3d. Bijlage Concept ontwerpprogramma Vitaal landelijk gebied Gelderland (deel C)
Tekst van het document
Stimuleren of reguleren vermindering bemesting en gebruik gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden; bemesting in balans Vergoedingen agrarisch natuurbeheer Compensatieregeling afwaardering gronden Grondinstrument Inzet van gronden van overheden (rijk, provincie, gemeenten, waterschap)
• • • • • Maatregelen • Verhoging drainagebasis met 35-50 cm: met gevolgen voor landbouwkundig gebruik voor 7500 ha en functieverandering voor 2 a 3 % van 7500 ha. • Ruimte voor waterberging; aanpassing landbouwkundig gebruik van gronden langs beken. • Aanleg stroken 3-5 meter langs watergangen in verband met wegvallen derogatie. • Aanleg bufferzones langs KRW-watergangen met aanpassing agrarisch landgebruik; langs de Barneveldse beek en Esvelderveek. • Herinrichting Beken: herstel natuurlijk profiel en peildynamiek • Lage beekdalen benutten voor waterberging • … Instrumenten • Vergoedingen agrarisch natuurbeheer gronden vasthouden water • Compensatieregeling afwaardering gronden • Regulering bemesting en gebruik gewasbeschermingsmiddelen; bemesting in balans • Inzet van gronden van overheden (rijk, provincie, gemeenten, waterschap) p.m. Maatregelen • Aanleg bossen – programma Bos. • Hoger aandeel blijvend grasland, telen groenbemesters, extra vaste mest, leeftijd grasland verhogen en mais in strokenteelt. • Inrichting delen agrarisch landschap voor tijdelijke waterberging bij weersextremen. • Verhoging grondwaterpeil Arkemheen. Instrumenten • Subsidie p.m. 43
MAATREGELEN Thema
Emissies
Omschrijving
Kwantificering regio Foodvalley Indicatief
Maatregelen • Aanpassing bedrijfsvoering agrarische bedrijven. Instrumenten • Toepassing LBV en LBV+ regelingen. • Bevordering kennisontwikkeling agrarische ondernemers over vermindering emissies in bedrijfsvoering. • Bevordering mestverwerking op eigen bedrijf en productie groengas • Bevordering weidegang • Waarborg verdienvermogen bij vermindering veebezetting • Aanpassing vergunningvoorschriften agrarische en industriële bedrijven • Maatregelen gericht op aanpassing bedrijfsvoering en technische maatregelen industriële bedrijven (Rijk). • Maatregelen gericht op vermindering emissies voertuigen (Rijk).
44
6. EHPZ: Ermelo, Harderwijk, Putten (en Zeewolde-Fl.) – Deelgebied Veluwe, enclaves en valleien Zeven gemeenten van deze regio en de regio Kop van de Veluwe hebben het initiatief genomen voor het opstellen van een Gebiedsplan Noord Veluwe. De doelen, opgaven en maatregelen komen voort uit het programma VLGG en worden daar waar nodig toegelicht en in perspectief geplaatst. DOELEN Thema
Omschrijving
Kwantificering regio EHPZ Indicatief
•
Vitaal en leefbaar landelijk gebied.
Landbouw
• •
Toekomstbestendige landbouw passend in landschap van de Gelderse Vallei. Verduurzaming niet grondgebonden bedrijven en transitie naar meer grondgebonden landbouw in een deel van de sectoren van de Gelderse Vallei.
Natuur
• • •
Gunstige staat van instandhouding; landelijk doel 75% VHR in 2030 – Omgevingsvisie; Verbetering biodiversiteit. GBDA 10% in 2050; de helft van 10% in 2035 / Versterking kwaliteit landschap
•
74% van stikstofgevoelige habitats en leefgebieden onder de KDW in 2035 (40% in 2025); bijdrage vanuit de regio
Water en bodem
• • • • • • •
Minder verdroging: water langer vasthouden in het gebied; doelen voor 2050. Verbetering grond- en oppervlaktewaterkwaliteit conform KRW in 2027. Herstel beken en sprengen. Beperking risico’s van wateroverlast – adaptatie aan klimaatverandering. Voldoende beschikbaarheid zoetwater voor natuur, landbouw en drinkwater. Gezonde landbouwbodem: in goede chemische, biologische en fysische conditie. Landbouwbodems duurzaam beheerd in 2030.
Klimaat
• • •
Vermindering verslechtering van het klimaat Vermindering broeikasgassen vanwege de veehouderijen Vastleggen CO2 in bodems en vegetaties.
