankelijk van de opdrachtgever hebben uitgevoerd. De werkzaamheden waarop deze rapportage betrekking heeft, zijn conform de BRL SIKB 2000 getoetst op partijdigheid.
Er is geen sprake van persoonlijk of zakelijk recht op de bodem, grond of bagger op de veldwerklocatie bij de uitvoerder van het veldwerk van voorliggend milieuhygiënisch bodemonderzoek.
3.2
Uitgevoerd onderzoek
In deze paragraaf beschrijven wij de uitgevoerde werkzaamheden. De verschillende onderzoeken zijn daar waar mogelijk gecombineerd uitgevoerd. 3.2.1
Bodemonderzoek
Algemene kwaliteit grond De boringen en peilbuizen zijn gelijkmatig over de locatie verdeeld. Op basis van ligging, diepte en bodemopbouw zijn (meng)monsters samengesteld en geanalyseerd. De bovengrond is naast het standaardpakket ook onderzocht op OCB en PFAS. De gedempte watergang is onderzocht doormiddel van het plaatsen van drie boringen tot 2,0 m -mv in de demping. Zowel het dempingsmateriaal als het mogelijk nog aanwezige slib dient te worden beschouwd als landbodem. Het dempingsmateriaal en het aangetroffen slib is onderzocht op de paramaters uit het standaardpakket, arseen en organochloorbestrijdingsmiddelen. Ter plaatse van het struweel (einde demping) was het niet mogelijk om boringen te plaatsen. Voor de samenstelling van de grondmengmonsters en de analysepakketten wordt verwezen naar tabel 7 en tabel 8 (resultaten). De samenstelling van het NEN 5740 grondpakket is beschreven in bijlage 6. Asbest Het maaiveld is onverhard en visueel geïnspecteerd op aanwezigheid van asbestverdacht materiaal. De contactzone (0,0 - 0,5 m -mv) is onderzocht door handmatig graven van proefgaten met minimale afmetingen van 0,3 x 0,3 m. De uitkomende grond van de gaten is gezeefd over 20 mm. De fractie >20 mm is visueel geïnspecteerd op aanwezigheid van asbestverdacht materiaal. Van de fijne fractie zijn drie mengmonster(s) van minimaal 10 kg ds grond samengesteld.
Eén mengmonster is samengesteld van de ‘grondwal’ (zand met baksteen) nabij de erfafscheiding met de Engsestraat. De monsters zijn geanalyseerd op asbest conform NEN 5898. De ondergrond (0,5 - 2,0 m -mv) is onderzocht door middel van het verrichten van drie boring(en) van voldoende diameter tot 2,0 m -mv en het visueel inspecteren van de uitkomende grond op aanwezigheid van asbest. Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 9 van 18
Grondwater Voor de gegevens over de grondwatermonsters en de analysepakketten wordt verwezen naar tabel 10 (resultaten). De samenstelling van het NEN 5740 grondwaterpakket is beschreven in bijlage 6. Het onderzoeksprogramma is samengevat in tabel 6. tabel 6: uitgevoerd onderzoek bodem Aantal boringen/proefgaten/ peilbuizen
Analyses grond/grondwater
Onverdacht 3 x boring tot 2,0 m -mv en 7 x peilbuis①
4 x NEN 5740 standaardpakket bovenlaag (inclusief arseen) + PFAS 3 x NEN 5740 standaardpakket onderlaag (inclusief arseen) 7 x NEN 5740 standaardpakket grondwater
Verdacht 69 x boring tot 0,5 m -mv
13 x OCB
Demping 3 x boring tot 2,0 m -mv
2 x NEN 5740 standaardpakket (inclusief arseen) 1 x OCB
Asbestonderzoek 17 x proefgat tot 0,5 m -mv 3 x boring tot 2,0 m -mv
3 x asbest in grond (NEN 5898)
m -mv ① ②
3.2.2
meters beneden maaiveld de bovenzijde van het filter staat 0,5 m onder grondwaterstand 30 verbindingen conform de advieslijst van Bodem+ van 12 juli 2019
Waterbodemonderzoek
Per watergang zijn tien boringen geplaatst en zijn de deelmonsters in het erkende laboratorium van SGS Environmental Analytics B.V. te Rotterdam tot mengmonsters samengesteld en geanalyseerd. Het boor- en monsternemingsgereedschap waarvan bij het waterbodemonderzoek gebruikgemaakt is, staat per boring beschreven in de boorprofielen in bijlage 2. De mengmonsters zijn samengesteld op basis van geografische ligging, laagdiepten, visuele waarnemingen en slibdiktes. In totaal zijn twee mengmonsters (per watergang één slibmonster) geanalyseerd. Deze mengmonsters zijn geanalyseerd op het standaard pakket A Waterbodem en baggerspecie uit regionale wateren aangevuld met arseen. Het slib is aanvullend geanalyseerd op PFAS (30 verbindingen) conform de advieslijst van Bodem+ (versie 12 juli 2019). In verband met de (voormalige) aanwezigheid van de boomgaard grenzend aan de watergangen zijn de mengmonsters van het slib aanvullend geanalyseerd op de parameters organochloorbestrijdingsmiddelen (OCB). Tijdens de bemonsteringswerkzaamheden is de waterbodem voortdurend zintuiglijk beoordeeld op de aanwezigheid van waterbodemvreemde materialen en verontreinigende stoffen. Verder is bij de uitvoering van het veldwerk het uitkomende materiaal visueel geïnspecteerd op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen.
