CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

3. 201727462-Voorjaarsnota gemeente Duiven 2026

Politieke Avond 30 juni 2026, gemeente DuivenBij agendapunt: 20.40 – 22.40 - Voorjaarsnota Duiven 2026 - ronde en debattafel19.475 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Programmamanager Sociaal Domein; De programmamanager is cruciaal voor het opstellen en uitvoeren van de nieuwe meerjarige uitvoeringsagenda, het organiseren van integrale samenwerking en het borgen van “werken volgens de bedoeling”. De structurele bedragen € 120.000 per jaar, te verdelen volgens de vaste verdeelsleutel. De programmamanager is begroot tot aan de beoogde fusie. 3. Programmaondersteuner sociaal domein De ondersteuner is nodig voor de projectmatige doorontwikkeling van het sociaal domein. De kosten € 37.600 worden gedekt vanuit het innovatiebudget en worden overgeheveld naar 1Stroom. De programma ondersteuner is begroot tot aan de beoogde fusie. 4. Kwaliteitsimpuls leerlingenvervoer De ingezette kwaliteitsimpuls binnen het leerlingenvervoer heeft geleid tot aantoonbaar verbeterde processen en een duurzaam hogere dienstverlening. Om deze vernieuwde werkwijze te borgen zijn structurele middelen nodig, zodat de gerealiseerde kwaliteit niet verloren gaat en verdere optimalisatie mogelijk blijft. Hiervoor is extra budget van € 35.200 per jaar nodig. 5. Uitvoering Wmo en Jeugd De gemeenteraad heeft ingestemd met de uitbreiding van 4,5 fte voor de uitvoering van Wmo en Jeugd. De financiële gevolgen hiervan zijn structureel € 272.853.

Bijzonder basisonderwijs - | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 huuropbrengsten kinderopvang In de ramingen is nog geen rekening gehouden met de huuropbrengsten van de kinderopvang. Voorjaarsnota 2026 | 24 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid | – actualisatie (vervolg) Regionale kosten - voortzetting | -11 | -21 | -21 | -21 | -21 Gezondheidsplein en kosten suicidepreventie Het Gezondheidsplein is tot en met 2026 tijdelijk gefinancierd. Voor voortzetting zijn structurele middelen nodig. Regionaal is besloten dit gezamenlijk te blijven financieren, op basis van patiëntenaantallen. Hiervoor is structureel € 10.000 nodig. Daarnaast zijn gemeenten vanaf 2026 verplicht aan suicidepreventie te werken. Dit wordt regionaal opgepakt met omliggende gemeenten. Hiervoor stelt het Rijk middelen beschikbaar via het Gemeentefonds, circa € 11.000 vanaf 2026. Sportcentrum Triominos - actualisatie | 27 | -13 | -13 | -13 | -13 energieprijzen en onderhoudskosten Doordat de duurzaamheidsmaatregelen inmiddels zijn doorgevoerd en als gevolg van een gunstig contract met de energieleverancier dalen de elekrakosten dit jaar met € 40.000. Dit is een incidenteel voordeel, omdat in de volgende jaren al rekening was gehouden met lagere energiekosten.

Door een indexering op de onderhoudskosten wordt het benodigde budget € 13.000 hoger. Overige kleinere wijzigingen | -58 | -44 | -19 | -20 | -20 Totaal Bestaand beleid | - actualisatie | -12 | -216 | -191 | -119 | -119 Totaal wijzigingen voorjaarsnota | -576 | -1.056 | -1.716 | -1.196 | -1.654 Voorjaarsnota 2026 | 25 van 58 Voorjaarsnota 2026 26 van 58 Programma 3 - Omgeving Inleiding Binnen dit programma vallen de beleidsvelden ruimtelijke ontwikkeling, beheer en onderhoud openbare ruimte, vergunningen, toezicht en handhaving en economie. Externe ontwikkelingen Netcongestie Netcongestie raakt direct aan onze gemeentelijke opgaven voor woningbouw, economie, energietransitie en ruimtelijke ordening. Begin 2026 zijn er een 3-tal ontwikkelingen die relevant zijn voor onze gemeente: 1. Het nieuwe ACM-prioriteringskader (maatschappelijk prioriteren); 2. Het recente bericht van TenneT over een mogelijke aansluitstop; 3. De concept-wijziging van de Omgevingsverordening Gelderland, met instructieregels over netbewust bouwen en regionaal programmeren. De mogelijke impact van deze ontwikkelingen, die elkaar versterken, is potentieel groot voor onze woningbouw, economische opgaven en energietransitie. Doortrekking A15 Het tracébesluit ViA15 is onherroepelijk. De (fysieke) voorbereiding van het project ViA15 is opgepakt.

Onze gemeente blijft inzetten op een proactieve en constructieve grondhouding. Samen met de regiopartners blijft onze gemeente zich hard maken voor meer koppelkansen en maatwerkoplossingen. Provinciale Omgevingsvisie De provincie heeft een nieuwe omgevingsvisie in voorbereiding. De verwachting is dat deze in 2026 wordt vastgesteld. In het werkconcept worden drie grote thema's benoemd: 1. Toekomstbestendig Gelderland – omgaan met klimaat, energie en water. 2. Divers Gelderland – verschillen tussen regio’s en hun eigen kracht. 3. Dynamisch Gelderland – wonen, werken, mobiliteit en demografie. De impact voor onze gemeente is nog niet bekend, maar zal naar verwachting niet groot zijn omdat het concept aansluit bij bestaande visies onder andere die in regionaal verband (GMR) zijn opgesteld. Wat willen we bereiken? De gemeente streeft naar het behouden en versterken van gezonde, veilige, vitale, duurzame, leefbare en aantrekkelijke leefomgeving. Beleidskaders • Omgevingsvisie Duiven 2021; • Woonvisie 2021; • Verstedelijkingsstrategie deel 1; • Verstedelijkingsstrategie deel 2; • Regioarrangement 2023; • Woondeal 2.1 2025; • Woningbouwevaluatie 2024 en vooruitkijk 2040; • Woonzorgvisie 2025; • Grondbeleid 2025; • Mobiliteitsvisie Duiven 2040; • VTH Beleidsplan 2024; • Programma Duurzaamheid.

Voorjaarsnota 2026 27 van 58 Verbonden partijen • Omgevingsdienst Groene Metropool; • Groene Metropool Regio; • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 3.1 Een duurzaam thuis De lokale woonvraag en bovenlokale vraag uit de regionale woningmarkt waar de gemeente onderdeel van uitmaakt, leiden tot de vraag naar nieuwe woonlocaties. Gelet op de grote woonbehoefte zijn inbreidingslocaties niet voldoende. Naast het benutten van de (kleinere) inbreidingslocaties is het noodzakelijk om woningen op de uitbreidingslocaties Plakse Weide, Ploen-Noord (Groot), Biezenkampen te ontwikkelen en daarnaast het Vitaal Centrum Duiven af te ronden en Spoorzone de Liemers op te starten. Doel Een duurzaam woningaanbod dat aansluit op de wensen en behoeften van de inwoners van de gemeente.

Risico's In algemene zin zijn er op het gebied van woningbouw risico’s als: • onrendabele toppen - bij betaalbare woningen zijn opbrengsten lager dan de kosten; • netcongestie - een overvol elektriciteitsnetwerk; • ontbreken van voldoende personeel voor met name specialistische functies; • afhankelijkheid van ontwikkelaar (bij locaties waar de gemeente een faciliterende rol heeft); • stikstofproblematiek - er komt teveel stikstof in de natuur, hiervoor zijn strenge regels vastgesteld; • spuitzonering - de veiligheidsafstand tussen landbouwgrond en bijvoorbeeld woningbouw; • gerechtelijke uitspraken; • doorlooptijd beroepsprocedures Raad van State. Verder is het uitblijven van de noodzakelijke besluiten een procesrisico om voldoende woningen op tijd te kunnen realiseren. Een aandachtspunt is het onvoldoende kunnen inzetten op monitoring, continuering van gemaakte afspraken, inzet op beleid en woningbouwprojecten. Planning De plannen voor wonen en woningbouw vragen de komende jaren blijvende inzet. Op basis van de evaluatie van september 2024 wordt continu gekeken naar nieuwe bouwlocaties. In 2026 worden, met de nieuwste woningmarktcijfers, nieuwe plannen uitgewerkt. De uitkomsten worden meegenomen in de actualisatie van de omgevingsvisie. Financiën Voor de uitwerking en uitvoering van het complexe en uitdagende woningbouwprogramma is extra formatie noodzakelijk.

