CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

16. 201700813-Effecten van gem.herindelingen-onderzoek Zuid Hollandse herindelingen

Politieke Avond 12 juni 2025, gemeente DuivenBij agendapunt: 19:30 Intentiebesluit of principebesluit bestuurlijke toekomst Duiven - ronde tafel23.655 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

36261

55

Zie hier een lastige paradox. De nieuwe gemeenten zijn enerzijds beter benaderbaar geworden via de website, verruimde openingstijden, eventuele servicepunten en een avondopenstelling. Tegelijkertijd staan ze op een grotere afstand van hun inwoners, soms gevoelsmatig omdat de schaal in alle opzichten is vergroot, maar vaak ook letterlijk dat de reisafstand naar het gemeentehuis is vergroot. De vraag die overblijft is of de toename van de benaderbaarheid opweegt tegen de toename van de afstand. In hoeverre heeft de herindeling gevolgen gehad voor de financiële lastendruk voor burgers? De herindelingen in Zuid-Holland hebben - gemiddeld genomen - niet geleid tot een extra verhoging van de tarieven van de afvalstoffenheffing en bouwleges. In afzonderlijke gevallen is wel degelijk sprake van een forse verhoging van beide tarieven (Zwijndrecht en Midden-Delfland), terwijl in Teylingen en Leidschendam-Voorburg sprake is van een waargenomen daling van de tarieven. In hoeverre heeft de herindeling gevolgen gehad voor het publieke voorzieningenniveau? Op de korte en middellange termijn zien we geen gevolgen voor het publieke voorzieningenniveau. We hebben voor dit onderzoek gekeken naar het aantal zwembaden en sporthallen..

Daarbij hebben we opgemerkt dat in sommige gevallen zelfs sprake is van een toename, omdat in enkele gemeenten nog vlak voor de fusiedatum een nieuwe voorziening is toegevoegd aan het gemeentelijke bestand. Het verdient de moeite om te onderzoeken wat de invloed van een herindeling op de lange termijn op het voorzieningenniveau heeft. Daarvoor was het interessant geweest om na te gaan wat het voorzieningenniveau in de huidige gemeenten Jacobswoude en Rijnwoude is, zo’n zeventien jaar na de herindeling. Helaas zijn daar vooralsnog geen cijfers van beschikbaar. Het verdient de moeite om over tien jaar nog eens de stand van de voorzieningen in de onderzochte gemeenten tegen het licht te houden. Welke gevolgen heeft de herindeling gehad voor de bestuurskracht en capaciteit van de nieuwe ambtelijke organisatie? Dit onderzoek is geen bestuurskrachtonderzoek en dus moeten we voorzichtig zijn in ons oordeel over de bestuurskracht van de nieuwe gemeenten die we hebben onderzocht. Als we het oordeel van de direct betrokkenen in de enquête mogen geloven, heeft de gemeente stevig aan bestuurskracht gewonnen. De professionaliteit van het ambtelijk apparaat is toegenomen. De nieuwe gemeentelijke organisatie slaagt er beter in om te specialiseren. De kwetsbaarheid van de gemeentelijke organisatie voor ziekte of andersoortige uitval is minder geworden.

Daarnaast zou de effectiviteit van het beleid van de gemeente zijn verbeterd. Gemeenten zijn na een herindeling beter in staat grootschalige opgaven te realiseren. De strategische denkkracht en het vermogen om grote strategische besluiten te nemen neemt ook toe. Ook bij het gemeentebestuur constateren de respondenten verbeteringen. De kwaliteit van de wethouders stijgt en de raad is beter in staat het college te controleren. De burgemeester kan zich beter focussen op één van zijn kerntaken: de portefeuille openbare orde.

36261

56

Tot slot is ook de positie van de heringedeelde gemeenten in de regio en in verhouding tot medeoverheden sterk verbeterd. Zij zijn een meer gelijkwaardige samenwerkingspartner naar buurgemeenten en de provincie en een sterkere gesprekspartner voor het Rijk. In gemeenschappelijke regelingen hebben de nieuwe gemeenten naar eigen zeggen een grotere vinger in de pap. Met betrekking tot de bestuurskracht blijven twee belangrijke aandachtspunten staan. In de eerste plaats blijkt de concurrentiepositie van de gemeenten op arbeidsmarkt niet significant te verbeteren. De verwachting was dat de nieuwe gemeenten er nu beter in zouden slagen nieuwe mensen te werven. Een grotere gemeente kan immers hogere salarissen betalen. Bovendien biedt een grotere organisatie meer carrièreperspectieven. Maar de respondenten geven aan dat die verwachting niet uitkomt. De financiële positie van heringedeelde gemeenten behoeft eveneens aandacht. Veel gemeenten rapporteren dat zij de eerste jaren na de fusie hebben te maken met forse financiële tegenvallers. Uit de enquête blijkt dat de respondenten aangeven dat in de nieuwe gemeente vaker moet worden gesproken en nagedacht over bezuinigingen in vergelijking tot de oude gemeenten. Daarvoor zijn verschillende verklaringen. De integratie van twee of meerdere ambtelijke organisaties is een ingrijpende en kostbare operatie.