De locaties van de verrichte boringen, gegraven proefgaten en geplaatste peilbuizen zijn aangegeven op de overzichtstekening in bijlage 1.2. Deze tekening is alleen geschikt voor maatvoering van bodemonderzoek. De analyses zijn uitgevoerd door de laboratoria van SGS Environmental Analytics B.V. te Rotterdam die geregistreerd staan in het RvA-register. De voorbehandeling voor de grond- en grondwatermonsters is conform AS3000 uitgevoerd.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 10 van 18
4
Resultaten onderzoek
4.1
Bodemopbouw en zintuiglijke waarnemingen
Algemene kwaliteit In bijlage 2 is de bodemopbouw van de onderzoekslocatie per boring/proefgat weergegeven. Hierin zijn ook de zintuiglijke waarnemingen vermeld. De boorprofielen zijn beschreven conform NEN 5104:1989/C1:1990. De zintuiglijke waarnemingen tijdens de uitvoering van het veldwerk zijn beschreven overeenkomstig NEN 5706:2003. Het maaiveld is volledig onbebouwd en onverhard. Uit de boorprofielen blijkt dat de bodem over het algemeen tot 1,0 á 1,2 m -mv uit klei bestaat. Onder de kleilaag bevindt zich een zandlaag tot de geboorde diepte van circa 2,0 m -mv. Plaatselijk begint hieronder opnieuw een kleilaag tot minimaal 2,2 m -mv. De bodem op het zuidelijke deel van het terrein (ten zuiden van sloot 2) bestaat over het algemeen vanaf maaiveld tot 3,0 m -mv volledig uit zand. In de bovengrond, ter plaatse van boringen 057, 059, 060, 066 en 067, zijn antropogene bijmengingen met baksteen en puin aangetroffen en is derhalve aanvullend asbest-in-grondonderzoek uitgevoerd. Het dempingsmateriaal dat is gebruikt in watergang 2 heeft een dikte van circa 60 cm en bestaat over het algemeen uit zintuiglijk schoon zand. Hieronder is bij alle drie de boringen een sliblaag aanwezig met een variërende dikte van 20 tot 100 cm. Het dempingsmateriaal is op basis van de veldwaarnemingen niet asbestverdacht.
De grondwaterstand is tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden waargenomen tussen 0,5 en 1,5 m -mv. Het verschil in waterstand is vermoedelijk te relateren aan het verschil in de aanwezigheid van kleilagen in de diepere ondergrond. Asbest Tijdens de veldwerkzaamheden waren de weersomstandigheden voor het uit te voeren asbestonderzoek voldoende. De conditie van het maaiveld betrof vochtig klei, vastgereden en/of met matige vegetatie. De inspectie-efficiëntie van het maaiveld is bepaald op 50 - 70%. De inspectie-efficiëntie van de uit de gaten komende grond is 100%. In het bodemtraject van 0,0 tot 0,5 m -mv, ter plaatse van het overgrote deel van de graafgaten, zijn antropogene bijmengingen met puin en baksteen aangetroffen. Deze laag is als asbestverdacht beschouwd en de fijne fractie (<20 mm) is bemonsterd en de grove fractie visueel geïnspecteerd. Op het maaiveld en in de uitkomende grond van de boringen en proefgaten is geen asbestverdacht materiaal in de grove fractie (>20 mm) aangetroffen. Waterbodemopbouw De waterdiepte in sloot 1 varieert van 5 tot 40 cm. Een deel van de sloot staat droog. Watergang 2 bevat helemaal geen water. Het slib in beide watergangen heeft een gemiddelde dikte van circa 40 cm. De onderliggende vaste waterbodem bestaat uit zowel klei als zand.
