Document · PDF

3. 201699739 Voorjaarsnota 2025 gemeente Duiven

Raadsavond 1 juli 2025, gemeente DuivenBij agendapunt: Voorjaarsnota 2025 gemeente Duiven23.827 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Voorjaarsnota Duiven 2025

Voorjaarsnota 2025

Inhoudsopgave Inleiding ..........................................................................................................................................4 Samenvatting ..................................................................................................................................7 Financieel (totaal-)overzicht ............................................................................................................7 Programma 1 – Bestuur ...................................................................................................................9 Inleiding ...............................................................................................................................................9 1.1 Externe ontwikkelingen .................................................................................................................9 1.2 Wat willen we bereiken? .............................................................................................................10 1.3 Nieuwe wensen ...........................................................................................................................11 1.4 Welke externe partijen dragen hieraan bij ..................................................................................11 1.5 Wat gaat het kosten

....................................................................................................................12 Programma 2 Maatschappij ...........................................................................................................16 Inleiding .............................................................................................................................................16 2.1 Externe ontwikkelingen ...............................................................................................................17 2.2 Wat willen we bereiken? .............................................................................................................19 2.3 Wat gaan we daarvoor doen .......................................................................................................20 2.4 Wensen/Keuzemogelijkheden.....................................................................................................22 2.5 Welke externe partijen dragen hieraan bij ..................................................................................25 2.6 Wat gaat het kosten ....................................................................................................................26 Programma 3 - Omgeving ..............................................................................................................35 Inleiding

.............................................................................................................................................35 3.1 Externe ontwikkelingen ...............................................................................................................38 3.2 Wat gaan we daarvoor doen .......................................................................................................41 3.3 Wat gaat het kosten ....................................................................................................................54 Bijlage 1: Totaaloverzicht Autonome ontwikkelingen.....................................................................59 Bijlage 2: Totaaloverzicht Speerpunten en Wensen ........................................................................61 Bijlage 3: Effecten van specifiek voorgestelde maatregelen ...........................................................63 Bijlage 4 : Voorlopig voorgestelde belastingen ...............................................................................68 Bijlage 5: Investeringskredieten .....................................................................................................69

Voorjaarsnota 2025

Inleiding

Voorjaarsnota 2025

Alle keuzes die we maken, zijn gericht op het creëren van ruimte voor toekomstgericht beleid. In de cijfers van de Voorjaarsnota ziet u dat we daarin streven naar een juiste balans tussen het nemen van bezuinigingsmaatregelen en het verhogen van onze inkomsten. Voor het jaar 2026 hebben we bovendien de mogelijkheid een deel van het tekort te dekken door een beroep te doen op onze Algemene Reserve. Hoewel geen van deze maatregelen lichtzinnig wordt genomen, denken we als college u hiermee een gebalanceerd pakket voor te stellen, passend bij Duiven, en passend bij de tijd waarin we leven. Met als belangrijkste doel om de gemeente Duiven financieel gezond, sociaal verbonden en toekomstgericht te houden.

Voorjaarsnota 2025

Samenvatting Saldo voor begrotingsbehandeling Amendement verhoging OZB Begrotingsaldo Structurele gevolgen Najaarsnota 2024 Saldo voor Voorjaarsnota 2025

2025 2026 2027 2028 2029 119.106 -3.506.853 -3.251.045 -1.608.324 -1.608.324 65.000 65.000 65.000 65.000 65.000 184.106 -3.441.853 -3.186.045 -1.543.324 -1.543.324 -142.196 -326.737 -181.011 -52.687 -52.687 41.910 -3.768.590 -3.367.056 -1.596.011 -1.596.011

Ontwikkeling resultaten 2025-2029

Door middel van een aantal dekkingsmaatregelen uit het project ‘Duiven financieel gezond 2026’ verbeteren de saldi in de verschillende jaren:

Naar aanleiding van de eerste gegevens is een aanname gedaan van de hoogte/toename van de algemene uitkering. De exacte gevolgen van de meicirculaire zullen daarna zo spoedig mogelijk volgen. * Bijlage 1: totaal autonome wensen

** Bijlage 2: Totaal overzicht speerpunten en wensen *** Bijlage 3:Effecten van specifiek voorgestelde maatregelen, clustering en specifieke dienstverlening **** Bijlage 4 : Voorlopig voorgestelde belastingen

Voorjaarsnota 2025 Financieel (totaal-)overzicht

Voorjaarsnota 2025

Programma 1 – Bestuur Inleiding Het programma Bestuur gaat over de relatie van de gemeente met inwoners, ondernemers, medewerkers en samenwerkingspartners. Het gaat om overheidsparticipatie (het ondersteunen van initiatieven vanuit de bevolking en bedrĳfsleven), dienstverlening, de samenwerking met andere gemeenten en organisaties, het creëren van een veilige omgeving voor inwoners en bedrĳven. En om een financieel gezonde huishouding en de bedrĳfsvoering van de eigen (ambtelĳke) organisatie. Binnen dit programma vallen onder andere de werkzaamheden die ondersteunend zĳn aan de gemeentelĳke taken uit de programma’s 2 en 3, zoals communicatie, participatie, juridische zaken en dienstverlening. Onder dienstverlening vallen de publieksbalies/Burgerzaken, het telefonisch klant contact centrum, de website en sociale media. Daarnaast vallen het financiële beleid van de gemeente, de ontvangsten vanuit het gemeentefonds, de lokale lasten zoals OZB, leges en heffingen en de reserves onder dit programma. Verder omvat dit programma de werkzaamheden die passen bĳ de verantwoordelĳkheid van de gemeente voor openbare orde en veiligheid. Met de veiligheidspartners (veiligheidsregio, politie, brandweer, openbaar ministerie), inwoners en bedrĳven wordt binnen dit programma samengewerkt aan de veiligheid in de gemeente.

Prioriteiten in het lokale veiligheidsplan zĳn: zorg & veiligheid, ondermĳning, digitale veiligheid en crisisbeheersing. De gemeente wil een betrouwbare, transparante en financieel gezonde partner zĳn voor inwoners, ondernemers en (overheids)instellingen. De speerpunten in dit programma dragen bĳ aan het realiseren van een goede dienstverlening aan en samenwerking met onze inwoners en partners. 1.1 Externe ontwikkelingen Winstwaarschuwing stijging energielasten vanwege geopolitieke spanningen. We zien dat door geopolitieke spanningen en deels ook de handelsoorlog de energieprijzen weer stijgen. Zie: https://nos.nl/artikel/2555709-gasprijs-stijgt-tot-voorbij-het-prijsplafond-van2023. Ook zien we dat de netwerkkosten stijgen door forse netwerkinvesteringen vanwege capaciteitstekorten op het stroomnetwerk door de energietransitie. Stijgende kosten raken meteen de exploitatie van bijvoorbeeld maatschappelijk vastgoed, pompgemalen en openbare verlichting. Met de kennis van februari / maart 2025 zien we dat er voor 2026 een lichte stijging wordt verwacht, maar er is al 60% van de inkoop van gas en stroom vastgeklikt. De overige 40% moet nog vastgeklikt worden. Het effect wordt nu nog niet als fors verwacht maar over de langere termijn naar 2027 en 2028 kan dat wel meer effect hebben.