Hiervoor is tot en met 2028 jaarlijks € 300.000 gereserveerd ten laste van de algemene reserve. Inmiddels zien we dat de woonafspraken doorlopen tot 2035 en de vraag naar woningen onverminderd groot blijft. Wil de gemeente huidige ambities en vraag vanuit de samenleving aan blijven kunnen, dan voorzien we vanaf 2029 problemen ontstaan bij het realiseren van onze ambities. Voor sommige projecten is specifiek extra geld nodig. Per project wordt dit verder toegelicht. Zie de activiteiten. Voorjaarsnota 2026 28 van 58 Participatie De gemeenteraad wordt twee keer per jaar informeel bijgepraat over het woningbouwprogramma. Bij afzonderlijke projecten bepaalt het participatiebeleid hoe en in welke mate inwoners worden betrokken. 3.1.1 Volkshuisvesting Het doel van het volkshuisvestingsbeleid is dat de omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in onze gemeente aansluit bij de behoefte, initiatieven en ontwikkelingen in de samenleving. Het doel van een duurzaam thuis vraagt om een ander type woningen dan er beschikbaar is in Duiven, Groessen en Loo. De gemeente zorgt daarom voor een goede mix van betaalbare huur- en koopwoningen, vooral voor jongeren, ouderen en kleine huishoudens. Zo blijft de woonomgeving aantrekkelijk en duurzaam en is er voldoende aanbod van passende en betaalbare woningen.

Financiën Voor de uitvoering van de woonvisie, inclusief de verhuiscoach en de regionaal afgestemde huisvestingsregels is jaarlijks € 75.000 opgenomen in de begroting. Voor het maken van het verplichte programma Volkshuisvesting is € 20.000 beschikbaar. Daarnaast ontvangt de gemeente elk jaar geld van het Rijk voor goed verhuurderschap. Het is belangrijk dat dit geld ook wordt gebruikt voor volkshuisvesting. Planning In 2026 wordt nog gewerkt volgens de Woonvisie en de Woondeal. Vanaf 2027 gebeurt dit via het programma volkshuisvesting en de omgevingsvisie. Dit zijn langdurige trajecten die blijvend inzet vragen. Er wordt continu gekeken naar nieuwe woningbouwlocaties. In 2026 worden, op basis van de nieuwste woningmarktcijfers, nieuwe plannen uitgewerkt. De uitkomsten worden meegenomen bij het actualiseren van de omgevingsvisie. 3.1.2 Realiseren woningbouwproject Plakse Weide Voor locatie Plakse Weide is door onze gemeenteraad op 18 september 2024 een bestemmingsplan vastgesteld. Op basis hiervan is de bouw van circa 120 woningen (fase 1) mogelijk en kunnen via een omgevingsplanprocedure nog eens circa 180 woningen (fase 2) worden gerealiseerd. Het gaat in totaal om 300 woningen. Voor geur en spuitzonering is al een omgevingsplan vastgesteld.

Financiën Voor de locatie Plakse weide is een anterieure overeenkomst afgesloten waarbij de plankosten voor de ontwikkeling van het gebied in rekening worden gebracht bij de ontwikkelaar. Planning De werkzaamheden zijn gestart in 2021 en lopen volgens planning door tot 2032. 3.1.3 Realiseren woningbouwproject Ploen Noord Het bestemmingsplan 'De Ploen Noord' is door de gemeenteraad op 7 oktober 2025 vastgesteld. Het bestemmingsplan maakt de realisatie van 130 woningen mogelijk. Financiën Voor de locatie Ploen Noord is een anterieure overeenkomst afgesloten waarbij de plankosten voor de ontwikkeling van het gebied in rekening worden gebracht bij de ontwikkelaar. Voorjaarsnota 2026 29 van 58 Planning Het project is gestart in 2021 en loopt volgens planning door tot en met 2032. Naar aanleiding van de ter inzagelegging van het bestemmingsplan is er beroep ingediend bij de Raad van State. Hierdoor ontstaat vertraging in de ontwikkeling van dit woningbouwproject. 3.1.4 Realiseren woningbouwproject Ploen Noord Groot De Ploen Noord Groot is aangemerkt als uitbreidingslocatie voor woningbouw. Dit helpt om aan de grote vraag naar woningen te voldoen. De gemeente werkt nu aan een plan voor het gebied, met aandacht voor de bestaande kwaliteiten en het landschap. Er wordt aangesloten op de huidige bebouwing en infrastructuur.

Naast woningen komt er ook ruimte voor sociale, maatschappelijke en commerciële voorzieningen en mogelijk een extra standplaats voor woonwagens. Financiën Kosten voor het opstellen van de gebiedsvisie, uitvoeren van richtinggevende onderzoeken (geluid, flora en fauna, bodem en water), interne uren en participatieprocessen zijn al via de voorjaarsnota 2025 toegekend en zijn nog toereikend. Planning De activiteiten zijn gestart in 2024 en lopen volgens planning door tot 2040. 3.1.5 Realiseren woningbouwproject Biezenkampen De gemeenteraad heeft op 10 december 2024 de gebiedsvisie Biezenkampen vastgesteld. De gemeente werkt aan de realisatie van ongeveer 325 woningen op de Biezenkampen om zo bij te dragen aan de grote behoefte aan woningen. Financiën De gemeenteraad heeft voor de woningbouwontwikkeling Biezenkampen een grondexploitatie vastgesteld. Voor het doorpakken op Biezenkampen zijn de bestaande middelen vooralsnog voldoende. Planning Er wordt toegewerkt naar het omgevingsplan voor Biezenkampen (ontwerp ter inzage in het tweede of derde kwartaal van 2026) en de zogenaamde Buitenplanse Omgevings- planactiviteit (BOPA) voor de bouw- en opslagruimte voor de carnavalsverenigingen en Dickens de Liemers. Volgens planning is het project in 2032 afgerond.

3.1.6 Spoorzone de Liemers In de Liemers (Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar) werken de gemeenten samen aan de woningbouwopgave volgens regionale afspraken (Woondeal Groene Metropool Regio (GMR), de GMR verstedelijkingsstrategie, het GMR Regioarrangement en het GMR NOVEX-ontwikkelperspectief). De Spoorzone de Liemers (Westervoort-Duiven-Zevenaar) is een belangrijke plek binnen bestaand gebied, met ruimte voor ongeveer 4.000 woningen. Dit gebied ligt centraal in de mogelijke toekomstige gemeente met meer dan 100.000 inwoners. Financiën In het vast te stellen projectplan wordt de financiële behoefte duidelijk. Voorjaarsnota 2026 30 van 58 Planning In 2026 wordt, er met ondersteuning van het versnellingsteam van de provincie, gewerkt aan een plan van aanpak voor een gezamenlijke projectorganisatie en projectplan. In het projectplan leidt uiteindelijk tot een bestuursopdracht met heldere beslispunten. De verwachting is dat de ontwikkeling van de Spoorzone doorloopt tot en met 2040 en kent tussentijdse go-no go momenten. 3.1.7 Realiseren woningbouw op Inbreidingslocaties Om te voldoen aan de grote vraag naar woningen bouwen we stevig door op beschikbare woningbouwlocaties, waaronder de inbreidingslocaties. We realiseren woningen die aansluiten bij de lokale woonbehoefte en stimuleren doorstroming.