Tijdens de veldwerkzaamheden is visueel geen asbestverdacht materiaal aangetroffen in de opgeboorde waterbodem. Ook zijn er geen andere antropogene bijmengingen in het slib of onderliggende waterbodem waargenomen.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 11 van 18
4.2
Normering
Bodem Algemene kwaliteit Voor de beoordeling van de bodemkwaliteit toetsen wij de resultaten van de chemische analyses van grond- en grondwatermonsters aan de bodemnormen die zijn vastgesteld in de vigerende wet- en regelgeving, inclusief richtlijnen opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. BK ingenieurs maakt gebruik van het toetsprogramma van SGS EA dat is gevalideerd met behulp van de Bodem Toets en Validatie (BoToVa)-service van het ministerie. De toetsing conform BoToVa is opgenomen in bijlage 4. Voor de volledige tekst van de bodemnormering wordt verwezen naar www.overheid.nl. De resultaten voor PFAS zijn getoetst aan de waarden zoals genoemd in het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond van december 2021 en de op 2 mei 2022 in gepubliceerde INEV’s (Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging). Het toetsingskader voor PFAS is toegelicht in bijlage 5. Asbest Voor asbest dienen de gewogen gehalten te worden getoetst. Gewogen betekent het gehalte serpentijnasbest (chrysotiel) vermeerderd met tienmaal het gehalte amfiboolasbest (amosiet, crocidoliet, vezelvormig anthofylliet, vezelvormig actinoliet en vezelvormig tremoliet). Op basis van een verkennend asbestonderzoek dient te worden getoetst aan de concentratie 50 mg/kg ds (dit is de helft van de interventiewaarde).
Bij overschrijding van deze concentratie is een nader asbestonderzoek noodzakelijk. Indien de concentratie asbest lager of gelijk is dan is een nader asbestonderzoek niet noodzakelijk. Er mag in een verkennend asbestonderzoek niet worden getoetst aan de interventiewaarde van 100 mg/kg ds. Waterbodem Voor de beoordeling van de bodemkwaliteit worden de resultaten van de chemische analyses getoetst aan de bodemnormen die zijn vastgesteld in de vigerende wet- en regelgeving, inclusief richtlijnen opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. BK ingenieurs maakt gebruik van het toetsprogramma van SGS EA dat is gevalideerd met behulp van de Bodem Toets en Validatie (BoToVa)-service van het ministerie. De toetsing conform BoToVa is opgenomen in bijlage 4. Voor de volledige tekst van de bodemnormering wordt verwezen naar www.overheid.nl. De toetsingscriteria die zijn gebruikt zijn: • T1: toepassen baggerspecie op landbodem; • T3: toepassen baggerspecie in oppervlaktewater; • T11: toepassen baggerspecie in een grootschalige bodemtoepassing (GBT oppervlaktewater); • T5: verspreiden baggerspecie op aangrenzend perceel. Een korte toelichting op het toetsingskader en de verschillende toepassingsmogelijkheden is opgenomen in bijlage 4. In bijlage 6 is een verklarende woordenlijst opgenomen.
4.3
Toetsingsresultaten
Alle analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 3 van dit rapport. Alle toetsingsresultaten en eventuele rekenbladen voor asbest zijn opgenomen in bijlage 4. Bodemonderzoek Algemene kwaliteit De analyseresultaten, de getoetste gestandaardiseerde gehalten en de normwaarden waaraan getoetst is, staan weergegeven in bijlage 4. In tabel 7 en tabel 10 staan de stoffen vermeld waarvan het gestandaardiseerd gehalte in grond of de concentratie in grondwater de normwaarden voor grond en grondwater overschrijden. Met ‘gestandaardiseerd’ wordt bedoeld: omgerekend naar standaard bodem.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 12 van 18
In tabel 8 zijn de resultaten van de PFAS-analyses samengevat. De resultaten zijn getoetst aan de normen uit het handelingskader en de INEV’s. De gehalten PFAS in de grond zijn, indien noodzakelijk, gecorrigeerd voor organische stof. De in deze rapportage opgenomen toetsing van toepassing en verspreiden van grond volgens het Besluit bodemkwaliteit is slechts opgenomen om een indicatie te geven van de mogelijke afvoerbestemming van de grond of baggerspecie. Deze toetsing is geen wettelijk bewijsmiddel voor het toepassen van de grond conform het Besluit bodemkwaliteit. Asbest In tabel 9 zijn de gemeten en gewogen asbestgehaltes opgenomen. De correctie van het gemeten gehalte wordt alleen uitgevoerd indien asbest is vastgesteld in de fijne fractie boven de rapportagegrens én er sprake is van een grove (en dus uitgezeefde) fractie (>20 mm). In dat geval betreft de fijne fractie geen 100% van het oorspronkelijke monster (inclusief de grove fractie) en dient deze te worden teruggerekend naar het oorspronkelijke monster. Waterbodemonderzoek In tabel 11 zijn de resultaten van de waterbodemtoetsing aan de normering opgenomen. Opmerkingen Op de analysecertificaten uit bijlage 3 staan opmerkingen/voetnoten bij enkele parameters vermeld. Voor de toelichting op deze opmerkingen/voetnoten wordt verwezen naar de disclaimer in bijlage 3.5.
