CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Programmabegroting Duiven 2027-2030 versie 9 nov 2026 (nieuw)

Raadsavond 10 november 2026, gemeente DuivenBij agendapunt: Meerjarenprogrammabegroting Duiven 2027-203071.918 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 9

Programmabegroting 2027-2030 45 van 182 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 3.1 Een duurzaam thuis De lokale woonvraag en bovenlokale vraag uit de regionale woningmarkt waar de gemeente onderdeel van uitmaakt, leiden tot de vraag naar nieuwe woonlocaties. Gelet op de grote woonbehoefte zijn inbreidingslocaties niet voldoende. Naast het benutten van de (kleinere) inbreidingslocaties is het noodzakelijk om woningen op de uitbreidingslocaties Plakse Weide, Ploen-Noord (Groot), Biezenkampen te ontwikkelen en daarnaast het Vitaal Centrum Duiven af te ronden en Spoorzone de Liemers op te starten. Doel Een duurzaam woningaanbod dat aansluit op de wensen en behoeften van de inwoners van de gemeente. Risico's In algemene zin zijn er op het gebied van woningbouw risico’s als:  onrendabele toppen - bij betaalbare woningen zijn opbrengsten lager dan de kosten;  netcongestie - een overvol elektriciteitsnetwerk;  ontbreken van voldoende personeel voor met name specialistische functies;  afhankelijkheid van ontwikkelaar (bij locaties waar de gemeente een faciliterende rol heeft);  stikstofproblematiek - er komt teveel stikstof in de natuur, hiervoor zijn strenge regels vastgesteld;  spuitzonering - de veiligheidsafstand tussen landbouwgrond en bijvoorbeeld woningbouw;  gerechtelijke uitspraken;  doorlooptijd beroepsprocedures Raad van State.

Verder is het uitblijven van de noodzakelijke besluiten een procesrisico om voldoende woningen op tijd te kunnen realiseren. Een aandachtspunt is het onvoldoende kunnen inzetten op monitoring, continuering van gemaakte afspraken, inzet op beleid en woningbouwprojecten. Planning De plannen voor wonen en woningbouw vragen de komende jaren blijvende inzet. Op basis van de evaluatie van september 2024 wordt continu gekeken naar nieuwe bouwlocaties. In 2026 worden, met de nieuwste woningmarktcijfers, nieuwe plannen uitgewerkt. De uitkomsten worden meegenomen in de actualisatie van de omgevingsvisie. Financiën Voor de uitwerking en uitvoering van het complexe en uitdagende woningbouwprogramma is extra formatie noodzakelijk. Hiervoor is tot en met 2028 jaarlijks € 300.000 gereserveerd ten laste van de algemene reserve. Inmiddels zien we dat de woonafspraken doorlopen tot 2035 en de vraag naar woningen onverminderd groot blijft. Wil de gemeente huidige ambities en vraag vanuit de samenleving aan blijven kunnen, dan voorzien we vanaf 2029 problemen ontstaan bij het realiseren van onze ambities. Derhalve dat we deze jaarlijkse reservering van €300.000 ook voor 2029 en 2030 laten doorlopen. Voor sommige projecten is specifiek extra geld nodig. Per project wordt dit verder toegelicht. Zie de activiteiten.

Participatie De gemeenteraad wordt twee keer per jaar informeel bijgepraat over het woningbouwprogramma. Bij afzonderlijke projecten bepaalt het participatiebeleid hoe en in welke mate inwoners worden betrokken. Programmabegroting 2027-2030 46 van 182 3.1.1 Volkshuisvesting Het doel van het volkshuisvestingsbeleid is dat de omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in onze gemeente aansluit bij de behoefte, initiatieven en ontwikkelingen in de samenleving. Het doel van een duurzaam thuis vraagt om een ander type woningen dan er beschikbaar is in Duiven, Groessen en Loo. De gemeente zorgt daarom voor een goede mix van betaalbare huur- en koopwoningen, vooral voor jongeren, ouderen en kleine huishoudens. Zo blijft de woonomgeving aantrekkelijk en duurzaam en is er voldoende aanbod van passende en betaalbare woningen. Financiën Voor de uitvoering van de woonvisie, inclusief de verhuiscoach en de regionaal afgestemde huisvestingsregels is jaarlijks € 75.000 opgenomen in de begroting. Voor het maken van het verplichte programma Volkshuisvesting is € 20.000 beschikbaar. Daarnaast ontvangt de gemeente elk jaar geld van het Rijk voor goed verhuurderschap. Het is belangrijk dat dit geld ook wordt gebruikt voor volkshuisvesting. Planning In 2026 wordt nog gewerkt volgens de Woonvisie en de Woondeal. Vanaf 2027 gebeurt dit via het programma volkshuisvesting en de omgevingsvisie.

Dit zijn langdurige trajecten die blijvend inzet vragen. Er wordt continu gekeken naar nieuwe woningbouwlocaties. In 2026 worden, op basis van de nieuwste woningmarktcijfers, nieuwe plannen uitgewerkt. De uitkomsten worden meegenomen bij het actualiseren van de omgevingsvisie. 3.1.2 Realiseren woningbouwproject Plakse Weide Voor locatie Plakse Weide is door onze gemeenteraad op 18 september 2024 een bestemmingsplan vastgesteld. Op basis hiervan is de bouw van circa 120 woningen (fase 1) mogelijk en kunnen via een omgevingsplanprocedure nog eens circa 180 woningen (fase 2) worden gerealiseerd. Het gaat in totaal om 300 woningen. Voor geur en spuitzonering is al een omgevingsplan vastgesteld. Financiën Voor de locatie Plakse weide is een anterieure overeenkomst afgesloten waarbij de plankosten voor de ontwikkeling van het gebied in rekening worden gebracht bij de ontwikkelaar. Planning De werkzaamheden zijn gestart in 2021 en lopen volgens planning door tot 2032. 3.1.3 Realiseren woningbouwproject Ploen Noord Het bestemmingsplan 'De Ploen Noord' is door de gemeenteraad op 7 oktober 2025 vastgesteld. Het bestemmingsplan maakt de realisatie van 130 woningen mogelijk. Financiën Voor de locatie Ploen Noord 1 is een anterieure overeenkomst afgesloten waarbij de plankosten voor de ontwikkeling van het gebied in rekening worden gebracht bij de ontwikkelaar.

Planning Het project is gestart in 2021 en loopt volgens planning door tot en met 2032. Naar aanleiding van de ter inzagelegging van het bestemmingsplan is er beroep ingediend bij de Raad van State. Hierdoor ontstaat vertraging in de ontwikkeling van dit woningbouwproject. Programmabegroting 2027-2030 47 van 182 3.1.4 Realiseren woningbouwproject Ploen Noord Groot De Ploen Noord Groot is aangemerkt als uitbreidingslocatie voor woningbouw. Dit helpt om aan de grote vraag naar woningen te voldoen. De gemeente werkt nu aan een plan voor het gebied, met aandacht voor de bestaande kwaliteiten en het landschap. Er wordt aangesloten op de huidige bebouwing en infrastructuur. Naast woningen komt er ook ruimte voor sociale, maatschappelijke en commerciële voorzieningen en mogelijk een extra standplaats voor woonwagens. Financiën Kosten voor het opstellen van de gebiedsvisie, uitvoeren van richtinggevende onderzoeken (geluid, flora en fauna, bodem en water), interne uren en participatieprocessen zijn al via de voorjaarsnota 2025 toegekend en zijn nog toereikend. Planning De activiteiten zijn gestart in 2024 en lopen volgens planning door tot 2040. 3.1.5 Realiseren woningbouwproject Biezenkampen De gemeenteraad heeft op 10 december 2024 de gebiedsvisie Biezenkampen vastgesteld.

De gemeente werkt aan de realisatie van ongeveer 325 woningen op de Biezenkampen om zo bij te dragen aan de grote behoefte aan woningen. Financiën De gemeenteraad heeft voor de woningbouwontwikkeling Biezenkampen een grondexploitatie vastgesteld. Voor het doorpakken op Biezenkampen zijn de bestaande middelen vooralsnog voldoende. Planning Er wordt toegewerkt naar het omgevingsplan voor Biezenkampen (ontwerp ter inzage in het vierde kwartaal van 2026) en de zogenaamde Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor de bouw- en opslagruimte voor de carnavalsverenigingen en Dickens de Liemers. Volgens planning is het project in 2032 afgerond. 3.1.6 Spoorzone de Liemers In de Liemers (Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar) werken de gemeenten samen aan de woningbouwopgave volgens regionale afspraken (Woondeal Groene Metropool Regio (GMR), de GMR verstedelijkingsstrategie, het GMR Regioarrangement en het GMR NOVEX-ontwikkelperspectief). De Spoorzone de Liemers (Westervoort-Duiven-Zevenaar) is een belangrijke plek binnen bestaand gebied, met ruimte voor ongeveer 4.000 woningen. Dit gebied ligt centraal in de mogelijke toekomstige gemeente met meer dan 100.000 inwoners. Financiën Op basis van het op te stellen projectplan worden de eventueel aanvullende en noodzakelijke financiële middelen duidelijk.