Stikstof
-
45
OPGAVEN Thema
Landbouw en natuur
Omschrijving
• • • • •
Natuur
Kwantificering regio EHPZ Indicatief
Modernisering agrarische sector gericht op toekomstbestendigheid en binnen de kaders van natuur, water en klimaatdoelen. Innovatie, emissiereductie en verduurzaming voor de niet-grondgebonden landbouw Verbetering verdienvermogen agrariërs door verbreding van bedrijfsactiviteiten naar andere agrarische en niet-agrarische activiteiten, w.o. energie-opwekking en recreatie. Verbetering van de agrarische structuur: verbetering op bedrijfskennis en ondernemerschap, bieden van goede bedrijfslocaties met ontwikkelmogelijkheden en inzet op een sterke agroketen met innovatieve kennisinstellingen. Transitie naar meer grondgebonden, meer extensieve en/of natuurinclusieve landbouw, vooral in gebieden dicht bij Natura2000-gebied Veluwe en bij kwetsbare wateren en waterlopen. Natuurinclusieve landbouw voor heel Gelderland: 25.000 ha.
•
Agrarische natuur VHR-tabel-grotendeels overlappend met NIL
• •
Uitvoering N2000 beheerplannen en herstelprogramma’s Natura2000 Veluwe Systeemherstel robuuste natuur: verbetering hydrologische en ecologische condities in gebied tussen Veluwe en Veluwe randmeren
•
Voor heel Gelderland 20.400 ha hydrologische maatregelen in agrarisch gebied m.n. rond natte natuur
•
Verbetering connectiviteit tussen N2000-gebieden Veluwe, Rijntakken-IJssel en Veluwe randmeren en tussen de N2000-gebieden andere natuurgebieden , o.a. door verbetering bestaande zones/EVZ’s en groen-blauwe dooradering, mede met oog op bescherming specifieke soorten
•
Extra natuur buiten GNN en uiterwaarden waarvan deel (compensatie-) bos
46
Natuurinclusieve landbouw 1.840 ha; niveau 2, 3 of 4 Agrarische natuur en dooradering 1e fase t/m 2030 660 ha van de totale opgave 960 ha, waarvan 400 ha gras 480 ha akkers 80 ha dooradering – zie ook onder Natuur GBDA Zie Natura2000-beheerplannen Extra natuur rond Natura2000 en natte natuur 205 ha Hydrologische maatregelen rond N2000 en natte natuur 960 ha Groen-blauwe dooradering in 2030 Uitbreiding 45 ha Verbetering ecologische kwaliteit bestaande landschapselementen 45 ha 1e fase t/m 2030 Totale opgave 76 ha
OPGAVEN Thema
Water en bodem
• • •
• • • • • • •
Klimaat
• • • •
• •
Omschrijving Compensatiebos buiten GNN Verzachten overgangen cultuurgrond en natuurgronden en bossen Water langer vasthouden in het gebied en waterafvoer vertragen
Verhoging grondwaterstand Veenweidegebieden en polder Oosterwolde Vermindering bemesting conform afbouw derogatie: beëindiging bemesting in stroken langs KRW watergangen en andere watergangen. Vergroting inzijging water op de Veluwe en op de flanken van de Veluwe Vergroting kwel in gebied tussen Veluwe en Veluwe randmeren Beekherstel KRW watergangen, waaronder de Schuitenbeek en Hierdense beek; met meekoppelopgave: ruimte voor waterberging voor opvang weersextremen Vermindering nutriënten in grond- en oppervlaktewateren. Vermindering toediening nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden Landbouwbodems duurzaam beheerd: verhoging organisch gehalte Creëren ruimte voor water voor opvang weersextremen. Vermindering emissies broeikasgassen (methaan) uit veenweidegebieden Vastleggen CO2 in minerale landbouwbodems: 54 kton CO2 eq. Per jaar voor Gelderland Vastleggen CO2 door uitbreiding bossen Reductie emissies CO2 en methaan vanwege, verkeer, industrie en rundveehouderijen
47
Kwantificering regio EHPZ Indicatief
35 ha Water vasthouden in kader droogtebestrijding 1.305 ha in 2050 waarvan 475 ha in 2035 vooral rond Natura2000-gebieden en natte natuur Tot 40 cm onder maaiveld. Stroken 3-5 meter
Bufferzone Hierdense beek bepalen via LESA GEUS Nader te bepalen
1,4 kiloton CO2-eq/jaar in landbouwbodems
Reductie 30 kton CO2-eq. in 2030 t.o.v. 2020 Dit is naar huidig inzicht : 37% reductie.