Daarnaast krijgt de nieuwe gemeente al snel minder geld uit het gemeentefonds. Het fonds keert voor elke gemeente een vaste voet uit, een vast bedrag voor elke gemeente. Een fusie van drie gemeenten betekent dus een achteruitgang van drie naar één keer uitbetaling van die vaste voet. Op termijn is dat logisch: de nieuwe gemeente moet immers schaalvoordelen behalen en daarom minder kosten maken. Maar dat effect doet zich niet meteen voor, terwijl de inkomsten wel dalen. 9.2 De spagaat van een herindeling Op het eerste gezicht lijkt vrijwel iedereen beter te worden van een herindeling. De ambtelijke organisatie wordt professioneler, de bestuurders winnen aan kwaliteit, de gemeente krijgt een sterkere positie en de dienstverlening krijgt een stevige impuls. Echter, de burgers ervaren een toename van de afstand naar het gemeentebestuur. De respondenten geven aan zij verwachten dat het vertrouwen van inwoners in hun gemeente ook afneemt. De opkomstcijfers bij de lokale verkiezingen laten zien dat de betrokkenheid van de inwoners bij hun gemeente eveneens afneemt. Als we de verschillende rollen van inwoners als uitgangspunt nemen dan zouden we kunnen zeggen dat de inwoner als klant vaak wint bij een herindeling. De inwoners als rechtssubject krijgt een professionelere gemeente tegen over zich, wanneer het gaat om de handhaving en toezicht.

De inwoners als burger, democratisch participant verdient extra aandacht na een herindeling. Hier zien we een spagaat ontstaan. Bestuur en ambtelijke organisatie professionaliseren en verbeteren, maar de inwoners nemen het niet waar omdat hun interesse en betrokkenheid met de lokale politiek afnemen. Er lijkt sprake van een verschillende logica. In navolging van de WRR kan hier onderscheid worden gemaakt tussen de institutionele logica van de overheid en de vraaglogica van burgers19.

19

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid: Vertrouwen in de buurt. Den Haag, 2005. Pag. 115 e.v.

36261

57

Je zou kunnen stellen dat volgens de institutionele logica van de overheid de gemeente in alle opzichten groeit na een herindeling. De vraaglogica van burgers waardeert andere criteria dan dienstverlening, slagkracht en positie, namelijk betrokkenheid en bereikbaarheid van bestuur en ambtelijke organisatie. De twee logica’s zijn allebei even waar; geen van de twee is fout. Maar het is wel de kunst om de logica’s samen te brengen. Nieuwe gemeenten moeten laten zien hoe inwoners gaan profiteren van de herindeling en aandacht besteden aan de onderdelen die na een herindeling om aandacht vragen. 9.3 Tot slot In het voorgaande hebben we het gemiddelde, algemene effect van de herindeling op de samengevoegde gemeenten beschreven en geanalyseerd. Een van de meest opvallende bevindingen is dat sommige gemeenten sterk hebben geprofiteerd van de herindeling. In dat verband kan worden gedacht aan de gemeente het Westland. Terwijl er bij andere gemeenten veeleer sprake is van moeizame reorganisatieprocessen en nog niet volledige beheerste financiële processen.

Wie in de verschillende de hoofdstukken de tabellen beziet waarin de waargenomen effecten van de herindeling worden uitgesplitst naar de afzonderlijke gemeenten kan zich niet aan de indruk onttrekken dat deze bestuurlijke ingreep in sommige clusters van gemeenten een grotere verbetering teweeg heeft gebracht dan in andere clusters van gemeenten. Als onderzoekers hebben wij in onze onderzoeksopzet aangegeven dat wij veronderstellen dat het succes van een herindeling voor een deel ook afhangt van het proces van voorbereiding (voorfase, besluitvormingsfase en implementatiefase) en samenhangt met het doel (uiteenlopende herindelingsmotieven) dat met de herindeling werd nagestreefd. Ook is het volgens het voorlopige hypothesekader van groot belang of er tijdens de implementatiefase sprake is van een groot draagvlak voor de in voorbereiding genomen fusie. In hoeverre deze samenhangen ook werkelijk aanwezig zijn zal worden onderzocht in de tweede fase van het onderzoek (het procesonderzoek) dat in augustus 2008 zal worden opgeleverd.

36261

58

Geraadpleegde literatuur

˜

J.M.J. Berghuis, M. Herweijer en W.J.M. Pol: Effecten van herindeling. Kluwer, Deventer, 1995.

˜

Marcel Boogers: Lokale politiek in Nederland: de logica en dynamiek van plaatselijke politiek. Lemma, Den Haag, 2007.