De ontwikkelingen worden op de voet gevolgd, maar het is verstandig nu al maatregelen te treffen door middel van verduurzaming maar wellicht ook het risico op te nemen in de risicoparagraaf. Informatisering en de digitale samenleving Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelĳkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelĳkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente daarin moet meebewegen. Het beveiligen van informatie is essentieel voor het functioneren en de betrouwbaarheid van de gemeente. In de afgelopen periode zĳn met name de risico’s rondom ransomware toegenomen. Om goed in te kunnen blĳven spelen op alle ontwikkelingen, uitdagingen en

Voorjaarsnota 2025

bedreigingen in relatie tot de toenemende afhankelĳkheid van ICT-middelen is het te verwachten dat er structureel beduidend meer financiële middelen nodig zĳn in de komende periode. In het licht van de financiële mogelijkheden is er gekozen voor het minimale scenario van de I&A-visie. Dit betekent dat met name op het vlak van innovatie geen investeringen mogelijk zijn. Artificial Intelligence (AI) De komende jaren komt er vanuit de Digital Decade veel nieuwe Europese wet- en regelgeving op gemeenten af. Inmiddels is er een Europese Ai-verordening van kracht die voor gemeenten verantwoordelijkheden meebrengt op het gebied van Ai-gebruik. De gemeente volgt hierbij de handreikingen vanuit de VNG. Het ontbreken van voldoende aandacht en capaciteit op dit thema lijkt langzamerhand niet meer houdbaar. Intussen is er in verband met de financiële positie van de gemeente ook geen mogelijkheid om hier op dit moment een capaciteitsvraag voor neer te leggen. Dat betekent dat er vooralsnog voor wordt gekozen om de ontwikkelingen zo goed als mogelijk te volgen en nog geen extra inspanning te doen op het gebied van AI. Het is niet uit te sluiten dat de noodzaak voor specialisatie en actieve regulatie en begeleiding van Ai-implementatie en -gebruik binnen de organisatie de komende jaren tot een extra capaciteitsvraagstuk zal leiden.

Intussen zal Ai – als we dit goed weten uit te rollen en in ons voordeel weten in te zetten – ons op termijn ook helpen om onze processen, werkzaamheden en dienstverlening efficiënter in te richten en een bijdrage leveren aan de oplossing ten aanzien van de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. 1.2 Wat willen we bereiken? De gemeente is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Elk contact met de gemeente draagt bĳ aan het welzĳn en de veiligheid van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrĳven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid. De gemeente is daartoe een transparante organisatie, die zĳn informatiehuishouding en informatieveiligheid op orde heeft. De manier waarop de dienstverlening, communicatie, participatie en de aandacht voor veiligheid (digitaal en fysiek) zĳn georganiseerd draagt hieraan bĳ. De gemeente heeft een visie op dienstverlening. In de gemeentelĳke organisatie worden de vier uitgangspunten uit de Visie op dienstverlening (‘inwoner centraal’, ‘servicegericht’, ‘duidelĳk’ en ‘kennis van zaken’) verankerd. Hierdoor voelen inwoners en ondernemers zich welkom en merken zĳ in alles dat zĳ centraal staan in het contact met de gemeente.

Om de samenwerking en de verbinding tussen gemeente en samenleving te bevorderen, is in 2023 een beleidskader Participatie vastgesteld. De werkwĳze die daarbĳ hoort, is inmiddels ook ontwikkeld en geborgd in de organisatie. In 2026 zal aanvullend nog een participatieverordening moeten worden opgesteld. Een goede en tĳdige communicatie en transparantie van informatie draagt bĳ aan meer begrip voor elkaar en voor gemaakte keuzes. Zoveel mogelĳk stukken en beraadslagingen zĳn openbaar en eenvoudig opvraagbaar. Alleen als het absoluut noodzakelĳk is, wordt geheimhouding opgelegd. De gemeente is een veilige plaats om te wonen, te werken en te verblĳven. De gemeente probeert ervoor te zorgen dat kwetsbare personen niet afglĳden naar risico-, overlastgevend of crimineel gedrag. Inwoners en bedrĳven worden bewust gemaakt van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zĳ dat tĳdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krĳgen en zich ertegen kunnen wapenen. De gemeente werkt goed samen met andere overheidsinstanties om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken.

Voorjaarsnota 2025

1.3 Nieuwe wensen a.

Noodstroomvoorziening in Gemeentehuis Duiven

Vanuit Openbare Orde en Veiligheid wordt geadviseerd om beter voorbereid te zijn op een noodscenario als de stroom (kort of lang) uitvalt. Om dat mogelijk te maken moet er een voorziening komen bij de hoofdmeter zodat een noodstroomkabel vanaf een aggregaat veilig aangesloten kan worden. Voor de realisatie is een krediet nodig van € 50.000. De kapitaallasten zijn bij een rentelast van 2% en een afschrijving in 10 jaar € 6.000. Realisatie van dit project zal in het najaar van 2025 dan wel in 2026 plaatsvinden. De kosten zijn een eerste inschatting om advies in te winnen en de installatie hierop aan te passen met de gevolgen in kapitaallasten. De kosten voor de huur van een noodaggregaat en installatie van een noodaccu zijn voorzichtigheidshalve niet geraamd. Bij een eventuele calamiteit verantwoorden wij de kosten via de reguliere P&C cyclus.

1.4 Welke externe partijen dragen hieraan bij Gemeenschappelijke regelingen De gemeente neemt deel aan diverse gemeenschappelijk regelingen. Een gemeenschappelijke regeling is een vorm van samenwerking tussen verschillende bestuursorganen ter behartiging van een of meerdere belangen van die bestuursorganen. De Gemeenschappelijke regelingen vragen hun bijdrage via besluiten van hun eigen Algemeen Bestuur van de betreffende gemeente. Gelet op de ambities en ontwikkelingen zullen de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen hoger uitvallen. Om hierop te anticiperen hebben de gezamenlijke wethouders van financiën uit de regio Arnhem aan alle gemeenschappelijke regelingen een brief gestuurd met de oproep om bij te dragen aan de bezuinigingsopgave waar de individuele gemeente voor staan.

De gemeente neemt deel aan de volgende regelingen: • Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) • Euregio Rijn en Waal • Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA) • Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (DRAN) • 1Stroom • Samenwerking de Liemers (SDL (RSD/RID)) • Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg • Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland (MGR) • Gemeenschappelijke regeling Huisvesting Voorgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Behalve deze gemeenschappelijke regelingen zijn er tal van andere vormen van samenwerking waaraan wordt deelgenomen maar die niet vallen onder de Wet gemeenschappelijke regelingen, bijvoorbeeld de Liemerse Ambassade.

Voorjaarsnota 2025

1.5 Wat gaat het kosten I/S

2025

2026

2027

2028

2029

Saldi 2025-2029 programma 1 Bestuur Speerpunten Wensen/Keuzemogelijkheden a Noodstroomvoorziening gemeentehuis Autonome ontwikkelingen: a OZB woningen b OZB niet woningen c OZB niet woningen d Rente kortgeld e Schatkistbankieren f VGGM bevolkingszorg g Decembercirculaire h Gevolgen voorjaarsnota Rijk 2025 i Aanpassing dividendbeleid Alliander j Toeristenbelasting j Toeristenbelasting arbeidsmigranten k 1Stroom l Groene Metropool Regio m Nieuwe CAO Totaal Programma 1 waarvan incidenteel waarvan structureel

S S I S I I S S S S S S S S S I S

-15,000 19,000 21,000 50,000 80,000 0 -268,215 -804,000 82,000 -67,325 -20,000

-922,540 149,000 -1,071,540

6,000

-15,000

21,000

64,000 -436,975 -2,664,000 82,000 -30,000 -20,000 467,577 -16,500 -788,853 -3,330,751 0 -3,330,751

64,000 -700,487 -2,649,000 82,000 -30,000 -20,000 231,729 -16,500 -831,110 -3,857,368 0 -3,857,368

64,000 -613,267 -1,061,000 82,000 -30,000 -20,000 128,893 -16,500 -868,014 -2,321,888 0 -2,321,888

64,000 -613,267 -1,184,000 82,000 -30,000 -20,000 461,990 -16,500 -906,395 -2,150,172 0 -2,150,172

Autonome financiële ontwikkelingen 1.5.1.a.