De grootste opgave ligt in de kern Duiven, daarom komt het merendeel van de nieuwbouw in en rond deze kern. In Loo en Groessen bouwen we naar behoefte, met extra aandacht voor het lokale woonmilieu en sociale binding. Naast uitbreidingslocaties zetten we vooral in op bouwen binnen de bestaande kernen. Financiën Sint Antoniusstraat / Sloetstraat De 20 huurwoningen in Loo verkeren in slechte staat. Ze worden gesloopt en vervangen door 35 nieuwe woningen. Het college heeft het stedenbouwkundig plan vastgesteld. De openbare ruimte wordt opnieuw ingericht en er komt een centraal hemelwatersysteem in plaats van kleine individuele voorzieningen. Het gaat hierbij om de volgende benodigde kredieten: • Herinrichting groen en wegen Sloetstraat en Sint Antoniusstraat: € 950.000; • Hemelwatersysteem, inclusief berging en herinrichting eerste 55 m Pastoorstraat: € 595.000. Woonwagens Westsingel Het college kiest voor scenario 3: opknappen van het bestaande woonwagenpark zonder uitbreiding. Twee woonwagens worden vervangen door huurwagens en de ontsluiting wordt verkeersveilig gemaakt. • Ontsluiting en inrichting buitenruimte: € 100.000; • Inrichting buitenruimte: € 65.000; Deze budgetaanvraag is in verband met de financiële kaders niet gehonoreerd. Zie de bijlage. • Fundering twee woonwagens: € 80.000 (ten laste van de Reserve betaalbare woningbouw).

Planning De woningbouwproductie loopt achter. Het opzetten van een woningbouwprogramma kost tijd. Vanaf 2027 worden grote aantallen woningen opgeleverd en ontstaat een continue bouwstroom. 3.1.8 Realiseren Vitaal Centrum Duiven Op 18 januari 2022 stelde de raad de randvoorwaarden vast voor fase 4 van Vitaal Centrum Duiven en gaf het college opdracht de plannen verder uit te werken. WPRI, eigenaar van winkelcentrum De Passage, ontwikkelt plannen om de Jumbo te verplaatsen naar de kop van de Passage aan de Kastanjelaan, met een parkeerdek boven de nieuwe supermarkt. Woonzorg Nederland bouwt 41 appartementen (33 sociale huur, 8 middenhuur), een ontmoetingsruimte en commerciële ruimten aan de Pastoriestraat. Omdat deze projecten en de herinrichting van de buitenruimte elkaar raken, is een totaalplan opgesteld om Vitaal Centrum Duiven af te ronden, inclusief de herinrichting van het Remigiusplein. Voorjaarsnota 2026 31 van 58 Financiën Voor de afronding van het centrumplan en de uitvoering ervan heeft de gemeenteraad op 27 januari 2026 aanvullend krediet beschikbaar gesteld. Planning Voor de plannen van Woonzorg worden in de eerste helft van 2026 de benodigde vergunningen aangevraagd. De start bouw van Woonzorg is voorzien in het tweede kwartaal 2026 en van WPRI, Elshofpassage en vestiging JUMBO in kwartaal twee van 2027. Het project loopt volgens planning tot 2030.

3.2 Gezonde, sociale en veilige leefomgeving De gemeente werkt aan een gezonde, sociale en veilige leefomgeving waarin inwoners zich thuis voelen en waar groen, mobiliteit en andere maatschappelijke thema's worden verbonden. Doel Onze gemeente heeft als doel dat iedere inwoner goed kan wonen en leven in een aantrekkelijke, veilige en goed toegankelijke omgeving. Risico's Wanneer gezondheid niet als randvoorwaarde wordt meegenomen in de fysieke leefomgeving, leidt dit tot: • hogere gezondheidsrisico’s; • sociale ongelijkheid; • minder leefbare wijken; • juridisch-bestuurlijke problemen; • extra maatschappelijke en economische kosten. Gezondheid vroegtijdig meenemen in ruimtelijke keuzes levert grote winst op voor mens, samenleving én toekomstbestendigheid. Planning De uitgangspunten van een gezonde, sociale en veilige leefomgeving worden bij iedere beleidsontwikkeling standaard meegenomen en meegewogen. Financiën Voor de aankoop van gronden (2,9 ha) in het Tussengebied Duiven Westervoort is een krediet benodigd van € 450.000. Deze aankoop is als strategische grondaankoop uitgevoerd door ons college en wordt conform de vastgestelde Nota Grondbeleid in de Voorjaarsnota 2026 verantwoord. De bijbehorende jaarlijkse kapitaallasten bevatten alleen rente van 2% vanaf 2027, op de gronden wordt niet afgeschreven.

Participatie Het uitgangspunt is dat eenieder die wil maximaal gezond kan leven en wonen in onze gemeente. Hierbij wordt naar een aantrekkelijke leefomgeving die de inwoners herkennen en waar ze zich thuis voelen gestreefd. Dit gebeurt samen met inwoners en andere maatschappelijke partners. 3.2.1 Realiseren transitie naar definitief Omgevingsplan Het realiseren van een definitief omgevingsplan waarin alle gemeentelijke verordeningen en regels voor de fysieke leefomgeving en bestemmingsplannen zijn opgenomen. De komende jaren wordt het Omgevingsplan gevuld. Voorjaarsnota 2026 32 van 58 Financiën Tot en met 2025 werden de kosten gedekt binnen het bestaande budget en de extra middelen vanuit het Rijk. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 is extra budget van € 40.000 per jaar beschikbaar gesteld om te komen tot één definitief omgevingsplan. Planning Het definitieve omgevingsplan, inclusief een digitaal (landelijk werkend) systeem in 2031. 3.2.2 Actualiseren Omgevingsvisie De omgevingsvisie is gelet op nieuwe wetgeving en ontwikkelingen in de Groene Metropool Regio toe aan een actualisatie. De ambities uit de bestaande visie worden gehanteerd en waar nodig verdiept. Financiën In de begroting 2025-2028 is voor de actualisatie een budget van € 250.000 opgenomen voor de inhuur van projectleiderscapaciteit en het digitaal opstellen van de Omgevingsvisie volgens de eisen uit de Omgevingswet.

In 2025 is € 100.000 van het budget ingezet. Het restantbudget van € 150.000 is overgeheveld naar 2026 e.v. jaren. Eveneens zal een externe planMer-beoordeling moeten plaatsvinden. Planning In 2026 wordt de scope van de actualisatie bepaald, inclusief de benodigde middelen en inzet. Dit wordt vastgelegd in een bestuursopdracht. De raad wordt in het proces richting een geactualiseerde Omgevingsvisie betrokken. In 2027 moet de Omgevingsvisie zijn geactualiseerd. 3.2.3 Realiseren Groen-Blauw raamwerk Het Regioarrangement GMR Arnhem-Nijmegen is door alle regiogemeenten vertaald in een uitvoeringsagenda Groen-Blauwraamwerk met een gebiedsgerichte aanpak. In de Liemers zijn 3 belangrijke deelgebieden benoemd: • Het Liemers Broek; • De ontwikkeling van uitloopgebieden tussen Westervoort en Duiven en Duiven, Groessen, Loo en Zevenaar. Ook wel groene scheg genoemd; • De verdere ontwikkeling van de Gelderse Poort (gebied langs de rivier van Spijk tot Doesburg). In de uitvoeringsagenda wordt aangegeven op welke manier, met welke ideeën, initiatieven en projecten en met welke partners de gemeente landschap, natuur, cultuurhistorie en ons landelijk gebied wil versterken. Financiën • Gebiedsaanpak 't Broek - € 10.000; • Groene scheg - € 10.000. Dit betreft alleen procesgeld voor de opstartfase.

Planning • Voor het Liemers Broek wordt met de betrokken partners een opzet gemaakt voor de verdere aanpak van de gebiedsontwikkeling. Deze wordt bestuurlijk vastgelegd in een plan van aanpak/startnotitie; • Voor de groene scheg start samen met de betrokken partners een vervolgopdracht om een toekomstbestendig ontwikkelings- en handelingsperspectief op te stellen voor het gehele gebied; • Voor de Gelderse Poort loopt het Rijkstraject van Ruimte voor de rivier 2.0 en het project Rivierklimaatpark IJsselpoort. Het totale project moet in 2040 zijn afgerond. Voorjaarsnota 2026 33 van 58 3.3 Vitale economie Het versterken van de lokale en regionale economie. Doel Onze gemeente streeft naar een vitale, duurzame en concurrerende economie waar ruimte is voor toekomstige bedrijvigheid, versterkte werkgelegenheid en een verbeterde ruimtelijke kwaliteit met een goede balans tussen economische groei, leefbaarheid en duurzaamheid. Risico's Mogelijke risico's zijn: 1. Ruimtelijke druk en schaarste: De vraag naar ruimte voor wonen, werken en infrastructuur ligt hoog, terwijl de ruimte er nauwelijks is. Dit leidt tot spanningen en moeilijke keuzes in de ruimtelijke inrichting; 2. Netcongestie en energievoorziening: Beperkingen in het elektriciteitsnet kunnen economische groei en vestiging van bedrijven vertragen; 3.

