3. 201580525 - IBOR_Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 d.d. 15-09-2022.pdf

Figuur 4.4: Onderhoudsbudget per woning Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 30 van 45

4.5

Berekende beheerkosten Op basis van de voormalige ambities (gemiddeld kwaliteitsniveau B) bestond er een tekort op het budget voor regulier en groot onderhoud van € 296.000. Zie voor verdere details figuur 4.5. Het tekort zien we met name terug op het onderdelen groen en wegen. Ook op overige onderhoudsgroepen zien we verschillende tekorten in vergelijking met de beschikbare middelen voor beheer. De budgetten komt voort uit de basis in beeld 2020. De budgetten zijn wel geactualiseerd, maar niet geïndexeerd. De werkzaamheden die de buitendienst uitvoert op gebied van beheer zijn niet meegenomen. Voorbeelden hiervan zijn het legen van afvalbakken, ondersteuning bij uitvoeringstaken op gebied van riolering, bebording, groen, wegen etc. Het wegvallen van deze taken bij de buitendienst kan zorgen voor een verhoging van de beheerkosten als deze bij derden worden ondergebracht.

Benodigde onderhoudskosten

Groen en bomen Spelen Straatmeubilair Wegen Civiele kunstwerken Verkeersvoorzieningen Openbare verlichting Straatreiniging Riolering en water Eindtotaal

Beschikbare middelen (excl. VAT)

Verschil

%

€ € € € € € € € €

1.309.000 84.000 31.000 1.455.000 83.000 108.000 231.000 491.000 517.000

€ € € € € € € € €

1.204.000 55.000 1.398.000 50.000 67.000 231.000 491.000 517.000

€ € € € € € € € €

-105.000 -29.000 -31.000 -57.000 -33.000 -41.000 -

92% 65% 0% 96% 60% 62% 100% 100% 100%

€

4.309.000

€

4.013.000

€

-296.000

93%

Figuur 4.5: Vergelijking beschikbare middelen met benodigde beheerkosten (regulier en groot onderhoud)2

Vervangingsinvesteringen Naast een budget voor het regulier en dagelijks onderhoud wordt er meerjarig budget beschikbaar gesteld voor het vervangen van o.a. speelvoorzieningen, riolering, wegen, groen en openbare verlichting. Daar waar deze investeringen in beeld zijn worden deze opgenomen in de meerjarenbegroting.

2 Figuur 4.5 wijkt af van het overzicht dat in de “Basis in Beeld” staat. Het schema is geactualiseerd en

aangescherpt. Zo zijn de benodigde beheerkosten naar boven of beneden bijgesteld op basis van de expertise van de gemeente Duiven en zijn tussentijds toegekende budgetten verwerkt. De beheerkosten voor het onderdeel wegen zijn daarnaast geïndexeerd naar het huidige prijspeil zodat er voldoende gereserveerd wordt voor het groot onderhoud. De kosten voor riolering worden gedekt uit het watertakenplan.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 31 van 45

5. Kosten beheer De kosten voor het beheer van de openbare ruimte bestaat uit reguliere onderhoudskosten en vervangingskosten met bijbehorende kapitaallasten. Door opgavegestuurd te gaan werken, worden de ambities meer leidend. Om stappen te maken op het gebied van de verschillende ambities is extra budget nodig bij zowel beheer als (her)inrichting.

5.1

Beheerkosten De gemeente Duiven ambieert niveau B (basisniveau) als kwaliteitsniveau van de openbare ruimte. In de voorjaarsnota van 2022 is er € 296.000 aangevraagd en toegekend. In de basis kunnen hiermee alle onderdelen in de openbare ruimte op B-niveau onderhouden worden met op een aantal accentgebieden een hogere beeldkwaliteit (figuur 5.1). Onderstaande budgetten vormen de basis voor de exploitatie. Hiermee is de basis op orde gebracht.

