Document · PDF

25. 201707741-Bijlage 20 bij toelichting - Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek

Raadsavond 7 oktober 2025, gemeente DuivenBij agendapunt: Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan 'De Ploen-Noord12.336 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Wordt de specifieke archeologische verwachting bevestigd door het veldonderzoek? Ja, wat betreft het rivierduin in het zuidelijk deel wel. Het rivierduin ligt in grote lijnen gelijk aan de volgens het bureauonderzoek veronderstelde ligging. De verwachte enkeerdgrond is echter niet aangetroffen. Eventuele archeologische waarden kunnen direct onder bouwvoor verwacht worden op 20 à 30 cm diepte. Ter plaatse van boring 20 is een mogelijk spoor aangetroffen. Het is niet met zekerheid te zeggen of dit een archeologisch spoor uit de Tweede Wereldoorlog of ouder betreft of een recente grondbewerking, maar gezien een luchtfoto uit 1945 zou dit een spoor van een stelling kunnen betreffen. De komafzettingen waren vermoedelijk te nat voor bewoning. Bovendien is de grond zwaar (zwak siltige klei) om te bewerken, waardoor het niet aantrekkelijk was om een bouwwerk te realiseren. De Laag van Wijchen die mogelijk op beddingafzettingen zou voorkomen is niet aangetroffen. Archeologische waarden worden derhalve in de zone met kom- op beddingafzettingen niet verwacht.

In hoeverre worden archeologische resten/niveaus bedreigd en is vervolgonderzoek nodig en zo ja, in welke vorm? Ter plaatse van het rivierduin worden archeologische resten verwacht. Geadviseerd wordt deze zones van circa 9100 en 1200 m² nader te onderzoeken door middel van proefsleuven (afb. 4.1). Het proefsleuvenonderzoek is erop gericht om de aan- of afwezigheid, de aard, de omvang, de datering, de gaafheid, de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden vast te stellen. Een proefsleuvenonderzoek vormt de meest geëigende methode om de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in één keer uit te sluiten of vast te stellen. Na een proefsleuvenonderzoek kunnen mogelijk delen van het terrein vrij worden geven voor verder onderzoek en delen kunnen gewaardeerd worden op onder meer behoudenswaardigheid. Het één en ander hangt samen met de geplande bouwwerkzaamheden en bodemingrepen. Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek dient een (door het bevoegd gezag goedgekeurd) Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin de eisen waaraan het onderzoek dient te voldoen, zijn vastgelegd.

Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek

Afb 4.1 advieskaart.

Bovenstaand advies is voorgelegd en beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Duiven) in het kader van de vergunningsaanvraag en vormt de basis voor het selectiebesluit van de gemeente.46

Toetsing archeologisch rapport door S. Diependaal, regioarcheoloog d.d. 20 oktober 2023.

V-23.0370 - De Ploen Noord te Duiven

Hoewel getracht is een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden, kan de aanwezigheid van archeologische sporen of resten nooit volledig worden uitgesloten in de gebieden waarvoor geen vervolgonderzoek wordt aanbevolen. BAAC wil er daarom op wijzen dat men bij bodemverstorende activiteiten alert dient te zijn op de aanwezigheid van archeologische waarden (zoals vondstmateriaal en grondsporen). Bij het aantreffen van deze waarden dient men hiervan melding te maken bij de minister (in de praktijk de RCE) conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet 2016.

Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek

Geraadpleegde bronnen

Afdeling Erfgoed en Archeologie, gemeente Arnhem, 2023: Handboek archeologisch onderzoek Regio Arnhem, Kaders voor onderzoek en beoordeling van rapporten, vierde druk, april 2023. Bakker, H. de & J. Schelling, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere niveaus, Wageningen. Bergman W.A., 2023: Plan van Aanpak plangebied De Ploen Noord te Duiven. ’s-Hertogenbosch. Bosch, J.H.A., 2008: Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1. Op basis van de Standaard Boor Beschrijvingsmethode versie 5.2, Utrecht (Deltares-rapport 2008-U-R0881/A). Barends, S., H.G. Baas, M.J. de Harde, J. Renes, R. Rutte, T. Stol, J.C. van Triest, R.J. de Vries & F.J. van Woudenberg, 2010: Het Nederlandse landschap. Een historisch-geografisch benadering, Utrecht. CCvD, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1, Gouda. Berkel, G, van & K. Samplonius, 2006: Nederlandse plaatsnamen, herkomst en historie. Amsterdam. Cohen, K.M. E. Stouthamer, W.Z. Hoek, H.J.A. Berendsen & H.F.J. Kempen, 2009: Zand in banen.