Planning In 2026 wordt, er met ondersteuning van het versnellingsteam van de provincie, gewerkt aan een plan van aanpak voor een gezamenlijke projectorganisatie en projectplan. In het projectplan leidt uiteindelijk tot een bestuursopdracht met heldere beslispunten. De verwachting is dat de ontwikkeling van de Spoorzone doorloopt tot en met 2040 en kent tussentijdse go-no go momenten. 3.1.7 Realiseren woningbouw op Inbreidingslocaties Om te voldoen aan de grote vraag naar woningen bouwen we stevig door op beschikbare woningbouwlocaties, waaronder de inbreidingslocaties. We realiseren woningen die aansluiten bij de lokale woonbehoefte en stimuleren doorstroming. De grootste opgave ligt in de kern Duiven, daarom komt het merendeel van de nieuwbouw in en rond deze kern. Programmabegroting 2027-2030 48 van 182 In Loo en Groessen bouwen we naar behoefte, met extra aandacht voor het lokale woonmilieu en sociale binding. Naast uitbreidingslocaties zetten we vooral in op bouwen binnen de bestaande kernen. Financiën Sint Antoniusstraat / Sloetstraat De 20 huurwoningen in Loo verkeren in slechte staat. Ze worden gesloopt en vervangen door 35 nieuwe woningen. Het college heeft het stedenbouwkundig plan vastgesteld. De openbare ruimte wordt opnieuw ingericht en er komt een centraal hemelwatersysteem in plaats van kleine individuele voorzieningen.

Hiervoor zijn met de voorjaarsnota de volgende benodigde kredieten beschikbaar gesteld:  Herinrichting groen en wegen Sloetstraat en Sint Antoniusstraat: € 950.000;  Hemelwatersysteem, inclusief berging en herinrichting eerste 55 m Pastoorstraat: € 595.000. Woonwagens Westsingel Het college kiest voor scenario 3: opknappen van het bestaande woonwagenpark zonder uitbreiding. Twee woonwagens worden vervangen door huurwagens en de ontsluiting wordt verkeersveilig gemaakt.  Ontsluiting: €100.000 (gehonoreerd met de voorjaarsnota 2026);  Herinrichting buitenruimte: € 65.000; Deze budgetaanvraag is in de voorjaarsnota niet gehonoreerd maar wordt alsnog als wenselijk beschouwd voor een goede ruimtelijke inpassing.  Fundering twee woonwagens: € 80.000 (ten laste van de Reserve betaalbare woningbouw). Planning De woningbouwproductie loopt achter. Het opzetten van een woningbouwprogramma kost tijd. Vanaf 2027 worden grote aantallen woningen opgeleverd en ontstaat een continue bouwstroom. 3.1.8 Realiseren Vitaal Centrum Duiven Op 18 januari 2022 stelde de raad de randvoorwaarden vast voor fase 4 van Vitaal Centrum Duiven en gaf het college opdracht de plannen verder uit te werken. WPRI, eigenaar van winkelcentrum De Passage, ontwikkelt plannen om de Jumbo te verplaatsen naar de kop van de Passage aan de Kastanjelaan, met een parkeerdek boven de nieuwe supermarkt.

Woonzorg Nederland bouwt 41 appartementen (33 sociale huur, 8 middenhuur), een ontmoetingsruimte en commerciële ruimten aan de Pastoriestraat. Omdat deze projecten en de herinrichting van de buitenruimte elkaar raken, is een totaalplan opgesteld om Vitaal Centrum Duiven af te ronden, inclusief de herinrichting van het Remigiusplein. Financiën Voor de afronding van het centrumplan en de uitvoering ervan heeft de gemeenteraad op 27 januari 2026 aanvullend krediet beschikbaar gesteld. Planning Voor de plannen van Woonzorg worden in de eerste helft van 2026 de benodigde vergunningen aangevraagd. Het bouwrijp maken van Woonzorg is in het tweede kwartaal in gang gezet. De start bouw van Woonzorg is voorzien in het derde kwartaal 2026 en van WPRI, Elshofpassage en vestiging JUMBO in kwartaal twee van 2027. Het project loopt volgens planning tot 2030. 3.2 Gezonde, sociale en veilige leefomgeving De gemeente werkt aan een gezonde, sociale en veilige leefomgeving waarin inwoners zich thuis voelen en waar groen, mobiliteit en andere maatschappelijke thema's worden verbonden. Programmabegroting 2027-2030 49 van 182 Doel Onze gemeente heeft als doel dat iedere inwoner goed kan wonen en leven in een aantrekkelijke, veilige en goed toegankelijke omgeving.

Risico's Wanneer gezondheid niet als randvoorwaarde wordt meegenomen in de fysieke leefomgeving, leidt dit tot:  hogere gezondheidsrisico’s;  sociale ongelijkheid;  minder leefbare wijken;  juridisch-bestuurlijke problemen;  extra maatschappelijke en economische kosten. Gezondheid vroegtijdig meenemen in ruimtelijke keuzes levert grote winst op voor mens, samenleving én toekomstbestendigheid. Planning De uitgangspunten van een gezonde, sociale en veilige leefomgeving worden bij iedere beleidsontwikkeling standaard meegenomen en meegewogen. Financiën In het Tussengebied Duiven Westervoort is grond aangekocht (2,9 ha). Deze aankoop is als strategische grondaankoop uitgevoerd door ons college en is conform de vastgestelde Nota Grondbeleid in de Voorjaarsnota 2026 verantwoord. De bijbehorende jaarlijkse kapitaallasten bevatten alleen rente van 2% vanaf 2027, op de gronden wordt niet afgeschreven. Participatie Het uitgangspunt is dat eenieder die wil maximaal gezond kan leven en wonen in onze gemeente. Hierbij wordt naar een aantrekkelijke leefomgeving die de inwoners herkennen en waar ze zich thuis voelen gestreefd. Dit gebeurt samen met inwoners en andere maatschappelijke partners.

3.2.1 Realiseren transitie naar definitief Omgevingsplan Het realiseren van een definitief omgevingsplan waarin alle gemeentelijke verordeningen en regels voor de fysieke leefomgeving en bestemmingsplannen zijn opgenomen. De komende jaren wordt het Omgevingsplan gevuld. Financiën Tot en met 2025 werden de kosten gedekt binnen het bestaande budget en de extra middelen vanuit het Rijk. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 is extra budget van € 40.000 per jaar beschikbaar gesteld om te komen tot één definitief omgevingsplan. Planning Het definitieve omgevingsplan, inclusief een digitaal (landelijk werkend) systeem in 2031. 3.2.2 Actualiseren Omgevingsvisie De omgevingsvisie is gelet op nieuwe wetgeving en ontwikkelingen in de Groene Metropool Regio toe aan een actualisatie. De ambities uit de bestaande visie worden gehanteerd en waar nodig verdiept, aangevuld en meer geconcretiseerd. Financiën In de begroting 2025-2028 is voor de actualisatie een krediet van € 250.000 opgenomen voor de inhuur van projectleiderscapaciteit en het digitaal opstellen van de Omgevingsvisie volgens de eisen uit de Omgevingswet. Ook zal een PlanMer beoordeling moeten plaatsvinden. Programmabegroting 2027-2030 50 van 182 Planning In 2026 wordt de scope van de actualisatie bepaald en wordt de te actualiseren omgevingsvisie verder uitgewerkt, inclusief een plan voor de benodigde participatie.

De raad wordt in het proces richting een geactualiseerde Omgevingsvisie Duiven 2040 betrokken. Eind 2027 moet de omgevingsvisie voor Duiven 2040 geactualiseerd. 3.2.3 Realiseren Groen-Blauw raamwerk Het Regioarrangement GMR Arnhem-Nijmegen is door alle regiogemeenten vertaald in een uitvoeringsagenda Groen-Blauwraamwerk met een gebiedsgerichte aanpak. In de Liemers zijn 3 belangrijke deelgebieden benoemd:  Het Liemers Broek;  De ontwikkeling van uitloopgebieden tussen Westervoort en Duiven en Duiven, Groessen, Loo en Zevenaar. Ook wel groene scheg genoemd;  De verdere ontwikkeling van de Gelderse Poort (gebied langs de rivier van Spijk tot Doesburg). In de uitvoeringsagenda wordt aangegeven op welke manier, met welke ideeën, initiatieven en projecten en met welke partners de gemeente landschap, natuur, cultuurhistorie en ons landelijk gebied wil versterken. Financiën  Gebiedsaanpak 't Broek - € 10.000;  Groene scheg - € 10.000. Dit betreft het procesgeld voor de opstartfase van de processen. Planning  Voor het Liemers Broek wordt met de betrokken partners een opzet gemaakt voor de verdere aanpak van de gebiedsontwikkeling.