Centrum Begraafplaatsen Stationsgebied

Woongebieden

Bedrijventerrein Buitengebied

Groen - Beplanting Groen - Grassen Groen - Bomen

A B B

B B B

B B B

€ 625.000 € 457.000 € 227.000

Spelen

B

B

B

€

84.000

Straatmeubilair

B

B

B

€

31.000

Wegen - Gebiedsontsluitingswegen Wegen - Woonstraten Wegen - Voetpaden Wegen - Fietspaden Wegen - Halfverharding

B B B B B

B B B B B

B B B B B

€ € € € €

443.000 553.000 331.000 116.000 12.000

Kunstwerken

B

B

B

€

83.000

Verkeersvoorzieningen

B

B

B

€ 108.000

Openbare Verlichting

B

B

B

€ 231.000

Reiniging

A

B

B

€ 491.000

Riolering

B

B

B

€ 517.000

Totaal

€ 4.309.000

Figuur 5.1: Beheerambities/kosten beheer

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 32 van 45

5.2

Vervangingskosten Naast het budget voor regulier en groot onderhoud (in de exploitatiebegroting) is voor het vervangen van het bestaande areaal een vervangingsbudget nodig (vanuit de investeringsbudgetten). Theoretische vervangingsopgave In het rapport ‘Basis in Beeld’ is een theoretische raming gemaakt van de vervangingsopgave. De basis van deze raming gaat uit van de totale investeringswaarde van de gehele openbare ruimte. Deze wordt voor de gehele gemeente geschat op circa € 123 miljoen, dit is de berekende waarde wanneer het gehele areaal vervangen dient te worden. Als we er vanuit gaan dat de openbare ruimte gemiddeld 40 tot 50 jaar meegaat, dan zou er theoretisch gezien, gemiddeld € 2.354.000 aan vervangingsinvesteringen moeten plaatsvinden om de openbare ruimte tijdig te vervangen aan het einde van de levensduur. In onderstaande figuur is daarvoor de theoretische vervangingsbehoefte per onderhoudsgroep (kapitaalgoed) weergegeven. Hiervoor is de nota ‘Activerings- en afschrijvingsbeleid’ gehanteerd. In bijlage 2 is een overzicht hiervan opgenomen. Deze cijfers stellen ons in staat om de actuele vervangingsbehoefte op omvang te kunnen inschatten.

Onderhoudsgroep

Vervangingskosten

Groen Spelen Straatmeubilair Wegen Civiele Kunstwerken Verkeersvoorzieningen

€ € € € €

315.000 128.000 10.000 1.655.000 incidenteel 15.000

Openbare Verlichting

€

231.000

€

2.354.000

Eindtotaal

Figuur 5.2: Jaarlijkse vervangingskosten op basis van theoretische cyclische kengetallen

Riolering heeft een eigen financiering en is daarom in dit beleidsplan niet in beeld gebracht. Binnen rioleringsprojecten wordt ook vaak de bovenliggende openbare ruimte aangepakt en zodoende deels gefinancierd uit het rioleringsbudget. Dit heeft een effect op het benodigde budget voor vervanging van onderhoudsgroepen genoemd in figuur 5.2. Deze zullen voor met name wegen lager uitvallen.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 33 van 45

Vervangingsopgave o.b.v. leeftijd De levensduren verschillen per onderdeel in de openbare ruimte. De openbare ruimte van Duiven heeft geen gelijkmatige opbouw naar leeftijd en daarmee ook geen gelijkmatige verdeling naar vervangingsbehoefte. Zij is afhankelijk van de jaren waarin de openbare ruimte is aangelegd en eventueel tussentijds al grondig is vernieuwd. In figuur 5.3 is weergegeven hoe de vervangingsbehoefte van de Duivense openbare ruimte zich verhoudt tot de langjarige, theoretische vervangingscycli (zie figuur 5.2). De oranje stippellijn geeft deze weer. De figuur laat zien dat de vervangingsbehoeften voor de komende tien jaar (tot 2031) iets boven het langjarig gemiddelde liggen (€ 2.357.000 t.o.v. € 2.354.000). In figuur 5.4 zijn de vervangingsbehoeften in de genoemde periode per onderhoudsgroep (kapitaalgoed) weergegeven.