OPGAVEN Thema
Emissies
Ruimtelijke combinatie van opgaven
Kwantificering regio EHPZ Indicatief Emissiereductie Stikstof vanwege de landbouw 0,25 kton NH3 (circa 42-47%) in 2030 t.o.v. 2018 Door integrale benadering van de opgaven en deze te combineren worden de effectiviteit en efficiency bevorderd en wordt het ruimtebeslag van de opgaven per saldo minder dan de optelling van de afzonderlijke opgaven – zie VLGG paragraaf 3.7. Ook combinatie met andere opgaven voor onder meer woningbouw en energietransitie.
•
Omschrijving Reductie stikstofemissies vanwege de landbouw 7,5 kton Gelderland – WUR
MAATREGELEN Thema
Landbouw
Omschrijving
Kwantificering regio EHPZ Indicatief
Maatregelen • Technisch en managementmaatregelen op blijvende agrarische bedrijven ter vermindering van emissies van stikstof en CO2-eq. • Omschakeling blijvende landbouwbedrijvigheid naar extensieve landbouw, natuurinclusieve landbouw in zone 500 m vanaf N2000 Veluwe. • Aanpassing landbouwkundig gebruik en beweiding in Oosterwolde en andere veenweide gebieden • Mogelijkheid van bedrijfsbeëindiging via regeling Piekbelasting (LBV+). • Verbetering van de verkaveling van agrarische gronden op basis van vrijwilligheid o.a. vrijwillige kavelruil • Actieve inzet op voorkomen ondermijning en mogelijk functieverandering vrijkomende agrarische gebouwen. • Duurzaam bodembeheer. • …. Instrumenten p.m. • Begeleiding stoppende agrarische bedrijven. • Actieve scholing en voorlichting blijvende boeren voor innovatie en omschakeling bedrijfsvoering. • Verruiming mogelijkheden mestverwerking op eigen bedrijf en productie groengas. • Bieden van ruimte voor verbreding van agrarische en niet-agrarische activiteiten. • Waarborg verdienvermogen verbreding naar agrarische en niet agrarische activiteiten. 48
MAATREGELEN Thema
• • • •
Omschrijving Subsidieregelingen aanpassing landbouwkundig gebruik Planologische instrument bescherming blijvend landbouwgebied Planologisch instrument VAB/functieverandering Kavelruil en grondinstrumentarium
Natuur
Maatregelen • Uitbreiding landschapselementen en corridors: aanleg houtwallen, bosschages, poelen, natuurlijke oevers (groenbluawe dooradering en EVZ’s) • Aanleg en versterken bossen in en rond beekdalen en in natuurgebieden (programma Bos). • Uitbreiding agrarisch natuur- en landschapsbeheer m.n. rond/nabij N2000 gebieden (overgangszones), waaronder omzetting intensieve graslanden naar kruidige graslanden. • Verzachten overgang tussen cultuurgrond en natuurgrond en bossen door aanpassing landbouwkundig gebruik in zone 500 meter van natuurgrond. • Omzetting graslanden naar kruidige graslanden. • Aanleg kruiden- en bloemenranden rond agrarische percelen. • Verhoging organisch stofgehalte bodems. • … Instrumenten • Subsidie • Compensatieregeling afwaardering gronden • Vergoeding agrarisch natuurbeheer gronden • Stimuleren of reguleren vermindering bemesting en gebruik gewasbeschermingsmiddelen; bemesting in balans • Inzet van gronden van overheden (rijk, provincie, gemeenten, waterschap) • …
Water en bodem
Maatregelen • Verhoging waterpeil Oosterwolde en andere veenweidegebieden; met gevolgen voor landbouwkundig gebruik voor xx ha en landbouwkundige functie voor xx ha. • Aanhouden stroken langs watergangen in verband met wegvallen derogatie. • bufferzones langs KRW-watergangen met aanpassing agrarisch landgebruik; • Herinrichting Beken: herstel natuurlijk profiel en peildynamiek 49
Kwantificering regio EHPZ Indicatief
MAATREGELEN Thema
Klimaat
Emissies
Omschrijving • Lage beekdalen benutten voor waterberging • … Instrumenten • Subsidie • Compensatieregeling afwaardering gronden • Vergoeding agrarisch natuurbeheer gronden voor water vasthouden • Stimuleren of reguleren vermindering bemesting en gebruik gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden; bemesting in balans • Inzet van gronden van overheden (rijk, provincie, gemeenten, waterschap) • … Maatregelen • Aanleg bossen. • Hoger aandeel blijvend grasland, telen groenbemesters, extra vaste mest, leeftijd grasland verhogen en mais in strokenteelt. • Verhoging grondwaterpeil Oosterwolde en andere veenweidegebieden. Instrumenten • Subsidie p.m. Instrumenten • Toepassing LBV, LBV+ en MGA regelingen. • Bevordering kennisontwikkeling agrarische ondernemers over vermindering emissies in bedrijfsvoering. • Aanpassing bedrijfsvoering agrarische bedrijven. • Bevordering mestverwerking op eigen bedrijf en productie groengas • Bevordering weidegang • Waarborg verdienvermogen bij vermindering veebezetting • Aanpassing vergunningvoorschriften agrarische en industriële bedrijven • Maatregelen gericht op aanpassing bedrijfsvoering en technische maatregelen industriële bedrijven (Rijk). • Maatregelen gericht op vermindering emissies voertuigen (Rijk).