Deze wordt bestuurlijk vastgelegd in een plan van aanpak/startnotitie;  Voor de groene scheg start samen met de betrokken partners een vervolgopdracht om een toekomstbestendig ontwikkelings- en handelingsperspectief op te stellen voor het gehele gebied;  Voor de Gelderse Poort loopt het Rijkstraject van Ruimte voor de rivier 2.0 en het project Rivierklimaatpark IJsselpoort. Het totale project moet in 2040 zijn afgerond. 3.3 Vitale economie Het versterken van de lokale en regionale economie. Doel Onze gemeente streeft naar een vitale, duurzame en concurrerende economie waar ruimte is voor toekomstige bedrijvigheid, versterkte werkgelegenheid en een verbeterde ruimtelijke kwaliteit met een goede balans tussen economische groei, leefbaarheid en duurzaamheid. Risico's Mogelijke risico's zijn: 1. Ruimtelijke druk en schaarste: De vraag naar ruimte voor wonen, werken en infrastructuur ligt hoog, terwijl de ruimte er nauwelijks is. Dit leidt tot spanningen en moeilijke keuzes in de ruimtelijke inrichting; 2. Netcongestie en energievoorziening: Beperkingen in het elektriciteitsnet kunnen economische groei en vestiging van bedrijven vertragen; 3. Bereikbaarheid onder druk: Toenemende mobiliteit kan leiden tot verminderde bereikbaarheid van bedrijventerreinen; 4. Economische afhankelijkheid: Sterke focus op specifieke sectoren maakt de economie kwetsbaar voor schommelingen; 5.

Vertraging in procedures: Juridische procedures kunnen de ontwikkeling van bedrijventerreinen vertragen; Programmabegroting 2027-2030 51 van 182 6. Balans leefbaarheid en economie: Uitbreiding van bedrijvigheid kan druk zetten op woonkwaliteit, milieu en draagvlak bij inwoners; 7. Regionale concurrentie: Concurrentie met andere gemeenten kan invloed hebben op het aantrekken en behouden van bedrijven. Planning De komende jaren wordt vanuit de Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025-2028 en The Economic Board binnen de Groene Metropoolregio (GMR) samen verder gewerkt aan de economische ontwikkeling van onze regio. De uitgifte van bedrijfskavels op Centerpoort 2 en Graafstaete 2 gaat de komende jaren vorm krijgen. Op de Nieuweling worden naar verwachting in 2026 en 2027 de laatste bedrijvenkavels uitgegeven. Financiën Onze gemeente investeert in gebiedsontwikkeling, infrastructuur, energienetwerken en bedrijventerreinen. Financiering komt uit gemeentelijke middelen, regionale samenwerkingen en bijdragen van private partijen. Onze gemeente maakt ook gebruik van provinciale en regionale programma’s waar mogelijk gebruik wordt gemaakt van subsidies. Participatie Onze gemeente betrekt inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen vroeg bij plannen en projecten, vooral in de ontwerpfase en bij de uitvoering.

Zij kunnen meedenken, ideeën geven en reageren op voorstellen, terwijl bedrijven en partners actief meewerken aan de realisatie van projecten en gebiedsontwikkelingen. 3.3.1 Samenwerken binnen NOVEX-gebied Onze gemeente werkt samen met de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley binnen het NOVEX-gebied Arnhem-Nijmegen-Foodvalley (ANF) aan de ruimtelijke en economische ontwikkeling tot 2040. Dit is vastgelegd in het NOVEX ontwikkelperspectief en het regioarrangement. Voor de Liemers betekent dit dat onze gemeente actief werkt aan de verstedelijkingsopgave. De spoorzone LIemers is daarbij in beeld als grootschalige ontwikkelzone voor woningen of een combinatie van wonen en werken. Financiën Inzet wordt bekostigd uit bestaande mensen en middelen. Planning Het project is gestart in 2023 en loopt door tot en met 2040. 3.3.2 Uitbreiden bedrijventerreinen Onze gemeente heeft het omgevingsplan voor de uitbreiding van de bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete opgesteld en in procedure gebracht. Onze gemeente bepaalt en implementeert de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen en voert een uitgiftestrategie uit voor de beschikbare kavels. Met dit actiepunt speelt onze gemeente in op de grote vraag naar bedrijventerreinen, mede door de gunstige ligging aan de A12/A15, en versterkt zij de lokale economie en werkgelegenheid.

De uitvoering vindt gefaseerd plaats, waarbij rekening wordt gehouden met lopende procedures, kaveluitgifte en gesprekken met ondernemers. Onze gemeente zet beschikbare kredieten in voor grondverwerving, planvorming, onderzoek en energieoplossingen en betrekt inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden vroegtijdig in het proces. Financiën In de verschillende grondexploitaties zijn de budgetten voor de werkzaamheden en de aanschaf van gronden al opgenomen. Programmabegroting 2027-2030 52 van 182 Planning  Graafstaete 2: het project is gestart. De verwachting is dat de kaveluitgifte in 2027 afgerond is.  Centerpoort-Noord 2: Het project is gestart.Omgevingsplan is vastgesteld. Kaveluitgifte loopt en de verwachting is dat de laatste kavels in 2027 uitgegeven zijn.  Centerpoort-Noord 2, fase 2: Op 27 mei 2025 heeft de gemeenteraad van de gemeente Duiven ingestemd met het RPW 2025-2028. De gemeenteraad heeft in mei 2026 ingestemd met het plan voor uitbreiding van het bedrijventerrein Centerpoort-Noord (Centerpoort-Noord II, 2e fase) met circa 20 hectare bruto oppervlakte ten behoeve van regionale bedrijven binnen een met de GMR nader af te stemmen segmentering. 3.4 Bereikbaarheid Vanuit duurzame mobiliteit en de energietransitie wil onze gemeente ontwikkelingen stimuleren die voor de korte en langere termijn bijdragen aan duurzame mobiliteit.

Toekomstige verbeteringen kunnen onder andere worden gezocht op het gebied van verkeersveiligheid, weginrichting, maar ook herkenbaarheid van routes en de bereikbaarheid van het buitengebied. Daarnaast is er aandacht voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte en de bereikbaarheid van voorzieningen voor verkeersdeelnemers met een beperking. Ook houdt de gemeente de doorstroming van het verkeer in de gaten. Doel Het behouden van een kwalitatieve, schone, duurzame bereikbaarheid en gezonde leefomgeving. Risico's Extra verkeersdrukte door ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en bedrijventerreinen. Planning De planning is opgenomen bij de verschillende activiteiten die bijdragen aan de realisatie van dit speerpunt. Financiën De afweging van de financiële middelen benodigd voor de Uitvoeringsagenda Mobiliteit 2026-2029 heeft plaatsgevonden bij de behandeling van de voorjaarsnota 2025. Daarbij is gekeken naar urgentie, financiële haalbaarheid, koppelkansen met andere projecten en/of onderhoud, en ambtelijke capaciteit. Deze volstaan nog steeds. Los van bovenstaande is de wens om de onveilige situatie kruisingen Vlielandlaan en de Loostraat aan te passen . Voorgesteld wordt om in 2026 € 65.000 beschikbaar te stellen voor onderzoek, participatie en ontwerp, met als doel een integraal voorstel in 2027 op te leveren.

Participatie Voor de verschillende mobiliteitsthema’s wordt de samenleving bevraagd volgens het stappenplan participatief werken. 3.4.1 Mobiliteitsvisie De mobiliteitsvisie Duiven 2040 schetst de toekomst van mobiliteit in onze gemeente. In de Uitvoeringsagenda Mobiliteit 2026-2029 staan de uit te voeren onderzoeken en de aanpassingen aan de gemeentelijke infrastructuur om de vastgestelde visie op mobiliteit te kunnen realiseren. Urgentie, financiële haalbaarheid, koppelkansen met andere projecten en/of onderhoud, en ambtelijke capaciteit worden hierin weergegeven. De mobiliteitsvisie draagt bij aan drie hoofdthema's, te weten verkeersveiligheid, actieve mobiliteit, en bereikbaarheid. Programmabegroting 2027-2030 53 van 182 Financiën We maken onderscheid tussen de uitvoering van maatregelen op kortere termijn (2026- 2029) en uitvoering op langere termijn (2030-2040). Daarnaast zijn er continu lopende projecten die op regelmatige basis worden opgepakt. Mogelijke kosten en opbrengsten betreffen:  Jaarlijks budget - voor enkele langer lopende acties;  Kosten onderzoek - de uitkomsten bepalen welke maatregelen mogelijk zijn.