Figuur 5.3: Jaarlijkse vervangingskosten op basis van ouderdom (2022-2031)

Onderhoudsgroep

Gemiddeld

Groen Spelen Straatmeubilair Wegen Civiele Kunstwerken Verkeersvoorzieningen

€ € € € €

316.000 175.000 10.000 1.710.000 incidenteel 15.000

Openbare Verlichting

€

131.000

€

2.357.000

Eindtotaal

Figuur 5.4: Gemiddelde jaarlijkse vervangingskosten op basis van ouderdom (2022-2031)

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 34 van 45

In hoofdstuk 3 is beschreven dat er voor het vervangen van openbare ruimte momenteel beperkte middelen beschikbaar zijn. Bovenstaande vervangingsopgaven vragen een extra investeringsbudget van € 2.227.000 per jaar voor de komende tien jaar. Het is van belang de vervangingsopgave de komende jaren meer specifiek in beeld te brengen en deze programmatisch vast te leggen. Dit biedt een kans de gestelde ambities te hanteren. Daarnaast biedt het mogelijk om werk met werk te maken, bijvoorbeeld door aan te sluiten bij de energietransitie. Kapitaallasten De vervangingen moeten conform de regels van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) worden geactiveerd. De investeringen mogen volgens deze regels niet in één jaar worden afgeschreven, maar moeten op de balans van de begroting in jaarlijkse afschrijvingstermijnen worden afgeschreven. De investering wordt dus feitelijk over meerdere jaren uitgesmeerd. Wel moet rekening worden gehouden met oplopende kapitaallasten. Met een gemiddelde afschrijvingstermijn van 40 jaar valt een oplopende kapitaallast van € 89.000 tot € 791.000 te verwachten in de eerste 10 jaar. Op de langere termijn loopt de jaarlijkse kapitaallast op tot € 2,8 miljoen.

Figuur 5.5: Ontwikkeling jaarlijkse kapitaallasten (2022-2031)

5.3

Beheerkosten m.b.t. de ambities Naast het regulier en groot onderhoudsbudget is er ook extra budget benodigd voor de verschillende ambities. In hoofdstuk 3 is per ambitie globaal omschreven wat er nodig is op dit vlak. Invulling geven aan de ambities begint op organisatorisch niveau. In hoofdstuk 6 zijn de belangrijkste organisatorische veranderingen per ambitie in een schema weergegeven. Zo zijn er bijvoorbeeld nieuwe werkprocessen en beheerinstrumenten nodig, andere kennis en veranderingen in de samenwerking met andere afdelingen. Dit kost tijd en geld.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 35 van 45

Ook kunnen de ambities zorgen voor extra aanleg- en beheerkosten. Wat uiteindelijk specifiek benodigd is voor het realiseren van eerder beschreven ambities is afhankelijk van meerdere factoren en is niet elk jaar hetzelfde. Met het opstellen van het integraal beheerplan en daaruit volgende vervangingsbehoefte wordt met een wijkscan gekeken waar er kansen liggen en wat de kosten hiervan zijn. Verdere uitwerking en concretisering vindt plaats in de wijkuitvoeringsplannen. Ook wordt er gekeken waar er samenhang is met andere projecten. Het uitvoeringsprogramma’s klimaatadaptatie (investeringsprogramma), grondstoffen- en energietransitie en biodiversiteit (in de maak) sluiten aan op de ambities van het IBOR. Planning en werkzaamheden moeten afgestemd worden om zo effectief en efficiënt mogelijk te werken en elkaar te versterken. Er wordt multidisciplinair gedacht; waar en hoe kunnen zaken elkaar versterken en hoe kan een oplossing meerdere doelen bereiken. Wijzingen in b.v. het areaal door de opgaven waar we aan werken kunnen zorgen voor wijzingen in het beheerbudget en de verdeling van de budgetten. Een integrale afweging in beheerareaal en vorm, kwaliteitsniveau en onderhoudskosten is relevant om de onderhoudskosten beheersbaar te houden. Het wijzigen van één van de assets heeft altijd invloed op de andere.