De opmerkingen/voetnoten op de certificaten hebben geen invloed op de conclusies van het onderzoek.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 13 van 18 tabel 7: overschrijding van de normwaarde door gestandaardiseerd gehalte in grond Monstercode
Boringen
Traject (m -mv)
Hoofdbestanddeel bodem en zintuiglijke waarneming
Uitgevoerde analyse
NEN 5740 pakket + arseen
> AW
>T [mg/kg ds]
>I [mg/kg ds]
Onverdacht terrein MM01
002, 017, 021, 027, 033, 036, 043, 050
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM02
006, 023, 030, 032, 053, 056, 062, 072
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM03
060, 066, 067
0,0 - 0,5
Zand, zwak metselpuinhoudend, sporen baksteen en kolengruis
lood, zink, PAK
-
-
MM04
058, 073, 075, 077, 078
0,0 - 0,5
Zand, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM05
002, 023, 027, 042, 047, 058
0,5 - 1,2
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM06
002, 013, 023, 027, 042
0,8 - 1,7
Zand, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM07
047, 058, 062, 075
0,5 - 1,7
Zand, zintuiglijk schoon
-
-
-
-
-
-
Verdacht terrein MM101
001, 003, 009, 010
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
OCB
MM102
004, 012, 020, 021
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM103
017, 018, 026, 033
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM104
019, 029, 035, 036
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM105
042, 043, 049, 050
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 14 van 18 Monstercode
Boringen
Traject (m -mv)
Hoofdbestanddeel bodem en zintuiglijke waarneming
Uitgevoerde analyse
> AW
>T [mg/kg ds]
>I [mg/kg ds]
MM106
044, 051, 052, 061
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM107
060, 066, 067
0,0 - 0,5
Zand, zwak metselpuinhoudend, sporen baksteen en kolengruis
-
-
-
MM108
070, 073, 074, 076
0,0 - 0,5
Zand, zintuiglijk schoon
DDD, DDE
-
-
MM109
064, 069, 071, 079
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM110
038, 045, 053, 054
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM111
040, 047, 055, 056
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM112
022, 024, 031, 032
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM113
006, 008, 014, 015
0,0 - 0,5
Klei, zintuiglijk schoon
-
-
-
MM1001
103
0,3 - 0,7
Zand, sporen slib en hout
-
-
-
MM1002
101, 102, 103
0,5 - 1,2
Slib, zintuiglijk schoon
zink
-
-
Demping
> AW >T >I -
NEN 5740 pakket + arseen NEN 5740 pakket + arseen + OCB
: gestandaardiseerd gehalte groter dan de achtergrondwaarde en kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde (licht verontreinigd) : gestandaardiseerd gehalte groter dan de tussenwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde (matig verontreinigd) : gestandaardiseerd gehalte groter dan de interventiewaarde (sterk verontreinigd) : geen gestandaardiseerd gehalte boven de betreffende normwaarde
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 15 van 18 tabel 8: toetsing resultaten PFAS grond Monstercode
Boringen
Traject (m -mv)
MM01
002, 017, 021, 027, 033, 036, 043, 050
0,0 - 0,5
006, 023, 030, 032, 053, 056, 062, 072
0,0 - 0,5
MM03
060, 066, 067
0,0 - 0,5
Zand, zwak metselpuinhoudend, sporen baksteen en kolengruis
MM04
058, 073, 075, 077, 078
0,0 - 0,5
Zand, zintuiglijk schoon
MM02
① ② ③
Bodemsoort en zintuiglijke waarneming Klei, zintuiglijk schoon
Uitgevoerde analyse
Indicatie hergebruik①
Toetsing INEV’s②
Maatgevende parameters
<
-
<
-
<
-
<
-
PFAS Landbouw/natuur
Klei, zintuiglijk schoon Landbouw/natuur
Landbouw/natuur Landbouw/natuur
: Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie van december 2021 : Indicatieve niveaus voor ernstige bodem- en grondwaterverontreiniging (INEV’s) voor de stoffen PFOS, PFOA en GenX van 2 mei 2022 : 30 verbindingen conform de advieslijst van Bodem+ van 12 juli 2019
tabel 9: resultaten asbest-in-grondonderzoek Mengmonster
Proefgat
Diepte Bodemsoort Bijmengingen Uitgevoerde analyse Geanalyseerd Asbest grove fractie Asbest fijne fractie (m -mv) drooggewicht (> 20 mm) (0,5 – 20 mm) (kg ds) (mg/kg ds) (mg/kg ds)
MMA01
02 t/m 07
0,0 - 0,5 klei
puin, ijzer, baksteen
09 t/m 12, 15 0,0 - 0,5 klei
puin, baksteen
MMA02 MMA03 ① ② -
14, 16
0,0 - 0,5 zand
baksteen
Fijne fractie 0,5-20 mm (NEN 5898)②
Soort asbest
Hecht- Gewogen gehalte gebonden asbest ja/nee (mg/kg ds)①
-
-
<2
-
-
<2
<2
-
-
<2
13,07
-
<2
16,90
-
14,95
-
<2