OZB woningen

In de begroting 2024 is rekening gehouden met een toename van de OZB-opbrengst voor woningen in verband met (de afronding van) de bouw van nieuwe panden. De OZB-waarden van de nieuwe panden blijken echter hoger te zijn dan voorzien, waardoor de opbrengst structureel € 15.000 hoger uitvalt dan geraamd. 1.5.1.b. en c OZB niet-woningen In de begroting 2025 is rekening gehouden met een toename van de OZB-opbrengst voor niet-woningen in verband met de stijging van bedrijfspanden. De OZB-waarden van de nieuwe panden zijn echter lager dan voorzien, waardoor de opbrengst structureel € 21.000 lager uitvalt dan geraamd. Daarnaast is er meer leegstand bij de gebruikers van nietwoningen wat de opbrengst incidenteel met € 19.000 lager maakt dan geraamd. 1.5.1.d. Rente kortgeld 2025 In de begroting 2025 is geen bedrag opgenomen voor rente kortgeld. Op dit moment wordt er een bedrag geleend van € 4.000.000 bij de BNG tegen een rente percentage van 2,5%. Eind juni wordt er een bedrag van € 8,2 miljoen verwacht uit het BTW compensatiefonds zodat we geen kort geld meer nodig hebben. Voor 2025 ramen we een bedrag bij van incidenteel € 50.000 (€ 4 miljoen een half jaar lenen tegen 2,5%). 1.5.1.e. Rente opbrengst schatkistbankieren In de begroting 2024 is een bedrag opgenomen van € 100.000 voor rente Schatkistbankieren. Door een sterke daling van het saldo schatkistbankieren eind 2024 is de

Voorjaarsnota 2025

te verwachten ontvangen rente 2025 ook afgenomen. Door fluctuaties van het bank saldo in heel 2025 verwachten we hiervoor toch nog een opbrengst van € 20.000. Een incidenteel nadeel van € 80.000. 1.5.1.f. VGGM Brandweer-Bevolkingszorg In onze gemeentelijke begroting 2026 hebben we vooralsnog € 1.526.000 geraamd voor de bijdrage aan de brandweer/bevolkingszorg. Volgens de Kaderbrief VGGM wordt dat € 1.590.000; dat is inclusief 2% besparing bij de VGGM. Er is nog geen duidelijkheid over extra besparingen door de VGGM in 2026. In een ingediende zienswijze op de Kaderbrief 2026 hebben wij bij de VGGM aangedrongen op een besparing in 2026 van minimaal 5%. Daarnaast hebben wij de VGGM verzocht om met een scenario van 10% aan besparingen te komen, waarop vervolgens de bestuurlijke afweging kan plaatsvinden. Binnen het bestuur van de VGGM loopt een traject om te komen tot mogelijke besparingen. Naar verwachting worden daar in juli 2025 besluiten over genomen. Vooralsnog houden we rekening met een verhoging van het budget met € 64.000 en ramen we het bedrag bij naar € 1.590.000. 1.5.1.g. Decembercirculaire 2024 De decembercirculaire 2024 had een bijzonder karakter. Normaal gesproken wordt deze circulaire alleen gebruikt om de laatste afrekeningen van het Rijk in dat jaar te verwerken. Ditmaal moest er echter een fout uit de septembercirculaire worden gecorrigeerd.

Voor 2025 en verder moest het accres bijgesteld worden vanwege een gecorrigeerde raming op basis van de revisie van het CBS. De positieve gevolgen van deze bijstellingen zijn voor 2025 € 268.215, voor 2026 € 436.975, voor 2027 € 700.487 en voor 2028 € 613.267. Deze aanpassingen worden nu verwerkt. 1.5.1.h Gevolgen voorjaarsnota Rijk 2025 Het ministerie van Financiën heeft zoals gebruikelĳk de voorjaarsnota van het Rĳk opgesteld. Deze geeft een vooruitblik op de rĳksbegroting voor de komende jaren. Over de exacte gevolgen hiervan worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire. Op basis van een voorlopige doorrekening is een inschatting gemaakt wat de gevolgen voor de gemeente Duiven zĳn. In de voorjaarsnota wordt iets gezegd over het accres, de Jeugdzorg, de Wmo en de afrekening van het BTW-compensatiefonds over 2024. Voor Duiven zou dit in 2025 een voordeel opleveren van € 804.000. In 2026 volgt dan een voordeel van € 2.664.000. In 2027 is er dan een voordeel van € 2.649.000, in 2028 een voordeel van € 1.061.000 en in 2029 een voordeel van € 1.184.000. Totdat de meicirculaire is doorgerekend wordt aangenomen dat dit de gevolgen zĳn voor de algemene uitkering in de komende jaren.

Totaal gevolgen Voorjaarsnota Rijk voor Duiven 2025 2026 2027 Algemene mutaties -137.000 530.000 620.000 LPO accres 441.000 534.000 529.000 Jeugdzorg 500.000 1.600.000 1.500.000 804.000 2.664.000 2.649.000

2028 593.000 568.000 -100.000 1.061.000

2029 653.000 631.000 -100.000 1.184.000

Voorjaarsnota 2025

1.5.1.i Dividend Naar aanleiding van de ontwikkelingen binnen het bedrijf en op de energiemarkt heeft Alliander haar dividendbeleid aangepast. Als gevolg daarvan is er een dividendplafond ingesteld. Dat houdt in dat Alliander nog voor maximaal € 100 miljoen aan dividend gaat uitkeren aan haar aandeelhouders. Dit heeft ook nadelige gevolgen voor de ramingen van dividendopbrengsten in de begroting van Duiven. Er werd verwacht dat er € 192.000 aan dividend zou worden ontvangen van Alliander. Conform het nieuwe dividendbeleid zal dat echter maximaal € 110.000 kunnen worden. Structureel zal daarom € 82.000 van de opbrengstenraming moeten worden afgeboekt. 1.5.1.j Toeristenbelasting Bij de aanslagoplegging van 2024 waren er beduidend meer overnachtingen in hotels dan in 2023, doordat er kamers waren gereserveerd voor de opvang van nareizigers. Deze kamers werden ook door het COA gebruikt voor de nareizigers. De verwachting is dat deze situatie zich in 2025 opnieuw zal voordoen. Uit interne navraag is gebleken dat de opvang door COA in hotels is verlengd tot eind 2025. Daarna zal er opnieuw naar gekeken worden of de verlenging mogelijk is. Daarom wordt de raming van de opbrengst incidenteel met € 67.325 verhoogd. Daarnaast wordt met ingang van 2024 voor het eerst een aanslag toeristenbelasting opgelegd voor arbeidsmigranten.

Het aantal overnachtingen over een deel van 2024 leidt tot een extra opbrengst van € 8.582. Op basis hiervan is een inschatting gemaakt van het aantal overnachtingen voor het gehele jaar. Dit betekent dat de opbrengst structureel met € 20.000 wordt verhoogd. 1.6.1.k Bijdrage 1Stroom In onze begroting wordt de bijdrage aan 1Stroom geraamd naar aanleiding van de door het Dagelijks Bestuur vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029 van 1Stroom. Daarin wordt rekening gehouden met loonstijgingen en wensen voor de komende jaren. De bijdrage aan 1Stroom moet daardoor worden verhoogd.

Bijdrage 1Stroom

2026

2027

2028

2029

467.577

231.729

128.893

461.990

1.6.1.l Groene Metropool Regio (GMR) Aan alle verbonden partijen is het verzoek gedaan om met het oog op het naderende ‘Ravijnjaar’ voorzichtig te begroten. De GMR heeft hier gehoor aan gegeven en de inwonersbijdrage die de deelnemende gemeenten betalen met 7% verlaagd. Dat levert de gemeente Duiven met ingang van 2026 een structureel voordeel op van € 16.500. 1.6.1.m Gevolgen nieuwe CAO Zeer recent zijn de onderhandelingsresultaten van de nieuwe CAO voor gemeentepersoneel bekend geworden. In de recent door het Dagelijks Bestuur vastgestelde meerjarenbegroting van 1Stroom is rekening gehouden met een te hoog percentage voor de loonstijgingen (3,8% i.p.v. 2,5%). Op basis van de nieuwe CAO vallen de percentages (en dus de kosten) daarom lager uit. In de nieuwe berekening is nog wel een aanname gedaan voor de kosten voor de onregelmatigheidstoeslag, de nieuwe RVU en de thuiswerkvergoeding die in de nieuwe CAO zijn opgenomen. Per saldo levert deze aanpassing voor Duiven in alle jaren een voordeel op.