˜

M. Herweijer en I.M.A.M. Pröpper: Burgers in het beleidsproces, in: A. Hoogerwerf en M. Herweijer (red.), Overheidsbeleid. Achtste druk, Alphen aan den Rijn, 2008.

˜

Marintel: Afvalonderzoek Apeldoorn; een onderzoek onder 796 bewoners. Nijmegen, augustus 2007.

˜

Th. Toonen, M. van Dam e.a: Gemeenten in ontwikkeling: herindeling en kwaliteit. Uitgeverij Van Gorcum, Assen, 1996.

˜

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid: Vertrouwen in de buurt. Den Haag, 2005.

36261

59

Bijlagen

I.

Vragenlijst effectenenquête

II.

Onderzoeksverantwoording

III.

Achtergrondinformatie afvalstoffenheffing

IV.

Benadering bouwleges

V.

Overzicht gesprekken colleges van B. en W.

VI.

Overzicht van aanwezigen achtergrondgesprekken 10 juni 2008

VII.

Overzicht van aanwezigen achtergrondgesprekken 11 juni 2008

36261

60

Bijlage I.

Effectenenquête

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en Berenschot onderzoeken in opdracht van de provincie Zuid-Holland gemeentelijke herindelingen. Onderdeel van dit onderzoek is deze enquête onder alle raadsleden, colleges, gemeentesecretarissen, ORleden en MT-leden van de heringedeelde gemeenten naar de effecten van herindelingen. Omdat u tot deze doelgroep behoort, ontvangt ook u deze vragenlijst. Door de vragenlijst in te vullen helpt u de provincie Zuid-Holland inzicht te verkrijgen in de effecten van herindelingen en daarvan te leren. Invulinstructies U kunt de vragen in de enquête beantwoorden door het antwoord aan te klikken. Wanneer u alle vragen op het scherm heeft beantwoord, klik dan op 'Verder' onderaan het scherm. U komt dan vanzelf bij de volgende vraag. U kunt het invullen van de enquête onderbreken door op het kruisje in het venster bovenaan te klikken. Als u opnieuw inlogt, dan wordt u direct doorgelinkt naar de pagina waarop u was gebleven. Het invullen van de enquête neemt ongeveer 20 minuten in beslag. U heeft tot en met …………………..de gelegenheid om de enquête in te vullen. Alle antwoorden zullen vertrouwelijk en anoniem worden behandeld. Alvast hartelijk dank voor de moeite!

1. Wat was het belangrijkste, officiële doel van deze herindeling (u mag slechts één antwoordcategorie aankruisen):

£ De bestuurskracht van de kleinste samenstellende gemeente(n) te vergroten £ De financiële positie van de gemeente versterken £

Er voor te zorgen dat wij als randgemeente een meer volwaardig tegenspel kunnen bieden tegenover onze grote

£

Zorgen dat een in het verleden over meerdere gemeenten verdeeld maatschappelijk vraagstuk nu gemeenschappelijk

£

Zorgen dat een grote bouwopgave die de schaal van de voormalige, kleinere gemeente(n) te boven gaat, nu met goed

buurgemeente

vanuit één visie kan worden aangepakt

resultaat kan worden uitgevoerd

£ Zorgen dat de grootstedelijke kern de mogelijkheid krijgt om uit te breiden £ Anders, namelijk:…………. £ Er was geen officiële reden

36261

61

2. Kunt u, zoveel jaar na de herindeling, een oordeel uitspreken over de mate waarin de hierboven door u aangekruiste doelstelling reeds is bereikt

£ Doelstelling wordt – zo te zien – helemaal niet bereikt: we zitten op de verkeerde weg £ Op dit moment nog onduidelijk of doelstelling kan worden behaald, kans dat het gaat lukken is niet groot £ Het is onduidelijk of doelstelling zal worden gehaald: het kan vriezen, het kan dooien £ We zitten op de goede weg: kans is groot dat doelstelling zal worden gehaald £ We weten zeker dat de doelstelling wordt bereikt £ Doelstelling is inmiddels bereikt

3. Er volgen nu stellingen over aspecten van de gemeente als gebied die bij een herindeling mogelijk veranderen of juist gelijk blijven. Het gaat dus om de situatie in de nieuwe heringedeelde gemeente ten opzichte van de oude gemeente(n). Kunt u aangeven of de genoemde aspecten zijn afgenomen, gelijk gebleven of toegenomen? De gemeente als gebied Erg

Afgenomen

afgenomen De herkenbaarheid van de gemeente (naam, hoofdplaats) is: De fysieke afstanden naar gemeentelijke voorzieningen zijn:

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

De grootte van maatschappelijke instellingen (thuiszorg, corporaties, schoolbesturen, stichting welzijn) is: De diversiteit in leefstijlen van de bevolkingsgroepen binnen de gemeente is: De mate waarin de kernen elkaar aanvullen op het gebied van hun economische activiteit is: Het aantal van hetzelfde type maatschappelijke instellingen (thuiszorg, corporaties, schoolbesturen, stichting welzijn) is:

36261

62

De gemeente als gebied Erg

Afgenomen

afgenomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

Het gemak waarmee de juiste (contact)persoon binnen scholen, woningcorporaties, thuiszorg etc. te

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

pakken te krijgen is, is: De spreiding van de voorzieningen over de verschillende wijken c.q. dorpen is:

4. Kunt u nu aangeven wat u voor de gemeente als gebied in het algemeen de drie meest belangrijke aspecten vindt en wat u de drie minst belangrijke aspecten vindt? 3 Meest

3 Minst

belangrijke

belangrijke

De herkenbaarheid van de gemeente

£

£

De fysieke afstanden tot gemeentelijke voorzieningen

£

£

De omvang van de maatschappelijke instellingen

£

£

De homogeniteit in leefstijlen van de bevolking

£

£

De complementariteit van de kernen op economisch gebied

£

£

De keuze uit verschillende maatschappelijke instellingen

£

£

Het gemak waarmee contact kan worden gelegd met maatschappelijke instellingen

£

£

De spreiding van voorzieningen over wijken c.q. dorpen

£

£

36261

63

5. Er volgen nu stellingen over aspecten van het ambtelijk apparaat die bij een herindeling mogelijk veranderen of juist gelijk blijven. Het gaat dus om de situatie in de nieuwe heringedeelde gemeente ten opzichte van de oude gemeente(n). Kunt aangeven of de genoemde aspecten zijn afgenomen, gelijk gebleven of toegenomen? Ambtelijk apparaat Erg

Afgenomen

afgenomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

De professionaliteit van het ambtelijk apparaat is:

£

£

£

£

£

De kwetsbaarheid van de ambtelijke organisatie is:

£

£

£

£

£

De kwaliteit van het personeelsbeleid bij de

£

£

£

£

£

De motivatie van het personeel is:

£

£

£

£

£

De inhuur van externen is:

£

£

£

£

£

Het aantal managementlagen is:

£

£

£

£

£

De mate van specialisatie in functies is:

£

£

£

£

£

Het gemak waarmee nieuw personeel kan worden

£

£

£

£

£

De omvang van het gemeentelijk takenpakket is:

£

£

£

£

£

Het aantal verschillende afdelingen met specifieke

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

gemeente is:

geworven is:

taken is: De tijd die we nodig hebben voor de aansturing en coördinatie van het ambtelijk apparaat is: De mate waarin de gemeente met zichzelf bezig is, naar binnen is gekeerd, is: Het contact tussen ambtenaren en individuele burgers is:

36261

64

6. Kunt u nu aangeven wat u voor het ambtelijk apparaat in het algemeen de drie meest belangrijke aspecten vindt en wat u de drie minst belangrijke aspecten vindt?

3 Meest belangrijke

3 Minst belangrijke

De professionaliteit van het ambtelijk apparaat

£

£

Dat medewerkers elkaars taken overnemen (dat organisatie niet kwetsbaar is

£

£

De kwaliteit van het personeelsbeleid

£

£

De motivatie van het personeel

£

£

Het niet afhankelijk zijn van externen

£

£

Korte lijnen in de organisatie

£

£

Kunnen beschikken over specialisten in eigen huis

£

£

Het gemak waarmee nieuw personeel kan worden geworven

£

£

De omvang van het gemeentelijk takenpakket

£

£

Kunnen beschikken over gespecialiseerde afdelingen

£

£

Snelle en efficiënte afstemming tussen de verschillende afdelingen

£

£

Oriëntatie op de gemeentelijke samenleving (de blik naar buiten)

£

£

Persoonlijk contact tussen burgers en ambtenaren

£

£

voor ziekte en vertrek)

36261

65

7. Er volgen nu stellingen over aspecten van de relatie met burgers/bedrijven/instellingen die bij een herindeling mogelijk veranderen of juist gelijk blijven. Het gaat dus om de situatie in de nieuwe, heringedeelde gemeente ten opzichte van de oude gemeente(n). Kunt aangeven of de genoemde aspecten zijn afgenomen, gelijk gebleven of toegenomen? Relatie met burger/bedrijven/instellingen Erg

Afgenomen

afgenomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

De klantgerichtheid in de dienstverlening is:

£

£

£

£

£

De professionaliteit in de dienstverlening aan de

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

Het vertrouwen van burgers in de gemeente is:

£

£

£

£

£

Het vertrouwen van bedrijven in de gemeente is:

£

£

£

£

£

De aantrekkelijkheid van de gemeente als

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

burger is: De bureaucratie in de dienstverlening (rompslomp, van-kastje-naar-de-muur, papierwerk) is:

samenwerkingspartner voor het bedrijfsleven is: De regelmaat van het contact tussen de wethouder en de individuele burger is: De participatie van burgers in het bestuur (inspraak, brieven aan de raad, klachten en zienswijzen) is: De zakelijkheid van het contact tussen burgers en de gemeente is Het aantal keren dat er interactieve beleidsvorming plaatsvindt is: De bereidheid van burgers om actief mee te werken aan gemeentelijke inspanning om de dorpen en wijken schoon en veilig te houden is: De belangstelling van de burgers voor de gemeentepolitiek is: De professionaliteit van de gemeente als opdrachtgever is:

36261

66

8. Kunt u nu aangeven wat u voor de relatie met burger/ bedrijven/ instellingen in het algemeen de drie meest belangrijke aspecten vindt en wat u de drie minst belangrijke aspecten vindt? 3 Meest belangrijke

3 Minst belangrijke

De klantgerichtheid

£

£

De professionaliteit van de dienstverlening

£

£

Minder bureaucratie

£

£

Het vertrouwen van burgers in de gemeente

£

£

Het vertrouwen van bedrijven in de gemeente

£

£

De aantrekkelijkheid van de gemeente als samenwerkingspartner voor het

£

£

Het persoonlijk contact tussen wethouder en individuele burger

£

£

De participatie van burgers in het bestuur

£

£

Dat de relatie tussen burgers en gemeente zakelijk verlopen

£

£

Dat de gemeente burgers actief betrekt bij de vorming van het beleid

£

£

De bereidheid van burgers mee te werken aan het beleid gericht op leefbaarheid

£

£

De belangstelling van burgers voor de gemeentepolitiek

£

£

Professioneel opdrachtgeverschap

£

£

bedrijfsleven

9. Er volgen nu stellingen over aspecten van de gemeente als organisatie die bij een herindeling mogelijk veranderen of juist gelijk blijven. Het gaat dus om de situatie in de nieuwe heringedeelde gemeente ten opzichte van de oude gemeente(n). Kunt aangeven of de genoemde aspecten zijn afgenomen, gelijk gebleven of toegenomen? De gemeente als organisatie Erg

Afgenomen

afgenomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

De financiële reserves zijn:

£

£

£

£

£

De effectiviteit van het beleid van de gemeente is:

£

£

£

£

£

De mate waarin de gemeente in staat is de ‘grote

£

£

£

£

£

opgaven’ uit te voeren, is:

36261

67

De gemeente als organisatie Erg

Afgenomen

afgenomen De omvang van de in exploitatie genomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

£

£

£

£

£

De mate van handhaving door de gemeente is:

£

£

£

£

£

Het ‘grootschalig denken’ binnen de gemeente is:

£

£

£

£

£

De aandacht voor zaken in de directe leefomgeving

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

nieuwbouwplannen is:

van burgers is: Het aantal keren dat we onze lokale tarieven meer moesten verhogen dan de buurgemeenten is: Het aantal keren dat de jaarrekening met een tekort is afgesloten, is: Het aantal keren dat er moet worden gesproken over bezuinigingsplannen, is:

10. Kunt u nu aangeven wat u voor de gemeente als organisatie in het algemeen de drie meest belangrijke aspecten vindt en wat u de drie minst belangrijke aspecten vindt? 3 Meest belangrijke

3 Minst belangrijke

De financiële gezondheid van de gemeente

£

£

Het bereiken van de beleidsdoelen

£

£

Dat de gemeente in staat is de ‘grote opgaven’ uit te voeren

£

£

Het ambitieniveau van de nieuwbouwplannen

£

£

Consequente handhaving van regels en voorschriften

£

£

De durf om strategische zaken aan te pakken

£

£

De aandacht voor de directe leefomgeving van de burgers

£

£

De hoogte van de lokale tarieven

£

£

Het voorkomen van financiële tekorten

£

£

Het voorkomen dat steeds moet worden bezuinigd

£

£

36261

68

11. Er volgen nu stellingen over aspecten van de raad en het bestuur van de gemeente die bij een herindeling mogelijk veranderen of juist gelijk blijven. Het gaat dus om de situatie in de nieuwe, heringedeelde gemeente ten opzichte van de oude gemeente(n). Kunt aangeven of de genoemde aspecten zijn afgenomen, gelijk gebleven of toegenomen? Raad en bestuur Erg afgenomen

Afgenomen

Gelijk gebleven

Toegenomen

Erg toegenomen

De invloed van de lokale lijsten (partijen) is:

£

£

£

£

£

De kwaliteit van het debat in de raad over nieuwe

£

£

£

£

£

De kwaliteit van de wethouders is:

£

£

£

£

£

Het vermogen van het gemeentebestuur tot

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

De werkdruk van de raadsleden is:

£

£

£

£

£

De controle die de raad uitoefent op het gevoerde

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

beleidskaders is:

strategische besluitvorming is: De mate waarin raadsleden optreden als belangbehartigers van hun ‘eigen’ dorp, kern of voormalige gemeente, is: De gemotiveerdheid van de gemeentebestuurders is:

bestuur, is: De tijd die de burgemeester besteedt aan de portefeuille openbare orde, is:

36261

69

12. Kunt u nu aangeven wat u voor de raad en het bestuur van de gemeente in het algemeen de drie meest belangrijke aspecten vindt en wat u de drie minst belangrijke aspecten vindt? 3 Meest belangrijke

3 Minst belangrijke

De invloed van lokale lijsten

£

£

Kwaliteit raadsdebat

£

£

Kwaliteit van wethouders

£

£

Vermogen tot strategische besluitvorming

£

£

Vermogen van raadsleden om te denken vanuit het belang van de gemeente als

£

£

Gemotiveerdheid van de gemeentebestuurders

£

£

Minder werkdruk voor de raadsleden

£

£

De controle van de raad op het bestuur

£

£

Dat burgemeester voldoende tijd heeft voor openbare orde taak

£

£

geheel

13. Er volgen nu stellingen over aspecten van het bestuurlijk netwerk waarin de gemeente opereert. Bij een herindeling kunnen aspecten van dit bestuurlijke netwerk veranderen of juist gelijk blijven. Het gaat dus om de situatie in de nieuwe, heringedeelde gemeente ten opzichte van de oude gemeente(n). Kunt aangeven of de genoemde aspecten zijn afgenomen, gelijk gebleven of toegenomen? Het bestuurlijk netwerk Erg afgenomen Het aantal gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente deelneemt is: De medewerking van de provincie voor de nieuwbouwplannen van de gemeente is De sterkte van de positie van de gemeente ten opzichte van het Rijk is: De invloed van ons gemeentebestuur op de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden is: Het aantal leden in het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regelingen is:

36261

Afgenomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

70

Het bestuurlijk netwerk Erg afgenomen De sterkte van de positie van de gemeente in de regio is:

Afgenomen

Gelijk

Toegenome

Erg

gebleven

n

toegenomen

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

£

Het gemak waarmee afspraken kunnen worden gemaakt met maatschappelijke organisaties voor het aanpakken van lastige problemen, is: De sterkte van de positie van de gemeente ten opzichte van buurgemeenten is: De sterkte van de positie van de gemeente ten opzichte van de provincie is:

14. Kunt u nu aangeven wat u voor het bestuurlijk netwerk van de gemeente in het algemeen de drie meest belangrijke aspecten vindt en wat u de drie minst belangrijke aspecten vindt? 3 Meest belangrijke

3 Minst belangrijke

Minder afhankelijk zijn van intergemeentelijke samenwerking

£

£

Meer steun van de provincie bij nieuwbouw

£

£

Sterkte positie van de gemeente ten opzichte van het Rijk

£

£

Invloed op samenwerkingsverbanden

£

£

Verkleining bestuurlijke drukte in intergemeentelijke samenwerking

£

£

Sterkte positie van de gemeente in de regio

£

£

Vermogen tot publiek-private samenwerking

£

£

De sterkte van de positie van de gemeente ten opzichte van buurgemeenten

£

£

Sterkte positie van de gemeente ten opzichte van de provincie

£

£

36261

71

Ten slotte willen wij u vragen nog een aantal vragen te beantwoorden die betrekking hebben op achtergrondkenmerken zodat een verdere verdieping van de analyse kan plaatsvinden. 15. Wat is de naam van de nieuwe, heringedeelde gemeente waar u bij betrokken bent? £

Teylingen

£

Westland

£

Katwijk

£

Midden-Delfland

£

Zwijndrecht

£

Pijnacker-Nootdorp

£

Leidschendam-Voorburg

£

Rijnwoude

£

Den Haag

16. Wat is uw huidige positie binnen de gemeente? £

Gemeentesecretaris

£

Raadslid

£

Raadsgriffier

£

Burgemeester

£

Wethouder

£

OR-lid

£

MT-lid

£

Afdelingshoofd

£

Anders nl……………….

17. Hoeveel jaar werkt u op uw huidige positie Jaar

36261

72

18. Was u voor de herindeling werkzaam/actief bij één van de gemeenten die heringedeeld is? £

Ja

£

Nee à ga naar vraag 22

19. Wat was de naam van de gemeente waarvoor u werkzaam/actief was?

20. Hoeveel jaar was u bij deze gemeente werkzaam/actief Jaar

21. Wat was uw positie binnen deze voormalige gemeente voor de herindeling? £

Gemeentesecretaris

£

Raadslid

£

Burgemeester

£

Wethouder

£

OR-lid

£

MT-lid

£

Afdelingshoofd

£

Beleidsmedewerker/ambtenaar

£

Anders nl………………..

22. De opdrachtgever van dit onderzoek is zeer geïnteresseerd in uw observaties en constateringen ten aanzien van het effect van de herindeling in uw gemeente? Kan u gevolgen van de herindeling in uw gemeente benoemen die niet in het voorgaande aan de orde zijn geweest? Kan u daarbij ook aangeven waarom deze veranderingen het gevolg zijn van deze herindeling?