Zanddieptekaart van het Rivierengebied en het IJsseldal in de provincies Gelderland en Overijssel. Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, A.H. Geurts, 2012: Rhine‐Meuse Delta Studies’ Digital Basemap for Delta Evolution and Palaeogeography. Utrecht. Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff & T.E. Wong, 2003: De ondergrond van Nederland, Groningen/Houten. Willemse, 2006: Gemeente Duiven, een archeologische waarden- en verwachtingskaart met AMZ-adviezen, Amsterdam (RAAP-rapport 1272). Geraadpleegde kaarten en websites, augustus 2023 AHN-4, Actueel Hoogtebestand Nederland, http://www.ahn.nl, ArcGIS Online, http://www.arcgis.com, datum. Archis 3, archeologisch registratie- en informatiesysteem van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, https://archis.cultureelerfgoed.nl/, Beeldbank WOII, https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/ DINOloket, Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond, http://www.dinoloket.nl, Geologische overzichtskaart van Nederland, 2021, Deltares. IKME, Indicatieve Kaart Militair Erfgoed, http://www.ikme.nl/ Kadasterkaart (minuutplan en OAT), 1811-1832, http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl,

V-23.0370 - De Ploen Noord te Duiven

Overheid, 2023: Gemeenteblad van Duiven, Gemeenteblad 2017, 49465, Beleidsregels, Archeologische waarden- en verwachtingenkaart met AMZ-adviezen, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-201749465.html PDOK (Publieke Dienstverlening Op de Kaart), platform met webservers van geodatasets van Nederlandse overheden, https://www.pdok.nl/, Provincie Gelderland: Ontgrondingenkaart. Geraadpleegd via https://www.gelderland.nl/kaarten-en-cijfers RAF, 1945: Flight 132, run 10, photo 4031, 14 februari 1945, https://library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf#1. Ruimtelijkeplannen, 2023: Bestemmingsplan Archeologie Gemeente Duiven bestemmingsplan onherroepelijk (vastgesteld 2009-05-31), https://www.ruimtelijkeplannen.nl/ Topotijdreis, 200 jaar topografische kaarten, https://www.topotijdreis.nl RCE, https://rce.webgispublisher.nl/Viewer.aspx?map=Paleogeografischekaarten# Versfelt, H.J., 2003: De Hottinger-atlas van Noord en Oost Nederland 1773-1794. Groningen

Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek

Bijlagen

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

Inrichtingsschets Geologische en archeologische tijdvakken Boorstaten

V-23.0370 - De Ploen Noord te Duiven

Ploen Noord Duiven

onderdeel:

Plan in context projectnummer: schaal: formaat: datum:

3460 1:2000 A3 26-06-2023

Bijlage 2: Geologische en archeologische tijdvakken Chronostratigrafie

MIS

Holoceen (warme periode)

11.650

14.030

Laat

30.000

60.000

Weichselien (ijstijd)

14.640

MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)

75.000

Formatie van Kreftenheye (Rijn) 2

MiddenPleniglaciaal (koud)

VroegPleniglaciaal (zeer koud)

VroegWeichselien (gematigd koud)

Pleistoceen

117.000

Kwartair

5a 5b 5c 5d

Eemien (warme periode)

Saalien (ijstijd)

6-10

Holsteinien (warme periode)

Elsterien (ijstijd)

Cromerien (warme periode)

1322

Pre-Cromerien

23104

Eem Formatie (marien, lagunair en lacustrien) Formatie van Drente (Glaciaal)