deze kolom is de gewogen som van kolom 8 en 9 en is zo nodig gecorrigeerd o.b.v. het percentage grof materiaal (>20 mm) van de fractie <0,5 mm wordt een zeer klein deel (10 gram) kwalitatief beoordeeld. Indien in deze fractie asbest wordt aangetoond betreffen dit losse vezels of vezelbundels. Deze kunnen verder worden onderzocht met een SEM-analyse niet geanalyseerd/niet aanwezig
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 16 van 18 tabel 10: overschrijding van de normwaarde door concentratie in grondwater Peilbuis
Filterstelling (m -mv)
Grondwaterstand (m -mv)
Elektrische geleidbaarheid (µs/cm)
Zuurgraad (-)
002
1,2 - 2,2
0,7
432
6,3
65
barium
-
-
023
1,2 - 2,2
1,0
305
6,4
134
-
-
-
027
1,2 - 2,2
0,8
250
6,3
58
-
-
-
047
1,0 - 2,0
0,9
323
6,3
103
-
-
-
058
1,2 - 2,2
1,2
539
6,3
155
barium
-
-
062
1,0 - 2,0
0,9
395
6,3
69
koper, nikkel
-
-
075
2,0 - 3,0
1,6
269
5,4
169
koper
-
-
>S >T >I NTU
Troebelheid (ntu)
Uitgevoerde analyse NEN 5740 pakket
>S
>T (µg/l)
>I (µg/l)
: concentratie groter dan de streefwaarde en kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde (licht verontreinigd) : concentratie groter dan de tussenwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde (matig verontreinigd) : concentratie groter dan de interventiewaarde (sterk verontreinigd) : geen concentratie boven de betreffende normwaarde : Nephelometric Turbidity Unit; In het grondwater uit alle peilbuizen is een verhoogde troebelheid (>10 NTU) vastgesteld. Een verhoogde troebelheid kan in sommige gevallen leiden tot een overschatting van de concentratie van organische parameters in het grondwater. Bij het voorliggende onderzoek is de concentratie van geen enkele parameter groter dan de tussenwaarde. De eventuele overschatting van de concentraties als gevolg van een verhoogde troebelheid heeft geen gevolgen voor de interpretatie van de onderzoeksgegevens en de conclusies van dit rapport. Aanvullend onderzoek naar de verhoogde troebelheid is daarom niet uitgevoerd. De in de NEN 5744 genoemde (maximale) troebelheid van 10 NTU is slechts indicatief. Als troebelheid hoger dan 10 NTU wordt geconstateerd, kan toch monsterneming plaatsvinden (mits elektrische geleidbaarheid gestabiliseerd is). Pas met de interpretatie van de analyseresultaten kan worden beoordeeld of troebelheid een probleem vormt (conform bijlage C van NEN 5744).
tabel 11: klasse-indeling van de waterbodem per mengmonster Watergang Mengmonster
Bodemtype, gemiddelde dikte (cm)
Toepassen op of in de bodem (T1)
Toepassen in GBT in oppervlak- Verspreiden op aanoppervlaktewater tewater-lichaam grenzend perceel (T5) (T3) (T11)
Relevante Toepassen Opper- Toepassen op PFAS vlaktewater Landbodem (μg/kg ds) (o.b.v. PFAS) (o.b.v. PFAS)
Verspreiden op Landbodem (o.b.v. PFAS)
Sloot 1 300 m
MMS1
slib (38,5)
Sloot 2 65 m
MMS02
slib (40)
Klasse wonen (o.b.v. cadmium, kwik, lood, nikkel, zink, PAK, DDD) Klasse industrie (o.b.v. cadmium, kwik, zink, alphaendosulfan)
Klasse A (o.b.v. cadmium, kwik, lood, nikkel, zink, PAK) Klasse A (o.b.v. cadmium, kwik, zink, alphaendosulfan)
Toepasbaar
Verspreidbaar
-
Toepasbaar
Klasse Landbouw/natuur
Verspreidbaar
Toepasbaar
Verspreidbaar
-
Toepasbaar
Klasse Landbouw/natuur
Verspreidbaar
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 17 van 18
4.4
Resultaten bodemonderzoek
Grond Algemene kwaliteit De zintuiglijk schone bovengrond (klei en zand) van de onderzoekslocatie bevat geen verhoogde gehalten. De zandige bovengrond met bijmengingen van metselpuin, kolengruis en baksteen (rondom het erf van Engsestraat 30) is licht verontreinigd met lood, zink en PAK. De ondergrond (klei en zand) bevat geen verhoogde gehalten. Het zandige dempingsmateriaal bevat geen verhoogde gehalten van de parameters uit het standaardpakket. Het nog in de bodem aanwezige slib ter plaatse van de demping bevat een licht verhoogd zinkgehalte. OCB In totaal zijn dertien mengmonsters van de bovengrond geanalyseerd op OCB-verbindingen. In één mengmonster van de zandige bovengrond aan de zuidoostzijde van het terrein zijn licht verhoogde gehalten DDD en DDE gemeten. De overige mengmonsters bevatten geen verhoogde gehalten. PFAS De bovengrond van de onderzoekslocatie bevat geen verhoogde PFAS-gehalten en voldoet op basis van de toetsing landelijk beleid aan klasse ‘Landbouw/natuur’. Asbest Ter plaatse van de boringen en proefgaten is zowel op het maaiveld als in de contactzone (0,0 – 0,5 m -mv) visueel geen asbest aangetroffen of analytisch aangetoond. Grondwater In het grondwater zijn licht verhoogde concentraties barium, nikkel en/of koper aangetoond. De herkomst van deze verontreiniging is onbekend.