36261

73

Bijlage II. Onderzoeksverantwoording

De effectenenquête heeft plaatsgevonden door middel van een digitale enquête onder de huidige ambtelijk leidinggevenden, gemeentesecretarissen, burgemeesters, wethouders, OR-leden, griffiers en raadsleden van de gemeenten Katwijk, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, PijnackerNootdorp, Teylingen, Westland en Zwijndrecht. Daarnaast zijn van de gemeente Rijnwoude en Jacobswoude, omdat deze herindelingen al in 1991 hebben plaatsgevonden, de bovengenoemde functionarissen benaderd die nu in dienst zijn maar dit ook ten tijde van de herindeling waren. In totaal hebben 406 mensen een e-mail gekregen met de uitnodiging om deel te nemen aan het onderzoek. Hiervan hebben 192 mensen, dus 47%, gereageerd. Dit betekent dat er met 95% betrouwbaarheid en een nauwkeurigheidsmarge van 5% uitspraken worden gedaan voor de gehele doelgroep. Een gedetailleerdere weergave van de samenstelling van de groep informanten is te zien in onderstaande tabellen. Tabel 1: Respons naar gemeente N

%

Jacobswoude

4

2,1%

Katwijk

29

15,1%

Leidschendam-Voorburg

25

13,0%

Midden-Delfland

17

8,9%

Pijnacker-Nootdorp

23

12,0%

Rijnwoude

2

1,0%

Teylingen

34

17,7%

Westland

33

17,2%

Zwijndrecht

25

13,0%

Tabel 2: Respons naar positie binnen de gemeente N

%

Ambtelijke leidinggevende

37

19,3%

Burgemeester

5

2,6%

Gemeentesecretaris

8

4,2%

Griffier

3

1,6%

OR

38

19,8%

Raadslid

81

42,2%

Wethouder

18

9,4%

Onbekend

2

1,0%

36261

74

Tabel 3: Respons naar aantal jaren werkzaam/ actief bij de huidige gemeente en/of één van de voormalige gemeenten N

%

0-2 jaar

58

36,9

3-5 jaar

41

26,1

6-10 jaar

38

24,2

>10 jaar

20

12,7

Van de respondenten was 64% ook werkzaam voor één van de voormalige gemeenten. Het aantal jaar dat zij bij de voormalige gemeente hebben gewerkt voordat zij werden heringedeeld, is te zien in onderstaande tabel. Tabel 4: Aantal jaren werkzaam/ actief bij één van de voormalige gemeenten % 0-2 jaar

11,5

3-5 jaar

26,9

6-10 jaar

31,7

>10 jaar

29,8

36261

75

Bijlage III. Aanvullende gegevens afvalstoffenheffing

Tabel 1: Meerpersoonsheffing voor afvalstoffenverwerking 1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

186

199

203

167

246 225

221

296

301

306

316

218

235

249

254

264

268

230

225

282

288

294

302

Twee fusies Leidschendam

34.698

Voorburg

39.099

209

227

225

216

Pijnacker

20.090

195

195

195

145

Nootdorp

9.632

234

233

203

177

201

212

210

182

Gemiddeld tarief Gemiddelde jaarmutatie

-3,1%

+6,3%

Bron SenterNovem

Tabel 2: Meerpersoonsheffing voor afvalstoffenverwerking 1998

1999

2000

2001

2002

188

192

210

178

222

Zwijndrecht 41.992

187

201

201

186

206

Gemiddeld tarief

187

200

202

185

207

2003

2004

2005

2006

2007

211

223

219

237

243

211

223

219

237

243

Een fusie Heerjansdam

3.548

Gemiddelde jaarmutatie

2,5%

3,4%

Bron SenterNovem

36261

76

Tabel 3: Meerpersoonsheffing voor afvalstoffenverwerking 1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

243

249

268

288

287

293

293

285

281

287

290

287

Twee fusies Maasland

6.845

174

188

210

167

230

258

Schipluiden

11.170

212

215

222

160

260

239

Monster

20.239

222

233

238

197

265

276

Naaldwijk

28.928

273

288

270

202

277

288

’s-Gravenzande 19.417

245

244

263

211

263

268

De Lier

11.338

210

215

227

157

248

258

Wateringen

15.989

203

203

216

174

240

259

231

238

243

186

260

268

Gemiddeld tarief Gemiddelde jaarmutatie

3%

0,7%

Bron SenterNovem

Tabel 4: Meerpersoonsheffing voor afvalstoffenverwerking, bron SenterNovem 1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

