CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1: Programmabegroting_2027

Rondetafelgesprek raad Druten 29 oktober 2026, gemeente drutenBij agendapunt: Vaststellen begroting 202745.651 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

Daarom zorgen we samen met onze onderwijspartners voor passende en toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen. We zetten in op kwalitatief goede en toekomstbestendige onderwijshuisvesting die aansluit bij de behoeften van leerlingen, medewerkers en onderwijsinstellingen. Samen met schoolbesturen werken we stapsgewijs aan het verbeteren en vernieuwen van schoolgebouwen, zodat leerlingen en medewerkers kunnen beschikken over een veilige, gezonde en toekomstbestendige leeromgeving. Met deze aanpak investeren we in voorzieningen die passen bij de behoeften van huidige en toekomstige generaties inwoners van Druten. Programmabegroting 2027 42 Gemeente Druten Speerpunten Programma 4 4.1 Goede en toekomstbestendige onderwijshuisvesting Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We stellen zo snel mogelijk een actueel integraal huisvestingsplan voor het onderwijs vast. Dit plan is leidend voor onze keuzes. Samen met school besturen zetten we concrete stappen om schoolgebouwen voor primair, voortgezet en speciaal onderwijs op orde te brengen. We gaan spoedig aan de slag met de gebouwen van het PAX en ’t Klosterhufke inclusief gymzaal. Daarna volgen we de uitgangspunt en prioritering van het integraal huisvestingsplan met het aanpakken van onze onderwijshuisvesting.

Hierin besluiten we dat we deze periode een start maken met de (ver/nieuw)bouw van de Octopus en aansluitend aan de slag te gaan met de Sint Victorschool, De Kom en de gymzaal van de Kubus. Zo brengen we prioriteit aan, houden we zicht op de uitvoering en zorgen we dat er echt stappen worden gezet. Doelstelling Leerlingen en onderwijsmedewerkers beschikken over passende, veilige, gezonde, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting, waarbij investeringen volgens een uitlegbare en financieel beheersbare prioritering plaatsvinden. Wat gaan we doen? In 2027 wordt het uitvoeringsprogramma IHP 2026–2030 bestuurlijk vastgesteld, met daarin de prioritering, planning, investeringsramingen, financiële gevolgen en besluitvormingsmomenten voor de eerste termijn van het IHP. De raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van het IHP en wordt per project, waar nodig, gevraagd te besluiten over de benodigde kredieten, financiële kaders en eventuele afwijkingen.  Opgestart, nog niet afgerond 4.2 De bibliotheek Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We ondersteunen inwoners die dit nodig hebben, zodat iedereen kan meedoen. We continueren het armoedebeleid en brengen verbeteringen aan, versterken de rol van de bibliotheek bij laaggeletterdheid, ondersteunen mantelzorgers en voorzorgcirkels en denken mee over passende huisvesting van huisartsen.

Doelstelling De bibliotheek vervult haar wettelijke taken volwaardig, sluit aan bij de behoeften van inwoners en draagt effectief bij aan het voorkomen en bestrijden van laaggeletterdheid. Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 43 Wat gaan we doen? Deze bestuursperiode onderzoeken we de toekomstbestendigheid, het bereik en de dienstverlening van de bibliotheek. Daarbij richten we ons op de vijf kerntaken (Wsob) en basisvaardigheden. Waar nodig doen we voorstellen ter versterking.  Bestaand beleid Relevante besluiten Nummer besluit Beleidsnota Z/26/357307 Integraal huisvestingsplan onderwijs 2026-2041 Z/22/093619 Druten leest voor(t) 2022-2031 Programmabegroting 2027 Wat kost het? Het Programma Onderwijs bestaat uit de volgende taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, waaronder ook bewegingsonderwijs. 4.2 Onderwijshuisvesting; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs. 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken; Tot dit taakveld behoren het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen, zoals leerlingenvervoer en peuterspeelzalen.

Baten en lasten (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -379 | -356 | -356 | -356 | -356 4.1 Openbaar basisonderwijs | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4.2 Onderwijshuisvesting | -26 | -3 | -3 | -3 | -3 4.3 Onderwijsbeleid en | -353 | -353 | -353 | -353 | -353 leerlingenzaken Lasten | 2.529 | 2.462 | 2.512 | 2.663 | 3.304 4.1 Openbaar basisonderwijs | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4.2 Onderwijshuisvesting | 1.278 | 1.210 | 1.204 | 1.292 | 1.871 4.3 Onderwijsbeleid en | 1.251 | 1.252 | 1.308 | 1.371 | 1.432 leerlingenzaken Totaal begroot voor inzet reserves | 2.150 | 2.106 | 2.156 | 2.307 | 2.948 Inzet reserves (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve dotaties | 28 | 28 | 29 | 30 | 30 BR: Assurantie | 28 | 28 | 29 | 30 | 30 Reserve onttrekkingen | -40 | 0 | 0 | 0 | 0 BR: Legaat van Cooth | -40 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal inzet reserves | -12 | 28 | 29 | 30 | 30 Totaal programma (x € 1.000) TV | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -379 | -356 | -356 | -356 | -356 Lasten | 2.529 | 2.462 | 2.512 | 2.663 | 3.304 Reserve dotaties | 28 | 28 | 29 | 30 | 30 Reserve onttrekkingen | -40 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal begroot na inzet reserves | 2.138 | 2.134 | 2.185 | 2.337 | 2.977 44 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 45 5.