Een integrale benadering zorgt voor goed eigenaarschap van de openbare ruimte voor nu en voor de toekomst.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 36 van 45

6. Wat gaan we anders doen Het Integraal beleidsplan openbare ruimte gaat uit van kwaliteitsniveaus in de openbare ruimte en diverse ambities op de thema’s zoals behandeld in hoofdstuk 2. Willen we dit beleid vertalen naar de praktijk, wat we zien in de openbare ruimte, dan moeten we een aantal stappen zetten op het gebied van onze organisatie. Het is daarbij belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze omschakeling niet van de ene op de andere dag is gerealiseerd. Het vereist een nieuwe manier van werken. Dit vraagt tijd en op sommige opgaven ook meer geld dan nu wordt uitgegeven. De onderstaande tabel geeft aan hoe het beheer de afgelopen jaren was georganiseerd en hoe we dit in de komende jaren op basis van dit IBOR gaan organiseren. Per ambitie is een overzicht gegeven van de belangrijkste veranderingen in beleid waar aan de organisatie op aangepast moet worden.

6.1

Basis op orde Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032

Meerjarig inzicht en raming van vervangingsbehoefte

Vervangingsinvesteringen voor kapitaalgoederen in de openbare ruimte worden voor afzonderlijke projecten aangevraagd.

We brengen meerjarig in beeld wat de vervangingsopgave voor alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte is. Bij de programmering van deze investeringen houden we ook rekening hoe zij aansluiten op de bredere, maatschappelijke ambities van onze gemeente.

Introductie van nieuwe instrumenten.

Ad hoc werkwijze. beheerconsequenties voor nieuwe openbare ruimte worden nog onvoldoende meegenomen in planvorming

Combineren van technische inspecties/ beeldkwaliteitsschouws en meldingen als ‘big data’

De beoordeling van de openbare ruimte gebeurt nu hoofdzakelijk op basis van technische inspecties en schouwrondes van beeldkwaliteiten. Meldingen over de openbare ruimte worden alleen nog gebruikt voor de oplossing van die meldingen zelf.

We werken een aanpak uit die voor meer beheerbewuste plannen gaat zorgen. We ontwikkelen hiervoor instrumenten, zoals een vernieuwd handboek openbare ruimte. We werken procesafspraken uit om plannen vroegtijdig te bespreken op de consequenties voor het toekomstig beheer. We gaan de meldingen van onze inwoners actief als ‘big data’ gebruiken bij de voorbereiding van zowel dagelijks, als groot onderhoud. We combineren de data met technische inspecties. We kijken hoe we ‘werk met werk maken’ kunnen benutten.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 37 van 45

Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode Budget voor vervanging en vernieuwing

Het groot onderhoud en de (incidentele) vervangingen worden bekostigd vanuit sectorale beheerbudgetten

Afwegingskader: Vervanging en vernieuwing

Nu zijn de vakdisciplines vaak leidend in de keuzes wat en wanneer er wordt aangepakt. Meestal is riool leidend.

Financiële strategie

Er is nog geen structureel budget beschikbaar voor vervangingen van kapitaalgoederen aan het einde van de levensduur.

Beleid voor beheer openbare ruimte

Voor ieder kapitaalgoed werkten we met verschillende, sectorale beleidsen beheerplannen, zoals het Beleidsplan Openbare Verlichting en het Beleidsplan Groen Niet alle data is compleet en wordt niet structureel geüpdatet.