297

297

285

283

289

288

Twee fusies Sassenheim

14.766

200

204

206

149

225

231

240

252

Warmond

5.058

249

249

254

209

271

334

369

369

Voorhout

14.315

249

275

249

239

299

314

325

323

Katwijk

41.307

164

183

198

159

243

279

222

270

valkenburg

3.763

179

215

224

168

252

262

292

321

Rijnsburg

14.897

235

249

282

157

302

311

315

318

199

216

224

172

260

284

266

290

Gemiddeld tarief Gemiddelde jaarmutatie

+5,5%

-0,3%

Bron SenterNovem

36261

77

Bijlage IV. Benadering gemiddelde leges

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

27

12

61

26

58

120

94

Inkomens uit leges

661

669

795

Gem. tarief

5.508

7.117

61

60

32

Inkomens uit leges

274

227

335

Gem. tarief

4.566

7.093

288

180

Inkomens uit leges

401

1.756

Gem. tarief

2.227

48.777

612

534

298

Inkomens uit leges

1.059

1.524

3.048

Gem. tarief

1.983

5.114

53

186

132

Inkomens uit leges

700

1.293

1.259

Gem. tarief

3.763

9.795

156

55

24

Inkomens uit leges

743

992

840

Gem. tarief

13.509

41.333

Rijnwoude

2008

Woningen gereed

Jacobswoude

48

18

64

27

784

Woningen gereed

Leidschendam-Voorburg Woningen gereed

Pijnacker-Nootdorp Woningen gereed

Zwijndrecht

Midden-Delfland

1.278

1.343

22

53

5

326

234

57

180

994

164

84

417

896

3

134

356

36 1.231

3.367

1.648

Woningen gereed

36261

490

78

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

686

334

589

555

783

539

566

Inkomens uit leges

2.093

2.270

3.367

Gem. tarief

3.883

4.010

102

251

Westland

2008

Woningen gereed

Teylingen

247

140

121

183

3.877

193

Woningen gereed Inkomens uit leges

829

Gem. tarief

3.303

Katwijk

383

360

179

242

194

960

303

365

Woningen gereed Inkomens uit leges

834

Gem. tarief

2.752

Binnenmaas

32

189

86

187

1.622

109

126

Inkomens uit leges

770

919

Gem. tarief

6.111

4.527

861

670

Inkomens uit leges

2.282

4.310

Gem. tarief

3.410

5.456

170

124

46

Inkomens uit leges

417

500

540

Gem. tarief

3.363

10.869

1.770

203

Woningen gereed

Lansingerland

255

795

629

637

1.091

790

Woningen gereed

Nieuwkoop

62

143

112

200

1.500

Woningen gereed 1.360

Bron: CBS

36261

79

Bijlage V. Overzicht van gesprekken met colleges van B. en W.

Vrijdag 25 januari 2008, Rijnwoude

College Rijnwoude

Vrijdag 25 januari 2008, Rijnwoude

College Teylingen

Vrijdag 25 januari 2008, Rijnwoude

College Nieuwkoop

Donderdag 7 februari 2008, Den Haag

College Katwijk

Donderdag 7 februari 2008, Westland

College Westland

Vrijdag 8 februari 2008, Den Haag

College Pijnacker-Nootdorp

Vrijdag 8 februari 2008, Den Haag

College Binnenmaas

Vrijdag 8 februari 2008, Lansingerland

College Lansingerland

Vrijdag 8 februari 2008, Zwijndrecht

College Zwijndrecht

Woensdag 13 februari 2008, Den Haag

College Leidschendam-Voorburg

Vrijdag 15 februari 2008, Midden-Delfland

College Midden-Delfland

Dinsdag 29 april 2008, Jacobswoude

College Jacobswoude

36261

80

Bijlage VI. Aanwezigen groepsgesprek

Dinsdag 10 juni 2008, provinciehuis Zuid-Holland te Den Haag ˜

De heer Goud (voormalige wethouder gemeente Pijnacker-Nootdorp, thans zelfstandig adviseur)

˜

De heer Louter (Twijnstra Gudde)

˜

Mevrouw Van Rhijn (gemeentesecretaris Teylingen)

˜

De heer Van de Stoel (Leidschendam Voorburg)

˜

De heer Trimp (Trimp & van Tongeren)

˜

De heer De Visser (Rijnwoude)

˜

De heer Wessel (Atos)

˜

Mevrouw Welsink (Provincie Zuid-Holland)

˜

Mevrouw Van Assenbergh (Berenschot)

˜

De heer Fraanje (Berenschot)

Woensdag 11 juni 2008, provinciehuis Zuid-Holland te Den Haag ˜

De heer Van Buren (Woonstichting Vooruitgang)

˜

De heer De Jong (directeur Wooninvest)

˜

De heer Van Oord (Midden-Delfland Vereniging)

˜

De heer Verdegaal (Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur)

˜

De heer Salman (Vereniging Betrokken Teylingers)

˜

Mevrouw Welsink (provincie Zuid-Holland)

˜

Mevrouw Van Assenbergh (Berenschot)

˜

De heer Fraanje (Berenschot)

36261

81

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duiven&id=0a529af8-3675-406e-b43a-8258264fd3c3