Bereikbaarheid onder druk: Toenemende mobiliteit kan leiden tot verminderde bereikbaarheid van bedrijventerreinen; 4. Economische afhankelijkheid: Sterke focus op specifieke sectoren maakt de economie kwetsbaar voor schommelingen; 5. Vertraging in procedures: Juridische procedures kunnen de ontwikkeling van bedrijventerreinen vertragen; 6. Balans leefbaarheid en economie: Uitbreiding van bedrijvigheid kan druk zetten op woonkwaliteit, milieu en draagvlak bij inwoners; 7. Regionale concurrentie: Concurrentie met andere gemeenten kan invloed hebben op het aantrekken en behouden van bedrijven. Planning De komende jaren wordt vanuit de Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025-2028 en The Economic Board binnen de Groene Metropoolregio (GMR) samen verder gewerkt aan de economische ontwikkeling van onze regio. De uitgifte van bedrijfskavels op Centerpoort 2 en Graafstaete 2 gaat de komende jaren vorm krijgen. Op de Nieuweling worden naar verwachting in 2026 en 2027 de laatste bedrijvenkavels uitgegeven. Financiën Onze gemeente investeert in gebiedsontwikkeling, infrastructuur, energienetwerken en bedrijventerreinen. Financiering komt uit gemeentelijke middelen, regionale samenwerkingen en bijdragen van private partijen. Onze gemeente maakt ook gebruik van provinciale en regionale programma’s waar mogelijk gebruik wordt gemaakt van subsidies.

Participatie Onze gemeente betrekt inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen vroeg bij plannen en projecten, vooral in de ontwerpfase en bij de uitvoering. Zij kunnen meedenken, ideeën geven en reageren op voorstellen, terwijl bedrijven en partners actief meewerken aan de realisatie van projecten en gebiedsontwikkelingen. 3.3.1 Samenwerken binnen NOVEX-gebied Onze gemeente werkt samen met de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley binnen het NOVEX-gebied Arnhem-Nijmegen-Foodvalley (ANF) aan de ruimtelijke en economische ontwikkeling tot 2040. Dit is vastgelegd in het NOVEX ontwikkelperspectief en het regioarrangement. Voor de Liemers betekent dit dat onze gemeente actief werkt aan de verstedelijkingsopgave. De spoorzone LIemers is daarbij in beeld als grootschalige ontwikkelzone voor woningen of een combinatie van wonen en werken. Voorjaarsnota 2026 34 van 58 Financiën Inzet wordt bekostigd uit bestaande mensen en middelen. Planning Het project is gestart in 2023 en loopt door tot en met 2040. 3.3.2 Uitbreiden bedrijventerreinen Onze gemeente heeft het omgevingsplan voor de uitbreiding van de bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete opgesteld en in procedure gebracht. Onze gemeente bepaalt en implementeert de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen en voert een uitgiftestrategie uit voor de beschikbare kavels.

Met dit actiepunt speelt onze gemeente in op de grote vraag naar bedrijventerreinen, mede door de gunstige ligging aan de A12/A15, en versterkt zij de lokale economie en werkgelegenheid. De uitvoering vindt gefaseerd plaats, waarbij rekening wordt gehouden met lopende procedures, kaveluitgifte en gesprekken met ondernemers. Onze gemeente zet beschikbare kredieten in voor grondverwerving, planvorming, onderzoek en energieoplossingen en betrekt inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden vroegtijdig in het proces. Financiën In de verschillende grondexploitaties zijn de budgetten voor de werkzaamheden en de aanschaf van gronden al opgenomen. Planning • Graafstaete 2: het project is gestart. De verwachting is dat de kaveluitgifte in 2027 afgerond is. • Centerpoort-Noord 2: Het project is gestart.Omgevingsplan is vastgesteld. Kaveluitgifte loopt en de verwachting is dat de laatste kavels in 2027 uitgegeven zijn. • Centerpoort-Noord 2, fase 2: Op 27 mei 2025 heeft de gemeenteraad van de gemeente Duiven ingestemd met het RPW 2025-2028. De gemeenteraad wordt de eerste helft van 2026 gevraagd in te stemmen met het plan voor uitbreiding van het bedrijventerrein Centerpoort-Noord (Centerpoort-Noord II, 2e fase) met circa 20 hectare bruto oppervlakte ten behoeve van regionale bedrijven binnen een met de GMR nader af te stemmen segmentering.

3.4 Bereikbaarheid Vanuit duurzame mobiliteit en de energietransitie wil onze gemeente ontwikkelingen stimuleren die voor de korte en langere termijn bijdragen aan duurzame mobiliteit. Toekomstige verbeteringen kunnen onder andere worden gezocht op het gebied van verkeersveiligheid, weginrichting, maar ook herkenbaarheid van routes en de bereikbaarheid van het buitengebied. Daarnaast is er aandacht voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte en de bereikbaarheid van voorzieningen voor verkeersdeelnemers met een beperking. Ook houdt de gemeente de doorstroming van het verkeer in de gaten. Doel Het behouden van een kwalitatieve, schone, duurzame bereikbaarheid en gezonde leefomgeving. Risico's Extra verkeersdrukte door ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en bedrijventerreinen. Voorjaarsnota 2026 35 van 58 Planning De planning is opgenomen bij de verschillende activiteiten die bijdragen aan de realisatie van dit speerpunt. Financiën De afweging van de financiële middelen benodigd voor de Uitvoeringsagenda Mobiliteit 2026-2029 heeft plaatsgevonden bij de behandeling van de voorjaarsnota 2025. Daarbij is gekeken naar urgentie, financiële haalbaarheid, koppelkansen met andere projecten en/of onderhoud, en ambtelijke capaciteit. Deze volstaan nog steeds. Los van bovenstaande is de wens om de onveilige situatie kruisingen Vlielandlaan en de Loostraat aan te passen .

Voorgesteld wordt om in 2026 € 65.000 beschikbaar te stellen voor onderzoek, participatie en ontwerp, met als doel een integraal voorstel in 2027 op te leveren. Participatie Voor de verschillende mobiliteitsthema’s wordt de samenleving bevraagd volgens het stappenplan participatief werken. 3.4.1 Mobiliteitsvisie De mobiliteitsvisie Duiven 2040 schetst de toekomst van mobiliteit in onze gemeente. In de Uitvoeringsagenda Mobiliteit 2026-2029 staan de uit te voeren onderzoeken en de aanpassingen aan de gemeentelijke infrastructuur om de vastgestelde visie op mobiliteit te kunnen realiseren. Urgentie, financiële haalbaarheid, koppelkansen met andere projecten en/of onderhoud, en ambtelijke capaciteit worden hierin weergegeven. De mobiliteitsvisie draagt bij aan drie hoofdthema's, te weten verkeersveiligheid, actieve mobiliteit, en bereikbaarheid. Financiën We maken onderscheid tussen de uitvoering van maatregelen op kortere termijn (2026- 2029) en uitvoering op langere termijn (2030-2040). Daarnaast zijn er continu lopende projecten die op regelmatige basis worden opgepakt. Mogelijke kosten en opbrengsten betreffen: • Jaarlijks budget - voor enkele langer lopende acties; • Kosten onderzoek - de uitkomsten bepalen welke maatregelen mogelijk zijn.

Hiervoor wordt separaat krediet aangevraagd; • Bouwkosten - bijvoorbeeld voor planvoorbereiding, grondaankopen, projectleiding, voorbereiding, advisering, toezicht (VAT); • Cofinanciering - subsidies, vooral acties die bijdragen verbetering van de verkeersveiligheid en fietsstimulering maken kans. Soms zijn er ook geen aanvullende kosten, zoals bijvoorbeeld voor lobby en onderhoud; Planning Het uitgangspunt is realisatie van de doelen en ambities van de Mobiliteitsvisie in 2040. 3.4.2 Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Het Tracébesluit ViA15 is onherroepelijk. De (fysieke) voorbereiding van het project ViA15 is opgepakt. Onze gemeente blijft inzetten op een proactieve en constructieve grondhouding. Samen met regiopartners en de Stichting BOG A15 blijft onze gemeente zich hard maken voor meer koppelkansen en maatwerkoplossingen. Voorjaarsnota 2026 36 van 58 Financiën De meest actuele stand van zaken is weergegeven in de jaarrekening (2025). Het college blijft een extra kredietaanvraag ten behoeve van vervangende inhuur niet uitsluiten mocht blijken dat de gelden uit de voorziening en bestemmingsreserve onvoldoende zijn. Planning De 7 jaar durende beroepsprocedure heeft vertraging tot gevolg gehad. De planning van Rijkswaterstaat en GelreGroen is na de einduitspraak van de Raad van State opnieuw bijgesteld.