50
Kwantificering regio EHPZ Indicatief
7. Regio Kop van de Veluwe – Deelgebied Veluwe en valleien Zeven gemeenten van deze regio en de regio Kop van de Veluwe hebben het initiatief genomen voor het opstellen van een Gebiedsplan Noord Veluwe. De doelen, opgaven en maatregelen komen voort uit het programma VLGG en worden daar waar nodig toegelicht en in perspectief geplaatst. DOELEN Thema
Omschrijving
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
•
Vitaal en leefbaar landelijk gebied.
Landbouw
• •
Toekomstbestendige landbouw passend in landschap van de Gelderse Vallei. Verduurzaming niet grondgebonden bedrijven en transitie naar meer grondgebonden landbouw in een deel van de sectoren van de Gelderse Vallei.
Natuur
• • •
Gunstige staat van instandhouding; landelijk doel 75% VHR in 2030 – Omgevingsvisie; Verbetering biodiversiteit. GBDA 10% in 2050; de helft van 10% in 2035 / Versterking kwaliteit landschap
•
74% van stikstofgevoelige habitats en leefgebieden onder de KDW in 2035 (40% in 2025); bijdrage vanuit de regio
• • • • • • •
Minder verdroging: water langer vasthouden in het gebied; doelen voor 2050. Verbetering grond- en oppervlaktewaterkwaliteit conform KRW in 2027. Herstel beken en sprengen. Beperking risico’s van wateroverlast – adaptatie aan klimaatverandering. Voldoende beschikbaarheid zoetwater voor natuur, landbouw en drinkwater. Gezonde landbouwbodem: in goede chemische, biologische en fysische conditie. Landbouwbodems duurzaam beheerd in 2030.
• • •
Vermindering verslechtering van het klimaat Vermindering broeikasgassen vanwege de veehouderijen Vastleggen CO2 in bodems en vegetaties.
Stikstof
Water en bodem
-
Klimaat 51
DOELEN Thema
Omschrijving
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
OPGAVEN Thema
Landbouw en natuur
Omschrijving
• • • •
•
•
Natuur
• •
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
Modernisering agrarische sector gericht op toekomstbestendigheid en binnen de kaders van natuur, water en klimaatdoelen. Innovatie, emissiereductie en verduurzaming voor de niet-grondgebonden landbouw Verbetering verdienvermogen agrariërs door verbreding van bedrijfsactiviteiten naar andere agrarische en niet-agrarische activiteiten, w.o. energie-opwekking en recreatie. Verbetering van de agrarische structuur: verbetering op bedrijfskennis en ondernemerschap, bieden van goede bedrijfslocaties met ontwikkelmogelijkheden en inzet op een sterke agroketen met innovatieve kennisinstellingen. Transitie naar meer grondgebonden, meer extensieve en/of natuurinclusieve landbouw, vooral in gebieden dicht bij Natura2000-gebied Veluwe en bij kwetsbare wateren en waterlopen. Natuurinclusieve landbouw voor heel Gelderland: 25.000 ha. Agrarische natuur VHR-tabel-grotendeels overlappend met NIL
Uitvoering N2000 beheerplannen en herstelprogramma’s N2000 Veluwe Systeemherstel robuuste natuur: verbetering hydrologische en ecologische condities in gebied tussen Veluwe en Veluwe randmeren
52