Waarschijnlijk betreft de bariumverontreiniging een verhoogde achtergrondconcentratie. Waterbodem De milieuhygiënische kwaliteit van het slib aanwezig in beide watergangen voldoet aan ‘klasse A’. Bij toepassing op of in de bodem wordt het slib uit watergang 1 geclassificeerd als ‘klasse Wonen’ en het slib uit watergang 2 als ‘klasse Industrie’. De bepalende parameters zijn zware metalen, met name cadmium, kwik en zink, en de OCB-verbindingen DDD of alpha-endosulfan. Uit het toetsingsresultaat ‘verspreiden op aangrenzend perceel’ en ‘toepassen in een grootschalige bodemtoepassing’ blijkt dat er geen belemmeringen zijn voor het verspreiden en toepassen van het slib. Ook de gehalten PFAS gemeten in het slib vormen geen belemmeringen voor toepassing in oppervlaktewater, toepassing op landbodem of verspreiden op een aangrenzend perceel.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
BK ingenieurs pagina 18 van 18
5
Samenvatting en aanbevelingen
Met dit bodemonderzoek is de huidige bodemkwaliteit (inclusief asbest) op de locatie Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) vastgelegd. Daarnaast is van twee watergangen op de onderzoekslocatie de milieuhygiënische waterbodemkwaliteit bepaald en is hiermee een milieuhygiënische verklaring verkregen. De rapportage kan gebruikt worden voor de herontwikkeling van het terrein. Bodemopbouw De bodem bestaat over het algemeen tot 1,0 á 1,2 m -mv uit klei. Onder de kleilaag bevindt zich een zandlaag tot de geboorde diepte van circa 2,0 m -mv. Plaatselijk begint hieronder opnieuw een kleilaag tot minimaal 2,2 m mv. De bodem op het zuidelijke deel van het terrein (ten zuiden van sloot 2) bestaat over het algemeen vanaf maaiveld tot 3,0 m -mv volledig uit zand. In de bovengrond rondom het erf van Engsestraat 30 zijn antropogene bijmengingen met baksteen en puin aangetroffen. In beide onderzochte watergangen is slib aanwezig, met een gemiddelde dikte van 40 cm. De onderliggende vaste waterbodem bestaat uit zowel klei als zand. Algemene kwaliteit De bovengrond met antropogene bijmengingen is licht verontreinigd met lood, zink en PAK. Lokaal is een licht verhoogd DDD en DDE-gehalte gemeten. De zintuiglijk schone bovengrond, het dempingsmateriaal en de ondergrond bevatten geen verhoogde gehalten.
Het in de bodem nog aanwezige slib ter plaatse van de demping is licht verontreinigd met zink. Het grondwater bevat plaatselijk licht verhoogde concentraties barium, nikkel en/of koper. Er zijn geen verhoogde PFAS-gehalten gemeten. Asbest Op de locatie is zowel op het maaiveld als in de contactzone (0,0 – 0,5 m -mv) visueel geen asbest aangetroffen of analytisch aangetoond. Het criterium voor nader onderzoek (50 mg/kg ds) wordt niet overschreden. Waterbodem Uit het toetsingsresultaat “toepassen in zoet oppervlaktewater” blijkt dat vrijkomende baggerspecie ter plaatse van beide watergangen voldoet aan ‘klasse A’. Bij ‘toepassen op of in de bodem’ dient rekening gehouden te worden met ‘klasse Wonen’ (sloot 1) en ‘klasse Industrie’ (sloot 2). De vrijkomende baggerspecie is in beide gevallen toepasbaar in een grootschalige bodemtoepassing en verspreidbaar op aangrenzend perceel. De PFAS-gehalten vormen geen belemmeringen voor toepassing in oppervlaktewater, toepassing op landbodem of verspreiden op een aangrenzend perceel. Aanbevelingen Het uitvoeren van vervolgonderzoek voor zowel de landbodem als de waterbodem op locatie is niet noodzakelijk.