Hiervoor wordt separaat krediet aangevraagd;  Bouwkosten - bijvoorbeeld voor planvoorbereiding, grondaankopen, projectleiding, voorbereiding, advisering, toezicht (VAT);  Cofinanciering - subsidies, vooral acties die bijdragen verbetering van de verkeersveiligheid en fietsstimulering maken kans. Soms zijn er ook geen aanvullende kosten, zoals bijvoorbeeld voor lobby en onderhoud; Planning Het uitgangspunt is realisatie van de doelen en ambities van de Mobiliteitsvisie in 2040. 3.4.2 Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Het Tracébesluit ViA15 is onherroepelijk. De (fysieke) voorbereiding van het project ViA15 is opgepakt. Onze gemeente blijft inzetten op een proactieve en constructieve grondhouding. Samen met regiopartners en de Stichting BOG A15 blijft onze gemeente zich hard maken voor meer koppelkansen en maatwerkoplossingen. Financiën De meest actuele stand van zaken is weergegeven in de jaarrekening (2025). Het college blijft een extra kredietaanvraag ten behoeve van vervangende inhuur niet uitsluiten mocht blijken dat de gelden uit de voorziening en bestemmingsreserve onvoldoende zijn. Planning De 7 jaar durende beroepsprocedure heeft vertraging tot gevolg gehad. De planning van Rijkswaterstaat en GelreGroen is na de einduitspraak van de Raad van State opnieuw bijgesteld.

Wanneer deze planning en/of realisatie van het infraproject uitloopt heeft dit ook gevolgen voor onze planning en inzet van middelen. Als alles volgens planning verloopt, zijn de wegen in 2031 gereed. 3.5 Klaar voor de toekomst Onze gemeente maakt zich klaar voor de toekomst door uitvoering te geven aan de drie programmalijnen binnen het Programma Duurzaamheid. Deze programmalijnen zijn:  Energietransitie;  Klimaatadaptatie;  Circulariteit. Doel Onze gemeente streeft naar een sterke lokale economie, leefbaarheid en brede welvaart, uitgesplitst in:  beschikbaarheid en leveringszekerheid van grondstoffen en energie;  beheersbaar houden van energielasten;  versterken van de lokale economie door onze bedrijven(terreinen) toekomstbestendig maken;  meer onafhankelijk maken van geopolitieke ontwikkelingen;  aanpassen aan- en beperken van klimaatverandering;  versterken van leefkwaliteit en brede welvaart. Programmabegroting 2027-2030 54 van 182 Risico's  Samenwerking tussen inwoners, bedrijven, onderwijs en overheid; Het is een risico dat deze samenwerking onvoldoende op gang komt en dat programmadoelen niet worden gehaald. Daarom communiceert de gemeente duidelijk en consequent om draagvlak voor maatregelen te behouden en te versterken (dit is geen risico maar wat we doen om het risico te beheersen).

 Landelijke ontwikkelingen, zoals elkaar snel opvolgende beleidswijzigingen kunnen dit draagvlak beïnvloeden;  Ook zal netcongestie projecten voor duurzame energie, elektrificatie en aardgasvrij bouwen vertragen. Planning Wettelijke doelstellingen, ambitiedocumenten en onderliggende programmeringen leiden tot meer concrete activiteiten voor de komende 4 jaar en een programmering op hoofdlijnen richting 2050. Aandachtspunt hierbij is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering. Financiën De benodigde financien zijn inzichtelijk gemaakt bij de verschillende programmalijnen. Participatie Onze gemeente betrekt inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties actief bij het programma via communicatie, participatie en samenwerking. Dit gebeurt onder andere via het platform Samen1Nergie, overleg met ondernemersverenigingen en het betrekken van een klankbordgroepen bij het ontwikkelen van nieuw beleid en/of de uitvoering van projecten. 3.5.1 Realiseren van een 95% Energieneutrale gemeente in 2050 Conform het Klimaatakkoord en de Klimaatwet is de doelstelling 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. Dit betekent oa veel energie besparen, duurzame energie opwekken en de transitie van aardgas naar duurzame warmtebronnen.

Financiën Voor de uitvoering van de programmalijn Energietransitie heeft de raad structureel procesgeld beschikbaar gesteld. Daarnaast zijn er Klimaatgelden van Rijkswege beschikbaar gekomen waardoor er in totaal een budget beschikbaar is van € 218.000. Planning In 2050 is de doelstelling 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 behaald. 3.5.2 Realiseren van een klimaatbestendige en water robuuste gemeente in 2050 Conform het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie zijn we in 2050 klimaatbestendig en water robuust ingericht. Dit heeft oa impact op het ontwerp en beheer van de openbare ruimte en onze gebouwen. Financiën Voor de uitvoering van de programmalijn Klimaatadaptatie is totaal € 1.042.510 ter beschikking gesteld tot en met 2027. Onderzoek boomaanplant: Om het planten van bomen, ter voorkoming van hittestress, te versnellen is verdiepend onderzoek nodig naar potentiële plantlocaties. Hiervoor € 50.000 vrijmaken uit de Algemene middelen. Beleidskader Biodiversiteit: is dit jaar vastgesteld. Het belang en de erkenning van een voortvarende start van de uitvoering werd bij de raadsbehandeling breed gedeeld. Het beschikbaar stellen van financiële middelen vindt plaats op basis van de door het college vast te stellen Uitvoeringsagenda.

De raad heeft de wens uitgesproken om vooraf deze vaststelling inzicht te krijgen in deze Uitvoeringsagenda waarmee de financiële vertaling en integrale afweging hiervan plaatsvindt in de voorjaarsnota 2027. Om wel de voortgang erin te houden is een startkapitaal van € 30.000 benodigd ten behoeve van de zogenaamde (verplichte) nul- meting. Planning De doelstelling klimaatbestendig en waterrobuust is in 2050 behaald. 3.5.3 Realiseren van 100% Circulariteit in 2050 Conform het Rijksbrede programma Circulaire Economie en het Nationaal Grondstoffenakkoord zijn we in 2050 100% circulair Dit heeft oa impact op het ontwerp, -beheer en materiaalgebruik van werken in de grond- weg en waterbouw en op de wijze waarop wij inkopen. Financiën Voor de uitvoering van de programmalijn Circulariteit is een budget van € 27.000 beschikbaar. Planning In 2050 is de doelstelling 100% circulair bereikt. Indicatoren BBV-indicator | Realisatie | Prognose Banen | 2017 | 2023 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 - Duiven | 979,2 | 1187,7 | 1190 | 1195 | 1200 | 1205 | 1210 - Nederland | 766,9 | 842,5 Omschrijving | Het aantal banen in de gemeente, afgezet tegen de potentiële beroepsbevolking. Een indicator voor de lokale arbeidsmarkt en economische bedrijvigheid.

Meeteenheid: | Aantal per 1.000 inwoners | Bron: | LISA (15-64 jaar) Hernieuwbare | 2017 | 2023 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 elektriciteit - Duiven | 108,4 | 124,6 | 124 | 126 | 128 | 129 | 130 - Nederland | 12,9 | 40,3 Omschrijving Het percentage elektriciteit dat wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen (zon, wind, biomassa) binnen de gemeente, een indicator voor de energietransitie. Meeteenheid: | % | Bron: | RWS Huishoudelijk | 2017 | 2023 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 restafval - Duiven | 113 | 76 | 70 | 70 | 68 | 66 | 65 - Nederland | 178 | 148 Omschrijving | De hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner per jaar, een indicator voor de effectiviteit van het afvalscheidingsbeleid. Meeteenheid: | Kg per inwoner | Bron: | CBS Nieuw gebouwde | 2017 | 2023 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 woningen - Duiven | 3,9 | 0,6 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 - Nederland | 8,2 | 9,1 Omschrijving Het aantal nieuwbouwwoningen dat is toegevoegd aan de woningvoorraad, een indicator voor de voortgang van de woningbouwopgave. Meeteenheid: | Aantal per 1.000 woningen | Bron: | BAG Programmabegroting 2027-2030 | 55 van 182 Vestigingen | 2017 | 2023 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 - Duiven | 117,9 | 153,7 | 170 | 172 | 173 | 174 | 175 - Nederland | 140,6 | 183,5 Omschrijving Het aantal gevestigde bedrijven, afgezet tegen de potentiële beroepsbevolking.