Wanneer deze planning en/of realisatie van het infraproject uitloopt heeft dit ook gevolgen voor onze planning en inzet van middelen. Als alles volgens planning verloopt, zijn de wegen in 2031 gereed. 3.5 Klaar voor de toekomst Onze gemeente maakt zich klaar voor de toekomst door uitvoering te geven aan de drie programmalijnen binnen het Programma Duurzaamheid. Deze programmalijnen zijn: • Energietransitie; • Klimaatadaptatie; • Circulariteit. Doel Onze gemeente streeft naar een sterke lokale economie, leefbaarheid en brede welvaart, uitgesplitst in: • beschikbaarheid en leveringszekerheid van grondstoffen en energie; • beheersbaar houden van energielasten; • versterken van de lokale economie door onze bedrijven(terreinen) toekomstbestendig maken; • meer onafhankelijk maken van geopolitieke ontwikkelingen; • aanpassen en bepreken van klimaatverandering; • versterken van leefkwaliteit en brede welvaart. Risico's • Samenwerking tussen inwoners, bedrijven, onderwijs en overheid.; Het is een risico dat deze samenwerking onvoldoende op gang komt en dat programmadoelen niet worden gehaald. • Landelijke ontwikkelingen kunnen dit draagvlak beïnvloeden; • Ook kan netcongestie projecten voor duurzame energie, elektrificatie en aardgasvrij bouwen vertragen.

Planning Wettelijke doelstellingen, ambitiedocumenten en onderliggende programmeringen leiden tot meer concrete activiteiten voor de komende 4 jaar en een programmering op hoofdlijnen richting 2050. Aandachtspunt hierbij is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering. Financiën De benodigde financien zijn inzichtelijk gemaakt bij de verschillende activiteiten. Voorjaarsnota 2026 37 van 58 Participatie Onze gemeente betrekt inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties actief bij het programma via communicatie, participatie en samenwerking. Dit gebeurt onder andere via het platform Samen1Nergie, overleg met ondernemersverenigingen en het betrekken van een klankbordgroep en juniorklankbordgroep bij nieuw beleid. 3.5.1 Realiseren van een 95% Energieneutrale gemeente in 2050 In 2050 gaat onze gemeente 95% CO-reductie realiseren ten opzichte van 1990 en toewerken naar een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. Financiën Voor de uitvoering van de programmalijn Energietransitie heeft de raad structureel procesgeld beschikbaar gesteld. Daarnaast zijn er Klimaatgelden van Rijkswege beschikbaar gekomen waardoor er in totaal een budget beschikbaar is van € 218.000. Planning In 2050 is de gemeente voor 95% energieneutraal ten opzichte van 1990.

Aandachtspunt is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering. 3.5.2 Realiseren van een klimaatbestendige en water robuuste gemeente in 2050 In het jaar 2050 is onze gemeente 100% klimaatbestendig en water robuust voor een T100 bui. Dat is een extreme, theoretische regenbui die statistisch gezien eens in de 100 jaar voorkomt. Financiën Voor de uitvoering van de programmalijn Klimaatadaptatie is totaal € 1.042.510 ter beschikking gesteld tot en met 2027. Het Beleidskader Biodiversiteit is dit jaar vastgesteld. Het belang en de erkenning van een voortvarende start van de uitvoering werd bij de raadsbehandeling breed gedeeld. Het beschikbaar stellen van financiële middelen vindt plaats op basis van de door het college vast te stellen Uitvoeringsagenda. De raad heeft de wens uitgesproken om vooraf deze vaststelling inzicht te krijgen in deze Uitvoeringsagenda waarmee de financiële vertaling en integrale afweging hiervan plaatsvindt in de voorjaarsnota 2027. Om wel de voortgang erin te houden wordt nu alvast een startkapitaal gevraagd van € 30.000. Planning In 2050 is de gemeente voor 100% klimaatbestendig en water robuust. Aandachtspunt hierbij is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering.

3.5.3 Realiseren van 100% Circulariteit in 2050 Onze gemeente en inwoners zijn in 2050 100% circulair. Afval bestaat niet meer en wordt een grondstof. Financiën Voor de uitvoering van de programmalijn Circulariteit is een budget van € 27.000 beschikbaar. Planning In 2050 werkt onze gemeente voor 100% circulair. Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. 3.

Omgeving | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026-2029 | -5.078 | -4.914 | -4.515 | -4.602 | -4.613 Tot de VJN | -1.145 | -108 | -8 | -8 | -8 Totaal voor Voorjaarsnota | -6.223 | -5.022 | -4.524 | -4.610 | -4.621 Mutaties voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen | -129 | -123 | -123 | -73 | -73 Belastingen - actualisatie | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 Circulus DVO - actualisatie aantallen en prijzen | -50 | -50 | -50 | -50 | -50 Gemeentefonds - verwerking | -6 | 0 | 0 | 0 | 0 decembercirculaire 2025 Implementatie Omgevingswet - inhuur | -50 | -50 | -50 | 0 | 0 projectleider omgevingsvisie PMD - nieuwe samenwerkingsovereenkomst | -48 | -48 | -48 | -48 | -48 Verpakkingen Bestaand beleid | - actualisatie | -64 | -24 | -6 | -6 | -6 Begraafplaatsen - actualisatie opbrengsten | -50 | 0 | 0 | 0 | 0 Bouwarchief - digitalisering | -45 | 0 | 0 | 0 | 0 Openbare ruimte - bovengrondse herinrichting | 0 | 0 | -57 | -57 | -57 St.

Antoniusstraat/Sloetstraat Loo Volkshuisvesting - buitenruimte | 0 | 0 | -4 | -4 | -4 woonwagenkamp Westsingel Volkshuisvesting fundering woonwagens | 0 | -80 | 0 | 0 | 0 Westsingel Wegen - vernieuwen en digitaliseren Handboek | -25 | 0 | 0 | 0 | 0 Openbare Ruimte Zwerfafval - vergoeding ophalen | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 Totaal mutaties Voorjaarsnota | -193 | -147 | -127 | -77 | -77 Saldo na Voorjaarsnota | -6.415 | -5.168 | -4.651 | -4.687 | -4.698 Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de volgende tabel worden de begrotingswijzigingen met een financieel effect > € 15.000 toegelicht. De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen. Voorjaarsnota 2026 | 38 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen Belastingen - actualisatie | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 OZB-Woningen - de waardeontwikkeling en areaal uitbreiding leveren een structureel voordeel van € 12.000. OZB-Niet-Woningen - door een afwijkende waardeontwikkeling en meer leegstand is er sprake van incidenteel nadeel van €20.000. Precariobelasting - de gemeenteraad heeft bij de begrotingsbehandeling in 2025 besloten dat de precariobelasting niet ingevoerd wordt. Dit levert een incidenteel nadeel van € 15.000 op.

Toeristenbelasting - door de opvang van nareizigers is er sprake van een structureel voordeel van € 25.000. Circulus DVO - actualisatie aantallen en | -50 | -50 | -50 | -50 | -50 prijzen De Circulus DVO voor 2026 valt hoger uit dan geraamd. Het verschil zit vooral in meerprijs oud papier en karton. De oorzaak van de meerprijs voor oud papier en karton is, dat er veel meer oud papier en karton los aangeboden wordt bij de containers dan waarin Circulus in de calculatie voor 2025 vanuit is gegaan. Hierdoor is veel meer tijd nodig in de inzameling. In de programmabegroting 2026 is met deze ontwikkeling geen rekening gehouden. In de VJN vragen we € 50.000 aan. In het nieuwe Grondstoffenplan onderzoeken we de mogelijkheden voor het optimaliseren van de inzameling van papier. Implementatie Omgevingswet - inhuur | -50 | -50 | -50 | 0 | 0 projectleider omgevingsvisie Voor het digitaal opstellen van de omgevingsvisie volgens de eisen uit de omgevingswet is een projectleider noodzakelijk. Eveneens zal een externe planMer-beoordeling moeten plaatsvinden. In de voorjaarsnota 2025 is hiervoor € 250.000 beschikbaar gesteld. Van dit bedrag is € 100.000 in 2025 ingezet. Het restantbedrag van € 150.000 is vrijgevallen in de jaarstukken 2025, dit had echter beschikbaar moeten blijven voor de jaren 2026- 2028. De correctie hiervan voeren we in deze begrotingswijziging door.