Engsestraat/Meerstraat te Duiven (Graafstaete 2) Verkennend bodem- en asbest-in-grondonderzoek en waterbodemonderzoek | 221529 | 16 juni 2022
Bijlage
1
Tekeningen en foto’s
Bijlage
1.1 Topografische ligging
LEGENDA Ligging locatie
Bron: © Google Maps PROJECTOMSCHRIJVING
GETEKEND
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
E.H. Moedt GECONTROLEERD
TEKENINGOMSCHRIJVING
T. Snieders
Topografische ligging (deze kaart is noordgericht)
FORMAAT
A4 STATUS
OPDRACHTGEVER
Definitief
Gemeente Duiven
SCHAAL PROJECTNUMMER
BIJLAGENUMMER
221529
1.1
DATUM
8‐6‐2022
nvt BLAD
1 van 1
Bijlage
1.2 Overzichtstekening
LEGENDA grens onderzoekslocatie Veiligheidsklasse opslag boerenerf met grondwal struweel t.p.v. gedempte sloot gedempte sloot boring tot 0,5 m -mv boring tot 2,0 m -mv peilbuis fotolocatie
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Situatietekening Verkennend bodemonderzoek
221529
_MD_201
01 van 03
01-06-2022
RAPPORT
E.H. Moedt T. Snieders
Gemeente Duiven T. Snieders
Bijlage
1.3 Locatiefoto’s
Foto 1
Foto 2
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 3
Foto 4
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 5
Foto 6
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 7
Foto 8
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 9
Foto 10
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 11 - sloot 1
Foto 12 - sloot 1
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 13 - sloot 2
Foto 14 - sloot 2 (demping)
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Foto 15 - sloot 2 (demping)
Foto 16 - sloot 2 (demping)
Foto's onderzoekslocatie Omschrijving:
Engsestraat/Meerstraat te Duiven
Type:
Verkennend onderzoek, protocol 2001, 2002, 2018 en 2003
Project:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
Datum:
08-jun-2022
Projectleider:
T. Snieders
Bijlage:
1.3
Bijlage
2
Boorprofielen
Meetpunt: 001
Meetpunt: 002 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197304,73 441596,38
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
-50
197333,32 441594,48
Ludo Uunk
50
-50
Klei, matig siltig, zwak zandig, neutraalgrijs, Edelmanboor 2 -100 3 120
Zand, matig grof, zwak siltig, Zuigerboor 4
-150
5 200
-200 6
220
Meetpunt: 003
Meetpunt: 004 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197355,93 441617,22
Bas Heijnens gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
0
0
0
0
1
Meetpunt: 006 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197420,13 441634,45
Bas Heijnens gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
0
0
50
-50
Meetpunt: 005
0
0
gras Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
197447,63 441656,48
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, sporen wortels, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
-50
gras Klei, matig siltig, matig humeus, zwak zandig, sporen wortels, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
1 50
197391,05 441634,44
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, sporen roest, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
-50
Klei, sterk siltig, donker grijsbruin, Zuigerboor
-50
Project:
Engsestraat-Meerstraat te Duiven
Projectnummer:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
50
Schaal: 1: 40 getekend volgens NEN 5104
Meetpunt: 007
Meetpunt: 008 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
197473,07 441660,32
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor 1 50
Meetpunt: 010 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197322,69 441561,29
Bas Heijnens weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
0
0
50
-50
Meetpunt: 009 veldwerker:
0
0 1
50
50
-50
Meetpunt: 011
Meetpunt: 012 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197372,89 441595,59
Bas Heijnens weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
0
0
0
0
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
197397,39 441610,45
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
-50
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
veldwerker:
197348,85 441577,80
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
-50
gras Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
197496,55 441676,85
Bas Heijnens
-50
Project:
Engsestraat-Meerstraat te Duiven
Projectnummer:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
50
Schaal: 1: 40 getekend volgens NEN 5104
Meetpunt: 013
Meetpunt: 014 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197424,68 441613,77
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022
197444,74 441633,54
Bas Heijnens 0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
gras Klei, matig siltig, zwak zandig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1
-50
50
-50 2 80
3 100
-100
Zand, matig grof, matig siltig, neutraalgrijs, Edelmanboor Zand, matig fijn, matig siltig, neutraalbruin, Edelmanboor
4 150
-150
Klei, matig siltig, neutraal bruingrijs, Edelmanboor 5 200
-200
Meetpunt: 015
Meetpunt: 016 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
197469,74 441641,22
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor 1 50
Meetpunt: 018 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197335,11 441541,56
Bas Heijnens weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
0
0
50
-50
