Bijlage 5_Transformatorstation Druten-Puiflijk_vastgesteld_Bijlagen bij de toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan Bijlagen bij de toelichting
Transformatorstation DrutenPuiflijk Vastgesteld
DNS Planvorming BV Amsterdam, 21 augustus 2023 NL.IMRO.0225.BPOSDRUTEN-VG01
Transformatorstation Druten-Puiflijk
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
2
Inhoudsopgave
Bijlagen bij de toelichting
3
Bijlage 1
Landschapsplan
4
Bijlage 2
Historisch bodemonderzoek
20
Bijlage 3
Bodemadvies Omgevingsdienst Regio Nijmegen
49
Bijlage 4
Onderzoek niet-gesprongen explosieven
52
Bijlage 5
Watertoets
113
Bijlage 6
Quickscan Ecologie
125
Bijlage 7
Onderzoek Grote modderkruiper
147
Bijlage 8
Stikstofdepositie berekening
161
Bijlage 9
Akoestisch onderzoek
179
Bijlage 10
Beïnvloedingsberekening gasleiding
261
Bijlage 11
Verslag omgevingsdialoog
280
Bijlage 12
Zienswijzennota
284
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
3
Bijlagen bij de toelichting
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
4
Bijlage 1 Landschapsplan
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
Uitbreiding onderstation Druten landschappelijk inpassingsplan | 29 november 2022 | Urban Synergy i.o.v. Qirion
Inhoudsopgave 1. Opgave Liander 3 2. Locatie & wensen gemeente Druten
5
3. Ruimtelijke analyse locatie 6 4. Ruimtelijke uitgangspunten 11 5. Inpassingsvoorstel 12
1. Opgave Liander Liander is voornemens om het bestaande onderstation met schakeltuin aan de Noord-Zuid te Puiflijk (gemeente Druten) uit te breiden. Dit betreft een uitbreiding van de huidige schakeltuin en een toevoeging van een extra stationsgebouw van Liander en (optioneel) een extra bedieningsgebouw van TenneT. Liander heeft ontwerpbureau Urban Synergy gevraagd om een landschappelijk inpassingsplan te maken voor deze uitbreiding. De gemeente Druten is betrokken bij de ontwikkeling van het inpassingsplan en heeft aandachtspunten en wensen voor de inpassing meegegeven aan Liander.
+
nu: onderstation & schakeltuin
+
nodig: - uitbreiding schakeltuin - toevoegen stationsgebouw - toevoegen bedieningsgebouw 3
+
den. Naast het standaardontwerp zijn er ook optionele afwerkingen mogelijk. Vaak is de keuze voor een optionele afwerking afhankelijk van de lokale omstandigheden. Het is van belang dat bij het kiezen ervan goed gekeken wordt naar de impact die de keuze heeft op de verschillende afwegingscriteria, zoals veiligheid, betrouwbaarheid, duurzaamheid, kosten en tijd. Ook is het belangrijk dat de verdeelstations en de omgeving niet aan risico's worden blootgesteld. Daarom wordt de keuze voor optionele afwerkingen in onderling overleg
Modulair bouwen tussen Liander en de betrokken partijen bepaald. Het nieuwe stationsgebouw van Liander betreft een onderstation. Dit gebouw is modulair opgebouwd en De eerste indruk leerdeen stalende gevelbeplating 5 . Is een natuurlijker heeft als belangrijkste modules de transformatorruimtes, de schakelruimte ondergrondse kabels. Verdeelstations worden standaard ontworpen in uitstraling gewenst, dan kan het station voorzien metselwerk met rode bakstenen en een donkere plint Rond het gebouw is verharding vereist voor onderhoud en beheer. De stations Liander6worden , maar deze worden vanvan houten gevelbekleding 1 op de gevels. Afhankelijk van de omgeving kan er laatste optie is wel duurder. Met deze zes afwerkingen ook een gekozen een worden voor grijze bakstenen 2 of op de gevels. Afhankelijk van de standaard ontworpen met rode bakstenen donkere plint kunnen stations voor zowel stedelijke als landelijke zwart-grijs-wit pixel metselwerk 3 . Voor een indusomgevingen gebouwd worden. omgeving kan er gekozen worden voor een aantal alternatieven, triële of minimalistische look kunnen de gevels ookzie hieronder. bestaan uit prefab-betonelementen 4 of een geprofi-
11m 6,5m 4,2m
20m 59,3m
stationsgebouw (onderstation) afmeting 59,3 x 20m gebouw 4,2m hoog trafo’s 6,5m hoog bliksempieken 11m hoog
24,5m
3,6m
1 Rood Metselwerk - Landelijk
2
1 Rood metselwerk - Stedelijk
Grijze baksteen
3 Zwart-grijs-wit pixel metselwerk.
11,5m
bedieningsgebouw (CDG)
afmeting 24,5 x 11,5m gebouw 3,6m hoog Schets van de afmetingen van het nieuwe stationsgebouw en bedieningsgebouw
4
5
Prefab-betonelementen
Stalen gevelbeplating
6 Houten gevelbekleding
Aanzicht standaard modulair onderstation en mogelijke gevelbekleding
4
11
2. Locatie & wensen gemeente Druten De beoogde locatie ligt aan de westkant van de Noord-Zuid te Druten, tussen de Vissert en de Veldstraat. Ten noorden van het perceel is de ontwikkeling van een zonneveld beoogd, omzoomd door een afwisseling van struweel en ruige weidevegetatie. Voor gemeente Druten staat voorop dat de uitbreiding van het onderstation landschappelijk wordt ingepast. De gemeente heeft voorkeur voor het toepassen van een gemengde (struweel) haag waarmee wordt bijgedragen aan het verhogen van de biodiversiteit. De laanbeplanting aan de Noord-Zuid is een belangrijk groen onderdeel van de wegenstructuur, welke niet moet worden aangetast. Daarnaast heeft de gemeente gevraagd de opties voor groen dak en groene gevel te onderzoeken. beoogde locatie zonneveld
Noord-zuid
Puiflijk at
tra
ss
g nin
boomgaard
o eK
d Ou
huidig onderstation met schakeltuin
hoogspanningslijnen
Vissert
eld ers or No
gslijnen
uid
d-z
annin
hoogsp
Inzoom van de locatie
tra at
zonnev
Me
locatie
kassen
Noord-zuid
Veldstraat
Schutlakenstraat
N322
Locatie huidig onderstation, tevens perceel voor uitbreiding (roze omkaderd)
Huidig onderstation en schakeltuin 5
3. Ruimtelijke analyse locatie Historische context
Groei Puiflijk open polder met bomenrijen langs wegen
Noord-Zuid verbinding (ca 1957) ruilverkaveling, boomgaarden, gras, akkers, meer erfbebouwing
Huidig regelstation (jaren ‘70) hs-leiding, concentratie boomgaarden op oeverwal (ca 2000-2010)
Kassen op perceel ernaast (circa 2011), ook N322, doorknipping Veldstraat
Bovenstaande kaartenserie (van Topotijdreis.nl) laat de ontwikkeling van en rond het perceel aan de NoordZuid zien. Links van de kaarten de ruimtelijk meest opvallende veranderingen benoemd.
6
Landschappelijke context De locatie van het onderstation is gelegen in het Land van Maas en Waal. Het perceel (roze omcirkeld) ligt op de hoger gelegen rivierkleigrond, op een oeverwal. Ook als we naar de hoogtekaart kijken, zien we dat het perceel relatief hoog en droog ligt. kalkhoudende ooivaaggronden Oeverwallenlandschap zware zavel en lichte klei
kalkloze poldervaaggronden terp
Kommenlandschap zware klei
zware zavel en lichte klei terp
vorstvaaggrond grof zand
Bodem: rivierkleigronden (Bodemkaart ArcGIS online)
Landschapstype: oeverwal (Stichting landschapsbeheer Gelderland)
soms (grootschalige) kassencomplexen licht verhoogd gelegen onregelmatige (blok)verkaveling soms typerende kromakkers
veel (fruit)boomgaarden
slingerende wegen en bebouwingslinten
afwisselend gras- en bouwland
opgaande beplanting langs wegen (houtsingels, bomenrijen) soms (landgoed)bossen
Het oeverwallen-landschap is een kleinschalig afwisselend open en besloten landschap. Hiernaast de belangrijkste ruimtelijke karakteristieken van dit landschapstype.
Ruimtelijke karakteristieken oeverwallenlandschap 7
Hoogte: tussen hoog en laag (AHN ArcGIS online)
Bijzonder erf op de oeverwal Kijkend naar de erven in de omgeving, is het perceel van het onderstation bijzonder qua functie, grootte en huidige inrichting in relatie tot het landschap. Het erf met onderstation en schakeltuin heeft daarmee een eigen karakteristiek, dat van het ‘energie-erf’.
Impressie van het huidige bestemmingsplan (www.ruimtelijkeplannen.nl) 8
Erven aan de Noord-Zuid Kijkend naar de Noord-Zuid heeft elke functie een bepaald type omlijsting. Het is afwisselend open, half-open en besloten. De afbeeldingen tonen een impressie van de verschillende functies en hoe deze erven zich tonen aan de weg. Karakteristiek voor alle erven is één hoofdtoegang. Eventuele andere opgangen zijn ondergeschikt.
energie-omzetting - open, zichtbaar
veld - open, zichtbaar
akker - open, zichtbaar
wonen - omlijst door royaal groen
bedrijf(swonen) - voornamelijk open
kassen - omlijst door haag, verstopt
boomgaard - omlijst door haag, functioneel
9
Zichtbaarheid en uitstraling van de locatie Het huidige stationsterrein is zichtbaar als bijzonder ensemble vanaf de Noord-Zuid. Vanuit de omgeving is het terrein niet opvallend, maar wel vanuit alle hoeken zichtbaar. Enkele landschappelijke bomen accentueren het terrein. Er is een duidelijke relatie waarneembaar tussen de in het veld aanwezige hoogspanninglijnen en het terrein waar de elektriciteit wordt omgezet en verdeeld.
Zicht vanuit het oosten vanaf de Noord-Zuid
Zicht vanuit het zuiden vanaf de Veldstraat
Zicht uit het noorden vanaf de Vissert
Zicht uit het westen vanaf de Veldstraat
10
4. Ruimtelijke uitgangspunten Vanuit de ruimtelijke analyse komen een aantal uitgangspunten naar voren die ruimtelijk gezien belangrijk zijn om mee te nemen in het ontwerp van de nieuwe situatie: • Behouden/versterken bijzonder energie-erf als ensemble aan het lint
Karakeristiek van de huidige situatie hoofdtoegang open voorterrein onderstation als hoofdgebouw op het erf werkterrein hekwerk
• Behouden/versterken zichtbaarheid bijzondere uitstraling huidig stationsgebouw
enkele landschappelijke bomen als accenten
• Beplanting ondersteunend aan ensemble Ruimtelijke uitgangspunten voor de nieuwe situatie
• Aantal landschappelijke bomen als accenten op het terrein behouden
enkele landschappelijke bomen als accenten
• Uitstraling van nieuwe bebouwing in samenhang met bestaande bebouwing, vooral op het zichtbare voorterrein aan de weg • Werkterrein met schakeltuin e.d. bevindt zich achter het hoofdgebouw
11
hoofdtoegang open voorterrein huidig onderstation als hoofdgebouw op het erf werkterrein tweede toegang ondergeschikt nieuwe gebouwen als bijgebouwen op het erf hekwerk groene lijst langs het nieuwe stationsgebouw
5. Inpassingsvoorstel Aan de hand van de technische mogelijkheden, de ruimtelijke analyse en de input van gemeente Druten is in een iteratief proces een inpassingsvoorstel opgesteld. Erfensemble Vanuit de technische eisen (ruimte voor kabels, richtafstanden e.d.) worden het nieuwe stationsgebouw en (optioneel) het CDG beiden aan de voorzijde van het perceel geplaatst. Om ruimtelijk het erfensemble in balans te houden, wordt de bijzondere uitstraling van het huidige stationsgebouw als hoofdgebouw aan de NoordZuid zoveel mogelijk zichtbaar gehouden door het nieuwe gebouw zo min mogelijk in het oog te laten springen (zie materialisatie). De nieuwe toegang tot het terrein die benodigd is, oogt ondergeschikt aan de hoofdtoegang door deze uit te voeren als karrespoor (zie ook materialisatie). Erfbeplanting Het toevoegen van een wilde haag ter hoogte van het nieuwe onderstation zorgt ervoor dat het huidige hoofdgebouw aan de Noord-Zuid blijft geaccentueerd. Aan de zuidoostzijde van het perceel wordt de haag doorgezet, ook ter compensatie van het groen dat verwijderd moet worden voor de uitbreiding. Verder blijven er enkele landschappelijke bomen op het terrein behouden als accenten op het verder open terrein.
Er kunnen vanwege technische eisen op het terrein geen diepwortelend struweel of nieuwe bomen worden toegevoegd, vanwege de wortelruimte in relatie tot de kabelzones en richtafstanden van de verschillende onderdelen op het terrein. Een groen dak en groene gevel zijn in het proces ook overwogen, maar vanwege technische eisen afgevallen. 12
Plattegrond inpassingsvoorstel
Behoud openheid voorterrein van bloemrijk grasland Behoud hoofdtoegang Behoud enkele landschappelijke bomen als accenten op het terrein Nieuw stationsgebouw, materialisering zie volgende pagina Toevoegen gemengde wilde haag aan voorzijde perceel om nieuwe stationsgebouw te verhullen en daarmee de bijzondere uitstraling van het huidige stationsgebouw als hoofdgebouw aan de Noord-Zuid zichtbaar te houden. Tevens bijdrage aan verhoging biodiversiteit en compensatie van de te verwijderen beplanting Nieuwe toegang ondergeschikt aan hoofdtoegang, uitgevoerd als karrenspoor Traaggroeiend gras Bloemrijk grasland Hekwerk aan binnenzijde haag Toevoegen gemengde wilde haag langs een deel van het perceel ten behoeve van biodiversiteit, compensatie van de te verwijderen beplanting en afschermen direct zicht omwonenden Behoud van bestaande sloten
13
Rood Metselwerk - Landelijk
5.
Materialisatie De eenvoudige en neutrale betonuitvoering uit de standaard Bestrating en toegangsweg materialen/kleurenset heeft de meest Rood metselwerk - Stedelijk passende uitstraling in samenhang met het bestaande gebouw.
2
1
3
Grijze baksteen
Zwart-grijs-wit pixel metselwerk. WL
3.40 1.00 4.20
6.90
5.50
4
6.
1.00
1.50
1.00
6.00
A-Watergang taluds 1:1
Voor de bestrating op de terreinen van Liander en TenneT worden beton klinkers met grijstint gebruikt.
1.50
7.00
Toegangsweg karrespoor met stelconplaten en grasbetontegels
5
6
Profiel toegangsweg
Bestrating en toegangsweg Transformatorstation Oosterhout Prefab-betonelementen Stalen onderstation gevelbeplating Foto van beton-uitvoering (links) en impressie van standaard uitgevoerd in betonelementenHouten (rechts). gevelbekleding Schaal 1:100 1. Rood metselwerk met donkere plint A3 formaat 2. Grijs metselwerk met donkere plint Urban Synergy 3. Geprofileerde, stalen gevelbeplating 20.12.2019 4. Zwart-grijs-wit pixelmetselwerk 5. Verticale houten geveldelen 6. Betonelementen
11
WL
3.40
4.20
6.90
5.50
13.00
4.20
Hekwerk
A-Watergang taluds 1:1
WL 3.40 6.90
5.50
Gebouw Liander
Tussen de watergang aan de zuidzijde van het perceel en de toegangsweg/ het hekwerk zit een brede groene berm van 5,5 meter.
A-Watergang taluds 1:1
Profiel toegangsweg Transformatorstation Oosterhout Schaal 1:100 A3 formaat
Betongevels, voor De nieuwe toegangsweg oogt ondergeschikt aan Urhahn zowel het gebouw als de hoofdtoegang door deze uit te voeren als een karrenspoor profiel, bestaande uit stelconplaten en De toegangsweg krijgt een karrenspoorprofiel bestaande de transformatoren grasbetontegels uit stelconplaten en grasbetontegels. (bron beeld: Urhahn)
Voor de bestrating op het de terreinen van Liander en wordt omsloten Urban Synergy Het terrein met een ca. 2,5 meter hoog De bestrating rondom regelstation 20.12.2019 TenneT beton klinkers met grijstintdonkergroen gebruikt. gaashekwerk met prikkeldraadrand (hoogte is sober worden en aansluitend op de huidige verharding, bestaande uit grijze betonklinkers, keiformaat.
14
is inclusief prikkeldraad). Ter hoogte van de haag wordt deze achter de haag geplaatst. Op enige afstand bezien valt dit hekwerk op de open delen van het terrein weg tegen de 31 WL omgeving. Door het hekwerk ca. 5-10 cm vrij van de grond te 3.40 houden, kunnen kleine (zoog)dieren hier gemakkelijk onderdoor. 5.50 6.90 4.20
Beplanting Een gemengde wilde haag verhuld het nieuwe stationsgebouw, waarmee het huidige stationsgebouw als hoofdgebouw aan de weg zichtbaar blijft. De haag - maximaal 2 meter hoog en circa 2 meter breed - bestaat uit inheemse soorten, zoals meidoorn, Gelderse roos, veldesdoorn, sleedoorn en hondsroos. Naast de te behouden landschappelijke bomen is het terrein verder open. Op de delen waar dit technisch kan, wordt dit bij voorkeur ingezaaid als bloemrijk grasland, bijvoorbeeld met Cruydthoeck bloemrijk graslandmengsel M1. De overige grasdelen van het terrein worden ingezaaid met traaggroeiend gras.
Visualisatie van het nieuwe station te Druten naast het huidige station, bezien vanaf de Noord-Zuid.
Voorbeeld bloemrijk graslandmengsel M1 (beeld: Cruydthoeck.nl) 15
Voorbeeld wilde haag (beeld: Greenspread)
20
Bijlage 2 Historisch bodemonderzoek
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
Historisch bodemonderzoek Noord Zuid 6 te Puiflijk
Historisch bodemonderzoek Noord Zuid 6 te Puiflijk
In opdracht van: Qirion B.V. Opgesteld door: Marco Bont Evelien Brand Projectnummer: M21B0259 Documentnaam: m21b0259.r02 Datum: 29 oktober 2021
Postadres Postbus 270 2600 AG DELFT T 015 7511600
Versie
Vrijgegeven door
m21b0259.r02
Pim de Boer
Bezoekadres Poortweg 4 2612 PA DELFT www.stantec.com/nl
Paraaf
Datum 29-10-2021
KVK Haaglanden 27 18 43 23 BNP Paribas 22 76 53 920 IBAN NL75BNPA0227653920 BIC BNPANL2A Stantec BV is ISO 9001:2015, 14001:2015 en VCA* gecertificeerd
Het is niet toegestaan de inhoud en/of vorm van door Stantec opgestelde rapportages aan te passen.
Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Doel van het onderzoek 1.2 Betrouwbaarheid
1 1 1
2.0 Vooronderzoek 2.1 Beschrijving van de locatie 2.2 Historische gegevens 2.3 Bodemarchief/ Voorgaande onderzoeken 2.4 Bodemkwaliteitskaart 2.5 Regionale bodemopbouw en geohydrologie 2.6 Locatie-inspectie
2 2 4 7 8 9 9
3.0 Conclusies en aanbevelingen
10
Bronvermeldingen
11
Bijlage 1: Bijlage 2.1: Bijlage 2.2: Bijlage 3:
Overzichtskaart (1:25.000) Situatietekening (1:1000) Inrichtingstekening onderstation Druten 1978 Foto’s onderzoekslocatie
Stantec | m21b0259.r02
1.0
INLEIDING
Op 22 september 2021 is door Qirion B.V aan Stantec B.V. opdracht verstrekt voor het uitvoeren van een historisch bodemonderzoek ter plaatse van de Noord Zuid 6 te Puiflijk (bijlagen 1 en 2). De aanleiding voor het onderzoek wordt gevormd door de voorgenomen nieuwbouw van een 150/20kVgebouw met middenspanningsruimten en bijbehorende transformatorruimten.
1.1
DOEL VAN HET ONDERZOEK
Het doel van dit onderzoek is: • Inzicht verkrijgen in hoeverre het voormalige, dan wel het huidige gebruik van de onderhavige locatie en haar omgeving heeft geleid tot mogelijke bodembelasting en bepalen van de te verwachten (achter)grondkwaliteit. • Bepalen van de te verwachten kwaliteit en hergebruikmogelijkheden van de te ontgraven grond. • Bepalen van de te verwachten veiligheidsklassen conform de CROW 400. • Komen tot een plan van aanpak voor plaatselijk vervolgonderzoek en/of sanerende maatregelen (indien van toepassing).
1.2
BETROUWBAARHEID
Dit onderzoek is op een zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de huidige richtlijnen en methoden op het gebied van bodemonderzoek. Aan de hand van de uit de bronnen verzamelde informatie is een onderzoeksstrategie afgeleid, waarvan het aannemelijk wordt geacht dat deze representatief is voor de locatie. Er wordt op gewezen dat de geraadpleegde bronnen mogelijk onvolledig zijn of dat niet alle bronnen zijn geraadpleegd, doordat ze niet voorhanden waren. Hierdoor kan informatie ontbreken.
Stantec | m21b0259.r02 1
2.0
VOORONDERZOEK
In dit hoofdstuk worden de resultaten van het vooronderzoek besproken. Dit resulteert in een hypothese over de mogelijke verontreinigingssituatie op de onderzoekslocatie. Het vooronderzoek is gebaseerd op de NEN 5725 (bron 1).
2.1
BESCHRIJVING VAN DE LOCATIE
De regionale ligging van de onderzoekslocatie is zichtbaar in bijlage 1. Een situatietekening is weergegeven in bijlage 2.1. De onderzoekslocatie is kadastraal bekend als gemeente Druten, sectie G, nummer 118. De oppervlakte van de onderzoekslocatie locatie bedraagt circa 29.260 m2. Momenteel is de locatie in gebruik als elektrisch onderstation. Een overzichtstekening van het huidige onderstation is weergeven in bijlage 2.2. De toekomstige bestemming van de locatie blijft ongewijzigd. Op transformatorstation Druten staan diverse werkzaamheden gepland. Deze werkzaamheden bestaan uit de nieuwbouw van een 150/20kV-gebouw met middenspanningsruimten en bijbehorende transformatorruimten. Er worden meerdere 150kV-velden gerealiseerd. Er worden hierbij grondwerkzaamheden uitgevoerd ten behoeve van fundering tot maximaal 2,0 meter en het verleggen van kabels tot maximaal 1,0 meter beneden maaiveld. Er zijn twee varianten uitgewerkt (variant 1 en 6) waarbij de locatie van positionering van het 150/20kV-gebouw verschilt (zie figuur 3). Op meerdere locaties binnen het terrein van transformatorstation Druten zullen graafwerkzaamheden plaatsvinden. De tracering van de kabels en leidingen op het station liggen nog niet vast, maar zullen rondom de schakeltuin komen te liggen.
Figuur 1 (links): Luchtfoto transformatorstation Druten. Blauw: eigendom Liander NV. Rood: Hekwerk rondom station.
Figuur 2 (rechts): Luchtfoto transformatorstation Druten. Rood gearceerd: schakeltuin waar geen werkzaamheden plaatsvinden.
Stantec | m21b0259.r02 2
Figuur 3: Ontwerptekening variant 1 (boven) en variant 6 (onder). Paarse markering: gewenste grond om aan te kopen. Rode markering: potentieel kabeltracé. Licht blauw: hoogspanningsverbindingen. Groen: nieuwbouw 150/20kV-stationsgebouw. Geel: nieuwe 150kV-velden)
Stantec | m21b0259.r02 3
2.2
HISTORISCHE GEGEVENS
Er is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: • Informatie opdrachtgever (Qirion, de heer M. Faassen) en terreinbeheerder (TenneT; de heer E. Driessen); • interview terreinbeheerder TenneT; de heer E. Driessen); • historisch kaartmateriaal (bron 3); • archieven Hinderwet en Wet milieubeheer; • bouwarchief; • bodemarchief; • bodemkwaliteitskaart; • luchtfoto’s; • tankarchief; • asbest; • PFAS; • calamiteiten.
2.2.1
Informatie opdrachtgever en terreinbeheerder
Uit informatie verkregen van de heer E. Driessen, beheerder van transformatorstation Druten, blijkt dat er op de locatie in het verleden een calamiteit heeft plaats gevonden. De heer E. Driessen heeft hier geen verdere informatie over beschikbaar. Uit het interview blijkt verder dat er geen brandstoftanks, werkplaatsen of opslag van (isolatie-)olie aanwezig zijn (geweest) op het terrein. Onder de transformatoren zijn vloeistofdichte bakken aanwezig. In het verleden is mogelijk PCB-houdende olie toegepast, maar inmiddels wordt er enkel nog olie vrij van PCB gebruikt. Op het terrein zijn nog enkele oliedrukkabels aanwezig welke volgens planning gefaseerd buiten werking worden gesteld. Uit het interview kwam naar voren dat er ter plaatse van het onderstation mogelijk een oliewaterafscheider aanwezig is. De daadwerkelijke locatie kon tijdens het interview worden aangegeven. Op het onderstation zijn asbestinventarisaties uitgevoerd ter plaatse van het bedieningsgebouw en het schakelveld.
2.2.2
Historisch kaartmateriaal
Uit informatie van het kadaster blijkt dat het bouwjaar van het pand 1977 is, dit komt overeen met de oorspronkelijke bouwtekeningen. Op historisch kaartmateriaal (bron 3) is echter te zien dat de directe omgeving van de onderzoekslocatie tot 1984 een agrarische functie had. Op het kaartmateriaal is te zien dat rond 1985 op de onderzoekslocatie bebouwing is gerealiseerd. Sinds dat moment is de bebouwing in stand gebleven op de onderzoekslocatie.
Stantec | m21b0259.r02 4
Tot 1984
1985
2000
2020
Figuur 4: Historisch kaartmateriaal omgeving Noord Zuid 6 te Puiflijk
2.2.3
Hinderwet en Wet milieubeheer
Uit het Hinderwet- en Wet milieubeheerarchief van de gemeente Druten komt naar voren dat er sinds de oprichting in 1977 inpandig in het bedieningsgebouw drie transformatorruimtes aanwezig zijn. Buiten zijn twee transformatoren aanwezig. De transformatoren bevatten isolatie-olie waarvan het onbekend is of deze in het verleden PCB-houdend is geweest. Uit de vergunningsinformatie is niet te achterhalen of er onder de transformatorruimtes vloeistofdichte lekbakken aanwezig zijn echter is dit tijdens het interview bevestigd. In het bedieningsgebouw zijn verder geen bodembelastende activiteiten gevestigd. Het afval- en of hemelwater wordt afgevoerd op het riool/oppervlaktewater via een olie-water afscheider welke aanwezig is in de rioolleiding op het terrein. In 1987 heeft er een wijziging in de inrichting plaatsgevonden waarbij het aanwezige 150/10 kV hoogspanning verdeelstation is uitgebreid. In 1990 is er een vergunning verleend voor de opstelling van een 150 kV-condensator batterij van 50 MVA op het terrein. De condensator is voorzien van een PCB-vrije impregneervloeistof in een gesloten systeem en bodembeschermende voorzieningen.
Stantec | m21b0259.r02 5
In 2006 heeft er in het kader van de Wet Milieubeheer een milieucontrole plaatsgevonden. Tijdens de milieucontrole zijn geen overtredingen en misstanden geconstateerd. In 2012 heeft er in het kader van de Wet Milieubeheer wederom een milieucontrole plaatsgevonden. Tijdens de controle zijn een aantal overtredingen geconstateerd. Uit de controle is gebleken dat de situatie in 2012 op meerdere punten is gewijzigd ten opzichte van de verleende vergunningen: • Er is geen sprake meer van een automatisch werkende brandblusinstallatie in de transformator-boxen; • Beveiliging van de transformatoren is centraal geregeld; • De indeling en inrichting van het bedieningsgebouw is veranderd ten opzichte van de ons bekende situatie van oktober 1977; • De lozingssituatie bij het bedrijf is veranderd in de zin dat er een olieafscheider in de rioolleiding is geplaatst. Tijdens de milieucontrole is tevens opgemerkt dat er een tweetal ruimten (op de tekening behorende bij de vergunning aangegeven als smoorspoelruimten) aanwezig zijn in het bedieningsgebouw welke niet betreden mogen worden in verband met asbestgevaar.
2.2.4
Tankgegevens
Uit het bodeminformatiesysteem van de provincie Gelderland komt naar voren dat op de locatie geen ondergrondse en/of bovengrondse tanks aanwezig zijn geweest.
2.2.5
Bouwarchief
Op basis van de gegevens in het Kadaster wordt geconcludeerd dat het 150/10 kV-gebouw is gerealiseerd in 1977. In de periode 1945-2001 werd asbest veelvuldig gebruikt in de bouwsector. Mogelijk zijn er ook asbesthoudende materialen toegepast tijdens de bouw van het transformatorgebouw. Uit de tekeningen behorende bij de bouwaanvraag (kenmerk AZ/167, 6 oktober 1977) van het 150/10 kV-gebouw wordt niet duidelijk of asbesthoudende materialen zijn toegepast. In het verleden is een asbestinventarisatie uitgevoerd op het onderstation ter plaatse van het bedieningsgebouw (BOOT, kenmerk: P12-9002-017, d.d. 30-05-2012) en ter plaatse van het schakelveld (BOOT, kenmerk: P17-9003-15, d.d. 16-06-2018). Uit de asbestinventarisaties blijkt dat er inpandig mogelijk asbesthoudende materialen zijn toegepast in de 10 kV-toestellenzaal, HSruimte, overblijfruimte en smoorspoelruimte van het bedieningsgebouw. Daarnaast blijkt uit de inventarisatie dat er asbest (chrysotiel) is toegepast in de gevelbekleding van het bedieningsgebouw en dat er ter hoogte van het schakelveld mogelijk asbest is toegepast in onderdelen van de transformator, motor en verwarming. Het terrein rondom het trafogebouw en de toegangswegen is verhard met klinkers. Er zijn geen onbekende halfverhardingen waargenomen. De schakelmasten staan op betonnen poeren.
Stantec | m21b0259.r02 6
2.2.6
Asbest
Uit de asbestinventarisatie ter plaatse van het onderstation blijkt dat er plaatselijk (mogelijk) asbest is toegepast. De asbestverdachte toepassingen bevinden zich hoofdzakelijk inpandig, er wordt daarom geen asbest hiervan in de bodem verwacht. De gevelbekleding van het 10 kV gebouw bevat mogelijk asbest. Aangezien de bekleding er niet verweerd uit ziet is het niet aannemelijk dat asbest gerelateerd hieraan in de bodem wordt verwacht. Op en nabij de geplande graafwerkzaamheden zijn er daarnaast geen asbestverdachte activiteiten of dempingen bekend. Derhalve is er geen aanleiding om asbest op het maaiveld of in de bodem van de onderzoekslocatie te verwachten. Mogelijk zijn in het verleden tevens asbesthoudende schotjes geplaatst tussen de kabels op het onderstation. Uit de beschikbare stukken kan niet worden achterhaald of de desbetreffende kabel- en leidingtracés zijn verwijderd of verplaatst. Er wordt aangenomen dat de eventueel aanwezige asbestschotjes nog op dezelfde plaats aanwezig zijn.
2.2.7
PFAS
Ter plaatse van het transformatorstation zijn meerdere (mobiele)blusinstallaties aanwezig welke in het verleden mogelijk PFAS-houdend blusschuim hebben bevat. Aangezien er geen calamiteiten bekend zijn waarbij deze installaties zijn gebruikt is er geen aanleiding een verontreiniging met PFAS in de grond te verwachten. Verwacht wordt dat maximaal licht verhoogde gehalten PFAS aanwezig zijn als gevolg van atmosferische depositie, grondroering en uitspoeling van de bovengrond naar de ondergrond.
2.2.8
Calamiteiten
Ter plaatse van het schakelveld midden op het terrein heeft een calamiteit plaatsgevonden. Door een lekkage van kabelolie van een eindsluiting van een elektriciteitskabel is een onbekende hoeveelheid olie weggelekt. De lekkage is waarschijnlijk ontstaan door kortsluiting (explosie). Uit de saneringsevaluatie (Almad Eco, kenmerk: EVA180731) blijkt dat dat de verontreiniging welke is gerelateerd aan kabelolie is verwijderd. Op de locatie is geen restverontreiniging in grond en grondwater achtergebleven.
2.3
BODEMARCHIEF/ VOORGAANDE ONDERZOEKEN
Uit het bodemarchief van de provincie Gelderland blijkt dat op of in de directe omgeving van de locatie in het verleden bodemonderzoek is uitgevoerd. Deze is hieronder beschreven. Op de locatie zijn geen bekende verontreinigingen aanwezig. Evaluatie bodemsanering n.a.v. een lekkage van kabelolie, Almad Eco B.V., EVA180731, 5 oktober 2018; Aanleiding tot de bodemsanering vormde een lekkage van kabelolie van een eindsluiting van een elektriciteitskabel door een explosie schakelveld midden op het terrein. Omdat er bij de lekkage een onbekende hoeveelheid kabelolie in het milieu terecht is gekomen is er besloten tot het nemen van sanerende maatregelen. Er is rekening gehouden met een oppervlakte van circa 200 m2 (10 m x 20 m). Het zintuiglijk verontreinigd bodemtraject begint vanaf circa 0,00 m-mv tot een diepte van circa 0,50 m-mv.
Stantec | m21b0259.r02 7
Uitgaande van een gemiddeld verontreinigd bodemtraject van 0,20 meter, wordt de hoeveelheid met olie verontreinigde grond ingeschat van circa 40 m3. Daarnaast is er tijdens de sanering extra aandacht besteed aan de aanwezigheid van PAK vanwege de explosie. De verontreiniging van olie en PAK is verwijderd middels ontgraving. De omvang van de ontgraving is ten tijde van de sanering continue door de milieukundige begeleider vastgesteld. Ontgraving van minerale olie heeft plaatsgevonden zolang zintuiglijke waarnemingen dit aangaven (duidelijke positieve reacties tijdens de olie/water-test). Ontgraving heeft plaatsgevonden tot een diepte van maximaal 1,30 m-mv. De omvang van de ontgravingsput bedroeg globaal ca. 200 m2 (ca. 2 m x 25 m en 9 m x 17 m). Tijdens de sanering zijn de ontgravingsgrenzen op basis van zintuiglijke waarnemingen vastgesteld. Om deze te toetsen zijn grondmonsters genomen van de putbodem en –wanden. Van de putbodem zijn vier monsters [B1, B2, B3 en B4] en van de putwanden zijn zes monsters [W1, W2, W3, W4, W5A, W5B] samengesteld. Om de kwaliteit van het grondwater te bepalen zijn twee peilbuizen geplaatst en bemonsterd [Pb1 en Pb2]. In de zintuiglijk als "schoon" beoordeelde monsters W1, W2, W3, W4, W5A en W5B zijn geen verhoogde waarden minerale olie en PAK gemeten.
In de zintuiglijk als "schoon" beoordeelde monsters B1, B2, B3 en B4 zijn geen verhoogde waarden minerale olie en PAK gemeten. Van de bodem op een afstand van 15 meter van de ontgraving is een referentiemonster genomen. In het zintuiglijk als "schoon" beoordeelde monster “ref” zijn geen verhoogde waarden minerale olie en PAK gemeten. Het grondwater is na afloop van de sanering bemonsterd. Tijdens de 1e bemonstering is in peilbuis Pb1 en Pb2 geen verhoogde waarde voor de aandachtstoffen gemeten. Na de 2e bemonstering zijn in het grondwater afkomstig uit peilbuis Pb1 en Pb2 wederom geen verhoogde concentraties voor de aandachtstoffen gemeten. De grondwaterstand bevond zich op circa 1,5 m-mv. Op basis van de resultaten van de sanering kan geconcludeerd worden dat de verontreiniging welke is gerelateerd aan kabelolie is verwijderd. Op de locatie is geen restverontreiniging in grond en grondwater achtergebleven.
2.4
BODEMKWALITEITSKAART
Volgens de bodemkwaliteitskaart van de Regio ODRN (bron 2) bevindt de locatie zich in Regio ODRN: Overig BG en Regio ODRN: Overig OG. Dit betekent dat in de boven- en ondergrond licht verhoogde gehalten zware metalen en PCB (7) kunnen worden verwacht. Voor de boven- en ondergrond geldt de bodemkwaliteitsklasse industrie. Op basis van de verwachte gehalten geldt voor zowel de boven-als ondergrond de veiligheidsklasse basishygiëne. Voor de bodemlaag vanaf het maaiveld tot en met 1,0 meter diepte is de bodemkwaliteitskaart ook voor de PFAS-verbindingen PFOA en PFOS vastgesteld. De bodemkwaliteitsklasse is landbouw/natuur en de locatie kan als niet verontreinigd worden beschouwd in het kader van de wet Bodembescherming.
Stantec | m21b0259.r02 8
2.5
REGIONALE BODEMOPBOUW EN GEOHYDROLOGIE
Op regionale schaal is de bodem opgebouwd uit een afwisseling van watervoerende lagen (zand, grind) en waterscheidende lagen (klei, leem, veen). De deklaag bestaat uit Holocene afzettingen (zand, klei en veen). Het hierin aanwezige grondwater vormt het freatische grondwaterpakket. Diepere lagen betreffen Pleistocene afzettingen. Zandlagen hierbinnen vormen het 1e en diepere watervoerende pakketten. Op basis van de Bodemkaart van Nederland (bron 4) kan worden afgeleid dat de oorspronkelijke bodem ter plaatse van het transformatorstation bestaat uit een afwisseling tussen een fijn tot grof zandpakket en zandige klei tot circa 3,5 m-mv. Plaatselijk zijn dunne veenlagen te verwachten. Dit komt overeen met de bevindingen van voorgaand onderzoek. Tijdens het voorgaand onderzoek is er ter plaatse van het transformatorstation tot circa 1,4 m-mv matig fijn zand aangetroffen. Regionaal gezien stroomt het diepere grondwater van het watervoerend pakket in noordwestelijke richting. De regionale stromingsrichting van het freatisch grondwater is niet precies te achterhalen omdat het transformatorstation omringt is door watergangen. De stromingsrichting van het freatisch grondwater is vermoedelijk gericht richting de dichtstbijzijnde watergang.
2.6
LOCATIE-INSPECTIE
In afwijking op de NEN5725 heeft er geen terreininspectie plaatsgevonden. Op 24 september 2021 is door de terreinbeheerder een uitgebreide, actuele fotorapportage gemaakt en aangeleverd (zie bijlage 3). Uit de foto’s van het onderstation en het omliggende terrein blijkt dat het grotendeels onverhard is. Het terrein rondom het trafogebouw en de toegangswegen zijn verhard met klinkers. Er zijn geen bijzonderheden waargenomen waarvoor een wijziging op de hypothese noodzakelijk is.
Stantec | m21b0259.r02 9
3.0
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
Op basis van de onderzoeksresultaten worden de volgende conclusies getrokken:
Conclusies •
•
• • •
Uit het historisch onderzoek blijkt dat er ter plaatse van de onderzoekslocatie bekende bodembelastende activiteiten plaatsvinden of hebben plaatsgevonden in de vorm van transformatoren en oliedrukkabels. Van deze activiteiten wordt echter geen noemenswaardige bodembelasting of invloed op de geplande werkzaamheden verwacht. De locatie kan derhalve over het algemeen als onverdacht voor verontreinigingen in de bodem ten gevolge van deze activiteiten worden aangemerkt. Op basis van de bodemkwaliteitskaart worden in de boven- en ondergrond licht verhoogde gehalten zware metalen en PCB (7) verwacht. In de ondergrond worden geen verhoogde gehalten verwacht. Voor de bovengrond geldt de bodemkwaliteitsklasse “Wonen” en voor ondergrond geldt bodemkwaliteitsklasse “Industrie”. De locatie is onverdacht voor de aanwezigheid van PFAS, anders dan regionale achtergrondconcentraties. De locatie kan als onverdacht voor asbest in de bodem worden beschouwd. Op basis van de verwachte gehalten geldt voor zowel de boven- als ondergrond de veiligheidsklasse “Basishygiëne”.
Aanbevelingen •
•
•
•
Ter plaatse van de onbebouwde delen van de onderzoekslocatie met de geplande nieuwbouw, de potentiële kabeltracés en de aan te kopen grond wordt op basis van het historisch onderzoek geen noemenswaardige bodembelasting verwacht. In het kader van grondverzet en veiligheidsmaatregelen kan worden aangesloten bij eerdergenoemde bodemkwaliteitsklassen. Indien in het kader van het wijzigen van het bestemmingsplan of de aanvraag van een omgevingsvergunning bouwen een verkennend en/of nulsituatie onderzoek dient te worden uitgevoerd kan worden aangesloten bij de strategie voor een onverdachte locatie conform de NEN 5740 (ONV en/of NUL) ter plaatse van het onbebouwde terreindeel van Liander (exclusief het schakelveld) en het stuk nieuw aan te kopen grond (totaal circa 3,2 ha). Ons advies is de transformatoren (circa 0,1 ha) separaat te onderzoeken waarbij kan worden aangesloten bij de strategie voor een verdachte locatie met plaatselijke bodembelasting (VEP). Indien in de toekomst bodemonderzoek gewenst is ter plaatse van het schakelveld (circa 0,45 ha) kan hier, gezien het gebruik van het schakelveld, worden aangesloten bij de strategie verdachte locatie met heterogene bodembelasting (VED-HE).
Indien vrijkomende grond elders wordt hergebruikt kunnen partijkeuringen conform het Besluit bodemkwaliteit noodzakelijk zijn om de uiteindelijke hergebruiksmogelijkheden van de grond vast te stellen. In voorkomend geval verdient het aanbeveling PFAS hierin mee te nemen. Het verdient altijd aanbeveling om tijdens grondwerkzaamheden alert te zijn op een eventuele onvoorziene verontreiniging van de bodem.
Stantec | m21b0259.r02 10
BRONVERMELDINGEN 1. 2. 3. 4.
NEN 5725:2017 Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek, Nederlands Normalisatie-instituut, 1 oktober 2017. Bodemkwaliteitskaart Gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen, Lievense CSO, 17M1248.RAP001, 1 april 2020. Topotijdreis, https://www.topotijdreis.nl/. Bodemkaart van Nederland, https://www.pdok.nl/viewer/.
Stantec | m21b0259.r02 11
Bijlagen Bijlage 1: Bijlage 2.1: Bijlage 2.2: Bijlage 3:
Overzichtskaart (1:25.000) Situatietekening (1:1000) Situatietekening onderstation Druten 1978 Foto’s onderzoekslocatie
Bijlage 1: Overzichtskaart (1:25.000)
Historisch bodemonderzoek Noord-Zuid 6 Druten Overzichtstekening Legenda
J )
Projectlocatie
0
250
J )
500
750
1.000 m
Datum: Schaal: Status:
±
4-10-2021 1:25.000 Definitief
Projectnummer: M21B0259 Formaat: A4 landscape Tekenaar: NIKO
N:\GIS\06_projecten\Boorplannen en Vopak\M21\M21B0259
Opdrachtgever: Qirion B.V.
Bijlage 2.1: Situatietekening (1:1000)
Historisch bodemonderzoek Noord-Zuid 6 Druten Situatietekening met referentietekening
Legenda Projectgebied
±
10
20
30
40
50 m
Opdrachtgever:
Qirion B.V.
Datum: Schaal: Status:
18-10-2021 1:1.000 Definitief
Projectnummer: Formaat: Tekenaar:
M21B0259 A3 landscape NIKO
N:\GIS\06_projecten\Boorplannen en Vopak\M21\M21B0259
0
Bijlage 2.2: Inrichtingstekening onderstation Druten 1978
Bijlage 3: Foto’s onderzoekslocatie
Photographic Log Client:
Qirion B.V.
Project:
M21B0259
Site Name:
Onderstation Druten
Site Location:
Noord Zuid 6, Puiflijk
Photograph ID: 1 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Noordoost Survey Date: 20-1-2021 Comments: Buitenzijde 150-20 kV-gebouw
Photograph ID: 2 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Survey Date: 20-1-2021 Comments: Binnenzijde 150-20 kV-gebouw
Page 1 of 6
Photographic Log Client:
Qirion B.V.
Project:
M21B0259
Site Name:
Onderstation Druten
Site Location:
Noord Zuid 6, Puiflijk
Photograph ID: 3 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Survey Date: 20-1-2021 Comments: Binnenzijde 150-20 kV-gebouw
Photograph ID: 4 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Survey Date: 20-1-2021 Comments: Binnenzijde 150-20 kV-gebouw
Page 2 of 6
Photographic Log Client:
Qirion B.V.
Project:
M21B0259
Site Name:
Onderstation Druten
Site Location:
Noord Zuid 6, Puiflijk
Photograph ID: 5 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Survey Date: 20-1-2021 Comments: Binnenzijde 150-20 kV-gebouw
Photograph ID: 6 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Noordwest Survey Date: 20-1-2021 Comments: Buitenzijde 150-20 kV-gebouw
Page 3 of 6
Photographic Log Client:
Qirion B.V.
Project:
M21B0259
Site Name:
Onderstation Druten
Site Location:
Noord Zuid 6, Puiflijk
Photograph ID: 7 Photo Location: Onderstation Druten Direction: West Survey Date: 20-1-2021 Comments: 150 kV-veld
Photograph ID: 8 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Zuid Survey Date: 20-1-2021 Comments: 150 kV-veld
Page 4 of 6
Photographic Log Client:
Qirion B.V.
Project:
M21B0259
Site Name:
Onderstation Druten
Site Location:
Noord Zuid 6, Puiflijk
Photograph ID: 9 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Zuidoost Survey Date: 20-1-2021 Comments: Transformator
Photograph ID: 10 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Oost Survey Date: 20-1-2021 Comments: Buitenzijde 150-20 kV-gebouw
Page 5 of 6
Photographic Log Client:
Qirion B.V.
Project:
M21B0259
Site Name:
Onderstation Druten
Site Location:
Noord Zuid 6, Puiflijk
Photograph ID: 11 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Survey Date: 20-1-2021 Comments: Binnenzijde 150-20 kV-gebouw
Photograph ID: 12 Photo Location: Onderstation Druten Direction: Survey Date: 20-1-2021 Comments: Binnenzijde 150-20 kV-gebouw
Page 6 of 6
49
Bijlage 3 Bodemadvies Omgevingsdienst Regio Nijmegen
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
Advies Bodem
Aan
Werkorganisatie Druten Wijchen T.a.v. mevrouw S. Maas Afschrift aan
Werkorganisatie Druten Wijchen, t.a.v. K. Gommer Omgevingsdienst Regio Nijmegen, t.a.v. M. Geurts, Registratienummer/ datum
W. Z22.103662.01/ 30 mei 2022 Opgesteld door, telefoonnummer
Bart Merkens, 06 - 2963 9093 Tweede lezer
Gerben van Bergeijk Onderwerp
Bodemadvies Noord-Zuid 6 te Puiflijk
CONCLUSIE Het historisch bodemonderzoek geeft een representatief beeld van de kwaliteit van de bodem binnen de planlocatie. Voor de voorgenomen bestemmingsplanwijzing zien wij vanuit de te verwachten kwaliteit van de bodem geen bezwaren. De resultaten van het bodemonderzoek zijn correct opgenomen in bodemparagraaf 4.3.3 van het bestemmingsplan. De volledige beoordeling van de ODRN is als bijlage toegevoegd.
Advies Bodem
Vervolgvel
1
BIJLAGE: BEOORDELING Adviesvraag Op verzoek van gemeente Druten heeft de ODRN een beoordeling uitgevoerd voor het milieu hygiënische kwaliteit van de bodem voor de planlocatie Noord-Zuid 6 te Puiflijk. Bij de beoordeling zijn de volgende documenten gebruikt: - Historisch bodemonderzoek Noord Zuid 6 te Puiflijk (Stantec, projectnr. M21B0259, 29 oktober 2021); - Bestemmingsplan Transformatorstation Druten Puiflijk (DNS Planvorming BV, projectnr. 1157, 1 maart 2022). De documenten zijn ingediend in het kader van een aanvraag voor een wijziging van het bestemmingsplan. De beoordeling beperkt zich tot de planlocatie waarop de aanvraag betrekking heeft. Beoordeling historisch vooronderzoek Uit de beoordeling blijkt dat het vooronderzoek conform NEN 5725 is uitgevoerd. Op basis van het uitgevoerde historische bodemonderzoek blijkt dat er ter plaatse van de onderzoekslocatie bodembelastende activiteiten plaatsvinden of hebben plaatsgevonden in de vorm van transformatoren en oliedrukkabels. In 2018 heeft er een bodemsanering plaatsgevonden naar aanleiding van een kabelolie lekkage. Bij de lekkage is er een onbekende hoeveelheid kabelolie weggelekt. De verontreiniging van olie en PAK is verwijderd middels ontgraving. Bij het verwijderen van de verontreiniging heeft continu milieukundige begeleiding plaatsgevonden.
Op de locatie is geen restverontreiniging in grond en grondwater achtergebleven. Op basis van de bodemkwaliteitskaart worden in de boven- en ondergrond licht verhoogde gehalten aan zware metalen en PCB verwacht. In de ondergrond worden geen verhoogde gehalten verwacht. Beoordeling bestemmingsplan Regels voor bodem bij ruimtelijke plannen zijn opgenomen in de Besluit ruimtelijke ordening (Bro), Algemene wet bestuursrecht en Nota bodembeheer. De resultaten van het onderzoek zijn hieraan getoetst. Het historisch bodemonderzoek geeft een representatief beeld van de te verwachten kwaliteit van de bodem binnen de planlocatie. Wij zien vanuit de te verwachten kwaliteit van de bodem geen bezwaren voor de bestemmingsplanwijziging. De resultaten van het bodemonderzoek zijn correct opgenomen in bodemparagraaf 4.3.3 van het bestemmingsplan.
52
Bijlage 4 Onderzoek niet-gesprongen explosieven
"Transformatorstation Druten-Puiflijk" (vastgesteld)
H0013 Kabeltracé Deest-Puiflijk
Pagina I van 58
Kabeltracé Deest-Puiflijk
Projectinformatie: Opdrachtgever:
Van Gelder Kabel-, Leiding- en Montagewerken B.V.
Projectlocatie:
Deest-Puiflijk
Documentnaam:
Vooronderzoek Conventionele Explosieven
Documentcode:
200703_H0013_VOB_02
Versie:
Definitief
Datum:
03-07-2020 Naam:
Steller:
Mevr. A.E.F. (Anne) Backelandt
Geaccordeerd door:
Dhr. M. (Marc) van Oers
Paraaf:
Distributielijst: Van Gelder Kabel-, Leiding- en Montagewerken B.V. Bodac B.V.
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaand schriftelijke toestemming van de auteur. (Artikel 16 Auteurswet 1912). Het is de opdrachtgever toegestaan voor intern gebruik kopieën te maken zonder voorafgaande toestemming van de auteur.
H0013
Pagina II van 58
Voorwoord In de huidige bodem waarop wij werken, wonen en recreëren is nog een aanzienlijke hoeveelheid Conventionele Explosieven (CE) uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog aanwezig. Minder dan een ton kilo aan explosieven, welke niet tot ontploffing zijn gekomen of gebracht, liggen mogelijk nog in de grond. De aanwezigheid van dit achtergebleven oorlogstuig kan (grote) uitwerkingsgevolgen teweegbrengen, zoals luchtdruk en scherfwerking, welke een gevaar vormen voor mens, dier en omgeving bij de ontwikkeling van infrastructurele werken en bouwprojecten. Ons team van gespecialiseerde en gepassioneerde medewerkers kan voor u onderzoeken of een projectgebied verdacht is op CE en zo ja, welke munitieartikelen nog in de bodem aanwezig kunnen zijn. Een secure afweging in horizontale en verticale afbakening zal gemaakt worden om het uiteindelijke verdachte onderzoeksgebied te definiëren. De vervolgstappen binnen het opsporingsproces faciliteren wij eveneens voor u. Het detecteren, benaderen en veiligstellen van gevaarlijke explosieve munitie wordt uitgevoerd door onze gedisciplineerde werknemers. Het voornaamste doel: het beheersbaar maken van de risico’s die optreden, mocht een CE alsnog tot uitwerking komen. Wij nemen de meest geschikte maatregelen voor uw toekomstige werkzaamheden om deze risico’s in te perken.
Onze bekwaamheid om te innoveren binnen de ontwikkeling van het opsporingsproces brengt ons dagelijks op een hoger niveau, waardoor u als klant verzekerd bent van de economisch meest voordelige uitvoeringswijze. Dagelijks passen wij onze grensverleggende methodiek toe met een team van 30 specialisten die zowel de land- als de waterbodem onderzoeken. Ons werkgebied is voornamelijk Nederland, België en Duitsland, de Noord- en de Oostzee. Met de nieuwste en meest geavanceerde technologieën en veel kennis van geofysica onderzoeken we nauwkeurig en doelmatig uw plangebied om uiteindelijk een certificaat af te geven zodat u veilig de geplande werkzaamheden kunt uitvoeren. Uw veiligheid is onze zorg, natuurlijk… Jeroen Zomers
Manager BODAC
Pagina III van 58
Kabeltracé Deest-Puiflijk
Inhoudsopgave 1 2
Samenvatting
5
Inleiding
6
2.1 2.2 2.3 2.4
3
Vooronderzoek in het WSCS-OCE Doelstelling Onderzoeksmethode Kwalificatie van het onderzoeksteam
6 6 7 7
Projectscope 3.1
4
8
Onderzoeksgebied
8
Indicatieonderzoek
10
4.1 Eerder uitgevoerd onderzoek 4.2 Stafkaart Kadaster 4.3 Literatuur 4.4 Nationale Archieven 4.4.1 Regionaal Archief Nijmegen (RAN) en Gelders Archief te Arnhem 4.4.2 Nationaal Archief (NA) te Den Haag 4.4.3 Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) 4.4.4 Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) 4.4.5 Semi-Statisch Informatiebeheer (SIB) Ministerie van Defensie te Rijswijk 4.4.6 Archief Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) 4.5 Internationale archieven 4.5.1 Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg 4.5.2 Library and Archives Canada te Ottawa 4.5.3 The National Archives te Londen 4.6 Analyse luchtfoto’s 4.6.1 Methodiek 4.6.2 Selectie beeldmateriaal 4.7 Overzichtstabel met indicaties uit het literatuur- en archiefonderzoek en de luchtfoto analyse 4.7.1 Beeldmateriaal
5
Contra-indicatieonderzoek 5.1 5.2
6
29
Beeldvergelijking KLIC-Melding
29 32
Conclusie 6.1 6.2 6.3 6.4
7
10 11 13 14 14 14 14 14 15 15 17 17 17 17 20 20 20 23 27
33
Aan te treffen CE Horizontale afbakening van het verdachte gebied Verticale afbakening van het verdachte gebied Advies
33 33 34 34
Leemten in kennis
36
Bijlage 1.
Inventarisatiekaart en CE-bodembelastingkaart
37
Bijlage 2.
Systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven
38
Bijlage 3.
Protocol Toevalstreffer CE
39
Bijlage 4.
Toelichting verplichte en aanvullende bronnen
40
Bijlage 5.
Overzicht geraadpleegde archiefstukken
45
Bijlage 6.
Uitgangspunten horizontale afbakening
52
Bijlage 7.
Hoofdgroepen van Conventionele Explosieven
54
H0013
Pagina IV van 58
1 Samenvatting In opdracht van Van Gelder Kabel-, Leiding- en Montagewerken B.V. heeft Bodac een vooronderzoek naar de mogelijke aanwezigheid van Conventionele Explosieven (CE) uitgevoerd ter plaatse van Deest-Puiflijk met kenmerk H0013.1 Naar aanleiding van een gepland kabeltracé is een aanvraag gedaan voor deze bureaustudie. Is het projectgebied of zijn delen hiervan betrokken geweest bij oorlogshandelingen en is er daardoor een verhoogd risico op het aantreffen van Conventionele Explosieven? Op basis van het geraadpleegde bronnenmateriaal zijn er feitelijke indicaties gevonden voor de aanwezigheid van CE binnen de oostelijk zijde van het onderzoeksgebied. Tijdens het literatuur- en archiefonderzoek kwam naar voren dat verschillende geallieerde troepen zich positioneerden aan de zuidelijk oever van de Waal. Af en toe ervaarden deze regimenten aanvallen van de Duitse troepen van de Noordelijke oever van de Waal. Deze aanvallen kunnen echter niet feitelijk verbonden worden met het onderzoeksgebied. Uit de luchtfotoanalyse blijkt, ondersteund door de archiefstukken, dat de Geallieerden zogenoemde ’gun positions’ of geschutopstellingen innamen. Deze zijn zichtbaar binnen het onderzoeksgebied en de buffer. Om deze geschutopstelling geldt een buffer van 25 meter volgens bijlage 3 van het WSCS-OCE.
Vanwege de georeferentie betreft de uiteindelijke afgebakende horizontale afbakening 35 meter. Het betreft enkel gedumpte CE met een verticale afbakening van 1,80 meter. Het kaliber van de infanteriemunitie is onbekend. Enkel voor de brisantgranaten is een mogelijk kaliber gevonden, namelijk 25 ponder. Over hoeveelheden zijn geen uitspraken mogelijk. Derhalve is het een deel van het onderzoeksgebied aangeduid als verdacht. Zie hiervoor de CE-Bodembelastingkaart in Bijlage 1.
1
Bevestiging van offerteaanbieding, Opdrachtbon KH2018106 Bodac NGE verzonden in mailcontact 29 april 2020.
Pagina 5 van 58
Kabeltracé Deest-Puiflijk
2 Inleiding In de Tweede Wereldoorlog alleen al is er naar schatting twaalf duizend ton aan explosieven door vliegtuigen afgeworpen. Ervaringscijfers geven aan dat ongeveer tien procent van deze afgeworpen explosieven om diverse redenen niet zijn gesprongen. Tevens zijn grote hoeveelheden munitie door grondgeschut en handvuurwapens verschoten, waarvan eveneens een deel niet of slechts gedeeltelijk is afgegaan. Vooral op locaties waar destijds zwaar gevochten is, komen nog veel van deze ‘blindgangers’ en ongesprongen explosieven in de bodem voor. Bodac BV maakt gebruik van academisch geschoolde medewerkers en moderne opsporingsmethoden om de Conventionele Explosieven te vinden en te verwijderen. Zo zorgen wij ervoor dat een veilig te bewerken (bouw)terrein overgedragen kan worden aan onze opdrachtgever.
2.1
Vooronderzoek in het WSCS-OCE
Naar aanleiding van de oorlogshandelingen, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, bestaat er een mogelijkheid tot het spontaan aantreffen of toucheren van CE tijdens het uitvoeren van werkzaamheden in de (water)bodem. Hierdoor ontstaat een verhoogd veiligheidsrisico door het mogelijk ongewenst in (uit)werking komen van dit militair wapentuig. Dergelijke ongecontroleerde uitwerkingsgevolgen kunnen dodelijk letsel en zware schade aan materiaal en omgeving tot gevolg hebben. Daarnaast kunnen spontane vondsten van CE resulteren in stagnatie en meerwerkkosten van de uitvoeringswerkzaamheden. Om bovenstaande situaties te voorkomen dient een werkgever de risico’s van de werkzaamheden vooraf te inventariseren en te evalueren. Deze zogenoemde risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) is zeker voor bouw gerelateerde activiteiten (werkzaamheden in of op de (water)bodem).2 Tijdens het ontwerpen van het werk moeten de risico’s in beeld worden gebracht (V&G voorbereidingsfase), waaronder mogelijke CE in de bodem. Door de privatisering van het opsporen van CE, ontstond de behoefte aan normalisatie en regelgeving gericht op kwaliteit en veiligheid. Dit resulteerde uiteindelijk in de certificatieplicht in het Arbobesluit.
Het vooronderzoek naar mogelijk aanwezige CE dient dus conform de vigerende wet- en regelgeving te worden uitgevoerd volgens de eisen uit Paragraaf 6.5 en Bijlage 3 van het Werkveld Specifiek Certificatie Schema voor het systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven (WSCS-OCE) zoals opgenomen in Bijlage XII van de Arbeidsomstandigheden.3 Op dit moment is echter een wijziging van de huidige wet- en regelgeving in procedure. Stichting Veilig Omgaan met Explosieven Stoffen (VOMES) vermeld een vervanging van het WSCSOCE in het Certificatie Schema voor het Opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten (CS-OOO).4 Daarmede zal niet alleen de benaming van Conventionele Explosieven veranderen in Ontplofbare Oorlogsresten. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft eveneens het besluit genomen om de eisen van het vooronderzoek te schrappen in de toekomstige wet- en regelgeving. Het Centraal College van Deskundige OCE (CCvD-OCE) heeft uitgesproken het onverminderd van belang te vinden dat er een certificatienorm beschikbaar blijft met daarin de eisen voor het Vooronderzoek CE en de Risicoanalyse CE. Een vrijwillig (concept) certificatieschema is opgesteld, te noemen Procescertificaat Vooronderzoek CE en Risicoanalyse. 5 Bodac zal aan de hand van de gestelde eisen uit het WSCS-OCE de huidige bureaustudie opstellen.
2.2
Doelstelling
Het Vooronderzoek CE heeft als doel om te beoordelen of er in het onderzoeksgebied sprake is van een verhoogde kans op het aanwezig zijn van CE, en zo ja, om het verdachte gebied af te bakenen. De bureaustudie bestaat dan ook uit het inventariseren als beoordelen/analyseren van bronnenmateriaal. De gevonden geografisch herleidbare indicaties en contra-indicaties zullen beoordeeld worden op relevantie. Op basis hiervan zal gemotiveerd vastgesteld worden of er mogelijk sprake is van een CE verdacht gebied, zo ja dan zal de
2
Zie voor meer informatie: www.explosievenopsporing.nl Het Werkveld Specifiek Certificatie Schema voor het Opsporen Conventionele Explosieven (WSCS-OCE) is een verplicht procescertificaat voor het opsporen van CE. Het toepassingsgebied van het Schema is verdeeld in twee deelgebieden: A (Opsporing inclusief vooronderzoek) en B (Civieltechnisch ondersteuning). 4 ‘Certificatie Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten’, <https://www.vomes.nl/certificatie/certificatie-opsporen-ontplofbare-oorlogsresten/> [geraadpleegd op 14 april 2020]. De voormalige Stichting Certificering Vuurwerk & Explosieven (SCVE) heeft zijn naam gewijzigd in Stichting VOMES. 5 Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (VOMES), ‘Certificatieschema voor het Procescertificaat Vooronderzoek CE en Risicoanalyse’ werkversie mei 2020. 3
H0013
Pagina 6 van 58
(sub)soort, hoeveelheid en verschijningsvorm van de vermoedelijke CE beschreven worden. 6 Vervolgens formuleert deze bureaustudie de horizontale en verticale afbakening van het verdachte gebied. Het eindresultaat zal een rapportage en een bijbehorende CE-Bodembelastingkaart zijn (Bijlage 1).7
2.3
Onderzoeksmethode
Leidraad voor het vaststellen van de onderzoeksmethode is het WSCS-OCE, alsook de conceptversie Procescertificaat Vooronderzoek CE en Risicoanalyse CE. Uit laatstgenoemde document zullen aanvullende gegevens onttrokken worden. Voor het realiseren van een conclusie is het bronnenmateriaal essentieel. De organisatie verzameld indicaties en contra-indicaties aan de hand van literatuur- en archiefonderzoek en een luchtfotoanalyse. De onderzoeksmethode met betrekking tot luchtfoto’s wordt in Paragraaf 4.3 uitgelegd. Inzake het bronnenmateriaal zullen verscheidene uitgangspunten geëvalueerd worden. Een toelichting op verplichte en aanvullende bronnen, beschreven in het WSCS-OCE en het Procescertificaat, staan in Bijlage 4 van deze rapportage. Naar aanleiding van Bijlage 3 van het WSCS-OCE en Bijlage 2 van het Procescertificaat zal beoordeeld worden of bepaalde oorlogshandelingen een relevante indicatie vormen voor de mogelijke aanwezigheid van CE, echter hier mag gemotiveerd vanaf geweken worden. De gevonden indicaties en contra-indicaties uit bovengenoemd bronnenmateriaal dienen een locatieverwijzing te hebben, aangezien deze essentieel is om te bepalen of de informatie relevant is voor de aanwezigheid van CE in het onderzoeksgebied.
Bij gebruikmaking van indicaties of contra-indicaties uit geschreven bronnen, dienen de verwijzingen ongewijzigd in de rapportage over te worden genomen. Deze locaties moeten vervolgens vertaald worden naar een plaatsbepaling in de huidige topografie. Indien er onduidelijkheid is over de locatie van indicaties of contra-indicaties zal dit eveneens gedocumenteerd worden. 8 Vervolgens zullen alle relevante indicaties beoordeeld worden op betrouwbaarheid. Gecontroleerd wordt of de informatie van de desbetreffende indicatie uit een primaire of secundaire bron komt, of de informatiebron op zichzelf betrouwbaar is met betrekking tot de beschreven feiten en of de gevonden informatie overeenkomt met dezelfde CE-gerelateerde indicaties uit andere bronnen. Op basis van indicaties en contra-indicaties zal een conclusie worden getrokken of er binnen een onderzoeksgebied wel of geen verhoogde kans is op de aanwezigheid van CE. Bij het vaststellen van de conclusie VERDACHT of ONVERDACHT worden enkele uitgangspunten gehanteerd. Een verhoogde kans op CE wordt geconstateerd wanneer er specifieke meldingen zijn van de aanwezigheid van munitieartikelen of wanneer de organisatie een beredeneerde inschatting maakt over de aanwezigheid van oorlogshandelingen. Aan voorgenoemde constateringen wordt de conclusie VERDACHT gekoppeld.
Benoeming van hoofdsoort, subsoort, kaliber/gewichtsklasse, nationaliteit, verschijningsvorm, ontstekingsinrichtingen en aantal (afwerpmunitie) van de mogelijke CE is noodzakelijk. Daarnaast hanteert de bureaustudie een horizontale en verticale afbakening bij een op CE verdachte locatie. De horizontale afbakening wordt in het systeem ArcGIS Pro verwerkt, waarbij Bodac gebruik maakt van de Rijksdriehoeksmeting (RD) als coördinatensysteem. De rapportage dient bij het bepalen van de verticale afbakening rekening te houden met hoofdsoort, gewicht en kaliber. Daarnaast zal, voor het berekenen van de indringingsdiepte bij afgeworpen munitie, gebruik gemaakt worden van het Ontwerp Voorschrift Bepaling Indringingsdiepte Conventionele Explosieven.9 Indien er sprake is van grondroering of grondverzet in de periode 1945 tot heden, dan zal dit meegenomen worden in het contra-indicatieonderzoek. De uiteindelijke verdachte verticale afbakening zal uitgedrukt worden tot een diepte ten opzichte van NAP.
2.4
Kwalificatie van het onderzoeksteam
Het vooronderzoek en alle ArcGIS Pro werkzaamheden zijn uitgevoerd door historica mevr. A.E.F. Backelandt (MA). De controle van de luchtfotoanalyse is uitgevoerd door historicus dhr. L.N.W. van Rooi (MA).10 In samenspraak met en onder verantwoording van de heer ing. H.J.A. (Dirk) van de Vleuten, manager van Bodac B.V.
6
De gevonden indicaties zullen beoordeeld worden op de aannemelijkheid van de aanwezigheid van CE. Enkel door detectie kan de daadwerkelijke aanwezigheid van munitieartikelen vastgesteld worden. 7 WSCS-OCE, Artikel 6.5 Proceseisen Vooronderzoek <https://wetten.overheid.nl/BWBR0008587/2020-01-17#BijlageXII> [geraadpleegd op 14 april 2020]. 8 WSCS-OCE, 6.5.2. Beoordelen en evalueren van bronnenmateriaal <https://wetten.overheid.nl/BWBR0008587/2020-0117#BijlageXII> [geraadpleegd op 15 april 2020] en Centraal College van Deskundige OCE, ‘Certificatieschema voor het Procescertificaat Vooronderzoek CE en Risicoanalyse’ ontwerpversie oktober 2017, pagina 20 en 21. 9 Deltares, ‘Ontwerp Voorschrift Bepaling Indringingsdiepte Conventionele Explosieven’, 1210497-000, 2015. 10 Mevrouw Backelandt, evenals de heer Van Rooi, beschikt over de expertises Historisch onderzoek en Luchtfoto-interpretatie.