Voorjaarsnota 2025

Gevolgen nieuwe CAO

2026

2027

2028

2029

788.853

831.110

868.014

906.395

Voorjaarsnota 2025 Programma 2 Maatschappij

Inleiding Het programma Maatschappij omvat alle beleidsvelden van het sociale domein. Naast de taken op het vlak van zorg voor kwetsbare inwoners, de jeugd en participatie gaat het ook om verantwoordelijkheden op het gebied van sport, cultuur, onderwijs en ontmoeting. De strategische keuze voor scenario C “versnellen door te investeren is door de Raad gemaakt op 2 juli 2024. Eind 2024 is er een start gemaakt met het herijken van het sociaal domein, om de (nog) in te vullen randvoorwaarden van het “werken volgens de bedoeling” in beeld te krijgen. Het uitwerken van de keuze voor scenario C en het herijken wordt in samenhang uitgevoerd en de in te vullen randvoorwaarden worden onderdeel van de uitvoeringsagenda 2024-2026. Het werken volgens de bedoeling anders doen raakt iedereen in het sociaal domein en het realiseren ervan gaat niet over 1 nacht ijs. Het gaat om het starten van deze duurzame verandering, het leren, bijsturen, monitoren en het volharden ervan. Met name in de pilot Blijfwijk worden deze verandering getoetst. De onderstaande leidende principes (in willekeurige volgorde) zijn dan helpend en richting gevend voor de gewenste verandering: 1. Wij kunnen het als gemeente niet alleen. Wij benutten de kracht van onze inwoners, verenigingen, organisaties en ondernemers om de ondersteuning en zorgverlening goed en blijvend te kunnen aanbieden; 2.

Wij zetten in op het normaliseren. Dat betekent wij geven hulp passend bij behoefte (en leefomgeving) van onze inwoner en zorgen dat er in het sociaal domein een balans is tussen elkaar helpen en de ondersteuning van de gemeente. We maken keuzes om deze ondersteuning betaalbaar te houden. Wij hebben 1 integrale toegang voor zorg & veiligheid en achterliggend vangnetten zorg & veiligheid; 3. Wij zetten in op preventie, op ondersteuning en zorgverlening dichtbij, duurzaamheid, divers woningaanbod, voor een veilige en groene leefomgeving en wij werken gebiedsgericht; 4. Wij geven ruimte om het anders werken te leren, door pilots in wijken te organiseren. Wij accepteren de consequenties van het anders werken en volharden in deze koers. Uiteindelijk gaat het erom dat in 2040 onze inwoners positieve gezondheid en kwaliteit van leven ervaren en dat het dan passende ondersteuning- en zorgstelsel betaalbaar blijft. Alle veranderingen (de transformatie) grijpen in op de volle breedte van het sociale domein: de sociale basis, het vangnet en de lokale toegang tot het sociaal vangnet. Onderstaande figuur geeft de structuur van het sociaal domein, het deurtje verbeeld de lokale toegang.

Voorjaarsnota 2025

De sociale basis zijn alle vormen van ondersteuning die zonder indicatie beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld ondersteuning van buren, mantelzorgers, vrijwilligers of het financieel trefpunt. Het vangnet wordt gevormd door alle zorg en ondersteuning waar een indicatie voor nodig is. Dan gaat het bijvoorbeeld om een bijstandsuitkering of om huishoudelijke hulp. De lokale toegang verleent deze indicatie. De uitdaging voor de komende jaren is om het sociaal domein toekomstbestendig te maken. Essentiel is het versterken van de lokale toegang, versterken van de sociale basis en versterken van de inwoners. Meer laagdrempelige hulp moet zorgen voor snellere, betere en goedkopere ondersteuning en minder maatwerkvoorzieningen. Alle veranderingen in het sociale domein geeft de gemeente vorm langs vijf ontwikkellijnen: Vitaal deelnemen Dit betreft de ondersteuning die geboden wordt aan volwassen inwoners om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Wettelijke kaders voor deze lijn: Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet publieke gezondheid (Wpg), Wet langdurige zorg (Wlz), Woningwet. Gezond en veilig opgroeien Deze lijn beslaat de ondersteuning die aan alle gezinnen, kinderen en jongeren geboden wordt om veilig en gezond op te groeien. Wettelijke kaders van deze lijn: Jeugdwet, Wet Passend Onderwijs, Leerplichtwet, Wet publieke gezondheid (Wpg).

Beschermd thuis Dit omvat de ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en/of psychosociale problemen. Wettelijk kader van deze lijn: Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), Wmo. Integratie en vluchtelingen Dit betreft de ondersteuning die geboden wordt aan mensen die in onze gemeente integreren. Wettelijk kader van deze lijn: Wmo, Wet Inburgering en Spreidingswet. De dagelijkse basis op orde Ondersteuning die geboden wordt aan inwoners om het dagelijks leven op orde te hebben of te krijgen. Wettelijk kader van deze lijn: Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. 2.1 Externe ontwikkelingen Hervormingsagenda jeugd Vanuit de hervormingsagenda jeugd wordt ingezet op het zo dichtbij mogelijk organiseren van de zorg en ondersteuning voor jeugdigen. In 2028 is dit proces afgerond. Het doel hiervan is jeugdigen zo lang mogelijk in de eigen omgeving te ondersteunen. Op gemeentelijk niveau zijn vijf basisfuncties benoemd voor de lokale uitvoering: oog houden voor een veilige leefomgeving, tijdig signaleren van de vraag, handelen vanuit een brede blik, leren en verbeteren en het vinden van bereikbare en toegankelijke hulp. Dit vraagt een integrale aanpak op lokaal niveau, waarbij een koppeling gelegd wordt tussen voorliggende

Voorjaarsnota 2025

voorzieningen zoals maatschappelijk werk (op school) en het consultatiebureau, het sociaal loket en geïndiceerde jeugdhulp. Arbeidsmarktsituatie Er is sprake van een gespannen arbeidsmarkt, waardoor het moeilijk is om goed gekwalificeerd personeel te werven. Dit geldt zowel voor de zorg en welzijnsaanbieders als voor de gemeente zelf. Decentralisatie en extramuralisering zorg De decentralisatie van de jeugdzorg en de extramuralisering van de GGZ en de ouderenzorg wordt verder doorgevoerd. Daardoor wonen jeugdigen en volwassenen met een zorgvraag steeds langer zelfstandig thuis. Vanuit inwoners en partners krijgen de gemeente signalen dat de problematiek van de zelfstandig wonende jeugdige en volwassene met zorg- en ondersteuningsvraag, steeds verder toeneemt in aantal. De problematiek wordt ook complexer. Een effect is meer Wmo aanvragen om het langer

thuis wonen mogelijk te maken en meer eenzaamheid onder de groep inwoners die langer thuis wonen.

Abonnementstarief De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn & Sport heeft laten weten dat de invoeringsdatum van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo opschuift naar 1 januari 2027. Decentralisatie beschermd wonen naar beschermd thuis uitgesteld naar 2026. De decentralisatie van beschermd wonen is wederom uitgesteld van 2025 naar 2026. Doel van de decentralisatie is om inwoners met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving op te vangen en te ondersteunen. Vanaf 2026 worden alle gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering en financiering van beschermd wonen. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk programma van de ministeries van J&V en VWS en de VNG, waarin nauw samengewerkt wordt met de partners in het veld. Het programma loopt tot 2030. De jeugdbescherming moet effectiever en slimmer worden georganiseerd. De planning hiervoor is vijf tot tien jaar. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de lokale toegang. Vanuit de regionale samenwerking werken we mee aan deze ontwikkeling. De kern is dat gezinnen en kinderen beter en sneller worden geholpen. Daarbij wordt toegewerkt naar één vast gezicht vanuit de lokale uitvoering die hulp verleent aan een gezin. Indien nodig betrekt deze regievoerder een professional vanuit het op te richten regionale veiligheidsteam.