PMD - nieuwe | -48 | -48 | -48 | -48 | -48 samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen Vanaf 1 januari 2026 geldt de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen tussen producenten en VNG. Hierin zijn de afspraken voor de vergoeding van Plastic-, Metalen verpakkingen en Drankenkartons (PMD) gewijzigd. De hoogte van de vergoeding aan de gemeente is vanaf 2026 afhankelijk van de kwaliteit van het ingezamelde PMD. Gemeenten worden vanaf 2026 op basis van kwaliteitsmetingen in 2026 per kwartaal in een categorie geplaatst. Het is nog niet bekend in welke categorie de gemeente gaat vallen. Het risico bestaat dat Duiven op basis van de nieuwe kwaliteitsmetingen in een lage vergoedingscategorie valt. Wij benoemen dit risico omdat in enkele oude metingen meer dan 25% vervuiling is gemeten. Bij meer dan 25% vervuiling ontvangt Duiven op jaarbasis ca. € 38.000 minder vergoeding (op basis van tonnages begroting 2026). Daarbij komen de kosten voor de metingen, inschatting ca. € 10.000. Dit is een wijziging ten opzichte van de oude systematiek waarbij hele vrachten van gemeenten werden goed- of afgekeurd. In de programmabegroting 2026 is geen rekening gehouden met een eventuele lagere vergoeding en de metingen, omdat er geen duidelijkheid was over de kwaliteit van het PMD op basis van de nieuwe metingen. Sturing op kwaliteit blijft belangrijk uit oogpunt van recycling en kostendemping.

In het najaar van 2025 is in samenwerking met Circulus en Verpact het project “Schone Stromen PMD” uitgevoerd. Met als doel de hoeveelheid stoorstoffen in het PMD verder terug te dringen. Inwoners zijn geïnformeerd over wat wel en niet in de PMD-zak mag. Tijdens de projectperiode zijn PMD-zakken intensief gecontroleerd op vervuiling van de inhoud van zakken. Afgekeurde zakken werden voorzien van afkeurstickers. Zo willen we zorgen voor een goede vergoeding én zo veel mogelijk recycling. Om de kwaliteit te verbeteren zijn vanuit de Samenwerkingsovereenkomst middelen beschikbaar gesteld op basis van 50% cofinanciering. In de begroting zijn hiervoor structureel middelen beschikbaar. Optimalisatie gebruik PMD-zakken is ook onderdeel van het nieuw op te stellen Grondstoffenplan. We onderzoeken of het mogelijk is om PMD-zakken op adresniveau te verstrekken en te koppelen uit oogpunt van kostenreductie en betere controle van kwaliteit. Overige kleinere wijzigingen | -6 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Autonome ontwikkelingen | -129 | -123 | -123 | -73 | -73 Voorjaarsnota 2026 | 39 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid | - actualisatie Openbare ruimte - bovengrondse | 0 | 0 | -57 | -57 | -57 herinrichting St. Antoniusstraat/Sloetstraat Loo Na de vaststelling van het stedenbouwkundig plan voor St.

Antoniusstraat en de Sloetstraat in Loo moeten nu investeringskredieten worden vastgesteld voor de herstructurering van de openbare ruimte. Volkshuisvesting - fundering woonwagens | 0 | -80 | 0 | 0 | 0 Westsingel Voor het opknappen van het bestaande woonwagenpark moeten twee woonwagens worden vervangen door huurwagens en moet de ontsluiting verkeersveilig worden gemaakt. Zwerfafval - vergoeding ophalen | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 Sinds 2025 worden de kosten voor zwerfafval gedekt via de UPV-SUP-vergoeding. Deze inkomsten waren nog niet opgenomen in de begroting en worden in de Voorjaarsnota vanaf 2026 structureel toegevoegd. Omdat naar verwachting slechts 90% van de producentenbijdragen wordt uitgekeerd, komt de vergoeding in 2026 uit op € 56.373. Hiermee worden de zwerfafvalkosten volledig gedekt, zonder inzet van extra gemeentelijke middelen. Overige kleinere wijzigingen | -120 | 0 | -4 | -4 | -4 Totaal Bestaand beleid | - actualisatie | -64 | -24 | -4 | -4 | -4 Totaal wijzigingen voorjaarsnota | -193 | -147 | -127 | -77 | -77 Voorjaarsnota 2026 | 40 van 58 Voorjaarsnota 2026 41 van 58 Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente die niet aan een specifiek bestedingsdoel zijn gebonden en vrij besteedbaar zijn.

Ze vormen de basis voor de financiering van gemeentelijke taken, met als voornaamste bronnen de algemene uitkering uit het gemeentefonds en lokale belastingen. In tegenstelling tot 'specifieke dekkingsmiddelen' (gelden van het Rijk voor een bepaald doel, zoals jeugdzorg), kan de gemeenteraad met algemene dekkingsmiddelen zelf bepalen waaraan het geld wordt uitgegeven. In onze gemeente vallen onder de Algemene Dekkingsmiddelen: • Onroerende Zaak Belastingen; • Toeristenbelasting; • Uitkering uit het Gemeentefonds; • Beleggingen (dividend); • Overige Algemene Dekkingsmiddelen (rente interne financiering). Externe ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen te melden. Wat willen we bereiken? We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn. Beleidskaders De belangrijkste gemeentelijke regelgeving op het gebied van financiën en planning & control betreft: • Financiële verordening gemeente Duiven 2024; • Treasurystatuut 2022; • Controleverordening gemeente Duiven 2023; Op gebied van belastingen en heffingen: • Verordening Onroerende-zaakbelastingen (OZB); • Legesverordening 2025; • Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2026.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 4.1 Verantwoord financieel beleid Onze gemeente voert een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Doel We willen een financieel gezonde gemeente zijn en blijven, nu en in de toekomst zijn. Risico's Afhankelijkheid van de rijksbegroting. Planning Dit is een blijvend speerpunt voor onze gemeente, zeker gelet op de mogelijke herindeling per 1 januari 2029. Financiën De financiën zijn in belangrijke mate afhankelijk van het Rijk. De algemene uitkering uit het Gemeentefonds bepaalt in belangrijke mate onze financiële armslag. Daarnaast bieden de lokale heffingen mogelijkheden voor het generen van inkomsten voor de gemeente. Participatie Niet van toepassing. 4.1.1 Zorgen voor een financieel gezonde gemeente De gemeente stuurt op een stabiele en toereikende basis van algemene dekkingsmiddelen. De OZB-tarieven worden jaarlijks geïndexeerd conform de vastgestelde uitgangspunten. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt gevolgd via de circulaires van het Rijk. Het treasurybeheer is gericht op een zo gunstig mogelijk renteresultaat.

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Planning Dit is een continu proces. Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. 4.

Algemene dekkingsmiddelen | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026-2029 | 63.735 | 61.980 | 61.811 | 62.694 | 62.671 Tot de VJN | 526 | -128 | -218 | -265 | 1.755 Totaal voor Voorjaarsnota | 64.261 | 61.853 | 61.594 | 62.429 | 64.426 Mutaties voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen | 419 | 728 | 694 | 228 | 334 Belastingen - actualisatie | -23 | 12 | 12 | 12 | 12 Coördinatie en beleid Jeugd - | 450 | 450 | 300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd Gemeentefonds - verwerking | 43 | 0 | 0 | 0 | 0 decembercirculaire 2025 Gemeentefonds - voorjaarsnota Rijk 2026 | -51 | 266 | 382 | 216 | 322 Bestaand beleid | - actualisatie | -203 | -121 | -154 | -106 | -59 Bouwarchief - digitalisering | 45 | 0 | 0 | 0 | 0 Kapitaallasten - aantrekken kort geld en | -248 | -201 | -154 | -106 | -59 langlopende lening Voorjaarsnota 2026 | 42 van 58 4. Algemene dekkingsmiddelen | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Volkshuisvesting - fundering woonwagens | 0 | 80 | 0 | 0 | 0 Westsingel Totaal mutaties Voorjaarsnota | 216 | 607 | 540 | 122 | 275 Saldo na Voorjaarsnota | 64.478 | 62.459 | 62.134 | 62.550 | 64.702 Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de onderstaande tabel worden de begrotingswijzigingen met een financieel effect > € 15.000 toegelicht.