Sport, Cultuur en Recreatie Inleiding Sport, cultuur, recreatie en ontmoeting dragen bij aan de leefbaarheid van onze wijken en kernen. Ze versterken de gezondheid, sociale samenhang en het welzijn van inwoners. Daarom investeren we in voorzieningen en initiatieven die inwoners samenbrengen en stimuleren om actief deel te nemen aan het maatschappelijke leven. Sport en bewegen leveren een belangrijke bijdrage aan een gezonde leefstijl en een sterke gemeenschap. We stimuleren deelname aan sport en beweging voor alle leeftijden en ondersteunen verenigingen en initiatieven die ontmoeting, gezondheid en betrokkenheid in onze wijken en kernen versterken. Cultuur en recreatie verrijken het leven van inwoners en dragen bij aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Samen met verenigingen, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties zorgen we voor een gevarieerd aanbod dat ontmoeting stimuleert en bijdraagt aan een levendige en vitale gemeenschap. Programmabegroting 2027 46 Gemeente Druten Speerpunten programma 5 5.1 Recreatie en toerisme in regionaal perspectief Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We zetten ook de komende bestuursperiode in op recreatie en toerisme, in nauwe samenwerking met de regio. We verwelkomen fietsers, wandelaars en bezoekers die onze omgeving willen ontdekken.

Doelstelling Druten heeft in de regio een herkenbaar recreatief profiel en de lokale bijzonderheden zijn goed vindbaar en beleefbaar voor inwoners en bezoekers. Wat gaan we doen? In 2027 wordt een voorstel voorgelegd over de deelname van Druten aan en de financiering van de regionale samenwerkingsverbanden vanaf 2028. De Drutense identiteit en belangen worden daarin geborgd.  Opgestart, nog niet afgerond 5.2 Sport en bewegen Ambitie We stimuleren sport en beweging voor alle leeftijden en ondersteunen sportverenigingen en initiatieven die inwoners in onze wijken en kernen samenbrengen. Daarbij hebben we oog voor toegankelijkheid, vrijwilligers en het behoud van een laagdrempelig sportaanbod. Doelstelling Meer inwoners bewegen voldoende en kunnen deelnemen aan een toegankelijk en laagdrempelig sport- en beweegaanbod, met bijzondere aandacht voor senioren en kwetsbare doelgroepen. Wat gaan we doen? We continueren in de periode 2027–2030 de gemeentelijk ondersteunde sportstimuleringsprogramma’s, buurtsportcoaches, het Volwassenenfonds en het Lokaal Sportakkoord. We zetten extra in op een beweegvriendelijke openbare ruimte.  Bestaand beleid 5.3 Vrijwilligers als ruggengraat van de samenleving Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Vrijwilligers, verenigingen en buurtactiviteiten vormen het hart van onze samenleving.

Wij blijven hen actief ondersteunen en zorgen met een verenigingsondersteuner voor een duidelijk en vast aanspreekpunt. Om beter aan te sluiten bij de behoeften van vrijwilligers organiseren we een vrijwilligersconferentie. De opbrengsten daarvan gebruiken we als basis voor vernieuwd beleid voor vrijwilligers, verenigingen en buurtactiviteiten. Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 47 Doelstelling Vrijwilligers en verenigingen zijn voldoende ondersteund om toekomstbestendig te functioneren en hun bijdrage aan ontmoeting, participatie en sociale samenhang te blijven leveren. Om beter aan te sluiten bij de behoeften van vrijwilligers organiseren we een vrijwilligersconferentie. Wat gaan we doen? Bij de behandeling van de begroting 2027 ontvangt de raad een voorstel voor de inrichting van de verenigingsondersteuning voor sport en cultuur (Vervolg inzet combinatiefunctionarissen vanaf 2027) In 2027 organiseren een vrijwilligersconferentie om behoeften van vrijwilligers op te halen.  Opgestart, nog niet afgerond 5.4 Kunst, cultuur en informatiepunten Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie In onze gemeente dragen het Historisch Informatiepunt, Toeristisch Informatiepunt en Cultuurpunt bij aan het zichtbaar en beleefbaar maken van onze geschiedenis, kunst en cultuur.

Deze plekken versterken ontmoeting, verblijf en de identiteit van onze wijken en kernen en dragen bij aan de gastvrijheid van onze gemeente. In 2027 evalueren we de inzet en het functioneren van deze informatiepunten, om te bepalen hoe we hier vanaf 2028 mee omgaan. Doelstelling Het HIP, TIP en Cultuurpunt zijn toekomstbestendig georganiseerd en leveren een aantoonbare bijdrage aan ontmoeting, identiteit, cultuurparticipatie en gastvrijheid. Wat gaan we doen? De raad ontvangt een evaluatie van het HIP, TIP en Cultuurpunt voor de behandeling van de begroting 2028. Daarbij zit een voorstel over de voortzetting en structurele financiering van het HIP, TIP en Cultuurpunt vanaf 2028.  Opgestart, nog niet afgerond 5.5 Recreatie en ontmoeting in het landschap Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We vinden het belangrijk dat inwoners kunnen genieten van het groen dicht bij huis. Struinpaden, wandel- en fietsroutes en recreatieve voorzieningen maken het landschap toegankelijk en versterken de beleving. We verbeteren de communicatie over bestaande routes en verkennen waar uitbreiding mogelijk is, met respect voor natuur en omgeving. Zo maken we het landschap tot een plek waar inwoners elkaar ontmoeten en tot rust kunnen komen.