Natuurinclusieve landbouw 2.760 ha; niveau 2, 3 of 4 Agrarische natuur en dooradering 1e fase t/m 2030 1.000 ha van de totale opgave 1.440 ha, waarvan 600 ha gras 720 ha akkers 120 ha dooradering – zie ook onder Natuur GBDA Zie Natura2000-beheerplannen Extra natuur rond N2000 en natte natuur 123 ha
OPGAVEN Thema
Water en bodem
Omschrijving
•
Voor heel Gelderland 20.400 ha hydrologische maatregelen in agrarisch gebied m.n. rond natte natuur
•
Verbetering connectiviteit tussen N2000-gebieden Veluwe, Rijntakken-IJssel en Veluwe randmeren en tussen de N2000-gebieden andere natuurgebieden , o.a. door verbetering bestaande zones/EVZ’s en groen-blauwe dooradering, mede met oog op bescherming specifieke soorten
•
Extra natuur buiten GNN en uiterwaarden waarvan deel (compensatie-) bos
• • •
Compensatiebos buiten GNN Verzachten overgangen cultuurgrond en natuurgronden en bossen Water langer vasthouden in het gebied en waterafvoer vertragen
• •
Verhoging grondwaterstand Veenweidegebieden en polder Oosterwolde Vermindering bemesting conform afbouw derogatie: beëindiging bemesting in stroken langs KRW watergangen en andere watergangen. Vergroting inzijging water op de Veluwe en op de flanken van de Veluwe Vergroting kwel in gebied tussen Veluwe en Veluwe randmeren Beekherstel KRW watergangen, waaronder de Schuitenbeek en Hierdense beek; met meekoppelopgave: ruimte voor waterberging voor opvang weersextremen Vermindering nutriënten in grond- en oppervlaktewateren.
• • • • •
Klimaat
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
• • • •
Vermindering toediening nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden Landbouwbodems duurzaam beheerd: verhoging organisch gehalte Creëren ruimte voor water voor opvang weersextremen. Vermindering emissies broeikasgassen (methaan) uit veenweidegebieden Vastleggen CO2 in minerale landbouwbodems: 54 kton CO2 eq. Per jaar voor Gelderland 53
Hydrologische maatregelen rond N2000 en natte natuur 1.440 ha Groen-blauwe dooradering in 2030 Uitbreiding 30 ha Verbetering ecologische kwaliteit bestaande landschapselementen: 30 ha 1e fase t/m 2030 35 ha Totale opgave 113 ha 45 ha Water vasthouden in kader droogtebestrijding 1.958 ha in 2050 waarvan 712 ha in 2035 vooral rond Natura2000-gebieden en natte natuur Tot 40 cm onder maaiveld. Stroken 3-5 meter
Bufferzone Hierdense beek bepalen via LESA GEUS Nader te bepalen
2,1 kiloton CO2-eq/jaar in landbouwbodems
OPGAVEN Thema
Omschrijving
• •
Emissies
Ruimtelijke combinatie van opgaven
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
Vastleggen CO2 door uitbreiding bossen Reductie emissies CO2 en methaan vanwege, verkeer, industrie en rundveehouderijen
Reductie 45 kton CO2-eq. in 2030 t.o.v. 2020 Dis is naar huidig inzicht : 37% reductie. • Reductie stikstofemissies vanwege de landbouw 7,5 kton Gelderland – WUR Emissiereductie Stikstof vanwege de landbouw 0,38 kton NH3 (circa 42-47%) in 2030 t.o.v. 2018 Door integrale benadering van de opgaven en deze te combineren worden de effectiviteit en efficiency bevorderd en wordt het ruimtebeslag van de opgaven per saldo minder dan de optelling van de afzonderlijke opgaven – zie VLGG paragraaf 3.7. Ook combinatie met andere opgaven voor onder meer woningbouw en energietransitie.