Een indicator voor de lokale bedrijvigheid en ondernemersklimaat. Meeteenheid: | Aantal per 1.000 inwoners | Bron: | LISA (15-64 jaar) Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel worden alle belangrijke onderwerpen op het gebied van financiën benoemd. We starten met een overzicht van het structurele saldo. Daarna geven wij inzicht in de ontwikkeling van het saldo van dit programma en de in deze begroting opgenomen voorstellen voor wijziging van de begroting. Daarnaast presenteren wij de investeringen en reserves en voorzieningen indien van toepassing. 3. Omgeving | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -22.893 | -31.276 | -19.355 | -4.511 | -20.317 | -15.734 Baten | 17.722 | 24.760 | 13.215 | 13.059 | 15.484 | 10.699 Saldo voor bestemming | -5.171 | -6.515 | -6.140 | -4.511 | -4.832 | -5.035 Mutatie reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo na bestemming | -5.171 | -6.515 | -6.140 | -4.511 | -4.832 | -5.035 Incidentele baten en lasten | 0 | -1.784 | -1.493 | -63 | -200 | -404 Structureel saldo | 0 | -4.732 | -4.647 | -4.448 | -4.632 | -4.631 De realisatie van het jaar 2025 geeft een structureel saldo van € 0 weer. De realisatie wordt standaard als incidenteel aangemerkt. Hier kan in dit geval het gedeelte incidenteel en structureel genegeerd worden. 3.

Omgeving | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026-2029 | -4.914 | -4.515 | -4.602 | -4.613 Tot de VJN | -108 | -8 | -8 | -86 Voorjaarsnota 2026 | -247 | -227 | -477 | -477 September (= verwerking meicirculaire) | -839 | 0 | 0 | 0 Totaal voor primitieve begroting 2027 | -6.107 | -4.751 | -5.087 | -5.175 Mutaties primitieve begroting 2027 Autonome ontwikkelingen | 162 | 210 | 226 | 304 Belastingopbrengsten - volumestijging OZB en | 24 | 24 | 24 | 24 nareizigers Kapitaallasten - actualisatie | 138 | 186 | 203 | 280 Bestaand beleid - actualisatie | 10 | 22 | -27 | -19 1Stroom - Formatie inzake rioolwerkzaamheden | -50 | -50 | -50 | -50 1Stroom - formatie toezichthouder bouw/RO | -63 | -63 | -63 | -63 1Stroom - Integraal adviseur openbare ruimte | -31 | -31 | -31 | -31 Circulaire economie - aanpak energiearmoede | -17 | 0 | 0 | 0 Circulus - Aanpassing tarieven | -150 | -150 | -150 | -205 Evenementenkasten - beheer evenementen- en | -30 | -30 | -30 | -30 marktkasten Stijging opbrengst afvalstoffenheffing | 350 | 350 | 305 | 372 Vervangen evenementenkasten | 0 | -4 | -9 | -13 Programmabegroting 2027-2030 | 56 van 182 Nieuw beleid - voorstellen | -404 | -193 | -145 | -145 1Stroom - formatie handhaving buitengebied | -90 | -90 | 0 | 0 1Stroom - formatie vergunningverlener bouw | -63 | -63 | -63 | -63 Bereikbaarheid -

verbetering ontsluiting onderzoek | -100 | 0 | 0 | 0 bereikbaarheid Biodiversiteit - 0-meting | -30 | 0 | 0 | 0 De Vergert - voorbereidingskrediet voor wijkrenovatie | 0 | -6 | -11 | -11 Evenementenaanvragen - aanschaf software | -5 | 0 | 0 | 0 Klimaatadapatie - klimaatbestendig en water | -30 | 0 | 0 | 0 robuuste gemeente Klimaatadaptatie - onderzoek naar boomaanplant | -50 | 0 | 0 | 0 Kruispunt Rivierweg-Driegaardensestraat-Nieuwgraaf | 0 | 0 | -37 | -37 - aanpassing Landschapsbeleidsplan - digitale gedragscodetool | -36 | -3 | -3 | -3 Stadswerk Loostraat - voorbereidingskrediet ontsluiting Loo | 0 | -11 | -11 | -11 Molenstraat - voorbereidingskrediet aanpassing | 0 | -11 | -11 | -11 wegvak Tussengebied Duiven-Westervoort - | 0 | -4 | -4 | -4 voetgangersoversteek veiliger maken Vlielandlaan - voorbereidingskrediet voor aanpassen | 0 | -3 | -3 | -3 kruisingen Volkshuisvesting - inrichting buitenruimte Westsingel | 0 | -2 | -2 | -2 Dekkingsmaatregelen | 200 | 200 | 200 | 0 Onderhoud wegen - verlaging dotatie voorziening | 200 | 200 | 200 | 0 Totaal mutaties primitieve begroting 2027 | -33 | 240 | 254 | 140 Totaal primitieve begroting 2027 | -6.140 | -4.511 | -4.832 | -5.035 Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de onderstaande tabel worden de begrotingswijzigingen met een meerjarig financieel effect > € 15.000 toegelicht.

De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen. Autonome ontwikkelingen | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen Belastingopbrengsten - volumestijging OZB en | 24 | 24 | 24 | 24 nareizigers In de begroting worden de verwachte OZB opbrengsten geraamd volgens de actuele waarden en inclusief de verwachte nieuwbouw in de komende jaren. De toeristenbelasting gaat uit van het aantal overnachtingen van het jaar T-2 en dat was het eerste jaar waarin we te maken kregen met nareizigers. Als gevolg hiervan kunnen de te verwachte inkomsten worden verhoogd. Kapitaallasten - actualisatie | 138 | 186 | 203 | 280 Met deze begrotingswijziging ramen wij de kapitaallasten af. We bouwen elk jaar de kapitaallasten opnieuw op, dit doen we op basis van de bestaande investeringen. Totaal Autonome ontwikkelingen | 162 | 210 | 226 | 304 Bestaand beleid | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid - actualisatie 1Stroom - Formatie inzake rioolwerkzaamheden | -50 | -50 | -50 | -50 Rioolwerkzaamheden die tot op heden uitbesteedt werden zullen komend jaar in eigen beheer uitgevoerd gaan worden. Als gevolg hiervan zal € 57.500 van het jaarlijkse onderhoudsbudget afgeraamd moeten worden en zal daarnaast hetzelfde bedrag voor de formatie binnen 1Stroom weer bijgeraamd moeten worden.

Het betreft structurele budgetten. Programmabegroting 2027-2030 | 57 van 182 1Stroom - formatie toezichthouder bouw/RO | -63 | -63 | -63 | -63 Door het stijgende aantal vergunningen neemt ook de toezichtdruk toe. Hoewel het toezicht al wordt geprioriteerd en laagrisicobouwwerken niet meer standaard worden gecontroleerd, is er geen structurele capaciteit beschikbaar voor toezicht op het gebruik van panden. Dit toezicht wordt ad hoc opgepakt door bouwtoezichthouders, wat steeds vaker voorkomt en veel tijd kost. Daardoor komt het reguliere bouwtoezicht onder druk te staan. Het uitvoeringsprogramma VTH laat nu al een tekort van 1 fte zien, dat door toekomstige woningbouwplannen verder zal toenemen. Hierdoor is toezicht tijdens cruciale bouwmomenten en op brandveiligheid onvoldoende, met mogelijke veiligheidsrisico’s tot gevolg. Structurele uitbreiding van de formatie is nodig om het toezicht op een verantwoord niveau te houden. De jaarlijkse kosten bedragen € 103.000, waarvan € 63.000 conform de verdeelsleutel voor de gemeente Duiven. 1Stroom - Integraal adviseur openbare ruimte | -31 | -31 | -31 | -31 De opgaven in de openbare ruimte worden steeds complexer door toenemende ambities, een groeiende vervangingsopgave en beperkte ruimte en middelen.

Dit vraagt om integrale afwegingen tussen ontwerp, uitvoering, beheer en kosten, en om een goede afstemming tussen afdelingen en vakdisciplines. Deze rol wordt momenteel versnipperd ingevuld, waardoor vertraging ontstaat in beleids- en beheertrajecten en kansen voor samenhang verloren gaan. Om de kwaliteit van besluitvorming te verbeteren, kaders en beheerinstrumenten actueel te houden en de opgaven in de openbare ruimte goed te organiseren, is uitbreiding met 0,5 fte integraal adviseur openbare ruimte noodzakelijk. De jaarlijkse kosten bedragen € 50.000 waarvan €30.500 voor de gemeente Duiven. Circulaire economie - aanpak energiearmoede | -17 | 0 | 0 | 0 In 2025 is het geld uit de decembercirculaire 2024 beschikbaar gekomen. Deze middelen worden ingezet binnen het lopende project Aanpak Energiearmoede (looptijd tot en met 31 december 2027). Het doel van het project is huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten actief te ondersteunen bij het verlagen van hun energielasten en het verbeteren van hun wooncomfort. Circulus - Aanpassing tarieven | -150 | -150 | -150 | -205 De DVO Circulus zal stijgen door indexatie, hogere verwerkingstarieven, met name GFT en een minimale areaaltoename. In 2030 vindt er een herijking plaats. In de herijkingsronde van 2027 doet Duiven niet mee doordat pas vanaf 2025 een overeenkomst is aangegaan.