Data op orde

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032 We gaan werken met een integraal meerjarenplan voor de vervanging en vernieuwing van openbare ruimte. Hierin worden zowel de onderhoudstechnische (vervangings)opgaven, als gewenste functionele verbeteringen bekostigd. Alle vervangingen worden conform de richtlijnen van het BBV geactiveerd. We stellen met behulp van tools als het ambitieweb (figuur 3.2) een afwegingskader op waarin staat welke disciplines en thema’s leidend zijn bij wanneer welke disciplines/thema’s leiden bij vervanging en vernieuwing. We stellen structureel budget beschikbaar voor het vervangen van kapitaalgoederen. De investeringen worden conform de richtlijnen van het BBV geactiveerd.

In navolging van dit integrale IBOR werken we ook de tactische beheerplannen uit in één integraal beheerplan Werkwijze implementeren waarin areaal, kwaliteit en geld periodiek worden herijkt om ze met elkaar in evenwicht te laten blijven.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 38 van 45

6.2

Betrokken inwoners Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode Beleidskaders

De uitgangspunten over waar inwoners wel/niet mogen meepraten, meebeslissen, e.d. zijn nog niet vastgelegd

Budgetten voor participatie

We besteden ons beheerbudget alleen aan de uitvoering van het onderhoud van de openbare ruimte.

Stimuleren en faciliteren inwonersparticipatie

Inwonersinitiatieven komen vooral tot stand via “Kleur uw buurt”. Deze worden waar nodig gefaciliteerd en ondersteund door de gemeente.

Communicatie en servicenormen

Beheerders zijn veel tijd kwijt aan het reageren op vragen en klachten van inwoners. De gemeente heeft een reactieve houding. Veel communicatie gaat nu digitaal via Fixi.

Er is onduidelijkheid bij inwoners en ambtenaren over het onderscheid tussen de reactietermijn van ontvangstbevestiging en de termijn van de inhoudelijke reactie.

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032 We gaan beleid uitwerken voor participatie in de openbare ruimte (Participatieplan / handreiking participatie). Dat wil zeggen per type project/maatregel vastleggen welke vorm op participatieladder er wordt gevolgd. We communiceren onze werkwijze helder naar inwoners. Er komt binnen het beheerbudget een apart budget beschikbaar voor het stimuleren en begeleiden van het zelfbeheer. Dit budget is bedoeld voor communicatie en materialen. De inzet wordt vooral gericht op stimuleren en enthousiasmeren. We gaan via bestaande voorbeelden meer laten zien, wat er mogelijk is aan mede- en zelfbeer. We maken meer gebruik van informatievoorziening op de websites en maken duidelijke afspraken met het KCC over waar informatie te vinden is (bijv. digitale versie van het IBOR) en wie de inwoners te woord staat. We vragen van inwoners om hun vragen en klachten om te zetten in ideeën en oplossingen. We zetten in op dialoog boven discussie. We zijn duidelijk en consequent in onze reacties en onderbouwen deze zorgvuldig. We maken een duidelijk onderscheid tussen verschillende reactietermijnen: eerste reactie, spoed en inhoudelijke reactie.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 39 van 45

6.3

Toekomstbestendig Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode Vergroten biodiversiteit

Groen heeft vaak een traditionele inrichting. Gemaaide gazons zijn bijvoorbeeld vaak de basis bij grasvegetatie. Bijdragen aan biodiversiteit worden ad hoc gedaan.

Openbare verlichting, mens en dier

Verlichting is gericht op verkeersveiligheid (ASVV). Er is geen expliciete aandacht voor het effect van openbare verlichting op flora en fauna en op sociale veiligheid.

Actief bijdragen aan Klimaatadaptatie

De aanpak van klimaatadaptatie binnen Duiven is vooral gericht op maatregelen door de gemeente zelf

We zetten waar mogelijk in op het afkoppelen van regenwater.

Circulariteit

We zetten waar mogelijk in op gebruik van het hergebruik van materialen en grondstoffen of gerecyclede materialen.