In dat veiligheidsteam zijn de functies van de gecertificeerde instellingen (GI), Veilig Thuis (VT) opgenomen. Wet van school naar duurzaam werk Naar verwachting treedt per 1 januari 2026 de Wet van school naar duurzaam werk in werking. De gemeente wordt door middel van deze wet gestimuleerd om vanuit de participatiewet eerder aan te sluiten bij de scholen om jongeren waar nodig eerder te ondersteunen richting een (leer)werkplek. Op dit moment is de wet nog in ontwikkeling. We volgen we de ontwikkelingen en bereiden ons voor waar mogelijk. Toename mentale problematiek jongeren De Gezondheidsmonitor Jeugd 2024 laat een toename van mentale problemen bij jongeren zien, zoals stress en posttraumatische stressstoornissen. De oorzaak is nog altijd (gedeeltelijk) de nasleep van COVID-19 en druk door sociale en economische

Voorjaarsnota 2025

omstandigheden. Het effect voor de gemeente zijn meer aanvragen voor (ondersteuning en aanbod) Wmo en Jeugdwet en meer langdurige en gespecialiseerde aanvragen. Arbeidsmarktregio Midden Gelderland / Regionale Sociale Dienst RSD Door de krapte op de arbeidsmarkt ontstaan er kansen om inwoners met een aanzienlijke afstand tot de arbeidsmarkt toch aan een baan te helpen. Om dit mogelijk te maken, wordt zowel binnen de arbeidsmarktregio als samen met de RSD hard gewerkt aan het aanbieden van passende trajecten voor deze mensen. In de huidige arbeidsmarkt stijgt het gevraagde opleidingsniveau voor banen, waardoor de afstand tot werk voor werkzoekende inwoners steeds groter wordt. Om deze afstand te overbruggen, wordt in de regio actief samengewerkt tussen partijen zoals Scalabor, het bedrijfsleven, scholen, sociale diensten en het Werkgeversservicepunt (WSP). Samen zetten zij zich in om trajecten te creëren die aansluiten bij de behoeften van werkzoekenden. De eerste resultaten zijn al zichtbaar. Dit vraagt echter om een grote inzet van lokale beleidsadviseurs, die vanuit de verschillende regio’s de samenwerking versterken en inspelen op de plaatselijke behoeften.

Digitalisering en technologie Steeds meer inwoners wensen een digitale toegang en/of geautomatiseerde aanvraagprocedures en -beoordelingen. Dat is mogelijk bij enkelvoudige aanvragen en nog niet in onze gemeente mogelijk. De technologische ondersteuning thuis en in de zorg wordt steeds meer ingezet in Nederland. Denk aan E-health: smartphones gebruiken om bijvoorbeeld een time-out nemen (bij huiselijk geweld) en telemonitoring voor ouderen. Het verhoogt de zelfredzaamheid van inwoners en ondersteunt langer thuis wonen en het levert (in vergelijkbare gemeenten) structurele besparingen op. In onze gemeente worden deze digitale toepassingen nauwelijks toegepast. 2.2 Wat willen we bereiken? Uiteindelijk gaat het erom dat in 2040 al onze inwoners positieve gezondheid en kwaliteit van leven ervaren en dat het dan passende ondersteuning- en zorgstelsel betaalbaar blijft. Positieve gezondheid betekent met name dat inwoners zich goed voelen en dat ze de koers van hun eigen leven kunnen bepalen, ondersteund door de kracht van de samenleving en, waar nodig, door laagdrempelige zorg en kortdurende (welzijns-) voorzieningen. Het model positieve gezondheid dient als uitgangspunt. Gezinnen, kinderen en jongeren ondersteunen bij het lichamelijk en psychisch gezond opgroeien in een veilig leefmilieu. Met als uitgangspunt: zo licht als het kan en zo zwaar als het nodig is.

Dit doet de gemeente door in samenwerking met professionele partners op preventie in te zetten binnen een dekkend zorgnetwerk. Een voorbeeld in het kader van preventie is het inzetten van de voorziening “ontmoeten+”. Mensen met psychische of sociaal-maatschappelijke problemen zijn volwaardig onderdeel van onze samenleving. Dit draagt bij aan voorspoedig herstel en het afnemen van problemen. Voorwaarden hiervoor zijn veilig en betaalbaar wonen, in of dicht bij de eigen woonplek, passende begeleiding en ondersteuning, zinvol werk, voldoende inkomen, een veilige en gezonde leefomgeving en een welwillende samenleving.

Voorjaarsnota 2025

We stimuleren nieuwkomers om mee te doen in de maatschappij. De achterstand op dit punt is onderkend er moet dus waar mogelijk actie ondernomen worden. Door het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal, door een thuis te hebben, te participeren op werkgebied en op sociaal vlak deel te nemen in de maatschappij, vindt snelle juiste integratie plaats. Hierbij creëert de gemeente draagvlak bij de nieuwkomer en zijn omgeving. Uit de inwonerraadpleging over vluchtelingenopvang bleek dat inwoners uit de Liemers en vluchtelingen het vaak eens zijn over wat er nodig is om goed samen te leven. Dit sluit aan bij wat wij als gemeenten (Duiven, Westervoort en Zevenaar) belangrijk vinden. De uitkomsten van de PWE-raadpleging bevestigen dat. Onze aanpak hiervoor richt zich op taal, werk, integratie en acceptatie in de samenleving. 2025/2026 gebruiken we de resultaten on onze duurzame visie te maken en onze plannen te verbeteren. Zo werken we aan beter beleid voor de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders in de Liemers. Het vergroten van de (financiële) weerbaarheid van onze inwoners, zodat iedereen in staat wordt gesteld volop mee te doen in de samenleving. De kracht van het verenigingsleven Voor de komende jaren is het belangrijk om het sociaal domein toekomstbestendig te houden. Het verenigingsleven speelt daarbij een belangrijke rol.

Het zorgt voor een breed en hecht netwerk voor inwoners dat bescherming kan bieden tegen veel sociale problematieken. Verenigingen kunnen, met lokale kennis en toegang, zorgen voor laagdrempelige hulp en daardoor bijdragen aan snellere, betere en goedkopere ondersteuning en minder maatwerkvoorzieningen. 2.3 Wat gaan we daarvoor doen De gemeente gaat (rekening houdend met de externe ontwikkeling en met het te kiezen scenario) alle veranderingen in het sociaal domein onder de bekende noemer van Samen Sterk vormgeven. Om alle veranderingen (het herijken van het sociaal domein) voor de komende jaren inhoudelijk richting te geven zijn leidende principes opgesteld (zie paragraaf 2.1). Het toepassen van deze principes gaat leiden tot het gewenste resultaat: onze inwoners ervaren positieve gezondheid en kwaliteit van leven en het dan passende ondersteuning- en zorgstelsel is betaalbaar voor de gemeente. In het kader van Samen Sterk is er gekozen voor de onderstaande speerpunten en deze worden opgavegericht, geprioriteerd en in samenhang opgepakt: 1. Realiseren van een sterke lokale toegang Door de toegang te versterken en deze toegankelijker en effectiever te maken voor inwoners van 0 tot 100 jaar, worden mensen sneller geholpen én is er minder doorstroom naar duurdere geïndiceerde zorg. Het betreft hier alle levensdomeinen en dat vereist en versterkt integraal werken.

Hier werken we aan door de breed uit te vragen bij inwoners met een hulpvraag en door regionaal afgesproken methodieken in te voeren. We onderzoeken hoe geïndiceerde lichtere vormen van hulpverlening als algemene voorziening mogelijk gemaakt kunnen worden. Daarnaast wordt het model / de structuur voor de sterke lokale toegang vastgesteld, hierin wordt de regionale aansluiting op regionaal werkende teams (het Regionale Expertise Team en het Regionale Veiligheidsteam) meegenomen.