Als nu wel herijking had plaatsgevonden, dan was de stijging voor 2027 € 55.000 geweest. Deze wordt nu alvast meegenomen vanaf 2030. Evenementenkasten - beheer evenementen- en | -30 | -30 | -30 | -30 marktkasten De gemeente is verantwoordelijk voor een veilige werking van de evenementen- en marktkasten. In de afgelopen jaren was er geen structureel budget voor beheer, keuringen en onderhoud. Om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen en de veiligheid te waarborgen is vanaf 2027 structureel € 10.000 per jaar nodig voor periodieke keuringen, veiligheidscontroles, onderhoud en kleine herstelwerkzaamheden. De kosten voor elektriciteit werden opgevangen binnen andere budgetten en zorgden voor overschrijdingen en weinig grip. Daarom wordt voor 2027 en 2028 jaarlijks € 30.000 gevraagd voor energielasten. Dit budget is nodig totdat de kasten zijn vervangen. De vervanging door slimme kasten biedt beter inzicht in het stroomverbruik en maakt het mogelijk de energiekosten vanaf 2027 rechtstreeks door te berekenen aan gebruikers. Hiermee worden stappen gezet naar een veiligere, efficiëntere en beter beheersbare stroomvoorziening voor markten en evenementen. Stijging opbrengst afvalstoffenheffing | 350 | 350 | 305 | 372 De kosten voor de afvalinzameling stijgen. De bijdrage aan Circulus stijgt en ook de doorbelasting van 1Stroom op de afvalbudgetten is hoger.

Kostendekkende tarieven blijft het uitgangspunt voor de afvalstoffenheffing. Daardoor zullen de tarieven ook moeten stijgen en daarmee de opbrengst. Er wordt nog een voorstel gedaan of de stijging in de vaste of de variabele tarieven wordt doorgerekend. Overige kleinere wijzigingen | 0 | -4 | -9 | -13 Totaal Bestaand beleid - actualisatie | 10 | 22 | -27 | -19 Nieuw beleid | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nieuw beleid - voorstellen 1Stroom - formatie handhaving buitengebied | -90 | -90 | 0 | 0 Na vaststelling van het Ontwikkelkader Buitengebied is voor de inventarisatie van bestaande situaties in het kader van toezicht en handhaving is voor toezicht en handhaving aanvullend budget nodig. Voor toezicht wordt via de programmabegroting 2027-2030 al aanvullende middelen gevraagd (formatie toezichthouder bouw/RO). Zodra dit wordt gehonoreerd is de verwachting dat deze aanvullende capaciteit afdoende is om ook het verwachte extra toezicht naar aanleiding van het Ontwikkelkader aan te kunnen. Voor het nieuwe Ontwikkelkader is voor handhaving naar verwachting de eerste 2 jaar aanvullende capaciteit noodzakelijk voor het handhaven van reeds bekende strijdige situaties die volgens het nieuwe ontwikkelkader nog steeds strijdig zijn.

Programmabegroting 2027-2030 | 58 van 182 Door middel van inhuur zal dit worden ingevuld, de inhuur zal via de gebruikelijke weg van 1Stroom lopen. Aangezien gemeente Westervoort geen buitengebied heeft zal deze inhuur volledig worden doorbelast aan gemeente Duiven, zonder rekening te houden met de verdeelsleutel. Voor de jaren 2027 en 2028 is jaarlijks € 90.000 budget noodzakelijk. 1Stroom - formatie vergunningverlener bouw | -63 | -63 | -63 | -63 Het aantal en de complexiteit van aanvragen voor omgevingsvergunningen nemen toe, wat meer tijd en begeleiding vraagt van vergunningverleners. Instrumenten, zoals de omgevingstafel werken goed, maar vergen veel capaciteit. Door het concreter worden van woningbouwplannen wordt een verdere toename van aanvragen verwacht. De huidige capaciteit bij vergunningverlening is onvoldoende; het uitvoeringsprogramma VTH laat voor 2026 al een tekort van 1 fte zien. Door structureel extra formatie toe te voegen kan worden voorkomen dat aanvragen niet of te laat in behandeling worden genomen. De jaarlijkse kosten bedragen € 103.000, waarvan € 63.000 conform de verdeelsleutel voor de gemeente Duiven.

Bereikbaarheid - verbetering ontsluiting onderzoek | -100 | 0 | 0 | 0 bereikbaarheid De gemeente Duiven is in samenwerking met het versnellingsteam (bereikbaarheid) woningbouwlocaties van de provincie Gelderland een onderzoek gestart naar de bereikbaarheid en ontsluiting van met name de noordzijde van Duiven. Specifiek gaat het om verkeerskundig onderzoek rondom de wijze waarop de Broekstraat de Oostsingel (N810) kruist en de wijze waarop de ontsluiting van Duiven zuid en oost en Groessen verbeterd kan worden. Het onderzoek richt zich niet alleen op de verkeerskundige aspecten, maar ook draagvlak en participatie zijn onderdeel van het project. Inhoudelijk zal niet enkel naar de Broekstraat en mogelijke doortrekking van de Heiliglandsestraat worden gekeken, maar ook breder naar de noordelijke ontsluiting van Duiven. De onderzoeksresultaten zullen in Q4 van 2026 opgeleverd worden. In navolging van dit onderzoek op hoofdlijnen is nader verdiepend onderzoek nodig. De kosten voor nader onderzoek alsmede de inzet van een projectleider wordt geraamd op € 100.000 voor 2027. Biodiversiteit - 0-meting | -30 | 0 | 0 | 0 Beleidskader Biodiversiteit: is dit jaar vastgesteld. Het belang en de erkenning van een voortvarende start van de uitvoering werd bij de raadsbehandeling breed gedeeld.

Het beschikbaar stellen van financiële middelen vindt plaats op basis van de door het college vast te stellen Uitvoeringsagenda. De raad heeft de wens uitgesproken om vooraf deze vaststelling inzicht te krijgen in deze Uitvoeringsagenda waarmee de financiële vertaling en integrale afweging hiervan plaatsvindt in de voorjaarsnota 2027. Om wel de voortgang erin te houden is een startkapitaal van € 30.000 benodigd ten behoeve van de zogenaamde (verplichte) 0-meting. Klimaatadapatie - klimaatbestendig en water robuuste | -30 | 0 | 0 | 0 gemeente In het jaar 2050 moet onze gemeente 100% klimaatbestendig en water robuust zijn voor een extreme, theoretische regenbui die statistisch gezien eens in de 100 jaar voorkomt. Voor de uitvoeringskosten is nog geen budget beschikbaar. Klimaatadaptatie - onderzoek naar boomaanplant | -50 | 0 | 0 | 0 Voor de uitvoering van de programmalijn Klimaatadaptatie is totaal € 1.042.510 ter beschikking gesteld tot en met 2027. Onderzoek boomaanplant: Om het planten van bomen, ter voorkoming van hittestress, te versnellen is verdiepend onderzoek nodig naar potentiële plantlocaties. Hiervoor € 50.000 vrijmaken uit de Algemene middelen. Kruispunt Rivierweg-Driegaardensestraat-Nieuwgraaf - | 0 | 0 | -37 | -37 aanpassing Het kruispunt Rivierweg-Driegaardensestraat-Nieuwgraaf vormt een belangrijke toegang tot Nieuwgraaf, Seingraaf, Foodvillage en Westervoort.

Door de verwachte verkeersgroei komt de doorstroming op dit kruispunt onder druk te staan. Om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid ook in de toekomst te waarborgen, is uitbreiding van het aantal rijstroken noodzakelijk. De werkzaamheden worden gecombineerd met gepland onderhoud aan het wegdek en de vervanging van de verkeerslichten. Door de verbreding gelijktijdig uit te voeren wordt een natuurlijk uitvoeringsmoment benut, worden extra uitvoeringskosten en overlast voor bedrijven en inwoners zoveel mogelijk voorkomen en kan het kruispunt in één keer toekomstbestendig worden ingericht. Uitvoering is voorzien in 2028 en de kosten worden geschat op € 1.500.000. Westervoort draagt vanwege de verkeersgroei vanuit de gemeente voor één derde bij aan de kosten van de verbreding. Voor het onderhoud en de vervanging van de verkeerslichten is reeds budget beschikbaar. Landschapsbeleidsplan - digitale gedragscodetool | -36 | -3 | -3 | -3 Stadswerk De Stadswerk Gedragscode Soortenbescherming 2025–2030 is een wettelijk erkend instrument om te voldoen aan de Omgevingswet voor beschermde flora en fauna. Door deze gedragscode te gebruiken kunnen werkzaamheden in het openbaar groen worden uitgevoerd zonder aparte vergunningen. Met de bijbehorende digitale tool van Stadswerk kan dit efficiënt en juridisch correct, zonder extra ecologische capaciteit.