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032 We verkennen welke kansen er liggen voor biodiversiteit en wat de kosten en baten zijn van nieuwe toepassingen. Mogelijke uitbreiding van het totale groen en verbetering van de kwaliteit. Mogelijke toepassingen zijn ecologisch beheer en meer diversiteit in vegetatie aanbrengen. Nieuwe toepassingen worden gemonitord. Bij vervanging van openbare verlichting kiezen we niet alleen duurzamere (LED)verlichting, maar kijken we ook of we verlichting kunnen afstemmen op de aanwezige flora en fauna waarbij we ook rekening houden met de sociale veiligheid. We laten zien dat inwoners en ondernemers ook zelf kunnen bijdragen. We zetten een campagne met maatregelen op, zoals stimuleren regenwateropvang op eigen terrein en meer groen in de tuin in plaats van bestrating. We koppelen regenwater af, bergen het zoveel mogelijk in droge periodes en passen bergings-en infiltratievoorzieningen toe in versteende gebieden. Binnen ontwikkelingen integreren we meer groen en water en minder verharding om hittestress en wateroverlast tegen te gaan. De maatregelen koppelen we met het watertakenplan en DPRA We sluiten aan bij de landelijke ambities om in 2030 circulair te zijn. Bij herinrichting van de openbare ruimte werken we zoveel mogelijk het hergebruik van materialen of gerecyclede materialen. Voorbeelden zijn innovatieve

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 40 van 45

Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode

Beheer gaat actief bijdragen aan de energietransitie

6.4

We maken nog geen expliciete keuzes over de wijze waarop we ook via het beheer de CO2-voetdruk van Duiven kunnen reduceren

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032 asfaltmengsels voor straten en hergebruiken betonpuin voor betonfietspaden. We gaan in de toekomstige aanbestedingen en in onze eigen uitvoering bewuster meer gebruik maken van elektrisch materieel; de energiebehoefte van OVL gaan verminderen door naast het toepassen van LED ook bewust minder te verlichten waar mogelijk. We verankeren ons huidig beleid en monitoren dit periodiek.

Inclusief Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode Verhogen fysieke toegankelijkheid openbare ruimte

Groot onderhoud en technische vervangingen hebben een accent op “1 op 1 vervangen”.

Veiligheid

Veiligheid in de openbare ruimte wordt met name bekeken vanuit de verkeersveiligheid. De verkeersveiligheid is hoog doordat er bijna overal binnen de bebouwde kom een 30-kilometerzone geldt.

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032 Bij herinrichtings- of vervangingsopgave wordt er gekeken wat de kansen zijn om de plek inclusiever te maken. Zo kunnen bijvoorbeeld inclusieve speeltoestellen of rolstoel picknickbanken worden geplaatst of een egale(re) verharding toegepast. Ook maken we gebruik van het gehandicaptenplatform om dit soort maatregelen te toetsen. De verschillende wijken vragen om maatwerk wat betreft toe te passen maatregelen. We gaan de veiligheid breder benaderen, ook vanuit sociale veiligheid. Bijvoorbeeld door te zorgen dat er vanuit woningen of gebouwen zicht is op de openbare ruimte; het ‘ogen op de straat’ idee. We maken gebruik van meldingenanalyse en inwonersinitiatieven.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 41 van 45

6.5

Aantrekkelijk en uitnodigend Hoe het was: Het beheerbeleid van de afgelopen periode Groen

Er is relatief veel basisgroen, met beperkt maatwerk, naar bijvoorbeeld kleur en fleur.

Voorzieningen: recreatie en spelen

Recreatieve voorzieningen in de openbare ruimte zijn vooral gericht op kinderen in de leeftijd van de basisschool. Spelen is vooral gericht op traditionele voorzieningen en planologische bereikbaarheidsnormen.

Meer ruimte voor langzaam verkeer

Groot onderhoud en technische vervangingen hebben een accent op “1 op 1 vervangen”.