Programmabegroting 2027 48 Gemeente Druten Doelstelling Inwoners en bezoekers kunnen bestaande wandel-, fiets- en struinroutes gemakkelijk vinden en gebruiken. Wat gaan we doen? De informatie over bestaande routes wordt geactualiseerd en toegankelijk gemaakt via het TIP en de betrokken bureaus toerisme.  Bestaand beleid Doelstelling Het recreatieve routenetwerk biedt meer mogelijkheden voor bewegen, ontmoeting en natuurbeleving. Wat gaan we doen? Er wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor een uitbreiding op ons recreatieve routenetwerk.  Opgestart, maar nog niet afgerond 5.6 Evenementen en ontmoeting Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Evenementen dragen bij aan ontmoeting en leefbaarheid in onze wijken en kernen. Daarom continueren we de inzet van de evenementencoördinator. Deze ondersteunt initiatiefnemers bij het organiseren van evenementen, helpt hen de weg te vinden binnen de ambtelijke organisatie en begeleidt waar nodig bij vergunningen en subsidieaanvragen. Met deze rol wil de gemeente evenementen mogelijk maken. Daarnaast bekijken we of de beschikbare subsidieregelingen nog passend zijn en of indexering nodig is. Doelstelling Initiatiefnemers kunnen met toegankelijke gemeentelijke ondersteuning evenementen organiseren die bijdragen aan ontmoeting en leefbaarheid in de wijken en kernen.

Wat gaan we doen? In 2027 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over het functioneren en bereik van het vaste aanspreekpunt voor evenementen, de ervaren knelpunten bij initiatiefnemers en de vraag of aanvullende ondersteuning nodig is.  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 49 5.7 Recreatie en ontmoeting in het Drutens Bosje Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Het Drutens Bosje krijgt een volwaardigere rol als plek voor recreatie, ontmoeting en passende kleinschalige optredens en lokale activiteiten. We vergroten de gebruikswaarde van dit gebied en onderzoeken welke faciliteiten nodig zijn om hier op een passende manier kleinschalige optredens en lokale activiteiten te organiseren, met respect voor de omgeving. Doelstelling Inwoners beschikken met het Drutens Bosje over een passende groene plek voor extensieve recreatie en kleinschalige ontmoeting, zonder aantasting van kwetsbare natuur-, bodem- en waterwaarden. Wat gaan we doen? Deze bestuursperiode worden de mogelijkheden van een recreatieve functie, het faciliteren van ontmoeting en het organiseren van passende kleinschalige optredens en lokale activiteiten in het Drutens Bosje onderzocht.

De gemeenteraad ontvangt een ecologische, juridische en praktische haalbaarheidsverkenning met conclusie over welke vormen van recreatie, ontmoeting en activiteiten in het Drutens Bosje wel en niet verantwoord zijn onder welke voorwaarden.  Opgestart, nog niet afgerond 5.8 Kwaliteit van de openbare ruimte Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Een verzorgde openbare ruimte draagt direct bij aan leefbaarheid. We zien scherper toe op de naleving van de bestaande kwaliteitscriteria en verhogen, waar nodig, stapsgewijs het onderhoudsniveau door scherpe keuzes te maken en prioriteiten te stellen. Wanneer we bewust kiezen voor minder onderhoud, bijvoorbeeld om biodiversiteit te vergroten, leggen we inwoners duidelijk uit waarom. Doelstelling De openbare ruimte voldoet aantoonbaar aan de vastgestelde kwaliteitscriteria en draagt bij aan een verzorgde en leefbare woonomgeving. Wat gaan we doen? Op dit moment wordt onderzocht of de borging van de afgesproken kwaliteit aangepast moet worden. Zodra dit intern onderzoek is afgerond ontvangt het college indien nodig verbeter voorstellen inclusief planning en financiële gevolgen. Wanneer de metingen structurele of omvangrijke afwijkingen laten zien van het vastgestelde beeldniveau, ontvangt de raad een voorstel voor verbetering van het onderhoudsniveau, inclusief planning en financiële gevolgen.

 Bestaand beleid Programmabegroting 2027 5.9 Samen werken aan vergroening Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We starten een brede vergroeningsaanpak in onze wijken en kernen. Met inwoners werken we aan meer groen in de woon- en leefomgeving, onder andere via boomplantacties, tegelwippen en buurtinitiatieven. Daarbij stimuleren we inwoners om actief mee te doen en verantwoordelijkheid te nemen voor hun leefomgeving. Tegelijk zorgen we voor structurele aandacht voor onderhoud, zodat groen ook op de lange termijn bijdraagt aan kwaliteit en leefbaarheid. Doelstelling Wijken en kernen worden aantoonbaar groener, waarbij het groen evenwichtig is verspreid, van goede kwaliteit is en duurzaam kan worden onderhouden. Wat gaan we doen? In 2027 ontvangt de raad het Groenbeleidsplan.

 Opgestart, nog niet afgerond Relevante besluiten Nummer besluit | Beleidsnota Z/26/373865 | Vervolg inzet combinatiefunctionarissen vanaf 2027 Z/25/295221 | Voortzetting beleidsinitiatieven Cultuurpunt Maas en Waal en het HIP &TIP in 2026 en 2027 Z/22/085911 | Beleidsplan IBOR 2025 t/m 2028 50 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Wat kost het? Het Programma Sport, cultuur en recreatie bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering; Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, waaronder de subsidies aan alle sportverenigingen. 5.2 Sportaccommodaties; Tot dit taakveld behoren alle accommodaties voor sportbeoefening, zoals de gym- en sportzalen, het zwembad en de buitensport. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie; Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. 5.4 Musea; Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur, zoals het museum. 5.5 Cultureel erfgoed; Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. 5.6 Media; Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, zoals de omroep en de bibliotheek.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie; Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie. Baten en lasten (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -1.345 | -1.282 | -1.332 | -1.385 | -1.434 5.1 Sportbeleid en activering | -112 | -1 | -2 | -2 | -2 5.2 Sportaccommodaties | -769 | -805 | -844 | -884 | -925 5.4 Musea | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.5 Cultureel erfgoed | -2 | -2 | -2 | -3 | -3 5.6 Media | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | -463 | -473 | -485 | -497 | -505 recreatie Lasten | 6.900 | 6.955 | 6.819 | 6.396 | 6.573 5.1 Sportbeleid en activering | 627 | 837 | 797 | 205 | 208 5.2 Sportaccommodaties | 1.926 | 1.951 | 1.981 | 2.038 | 2.092 5.3 Cultuurpresentatie, | 678 | 669 | 627 | 638 | 650 cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.5 Cultureel erfgoed | 197 | 116 | 117 | 118 | 120 5.6 Media | 466 | 470 | 360 | 371 | 382 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | 3.007 | 2.912 | 2.937 | 3.028 | 3.122 recreatie Totaal begroot voor inzet reserves | 5.555 | 5.673 | 5.487 | 5.012 | 5.139 Gemeente Druten | 51 Programmabegroting 2027 Inzet reserves (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve onttrekkingen | -466 | -404 | -574 | -87 | -87 BR: Reserve Sociaal Domein | -17 | -25 | -27 | 0 | 0 BR: Renovatie Voebalvelden | -353 | -283 | -459 | -66 | -66 BR: Meerjaren Onderhouds | -21

| -29 | -29 | 0 | 0 Programma (MJOP) BR: Frictiekosten personeel zwembad | -46 | -30 | -21 | -21 | -21 BR: Meerjaren Onderhouds | -28 | -38 | -38 | 0 | 0 Programma (MJOP) Totaal inzet reserves | -466 | -404 | -574 | -87 | -87 Totaal programma (x € 1.000) TV | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -1.345 | -1.282 | -1.332 | -1.385 | -1.434 Lasten | 6.900 | 6.955 | 6.819 | 6.396 | 6.573 Reserve onttrekkingen | -466 | -404 | -574 | -87 | -87 Totaal begroot na inzet reserves | 5.088 | 5.269 | 4.913 | 4.924 | 5.051 52 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 53 6. Sociaal Domein Inleiding In gemeente Druten vinden we het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Of het nu gaat om wonen, werken, leren, ontmoeten, sporten of deelnemen aan het sociale leven: iedereen moet mee kunnen doen. We zetten ons in voor een samenleving waarin inwoners naar elkaar omkijken, elkaar ondersteunen en zo lang mogelijk zelfstandig en gezond kunnen leven. Ontmoeting speelt daarbij een belangrijke rol. Daarom investeren we in sterke wijken en kernen, goede voorzieningen en initiatieven die inwoners met elkaar verbinden. Zo versterken we sociale netwerken, bevorderen we de leefbaarheid en voorkomen we dat mensen vereenzamen of buiten de samenleving komen te staan.

We zetten in op preventie en vroegsignalering, zodat problemen zoveel mogelijk worden voorkomen of in een vroeg stadium worden aangepakt. Jongeren willen we veilig laten opgroeien en de kans geven zich optimaal te ontwikkelen. Voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, zorgen we voor passende hulp die dichtbij en toegankelijk is. Samen met inwoners, vrijwilligers, verenigingen en maatschappelijke partners werken we aan een gezonde, inclusieve en betrokken gemeenschap waarin iedereen mee kan doen en zich gezien voelt. Programmabegroting 2027 54 Gemeente Druten Speerpunten programma 6 6.1 Gezond en verbonden ouder worden Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Senioren vormen een steeds groter deel van onze samenleving. Wij vinden het belangrijk dat zij zo lang mogelijk gezond, zelfstandig en verbonden kunnen blijven leven in hun eigen wijk of kern. In deze bestuursperiode hebben we extra aandacht voor zowel de fysieke als de mentale gezondheid van senioren. We stimuleren een gezonde leefstijl door ontmoeting en beweging te ondersteunen, bijvoorbeeld via activiteiten in de wijk, verenigingen en ontmoetingsplekken. Daarnaast zetten we ons actief in om eenzaamheid tegen te gaan. Samen met maatschappelijke partners, welzijnsorganisaties en vrijwilligers versterken we initiatieven die ontmoeting bevorderen en sociale netwerken ondersteunen.

Zo dragen we bij aan een samenleving waarin iedereen zich gezien voelt en mee kan blijven doen. Doelstelling Eenzaamheid onder inwoners stabiliseert of neemt af, met bijzondere aandacht voor senioren, jeugd en jongeren en andere kwetsbare groepen. Wat gaan we doen? Er wordt een plan van aanpak ter besluitvorming voorgelegd.  Opgestart, nog niet afgerond 6.2 Jongeren en preventie dichtbij Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We evalueren de inzet van straatcoaches en bekijken in hoeverre deze aanpak bijdraagt het maken van verbinding en het voorkomen van overlast. Daarnaast starten we een pilot om het jongerenwerk te versterken, in nauwe samenwerking met onze welzijnspartner. We zetten daarbij stevig in op preventie, (sportieve) ontmoetingsplekken en het vergroten van de (mentale) weerbaarheid van jongeren in hun eigen omgeving. Daarbij hebben we ook aandacht voor het voorkomen van eenzaamheid en somberheid onder jongeren. Door ontmoeting te stimuleren, signalen tijdig op te vangen en samen te werken met partners dragen we bij aan een gezonde ontwikkeling van jongeren. Doelstelling De inzet van straatcoaches en jongerenwerk draagt aantoonbaar bij aan het bereiken van jongeren, het versterken van de verbinding en het voorkomen of verminderen van jongerenoverlast. Wat gaan we doen? Uiterlijk in 2027 ontvangt de raad de evaluatie van de straatcoaches.

Op basis hiervan wordt besloten over voortzetting of aanpassing van de inzet.  Opgestart, nog niet afgerond Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 55 6.3 Zorg en ondersteuning voor wie het nodig heeft Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Ons armoedebeleid blijft ongewijzigd van kracht. We blijven ons inzetten voor inwoners in sociale kwetsbaarheid en hebben daarbij specifiek aandacht voor mensen die tussen wal en schip vallen: inwoners die werken en net niet in aanmerking komen voor regelingen, maar wel ondersteuning nodig hebben. Onze inzet is helder: iedereen moet kunnen meedoen. We stimuleren samen met de welzijnsorganisaties de uitbreiding van de voorzorgcirkels en respijtzorg. Hiermee willen we mantelzorgers ontlasten, de onderlinge verbondenheid versterken en eenzaamheid tegengaan. We zijn ons bewust van het belang van goede zorg in de nabijheid. Daarom denken we mee in huisvesting van huisartsen. Doelstelling Inwoners in een financieel kwetsbare positie kunnen blijven meedoen en ervaren minder armoede. Ons armoedebeleid heeft bijzondere aandacht voor werkenden met een minimuminkomen en inwoners die net buiten bestaande regelingen vallen. Wat gaan we doen? Deze bestuursperiode wordt het huidige armoedebeleid voortgezet. Waar nodig worden verbeteringen opgenomen. Het budget loopt tot en met 2027.

Uiterlijk eind 2027 ontvangt de raad een voorstel voor het armoedebeleid vanaf 2028.  Bestaand beleid Doelstelling Mantelzorgers worden tijdig en passend ondersteund, zodat overbelasting wordt voorkomen en zij hun zorgtaken kunnen blijven combineren met hun eigen leven. Wat gaan we doen? Medio 2028 evalueert Welzijnsorganisatie Meervoormekaar de voorzorgcirkels. Er is extra aandacht voor respijt voor mantelzorgers. 6.4 Dorpshuizen en wijkcentra als ontmoetingsplekken Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Dorpshuizen en wijkcentra spelen een sleutelrol in ontmoeting en samenleven. We werken toe naar uniform en toekomstbestendig beleid voor deze voorzieningen, zodat er helderheid is over hun rol, functie en ondersteuning in de verschillende kernen. Hierbij nemen we de eerder geleverde input van het Platform Gemeenschapshuizen mee. Op basis van deze input, urgentie en mogelijkheden voor subsidie, geven we deze bestuursperiode prioriteit aan de vernieuwing van dorpshuis De Horst. Daarbij bouwen we voort op het reeds door het bestuur van De Horst, in samenwerking met een architect, opgestelde uitvoeringsplan. We toetsen dit plan op haalbaarheid, uitvoerbaarheid en financiële onderbouwing, zodat een realistisch en toekomstbestendig plan ontstaat.

In 2027 wordt de gemeenteraad een concreet uitvoerings- en Programmabegroting 2027 investeringsvoorstel voorgelegd ter besluit vorming. We reserveren hiervoor de benodigde financiële middelen. Uitgangspunt is dat de uitvoering uiterlijk in 2028 van start gaat. Ook gaan we aan de slag met de opgaven die spelen bij andere gemeenschapshuizen in onze gemeente, waaronder opname in het Meerjaren Onderhoudsplan. Doelstelling Dorpshuizen, wijkcentra en andere gemeenschapshuizen hebben een duidelijke en toekomstbestendige positie, met een uniform en uitlegbaar kader voor hun maatschappelijke functie en gemeentelijke ondersteuning bij beheer, exploitatie, onderhoud en ondersteuning bij verduurzaming van de accommodaties. Wat gaan we doen? Deze bestuursperiode wordt aan de gemeenteraad een integraal accommodatiebeleid voorgelegd.  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling De vernieuwing van dorpshuis de Horst is haalbaar en financieel onderbouwd en draagt bij aan een toekmotbestendige ontmoetingsvoorzienig voor Horssen. Wat gaan we doen? In 2027 ontvangt de gemeenteraad een concreet uitvoerings- en investeringsvoorstel voor De Horst inclusief planning en financiële onderbouwing.