De kosten bedragen eenmalig € 33.000 in 2026 voor veldonderzoek en aanschaf, en daarna structureel € 3.000 per jaar voor licentie en onderhoud. Overige kleinere wijzigingen | -5 | -37 | -43 | -43 Totaal Nieuw beleid - voorstellen | -404 | -193 | -145 | -145 Programmabegroting 2027-2030 | 59 van 182 Totaal wijzigingen begroting | -33 | 240 | 254 | 140 Toelichting voorgestelde dekkingsmaatregelen Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud wegen - verlaging dotatie | 0 | 200 | 200 | 200 | 0 voorziening De voorziening onderhoud wegen wordt structureel gevoed met een bedrag van € 1.125.000. In de afgelopen 5 jaar is de stand van de voorziening gegroeid van € 8,1 miljoen naar € 12,6 miljoen. Op basis van de huidige prognoses lijkt er voldoende ruimte aanwezig om de jaarlijkse dotatie gedurende een periode van drie jaar met € 200.000 te verlagen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitvoering van het geplande onderhoud. Een structurele verlaging wordt op dit moment niet voorgesteld, omdat daarmee de opbouw van middelen voor toekomstige onderhoudsopgaven blijvend wordt beperkt. Bij de vaststelling van het nieuwe RAWEB wordt beoordeeld of een structurele aanpassing van de dotatie wenselijk en verantwoord is. Investeringen Bedragen x | €1.000 Afschr.

ter- Omschrijving | mijn | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vakgroep Wegen Wegen Heririchting Ploenstraat 7-9-11-13 | 30 | 19 Voetpad Loostraat | 30 | 20 Helhoek, Van Kamerstraat tot inrit | 60 | 330 bedrijventerrein Helhoek Engeveldsestraat, Van Kamerstraat tot | 60 | 290 gemeentegrens Civiele kunstwerken Renovatie houten fietsbrug B1 Nieuweling | 60 | 20 Renovatie houten fietsbrug B2 Nieuweling | 60 | 15 Renovatie betonnen verkeersbrug B4 | 60 | 22 Nieuweling Renovatie houten fietsbrug B5 Italiaanse | 60 | 20 Hoek Renovatie houten fietsbrug B6 de Esdoorn | 60 | 15 Renovatie betonnen fietsbrug B12 | 60 | 25 Mondriaanstraat Renovatie betonnen fietsbrug B13 | 60 | 11 Doesburgpad Renovatie houten fietsbrug B14 Israelstraat | 60 | 22 Renovatie betonnen fietsbrug B15 Venus | 60 | 34 Renovatie betonnen verkeersbrug B16 | 60 | 78 Klavierstraat Renovatie betonnen verkeersbrug B17 | 60 | 79 Texelstraat Renovatie betonnen verkeersbrug B18 | 60 | 63 Schiermonnikoogstraat Renovatie betonnen verkeersbrug B19 | 60 | 29 Droostraat Renovatie betonnen verkeersbrug B20 | 60 | 63 Vlielandlaan Renovatie houten fietsbrug B59 | 60 | 14 Horsterpark Zz Renovatie betonnen fietstunnel T1 | 60 | 142 Tullenersweg Vervangen betonnen verkeersbrug B31 | 60 | 76 Lage Aalburgerweg Programmabegroting 2027-2030 | 60 van 182 Vervangen betonnen verkeersbrug B32 | 60 | 82 Kerkstraat Vervangen betonnen

verkeersbrug B33 | 60 | 80 Zesroedenstraat Vervangen betonnen verkeersbrug B34 | 60 | 80 Rouvenenstraat Vervangen betonnen duikerbrug D5 | 60 | 74 Beerenclaauwstraat Vervangen gemetselde Keermuur K1 | 60 | 160 Italiaanse Hoek Renovatie betonnen fietsbrug B21 Golden | 60 | 33 Delicious Renovatie betonnen fietsbrug B22 | 60 | 33 Korenbloem Renovatie betonnen fietsbrug B23 | 60 | 33 Walcherenstraat Renovatie betonnen verkeersbrug B24 | 60 | 80 Zilverschoon Renovatie betonnen fietsbrug B25 | 60 | 30 Noorderhaakspad Renovatie betonnen verkeersbrug B26 | 60 | 23 Parallelweg Renovatie betonnen fietsbrug B28 | 60 | 14 Maststraat Renovatie betonnen verkeersbrug Effect | 60 | 35 B38 Renovatie betonnen keermuur K3 van | 60 | 146 Doesburgpad Renovatie betonnen keermuur K4 | 60 | 83 Voermanstraat Renovatie betonnen keermuur K5 | 60 | 74 Tooropstraat Renovatie beton-/stalen keermuur K7 | 60 | 31 Westsingel Renovatie houten vissteiger/damwand K10 | 60 | 13 Gemünden am Main park Renovatie stl+hoout geluidsscherm K12a | 60 | 25 Westsingel Renovatie stl+hout geluidsscherm K12b | 60 | 31 Westsingel Renovatie betonnen viaduct V1 | 60 | 421 Westsingel/Saturnus Openbare Verlichting Vervanging armaturen 2025 | 25 | 13 | 8 | 3 Versnelde vervanging armaturen | 25 | 461 VRI Vervanging poller Centerpoort | 15 | 30 Vervanging VRI Rivierweg/Nieuwgraaf | 15 | 300 (K100) Vervanging poller Jochemstraat | 15

| 30 Vervangen detectielussen/olieleidingen | 15 | 30 pollers centrumgebied Projecten Rijksweg Herontwikkeling en herinrichting Rijksweg | 30 | 230 Herinrichten Jumbo- Kastanjelaan | 30 | 50 | 218 Herinrichting vDorth tot Medlerstraat Herinrichting vDorth tot Medlerstraat/ | 30 | 1.700 | 968 Eltensestraat Herinrichting vDorth tot Medlerstraat/ | 30 | 360 Eltensestraat 2027_Voorbereiding Programmabegroting 2027-2030 | 61 van 182 Rioleringsmaatregelen Burg v Dort t | 60 | 500 Medlerstraat Fietsrotonde Graafsingel | 30 | 180 Inrichten Heilweg als GOW30 samen met | 30 | 20 | 230 groot asfaltonderhoud Stationsgebied Herinrichting Everstraat | 60 | 371 Mobiliteitsplan Parkeren woonwijken per jaar | 30 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 Projecten uit de bevolking per jaar | 30 | 40 | 40 | 40 | 40 | 40 Snelfietsroute SFR 12 | 30 | 750 | 350 Veiligheidsmaatrelgen | 30 | 70 Rijksweg_Ploenstraat Verkeersveiligheid kruisingen | 30 | 40 Bulkkrediet Mobiliteit Maatregelen lopen en fietsen - Het | 30 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 verbeteren van het bestaande netwerk Aanpak verkeersonveilige locaties | 30 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 Inclusie budget - Toegankelijk maken en | 30 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 houden van de openbare ruimte Riolering en gemalen PROJECTEN Vervaning persriool Helhoek | 60 | 192 Vervanging riolering Eversstraat | 60 | 354 RIOLERING Vervanging vrijverval riolering 2024 | 60 | 450

Calamiteiten riolering per jaar | 75 | 75 | 75 | 75 | 75 Vervanging Iba's per jaar | 60 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 GEMALEN Vervanging rioolgemalen per jaar | 15 | 60 | 60 | 60 | 60 | 60 vervanging rioolgemalen bouwkundig per | 45 | 35 | 35 | 35 | 35 | 35 jaar Calamiteiten gemalen per jaar | 15 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 OEVERBESCHOEIINGEN Vervangen oeverbeschoeiing per jaar | 45 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 DPRA Investeringen uitvoeringsprogramma per | 60 | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 jaar DPRA vergroenngsstrategie | 61 investeringen DPRA 2025 | 60 | 375 DPRA Uitvoeringsprogramma DPRA Uitvoeringsprogramma 2025 | 60 | 10 DPRA Duivense oplegger DPRA Duivense oplegger_2025 | 60 | 125 DPRA industrieterrein | 60 | 31 DPRA bedr.