130.000

Midden

410.000

Midden

370.000

475.000

2.600.000

Vroeg

850.000

Formatie van Urk (Rijn)

Formatie van Peelo (Glaciaal) Formatie van Sterksel (Rijn)

Chrono-, zuurstofisotopen- en lithostratigrafie voor Noordwest-Europa naar De Mulder et al. (2003). Mariene isotoop stadium (MIS) volgens Bassinot et al. (1994). Atmosferische data volgens Berendsen (2008) en Cohen et al. (2009). Archeologische periode-indeling en ouderdom volgens de Rijksdienst voor Cultuurhistorisch Erfgoed (RCE). Vegetatie bewerkt volgens Berendsen (2008). Pollenzones volgens P. Vos & P. Kiden (2005).

Formatie van Beegden (Maas)

LaatWeichselien (LaatGlaciaal)

13.900

Late Dryas (koud) Allerød (warm) Vroege Dryas (koud) Bølling (warm) LaatPleniglaciaal (zeer koud)

Formaties: Naaldwijk (marien), Nieuwkoop (veen), Echteld (fluviatiel)

Formatie van Boxtel (eolisch en lokaal terrestrisch)

12.850

Lithostratigrafie

Formatie van Stamproy (eolisch en lokaal terrestrisch)

Ouderdom (jr) 0 = 1950 n. Chr.

Ouderdom (kal. jaren BP1)

C jaren

Chronostratigrafie

Pollen zones

Vegetatie

Archeologische perioden (kal. jaren v/n. Chr.) nieuwe tijd (1500-heden)

450 Vb2 1150

1250

1962

Laat

1500

Subatlanticum (koeler Vochtiger)

Vb1

1950

Loofbos, waarbij eik en els overheersen; haagbeuk vanaf Vb1 (>1%); vanaf Vb2 veel cultuurplanten (rogge, boekweit, korenbloem)

middeleeuwen (450-1500 n. Chr.)

Romeinse tijd (12 v.Chr. – 450 n. Chr.) ijzertijd (800 – 12 v. Chr.)

Va 2750 2900 Holoceen

3950

5700

IVb Subboreaal (koeler Droger)

5000

7250

10.250

9000

10.750 11.650

III

Loofbos eik en els overheersen, relatief veel iep en linde. Het percentage den neemt af

Boreaal (warmer)

Den overheerst, daarnaast hazelaar, eik, iep, linde, es

Preboreaal (warmer)

Eerst berk en later overheerst de den

Late Dryas

LW III

Parklandschap (subarctisch)

Allerød

LW II

10.950

13.900

11.900

14.030

12.100

LaatWeichselien (Laat-Glaciaal)

Vroege Dryas

130.000

300.000 (v. Chr.)

117.000

Weichselien (ijstijd)

Laat-Pleistoceen

C-methode loopt tot 43.000 jaar BP

35.000 (v. Chr.)

MiddenPleistoceen

12.450

Bølling

Dennen- en berkenbossen Open parklandschap

LW I

75.000

bronstijd (2000 – 800 v. Chr.)

neolithicum (5300 – 2000 v. Chr.)

mesolithicum (8800 – 5300 v. Chr.)

10.150

12.850

14.640

Loofbos. Eik, els en hazelaar overheersen; beuk vanaf IVb >1% en grotere invloed landbouw (granen)

Atlanticum (warm Vochtig) 8000

Vroeg

8700

IVa

Midden

3050

Open vegetatie met kruiden (bijvoet) en berkenbomen

MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)

Perioden met een poolwoestijn en perioden met een toendra

VroegWeichselien (Vroeg-Glaciaal)

Perioden met bos en perioden met een subarctisch open landschap

Eemien (warme periode)

Loofbos

Saalien (ijstijd)

Maximale ijsuitbreiding Scandinavische ijskap tussen 200.000 en 130.000 jaar BP

BP = aantal werkelijke jaren voor 1950 AD.

laat-paleolithicum (35.000 – 8800 v. Chr.)

midden-paleolithicum (300.000 – 35.000 v. Chr.)

vroeg-paleolithicum (tot 300.000 v. Chr.)