 Opgestart, maar nog niet afgerond Relevante besluiten Nummer besluit | Beleidsnota Z/24/256634 | Beleidsplan Samen voor een gezonde toekomst 2025-2028 Z/23/105531 | Beleidsplan Geldzorgen, Armoede en Schulden Z/23/138868 | Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord Uitvoeringsplan WMO 56 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 57 Wat kost het? Het Programma Sociaal domein bestaat uit de volgende taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, zoals dorp- en wijkcentra en leefbaarheidsgroepen. 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo; Onder dit taakveld vallen toegang- en eerstelijnsvoorzieningen die kunnen worden uitgesplitst naar Wmo. 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd; Onder dit taakveld vallen toegang- en eerstelijnsvoorzieningen die kunnen worden uitgeplitst naar Jeugd. 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal; Onder dit taakveld vallen toegang- en eerstelijnsvoorzieningen die niet kunnen worden uitgesplitst naar Wmo en Jeugd 6.3 Inkomensregelingen; Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen, zoals bijstandsverlening, het besluit bijstandsverlening zelfstandigen en de bijzondere bijstand.

6.4 WSW en beschut werk; Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals de sociale werkvoorziening, die de MGR voor Druten uitvoert. 6.5 Arbeidsparticipatie; Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, die de MGR voor Druten uitvoert. 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo); Tot dit taakveld behoren hulpmiddelen en diensten om zelfstandig te kunnen functioneren voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking worden verstrekt. 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo); Hulp bij het huishouden en eigen bijdragen die vallen onder het abonnementstarief. 6.712 Begeleiding (Wmo); Begeleiding, Persoonlijke verzorging, Kortdurend verblijf, Overige ondersteuning gericht op het individu of huishouden/gezin. 6.713 Dagbesteding (Wmo); Dagbesteding en Overige groepsgerichte ondersteuning. 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo); Baten en lasten van overige maatwerkarrangementen moeten op dit taakveld worden geboekt als ze niet kunnen worden toebedeeld aan de taakvelden 6.711, 6.712 of 6.713. 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal; Dit taakveld omvat lokaal ingekochte jeugdhulp (alleen eigen gemeente) en subregionaal ingekochte jeugdhulp (waarbij een deel, maar niet alle gemeenten uit de regio samen inkopen).

Ambulante zorg in natura betreft vormen van jeugdhulp waarbij een jongere thuis woont, dus niet bij de aanbieder. 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal; In dit taakveld gaat het om op regionaal niveau ingekochte ambulante zorg: vormen van jeugdhulp waarbij een jongere thuis woont, dus niet bij de aanbieder. Bij dit taakveld wordt de hulp met de volledige jeugdzorgregio ingekocht, maar niet landelijk. Daarmee omvat dit taakveld ook bovenregionale ingekochte zorg (meerdere regio’s gezamenlijk). Programmabegroting 2027 58 Gemeente Druten 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk; In dit taakveld gaat het om op landelijk niveau ingekochte ambulante zorg in natura, ook bekend als de Landelijke Transitie Arrangementen (LTA). Bij ambulante hulp woont een jongere thuis, dus niet bij de aanbieder. 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal; In dit taakveld gaat het om op lokaal niveau ingekochte jeugdhulp met verblijf: de jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin, maar overnacht ergens anders. 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal; In dit taakveld gaat het om op regionaal niveau jeugdhulp met verblijf: de jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin, maar overnacht ergens anders. 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk; In dit taakveld gaat het om op landelijk niveau ingekochte jeugdhulp met verblijf, ook bekend als de Landelijke Transitie Arrangementen (LTA).

De jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin, maar overnacht ergens anders. 6.791 PGB Wmo; Op dit taakveld staan alle PGB’s (persoonsgebonden budgetten) die worden verstrekt op grond van de Wmo 2015. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen. 6.792 PGB Jeugd; Op deze functie staan alle PGB’s (persoonsgebonden budgetten) die worden verstrekt op grond van de Jeugdwet. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen. 6.811 Beschermd wonen (Wmo); dagbesteding voor mensen die in Beschermd Wonen verblijven, lasten die betrekking hebben op het pakket Beschermd Thuis. 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo); Opvang, spoedopvang, overige beschermd wonen en opvang. 6.821 Jeugdbescherming; Dit taakveld betreft de baten en lasten die een gemeente heeft voor de jeugdbescherming. Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt door de rechter dwingend opgelegd. Het doel van de jeugdbeschermingsmaatregel is het opheffen van de bedreiging voor de ontwikkeling van het kind. 6.822 Jeugdreclassering; Dit taakveld betreft de baten en lasten die een gemeente heeft voor de jeugdreclassering.

Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. 6.91 Coördinatie en beleid Wmo; Op dit taakfeld staan baten en lasten die betrekking hebben op maatwerkvoorzieningen Wmo, maar die niet zijn toe te rekenen aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Wmo. 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd; Op dit taakveld staan baten en lasten die betrekking hebben op maatwerkvoorzieningen Jeugd, maar die niet zijn toe te rekenen aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Jeugd.

Programmabegroting 2027 Baten en lasten (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -12.615 | -13.700 | -14.302 | -14.429 | -9.277 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | -6.129 | -7.191 | -7.410 | -7.558 | -2.238 6.21 Wijkteams | -251 | -126 | -193 | -10 | -10 6.3 Inkomensregelingen | -6.016 | -6.166 | -6.321 | -6.479 | -6.641 6.5 Arbeidsparticipatie | -37 | -31 | 0 | 0 | 0 6711 Huishoudelijke hulp (WMO) | -182 | -186 | -192 | -197 | -202 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 0 | 0 | -186 | -186 | -186 Lasten | 37.602 | 38.570 | 39.132 | 39.034 | 34.474 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 8.426 | 9.082 | 9.318 | 9.430 | 4.152 6.21 Toegang en | 565 | 584 | 528 | 626 | 460 eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 Toegang en | 333 | 375 | 377 | 393 | 410 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en | 208 | 386 | 568 | 650 | 676 eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen | 8.436 | 8.724 | 9.036 | 9.329 | 9.602 6.4 WSW en beschut werk | 1.873 | 1.593 | 1.451 | 1.297 | 1.192 6.5 Arbeidsparticipatie | 1.472 | 1.629 | 1.683 | 1.789 | 1.911 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.60 Hulpmiddelen en diensten | 1.574 | 1.703 | 1.777 | 1.855 | 1.938 (WMO) 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) | 3.448 | 3.683 | 3.903 | 3.228 | 3.433 6.712 Begeleiding (WMO) | 1.820 | 1.848 | 1.802 | 1.718 | 1.747 6.713 Dagbesteding (WMO) | 902 | 935 | 962 | 988 |

1.015 6.714 Overige | 114 | 84 | 86 | 90 | 94 maatwerkarrangementen (WMO) 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 1.014 | 790 | 425 | 385 | 395 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 4.126 | 4.291 | 4.275 | 4.235 | 4.344 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | 607 | 225 | 231 | 237 | 244 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 11 | 19 | 20 | 21 | 21 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 1.322 | 1.173 | 1.207 | 1.238 | 1.271 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 23 | 23 | 24 | 25 | 26 6.791 PGB WMO | 159 | 168 | 172 | 177 | 182 6.792 PGB Jeugd | 146 | 154 | 158 | 163 | 168 6.811 Beschermd wonen (WMO) | 37 | 34 | 34 | 36 | 37 6.812 Maatschappelijke- en | 30 | 26 | 27 | 28 | 29 vrouwenopvang (WMO) 6.821 Jeugdbescherming | 480 | 507 | 517 | 533 | 551 6.822 Jeugdreclassering | 59 | 67 | 69 | 71 | 73 6.91 Coördinatie en beleid WMO | 4 | 10 | 10 | 10 | 11 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | 415 | 457 | 469 | 481 | 494 Totaal begroot voor inzet reserves | 24.987 | 24.869 | 24.830 | 24.605 | 25.198 Gemeente Druten | 59 Programmabegroting 2027 Inzet reserves (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve onttrekkingen | -643 | -324 | -208 | -8 | 0 Algemene reserve | -75 | 0 | 0 | 0 | 0 BR: Meerjaren Onderhouds | -35 | -48 | -48 | 0 | 0 Programma (MJOP) BR: Reserve Sociaal Domein | -15 | -248 | -136 | 0 | 0 BR: Reserve Sociaal Domein | -3 | -8 | -8 | -8 | 0 BR: Reserve

Sociaal Domein | -265 | -21 | -17 | 0 | 0 BR: Reserve Sociaal Domein | -250 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal inzet reserves | -643 | -324 | -208 | -8 | 0 Totaal programma (x € 1.000) TV | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -12.615 | -13.700 | -14.302 | -14.429 | -9.277 Lasten | 37.602 | 38.570 | 39.132 | 39.034 | 34.474 Reserve onttrekkingen | -643 | -324 | -208 | -8 | 0 Totaal begroot na inzet reserves | 24.344 | 24.545 | 24.621 | 24.597 | 25.198 60 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 61 7. Volksgezondheid en Milieu Inleiding Een gezonde, duurzame en aantrekkelijke leefomgeving is van grote waarde voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Daarom zetten we in op het behoud en de versterking van de omgevingskwaliteit, met aandacht voor gezondheid, natuur, landschap, klimaat en duurzaamheid. Gemeente Druten kent een aantrekkelijk en afwisselend landschap waarin wonen, werken en recreëren samenkomen. Groen draagt bij aan gezondheid, ontmoeting en welzijn en vormt een belangrijke basis voor een prettige leefomgeving. Tegelijkertijd staan we voor uitdagingen op het gebied van klimaatverandering, biodiversiteit, duurzaamheid en de energietransitie. Daarbij zoeken we steeds naar een evenwicht tussen natuur- en landschapsbehoud en ontwikkelingen zoals woningbouw, economie, infrastructuur en landbouw.

We werken toe naar een energieneutrale en circulaire gemeente in 2040. Daarbij kiezen we voor oplossingen die bijdragen aan een duurzame én gezonde leefomgeving. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken we aan maatregelen die uitvoerbaar, zichtbaar en passend zijn bij de behoeften van onze wijken en kernen. Programmabegroting 2027 62 Gemeente Druten Speerpunten programma 7 7.1 Klimaatbestendige wijken en kernen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We richten onze openbare ruimte zo in dat deze beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden. In onze wijken en kernen zetten we in op meer groen, schaduw en ruimte voor wateropvang, zoals wadi’s en groene bermen. Dit vermindert wateroverlast en hittestress en maakt de leefomgeving aantrekkelijker om te verblijven en elkaar te ontmoeten. Doelstelling Nieuwe ontwikkelingen en werkzaamheden in de openbare ruimte vergroten de kwetsbaarheid voor wateroverlast, hitte en droogte niet en dragen waar mogelijk bij aan een klimaatbestendige leefomgeving. Wat gaan we doen? Bij ruimtelijke voorstellen aan de raad wordt inzichtelijk gemaakt hoe klimaatadaptief de plannen zijn.  Bestaand beleid Doelstelling Het is voor de gemeenteraad duidelijk wat er gedaan wordt aan klimaatbestendigheid bij ontwerp en uitvoering.