Terrein 't Holland | 60 | 20 | 184 DPRA Graafstaete | 60 | 60 DPRA Maatregelen Graafstaete | 60 | 1 Vervaning Wegen Rijbaan vervangen van asfalt incl fundering | 50 | 200 Rouvenenstraat Rijbaan vervangen van asfalt naar beton | 50 | 250 incl fundering Kerkstraat Programmabegroting 2027-2030 | 62 van 182 Rijbaan vervangen van asfalt fundering | 50 | 230 Zesroedenstraat Totalen | 4.300 | 2.406 | 4.402 | 1.681 | 2.164 Reserve mutaties Begin | Stortin | Onttrekking | Eind | Storting | Onttrekking | Eind 2025 | 2026 | 2026 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 Bestemmingsreserve Betaalbare woningbouw | 1.540 | 0 | 254 | 1.286 | 0 | 180 | 1.106 Circulaire economie | 438 | 0 | 30 | 408 | 0 | 0 | 408 Fonds bovenwijkse voorzieningen | 1.395 | 0 | 70 | 1.325 | 0 | 0 | 1.325 Gevolgen | 281 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 grondwaterverontreiniging Groenonderhoud | 188 | 0 | 0 | 188 | 0 | 49 | 139 Het Groenfonds | 57 | 6 | 30 | 33 | 6 | 30 | 10 Implementatie Omgevingswet | 508 | 0 | 70 | 438 | 0 | -33 | 471 Integraal huisvestingsplan | 70 | -4 | 0 | 67 | 0 | 0 | 67 Klimaatadaptatie | 154 | 0 | 0 | 154 | 0 | 0 | 154 Migratie en integratie | 2.730 | -142 | 0 | 2.588 | 0 | 0 | 2.588 Ontwikkeling A15 | 969 | 0 | 100 | 869 | 0 | 100 | 769 Vitale dorpen en wijken | 219 | 0 | 11 | 208 | 0 | 0 | 208 Saldo reserves | 8.549 | -139 | 565 | 7.564 | 6 | 326 | 7.244 Storting | Onttrekking | Eind | Storting | Onttrekking |

Eind | Storting | Onttrekking | Eind 2028 | 2028 | 2028 | 2029 | 2029 | 2029 | 2030 | 2030 | 2030 Bestemmingsreserve Betaalbare woningbouw | 0 | 100 | 1.006 | 0 | 100 | 906 | 0 | 100 | 806 Circulaire economie | 0 | 0 | 408 | 0 | 0 | 408 | 0 | 0 | 408 Fonds bovenwijkse | 0 | 0 | 1.325 | 0 | 0 | 1.325 | 0 | 0 | 1.325 voorzieningen Gevolgen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 grondwaterverontreiniging Groenonderhoud | 0 | 49 | 90 | 0 | 49 | 42 | 0 | 0 | 42 Het Groenfonds | 6 | 30 | -14 | 6 | 30 | -38 | 6 | 30 | -61 Implementatie Omgevingswet | 0 | 0 | 471 | 0 | 0 | 471 | 0 | 0 | 471 Integraal huisvestingsplan | 0 | 0 | 67 | 0 | 0 | 67 | 0 | 0 | 67 Klimaatadaptatie | 0 | 0 | 154 | 0 | 0 | 154 | 0 | 0 | 154 Migratie en integratie | 0 | 0 | 2.588 | 0 | 0 | 2.588 | 0 | 0 | 2.588 Ontwikkeling A15 | 0 | 100 | 669 | 0 | 100 | 569 | 0 | 100 | 469 Vitale dorpen en wijken | 0 | 0 | 208 | 0 | 0 | 208 | 0 | 0 | 208 Saldo reserves | 6 | 279 | 6.972 | 6 | 279 | 6.700 | 6 | 230 | 6.476 Programmabegroting 2027-2030 | 63 van 182 Voorzieningen mutaties Begin | Storting | Onttrekking | Eind | Storting | Onttrekking | Eind 2025 | 2026 | 2026 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 ter egalisatie van kosten Groot onderhoud algemene | 390 | 11 | 0 | 401 | 11 | 0 | 413 accommodaties Groot onderhoud culturele | 769 | 36 | 0 | 805 | 36 | 0 | 841 accommodaties Groot onderhoud | 1.679 | 12 | 0 | 1.691 | 12 | 0 | 1.702

sportaccommodaties Groot onderhoud VCD | 125 | 182 | 0 | 307 | 182 | 0 | 489 Onderhoud wegen | 12.609 | 1.353 | 0 | 13.962 | 1.153 | 0 | 15.116 voor middelen van derden met gebonden bestemming Kapitaallasten afvalinzameling | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Riolering artikel 44 lid 2 | 13.166 | 0 | 34 | 13.132 | 0 | -58 | 13.190 Voorziening A15 | 532 | 0 | 0 | 532 | 0 | 0 | 532 Voorziening afvalinzameling | 36 | 0 | 0 | 36 | 0 | 0 | 36 Saldo Voorzieningen | 29.306 | 1.594 | 34 | 30.866 | 1.394 | -58 | 32.319 Storting | Onttrekking | Eind | Stortin | Onttrekking | Eind | Storting | Onttrekking | Eind 2028 | 2028 | 2028 | 2029 | 2029 | 2029 | 2030 | 2030 | 2030 ter egalisatie van kosten Groot onderhoud algemene | 11 | 0 | 424 | 11 | 0 | 435 | 11 | 0 | 446 accommodaties Groot onderhoud culturele | 36 | 0 | 877 | 36 | 0 | 913 | 36 | 0 | 949 accommodaties Groot onderhoud | 12 | 0 | 1.714 | 12 | 0 | 1.726 | 12 | 0 | 1.737 sportaccommodaties Groot onderhoud VCD | 182 | 0 | 671 | 182 | 0 | 853 | 182 | 0 | 1.035 Onderhoud wegen | 1.153 | 0 | 16.269 | 1.153 | 0 | 17.422 | 1.353 | 0 | 18.776 voor middelen van derden met gebonden bestemming Kapitaallasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 afvalinzameling Riolering artikel 44 lid 2 | 408 | 548 | 13.050 | 408 | 463 | 12.996 | 408 | 463 | 12.941 Voorziening A15 | 0 | 0 | 532 | 0 | 0 | 532 | 0 | 0 | 532 Voorziening afvalinzameling | 0 | 0 | 36 |

0 | 0 | 36 | 0 | 0 | 36 Saldo Voorzieningen | 1.802 | 548 | 33.574 | 1.802 | 463 | 34.913 | 2.002 | 463 | 36.453 Programmabegroting 2027-2030 | 64 van 182 Programmabegroting 2027-2030 65 van 182 3.4 Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente die niet aan een specifiek bestedingsdoel zijn gebonden en vrij besteedbaar zijn. Ze vormen de basis voor de financiering van gemeentelijke taken, met als voornaamste bronnen de algemene uitkering uit het gemeentefonds en lokale belastingen. In tegenstelling tot 'specifieke dekkingsmiddelen' (gelden van het Rijk voor een bepaald doel, zoals jeugdzorg), kan de gemeenteraad met algemene dekkingsmiddelen zelf bepalen waaraan het geld wordt uitgegeven. In onze gemeente vallen onder de Algemene Dekkingsmiddelen:  Onroerende Zaak Belastingen;  Toeristenbelasting;  Uitkering uit het Gemeentefonds;  Beleggingen (dividend);  Overige Algemene Dekkingsmiddelen (rente interne financiering). Externe ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen te melden. Wat willen we bereiken? We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn.

Beleidskaders De belangrijkste gemeentelijke regelgeving op het gebied van financiën en planning & control betreft:  Financiële verordening gemeente Duiven 2024;  Treasurystatuut 2022;  Controleverordening gemeente Duiven 2023; Op gebied van belastingen en heffingen:  Verordening Onroerende-zaakbelastingen (OZB);  Legesverordening 2025;  Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2026. Verbonden partijen De volgende deelnemingen vallen binnen dit programma:  Alliander N.V.  N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)  Circulus  Vitens N.V. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 4.1 Verantwoord financieel beleid Onze gemeente voert een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Doel We willen een financieel gezonde gemeente zijn en blijven, nu en in de toekomst zijn. Risico's Afhankelijkheid van de rijksbegroting. Planning Dit is een blijvend speerpunt voor onze gemeente, zeker gelet op de mogelijke herindeling per 1 januari 2029. Financiën De financiën zijn in belangrijke mate afhankelijk van het Rijk.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e63b10ad-f69b-4443-9283-9f30b73a15be?agendaItemId=8893883c-11f9-41f7-9bbc-b8ef9100784d