De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen. Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen Coördinatie en beleid Jeugd - | 450 | 450 | 300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd In 2026 is een bestemmingsreserve van € 1,2 miljoen gevormd voor de lokale uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. De beschikking over de reserve is zichtbaar binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen, per saldo is de wijziging budgettair neutraal. De besteding vindt plaats op basis van het plan van aanpak. Fase 1 (2026) basis op orde: verbeteren van de triage en processen om te komen tot een licht Sterk Lokaal Team dat focust op de multicasuïstiek en regie; Fase 2 (2027 en 2028) ontwikkelen van een Sterk Lokaal Team, waarbij we rekening houden met de ontwikkelingen omtrent de mogelijke fusie. De besparingen die hiermee gerealiseerd worden zijn vanaf 2027 verwerkt in de primitieve begroting. Gemeentefonds - voorjaarsnota Rijk 2026 | -51 | 266 | 382 | 216 | 322 Onderwerpen in de voorjaarsnota zijn het accres, de Jeugdzorg, de Wmo, de decentralisatie-uitkering CDOKE voor 2026 en de afrekening van het BTW-compensatiefonds over 2024.

Overige kleinere wijzigingen | 20 | 12 | 12 | 12 | 12 Totaal Autonome ontwikkelingen | 419 | 728 | 694 | 228 | 334 Bestaand beleid - actualisatie Kapitaallasten - aantrekken kort geld en | -248 | -201 | -154 | -106 | -59 langlopende lening In verband met de liquiditeit is er kort geld aangetrokken waardoor er in 2026 extra rentekosten van € 65.000 worden gemaakt. Daarnaast is er voor 5 jaar langgeld aantrokken ter waarde van € 8 miljoen. Volkshuisvesting - fundering woonwagens | 0 | 80 | 0 | 0 | 0 Westsingel Voor het opknappen van het bestaande woonwagenpark moeten twee woonwagens worden vervangen door huurwagens en moet de ontsluiting verkeersveilig worden gemaakt. Deze kosten worden gedekt uit de reserve. Overige kleinere wijzigingen | 45 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Bestaand beleid | - actualisatie | -203 | -121 | -154 | -106 | -59 Totaal wijzigingen voorjaarsnota | 216 | 607 | 540 | 122 | 275 Voorjaarsnota 2026 | 43 van 58 Voorjaarsnota 2026 44 van 58 Bijlagen In deze voorjaarsnota zijn de volgende bijlagen opgenomen: 1. Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen; Deze bijlage geeft een totaaloverzicht van alle autonome ontwikkelingen. Autonome financiële ontwikkelingen zijn veranderingen in inkomsten of uitgaven waar de gemeente zelf weinig tot geen directe invloed meer op heeft. Ze ontstaan door externe factoren zoals wetgeving, economische trends of demografische verschuivingen.

Het kan hierbij gaan om effecten van beleid van het: • Rijk - bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, bezuinigingen vanuit de rijksoverheid en nieuwe wetgeving; • Provincie - bijvoorbeeld op het gebied van subsidies; • Raad - financiële verwerking van reeds genomen raadsbesluiten; • Verbonden partijen - de gemeentelijke invloed is er bij de besluitvorming in het dagelijks/algemeen bestuur, daarna zijn wij verplicht de besluiten financieel te verwerken in onze begroting; • Inflatie en loonontwikkelingen - bijvoorbeeld stijgende prijzen voor energie, personeel en bouw; • Economische conjunctuur - een recessie leidt tot minder inkomsten uit OZB of grondverkoop, groei leidt juist trot meer opbrengsten, maar ook weer hogere kosten (inflatie, loonstijgingen); • Demografische ontwikkelingen - vergrijzing leidt tot meer zorgkosten, bijvoorbeeld binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), bevolkingsgroei of krimp heeft invloed op de belastinginkomsten en voorzieningen; • Ontwikkelingen in de zorg - bijvoorbeeld stijgende vraag naar jeugdzorg of Wmo- voorzieningen; • Renteontwikkelingen - veranderingen in rente op leningen leidt tot duurdere financiering van projecten. 2. Totaal overzicht overige financiële ontwikkelingen; In deze bijlage is het totaaloverzicht van alle in deze voorjaarsnota voorgestelde wijzigingen opgenomen.

Het overzicht is gesplitst in voorstellen op het gebied van de actualisatie van het bestaande beleid en nieuw beleid. Bij de actualisatie van het bestaande beleid gaat het om is het bijstellen van eerder vastgesteld beleid op basis van nieuwe inzichten, omstandigheden of ontwikkelingen, zonder dat er sprake is van volledig nieuw beleid. Het gaat om aanpassingen die nodig zijn om beleid actueel, uitvoerbaar en realistisch te houden. Bij nieuw beleid gaat het om echt nieuwe taken die wij nog niet eerder uitvoerden. Het is beleid dat de gemeente bewust zelf ontwikkelt en invoert, en dat leidt tot nieuwe of aangepaste activiteiten met financiële gevolgen. Nieuw beleid ontstaat meestal door politieke keuzes van de gemeenteraad, bijvoorbeeld binnen een nieuwe coalitie of naar aanleiding van maatschappelijke ontwikkelingen. De financiële effecten (kosten en/of opbrengsten) worden apart zichtbaar gemaakt in de begroting, zodat duidelijk is welke keuzes de gemeente zelf maakt. 3. Overzicht niet gehonoreerde voorstellen; In deze bijlage zijn de voorstellen opgenomen waarvan het college vindt dat deze niet binnen de financiële kaders passen. 4. Overzicht voortgang bezuinigingen; Deze bijlage geeft inzicht in de voortgang van de bezuinigingen uit het project Financieel gezond. Voorjaarsnota 2026 45 van 58 5.

Overzicht investeringen; Een meerjareninvesteringsplan (MIP) is een overzicht waarin de gemeente vastlegt welke grote investeringen zij in de komende jaren wil uitvoeren, wanneer deze plaatsvinden en hoe ze worden gefinancierd. Het gaat om kapitaalintensieve projecten met een langere levensduur, zoals: • aanleg of renovatie van wegen en bruggen; • bouw of verduurzaming van scholen en sportaccommodaties; • investeringen in vastgoed, openbare ruimte en infrastructuur. In het MIP wordt per project inzicht gegeven in: • de planning (over meerdere jaren); • de benodigde investeringsbedragen; • de jaarlijkse kapitaallasten (rente en afschrijving); • de wijze van financiering (bijvoorbeeld leningen of inzet van reserves). Het doel van een meerjareninvesteringsplan is om langetermijnkeuzes inzichtelijk en beheersbaar te maken, zodat de gemeente tijdig kan sturen op prioriteiten, financiële haalbaarheid en de gevolgen voor de begroting. 6. Overzicht reserves. In deze bijlage is de actuele stand van de reserves opgenomen. Het overzicht is inclusief de in deze voorjaarsnota opgenomen voorstellen. Reserves zijn bedragen die de gemeente apart heeft gezet voor specifieke doelen of als buffer. In het overzicht staat per reserve: • het beginsaldo (start van het jaar); • stortingen en onttrekkingen; • het eindsaldo (einde van het jaar); • het doel of de bestemming van de reserve.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen: • algemene reserve - vrij besteedbaar, bedoeld als financiële buffer; • bestemmingsreserves - gereserveerd voor een specifiek doel. Het doel van een overzicht van reserves is om transparantie te bieden in de financiële positie van de gemeente en te laten zien hoeveel ruimte er is om tegenvallers op te vangen of nieuwe plannen te financieren. Bijlage 1 - Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkeling | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 1 | Bestuur 1Stroom - Uitbreiding sociaal domein | -273 | 0 | 0 | 0 | 0 Bijdrage 1Stroom - aanpassen | 0 | -58 | -23 | -142 | -903 begroting 2027-2030 Brandweer - aanpassing bijdrage | 0 | -32 | -32 | -32 | -32 VGGM Digitale dienstverlening - kosten | 0 | -24 | -24 | -24 | -24 Dimpact Totaal programma 1 | Bestuur | -273 | -114 | -80 | -198 | -959 Programma 2 | Maatschappij BBZ Buig - aanpassing aan begroting | 174 | -174 | -181 | 147 | 128 RSD, aantal uitkeringen en SPUK Begeleiding (Wmo) - harmoniseren | -173 | -155 | -170 | -380 | -600 contractstandaarden en indexering Beschermd wonen - Uitstel | 310 | 493 | 0 | 0 | 0 Coördinatie en beleid Jeugd - | -450 | -450 | -300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd Doelgroepenvervoer - stijging kosten | 0 | 0 | 0 | -15 | -312 Jeugdhulp - indexatie | -494 | -494 | -494 | -494 | -494

