07. 201740465-Bijlage B2-Rapport Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen
Tekst van het document
Een mogelijk vertragend risico in dit besluitvormingsproces betreft een nog te nemen besluit over de integratie van een nabijgelegen gymzaal in dit project, dat in bestuurlijk overleg nog nader afgestemd moet worden. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel | (PO: 2027–2043 / | Het lokale IHP voor het PO loopt tot 2043. Het R-IHP VO: 2026–2041) | voor het VO is d.d. | 9 juni 2026 | definitief opgesteld voor een periode | van | 16 jaar en kent een verplichte vierjaarlijkse herijkingscyclus. Dekking in de begroting | Korte | termijn | gedekt | / | PO: Korte termijn lasten (2027–2030) bedragen ca. € Onderzoek gestart | 130.000 | voor | levensduurverlenging | van | de semi-permanente huisvesting | (IKC De | Kameleon en IKC Het Klokhuis). - 22 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium Status Toelichting VO: Voor de periode 2026–2029 is een gecombineerd haalbaarheidsonderzoek geïnitieerd voor de locaties Saturnus 1 en Eltensestraat van het Candea College om de leegstand aan te pakken. Consequenties na 2030 Strategische keuzes en leegstandopgave PO: Door woningbouwontwikkelingen in Duiven-Noord ontstaat capaciteitsdruk. De strategie is om geen 10e school te bouwen, maar na 2031 een school uit Duiven-Zuid (Toermalijn of Groene Ring) te verhuizen naar Duiven-Noord. Ramingen hiervoor worden bij de volgende herijking bepaald.
VO: Het Candea College kent in 2041 een normatieve overcapaciteit van 4.947 m² BVO. Het haalbaarheidsonderzoek toetst twee hoofdroutes: A. Inhuizen van mbo (Graafschap College huurt nu al 350 m² in de Eltensestraat) of B. Concentratie van alle VO-opleidingen op een centrale campus aan de Saturnus, waardoor locatie Eltensestraat vrijkomt. Koopkrachtrisico’s Aanwezig Ramingen voor zowel PO als VO zijn gebaseerd op landelijke VNG-normbedragen en standaard stichtingskosten (€ 4.028/m² voor het VO). Er is een reëel risico dat de werkelijke bouwkosten door prijsstijgingen de normen overstijgen en herfinanciering vragen. Overige risico’s Duurzaamheid en sport In de basisbedragen is geen rekening gehouden met eventuele meerkosten voor inclusief onderwijs, verduurzaming boven de wettelijke basisnorm (zoals ENG), sloop- of tijdelijke voorzieningen en de uitbreiding van het onderwijsleerpakket. VO: Bij een eventuele concentratie van het Candea College op de locatie Saturnus stijgen de normatieve gym behoefte naar 3 zalen, terwijl er momenteel twee aanwezig zijn. 4.2.4 Westervoort In tegenstelling tot Duiven heeft Westervoort voor het primair onderwijs (PO) wél een lange doorkijk van 8 tot 12 jaar gemaakt in het IHP, inclusief een financiële paragraaf.
Dit was mogelijk omdat de demografische ontwikkelingen in Westervoort (zeker rondom de komst van nieuwe woonwijken) strakker en beter te voorspellen zijn. In de gemeente Westervoort lopen de korte termijn projecten voor het basisonderwijs (waaronder IKC De Brug en de Montessorischool) via de begroting. Voor de periode na 2030 staan er nog drie scholen op de planning voor aanpak. Hoewel de prioriteitsvolgorde al formeel helder is en de initiële ramingen zijn gemaakt, moeten de formele investeringsbesluiten nog worden genomen. Dit vormt een bekende, maar toekomstige claim voor de nieuwe fusiegemeente. Een actueel en groot financieel risico is hierbij dat de bijbehorende bedragen zijn vastgesteld op prijspeil 2024. In de huidige conjunctuur zullen de daadwerkelijke bouwkosten over enkele jaren fors hoger uitvallen, wat een aanzienlijk koopkrachtverlies/indexatierisico voor deze plannen met zich meebrengt. Tot slot heeft Westervoort geen eigen voorzieningen voor het voortgezet onderwijs (VO) binnen de gemeentegrenzen, waardoor de gemeente buiten de investeringsopgaven en kosten van het regionale IHP voor het VO valt. - 23 - BMC , Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2028 | Het IHP Basisonderwijs is in juni 2024 geactualiseerd voor | de | periode | 2024–2028.
| De | bijbehorende budgetten voor die termijn zijn formeel gevoteerd Dekking in de begroting | Gedekt via de exploitatie | Grote | kortetermijninvesteringen | zijn verwerkt | in de begroting: | uitbreiding | IKC De | Brug | (€ 2,43 mln. | in 2027) | en aankoop grond Montessorischool (€ | 5,90 mln. | in | 2028). | Westervoort | hanteert | geen dekkingsreserve; kapitaallasten (afschrijving 40 jaar + rente) komen | direct ten laste van | de exploitatie bij oplevering. Consequenties na 2030 | Hoge structurele | De grootschalige nieuwbouw | en grondverwervingen kapitaallasten | (en de drie opvolgende scholen na 2030) leiden vanaf 2027/2028 tot een sterke, structurele stijging van de kapitaallasten | in de exploitatie. | Formele | besluiten voor na 2030 moeten nog worden genomen. Koopkrachtrisico’s | Indexatierisico | Omdat | Westervoort | de begroting | niet automatisch indexeert, | blijven | budgetten | nominaal | gelijk. Bij miljoenenprojecten in de schoolhuisvesting vormt dit een | reëel | risico op | tussentijdse | tekorten | door stijgende bouwkosten en loonindexaties. Overige risico’s | Gebiedsontwikkeling & | De | planning | van | de | nieuwe | schoollocatie | in meerkosten, | Westervoort-Noord | is afhankelijk | van | de voortgang duurzaamheid, tijdelijke | van de gebiedsontwikkeling (o.a.
stikstofproblematiek huisvesting en inclusief | en verplaatsing van de fabriek Struyk Verwo). onderwijs. Meerkosten | voor | bovenwettelijke | duurzaamheid (ENG), | tijdelijke huisvesting | en | inclusief onderwijs nog niet verwerkt in de basisramingen. 4.2.5 Zevenaar Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het primair onderwijs is tot 2030 financieel sluitend verwerkt in de | begroting. Zevenaar vernieuwt elke drie jaar één school, waardoor alle 16 basisscholen in een cyclus van | 50 | jaar worden vernieuwd. In de planperiode direct na 2030 volgen twee grote vervangingsopgaven met een | totale | investering van | circa | € 8,8 miljoen (De Tragelijn en De Sprankel). Daarnaast is Zevenaar onderdeel van het regionale IHP voor het voortgezet onderwijs (VO) samen met de gemeenten Duiven en Montferland. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2050 | Het IHP | basisonderwijs | is in juni 2025 vastgesteld met | een | strategische | looptijd | tot 2050 | en | een vierjaarlijkse evaluatie. Voor het | VO geldt het | R-IHP met de buurgemeenten Duiven en Montferland. Dekking in de begroting | Driejaarlijkse cyclus | Projecten tot 2030 zijn begroot. Om de kapitaallasten op | lange | termijn | op | te | vangen, | is | de afschrijvingstermijn | voor | schoolgebouwen structureel verlengd van 40 naar 50 tot 60 jaar.
Consequenties na 2030 | Structurele | In de | tweede | planperiode | (vanaf | 2031) | staan | De - 24 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium Status Toelichting lastenverzwaring Tragelijn (€ 5,56 mln.) en De Sprankel (€ 3,21 mln.) op de planning. Deze opgave vertaalt zich in een structurele lastenverzwaring van ongeveer € 500.000 per jaar bovenop het bestaande budget. Koopkrachtrisico’s Gedeeltelijk opgevangen Vanwege stijgende bouwkosten is er in het IHP een structurele indexering van 2% per jaar ingerekend. Overige risico’s Capaciteit en de Wissel Noodbudget aangevraagd (€ 140.000 in 2026, daarna € 218.000 structureel) voor onverwacht snelle groei van De Trompetter door instroom uit Doesburg, Vertraging door vleermuizen bij de sloop van De Wissel dwingt de Taalschool tot commerciële huur voor maximaal vier jaar. Daarnaast heeft de gemeenteraad gekozen voor rekenvarianten op basis van rijksnormen in plaats van werkelijke bouwkosten.
- 25 - BMC , Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Hoofdstuk 5 | Openbare ruimte 5.1 Wegen 5.1.1 Algemene uitgangspunten Doesburg | Duiven | Westervoort | Zevenaar Beheerplan | Financiële actualisatie | Integraal beheerplan | Integraal beleidsplan | IBOR gemeente IBOR (2022 - 2032) | Openbare Ruimte 2023 | Openbare Ruimte | Zevenaar 2022 - 2032 - 2032 | Westervoort 2024 - Beheerplan wegen en | 2033 | Beheerplan Wegen en kunstwerken (2022) te | Integraal beheerkader | Integraal beheerkader | kunstwerken actualiseren begin | Openbare ruimte | Openbare ruimte 2027 obv financiële | 2026-2029 | Westervoort actualisatie IBOR (2022-2032) | Wegenplan Westervoort 2024-2033 Meerjarige | Meerjarige onderhoudsplanning | onderhoudsplanning Wegen & Kunstwerken | wegen Kwaliteitsniveau | Beeldkwaliteit cfm | Niveau B, cfm de | Niveau B, dfm CROW | Niveau B voor Nota Ruimtelijke | CROW systematiek | systematiek. | hoofdwegen en kwaliteit Doesburg | Elementenverharding | woonwijken.
op niveau C Niveau C voor Buitengebied Looptijd | 2024-2029 | 2023-2032 | 2024-2033 | 2022-2032 Achterstallig | Nee | Nee | Ja | Nee onderhoud Methodiek | Via de voorziening | Via de voorziening | Via de voorziening | Via de voorziening Prijsbijstelling | Regulier | 2% | Geen indexatie | Regulier Gemeentefonds | gemeentefonds 5.1.2 Doesburg Tot en met 2030 is het onderhoud van de wegen in Doesburg gedekt via de onderhoudsplannen die in de begroting | zijn | verwerkt. | In | de | doorkijk | voor | de | jaren | na | 2030 | wordt | een | substantieel | hoger investeringsniveau voorzien (gemiddeld € 860.000 per jaar, met een langjarig gemiddelde van 1,48 miljoen per jaar) dat niet in de meerjarenbegroting is verwerkt. Dit wordt veroorzaakt door de vervanging van de aanlegpiek uit de jaren 2005 - 2012 die in de jaren na 2030 in beeld komt.Hoewel de jaarlijkse dotatie voor het | onderhoud van | wegen ( | € 150.000) | en de specifieke | jaarlijkse dotatie aan de bestemmingsreserve Rehabilitatie | Wegen | (€ 125.000) | tezamen | op | zichzelf | ontoereikend | zijn voor | dit niveau, | is uit de werksessie gebleken dat de robuuste stand van de kapitaallasten reserve rehabilitatie (circa € 2 miljoen) voldoende | financiële | buffer | biedt. | Hiermee | zijn deze | hogere | investeringen | tot in ieder | geval | 2035 - 26 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen afgedekt.
| Bovendien | worden wegreconstructies in | de praktijk steeds meer | integraal gekoppeld | aan | de rioolvervanging, wat onnodige kosten voorkomt. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Parallelle programma's | Rehabilitatie (MIP Wegen-Plus) loopt van 2024 tot en (2024–2028 en | met 2028. 2026–2030) Groot onderhoud | (MJOP) | is recent vastgesteld | en loopt van 2026 t/m 2030. Beide plannen kennen een jaarlijkse actualisatiecyclus om reële kosten in beeld te houden Dekking in de begroting | Gedekt via reservemutaties | Groot | onderhoud | (€ 905.000) | is gedekt | via een nieuwe | voorziening met een dotatie van € | 150.000 per jaar vanaf 2027. Het | MIP-rehabilitatiebudget | is | verhoogd | naar € 8.495. 000 (door toevoeging LBM-wegen) en wordt geactiveerd | met | een verlengde | afschrijvingstermijn van 45 jaar. Consequenties na 2030 | Stijging beheerbehoefte | In 2030 | stijgt de theoretische | onderhoudsbehoefte naar gemiddeld € 860.000 per jaar (2031–2035), met een langjarig gemiddelde van € 1,48 miljoen per jaar door | een | historische | aanlegpiek | uit 2005–2012. Dankzij de opgebouwde kapitaallastenreserve van ca. € 2 miljoen zijn deze | uitgaven | tot en | met | 2035 financieel volledig opgevangen.
Koopkrachtrisico’s | Hoog risico | Prijsstijgingen in de GWW-sector | (grond-, weg- | en waterbouw) | stijgen | structureel | sneller | dan | de PBBP-compensatie via het Gemeentefonds. Dit risico is reëel: project Oranjesingel kampte medio 2025 al met een inflatietekort van € 80.000. Overige risico’s | Asfalt, inhuur en | Er | is een | risico op | teerhoudend | asfalt | (post schadeclaims | onvoorzien € 80k). Ambtelijke ondercapaciteit dwingt tot dure externe projectleiders (+20% VAT-kosten) 5.1.3 Duiven De | gemeente Duiven werkt met een omvangrijke | onderhoudsvoorziening voor wegen. De stand van de voorziening bedraagt per 1--1-2026 € 13,7 miljoen. Een belangrijke inkomstenbron voor deze voorziening zijn de | degeneratievergoedingen | (AVOI) | voor | kabels | en | leidingen. | In 2029 | wordt | een | onderhoudspiek verwacht, die uit de voorziening kan worden gedekt. Omdat er gewerkt wordt met een structurele dotatie aan de | onderhoudsvoorziening | van ruim | € 1,1 miljoen blijft er na verwerking van de onderhoudspiek in 2029 | nog | een | omvangrijke | voorziening over | om in de | jaren daarna | het onderhoud | te kunnen dekken. Hoewel | er | momenteel | nog | geen | nieuw | beleidsmatig | wegenplan | ligt | (mede | door | de | vertraagde implementatie | van een nieuw | beheersysteem), is er | wel | een | actuele financiële doorkijk beschikbaar op basis van inspecties.
- 27 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Geen actueel beleidsplan, | Het IBOR loopt door | tot 2032. Door problemen met wel financieel | het nieuwe | beheerpakket | is er nog | geen | actueel operationeel wegenplan, maar de financiële vertaling op basis van inspecties is wel voorhanden. Dekking in de begroting | Structurele voorziening | Groot onderhoud: | Wordt | gedekt via | de Voorziening Onderhoud Wegen (stand per 1-1-2026: € 13,72 mln.). De jaarlijkse storting vanuit de exploitatie bedraagt € 1.125.000. De degeneratievergoedingen voor kabels en leidingen (nuts en telecom) worden grotendeels rechtstreeks in deze voorziening gestort en leveren een substantiële bijdrage. Vervangingen: Grote reconstructies worden apart gekapitaliseerd Consequenties na 2030 | Onderhoudspiek | in 2029 | In de meerjarenplanning van de wegenvoorziening is en stijging na 2030 | voor 2029 een onttrekking | gepland van € 5.008.000 voor grootschalig asfaltonderhoud (ter vergelijking: in 2026 | t/m 2028 | is dit gemiddeld | € 940k per jaar). Hierdoor | daalt de voorziening | per eind 2029 naar € 11,41 mln. Na 2030 wordt | een | verdere stijging | van het groot | onderhoud verwacht | door de veroudering van | de | groeikernwijken | uit | de | jaren | '80.
| De omvangrijke voorziening biedt voor de eerste jaren na 2030 echter nog voldoende financiële buffer. Koopkrachtrisico’s | Gedeeltelijk afgedekt | Beheerbegrotingen | worden | in | Duiven | niet automatisch | geïndexeerd. | Om | prijsstijgingen op | te vangen, | wordt | er | over | de | stand | van | de wegenvoorziening | wel | jaarlijks | 2% (rente-)inflatiecorrectie bijgeschreven. Overige risico’s | Kwaliteitsniveau | Wegen | worden | op | CROW-niveau | B onderhouden, maar | de elementenverharding | (klinkers/tegels) | is vanwege | bezuinigingen | verlaagd | naar | Niveau | C. Ongeveer | 20% | van | de | wegen | vertoont | schade (rafeling/scheuren). Reconstructies | (zoals de Van Goyenstraat ad € 2,7 mln.) worden soms langdurig uitgesteld ten | gunste van | goedkoop | scheuren | vullen | (€ | 15k) | om kapitaallasten te mijden. 5.1.4 Westervoort In Westervoort | was | sprake | van achterstallig | onderhoud op de wegen. Om dit in te lopen is een budget beschikbaar | gesteld | van | € | 2 | miljoen. | In | 2026 | zal | naar | verwachting | de | laatste | tranche | worden weggewerkt. Net | als in Duiven | vloeien | ook | in Westervoort | de degeneratievergoedingen (voor kabels en leidingen) deels | in de | wegenvoorziening, al is de opbrengst hier naar verhouding iets kleiner omdat een groter | deel | naar | de | algemene | dienst | gaat.
Na | 2030 | wordt | er door de veroudering | van de | voormalige groeikernwijken | een | stijging | in | de | onderhoudsbehoefte | verwacht. | In tegenstelling | tot | Duiven | heeft Westervoort | echter een | relatief | bescheiden wegenvoorziening (circa € 1 miljoen per 1-1-2026) om deze toekomstige opgaven en pieken in het groot onderhoud op te vangen. - 28 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2033 | Het financiële wegenplan en het IBOR Westervoort lopen synchroon tot en met 2033. Net als in Duiven ontbreekt | momenteel | de beleidsmatige, | tekstuele vertaling | (door | vertraging | met | een | nieuw beheerpakket), | maar | is | er | wel | een | actuele financiële raming in Excel beschikbaar op basis van inspecties. Dekking in de begroting | Einde | Groot | onderhoud: | Gedekt | via | de | reguliere inhaalslag | Voorziening Onderhoud Wegen (storting € 494.000 per | jaar, stand | 1-1-2026: | € 1.041.000). | Ook | de incidentele | degeneratievergoedingen | (kabels | en leidingen) dragen bij aan deze voorziening. Achterstallig | onderhoud: | Om | een | historische achterstand | in het straatwerk in | te lopen, is eind 2022 | eenmalig | € 2,0 miljoen | (€ 500k | per jaar) beschikbaar | gesteld | via | de | Voorziening achterstallig onderhoud wegen.
In 2026 wordt de laatste 25% hiervan weggewerkt, waarna | deze voorziening (stand 1-1-2026: € 327k) definitief eindigt. Consequenties na 2030 | Focus op regulier beheer en | Zodra | de inhaalslag | (achterstallig onderhoud) na verouderingspiek | 2026/2027 | is afgerond, | moet | Westervoort | de wegen | uitsluitend | met | de | reguliere wegenvoorziening | op kwaliteit | zien te houden. | Er wordt | na 2030 | echter | een | stijging van | het groot onderhoud | voorzien vanwege de veroudering | van de | wegen. | De huidige | stand | van | de | voorziening biedt | hier, | in | vergelijking | met | Duiven, | een beperktere buffer voor. De focus na 2030 | verschuift naar klimaatadaptief beheer | (zoals | een | inrittenbeleid | om | onnodige verharding in tuinen tegen te gaan). Koopkrachtrisico’s | Geen automatische | Westervoort | indexeert | de beheerbegrotingen | niet indexatie | automatisch. Overige risico’s | Kwaliteitsniveau | Asfaltwegen | worden | op | Niveau | B onderhouden, maar de elementenverharding (bestrating) bewust sober op Niveau C. Dit leidt sneller tot klachten en vraagt om scherpe monitoring. De provincie Gelderland heeft in de begrotingsbrief 2026 expliciet als aandachtspunt meegegeven om het achterstallig onderhoud aan wegen versneld in te lopen. | Omdat | de inhaalslag momenteel | wordt afgerond, is dit risico afgedekt.
5.1.5 Zevenaar Vanwege | de | groei | in de | jaren | ‘60 | en | ‘70 | (alsmede | de | opgave | in | voormalig | Rijnwaarden) | neemt | de onderhouds- | en | vervangingsbehoefte in | Zevenaar verder toe. | Sinds | 2018 | wordt deze | opgave integraal aangepakt | via | wijkgerichte | revitaliseringsprojecten, | waarmee | fysieke | achterstanden | effectief | worden ingelopen. - 29 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Voor het onderhoud wordt in de financiële actualisatie van het IBOR vanaf 2027 jaarlijks € 1.975.000 in de voorziening | gestort | (voorheen | € | 1.750.000, | aangevuld | met | € | 225.000 | vanuit | de | dekking | bijdrage nutsgelden). Om de geplande projecten uit te voeren, wordt in de periode 2027–2030 jaarlijks circa € 2,4 miljoen | aan | de | voorziening | onttrokken | (daarna | dalend | naar | € 2,1 | miljoen). | Zelfs | met | deze | tijdelijke piekonttrekkingen | blijft de | spaarvoorziening | voldoende | dekkend. | Wanneer | de | vaste | storting | na | 2030 wordt | gecontinueerd, | leidt | dit niet | tot een | budgetverhoging | ten | opzichte | van | het | referentiejaar 2030. Daarnaast wordt voor de periode 2027-2031 een gemiddeld vervangingskrediet beschikbaar gesteld van € 1.474.000 per jaar (opgebouwd uit investeringen voor wegen, straatmeubilair en revitaliseringsprojecten).
Wanneer dit wordt gecontinueerd na 2030, leidt dit wél tot een budgetverhoging in de exploitatie, doordat de kapitaallasten hiervan in de begroting worden opgenomen en jaarlijks cumuleren. . Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel t/m 2026 | Eind oktober 2026 wordt de financiële actualisatie IBOR | (integraal | beleidsplan | openbare | ruimte) (2022-2032) | ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad. | Op | basis | hiervan | wordt | begin | 2027 | het tactisch beheerplan | Wegen | en kunstwerken (B1) (2022-2026) | geactualiseerd | voor | de | periode 2027-2031. Dekking in de begroting | Gedekt via voorziening & | Jaarlijkse | storting | voorziening: | Bedraagt | vanaf MIP | 2027 structureel € 1.975.000 | per jaar (bestaande uit de eerdere storting van € 1.750.000, aangevuld met | € | 225.000 | vanuit | de | dekking | bijdrage nutsgelden). Projectuitvoering: | In de periode | 2027-2030 | wordt jaarlijks circa | € 2.400.000 | aan | de | voorziening onttrokken, waarna dit daalt naar circa € 2.100.000. De voorziening blijft hiermee tot 2036 dekkend. Vervangingsinvesteringen: | Voor | de | periode 2027-2031 | wordt | een | geactiveerd vervangingskrediet van gemiddeld € 1.474.000 per jaar | ingezet | (voor | investeringen | in | wegen, straatmeubilair en revitaliseringsprojecten wegen).
Consequenties na 2030 | Kostenpiek door | Kostenpiek | door veroudering: | Wegen in | wijken uit veroudering & | de jaren '60 en '70 naderen | na 2030 hun | fysieke Synergiebesparing | einde. | De | actieve | inzet | op | integrale revitaliseringsprojecten | sinds | 2018 | vlakt | deze kostenpiek aanzienlijk af. Werk-met-Werk (35% besparing): Zevenaar koppelt wegvervangingen | 100% | aan | rioolvervangingen. Omdat de grond hiertoe toch open moet, bespaart de gemeente | gemiddeld | 35% op de investeringen (gebaseerd | op | het inclusieve | groendeel | van de revitalisering: € 1.474.000 voor wegen en € 333.000 voor groen). Koopkrachtrisico’s | Areaalgroei | De structurele storting in de voorziening stijgt door de veroudering van het areaal. Omdat de reguliere budgetten worden geïndexeerd met het pijl van het - 30 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Gemeentefonds | (gemiddeld | circa 2,5%) | en niet automatisch | meestijgen met de reële bouwkosten en de flinke areaalgroei (toename van ca. 300.000 m² | verharding | door | o.a. Zevenaar | Oost), | dreigt kwaliteitsverlies en een verlies aan koopkracht. Overige risico’s | Achterstallig onderhoud en | Achterstallig | onderhoud: | In 2022 | was 4,82% van afschrijvingen | het | wegenonderhoud | achterstallig.
| Dit | is weggewerkt | via een | eenmalige | storting | van | € 1.000.000 | uit | de | algemene | reserve | en | het opheffen/overboeken | van de reserve wegen | ad € 537.374 naar de voorziening. | In de werksessie is bevestigd dat dit achterstallig onderhoud inmiddels volledig is ingelopen. 5.2 Groen 5.2.1 Algemene uitgangspunten Doesburg | Duiven | Westervoort | Zevenaar Beheerplan | Boombeheerplan | Integraal beheerplan | Groenstructuurplan | Financiële actualisatie Openbare ruimte 2023 - | 2024 - 2033 (als | IBOR (2022-2032) Bomenbeleidsplan | 2032 | onderdeel van IBOR) Doesburg Groenstructuurplan Doesburg Kwaliteitsniveau | Plantsoenen | Niveau B, door | Op grond van het IBOR | Kwaliteitsniveau A: centrumgebied niveau | bezuinigingen wordt | Voor het centrum en de A | het kwaliteitsniveau | accentpunten. naar beneden Overige plantsoenen | bijgesteld. | Kwaliteitsniveau B: binnen de bebouwde | Voor de hoofdwegen kom: niveau B | en de woonwijken (het reguliere groen). Overige: niveau B, met uitzondering voor | Kwaliteitsniveau C: maaien van gras en | Voor het buitengebied.
bijmaaien rondom obstakels: niveau C Looptijd | 2014-2018 | 2023-2032 | 2024-2033 | 2022-2026 en te actualiseren begin 2027 obv financiële actualisatie IBOR (2022-2032) Achterstallig | Nee | Nee | Nee | Nee onderhoud Methodiek | Exploitatie | Exploitatie | Exploitatie | Exploitatie Prijsbijstelling | Regulier | Regulier | Regulier | Regulier - 31 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen 5.2.2 Doesburg Het | onderhoudsplan | in | Doesburg | is verouderd. | Er | wordt | gewerkt | vanuit | het | bomenbeheerplan 2014-2018. Momenteel wordt een nieuwe inventarisatie uitgevoerd om de actuele stand van zaken en de reële risico's betrouwbaar te kwantificeren, en wordt er in samenwerking met de buurgemeenten gewerkt aan een nieuw, geüniformeerd beleidsplan. Er dreigt een dure vervangingsgolf na 2030 door de massale aantasting van | essen | (essentaksterfte) en | paardenkastanjes. | Daarnaast | moet | 13% van het areaal (741 bomen) | wegens | een | te | krappe | standplaats | op | termijn | worden | gekapt. | Een | extra | risico | dat | in de werksessie naar voren kwam, is het structurele gebrek aan renovatiebudget. Met de huidige middelen kan enkel het dagelijks onderhoud worden bekostigd, maar ontbreekt de dekking voor het cyclisch renoveren van plantsoenen.
Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Verouderd | Het Bomenbeheerplan had | een looptijd van 5 jaar (2014–2018) | en het Bomenbeleidsplan stamt uit 2013. | Dit betekent | dat | de | beleidskaders | en ramingen inhoudelijk gedateerd zijn. De Programmabegroting 2026–2029 bevestigt dat deze documenten nog altijd de basis vormen,maar dat er momenteel een nieuwe inventarisatie wordt uitgevoerd om de actuele stand | van zaken en de reële risico's betrouwbaar te kwantificeren. Hierbij wordt ook afgestemd met de buurgemeenten. Dekking in de begroting | Niet volledig dekkend | Via de Kadernota 2027 is inmiddels een structurele verhoging van circa | € 60.000 | toegekend | voor het bomenbeheer, | wat | de | ergste | financiële | druk verlicht. Het huidige budget voor bomen (€ 85.000) ligt onder het noodzakelijke | niveau van | 2014 | (€ 100.000) | structureel + € 80.000 voor de inhaalslag p.9). Bovendien | wordt er in 2026 direct € 50.000 bezuinigd op openbaar groen. Consequenties na 2030 | Hoge uitgavenpiek | Er dreigt een dure vervangingsgolf na 2030 door de massale aantasting van essen (essentaksterfte) en paardenkastanjes. | Daarnaast | moet | 13% | van het areaal | (741 | bomen) | wegens | een | te krappe standplaats op termijn worden gekapt Koopkrachtrisico’s | Hoog | De onderhoudskosten in het plan zijn gebaseerd op het prijspeil van 2014.
Overige risico’s | Risico op aansprakelijkheid | Zorgplicht, | Achterstallig | onderhoud | en en veiligheid | wortelopdruk. | Daarnaast | leidt het ontbreken | van renovatie | budgetten | op | termijn | tot kwaliteitsachteruitgang. 5.2.3 Duiven Het groenonderhoud in Duiven sluit aan op de IBOR kwaliteitsniveaus (niveau B). Waar in eerdere plannen nog | sprake | van | een | structurele | bezuiniging | van | € 100.000, | is deze | in de | praktijk | niet doorgevoerd, - 32 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen waardoor het afgesproken kwaliteitsniveau op peil blijft. De groenbudgetten worden jaarlijks geïndexeerd met 5%, om koopkrachtverlies in een overspannen groenmarkt te voorkomen. De budgetten voor grootschalige wijkrenovaties blijken na 2030 nog onvoldoende geborgd. In Duiven wordt verwacht dat na 2030 door de veroudering van het boomareaal en de toename van bomen door klimaatadaptieve maatregelen de onderhoudskosten (specialistisch onderzoek, wortelopdruk) structureel zullen stijgen. Criterium Status Toelichting Looptijd plan Actueel tot 2032 Gekoppeld aan het IBOR (tot 2032) en het tactische IBK-OR (loopt t/m 2029). Het bomenonderhoud loopt via de raamovereenkomst van 1Stroom. Dekking in de begroting Onderhoudsbudget, bezuiniging en bestemmingsreserve Onderhoudsbudget (2026): In de exploitatie is € 2.102.000 opgenomen.
Taakstelling: Vanaf 2026 is er een structurele bezuiniging van € 100.000 ingeboekt op groen en vegen/onkruidbestrijding. Areaaluitbreiding: Voor de oplevering van de wijken Westreenen, Hof van Welleveld en Onder de Toren is het budget verhoogd met € 27.500. Reserve: Er is een Bestemmingsreserve Groenonderhoud van € 188.000 aanwezig ter dekking van de gestegen kosten bij de nieuwe aanbesteding Consequenties na 2030 Stijgende beheerlasten De gemiddelde technische afschrijvingstermijn van groen (excl. bomen) is 30 jaar. Door de veroudering van het boomareaal en de toename van bomen door klimaatadaptieve maatregelen stijgen de onderhoudskosten (specialistisch onderzoek, wortelopdruk) structureel na 2030. Daarnaast ontbreekt in het meerjarenperspectief de dekking voor het structureel omvormen en renoveren van verouderd wijkgroen (na een cyclus van ca. 35-40 jaar). De financiële opgave hiervoor wordt geschat op € 150.000 tot € 200.000 per jaar. Koopkrachtrisico’s Geen automatische indexatie In tegenstelling tot de algemene lijn voor beheerbegrotingen in Duiven, worden de groenbudgetten wél actief beschermd. Duiven indexeert deze budgetten jaarlijks handmatig met 5% om prijsstijgingen op te vangen.
Overige risico’s Behoud van kwaliteit Omdat de bezuiniging van € 100.000 niet is doorgegaan, blijft de beeldkwaliteit gewaarborgd en is er geen sprake meer van de eerder gevreesde zichtbare kwaliteitsdaling (zoals extra onkruid rondom obstakels). 5.2.4 Westervoort Net als in Duiven sluit ook in Westervoort het groenonderhoud aan op de kwaliteitsniveaus die in het IBOR zijn aangegeven. Voor groen wordt een indexatie toegepast van 5% ter demping van het - 33 - BMC , Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen koopkrachtverlies. Westervoort heeft voor de vervanging van de groenbudgetten in de periode 2027 t/m 2029 een bedrag van € 80.000 opgenomen. Continuering van deze cyclus leidt tot hogere kapitaallasten in de periode na 2030. Daarnaast ontbreken voor de lange termijn nog structurele middelen voor de natuurlijke vervanging van bomen en voor grootschalige wijkrenovaties. Criterium Status Toelichting Looptijd plan Actueel tot 2033 Gekoppeld aan het IBOR (wat tevens fungeert als Groenstructuurplan) (tot 2033). Het bomenbeleidsplan loopt door tot 2028 en zal daarna opnieuw vormgegeven moeten worden. Dekking in de begroting Gedekt via exploitatie Onderhoudsbudget (2026): In de exploitatie is € 1.066.000 opgenomen. Dit bedrag stijgt de komende jaren licht.
Vervangingsinvesteringen: In de begroting is voor de vervanging van groen in 2026 € 300.000 opgenomen, en in 2027 t/m 2029 jaarlijks € 80.000. Wat momenteel nog ontbreekt is een structureel budget voor bomenvervanging (vanwege natuurlijke uitval), waarvoor naar schatting € 50.000 per jaar nodig is. Consequenties na 2030 Biodiversiteit én ongedekte wijkrenovaties Westervoort zet via het IBK-OR sterk in op biodiversiteit (bijv. 75% van de parken ecologisch beheren en behoud van dood hout). Net als in Duiven is er na 2030 een verwachte onderhoudspiek voor het cyclisch renoveren en omvormen van wijkgroen die nog niet financieel is afgedekt. Deze opgave is in Westervoort qua schaal ongeveer een derde van Duiven, wat neerkomt op een verwachte claim van circa € 50.000 per jaar. Koopkrachtrisico’s Geen automatische indexatie In tegenstelling tot de algemene regel in Westervoort (waarbij beheerbegrotingen niet automatisch worden geïndexeerd), wordt voor het groenonderhoud wél actief een vaste indexatie van 5% toegepast om de harde prijsstijgingen op te vangen. Overige risico’s Beeldkwaliteit Westervoort stuurt voor beplanting bewust op de sobere CROW-beeldkwaliteit C (alleen vaste planten hebben kwaliteitsniveau B). 5.2.5 Zevenaar Zevenaar kent een structureel budget van bijna € 5 miljoen voor onderhoud van groen.
Voor de vervanging van groen wordt niet gewerkt met een structurele storting in de voorziening maar met vervangingsbudgetten die worden geactiveerd. Op basis van de financiële actualisatie van het IBOR is voor de periode 2027-2031 een totale investering van € 1.665.000 voorzien voor de revitalisering van groen en bomen. Dit komt neer op een gemiddelde investering van € 333.000 per jaar. Vervangingen die vanaf 2027 en 2030 gaan plaatsvinden, leiden daardoor tot een jaarlijkse cumulatie van kapitaallasten van circa € 20.000 op de exploitatiebegroting. - 34 - BMC , Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Hoewel | vanwege | de | ouderdom | van | het | areaal na 2030 meer | boomspecialistisch | onderhoud | nodig is, wordt | dit | risico | beperkt | geacht | doordat | groen | en | bomen | integraal | meelopen | in | de | wijk- | en buurtrevitaliseringen. | In | 2021 | is vanwege | de | snoeiachterstand een bestemmingsreserve ingesteld; | de laatst resterende | € 300.000 | wordt naar verwachting in 2026 volledig ingezet, met een mogelijke uitloop naar | 2027. | Om | de | stijgende | loon- | en | marktkosten | bij aanbestedingen op te | vangen, zijn de | reguliere onderhoudsbudgetten de afgelopen jaren reeds structureel verhoogd.
Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel t/m 2026 | Eind oktober 2026 wordt de Financiële actualisatie IBOR | (2022-2032) | ter besluitvorming | voorgelegd aan de Raad. Op basis hiervan wordt begin 2027 voor | de | periode | (2027-2031) | het | tactisch beheerplan | Openbaar | groen | (B2) | (2022-2026) geactualiseerd. | Strategische beeldkwaliteitseisen(CROW-niveau | A | voor centra en accentpunten, B voor hoofdwegen en wijken, C voor buitengebied) Dekking in de begroting | Gedekt in exploitatie, geen | Er | is geen | spaarvoorziening | voor | het | groot voorziening | onderhoud | van groen; vervangingen worden direct geactiveerd. Het structurele exploitatiebudget voor openbaar | groen | bedraagt | in 2026 | € 5.200.000 (waarvan | € | 2,1 mln. voor | onderhoudsbestekken excl. maaien | en € 2,1 mln. | voor doorbelasting). Vanaf | 2027 | stijgt dit structurele | budget | naar € 6.000.000 | per | jaar (waarvan | € 2,4 | mln. | voor onderhoudsbestekken | excl. maaien | en € 2,3 mln. voor doorbelasting). Activeringen: | Op | basis | van | de | financiële actualisatie IBOR (2022-2032) is er voor de periode 2027-2031 | gemiddeld | € | 660.000 | per | jaar beschikbaar | voor reguliere investeringen | in groen en bomen | (exclusief | revitalisering, onder | andere opgebouwd uit € 400.000, € 160.000 en € 100.000).
Daarnaast is in totaal € 1.665.000 aan geactiveerde investeringen | meegenomen | voor de revitalisering van | groen | en | bomen | (uitgesplitst | per jaar: € 240.000 / | € 450.000 | / € 485.000 / € 335.000 / € 155.000). | Dit | komt | neer | op | een | gemiddelde investering | van | € | 333.000 | per | jaar | voor revitalisering. Consequenties na 2030 | Activeringsbeleid & | Afschrijvingstermijnen: | Investeringen | in | groen ecologisch bermbeheer | worden | conform | het | IBOR-besluit | lineair geactiveerd: groen wordt afgeschreven over 30 jaar, bomen over 60 jaar. Areaalomvang: | Zevenaar | beheert | 3,8 miljoen m² groen | en | 25.760 | bomen. | Na | 2030 | vergt | de toenemende | ouderdom | van | het bomenbestand meer | boomspecialistisch | onderhoud. | Dit | risico wordt | echter | niet | groot | ingeschat, | omdat | het bomen | en | groenonderhoud | integraal | wordt meegenomen | in | de | meerjarige | wijk- | en buurtrevitaliseringen (met hiervoor een gemiddelde investering | van € 333.000 | per jaar voor groen en bomen).. - 35 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium Status Toelichting Koopkrachtrisico’s Klimaatstress Het groenbeheer kampt met een structureel exploitatietekort van € 106.000. Dit wordt veroorzaakt door klimaatstress, droogte en de bestrijding van invasieve exoten en de eikenprocessierups (alleen al 52 haarden in 2021).
De overlast van de eikenprocessierups is inmiddels sterk afgenomen. Het voornaamste koopkrachtrisico zit nu in de nieuwe onderhoudsaanbestedingen, waar de markt- en loonkosten sneller stijgen dan de indexering vanuit het Gemeentefonds. Overige risico’s Inhaalslag snoeien en beplanting In 2021 is een snoeiachterstand van ruim 10.000 bomen (waarvan 5.000 met dood hout in de kroon) en € 800.000 aan vervuilde plantvakken vastgesteld. Hiervoor is eenmalig een Bestemmingsreserve achterstand groen van € 1.250.000 gevormd. De laatste tranche van de bestemmingsreserve wordt naar verwachting in 2026 volledig ingezet, met een mogelijke uitloop naar 2027. 5.3 Civiele Kunstwerken 5.3.1 Algemene uitgangspunten Doesburg Duiven Westervoort Zevenaar Beheerplan Beheerplan Civiele kunstwerken IBOR / IBK-OR / Beheerplan Civiele Kunstwerken IBOR / Wegenplan / Beheerplan Civiele Kunstwerken Beheerplan wegen en kunstwerken Kwaliteitsniveau Minimaal niveau C (groot onderhoud) Niveau B (volgens IBOR) Geen specifiek niveau vastgesteld Niveau A (Centrum), B (wijken), C (buitengebied) Looptijd 2023-2027 (nieuw plan eind 2026) 2023-3032 2024-2033 in oktober 2026 wordt de financiële actualisatie IBOR (2022-2032) ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad. Op basis hiervan wordt begin 2027 voor de periode (2027-2031) het tactisch beheerplan Wegen en kunstwerken (B1) (2022-2026) geactualiseerd.
Achterstallig onderhoud Nee Nee Nee Nee Methodiek Via de begroting / investeringskredieten Via voorziening wegen Via exploitatie wegen (klein onderhoud) Via specifieke voorziening bruggen - 36 - BMC , Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Doesburg | Duiven | Westervoort | Zevenaar Prijsbijstelling | 2,7% in begroting | Geen automatische | Geen automatische | Conjunctuurgevoelig (risico op GWW-inflatie) | indexatie | indexatie 5.3.2 Doesburg Voor de Civiele kunstwerken in | Doesburg | wordt gewerkt | aan een | nieuw | meerjarenonderhoudsplan | dat eind | 2026 | wordt | vastgesteld. | Waar | het | voorgaande | plan | een | enorme | investeringspiek | van | zo’n | vier miljoen | euro | voorspelde | voor | de | periode | na | 2040, | is nu | de | verwachting | dat dit lager | zal zijn. Het daadwerkelijke | financiële | risico | is laag, | omdat | grote | infrastructurele | werken | (zoals | sluizen | en | grote bruggen) | in eigendom | en | beheer | van | het | waterschap | zijn. De | gemeente | beheert | zelf voornamelijk historische | (stads)muren | en enkele fiets- en | voetgangersbruggen. Financieel | zijn er op dit gebied geen grote verrassingen en worden er geen grote claims voor de begroting na 2030 verwacht. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel t/m 2027 | Het | beheerplan | loopt | tot 2027, | met | een tussentijdse | evaluatie.
Momenteel | is een | nieuw MJOP | in voorbereiding | dat | eind 2026 | wordt vastgesteld. Dekking in de begroting | Sluitend | Het budget | voor de eigen | historische muren | is volledig gedekt. Er is een nieuw investeringskrediet van | 250.000 | (2026-2028) | toegekend | en | het reguliere budget | is verhoogd naar € 73.000. | Er is geen kapitaalvoorziening. Consequenties na 2030 | Geen pieken | Omdat de | grote infrastructurele | werken in beheer zijn bij het Waterschap | en | de gemeente | enkel overige, kleinschalige objecten beheert (die goed te onderhouden | zijn), worden | er | geen | zware investeringspieken | of vervangingsgolven na | 2030 verwacht. Koopkrachtrisico’s | Hoog | De sector gevoelige GWW-inflatie stijgt harder dan de algemene indexering van 2,7% in de begroting Overige risico’s | 22 uitgesloten elementen | Kosten | voor | 22 eerder | uitgesloten | historische muren en hekwerken blijken goed inpasbaar binnen het reguliere budget. 5.3.3 Duiven Duiven is vanaf 1981 gegroeid als groeikern, wat direct doorwerkt in de leeftijdsopbouw van de 79 civiele kunstwerken. | Het | areaal | bestaat | voornamelijk | uit één | viaduct | over | het | spoor, | fietstunnels, | kleinere (verkeers)bruggen en keermuren.
Omdat | de technische levensduur | van houten | bruggen 30 jaar en van betonnen kunstwerken | 60 | jaar is, bereikt | een aanzienlijk deel kort na 2030 gelijktijdig het einde van de levensduur. | Hoewel | dit resulteert | in een | vervangingspiek, | leert de | ervaring dat dergelijke | pieken in | de meerjarenramingen in de praktijk vaak uitvlakken. - 37 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2032 | Gekoppeld aan het IBOR (tot 2032) en het tactische IBK-OR (2026-2029). Dekking in de begroting | Gedekt via | Groot | onderhoud | valt | onder | de | Voorziening wegenvoorziening | Onderhoud | Wegen | (€ 83.000/jaar | in exploitatie). Grote vervangingen worden gekapitaliseerd (bijv. € 464.000 | in | 2026 | voor | een | houten | brug | en fietstunnel T1) Consequenties na 2030 | Vervanging | De verouderingspiek van de groeikernfase vertaalt zich na 2030 in een onvermijdelijke investeringsgolf voor | vervanging. | Dit vormt na de fusie | een reëel financieel | beslag. | Zoals | besproken | met | de beheerders verwacht de gemeente echter dat deze piek | in de praktijk zal uitvlakken. Mede door | het ontbreken | van zeer | grote, complexe kunstwerken vormt dit | na de fusie een overzichtelijk financieel beslag.
Koopkrachtrisico’s | Risico aanwezig | Beheerbegrotingen | worden | niet | automatisch geïndexeerd | (er wordt | gebruikgemaakt | van | de reguliere | indexatie | die | vanuit | Financiën | / het gemeentefonds wordt doorgegeven). Overige risico’s | Software | Kwaliteit | is | technisch | uitstekend | (slechts | 2 kunstwerken scoren matig), maar de transitie van het | verouderde | systeem | Brutis | naar | I-asset verloopt | moeizaam, | wat actueel | bestandsbeheer bemoeilijkt. 5.3.4 Westervoort Net als Duiven kent Westervoort het verouderingseffect van de uitbreiding in de jaren zeventig en tachtig. Westervoort | bezit hoofdzakelijk | kleinere constructies zoals houten | vlonderbruggen, duikers | en kleinere keermuren | (zoals | fietsbruggen). | Volgens | recente | ambtelijke | afstemming | is het | areaal | kwalitatief momenteel | goed | op | orde. | Het | beheer | hiervan | is | financieel | sober | ingericht | via | de | reguliere wegenbegroting. Een belangrijk verschil in de financiële systematiek ten opzichte van Duiven is dat groot onderhoud aan kunstwerken in | Westervoort niet uit een onderhoudsvoorziening wordt bekostigd, maar direct ten laste wordt gebracht van de exploitatie.
Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2033 | Gekoppeld aan het wegenplan en het iBOR tot 2033 Dekking in de begroting | Gedekt via klein onderhoud | Er | is | geen | aparte | voorziening | voor | groot wegen | onderhoud; zowel het regulier als groot onderhoud (€ 36.000 | per jaar) wordt | direct gedekt | uit het budget voor klein onderhoud binnen de exploitatie van | de | wegen. | Vervangingen | worden | apart geactiveerd (€ 60.000 in 2026, € 40.000 in 2028). Consequenties na 2030 | Veroudering houten | Door | wijkuitbreidingen | tussen | 1981 | en | 1995 bruggen | naderen | veel houten | bruggen | (levensduur | 30-40 jaar) vanaf 2030 hun vervangingsmoment. DIt is nu nog niet verwerkt in de begroting, en zal, net als in - 38 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Duiven, | leiden tot meerdere | vervangingen | op de langere termijn. Koopkrachtrisico’s | Indexatie | De budgetten stijgen niet automatisch mee met de inflatie in de GWW-sector. Overige risico’s | Beperkte sturing op beeld | Er is geen apart beeldkwaliteitsniveau vastgesteld. Onderhoud | vindt | puur | plaats | op basis | van | de technische | inspecties. | Tijdens recente overleggen is wel vastgesteld | dat het | areaal in de praktijk op orde is en er geen directe zorgen zijn.
5.3.5 Zevenaar Het | areaal | aan | civiele | kunstwerken | in | Zevenaar | bleek | na | hernieuwde | inventarisatie | groter | dan aangenomen. | In | plaats | van | circa | 80 | staan | er | nu | 125 | kunstwerken | geregistreerd. | Om | deze areaaluitbreiding | op | te vangen, | is berekend | dat | er | voor | de | komende | tien jaar (2027-2036) | circa | 3,75 miljoen | aan | opgaven liggen. | In het nieuwe plan (IBOR) is daarom voor de periode t/m 2036 een hogere structurele reservering (gemiddeld circa € 375.000 per jaar) aangevraagd vanaf de begroting 2027 om het beheer | sluitend te | maken. | Het inhoudelijke | beleidskader uit | het | IBOR | blijft gehandhaafd; | de herziening betreft uitsluitend een financiële actualisatie. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel t/m 2026 | Beheerplan | loopt tot eind 2026, | met strategische borging | via | het | IBOR | tot | 2032. | In | het geactualiseerde IBOR is de financiële doorkijk voor de kunstwerken verlengd t/m 2036. Dekking in de begroting | Geplande ophoging | Historisch | was | er onvoldoende budget, | waardoor een | nieuwe | voorziening | bruggen is ingesteld.
De huidige situatie is € 113.610 per jaar, maar door de forse | areaaluitbreiding | naar | 125 | objecten | wordt vanaf 2027 een verhoogde storting opgenomen in de begroting om de totale claim van € 3,75 miljoen voor de periode 2027–2036 volledig af te dekken. Consequenties na 2030 | Groot onderhoud | Na 2030 is er structureel groot onderhoud gepland aan | minimaal | één groot | kunstwerk per jaar. Door het complete | beeld van de 125 kunstwerken is de vervangingsopgave | na | 2030 | nu | integraal doorgerekend en inzichtelijk gemaakt in het nieuwe IBOR. Koopkrachtrisico’s | Conjunctuurgevoelig | Kosten | voor | specifieke | ingrepen (betonconservering, | voegovergangen) | stijgen harder | dan | reguliere | prijsindexeringen | uit het Gemeentefonds | (gemiddeld | 2,5%), | wat | tot koopkrachtverlies | kan | leiden | bij | stijgende materiaalprijzen. Overige risico’s | Eigendomsvraagstuk | Er is een specifiek | financieel risico van 1,5 tot 2,0 miljoen | voor de | vervanging | van | een | kunstwerk waarvan | de | eigendoms- | en | onderhoudsplichten - 39 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting nog | ter discussie | staat (risico ingeschat | op 20%, niet in MIP gedekt).
5.4 Openbare Verlichting 5.4.1 Algemene uitgangspunten Doesburg | Duiven | Westervoort | Zevenaar Beheerplan | Beleidsplan Openbare | Integraal Beleidsplan | Integraal Beleidsplan | Beheerplan Openbare Verlichting (2014-2024) | Openbare Ruimte | Openbare Ruimte | Verlichting 2022-2026. en Beheerplan | 2023-2032 | 2024-2033 | Op basis van de (2017-2024) (MIP | Financiële actualisatie verlengd tot 2029) | IBOR (2022-2032) wordt begin 2027 het huidige beheerplan Openbare verlichting geactualiseerd. Kwaliteitsniveau | Gedifferentieerd per | Niveau B (volgens | Niveau A (Centrum), B | Niveau A (Centrum), B gebied (Niveaus A+ t/m | IBOR), geen formeel | (Wijken), C | (Wijken), C D) | OVL-kwaliteitsniveau | (Buitengebied) | (Buitengebied) vastgelegd Looptijd | 2026-2030 (beleidsplan | 2023-2032 | 2024-2033 | Eind oktober 2026 verlengd tot 2029) | wordt de Financiële actualisatie IBOR (2022-2032) ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad. Op basis hiervan wordt begin 2027 voor de periode (2027-2031) het tactisch beheerplan Openbare verlichting (2022-2026) geactualiseerd. Achterstallig | Nee | Nee | Nee | Nee onderhoud Methodiek | Via reserve / exploitatie | Via de exploitatie / | Via de exploitatie en | Via de exploitatie en vervangingskredieten | vervangingskredieten | voorziening (170.000).
Vervanging van armaturen, masten en verkeers- regelinstallaties verloopt via vervangings- investeringen. Prijsbijstelling | Niet specifiek | Geen automatische | Geen automatische | Focus op inkoopbeleid indexatie | indexatie | / langjarige prijsafspraken - 40 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen 5.4.2 Doesburg In | Doesburg | liep | het | Beleidsplan | Openbare | Verlichting | oorspronkelijk | van | 2014 | tot 2024 | en | het bijbehorende | beheerplan | van | 2017 tot | 2024, welke | inmiddels formeel | zijn verlengd | tot 2029. Er wordt gestuurd op gedifferentieerde beeldkwaliteiten (niveau A+ tot en met D, afhankelijk van het type gebied). Het | onderhoud | is gedekt | via reserves | en de | reguliere | exploitatie | (totale | begrote | exploitatielast | van € 336.710, | waaronder € 132.049 voor energiekosten en € 91.000 voor klein onderhoud. Voor de komende jaren is een Meerjarig Investeringsprogramma (MIP) 2027-2030 opgesteld, waarmee een investering van 417.000 | wordt | gedekt | uit bestaande | kredieten | en | deels | uit een | overheveling | van | 244.000 | uit de wegenreserve. | Deze | bijstelling | is het | gevolg | van | het | separaat | bekostigen | van | de | verlichting | in het Looierspark.
| Hierin | is inmiddels | ook | de | benodigde | vervanging | van | de | defecte | sfeerverlichting | bij de Turfhaven financieel afgedekt door bestaande kredieten samen te voegen. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel t/m 2030 | Oud beleidsplan verlengd tot 2029; MIP loopt van 2026 | tot 2030. | Daarnaast | is er momenteel | een nieuw beheerplan in voorbereiding. Dekking in de begroting | Gedekt via reserves | De reguliere exploitatie (begroot op | in totaal € 336.710, waaronder | € 132.049 voor energie en € 91.000 | voor | klein | onderhoud) | en doorbelastingen/reserve-opbouw | (circa € 83.000) zijn sluitend. Consequenties na 2030 | Structureel hogere | Nieuwe | lichtmasten | in buurtschappen | en parken beheerlasten | verhogen | de beheerlasten | vanaf 2027 | structureel met € 60 per lichtmast per jaar. Koopkrachtrisico’s | Hoog | Prijsstijgingen | in | de | GWW-sector | en energietarieven | stijgen sneller dan | de reguliere indexering. Overige risico’s | Sfeerverlichting Turfhaven | De eerder | gesignaleerde | defecte sfeerverlichting (130m) | bij de Turfhaven | is inmiddels | financieel afgedekt. | De benodigde | middelen | hiervoor zijn bijeengebracht | vanuit | bestaande (investerings)kredieten, | waardoor | dit | geen openstaand financieel risico meer vormt.
5.4.3 Duiven Gemeente Duiven | profiteert | momenteel van lagere kosten voor energie en onderhoud door de overstap naar | LED | en voordelig | gezamenlijk | onderhoudscontract | (waarbij | tot 2028 op basis van | gerealiseerde meldingen wordt afgerekend in plaats van een maandelijks vast bedrag voor de storingswachtdienst). Een eerder voorgenomen aanpassing van het dimscenario, die vanaf 2026 een structurele besparing van bijna € 29.000 per jaar had moeten opleveren, is inmiddels geschrapt. Om deze besparing te realiseren waren namelijk eerst extra investeringen nodig, waardoor is besloten deze maatregel niet door te voeren. - 41 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2032 | Strategisch | geborgd | in het IBOR | (2023-2032) en operationeel via een onderhoudscontract tot 2028. Het | energiecontract | met | Green | Choice | loopt eveneens | tot | begin | 2028, | waarna | dit naar verwachting | via een | gezamenlijke | aanbesteding vanuit de Groene Metropool wordt verlengd. Dekking in de begroting | Gedekt via exploitatie | Investeringen | boven € 10.000 worden geactiveerd; er is € 300.000 | aan vervangingskrediet | geraamd voor | 2026/2027.
| Het | reguliere | budget | voor onderhoud | is recent | zelfs voorzichtig | iets naar beneden | bijgesteld, | omdat | door de | overstap | op ledarmaturen | het | aantal | storingsmeldingen structureel is gedaald. Consequenties na 2030 | Vervanging Masten | Ruim 35% van de 5.695 masten is | ouder dan 30 jaar. Een | lichtmast | gaat | gemiddeld | 45 | jaar mee (waarbij deze | in zijn levensduur | twee | armaturen krijgt). | Dit | veroorzaakt | na | 2030 | een investeringspiek waarbij in | circa tien jaar | tijd zo'n 2.000 | masten | vervangen | moeten | worden, | wat neerkomt op naar schatting € 50.000 tot € 75.000 per jaar voor mastvervanging. Koopkrachtrisico’s | Aanwezig | De | beheerbudgetten | worden | niet | automatisch geïndexeerd. Een groot en nabij risico is de nieuwe aanbesteding | voor | het | onderhoudscontract | in 2029. De huidige | aannemer | bleek goedkoop door het "pay-per-incident" model, het is onzeker of een nieuwe aanbesteding in de huidige markt opnieuw zulke gunstige tarieven oplevert. Overige risico’s | Tariefstijging | Ruim 98% is | aangesloten | op het Liander-netwerk, waardoor | netwerktarieven | en | netcongestie | een extern risico vormen. Tevens is het onzeker of het voordelige | onderhoudscontract | na 2028 verlengd kan worden.
5.4.4 Westervoort In Westervoort ligt de focus op het afronden van de LED-transitie (momenteel 85% afronding gepland in 2026-2027). | Daartegenover staat dat de vaste elektrakosten in de begroting vanaf 2026 structureel met 60.000 per jaar stijgen door hogere energie- en netwerktarieven. Net als Duiven profiteert Westervoort tot eind | 2028 | van | een | voordelig | gezamenlijk | onderhoudscontract | (waarbij | tot | 2028 | op | basis | van gerealiseerde | meldingen | wordt | afgerekend | in | plaats | van | een | maandelijks | vast | bedrag | voor storingswachtdienst). Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel tot 2033 | Verlichtingsbeleid valt onder het IBOR (2024-2033) en het gezamenlijke onderhoudscontract tot 2028. Net als in Duiven zal het energiecontract na 2028 naar | verwachting | via | de | Groene | Metropool opnieuw worden aanbesteed. - 42 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting Dekking in de begroting | Hoge investeringen & | In 2026 | is een | fors | vervangingskrediet | van € energielasten | 600.000 opgenomen voor verkeersregelinstallaties en armaturen. Consequenties na 2030 | Instandhouding & | Na 2030 verschuift de prioriteit van verledding naar mastvervanging | structureel | beheer | en | de | vervanging | van | oude lichtmasten | in de | uitbreidingswijken.
| Omdat | de opbouw | van deze | wijken | vergelijkbaar | is met de groeikernfase van Duiven, wordt ook in Westervoort een | specifieke | vervangingspiek | voor | masten verwacht. Koopkrachtrisico’s | Prijsrisico energie | Voor | 2026 | is slechts 60% | van de | stroomkosten vastgelegd. | De | variabele | 40% | landt | bij prijsstijgingen | direct als risico in de exploitatie. Daarnaast geldt hier exact hetzelfde contractrisico als in Duiven: bij de nieuwe aanbesteding voor het beheer in 2029 zullen de huidige, uitzonderlijk lage tarieven | ('pay-per-incident') | naar | verwachting stijgen. Overige risico’s | Kwaliteitssturing | Er | wordt | gestuurd | op | gedifferentieerde kwaliteitsklassen | (A, B en C), wat | nauwkeurige monitoring | vereist. | Net | als | in Duiven | is het contractrisico | na 2028 aanwezig. Tot slot vormen de verouderde evenementen- en marktkasten in de openbare ruimte nog een bescheiden risico dat op termijn vervanging vergt. 5.4.5 Zevenaar Circa 90% tot 95% van het areaal in de gemeente Zevenaar is inmiddels voorzien van ledverlichting. Het maximaal haalbare aan fysieke energiebesparing is hiermee vrijwel bereikt. Het reguliere beheer loopt via de exploitatie, ondersteund door een goed gevulde voorziening. In de financiële actualisatie (nieuwe IBOR) is de | doorrekening voor openbare verlichting langjarig doorgetrokken tot het jaar 2069.
De dekking blijft stabiel, | er | was | slechts | een | marginale | bijstelling | van | € 8.000 | op het | beheerbudget nodig. | Wel zijn | de budgetten | voor | energie | en | netbeheerkosten | structureel | verhoogd | met | circa € | 120.000 | om | de | hogere markttarieven op te vangen. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel t/m 2026 | Het tactische | beheerplan loopt tot eind 2026, met strategische | kaders | in het IBOR | t/m 2032. In het geactualiseerde | IBOR | is een | financiële | doorkijk voor | de | openbare | verlichting | opgenomen | die doorloopt tot 2069. Dekking in de begroting | Gedekt via exploitatie & | Exploitatie (€ 427.000 | structureel). | Dit bedrag | is voorziening | exclusief | circa € 100.000 | aan doorbelasting voor openbare | verlichting | en exclusief | € 120.000 | voor verkeersregelinstallaties. | De | voorziening | (stand | € 170.000) | is | hiermee | sluitend. | De | jaarlijkse vervangingsbehoefte | bedraagt | € 320.000. | In de nieuwe begroting is er een kleine toevoeging van € - 43 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium Status Toelichting 8.000 op het reguliere budget gedaan, plus een ophoging van circa € 120.000 voor energie- en netbeheerkosten.
Consequenties na 2030 Vervanging masten Een aanzienlijk deel van de 9.372 masten nadert na 2030 de technische levensduur van 40 jaar, wat in het oude plan uit 2022 nog werd aangemerkt als een geplande vervangingspiek. In de werksessie is benoemd dat de vervangingsachterstand op de masten inmiddels volledig is ingelopen, waardoor deze verwachte kostenpiek is geneutraliseerd. Koopkrachtrisico’s Fluctuerende energieprijzen De volatiliteit op de energiemarkt bepaalt in grote mate de exploitatielasten. Overige risico’s Lichthinder Om lichthinder in ecologische zones te minimaliseren, is er extra sturing nodig op sensoren en vleermuisvriendelijke verlichting (amber/oranje LED).
- 44 - BMC , Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen 5.5 Spelen 5.5.1 Algemene uitgangspunten Doesburg | Duiven | Westervoort | Zevenaar Beheerplan | Beleidsplan Spelen, | Beheerplan | Speelruimteplan | Beheerplan bewegen en ontmoeten | Buitenspelen in Duiven! | ‘Lekker naar buiten!’ | speelvoorzieningen 2018-2026 | 2026-2046 | 2019-2033 | 2022-2026 / IBOR Kwaliteitsniveau | Sanering / klein | Herstructurering naar | Geconcentreerd op | Verschuiving naar onderhoud | 71 centrale locaties | buurt- en wijkplekken | inclusief en natuurlijk spelen Looptijd | 2018-2026 (nieuw plan | 2026-2046 | 2019-2033 | Eind oktober 2026 in 2026) | wordt de Financiële actualisatie IBOR (2022-2032) ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad. Op basis hiervan wordt begin 2027 voor de periode (2027-2031) het tactisch beheerplan Speelvoorzieningen (2022-2026) geactualiseerd.
Achterstallig | Ja (bewuste politieke | Ja (achterstand wordt | Nee (ingelopen via | Ja (vervangingsgolf onderhoud | keuze) | nu ingelopen) | sanering) | van 47% van de toestellen) Methodiek | Via de exploitatie | Via geactiveerde | Via de exploitatie | Via de exploitatie (geen investeringskredieten | voorziening) Prijsbijstelling | Budget benut | Geen automatische | geen automatische | Geen automatische indexatie | indexatie | indexatie 5.5.2 Gemeente Doesburg De | gemeente | Doesburg | heeft | structureel | 27.000 | euro | begroot | voor speelvoorzieningen. | Dit budget is toereikend | voor | het | hoognodige | klein | onderhoud, | terwijl | er voor | het | renoveren | of | vervangen | van speeltuinen structureel geen middelen beschikbaar zijn. Bestaande budgetten uit het coalitieakkoord zijn uitgeput. | Om | het | areaal | op | peil | te houden | zou de beheerder | jaarlijks | zo'n € 50.000 nodig | hebben ter vervanging | van | verouderde | plekken. | De | huidige | aanpak | is een | bewuste | en | bestuurlijk geaccepteerde keuze | wegens | gebrek aan financiële middelen. | Dit leidt op termijn | onvermijdelijk | tot kwaliteitsafname, achterstallig | onderhoud | en het afstoten | van speeltuinen. | In 2026 | is gestart met | het opstellen van een nieuw beheerplan. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | 2018-2026 | Het | huidige | beleidsplan | loopt | af.
Een | nieuw beheerplan Spelen wordt in 2026 opgesteld. Dekking in de begroting | Niet dekkend | Voor | onderhoud | is € 27.000 | opgenomen | in de begroting. | Er | is | geen | investeringsbudget beschikbaar | voor | vervangingen, | terwijl hiervoor - 45 - BMC, Financiële analyse onderhoud kapitaalgoederen Criterium | Status | Toelichting feitelijk een structureel budget van circa € 50.000 per jaar nodig is. Consequenties na 2030 | In afwachting van nieuw | Zonder nieuw investeringskrediet zal het areaal na beleidsplan | 2030 | verder | verschralen | of moeten speelplekken worden gesaneerd. Koopkrachtrisico’s | Hoog | De beschikbare middelen zijn niet geïndexeerd. Overige risico’s | Inwonersparticipatie | Het beleid schrijft vermindering van locaties voor in samenspraak | met | inwoners, | maar | financiële middelen | om | resterende | plekken op te waarderen ontbreken. 5.5.3 Gemeente Duiven Duiven | heeft | met | het | beheerplan | Buitenspelen | in Duiven! | 2026–2046 | een | nieuwe | strategische | koers ingezet | voor | een | periode | van | 20 | jaar. | Door | een | eerdere | werkwijze | uit | 2018 | was | een vervangingsachterstand | ontstaan. | Om | dit | in | te | lopen, | is het | jaarlijkse | investeringskrediet | via | de Voorjaarsnota | 2026 | verhoogd | van | € | 20.000 | naar | € | 150.000, | waarmee | jaarlijks | gemiddeld | vier speelplekken gerenoveerd worden.
Hoewel deze | aanpak | de vervangingsbehoefte dekt, leidt het jaarlijks activeren van dit krediet wel tot een cumulatief stapeleffect van kapitaallasten in de exploitatie. Criterium | Status | Toelichting Looptijd plan | Actueel (2026–2046) | Strategisch | beheerplan | met | een | looptijd van 20 jaar. Dekking in de begroting | Structurele verhoging | Jaarlijks | investeringskrediet | van | € | 150.000 geactiveerd via de Voorjaarsnota 2026. Consequenties na 2030 | Kapitaallasten geborgd | De afschrijvingstermijn is verlengd van 10 naar 20 jaar om | schommelingen | op | te vangen. | Jaarlast bedraagt | structureel | € | 10.500. | Omdat | het structurele | investeringskrediet | van | € | 150.000 jaarlijks wordt geactiveerd, stijgen de kapitaallasten (afschrijving en | rente) in de exploitatie | ieder jaar met | circa | € | 15.000. | Dit | stapeleffect (sneeuwbaleffect) | zorgt ook | na | 2030 | voor | een structureel oplopende druk op de begroting. Koopkrachtrisico’s | Geen automatische extra | Beheerbudgetten | worden | niet | automatisch indexatie | aangepast | aan | prijsstijgingen. | (er wordt | enkel gebruikgemaakt | van | de reguliere indexatie | vanuit het gemeentefonds).