Voorjaarsnota 2025

Landelijk en regionaal wordt in het kader van het normaliseren onderzocht welke jeugdhulp bij “het leven” hoort. De gemeente volgt dit onderzoek en neemt zo nodig actie. Er is een uitspraak gedaan over de verdeling en taakstelling per gemeente in de regio over bouwen van woningen voor de doelgroep beschermd wonen. Toegang tot deze producten is onderdeel van de brede vraagverheldering. Meldingen door partners in het kader van vroegsignalering zijn ook onderdeel van de brede vraagverheldering. In het kader van het toezichtonderzoek “Toezicht Sociaal Domein”, 17 januari 2025, zijn aanbevelingen geformuleerd, waaronder het versterken van onze toegang en de voorliggende voorzieningen. Inmiddels is een eerste werksessie gehouden en is een werkgroep geformeerd, bestaande uit inwoners, maatschappelijke partners en gemeente, om de aanbevelingen te vertalen naar concrete acties die moeten leiden tot resultaten in 2026. 2.Inwoners versterken De kracht van de samenleving zit in het “omzien naar elkaar”. Inwoners helpen elkaar in de vorm van burenhulp, mantelzorg en vrijwilligerswerk. De gemeente wil de inwoners ondersteunen in het “omzien naar elkaar” en toetst hiervoor in de pilot Blijfwijk de geselecteerde methoden. De geschikte methode zal vervolgens gemeente breed worden toegepast. De zorg staat onder druk.

We maken inwoners daar meer van bewust, zij begrijpen dat er daardoor meer beroep op elkaar moet worden gedaan. We werken toe naar gedragsverandering. We zorgen ervoor dat werkzoekenden en arbeidsongeschikten mee kunnen doen in de maatschappij. Onlangs hebben we het Activerend werk opnieuw onder de aandacht gebracht, we streven naar een toename in deelnemers. In de regio zoeken we naar de mogelijkheden om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt toch kansen te bieden. We zorgen voor de uitbreiding van beschutte werkplekken en hebben extra aandacht voor schoolverlaters. Voor nieuwe Nederlanders is duidelijk welke instelling welke taak heeft in de inburgering en zijn er duidelijke prestatieafspraken over de ondersteuning van statushouders. We verwachten eind 2026 de eerste resultaten van het MDT. We verwachten voor de gemeenten Duiven en Westervoort samen ongeveer 100 jongeren geholpen te hebben waarbij de focus op mentale gezondheid ligt. In het kader van de digitalisering is onderzocht of (een deel van) de hulpaanvragen (WMO, Jeugd, W&I) van de inwoners op een digitale wijze afgehandeld kunnen worden. Een keuze is gemaakt met welke hulpaanvragen te beginnen.

Verder wordt een verkenning uitgevoerd of het inzetten van technologische voorzieningen (zoals E-health) en digitalisering van aanvragen bij het Sociaal Loket, naast of in plaats van bestaande voorzieningen, effectief en efficiënt kunnen worden ingezet. De sociale basis (alle vormen van ondersteuning waar geen indicatie voor nodig is, zie de

Voorjaarsnota 2025

blauwe bol in de illustratie bij de inleiding), kent elkaar en er is een gezamenlijk plan ontwikkeld en in uitvoering om preventief te kunnen inzetten op de doelgroep ouderen. Het instrument voorzorgcirkels is getoetst op een efficiënt en effectief gebruik. 3. Werken volgens de bedoeling Deze tijd van (autonome) opeenvolgende ontwikkelingen in het Sociaal Domein, zoals: de toenemende vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt, de toename van het gebruik van voorzieningen, de veranderende samenstelling van huishoudens en de druk op de woningmarkt gecombineerd met bezuinigingen van rijkswege, maakt dat we ons als gemeente Duiven geconfronteerd weten met de opgave: “Meer doen met minder”. Een herijking is noodzakelijk willen we een houdbare samenleving met elkaar beleven. Dat betekent als gemeente keuzes maken in wat de gemeente moet doen. Dat betekent ondersteunen waar nodig en laten gaan als de inwoners het prima zelf redden. Integraal werken en maatwerk leveren en ook lef tonen om ook nee te durven zeggen. En het herijken vraagt niet altijd om geld injecties. Inwoners (en raden) worden nadrukkelijk betrokken en geïnformeerd over de rol, positie en aanpak van de gemeente in het “werken volgens de bedoeling”. Het versterken van de inwoners in het “omzien naar elkaar” is een vanzelfsprekendheid.

Om het bovenstaande te kunnen bereiken vraagt dit van de ambtelijke organisatie 1Stroom anders werken. Een integrale aanpak afdeling overstijgend is nodig op beleids-, project- en uitvoerend niveau. En er moet gericht gewerkt gaan worden om de juiste methoden te kiezen en te gaan gebruiken om het “omzien naar elkaar” te versterken. Asielopvang Het faciliteren van 270 duurzame opvangplaatsen voor nareizigers. Hierbij gaat het in de basis om een veilige, sociale en fysieke leefomgeving voor bestaande en nieuwe bewoners. Per 1 juli 2025 moet de Liemers volgens het verdeelbesluit van 20 december 2024 van minister Faber-van de Klashorst 532 asielopvangplekken leveren. Zoals bekend wil het kabinet regels om ervoor te zorgen dat er minder vluchtelingen naar ons land komen. Die zijn er voorlopig nog niet. Tot die tijd werken wij in de Regio Arnhem met andere gemeenten, provincie Gelderland en COA aan de realisatie van de opgaven voor opvang en huisvesting. In 2025-2026 wordt nader gekeken naar de mogelijkheden voor andere asielopvang zoals het (gedeeltelijk) verplaatsten van de hotelopvang. 2.4 Wensen/Keuzemogelijkheden De bovengenoemde speerpunten zijn ombuigingen binnen het sociaal domein en passen daarmee binnen de opgave die er nu ligt richting het zogenoemde ravijnjaar en verder.

Door deze speerpunten om te zetten in activiteiten gaat het Sociaal Domein op diverse manieren effectiever werken en daardoor geld besparen. Dit gaan we doen door onder andere het toepassen van een brede vraagverheldering in hele sociale domein (de sociale basis, lokale toegang en vangnetten), zowel in de Jeugdhulp, Volwassenzorg als binnen Werk en Inkomen. Daarmee zorgen we ervoor dat er in de hele keten van gemeente, aanbieders, partners in de sociale basis én inwoners dezelfde taal wordt gesproken en dus dezelfde definities worden gebruikt. Hierdoor bundelen we diverse

Voorjaarsnota 2025

triage-momenten. Er kan op basis van één gesprek al passende hulp aan de inwoner worden geboden. Zo licht mogelijk en zwaarder waar nodig (onderdeel van het speerpunt realiseren van een sterke lokale toegang). Door deze efficiëntere en effectievere keuze van passende hulp op basis van de behoefte van de inwoner (speerpunt werken volgens de bedoeling) wordt de inwoner sneller en beter geholpen en is daardoor meer tevreden. Doordat inwoners sneller zijn geholpen en er minder stappen zijn tot deze hulp levert het een behoorlijke besparing op. Door het omzien naar elkaar te versterken (speerpunt inwoners versterken) zorgen we ervoor dat inwoners elkaar gaan helpen/ondersteunen en dat inwoners initiatieven starten. Daarmee zorgen we voor een behoorlijke vermindering van zorgkosten en voor meer betrokkenheid van en bewustwording bij de inwoners als het gaat om de positie van de gemeente. 2.4.1.a Op weg naar een blijvend betaalbaar zorgstelsel Elk van de bovengenoemde speerpunten draagt bij aan de opgave om het zorgstelsel blijvend betaalbaar te maken. Het realiseren van deze speerpunten vraagt om investeringen, kosten voor de baten. Om deze opgave uit te kunnen voeren is (tijdelijk) extra inzet nodig (in de jaren 2026,2027 en 2028) van: a. een ervaren senior consulent, ter ondersteuning van het werken volgens de bedoeling b.