Meetpunt: 017 veldwerker:
0
0
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
197371,76 441557,37
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
-50
gras Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
197500,04 441659,63
Bas Heijnens
-50
Project:
Engsestraat-Meerstraat te Duiven
Projectnummer:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
50
Schaal: 1: 40 getekend volgens NEN 5104
Meetpunt: 019
Meetpunt: 020 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197392,53 441578,63
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor 1 50
Meetpunt: 022 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197438,15 441605,26
Bas Heijnens weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
0
0
50
-50
Meetpunt: 021 veldwerker:
0
0 1
50
50
-50
Meetpunt: 023
Meetpunt: 024 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197484,30 441629,97
Ludo Uunk weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
0
0
0
0
gras Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
-50
50
Klei, matig siltig, zwak zandig, neutraalgrijs, Edelmanboor 2 -100 3 120
Zand, matig grof, zwak siltig, neutraalgrijs, Zuigerboor -150
4
5 -200
180
Klei, matig siltig, donker grijsbruin, Zuigerboor
6
197515,63 441636,01
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, zwak zandig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
-50
gras Klei, matig siltig, matig humeus, zwak zandig, neutraalbruin, Edelmanboor
1
veldwerker:
197468,64 441609,11
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
-50
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
197422,48 441587,41
Bas Heijnens
220
Project:
Engsestraat-Meerstraat te Duiven
Projectnummer:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven Schaal: 1: 40 getekend volgens NEN 5104
Meetpunt: 025
Meetpunt: 026 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197349,11 441517,33
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor 1 50
Meetpunt: 028 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197400,76 441551,93
Ludo Uunk weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
0
0
50
-50
Meetpunt: 027 veldwerker:
197427,41 441562,91
Bas Heijnens 0
0
Klei, matig siltig, zwak humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
-50
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
197375,21 441529,96
Bas Heijnens
50
-50 Klei, sterk siltig, zwak zandig, neutraalgrijs, Edelmanboor
2 -100 3 120
Zand, matig grof, zwak siltig, neutraalbruin, Zuigerboor -150
-200
4
5 220
Meetpunt: 029
Meetpunt: 030 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
197448,85 441574,16
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, zwak zandig, neutraalbruin, Edelmanboor
gras Klei, matig siltig, matig humeus, zwak zandig, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
1 50
197464,78 441592,00
Bas Heijnens
-50
Project:
Engsestraat-Meerstraat te Duiven
Projectnummer:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
50
Schaal: 1: 40 getekend volgens NEN 5104
Meetpunt: 031
Meetpunt: 032 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
197493,08 441602,44
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor 1 50
Meetpunt: 034 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197361,56 441489,48
Bas Heijnens weiland
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
0
0
50
-50
Meetpunt: 033 veldwerker:
0
0 1
50
Meetpunt: 036 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197411,09 441524,68
Bas Heijnens 0
weiland
197437,79 441545,03
Bas Heijnens 0
0
Klei, matig siltig, zwak zandig, matig humeus, sporen roest, neutraalbruin, Edelmanboor 50
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022 veldwerker:
1 -50
50
-50
Meetpunt: 035
0
gras Klei, matig siltig, zwak zandig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1
veldwerker:
197376,14 441510,93
Bas Heijnens
Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
-50
gras Klei, matig siltig, matig humeus, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
197519,51 441616,06
Bas Heijnens
weiland Klei, matig siltig, matig humeus, neutraal grijsbruin, Edelmanboor
1 -50
Project:
Engsestraat-Meerstraat te Duiven
Projectnummer:
221529
Opdrachtgever:
Gemeente Duiven
50
Schaal: 1: 40 getekend volgens NEN 5104
Meetpunt: 037
Meetpunt: 038 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
197470,53 441556,03
Bas Heijnens
veldwerker: 0
0
gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022
0
0
Klei, matig siltig, matig humeus, zwak zandig, neutraalbruin, Edelmanboor
gras Klei, matig siltig, matig humeus, zwak zandig, neutraalbruin, Edelmanboor
1
1 50
-50
197482,36 441573,35
Bas Heijnens
50
-50
Klei, matig siltig, zwak humeus, sporen roest, neutraal grijsbruin, Edelmanboor 2 100
-100 3
120
Zand, matig fijn, matig siltig, neutraalgrijs, Edelmanboor Klei, matig siltig, donkergrijs, Edelmanboor
4
-150
5
180
6 200
-200
Meetpunt: 039
Meetpunt: 040 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
197511,53 441576,38
Bas Heijnens gras
x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 2-5-2022 veldwerker:
0
0
0
0 1
50
50
-50
Meetpunt: 041
Meetpunt: 042 x-coördinaat: y-coördinaat:
datum: 29-4-2022
197379,54 441471,20
Bas Heijnens gras
x-coördinaat: y-coördinaat: