CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

3. 201727462-Voorjaarsnota gemeente Duiven 2026

Politieke Avond 30 juni 2026, gemeente DuivenBij agendapunt: 20.40 – 22.40 - Voorjaarsnota Duiven 2026 - ronde en debattafel19.475 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

VOORJAARSNOTA 2026 GEMEENTE DUIVEN

Voorjaarsnota 2026 2 van 58 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Inleiding ................................ ................................ ................................ ............ 3 Hoofdstuk 2 - Bestuurlijke hoofdlijnen ................................ ................................ ..................... 4 2.1 Beleidsmatige hoofdlijnen ................................ ................................ ............................. 5 2.2 Financiële hoofdlijnen ................................ ................................ ................................ ... 7 Hoofdstuk 3 - Programma's ................................ ................................ ................................ .... 9 Programma 1 - Bestuur ................................ ................................ ................................ ..... 10 Programma 2 - Maatschappij ................................ ................................ ............................ 18 Programma 3 - Omgeving ................................ ................................ ................................ . 26 Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen ................................ ................................ .... 41 Bijlagen ................................ ................................ ................................ ................................

44 Bijlage 1 - Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen ................................ ........................ 46 Bijlage 2 - Totaaloverzicht overige financiële ontwikkelingen ................................ ............ 48 Bijlage 3 - Overzicht niet gehonoreerde voorstellen ................................ .......................... 51 Bijlage 4 - Overzicht voortgang bezuinigingen Financieel gezond ................................ ..... 55 Bijlage 5 - Meerjaren investeringsplan ................................ ................................ .............. 56 Bijlage 6 - Reserves ................................ ................................ ................................ .......... 57 Voorjaarsnota 2026 3 van 58 Hoofdstuk 1 - Inleiding Voor u ligt de Voorjaarsnota 2026 van de gemeente Duiven. Deze nota vormt een belangrijk ijkpunt in de planning- en controlcyclus: zij geeft inzicht in de stand van zaken van het lopende jaar, schetst de financiële ontwikkeling voor de komende jaren en biedt een basis voor de voorbereiding van de begroting 2027. De Voorjaarsnota is bewust beleidsarm opgesteld. Met de komst van een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college is ervoor gekozen terughoudend te zijn met nieuwe beleidsinitiatieven. Hiermee wordt ruimte geboden aan het nieuwe bestuur om eigen accenten te leggen en richting te geven aan de toekomstige koers van de gemeente.

In deze nota ligt de nadruk dan ook op het actualiseren van bestaand beleid, het inzichtelijk maken van ontwikkelingen en het borgen van lopende verplichtingen. Tegelijkertijd laat deze Voorjaarsnota zien dat de gemeente Duiven voor stevige financiële opgaven staat. Autonome ontwikkelingen, zoals stijgende kosten in het sociaal domein, indexeringen en ontwikkelingen in het Gemeentefonds, zetten de financiële positie onder druk. Dit leidt tot een meerjarig beeld waarin de beschikbare middelen niet vanzelfsprekend aansluiten op de opgaven waar de gemeente voor staat. De noodzaak om richting de begroting tot keuzes te komen is daarmee onontkoombaar. De Voorjaarsnota brengt de belangrijkste financiële en inhoudelijke ontwikkelingen helder in beeld en maakt transparant welke voorstellen op dit moment niet binnen de financiële kaders passen. Daarmee wordt niet vooruitgelopen op politieke keuzes, maar wordt wel het noodzakelijke inzicht gegeven om het gesprek hierover goed te kunnen voeren. Ondanks de financiële druk blijft de gemeente onverminderd werken aan de uitvoering van bestaande plannen en projecten. Op uiteenlopende terreinen, zoals woningbouw, het sociaal domein, dienstverlening, duurzaamheid en mobiliteit, wordt voortgebouwd op eerder ingezette ontwikkelingen. Deze opgaven blijven belangrijk en vragen om blijvende inzet.

Tegelijkertijd wordt binnen de gemeente gewerkt aan het versterken van de organisatie. Dit is nodig om de huidige taken goed te blijven uitvoeren en om voorbereid te zijn op wat er in de toekomst op de gemeente afkomt. Daarbij gaat het onder andere om het beter beheersen van de financiën, het verder ontwikkelen van de organisatie en het versterken van de samenwerking, zowel binnen de organisatie als met partners. Dit helpt de gemeente om, ook in een periode met beperkte financiële ruimte, betrouwbaar en slagvaardig te blijven werken. Hiermee biedt deze Voorjaarsnota een actueel en compleet beeld van de situatie van de gemeente Duiven. Het vormt de basis voor het gesprek over de keuzes die nodig zijn richting de begroting 2027. Deze keuzes zijn gericht op een gemeente die financieel gezond blijft, waar inwoners zich verbonden voelen en die voorbereid is op de toekomst. In deze Voorjaarsnota zijn twee belangrijke ontwikkelingen nog niet verwerkt. Het gaat om de uitwerking van het nieuwe collegeprogramma en de meicirculaire van het Gemeentefonds. Deze kunnen invloed hebben op de financiële situatie van de gemeente. Na behandeling van deze Voorjaarsnota door de gemeenteraad worden deze ontwikkelingen verder uitgewerkt richting de begroting. De financiële effecten van de meicirculaire worden, zoals gebruikelijk, zo snel mogelijk met de gemeenteraad gedeeld.

Voorjaarsnota 2026 4 van 58 Hoofdstuk 2 - Bestuurlijke hoofdlijnen In dit hoofdstuk staan de beleidsmatige en financiële hoofdlijnen van deze Voorjaarsnota. Daarmee is direct inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen voor het lopende en de komende begrotingsjaren. De Voorjaarsnota als start van een nieuwe P&C-cyclus Voor u ligt de Voorjaarsnota 2026 van de gemeente Duiven. De Voorjaarsnota kijkt vooruit naar de begroting 2027 en maakt, op basis van de huidige inzichten, de belangrijkste ontwikkelingen financieel en beleidsmatig voor de komende jaren inzichtelijk. Daarnaast bevat de Voorjaarsnota een financiële tussenrapportage van het lopende begrotingsjaar (2026). De Voorjaarsnota is ingedeeld op programmaniveau. Er zijn drie echte programma’s: Bestuur, Maatschappij en Omgeving. Daarnaast is er een programma Algemene dekkingsmiddelen. Per programma staan onder andere ontwikkelingen genoemd die van invloed (kunnen) zijn op het programmadoel en de hoofddoelen en de inhoudelijke speerpunten. Deze Voorjaarsnota is opgemaakt in tijden van een wisseling van samenstelling van raad en college. Op het moment van aanbieden van deze nota, is een nieuw coalitieakkoord net gepresenteerd en moet het college in nieuwe samenstelling nog starten. Daarom is ervoor gekozen een Voorjaarsnota aan te bieden aan de raad die vooral beleidsarm is opgezet.

Nieuwe ontwikkelingen In de Voorjaarsnota staan speerpunten voor het komende jaar plus de onontkoombare beleidsontwikkelingen voor de komende jaren. Ondanks de lastige financiële situatie is het nodig om op bepaalde onderdelen extra geld of inzet te vragen om in de toekomst goed te kunnen blijven functioneren als lokale overheid en partner binnen de samenleving. Voorlopig zijn alle zaken die beleidsmatig nieuw zijn, niet gehonoreerd.. Bestaande afspraken uitvoeren of langer voortzetten (soms tijdelijk) zijn wel opgenomen. Daarmee is het aan het college in nieuwe samenstelling om de keuzes over nieuw of gewijzigd beleid mee te nemen in de begroting en aan te bieden aan de gemeenteraad voor besluitvorming. Financieel duurzaam beleid Voor de gemeente Duiven is financieel duurzaam beleid een belangrijk uitgangspunt. Het doel is om een structureel sluitende begroting te presenteren. Incidentele zaken mogen met incidenteel geld worden gedekt. Voor goedkeuring van de begroting door de Provincie is het in ieder geval noodzakelijk om de jaarschijf 2027 structureel sluitend te hebben. De ontwikkelingen van het Gemeentefonds zijn van grote invloed op dit beleid. Het lijkt er op dat het Rijk hierin de gemeenten niet veel tegemoet zal komen.

In de Voorjaarsnota van het Rijk worden nauwelijks aanvullende gelden aangekondigd en experts geven aan dit ook in de Meicirculaire 2026 niet te verwachten. Het uit deze Voorjaarsnota voortkomende financiële inzicht is dan ook niet positief en vraagt om maatregelen in de komende maanden. De stand van de Algemene Reserve in combinatie met een hoge solvabiliteitsratio en een actueel beeld van het benodigde weerstandsvermogen geven ruimte om 10% van het surplus van de Algemene Reserve in te zetten als dekkingsmiddel, net als voorgaande twee jaren. Daarmee is jaarschijf 2027 sluitend. Om ook de niet gehonoreerde zaken te kunnen dekken zijn er echter aanvullende maatregelen nodig. Vorig jaar is met het project “Financieel gezond 2026” een groot aantal financiële maatregelen opgehaald. In de Voorjaarsnota 2025 is een aantal van deze maatregelen opgenomen om te zorgen voor een financieel duurzaam beleid. In aanloop naar de nieuwe Meerjarenbegroting 2027-2030 is het een optie om de opbrengsten van het project “Financieel gezond Duiven 2026” opnieuw te beoordelen en eventueel te gebruiken. Voorjaarsnota 2026 5 van 58 2.1 Beleidsmatige hoofdlijnen In deze paragraaf zijn de belangrijkste beleidsmatige ontwikkelingen opgenomen. In verband met de verkiezingen van de nieuwe gemeenteraad is deze voorjaarsnota beleidsarm.

Dit betekent dat er geen nieuwe inhoudelijke plannen of veranderingen worden voorgesteld. Er worden geen extra financiële middelen vrijgemaakt voor nieuwe projecten of beleidsnota's. Op basis van het vast te stellen collegeprogramma zal deze paragraaf in de begroting verder worden uitgewerkt. Belangrijke onderwerpen die nu al te noemen zijn betreffen: 1. Weerbare samenleving; Er zijn toenemende geopolitieke spanningen in de wereld, hybride dreigingen, klimaatverandering en een groter risico op langdurige stroomuitval. Dit heeft ook impact op onze gemeente en samenleving en dwingt ons tot voorbereiding op onverwachte situaties en tegen langdurige verstoringen. In dit kader gaan wij op basis van de handreiking van de VNG maatregelen uitwerken voor zes thema's: 1. Continuïteit van de eigen organisatie; 2. Crisisorganisatie; 3. Vitale voorzieningen; 4. Sociaal weefsel; 5. Zelfredzaamheid inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisatie; 6. Samenleving als overkoepelend systeem. 2. Verbetering dienstverlening; Onze gemeente blijft, uiteraard binnen de wettelijke kaders, de dienstverlening verder verbeteren, zodat deze goed aansluit op de behoeften van de samenleving. Technologische vernieuwingen helpen om sneller en duidelijker te werken. Wij doen dit volgens de Visie op Dienstverlening, met als kernwaarden: inwoner centraal, servicegericht, duidelijk en met kennis van zaken.

Activiteiten die wij hiervoor oppakken zijn onder andere: 1. Verbeteren van de schriftelijke dienstverlening; 2. Implementeren van de Wet open overheid; 3. Uitvoering geven aan participatie; 4. Experimenteren met nieuwe digitale toepassingen. 3. Helpen van inwoners met een ondersteuningsvraag; Wij willen inwoners van alle leeftijden sneller en beter helpen. Hiermee voorkomen we dat inwoners buiten de samenleving komen te staan. Dit voorkomt ook hogere kosten op een later moment. Hiervoor gaan wij een sterke lokale toegang realiseren door het invoeren van een Sterk Lokaal Team. 4. Werken volgens de bedoeling; We doen wat nodig is, in plaats van alleen uit te gaan van de letter van de wet. We zetten in op passende, integrale en duurzame hulp. Wij gaan de plannen uit de nieuwe uitvoeringsagenda, zoals Blijfwijk en het Sterk Lokaal Team, uitvoeren. Ook stellen we kaders van het participatietraject, in samenspraak met partners en inwoners, op. 5. Woningbouw; De lokale woonvraag en bovenlokale vraag uit de regionale woningmarkt laten een grote behoefte naar nieuwe woonlocaties zien. Naast het benutten van de (kleinere) inbreidingslocaties is het noodzakelijk om woningen op de uitbreidingslocaties Plakse Weide, Ploen-Noord (Groot), Biezenkampen te ontwikkelen en daarnaast het Vitaal Centrum Duiven af te ronden en Spoorzone de Liemers op te starten. 6.

Gezonde, sociale en veilige leefomgeving; Wij werken aan een gezonde, sociale en veilige leefomgeving waarin inwoners zich thuis voelen en waar groen, mobiliteit en andere maatschappelijke thema's worden verbonden. We actualiseren de Omgevingsvisie, realiseren een omgevingsplan en het Groen | -Blauw raamwerk. Hiervoor zijn drie belangrijke deelgebieden benoemd: 1. Het Liemers Broek; 2. Uitloopgebieden tussen Westervoort en Duiven en Duiven, Groessen, Loo en Zevenaar (Groene Scheg); 3. Gelderse Poort (Ruimte voor de Rivier 2.0 en Rivierklimaatpark IJsselpoort). 7. Vitale economie; Onze gemeente streeft naar een vitale, duurzame en concurrerende economie waar ruimte is voor toekomstige bedrijvigheid, versterkte werkgelegenheid en een verbeterde ruimtelijke kwaliteit met een goede balans tussen economische groei, leefbaarheid en duurzaamheid. Het gaat hierbij om het samenwerken binnen het NOVEX-gebiedArnhem-Nijmegen-Food valley en het uitbreiden van de bedrijventerreinen. 8. Bereikbaarheid; Vanuit duurzame mobiliteit en de energietransitie wil onze gemeente ontwikkelingen stimuleren die voor de korte en langere termijn bijdragen aan duurzame mobiliteit. Het doel is het behouden van een kwalitatieve, schone, duurzame bereikbaarheid en gezonde leefomgeving. We borgen de inpassing van de doortrekking van de A15 en verbreding van de A12. 9. Klaar voor de toekomst.

Onze gemeente maakt zich klaar voor de toekomst door uitvoering te geven aan de drie programmalijnen binnen het Programma Duurzaamheid. Deze programmalijnen zijn: • | Energietransitie - realiseren van een 95% energieneutrale gemeente in 2050; • | Klimaatadaptatie - realiseren klimaatbestendige en water robuuste gemeente in 2050; • | Circulariteit - realiseren 100% circulariteit in 2050. Voorjaarsnota 2026 | 6 van 58 2.2 Financiële hoofdlijnen In deze paragraaf is de ontwikkeling van ons begrotingssaldo, ook wel de verloopstaat van de begroting genoemd, opgenomen. Het Financieel meerjarenbeeld geeft aan hoe ons begrotingssaldo zich sinds de vaststelling van de begroting op 11 november 2025 heeft ontwikkeld en op basis van de financiële effecten van de voorgestelde begrotingswijzigingen in deze voorjaarsnota gaat ontwikkelen. Op basis van het financieel meerjarenbeeld is in ieder geval duidelijk dat er keuzes gemaakt moeten worden. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn.

Stand/P&C-product | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026-2029 | 691 | -228 | 620 | 1.527 | 1.671 Raadsbesluiten tot de voorjaarsnota | -691 | -401 | -339 | -387 | 872 Beginstand voorjaarsnota | 0 | -629 | 280 | 1.140 | 2.543 Begrotingswijzigingen voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen | -547 | -349 | -1.033 | -1.120 | -2.234 Bestaand beleid - actualisatie | -405 | -576 | -540 | -322 | -274 Saldo mutaties voorjaarsnota | -952 | -925 | -1.573 | -1.442 | -2.508 Saldo na mutaties voorjaarsnota | -951 | -1.554 | -1.293 | -302 | 35 Dekkingsmaatregelen | 0 | 1.684 | 0 | 0 | 0 Saldo na voorjaarsnota | -951 | 130 | -1.293 | -302 | 35 Het volgende overzicht geeft inzicht in de belangrijkste financiële ontwikkelingen. Hier zijn alleen bedragen groter dan € 50.000 opgenomen. Alle voorgestelde wijzigingen zijn in de programma's en in totaliteit in de bijlagen (per soort wijziging) opgenomen. Per programma wordt ook een toelichting voor de wijzigingen groter dan € 15.000 gepresenteerd.

Overzicht belangrijkste financiële ontwikkelingen Ontwikkelingen > € 50.000 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 1 | Bestuur 1Stroom - Uitbreiding sociaal domein | -273 | 0 | 0 | 0 | 0 Bijdrage 1Stroom | - aanpassen | 0 | -58 | -23 | -142 | -903 begroting 2027-2030 Opstal vitaal centrum Duiven | - lagere | -73 | -73 | -73 | -73 | -73 huuropobrengsten Totaal programma 1 | Bestuur | -346 | -131 | -96 | -215 | -976 Voorjaarsnota 2026 | 7 van 58 Ontwikkelingen > € 50.000 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 2 | Maatschappij 1Stroom - formatie sociaal domein | 0 | -168 | -168 | -95 | -95 Begeleiding (Wmo) | - harmoniseren | -173 | -155 | -170 | -380 | -600 contractstandaarden en indexering Beschermd wonen | - Uitstel | 310 | 493 | 0 | 0 | 0 Coördinatie en beleid Jeugd | - | -450 | -450 | -300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd Doelgroepenvervoer | - stijging kosten | 0 | 0 | 0 | -15 | -312 Jeugdhulp | - indexatie | -494 | -494 | -494 | -494 | -494 maatwerkvoorziening jeugd Maatschappelijke ondersteuning | - | -70 | -70 | -70 | -70 | -70 subsidie Santé Partners MGR | - actualisatie begroting | 93 | 24 | -18 | 37 | 125 Minimabeleid | - correctie dubbele | -175 | -175 | -190 | -190 | -190 bezuiniging Zorg licht verstandelijk beperkten | - | 252 | 252 | 0 | 0

| 0 ambulantiseringsgelden Arnhem Totaal programma 2 | Maatschappij | -707 | -743 | -1.410 | -1.207 | -1.636 Programma 3 | Omgeving Zwerfafval - vergoeding ophalen | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 Totaal programma 3 | Omgeving | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 Programma 4 | Algemene dekkingsmiddelen Coördinatie en beleid Jeugd - | 450 | 450 | 300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd Gemeentefonds | - voorjaarsnota Rijk | -51 | 266 | 382 | 216 | 322 2026 Kapitaallasten | - aantrekken kort geld | -248 | -201 | -154 | -106 | -59 en langlopende lening Totaal programma 4 | Algemene | 151 | 515 | 528 | 110 | 263 dekkingsmiddelen Totaal belangrijkste ontwikkelingen | -846 | -303 | -922 | -1.256 | -2.292 Voorjaarsnota 2026 | 8 van 58 Voorjaarsnota 2026 9 van 58 Hoofdstuk 3 - Programma's Een programma is een samenhangend geheel van doelstellingen en daarbinnen activiteiten die bijdragen aan de realisatie van deze doelstellingen. Het programma is het niveau waarop de gemeenteraad de budgetten autoriseert. De raad bepaalt het aantal programma’s en hoe de activiteiten onder een programma worden samengevoegd. Per programma zijn de volgende onderdelen opgenomen: Algemeen Deze paragraaf is de algemene inleiding van het programma. Hier komen de externe ontwikkelingen, hoofddoelstelling, beleidskaders en verbonden partijen aan de orde.

Wat willen wij bereiken en wat gaan we daarvoor doen? De zogenaamde eerste twee W-vragen presenteren we in één tabel. Hierin maken wij onderscheid tussen speerpunten (Wat willen we bereiken?) en activiteiten (Wat gaan we daarvoor doen?). Onderdelen die hierbij worden opgenomen zijn: risico's, planning, financiën en participatie. Wat gaat het kosten? Hier presenteren wij de exploitatiekosten behorende bij de programma's. Het uitgangspunt is de vastgestelde begroting 2026-2029. Daarna presenteren wij de financiële ontwikkelingen tot deze voorjaarsnota. Tot slot geven wij inzicht in de door ons in deze voorjaarsnota voorgestelde begrotingswijzigingen. Dit leidt samen tot de actuele stand van de begroting na deze voorjaarsnota. In onze gemeente werken wij met drie echte programma's: 1. Bestuur; 2. Maatschappij; 3. Omgeving. Daarnaast is er het 'programma' Algemene dekkingsmiddelen opgenomen. De programma's worden in de volgende pagina's nader uitgewerkt. Voorjaarsnota 2026 10 van 58 Programma 1 - Bestuur Inleiding Het programma Bestuur richt zich op de relatie tussen de gemeente en haar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Externe ontwikkelingen Herindeling De voorgenomen herindeling van de gemeenten Duiven, Westervoort, Doesburg en Zevenaar per 1 januari 2029, zoals vastgelegd in het principebesluit, vormt een belangrijke ontwikkeling voor de komende jaren.

Deze ontwikkeling heeft invloed op de bestuurlijke koers van de gemeente en op de keuzes die in aanloop naar de herindeling worden gemaakt. Ook vraagt dit de komende periode om aandacht binnen de organisatie en de samenwerking binnen de Liemers, zodat de gemeente zich zorgvuldig kan voorbereiden op de toekomstige situatie. Kosten Dimpact De kosten voor de digitale dienstverlening via Dimpact stijgen vanaf 2027 sterk. Dit komt door hogere beheer- en ontwikkelkosten en een nieuw bijdragemodel van de coöperatie. Omdat de gemeente al gebruikmaakt van deze diensten voor de gemeentelijke hoofdwebsite en online formulieren, en er op korte termijn geen realistisch alternatief is, is deze stijging in de praktijk niet te vermijden. Daarom worden deze hogere kosten als een autonome ontwikkeling in de begroting verwerkt. Verder zijn er op dit moment geen bijzondere externe ontwikkelingen te melden die invloed hebben op de te bereiken doelstellingen en activiteiten binnen dit programma. Wat willen we bereiken? De gemeente is een betrouwbare overheid die duidelijk, eerlijk en betrokken werkt. Dit betekent dat: • de dienstverlening toegankelijk, begrijpelijk en voorspelbaar is en aansluit bij wat inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen nodig hebben; • deze groepen op een passende manier worden betrokken bij het maken van beleid en besluiten.

Samenwerking met andere gemeenten en organisaties draagt bij aan een effectieve uitvoering. Ook het waarborgen van een veilige leef- en werkomgeving versterkt het vertrouwen in de overheid. Deze uitgangspunten vormen samen het doel van het programma Bestuur. Beleidskaders • Integraal Veiligheidsplan (2022); • I&A visie (2024); • Participatie beleidskader (2024). Verbonden partijen • 1Stroom; • Samenwerking de Liemers; • Veiligheids- en Gezondsheidsregio Gelderland-Midden; • Euregio Rijn-Waal; • Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg. Voorjaarsnota 2026 11 van 58 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Weerbare samenleving (programma Bestuur of Maatschappij?) Er zijn toenemende geopolitieke spanningen in de wereld, hybride dreigingen, klimaatverandering en een groter risico op langdurige stroomuitval. Hierdoor moeten de overheid en de samenleving zich voorbereiden op onverwachte situaties en weerbaarder worden tegen langdurige verstoringen. Doel Zorgen dat inwoners zo goed mogelijk voorbereid zijn op een langdurige verstoring. Daarnaast moet ook onze gemeentelijke organisatie voorbereid zijn, zodat de meest kritische processen in een voorkomend geval zo veel mogelijk door kunnen gaan. Risico's • Als inwoners zichzelf niet kunnen redden tijdens een langdurige crisis dan komen vooral de meest kwetsbare mensen in de knel.

• Als onze gemeente haar kritische processen en vitale voorzieningen niet in de lucht kan houden, dan kan dat tot ernstige ontwrichting van de samenleving leiden. Planning Het zal meerdere jaren vergen om alle maatregelen uit de VNG-handreiking uit te voeren. Met de eerste maatregelen is in 2026 een start gemaakt. Op basis van een nog op te stellen plan van aanpak volgt een nadere uitwerking van de planning bij dit speerpunt. Financiën De implementatie van de VNG-maatregelen past niet binnen bestaande budgetten of beschikbare capaciteit. Op basis van een nog op te stellen plan van aanpak volgt een nadere uitwerking van de benodigde middelen voor de uitvoering van dit speerpunt. Participatie Een onderdeel van de VNG-maatregelen is dat de gemeente gesprekken organiseert met inwoners en ondernemers over wat zij nodig hebben om weerbaar en veerkrachtig te worden of dit te versterken en om de samen-redzaamheid te bevorderen. 1.1.1 Uitwerken van maatregelen voor een weerbare samenleving Voor de opgave rondom de maatschappelijke weerbaarheid sluit de gemeente aan op de door de VNG ontwikkelde handreiking met maatregelen voor gemeentelijke weerbaarheid. Deze omvat onder andere maatregelen op het gebied van continuïteit van de organisatie, crisisbeheersing, vitale voorzieningen, sociaal weefsel en zelfredzaamheid van inwoners.

Het betreft een integrale, meerjarige opgave waarbij samenwerking noodzakelijk is, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als met externe partners. De prioritering, het ambitieniveau en de concrete uitwerking van de maatregelen worden nader uitgewerkt. Financiën De uitwerking van dit speerpunt vraagt, ook in de voorbereidende fase, om extra capaciteit voor onder andere het opstellen van een plan van aanpak, het prioriteren van maatregelen en de vertaling naar de lokale situatie. Op dit moment is het nog niet mogelijk om de omvang van deze benodigde capaciteit en middelen concreet te kwantificeren. De beleidskeuze over de wijze en het ambitieniveau waarop invulling wordt gegeven aan dit speerpunt, inclusief de daarvoor benodigde inzet, wordt op een later moment afzonderlijk ter besluitvorming voorgelegd. Voorjaarsnota 2026 12 van 58 Planning In 2026 en 2027 wordt gewerkt aan een plan van aanpak waarin de maatregelen uit de VNG-handreiking worden vertaald naar de lokale situatie. Hierin worden prioriteiten gesteld, het ambitieniveau bepaald en de benodigde capaciteit en middelen inzichtelijk gemaakt. Op basis daarvan volgt gefaseerde besluitvorming over de verdere implementatie van dit speerpunt. 1.2 Doorlopende verbetering van de dienstverlening Onze gemeente verbetert de dienstverlening continu, zodat deze goed aansluit op de behoeften van de samenleving.

Dit gebeurt altijd binnen de wettelijke kaders. Technologische vernieuwingen helpen om sneller en duidelijker te werken. Onze gemeente doet dit volgens de Visie op Dienstverlening, met als kernwaarden: inwoner centraal, servicegericht, duidelijk en met kennis van zaken. Doel Onze gemeente zorgt ervoor dat inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners zich welkom voelen en merken dat zij centraal staan in het contact, doordat zij duidelijk en op een manier die bij hen past worden geholpen. (Opmerking HG - dit laatste is meer een activiteit die bijdraagt aan de realisatie van deze doelstelling) Risico's • Er zijn technische, procedurele, culturele en financiële uitdagingen om in lijn met de Visie op dienstverlening te kunnen werken; • De gewenste ontwikkelingen kunnen omvangrijk zijn en de nodige tijd kosten; • De voortgang hangt af van beschikbare capaciteit, omdat de genoemde speerpunten tijdsintensief zijn en zonder extra budget gebeurt. Planning Het verbeteren van de dienstverlening vraagt om voortdurende aandacht en om aanpassing aan ontwikkelingen in de samenleving. In de jaarplannen bij de Visie op dienstverlening staat per jaar waar de focus ligt. Financiën De beschikbare financiële kaders zijn leidend bij de inzet op het doorlopend verbeteren van de dienstverlening.

Participatie Op verschillende momenten vraagt onze gemeente inwoners en ondernemers naar hun wensen en ideeën over het contact met de gemeente. Deze informatie helpt om gerichte verbeteracties voor te stellen. 1.2.1 Verbeteren schriftelijke dienstverlening Heldere communicatie helpt inwoners, ondernemers en organisaties om te weten wat er van hen wordt verwacht en wat zij van de gemeente mogen verwachten. Onze gemeente zorgt dat iedereen begrijpt wat er in brieven, e-mails en berichten staat, wat er van hen wordt verwacht en wat zij van de gemeente mogen verwachten. Webteksten zijn al in eenvoudige taal. In 2027 is de aandacht gericht op het verbeteren brieven en e-mails. Het monitoren van de voortgang gebeurt door: • taalambassadeurs te betrekken bij de beoordeling van teksten; • uitvoeren van steekproeven. Voorjaarsnota 2026 13 van 58 Financiën Het verbeteren van de schriftelijke dienstverlening wordt opgepakt binnen de bestaande financiële kaders. Planning De acties uit 2025 en 2026 worden voortgezet. Daarnaast wordt in 2027 intensiever ingezet op het monitoren van de voortgang, onder andere door inwoners te betrekken bij het toetsen en verbeteren van de communicatie. 1.2.2 Implementeren Wet open overheid De implementatie van de Wet Open Overheid (Woo) draagt bij aan de (digitale) dienstverlening.

Betrouwbare en goed toegankelijke informatie is belangrijk om zorgvuldig te kunnen werken en om transparant en tijdig te kunnen reageren op vragen uit de samenleving. Dit is een ontwikkeling die al meerdere jaren loopt. De invoering van de wet gebeurt landelijk gefaseerd, waarbij de verplichtingen stapsgewijs worden uitgebreid. De volledige implementatie van alle onderdelen van de Woo vindt daarmee over een langere periode plaats. In 2026 en 2027 ligt de focus op het verder op orde brengen van de informatiehuishouding, zodat informatie vindbaar, volledig, leesbaar en toekomstbestendig is. Dit vormt een belangrijke basis voor actieve openbaarmaking en een goede afhandeling van Woo- verzoeken. Financiën De uitvoering vindt plaats binnen de bestaande Woo budgetten die jaarlijks vanuit het Rijk worden ontvangen. Planning • In de tweede helft van 2026 en de eerste helft van 2027 wordt extra capaciteit ingezet om te voldoen aan de vernietigingsplicht volgens de Archiefwet; • Er wordt in 2026 onderzocht welke aanvullende ondersteuning nodig is voor het opstellen en invoeren van een kwaliteitssysteem informatiebeheer en een informatiebeheerplan. Deze zullen vervolgens in 2027 worden opgesteld en ingevoerd; • Eind 2026 volgt, in samenwerking met Zevenaar, een aanbesteding voor een publicatieportaal voor actieve openbaarmaking.

Dit traject zal nog doorlopen tot begin 2027 en vervolgens wordt het nieuwe publicatieportaal geïmplementeerd; • In de tweede helft van 2026 staat de versnelling van de afhandeling van Woo verzoeken op de planning en wordt de mogelijkheid van een Woo-coördinator onderzocht met als doel in 2027 alle Woo-verzoeken binnen de wettelijke termijn af te kunnen handelen. 1.2.3 Uitvoering geven aan participatie Onze gemeente blijft inwoners actief betrekken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid en projecten. Participatie blijft gericht op het voeren van het gesprek in dorpen en wijken, het benutten van lokale kennis en het gezamenlijk vormgeven van publieke opgaven. Met het vastgestelde participatiebeleidskader (2024) en de nog vast te stellen participatieverordening (2026) werkt de organisatie verder aan kwalitatief sterke, transparante en voorspelbare participatie. Voorjaarsnota 2026 14 van 58 Financiën Bij elk participatietraject worden de te verwachten kosten vooraf inzichtelijk gemaakt. Deze kosten worden opgenomen in het participatieplan dat ter besluitvorming aan ons college of de raad wordt voorgelegd. Het participatieplan bevat ook een voorstel voor de benodigde dekking.

Hiermee wordt geborgd dat financiële consequenties van participatie tijdig, transparant en integraal worden afgewogen binnen het besluitvormingsproces Planning Eind 2026 – Vaststelling participatieverordening door de gemeenteraad. 2027 (doorlopend) – Uitvoering volgens beleidskader en verordening: • borging van de werkwijze participatie in de organisatie; • opstellen en uitvoeren van participatieplannen per project en beleidsproces; • jaarlijkse evaluatie om werkwijzen verder aan te scherpen, passend bij landelijke ontwikkelingen en best practices bij andere gemeenten. 1.2.4 Experimenteren met nieuwe digitale toepassingen Digitale ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op en vragen om duidelijke kaders voor het veilig, verantwoord en effectief gebruik van nieuwe technologieën, zoals Artificial Intelligence (AI). Deze kaders zijn essentieel om de gemeentelijke dienstverlening te verbeteren, processen te optimaliseren en te voldoen aan relevante wet- en regelgeving. De gemeente experimenteert al op kleine schaal met AI en andere innovatieve digitale toepassingen. De komende periode worden kansrijke toepassingen verder verkend, worden ethische en juridische voorwaarden geborgd de toepassing van technologie in de praktijk getoetst. De resultaten van deze experimenten leveren input op voor organisatiebrede keuzes over de inzet van AI en andere digitale innovaties.

Financiën De huidige experimenten worden gerealiseerd binnen de bestaande budgetten voor digitalisering en innovatie. Voor het omzetten van succesvolle experimenten naar duurzame, toepasbare en toekomstbestendige oplossingen is aanvullende financiering nodig. De beleidskeuze om deze experimenten al dan niet structureel te borgen, inclusief de daarbij behorende financiële consequenties, wordt op een later moment afzonderlijk ter besluitvorming voorgelegd, zodra de resultaten van de pilots en de benodigde structurele investeringen inzichtelijk zijn. Planning In 2027 zullen de volgende activiteiten plaatsvinden: 1. Verankeren beleidskader AI in organisatieprocessen; Het nieuwe beleidskader AI wordt geïmplementeerd binnen de bestaande werkprocessen voor dienstverlening en bedrijfsvoering. Afdelingen worden ondersteund bij toepassing van de richtlijnen op het gebied van veiligheid, ethiek, privacy en transparantie. 2. Doorontwikkeling en opschaling succesvolle experimenten; Op basis van de resultaten uit 2026 worden kansrijke experimenten opgeschaald naar pilot- of productiefase, inclusief technische doorontwikkeling, procesinpassing en borging van randvoorwaarden (security, privacy, ethiek). 3.

Uitwerken meerjareninvesteringsplan digitale innovatie; Opstellen van een integraal voorstel met structurele kosten, benodigde capaciteit, onderhoud van AI-applicaties en investeringen in datakwaliteit. Dit plan dient als basis voor besluitvorming in de begrotingscyclus. 4. Evaluatie effecten en bijsturing. Evaluatie van de impact van AI-toepassingen op dienstverlening, efficiëntie en kwaliteit. Op basis hiervan worden prioriteiten voor 2028 vastgesteld en verbeteracties geformuleerd. Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. 1.

Bestuur | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026-2029 | -17.092 | -17.753 | -18.230 | -18.446 | -18.381 Tot de VJN | 295 | 385 | 385 | 385 | -376 Totaal voor Voorjaarsnota | -16.797 | -17.368 | -17.845 | -18.061 | -18.757 Mutaties voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen | -273 | -114 | -80 | -198 | -959 1Stroom - Uitbreiding sociaal domein | -273 | 0 | 0 | 0 | 0 Bijdrage 1Stroom - aanpassen begroting 2027- | 0 | -58 | -23 | -142 | -903 2030 Brandweer - aanpassing bijdrage VGGM | 0 | -32 | -32 | -32 | -32 Digitale dienstverlening - kosten Dimpact | 0 | -24 | -24 | -24 | -24 Bestaand beleid | - actualisatie | -126 | -214 | -191 | -93 | -93 1Stroom - communicatieadviseur ruimtelijke | 0 | -55 | -55 | 0 | 0 projecten 1Stroom - formatie burgerzaken | -20 | -44 | -44 | 0 | 0 Gebouwenbeheer - doorschuiven budget | -33 | -23 | 0 | 0 | 0 accommodatiebeleid Opstal vitaal centrum Duiven - lagere | -73 | -73 | -73 | -73 | -73 huuropobrengsten Raad - aanschaf apparatuur raad | 0 | -11 | -11 | -11 | -11 Strategische grondaankoop - krediet | 0 | -9 | -9 | -9 | -9 Tussengebied Duiven-Westervoort Totaal mutaties Voorjaarsnota | -399 | -329 | -271 | -291 | -1.052 Saldo na Voorjaarsnota | -17.196 | -17.697 | -18.116 | -18.352 | -19.809 Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de onderstaande tabel worden de

begrotingswijzigingen met een financieel effect > € 15.000 toegelicht. De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen. Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen 1Stroom - Uitbreiding sociaal domein | -273 | 0 | 0 | 0 | 0 Uitvoering sociaal domein De gemeenteraad heeft ingestemd met de uitbreiding van 4,5 fte voor de uitvoering van jeugd en WMO. Een gedeelte is ingevuld, de overige formatie is in procedure. De financiële gevolgen hiervan zijn structureel € 272.853. Voorjaarsnota 2026 | 15 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen | (vervolg) Bijdrage 1Stroom - aanpassen begroting | 0 | -58 | -23 | -142 | -903 2027-2030 De begroting 1Stroom voor 2027-2030 is inmiddels opgesteld. Vanwege CAO-stijgingen en formatie uitbreiding wordt de bijdrage van Duiven aan 1Stroom hoger. Het jaar 2030 is nieuw in de meerjarenbegroting. De oorspronkelijke raming voor het jaar 2030 was gebaseerd op de oude raming voor het jaar 2029. Daar komen nu cumutatief de wijzigingen in de koemnde jaren bij en nu ook de indexering van 2 jaar nog bij.

Brandweer - aanpassing bijdrage VGGM | 0 | -32 | -32 | -32 | -32 In onze gemeentelijke meerjarenraming hebben we in 2027 € 1.590.000 geraamd voor de bijdrage aan de brandweer/bevolkingszorg van de VGGM. Volgens de Kaderbrief van de VGGM wordt dat in 2027 € 1.622.000. Digitale dienstverlening - kosten Dimpact | 0 | -24 | -24 | -24 | -24 De kosten voor onze digitale dienstverlening via Dimpact stijgen vanaf 2027 sterk. Dit komt door hogere beheer- en ontwikkelkosten en een nieuw bijdragemodel van de coöperatie. Omdat wij al gebruikmaken van deze diensten en op korte termijn geen realistisch alternatief hebben, is deze stijging in de praktijk niet te vermijden. Daarom verwerken we deze hogere kosten als een autonome ontwikkeling in de begroting. Totaal Autonome ontwikkelingen | -273 | -114 | -80 | -198 | -959 Bestaand beleid - actualisatie 1Stroom - communicatieadviseur | 0 | -55 | -55 | 0 | 0 ruimtelijke projecten De gemeenteraad van Duiven heeft tot en met 2026 incidenteel € 85.000 per jaar beschikbaar gesteld voor extra communicatiecapaciteit. De aard en omvang van de gemeentelijke opgaven vragen om blijvende en intensieve inzet op communicatie en participatie. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is participatie bovendien een wettelijke verplichting geworden, wat de benodigde inzet verder vergroot.

Tegelijkertijd vraagt ook de bredere communicatieportefeuille steeds meer aandacht, bijvoorbeeld op het gebied van dienstverlening, beleidsontwikkeling en maatschappelijke opgaven. Daarnaast is sprake van doorlopende inzet op bestuurlijke en ruimtelijke projecten, die ook in de komende jaren een substantieel beroep doen op communicatiecapaciteit. De behoefte aan extra inzet op het gebied van communicatie is daarmee niet langer incidenteel, maar noodzakelijk om de gemeentelijke opgaven op een zorgvuldige en samenhangende manier te ondersteunen. Deze inzet vindt plaats voor beide gemeenten en sluit aan bij de gezamenlijke communicatieorganisatie. In de afgelopen jaren is deze capaciteit, gefinancierd vanuit Duiven, ook ingezet voor opgaven binnen Westervoort, mede in verband met de beschikbare capaciteit binnen het team. Dit onderstreept het gezamenlijke en structurele karakter van de behoefte. Gezamenlijke financiering ligt daarom voor de hand en is efficiënt. Tegelijkertijd wordt, gelet op de huidige bestuurlijke en financiële context, voorgesteld om de benodigde middelen voor 2027 en 2028 vooralsnog incidenteel beschikbaar te stellen. Dit sluit aan bij de huidige doorkijk op de opgaven en activiteiten in deze periode. Richting de begroting 2029 en verder wordt op basis van de dan geldende ontwikkelingen bezien welke inzet nodig en passend is.

Het betreft € 90.000 per jaar, te verdelen volgens de vaste verdeelsleutel. Als deze middelen niet beschikbaar worden gesteld, vervalt de huidige inzet van 1 fte. Hierdoor is er minder ruimte voor communicatie en participatie bij belangrijke gemeentelijke opgaven en moet de beschikbare capaciteit anders worden verdeeld. Dit leidt ertoe dat op meerdere beleidsterreinen minder ondersteuning kan worden geboden. Daarmee komt de communicatiekracht van de organisatie onder druk te staan en neemt het risico toe op onvoldoende betrokkenheid van inwoners, weerstand en vertraging in de uitvoering van beleid en projecten. 1Stroom - formatie burgerzaken | -20 | -44 | -44 | 0 | 0 Tijdelijke formatie in verband met landelijke piek aanvragen paspoorten in de periode 2024–2028; Het gaat om 0,61 fte. Hiervoor is in 2027 en 2028 een bedrag van € 44.000 nodig. In 2026 is een deel gedekt vanuit vrijgevallen loonkosten en is aanvullend nog € 20.000 nodig. Dit wordt gedekt uit de Algemene Reserve. Voorjaarsnota 2026 | 16 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid | – actualisatie (vervolg) Opstal vitaal centrum Duiven - lagere | -73 | -73 | -73 | -73 | -73 huuropobrengsten Vanwege de verkoop van een groot deel van de onderverdieping vervallen gedeeltelijk de jaarlijkse huurinkomsten.

Overige kleinere wijzigingen | -33 | -43 | -20 | -20 | -20 Totaal Bestaand beleid | - actualisatie | -126 | -214 | -191 | -93 | -93 Totaal wijzigingen voorjaarsnota | -399 | -329 | -271 | -291 | -1.052 Voorjaarsnota 2026 | 17 van 58 Voorjaarsnota 2026 18 van 58 Programma 2 - Maatschappij Inleiding Het programma Maatschappij omvat alle beleidsvelden van het sociale domein. Naast de taken op het vlak van zorg voor kwetsbare inwoners, jeugd en participatie omvat het ook taken met betrekking tot sport, groen, cultuur, onderwijs en ontmoeting. Externe ontwikkelingen Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) Dit vervangt met ingang van 2027 de IZA (Integraal Zorg Akkoord) en het GALA (Gezond en Actief Leven) met als aanvulling W van Welzijn. Met het nieuwe akkoord is landelijk het initiatief genomen om zorg én welzijn beter op elkaar aan te sluiten.

De nieuwe accenten liggen op: • De sterkere koppeling tussen zorg en welzijn: nadrukkelijke verschuiving van zorg leveren naar zorg voorkomen; • Structurele financiering van eerstelijns- en wijkverbanden: zorg dichtbij huis houden; • Doorbraakmiddelen: AI, digitalisering en arbeidsbesparende technologie; • Sterke focus op arbeidsmarkttekorten: slimmer organiseren van zorg; • Verminderen administratieve lasten: AI en technologie; • Basisfunctionaliteit zorg-welzijn: laagdrempelige steunpunten, samenwerking wijkteams en zorg, snellere doorverwijzing tussen verschillende domeinen. Een deel van de AZWA-gelden gaan structureel zijn en een deel incidenteel. De middelen die blijvend worden toegevoegd zijn de structurele financiering van de eerstelijns- en wijkverbanden, de SPUK-middelen uit de huidige IZA worden structureel. De middelen voor transitie en versnelling zijn incidenteel: o.a. doorbraakmiddelen, basisfunctionaliteit. De gelden worden direct aan de gemeenten beschikbaar gesteld. Huisvesting voortgezet onderwijs De Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voorgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) onderzoekt nieuwbouw van Heerenmäten-Zonegge in Zevenaar. Via de gemeenschappelijk regeling heeft Duiven een plicht in de financiering van projecten. Besluitvorming zal na de zomer 2026 in de gemeenteraden plaatsvinden, met de verwachting dat de school een ingebruikname in 2031.

Wat willen we bereiken? Het doel is dat in 2040 al onze inwoners positieve gezondheid en kwaliteit van leven ervaren en passende ondersteuning en zorg betaalbaar blijft. Dit is vanuit scenario C doorontwikkeld met als nieuwe titel ‘Buurtkracht’. Beleidskaders Scenario C Werken volgens de bedoeling Raadsbesluit 2024: 1. Samen Sterk 2.0; 2. (start)Notitie invulling geven aan scenario C; 3. Uitvoeringsagenda 2024-2026; 4. Regionale raadsbrief voortgang IZA en AZWA. Verbonden partijen • Veiligheids- en Gezondheidsregio Midden Gelderland (VGGM); • Modulair Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland (MGR); • Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem en Nijmegen (BVO DRAN); • Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voorgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL). Voorjaarsnota 2026 19 van 58 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 2.1 Inwoners met een ondersteuningsvraag snel, integraal en dichtbij huis helpen, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven meedoen aan de samenleving. De gemeente wil dat inwoners van alle leeftijden snel en goed worden geholpen zodat zij zelfstandig blijven en blijven meedoen in de samenleving. Ondersteuning moet laagdrempelig en zoveel mogelijk dichtbij huis beschikbaar zijn. Daarbij wordt (ook) een beroep gedaan op zelfredzaamheid en op het sociale netwerk van de inwoner.

Hulp hoeft altijd te bestaan uit een (dure) maatwerkvoorziening. Vaak voorziet ondersteuning door bijvoorbeeld een door de gemeente gesubsidieerde welzijnsorganisatie ook. Door het bieden van snelle en passende ondersteuning voorkomen we dat er op een later moment alsnog duurdere maatwerkondersteuning moet worden ingezet. Doel Snelle, passende en integrale ondersteuning. Algemene voorziening waar mogelijk en maatwerk waar nodig. Risico's Ontevredenheid omdat inwoners maatwerk verwachten. Planning Het speerpunt loopt vanaf 2025. Financiën Door minder maatwerk en sneller passende hulp te bieden bespaart de gemeente kosten. Participatie Niet van toepassing. 2.1.1 Realiseren van een sterke lokale toegang Het plan van aanpak bestaat uit 2 fases: • Fase 1: Realiseren Sterk Lokaal Team door het beter bepalen van de hulpvraag door middel van triage en de inzet vooral te richten op inwoners en gezinnen met meerdere problemen; • Fase 2: Groeien naar een volledig Sterk Lokaal Team dat voldoet aan de Hervormingsagenda Jeugd en daarbij rekening houdend met de ontwikkelingen rond de mogelijke gemeentelijke herindeling.

De gemeente maakt de toegang tot ondersteuning eenvoudiger en sterker: • Integrale benadering; we kijken naar alle levensgebieden, de totale situatie binnen het huishouden; • Wmo, Jeugdhulp en Werk&Inkomen worden in iedere casus betrokken; • Regionale methoden en onderzoeken of lichte vormen van hulp zonder indicatie aangeboden kunnen worden; • Duidelijk model voor een sterke lokale toegang, goed aansluiten op de regionale teams zoals het Regionaal Veiligheidsteam en het Regionaal Expertiseteam. Financiën De activiteiten kunnen binnen de beschikbare budgetten worden uitgevoerd. Planning Het plan van aanpak bestaat uit 2 fases: • | Fase 1: 2026 tot medio 2027; • | Fase 2: medio 2027 tot eind 2028. 2.2 Werken volgens de bedoeling Doen wat nodig is, in plaats van alleen uit te gaan van de letter van de wet | . Doel Het inzetten van passende, integrale en duurzame hulp. Door beter aan te sluiten bij de hulpvraag voelt de inwoner zich beter gehoord. Risico's Als verordeningen niet meer leidend zijn, zijn klachten en bezwaren lastiger te beoordelen. Er kan een schijn van willekeur optreden en dit vraagt een andere manier van werken van de consulenten. Planning We starten in 2026. Financiën In het voorjaar van 2026 wordt een benchmarkonderzoek uitgevoerd naar de formatie en caseloads van vergelijkbare gemeenten met betrekking tot hun wettelijke taken binnen het sociale domein.

Hierbij wordt ook gekeken naar procesverbeteringen en systeemoptimalisaties, zoals een betere monitoring van werkvoorraden en doorlooptijden. Op basis van de uitkomsten kan worden vastgesteld welke formatie nodig is voor 1Stroom om de wettelijke termijnen te respecteren en wat de kosten zijn. Wij doen hiervoor voorstellen in de begroting 2027-2030. Participatie Niet van toepassing. 2.2.1 Realiseren uitvoeringsagenda Hiervoor voeren we de volgende activiteiten uit: • | Opstellen van de volgende uitvoeringsagenda sociaal domein; • | Evalueren van de lopende uitvoeringsagenda en kijken welke onderdelen we vervolgen in de nieuwe uitvoeringsagenda; Zo zullen we doorgaan met de Blijfwijk en andere ontwikkelingen op gebied van zorgzame buurten en de implementatie van een Sterk Lokaal Team en een Sterke Lokale Toegang. • | Borgen van de onderdelen die wel door moeten gaan, maar niet passen in de nieuwe uitvoeringsagenda, in de organisatie; • | In gesprek gaan met de gemeenteraad over de kaders van het participatietraject dat nodig is om de uitvoeringsagenda op te stellen; • | Organiseren van de randvoorwaarden om te zorgen dat we de uitvoeringsagenda goed kunnen neerzetten; We maken een plan voor de effectieve besteding van de SPUK AZWA gelden, die vanaf 2027 SPUK IZA en SPUK GALA opvolgen. We gaan kijken hoe we data meer kunnen gebruiken om ons beleid mee bij te sturen.

En we zoeken de integrale samenwerking met het Fysiek Domein meer op. • | Breed opstarten van het project ‘werken volgens de bedoeling’ binnen 1Stroom. Voorjaarsnota 2026 | 20 van 58 Financiën De activiteit kan binnen de beschikbare budgetten worden uitgevoerd. Planning We starten in 2026 met deze activiteit en ronden deze eind 2028 af. 2.2.2 Vaststellen kaders van het participatietraject In samenspraak met de gemeenteraad vaststellen van de kaders van het participatietraject die nodig zijn om de nieuwe uitvoeringsagenda in samenspraak met partners en inwoners op te stellen. Financiën De activiteit kan worden gerealiseerd binnen de huidige begroting. Planning 2026-2027 Wat mag het kosten? Bij dit onderdeel wordt het overzicht van de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief voor dit programma gepresenteerd. De beginstand van deze voorjaarsnota op basis van de oorspronkelijke begroting en de financiële verwerking van de raadsbesluiten voor deze voorjaarsnota en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Het blijkt dat de financiële polsstok van de gemeente minder ver reikt dan de ambities. Om de raad volledig inzicht te geven is in de bijlagen het overzicht opgenomen van niet gehonoreerde voorstellen. Dit zijn voorstellen voor budgetaanpassingen waarvan het college van mening is dat deze gelet op de financiële kaders niet haalbaar zijn. 2.

Maatschappij | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026-2029 | -40.875 | -39.542 | -38.446 | -38.119 | -38.007 Tot de VJN | -367 | -550 | -499 | -499 | -499 Totaal voor Voorjaarsnota | -41.242 | -40.092 | -38.945 | -38.618 | -38.505 Mutaties voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen | -564 | -840 | -1.524 | -1.077 | -1.535 BBZ Buig - aanpassing aan begroting RSD, | 174 | -174 | -181 | 147 | 128 aantal uitkeringen en SPUK Begeleiding (Wmo) - harmoniseren | -173 | -155 | -170 | -380 | -600 contractstandaarden en indexering Beschermd wonen - Uitstel | 310 | 493 | 0 | 0 | 0 Coördinatie en beleid Jeugd - | -450 | -450 | -300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd Doelgroepenvervoer - stijging kosten | 0 | 0 | 0 | -15 | -312 Jeugdhulp - indexatie maatwerkvoorziening | -494 | -494 | -494 | -494 | -494 jeugd Maatschappelijke ondersteuning - subsidie | -70 | -70 | -70 | -70 | -70 Santé Partners MGR - actualisatie begroting | 93 | 24 | -18 | 37 | 125 Minimabeleid - correctie dubbele bezuiniging | -175 | -175 | -190 | -190 | -190 Voorjaarsnota 2026 | 21 van 58 2.

Maatschappij | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen (vervolg) Openbare gezondheidszorg - aanpassing op | -7 | -56 | -56 | -56 | -56 basis van kaderbrief Overige voorzieningen - indexering | -24 | -24 | -24 | -24 | -24 hulpmiddelen Speeltuinen - renoveren en vernieuwen | 0 | -11 | -21 | -32 | -42 speeltoestellen Zorg licht verstandelijk beperkten - | 252 | 252 | 0 | 0 | 0 ambulantiseringsgelden Arnhem Bestaand beleid | - actualisatie | -12 | -216 | -191 | -119 | -119 1Stroom - formatie sociaal domein | 0 | -168 | -168 | -95 | -95 Bijzonder basisonderwijs - huuropbrengsten | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 kinderopvang Blijfwijk - uitbreiding taken | -26 | -26 | 0 | 0 | 0 Gymzalen - nieuwe afspraken gymonderwijs | -4 | -10 | -11 | -12 | -12 Minimabeleid - aanpassing Gelrepas | -8 | -8 | -8 | -8 | -8 Openbaar groen - implementatie beheerpakket | -20 | 0 | 0 | 0 | 0 Regionale kosten - voortzetting | -11 | -21 | -21 | -21 | -21 Gezondheidsplein en kosten suicidepreventie Sportcentrum Triominos - actualisatie | 27 | -13 | -13 | -13 | -13 energieprijzen en onderhoudskosten Totaal mutaties Voorjaarsnota | -576 | -1.056 | -1.716 | -1.196 | -1.654 Saldo na Voorjaarsnota | -41.818 | -41.148 | -40.661 | -39.814 | -40.160 Toelichting voorgestelde financiële bijstellingen In de onderstaande tabel worden de

begrotingswijzigingen met een financieel effect > € 15.000 toegelicht. De overige kleinere wijzigingen zijn als een totaalregel opgenomen. Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen BBZ Buig - aanpassing aan begroting RSD, | 174 | -174 | -181 | 147 | 128 aantal uitkeringen en SPUK Er worden vanaf dit jaar hogere uitgaven verwacht op basis van de geprognotiseerde kosten voor de uitkeringen vanuit de RSD. Dit heeft voor een groot gedeelte te maken door de verhoging van het minimumloon. De kosten stijgen in 2026 met 285.000 en in 2027 met € 295.000. Vanaf 2028 Stijgen de kosten met € 310.000 De bestuurlijke opdracht aan de RSD loopt af in 2027, maar door veranderende problematiek is voortzetting nodig. Voorgesteld wordt om de opdracht ook in 2027 en 2028 te begroten met voorlopig € 330.000 structureel. Daarnaast stijgen de uitkeringskosten door het hogere minimumloon: +€ 285.000 in 2026, +€ 295.000 in 2027 en +€ 310.000 vanaf 2028. Voor 2026 wordt een extra rijksbijdrage van € 454.000 verwacht. Begeleiding (Wmo) - harmoniseren | -173 | -155 | -170 | -380 | -600 contractstandaarden en indexering Sinds 2024 moeten gemeenten landelijke contractstandaarden en een gewijzigde indexatiemethodiek hanteren.

Dit leidt tot een eenmalige ophoging van € 28.000 in 2026 en daarna een jaarlijkse indexatie. Daarnaast zijn de prognoses voor huishoudelijke ondersteuning en voor begeleiding en dagbesteding opnieuw berekend op basis van het landelijke beleid. Hierbij zijn ook ontwikkelingen zoals de vergrijzing meegenomen. De jaren 2029 en 2030 maakten nog geen deel uit van de vorige structurele prognoses (voorjaarsnota 2024). Daardoor vallen de nu voorgestelde aanpassingen hoger uit. Voorjaarsnota 2026 | 22 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen | (vervolg) Beschermd wonen - Uitstel | 310 | 493 | 0 | 0 | 0 In de najaarsnota 2023 is er budget beschikbaar gesteld voor de decentralisatie beschermd wonen, maar dit budget hoeft niet te worden ingezet omdat de decentralisatie door het Rijk is uitgesteld. De verwachting is dat de decentralisatie beschermd wonen niet zal plaatsvinden in 2027. Daarom wordt voorgesteld het budget voor 2026 met € 310.000 af te ramen en voor 2027 met € 493.000. Coördinatie en beleid Jeugd - | -450 | -450 | -300 | 0 | 0 Hervormingsagenda Jeugd In 2026 is een bestemmingsreserve van € 1,2 miljoen gevormd voor de lokale uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd.

De beschikking over de reserve is zichtbaar binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen, per saldo is de wijziging budgettair neutraal. De besteding vindt plaats op basis van het plan van aanpak. Fase 1 (2026) basis op orde: verbeteren van de triage en processen om te komen tot een licht Sterk Lokaal Team dat focust op de multicasuïstiek en regie; Fase 2 (2027 en 2028) ontwikkelen van een Sterk Lokaal Team, waarbij we rekening houden met de ontwikkelingen omtrent de mogelijke fusie. De besparingen die hiermee gerealiseerd worden zijn vanaf 2027 verwerkt in de primitieve begroting. Doelgroepenvervoer - stijging kosten | 0 | 0 | 0 | -15 | -312 In de Voorjaarsnota 2025 is voorgesteld om de verwachte kostenstijging in 2027 en 2028 te betalen uit de bestemmingsreserve Doelgroepenvervoer. Aan het einde van 2028 resteert € 214.800 in deze reserve. Wij stellen voor om: - het tekort in 2029 te dekken uit de bestemmingsreserve en € 15.000 bij te ramen; - het tekort in 2030 structureel te dekken. Jeugdhulp - indexatie maatwerkvoorziening | -494 | -494 | -494 | -494 | -494 jeugd Vanaf 2026 hanteren de gemeenten de verplichte landelijke contractstandaarden en een gewijzigde indexatiemethodiek. Door de stijging van de lonen binnen de zorg en daarmee ook de kosten, moet de gemeente deze indexering toepassen voor Maatwerkvoorzieningen Jeugd.

Er is hierbij uitgegaan van de nu bekende indexatie 2026. Deze is ook toegepast op latere jaren. Maatschappelijke ondersteuning - subsidie | -70 | -70 | -70 | -70 | -70 Santé Partners Met de Strategie Sociaal Domein 2024–2040 (Samen Sterk 2.0) heeft de raad gekozen voor versnelling van de transformatie door te investeren in preventie en de sociale basis (scenario C: Buurtkracht; eerder helpen, samen zorgen). De eerder vastgestelde bezuinigingen op welzijn staan haaks op deze koers. De welzijnsorganisatie geeft aan onder de minimale uitvoeringsgrens te komen, met als gevolg onder andere minder inzet op buurtkracht, jongeren- en ouderenwerk en een grotere druk op maatwerkvoorzieningen. Dit vergroot de instroom in zwaardere zorg en schaadt leefbaarheid en participatie. In aanloop naar een mogelijke gemeentelijke fusie en de ontwikkeling van een Stevig Lokaal Team is het essentieel dat de sociale basis op orde is. Investeren in welzijn loont: onderzoek laat zien dat iedere euro gemiddeld €1,60 oplevert in de vorm van lagere zorgkosten en betere participatie en gezondheid. Voorgesteld wordt om per 2027 de jaarlijkse korting van €55.000 op de inzet van Sante Partners in Duiven te herstellen en daarna jaarlijks de korting van €110.000 per 2028 te herzien.

Zodat wettelijke preventietaken duurzaam kunnen worden uitgevoerd en de gekozen beleidskoers daadwerkelijk kan worden gerealiseerd. MGR - actualisatie begroting | 93 | 24 | -18 | 37 | 125 Op basis van de gewijzigde meerjarenbegroting van de verbonden partij MGR is er een budgetaanpassing nodig. Dit wordt veroorzaakt door indexatie en uitbreiding van taken. Minimabeleid - correctie dubbele | -175 | -175 | -190 | -190 | -190 bezuiniging De bezuinigingsmaatregel inzet minimabeleid minimaliseren is onterecht twee keer verwerkt in de primitieve begroting. Voorjaarsnota 2026 | 23 van 58 Begrotingswijziging | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen | (vervolg) Openbare gezondheidszorg - aanpassing | -7 | -56 | -56 | -56 | -56 op basis van kaderbrief Voor de GGD (publieke en jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar en Rijksvaccinatieprogramma) is in onze gemeentelijke meerjarenraming voor 2027 € 1.124.000 geraamd. Op basis van de kaderbrief wordt dat in 2027 € 1.172.000. Overige voorzieningen - indexering | -24 | -24 | -24 | -24 | -24 hulpmiddelen Door de toename van het gebruik en de stijging van de prijzen voor Wmo hulpmiddelen wordt voorgesteld het budget structureel bij te ramen vanaf 2026.

Speeltuinen - renoveren en vernieuwen | 0 | -11 | -21 | -32 | -42 speeltoestellen In het kader van het beheerplan 'Buitenspelen in Duiven’ is in januari 2026 door de gemeenteraad besloten om jaarlijks een krediet beschikbaar te stellen van € 150.000 voor het renoveren en vernieuwen van speeltoestellen. Er wordt uitgegaan van een 20-jarige afschrijvingstermijn. Zorg licht verstandelijk beperkten - | 252 | 252 | 0 | 0 | 0 ambulantiseringsgelden Arnhem De gemeenten in Centraal Gelderland maakten in 2023 financiële afspraken om zich voor te bereiden op de doordecentralisatie. Omdat de decentralisatie telkens wordt uitgesteld, hebben de regio gemeenten en Arnhem besloten de afspraken te verlengen tot en met 2027. Totaal Autonome ontwikkelingen | -564 | -840 | -1.524 | -1.077 | -1.535 Bestaand beleid - actualisatie 1Stroom - formatie sociaal domein | 0 | -168 | -168 | -95 | -95 1. Procesregisseur Zorg & Veiligheid; Het thema zorg en veiligheid is een vastgesteld speerpunt in het Integraal Veiligheidsplan 2023–2026 en blijft dat de komende jaren. Zonder structurele borging valt de regie weg op een domein waar veiligheid, zorg en preventie direct samenkomen, met risico op escalatie, vertraging en minder effectieve samenwerking. Voor deze structurele inzet is voor onze gemeente jaarlijks € 60.000 nodig. 2.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4814b589-90a0-4e0c-98fe-69963269ee57?agendaItemId=1d1c2a2c-3e7f-420c-9834-32267dc51448