van een wijkwerker; ten behoeve van het omzien naar elkaar (sterke inwoners) c. van een ervaren proces-ontwerper/veranderaar; ten behoeve van de implementatie van een sterke lokale toegang Wat het de gemeente aan besparing gaat opleveren aan minder geïndiceerde zorg is nu niet in een businessplan te duiden. We willen ons een taakstelling opleggen en onderstaande besparingen jaarlijks minimaal realiseren, waarbij we voorzichtig inzetten. Voor 2026 is het afhankelijk van het moment van starten of we in dit jaar ook al gelijk een besparing kunnen realiseren. De baten en lasten van deze opgave: Op basis van de gegevens 2024 bedraagt de geïndiceerde zorg in Duiven afgerond € 15.000.000. De verwachting is dat met deze investeringen vanaf 2027 een percentage van minimaal 2% wordt bespaard. Dit loopt door naar een besparing van minimaal 6% vanaf 2030. Jaar Baten Lasten

2026 €0 € 200.000

2027 € 300.000 € 200.000

2028 € 600.000 € 200.000

2029 € 750.000 €0

2030 € 900.000 €0

2031 € 900.000 €0

We gaan er vanuit dat de inzet van tijdelijke aard is om de speerpunten te realiseren en te borgen in de werkwijzes in het sociaal domein. De lasten zijn derhalve incidenteel geld (per jaar). De gevraagde inzet realiseert mede de aanbevelingen zoals ze zijn opgenomen in het rapport Toezicht Sociaal Domein zoals eerder genoemd en zorgt voor invulling van genoemde externe ontwikkelingen. Het monitoren van deze opgave wordt onderdeel van de monitor Sociaal Domein. 2.4.1.b. Jeugdhulpexpertise in de kinderopvang

Voorjaarsnota 2025

Het aantal peuters en kleuters met een complexe ondersteuningsbehoefte in de gemeenten Duiven en Westervoort neemt toe. Dit leidt tot wachtlijsten bij gespecialiseerde jeugdhulpaanbieders en dit vergroot de druk op de kinderopvanggroepen. Hierdoor krijgt een toenemend aantal kinderen niet de ondersteuning die zij nodig hebben. Vanuit de gedachtegang van de herijking van het Sociaal Domein wordt voorgesteld om jeugdhulpexpertise als voorliggende voorziening beschikbaar te stellen voor de kinderopvang. Hierdoor kunnen meer kinderen de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben, wordt de druk op de kinderopvanggroepen verlaagd en kunnen hoge kosten voor geïndiceerde individuele jeugdhulp worden voorkomen. Vanaf oktober 2025 kan een tweejarige pilot worden gedraaid op één kinderopvanglocatie in de gemeente. Voor € 45.000 per jaar is een jeugdhulpmedewerker van Youké 12 uur per week beschikbaar om voorliggend (zonder beschikking) en op maat de specialistische expertise te bieden die nodig is om ieder kind van een passend aanbod te voorzien. De inzet van deze jeugdzorgwerker kan variëren van consultatie tot meer intensieve ondersteuning van het kind binnen de groep en coaching van de pedagogisch medewerker. Daarnaast behoort kortdurende opvoedondersteuning van ouder(s)/verzorger(s) in de thuissituatie, gericht op optimale ontwikkelingsstimulering van het kind, tot de mogelijkheden.

Voor 2025 (oktober, november en december) is een budget van € 11.250 nodig. Dekking voor deze pilot vinden we in de besparing die dit oplevert in de individuele voorzieningen Jeugd begeleiding. Hiervoor benodigd budget vanaf 2026 is meegenomen in de formats voor de bezuinigingen. Verwacht wordt dat de pilot leidt tot de volgende opbrengsten: 1. Besparingen op zwaardere jeugdhulptrajecten door vroegsignalering en preventie 2. Verminderen van gespecialiseerde (en duurdere) zorg door kinderen met lichte en matige ondersteuningsbehoeften in de kinderopvang passende zorg te bieden 3. Efficiënter gebruik van middelen door samen te werken tussen kinderopvang, jeugdhulp en gemeenten. Gemeente Arnhem ziet sinds pilotjaar 1 (nu 8 jaar geleden) een afname van 80% van het aantal aanvragen voor geïndiceerde jeugdhulp voor deze doelgroep. Verwacht wordt daarom dat de pilot een besparing van kosten voor jeugdhulp met zich meebrengt minimaal ter hoogte van de investering. 2.4.1.c Sociaal loket Inzetten bestemmingsreserve Beschermd wonen beschermd thuis versterken sociaal loket 2025 en verder. In het kader van decentralisatie Beschermd wonen, beschermd thuis 2026 worden voorbereidingen getroffen om het sociaal loket zodanig in te richten dat ook aanvragen beschermd wonen kunnen worden verwerkt. Dit vraagt een extra inzet van de consulenten volwassenzorg.

Voorgesteld wordt om € 27.000 van de bestemmingsreserve beschermd wonen, beschermd thuis in te zetten voor deze versterking voor het jaar 2025. En € 55.000 voor de jaren 2026 tot en met 2028 beschikbaar te stellen voor de versterking 0,5 fte van de formatie consulenten volwassenzorg. Dit budget zal jaarlijks worden aangepast met de indexering die de gemeente hanteert. Deze gelden worden overgemaakt naar 1Stroom en kunnen ook uit de bestemmingsreserve worden voldaan. 2.4.1.d Ondersteuning voorliggende voorzieningen

Voorjaarsnota 2025

Daarnaast wordt gevraagd om voor 2025 € 100.000 en voor 2026 en 2027 ieder € 150.000 uit deze bestemmingsreserve beschermd wonen beschikbaar te stellen voor het ondersteunen van voorliggende voorzieningen bij het steeds zwaarder worden van de zorgvraag (o.a. GGZ) die ontstaat in de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. De incidentele middelen worden gebruikt voor het ondersteunen van voorliggende voorzieningen. Doordat mensen met psychische kwetsbaarheid langer thuis wonen, neemt de kans op mensen met verward gedrag toe. Grotere inzet van zorgbemiddeling en bemoeizorg is noodzakelijk om snel hulp in te zetten en grotere problemen te voorkomen op het vlak van zorg en openbare orde en veiligheid. Het ontwikkelen van een time-out voorziening voor mensen met verward gedrag, die kortdurende uit de thuissituatie weg moeten om te de-escaleren, zorgt ervoor dat mensen langer thuis kunnen wonen. Omdat de hulpvraag steeds zwaarder wordt is het noodzakelijk dat GGZ expertise (psychiater, sociaalpsychiatrisch verpleegkundigen) beschikbaar wordt gesteld in de wijk. Met als doel consulenten en bemoeizorgers te ondersteunen bij de aanpak voor mensen met verward gedrag. GGZ-ondersteuning bij de herstelacademie Connection door psychiater of sociaalpsychiatrisch verpleegkundige, is nodig omdat de hulpvraag ook hier erg ingewikkeld wordt.

GGZ expertise wordt toegevoegd aan welzijnswerkers van Santé zodat zij kunnen reageren op mensen met verward gedrag. Hierbij komen de eerdere claims op de bestemmingsreserve beschermd wonen te vervallen. 2.4.1.e Wijkhuis van Droo Met toegangscontrole en camerabewaking sociale veiligheid verbeteren in Wijkhuis van Droo Vanwege eerder gemelde problematiek met doelgroepen onderling is zonebeperking in toegang noodzakelijk evenals camerabewaking. Camerabewaking moet voldoen aan het geldende protocol om de privacy te borgen en beelden kunnen alleen na een incident door politie en / of handhaving na goedkeuring burgermeester gevorderd worden. Deze kosten betreffen een investering. Meerkosten zouden in de huur verwerkt moeten worden. Voor de realisatie is een krediet nodig van € 52.000. De kapitaallasten zijn bij een rentelast van 2% en een afschrijving in 10 jaar € 6.240. Realisatie van dit project zal in het najaar 2025 plaatsvinden. Het voorstel is om deze extra kosten via de huur terug te vragen. De aanvullende abonnementskosten voor cameratoezicht en elektronische toegangscontrole bedragen € 6.025 per jaar. 2.4.1.f Overige activiteiten Het implementeren van het “data gedreven werken” gaat bijdragen aan het monitoren van de te bereiken resultaten en effecten.

De behoefte van Raad, College, directie, managers, beleidsadviseurs, consulenten, kwaliteitsmedewerkers is in beeld gebracht en vertaald naar werkende monitors en/of dashboards. (Een plan van aanpak is beschikbaar). Let op het “data gedreven werken” wordt uitgevoerd op 1Stroom niveau en wordt ook geraakt door het herijken. 2.5 Welke externe partijen dragen hieraan bij BVO-DRAN Als gevolg van gestegen brandstofprijzen en hogere cao-lonen stijgt de bijdrage van Duiven aan vervoersorganisatie BVO-DRAN (beter bekend onder de naam Avan). Vanuit de transformatieagenda Samen Sterk wordt ingezet op het versterken van het aanbod van vervoer in de sociale basis zodat minder vervoer vanuit het sociale vangnet (Avan) nodig is. Met name Graag Gedaan en de Plusbus zijn belangrijke vormen van vervoer in de sociale basis. Deze voorzieningen zijn voorliggend aan het duurdere BVO-DRAN. Als een inwoner

Voorjaarsnota 2025

een scootmobiel als vervoersvoorziening heeft, dan zien we dat ook als voorliggend voor de kortere afstanden. Betreffende inwoner heeft dan minder kilometers ter beschikking als er een indicatie is voor de BVO-DRAN. Dat wordt dan in mindering gebracht op de vervoerspas van AVAN/op de duurdere vervoerskosten. MGR De MGR is een Modulaire Gemeenschappelijke Regeling die verantwoordelijk is voor het inrichten en uitvoeren van de aanbestedingen van de regionale zorg en de inkoop en contractering van bovenregionale zorg. Zij dragen zorg voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördineren volwasseneducatie. Daarnaast geven zij vorm en inhoud aan het werkgeverschap voor SW-medewerkers en plaatsen zij werkzoekenden bij werkgevers uit de omschreven doelgroepen. De MGR voert sinds 2022 het contractbeheer en contractmanagement van inburgeringstrajecten uit. VGGM Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) werkt voortdurend aan publieke veiligheid en gezondheid. De VGGM is de wettelijk aangewezen hulporganisatie voor onder meer volksgezondheid en veiligheid. De VGGM beschikt over de kennis en ervaring waar de gemeente Duiven niet over beschikt en ambtelijk niet structureel kan aantrekken. Ze verzorgen onder andere het vaccinatiebeleid, geven voorlichtingen op het gebied van gezondheid, denken mee over gebiedsinrichting, etc.

Momenteel heeft de VGGM, waaronder de GGD valt, te kampen met problemen die in de tijd van corona zijn opgeschoven. Santé Partners Santé Partners is een belangrijke lokale partner die o.a. maatschappelijke werk en het opbouwwerk verzorgt. Samen met MEE zijn deze organisaties onmisbaar in de realisatie van een betere toegang. Er wordt daarnaast samengewerkt met lokale belangenbehartigers zoals wijkraden en wijkverenigingen in de gemeente Duiven. 2.6 Wat gaat het kosten

Saldi 2025-2029 programma 2 Maatschappij Saldi 2025-2029 programma 2 Maatschappij I/ S

2025

2026

2027

2028

200,000

-300,000

-600,000

55,000

2029

Speerpunten Poort voor de poort Wensen/Keuzemogelijkheden a

Op weg naar een blijvend betaalbaar zorgstelsel

Jeugdhulpexpertise kinderopvang

11,250

Individuele voorzieningen jeugdbegeleiding

-11,250

Sociaal loket

27,000

55,000

Ondersteuning voorliggende voorzieningen

100,000

150,000

Dekking BR Beschermd wonen

-127,000

-205,000

-55,000

Wijkhuis van Droo

6,240

-750,000

6,240

Voorjaarsnota 2025

Wijkhuis van Droo

-6,240

Wijkhuis van Droo

6,025

Autonome ontwikkelingen: a

Wmo hulpmiddelen

45,000

49,000

Wmo vervoersvoorzieningen

20,000

Maatwerkvoorziening Wmo

200,000

Huishoudelijke hulp

14,000

Subsidies Maatschappelijke ondersteuning

85,000

Individuele voorzieningen Jeugd

470,000

Onderwijsachterstanden

512,514

461,263

SPUK Onderwijsachterstanden

-512,514

-461,263

Wet Inburgering

501,705

SPUK Inburgers

-501,705

Bemoeizorg

35,000

Dekking BR Beschermd wonen

-35,000

VGGM

192,000

256,000

Doelgroepenvervoer

-45,000

92,000

173,000

Dekking BR Doelgroepenvervoer

-92,000

-173,000

RSD

544,000

540,000

134,000

130,000

223,000

m Uitkeringen

830,000

m SPUK uitkeringen

-890,000

Beschermd thuis

-253,000

Storting BR Beschermd thuis

253,000

Veilig thuis

51,000

90,000

MGR

-92,000

-158,000

-177,000

-215,000

-245,000

100,000

Bibliotheek Aanbesteding onderhoud groen, vegen en onkruidbestrijding

220,000

Aanbesteding sportveldenonderhoud

35,000

Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting

70,000

Regionaal Integraal Huisvestingsplan VO

15,000

1,800

Definitiefase Heerenmaten/Zonegge

72,000

8,640

w Schoonmaak Triominos

55,000

Huurovereenkomst DVV

-5,000

Achterstallig onderhoud Ogtent

180,000

Uitwerking zaalcapaciteit

25,000

2,156,000 2,113,465

1,388,465

1,046,465

759,465

Totaal Programma 2

256,000

waarvan incidenteel

82,000

42,000

-277,000

-615,000

-995,000

waarvan structureel

2,074,000

2,071,465

1,665,465

1,661,465

1,754,465

Voorjaarsnota 2025

2.5.1 Autonome financiële ontwikkelingen 2.5.1.a + b Wmo hulpmiddelen en vervoersvoorzieningen De afgelopen drie jaar is er gemiddeld € 231.000 per jaar besteed aan hulpmiddelen Wmo. In 2024 is er € 250.000 uitgegeven aan hulpmiddelen Wmo. De komende jaren zullen de kosten toenemen vanwege de vergrijzing en de noodzaak langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Om de verwachte kosten van € 250.000 te dekken, is een budgetbijstelling van € 45.000 nodig in 2025, en vanaf 2026 € 49.000. De afgelopen vijf jaar is € 371.000 per jaar besteed aan vervoersvoorzieningen. In 2024 is er € 401.500 uitgegeven aan vervoersvoorzieningen. De kosten per jaar verschillen. Dit komt doordat vanuit deze kostensoort ook autoaanpassingen worden betaald. De hoogte van deze kosten zijn afhankelijk van het aantal aanvragen. Tevens worden de scootmobielen uit deze kostensoort betaald. Deze prijzen zijn in 2025 met +3,5% geïndexeerd. In 2025 is € 357.000 begroot voor de vervoersvoorzieningen. Dit bedrag is niet toereikend om de verwachte kosten mee te dekken. Om de verwachte kosten te dekken is € 20.000 structureel extra nodig. 2.5.1.c Maatwerkvoorziening Wmo Door de stĳging van de lonen binnen de zorg en daarmee ook de kosten, moet de gemeente een indexering toepassen voor Wmo volgens de systematiek van de Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duiven&id=9ff26a0f-9718-4ba3-b23d-59258370ea90