Hoe het wordt: Het IBOR-beleid voor de periode 2023-2032 We maken de openbare ruimte aantrekkelijker door meer in te zetten op kleur en groen. Hierbij focussen we op (natuur)beleving en zorgen we dat de juiste plant op de juiste plaats staat. Ook zetten we in op seizoensbeleving. Daarom planten we een grotere diversiteit aan planten en zorgen we dat de faciliteiten ook in de herfst en winter goed gebruikt kunnen worden. Bij de uitwerking houden we rekening met op welke manieren een groene leefomgeving bijdraagt aan het algemeen welbevinden (mentale, fysieke en sociale gezondheid). We onderzoeken welke plekken in de openbare ruimte geschikt zijn om (ook) door andere leeftijdsgroepen te kunnen worden gebruikt. We kiezen voor meer natuurlijk en avontuurlijk spelen door het aanleggen van natuurlijk speelaanleidingen en combineren dit met gevarieerde formele speelruimtes. Er komt meer ruimte voor verschillende vormen van langzaam verkeer. Door kansgestuurd te prioriteren wordt autorijden daardoor minder belangrijk en wordt parkeren ook minder de norm. Bij groot onderhoud en vervangingen kijken we of fiets- en voetpaden veiliger en doelmatiger aangelegd kunnen worden en er is ruimte voor groen en voldoende schaduw.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 42 van 45

Bijlage 1 – Begrippenlijst Soorten beheer/ onderhoud Soorten onderhoud Service onderhoud

Regulier onderhoud

Omschrijving Incidenteel onderhoud, reparaties en herstel op basis van meldingen. Veelal bedoeld om direct gebreken en gevaarlijke situaties op te heffen (reactieve onderhoudswerkzaamheden). Het doel van service onderhoud is het terugbrengen van het object in een aanvaardbare conditie. Gepland onderhoud dat frequent wordt uitgevoerd (periodiek/jaarlijks terugkerend) of betrekking heeft op ingrepen op een klein gedeelte van het object (‘klein onderhoud’). Reiniging en groenonderhoud kennen voornamelijk regulier onderhoud (vegen, maaien, snoeien). Tot regulier onderhoud worden ook inspecties en metingen gerekend. Door het herhalende karakter zijn de kosten jaarlijks hetzelfde.

Groot onderhoud

Groter en meer ingrijpende maatregelen op een groot deel van het object. Groot onderhoud verlengt de levensduur van de openbare ruimte en heeft een lage frequentie (na een lange levensduur). Groot onderhoud wordt projectmatig gepland. De kosten verschillen hierdoor sterk per jaar.

Vervanging/ renovatie

Het totaal vernieuwen van een object aan het einde van de levensduur. Essentieel is dat de inrichting en functie van het object niet wordt gewijzigd.

Herinrichting/ reconstructie

Het vernieuwen van een object met een gewijzigde inrichting en/of functie. Feitelijk is er dan sprake van een nieuwe openbare ruimte. Herinrichting gaat verder dan de technische instandhouding en is dus geen beheer en onderhoud.

Algemene begrippen Soorten onderhoud IBOR Beheer openbare ruimte

Opgavegestuurd beheer

Risicogestuurd beheer Belevingsgestuurd beheer

Omschrijving Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte Beheer openbare ruimte gaat over onderhoud, inrichting en gebruik van de openbare ruimte. Deze drie begrippen worden in samenhang behandeld, deze hebben allen invloed op de uiteindelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Een samenhangende werkwijze waarin de opgave voorop staat en waarbij de voor die opgave betrokken beheerder goed op elkaar afgestemde teams integraal samenwerken met betrokken partners binnen en buiten de gemeente. Beheer van objecten waarbij alle inspectie- en onderhoudstaken ingericht zijn om de risico’s voor het presteren kostenefficiënt te beheersen. Beheer gericht op de beleving van de gebruiker. De beleving van de openbare ruimte door de gebruiker wordt het uitgangspunt. Niet de hoeveelheid zwerfafval of de lengte van het onkruid, maar hoe tevreden de gebruiker is met betrekking tot de hoeveelheid zwerfafval en het onkruid dicteert het type en de frequentie van het beheer.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 43 van 45