maatwerkvoorziening jeugd Maatschappelijke ondersteuning - | -70 | -70 | -70 | -70 | -70 subsidie Santé Partners MGR - actualisatie begroting | 93 | 24 | -18 | 37 | 125 Minimabeleid - correctie dubbele | -175 | -175 | 0 | 0 | 0 bezuiniging Minimabeleid - correctie dubbele | 0 | 0 | -190 | -190 | -190 bezuiniging Openbare gezondheidszorg - | -7 | -56 | -56 | -56 | -56 aanpassing op basis van kaderbrief Overige voorzieningen - indexering | -24 | -24 | -24 | -24 | -24 hulpmiddelen Speeltuinen - renoveren en vernieuwen | 0 | -11 | -21 | -32 | -42 speeltoestellen Zorg licht verstandelijk beperkten - | 252 | 252 | 0 | 0 | 0 ambulantiseringsgelden Arnhem Totaal programma 2 | Maatschappij | -564 | -840 | -1.524 | -1.077 | -1.535 Programma 3 | Omgeving Belastingen - actualisatie | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 Circulus DVO - actualisatie aantallen | -50 | -50 | -50 | -50 | -50 en prijzen Gemeentefonds - verwerking | -6 | 0 | 0 | 0 | 0 decembercirculaire 2025 Implementatie Omgevingswet - inhuur | -50 | -50 | -50 | 0 | 0 projectleider omgevingsvisie Voorjaarsnota 2026 | 46 van 58 Autonome ontwikkeling | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 3 | Omgeving (vervolg) PMD - nieuwe | -48 | -48 | -48 | -48 | -48 samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen Totaal programma 3 | Omgeving | -129 | -123 | -123 | -73 | -73 Programma 4 | Algemene

dekkingsmiddelen Belastingen - actualisatie | 12 | 12 | 12 | 12 | 12 Belastingen - actualisatie | -35 | 0 | 0 | 0 | 0 Coördinatie en beleid Jeugd - | 450 | 450 | 300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd Gemeentefonds - verwerking | 43 | 0 | 0 | 0 | 0 decembercirculaire 2025 Gemeentefonds - voorjaarsnota Rijk | -51 | 266 | 382 | 216 | 322 2026 Totaal programma 4 | Algemene | 419 | 728 | 694 | 228 | 334 dekkingsmiddelen Totaal autonome ontwikkelingen | -547 | -349 | -1.033 | -1.120 | -2.234 - waarvan incidenteel | -158 | 573 | 139 | -321 | -1.493 - waarvan structureel | -389 | -922 | -1.172 | -799 | -741 Voorjaarsnota 2026 | 47 van 58 Bijlage 2 - Totaaloverzicht overige financiële ontwikkelingen Bestaand beleid - actualisatie Ontwikkeling bestaand beleid | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 1 | Bestuur 1Stroom - communicatieadviseur | 0 | -55 | -55 | 0 | 0 ruimtelijke projecten 1Stroom - formatie burgerzaken | -20 | -44 | -44 | 0 | 0 Gebouwenbeheer - doorschuiven | -33 | -23 | 0 | 0 | 0 budget accommodatiebeleid Opstal vitaal centrum Duiven - | -73 | -73 | -73 | -73 | -73 lagere huuropobrengsten Raad - aanschaf apparatuur raad | 0 | -11 | -11 | -11 | -11 Strategische grondaankoop - | 0 | -9 | -9 | -9 | -9 krediet Tussengebied Duiven- Westervoort Totaal programma 1 | Bestuur | -126 | -214 | -191 | -93 | -93 tableell45 |

tableCell4 | tableCell47 | tableCell48 tableCell49 | tableCell50 tableCell51 Programma 2 | Maatschappij6 1Stroom - formatie sociaal | 0 | -95 | -95 | -95 | -95 domein 1Stroom - formatie sociaal | 0 | -73 | -73 | 0 | 0 domein Bijzonder basisonderwijs - | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 huuropbrengsten kinderopvang Blijfwijk - uitbreiding taken | -26 | -26 | 0 | 0 | 0 Gymzalen - nieuwe afspraken | -4 | -10 | -11 | -12 | -12 gymonderwijs Minimabeleid - aanpassing | -8 | -8 | -8 | -8 | -8 Gelrepas Openbaar groen - implementatie | -20 | 0 | 0 | 0 | 0 beheerpakket Regionale kosten - voortzetting | -11 | -21 | -21 | -21 | -21 Gezondheidsplein en kosten suicidepreventie Sportcentrum Triominos - | 40 | 0 | 0 | 0 | 0 actualisatie energieprijzen en onderhoudskosten Sportcentrum Triominos - | -13 | -13 | -13 | -13 | -13 actualisatie energieprijzen en onderhoudskosten Totaal programma 2 | Maatschappij | -12 | -216 | -191 | -119 | -119 tableCell45 | tableCell4 | tableCell47 | tableCell48 tableCell49 | tableCell50 tableCell51 Programma 3 | Omgeving6 Begraafplaatsen - actualisatie | -50 | 0 | 0 | 0 | 0 opbrengsten Bouwarchief - digitalisering | -45 | 0 | 0 | 0 | 0 Openbare ruimte - bovengrondse | 0 | 0 | -57 | -57 | -57 herinrichting St.

Antoniusstraat/Sloetstraat Loo Voorjaarsnota 2026 | 48 van 58 Ontwikkeling bestaand beleid | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 3 | Omgeving (vervolg) Volkshuisvesting - buitenruimte | 0 | 0 | -4 | -4 | -4 woonwagenkamp Westsingel Volkshuisvesting - fundering | 0 | -80 | 0 | 0 | 0 woonwagens Westsingel Volkshuisvesting - | -100 | -100 | -100 | -400 | -400 woningbouwprogramma Wegen - vernieuwen en | -25 | 0 | 0 | 0 | 0 digitaliseren Handboek Openbare Ruimte Zwerfafval - vergoeding ophalen | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 Totaal programma 3 | Omgeving | -164 | -124 | -104 | -404 | -404 tableCell45 | tableCell4 | tableCell47 | tableCell48 tableCell49 | tableCell50 tableCell51 Programma 4 | Algemene dekkingsmiddelen6 Bouwarchief - digitalisering | 45 | 0 | 0 | 0 | 0 Kapitaallasten - aantrekken kort | -248 | -201 | -154 | -106 | -59 geld en langlopende lening Volkshuisvesting - fundering | 0 | 80 | 0 | 0 | 0 woonwagens Westsingel Volkshuisvesting - | 100 | 100 | 100 | 400 | 400 woningbouwprogramma Totaal programma 4 | Algemene | -103 | -21 | -54 | 294 | 341 dekkingsmiddelen tableCell45 | tableCell4 | tableCell47 | tableCell48 tableCell49 | tableCell50 tableCell51 Totaal bestaand beleid6 | -405 | -576 | -540 | -322 | -274 - waarvan incidenteel | -386 | -432 | -336 | -118 | -71 - waarvan structureel | -19 | -144 | -204 | -204

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4814b589-90a0-4e0c-98fe-69963269ee57?agendaItemId=1d1c2a2c-3e7f-420c-9834-32267dc51448