MAATREGELEN Thema
Landbouw
Omschrijving
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
Maatregelen • Technisch en managementmaatregelen op blijvende agrarische bedrijven ter vermindering van emissies van stikstof en CO2-eq. • Omschakeling blijvende landbouwbedrijvigheid naar extensieve landbouw, natuurinclusieve landbouw in zone 500 m vanaf N2000 Veluwe. • Aanpassing landbouwkundig gebruik en beweiding in Oosterwolde en andere veenweide gebieden • Mogelijkheid van bedrijfsbeëindiging via regeling Piekbelasting (LBV+). • Verbetering van de verkaveling van agrarische gronden op basis van vrijwilligheid o.a. vrijwillige kavelruil • Actieve inzet op voorkomen ondermijning en mogelijk functieverandering vrijkomende agrarische gebouwen. • Duurzaam bodembeheer. • …. Instrumenten p.m. • Begeleiding stoppende agrarische bedrijven. 54
MAATREGELEN Thema
Omschrijving
• • • • • • • • Natuur
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
Actieve scholing en voorlichting blijvende boeren voor innovatie en omschakeling bedrijfsvoering. Verruiming mogelijkheden mestverwerking op eigen bedrijf en productie groengas. Bieden van ruimte voor verbreding van agrarische en niet-agrarische activiteiten. Waarborg verdienvermogen verbreding naar agrarische en niet agrarische activiteiten. Subsidieregelingen aanpassing landbouwkundig gebruik Planologische instrument bescherming blijvend landbouwgebied Planologisch instrument VAB/functieverandering Kavelruil en grondinstrumentarium
Maatregelen • Uitbreiding landschapselementen en corridors: aanleg houtwallen, bosschages, poelen, natuurlijke oevers (groenbluawe dooradering en EVZ’s) • Aanleg en versterken bossen in en rond beekdalen en in natuurgebieden (programma Bos). • Uitbreiding agrarisch natuur- en landschapsbeheer m.n. rond/nabij N2000 gebieden (overgangszones), waaronder omzetting intensieve graslanden naar kruidige graslanden. • Verzachten overgang tussen cultuurgrond en natuurgrond en bossen door aanpassing landbouwkundig gebruik in zone 500 meter van natuurgrond. • Omzetting graslanden naar kruidige graslanden. • Aanleg kruiden- en bloemenranden rond agrarische percelen. • Verhoging organisch stofgehalte bodems. • … Instrumenten • Subsidie • Compensatieregeling afwaardering gronden • Vergoeding agrarisch natuurbeheer gronden • Stimuleren of reguleren vermindering bemesting en gebruik gewasbeschermingsmiddelen; bemesting in balans • Inzet van gronden van overheden (rijk, provincie, gemeenten, waterschap) • … 55
MAATREGELEN Thema
Water en bodem
Klimaat
Emissies
Omschrijving
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
Maatregelen • Verhoging waterpeil Oosterwolde en andere veenweidegebieden; met gevolgen voor landbouwkundig gebruik voor xx ha en landbouwkundige functie voor xx ha. • Aanhouden stroken langs watergangen in verband met wegvallen derogatie. • bufferzones langs KRW-watergangen met aanpassing agrarisch landgebruik; • Herinrichting Beken: herstel natuurlijk profiel en peildynamiek • Lage beekdalen benutten voor waterberging • … Instrumenten • Subsidie • Compensatieregeling afwaardering gronden • Vergoeding agrarisch natuurbeheer gronden voor water vasthouden • Stimuleren of reguleren vermindering bemesting en gebruik gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden; bemesting in balans • Inzet van gronden van overheden (rijk, provincie, gemeenten, waterschap) • p.m. Maatregelen • Aanleg bossen. • Hoger aandeel blijvend grasland, telen groenbemesters, extra vaste mest, leeftijd grasland verhogen en mais in strokenteelt. • Verhoging grondwaterpeil Oosterwolde en andere veenweidegebieden. Instrumenten • Subsidie p.m. Instrumenten • Toepassing LBV, LBV+ en MGA regelingen. • Bevordering kennisontwikkeling agrarische ondernemers over vermindering emissies in bedrijfsvoering. • Aanpassing bedrijfsvoering agrarische bedrijven. • Bevordering mestverwerking op eigen bedrijf en productie groengas 56
MAATREGELEN Thema
Omschrijving
• • • • •
Kwantificering regio Kop vd Veluwe Indicatief
Bevordering weidegang Waarborg verdienvermogen bij vermindering veebezetting Aanpassing vergunningvoorschriften agrarische en industriële bedrijven Maatregelen gericht op aanpassing bedrijfsvoering en technische maatregelen industriële bedrijven (Rijk). Maatregelen gericht op vermindering emissies voertuigen (Rijk).
57
15. Kaarten a. Kaarten provincie Gelderland b. Themakaarten (P.M.) c. Kaarten deelgebieden Veluwe en Valleien, Achterhoek en Liemers en Rivierengebied d. Kaarten bestuurlijke regio’s
A. Kaarten provincie Gelderland
60
61
C. Kaarten deelgebieden Veluwe en Valleien, Achterhoek en Liemers en Rivierengebied
62
63
64
D. Kaarten bestuurlijke regio’s
65
66
67
68
69
70
71
72