Financiële begrippen Begrippen Exploitatiebegroting

Voorziening

Investering

Activeren

Afschrijven

Afschrijvingstermijn Kapitaallasten Vervangingsinvestering

Omschrijving De begroting waarin alle geraamde kosten en opbrengsten voor een geheel jaar worden vastgelegd. Voor het beheer van de openbare ruimte gaat het om de kosten en opbrengsten ten aanzien van het service-onderhoud en meldingen, dagelijks onderhoud en groot onderhoud. Ook de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) van geactiveerde investeringen zijn onderdeel van de exploitatiebegroting. De exploitatiebegroting is onderdeel van de Programmabegroting welke wordt vastgesteld door de Raad. Een voorziening is een “spaarpotje” die naast de budgetten in de exploitatiebegroting kan worden ingezet voor het doel waarvoor de voorziening wordt gevormd, bijvoorbeeld groot onderhoud van de openbare ruimte. De voorziening kan worden gevuld met (al dan niet periodieke) stortingen vanuit de exploitatiebegroting. Een voorziening voor de openbare ruimte kan worden gevormd om de (groot) onderhoudslasten over een aantal jaren te egaliseren (‘egalisatievoorziening’). Een voorziening kan alleen worden ingesteld op basis van een (periodiek te actualiseren) beheerplan waarin de noodzaak van de voorziening wordt onderbouwd en specifiek wordt gemaakt waaraan de middelen zullen worden besteed. In boekhoudkundige termen wordt de voorziening beschouwd als vreemd vermogen (de zgn. ‘beklemde middelen’).

Dat wil zeggen dat de middelen die hierin worden ondergebracht feitelijk beschouwd worden als al te zijn uitgegeven. De middelen moeten alleen nog worden betaald aan de partij die de geplande maatregelen in de toekomst gaat uitvoeren. Een uitgave waarvan het nut zich uitstrekt over meerdere jaren. De investering wordt opgenomen op de balans en de lasten van deze uitgave worden gespreid over deze jaren door de jaarlijkse afschrijving ten laste te brengen van de exploitatie (de investering wordt dan geactiveerd). Het op de balans presenteren van de financiële waarde van het aangeschafte of vervaardigde kapitaalgoed met meerjarig nut dat vanaf dat moment als bezitting kan worden beschouwd. Het op methodische wijze ten laste van de exploitatie brengen van (een) kapitaalgoed(eren). Uitgangspunt hiervoor is de historische kostprijs en de economische of de technische levensduur van het kapitaalgoed. De periode (uitgedrukt in jaren) waarover een kapitaalgoed wordt afgeschreven De som van de periodieke afschrijving- en rentekosten ten behoeve van het geactiveerde kapitaalgoed. Een investering die moet worden gepleegd ter vervanging van een bestaand kapitaalgoed.

De essentie van de vervangingsinvestering is dat het verouderde kapitaalgoed zonder wezenlijke functionele veranderingen wordt vervangen en met een nieuwe waarde opnieuw op de balans wordt gezet; de lasten worden dan via jaarlijkse afschrijvingen verspreid. Omdat investeringen in het verleden in één keer zijn afgeschreven of gefinancierd uit subsidies is dit niet altijd mogelijk. Daarnaast kunnen de gevraagde investeringen inmiddels zodanig hoger zijn dat de vrijval onvoldoende is om de nieuwe investeringen te dekken.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 44 van 45

Bijlage 2 – Afschrijvingstermijnen Deze bijlage is een overzicht van de afschrijvingstermijnen en komt voort uit de Nota activeringsen afschrijvingsbeleid. Voor groen is een aanvulling geweest; groenrenovaties: 30 jaar, vervanging bomen: 60 jaar.

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2023-2032 | Gemeente Duiven | Pagina 45 van 45