Wat gaan we doen? In 2028 wordt gerapporteerd over de klimaatadaptieve maatregelen die binnen gemeentelijke projecten zijn gerealiseerd en over eventuele projecten waarbij gemotiveerd van de gemeentelijke uitgangspunten is afgeweken.  Opgestart, maar nog niet afgerond 7.2 Energie en warmte: zorgvuldig en samen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We houden vast aan de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. We zetten in op energiebesparing, slimme opwekking, energieopslag en duurzame warmteoplossingen, in samenwerking met onze regio en netbeheerders. Windmolens maken geen onderdeel uit van onze energiemix en worden de komende vier jaar niet in planvorming of beleid opgenomen. Doelstelling Het energieverbruik van woningen verminderen door inwoners te stimuleren isolatiemaatregelen te nemen. Om inwoners te ondersteunen, realiseren we een laagdrempelig energieloket waar zij terechtkunnen voor advies en praktische ondersteuning. Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 63 Wat gaan we doen? In 2027 verkennen we de mogelijkheden om een regionaal energiehuis met lokale steunpunten op te zetten. Indien positief starten ook de voorbereidingen en wordt het energieloket in 2027 of 2028 operationeel. De zon- en windvisie is aangehouden en zal opnieuw worden aangeboden aan de gemeenteraad.

 Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling Het aantal aardgasvrije woningen vergroten door de regie te nemen op de warmtetransitie. Wat gaan we doen? In 2027 ontwikkelen we een warmteprogramma en organiseren hierbij een participatietraject. In 2027 werken we verder aan de ontwikkeling van een warmtenet voor Druten-noord.  Bestaand beleid Doelstelling Het energieverbruik van bedrijven verminderen door hen te informeren en adviseren over energiebesparende maatregelen. Wat gaan we doen? We verkennen in 2027 of we de informatievoorziening voor MKB kunnen onderbrengen in een energiehuis. We informeren bedrijven over de Label-C verplichting en doen controles op de Label-C verplichting en de Lijst Energiebesparende Maatregelen.  Bestaand beleid Doelstelling Het energieverbruik van de gemeentelijke organisatie verminderen door onze gebouwen en het gebruik ervan te verduurzamen en gemeentelijke processen te verduurzamen. Wat gaan we doen? We gaan door met het analyseren en verminderen de CO2-uitstoot van de gemeentelijke organisatie aan de hand van de CO2-prestatieladder. We stellen in 2027 een plan op om het vastgoed in gemeentelijk eigendom te verduurzamen.  Bestaand beleid Doelstelling Meer duurzame energie opwekken. Wat gaan we doen? We verkennen alternatieve manieren om energie op te wekken binnen de gemeente.

Indien kansrijk, ontwikkelen of stimuleren we minimaal 1 pilot in 2027 of 2028.  Bestaand beleid Doelstelling Lokaal opgewekte energie meer lokaal benutten. Programmabegroting 2027 64 Gemeente Druten Wat gaan we doen? We verkennen manieren om het net te ontlasten en de zonne-energie in Druten beter te benutten en ontwikkelen. Indien kansrijk, ontwikkelen of stimuleren minimaal 1 pilot in 2027 of 2028.  Bestaand beleid 7.3 Circulariteit Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Een circulaire aanpak als nieuwe norm Doelstelling We willen minder afhankelijk zijn van nieuwe, schaarse grondstoffen en stimuleren slim ontwerpen, hergebruik en recycling. Wat gaan we doen? We kopen als gemeente zo lokaal en duurzaam mogelijk in. We volgen hierbij de CO2-prestatieladder en vullen dit aan met eisen op het gebied van circulariteit.  Bestaand beleid Wat gaan we doen? We verkennen waar er kansen zijn om meer circulair en biobased te bouwen en indien kansrijk selecteren en starten we enkele voorbeeldprojecten waar we een stapje extra zetten.  Opgestart, maar nog niet afgerond 7.4 Aandacht voor dieren Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We hebben aandacht voor het welzijn van dieren en een zorgvuldige omgang met dieren in onze gemeente. We hebben een beleidsplan Dierenwelzijn en gaan aan de slag met een uitvoeringsagenda.

Ook continueren we de aanpak om roekenoverlast te verminderen. Doelstelling Het welzijn van dieren wordt beter geborgd en dieren binnen de gemeente worden zorgvuldig en verantwoord behandeld. Wat gaan we doen? We informeren de raad in 2027 over de stand van zaken van de uitvoeringsagenda Dierenwelzijn met benodigde investeringsbudget voor de uitvoering van de agenda.  Opgestart, maar nog niet afgerond Programmabegroting 2027 Doelstelling Roekenoverlast wordt zoveel mogelijk verminderd binnen de wettelijke en ecologische mogelijkheden. Wat gaan we doen? In 2027 ontvangt de raad een beoordeling van de bestaande aanpak van roekenoverlast en het benodigde uitvoeringsbudget voor het vervolg.

 Opgestart, maar nog niet afgerond Relevante besluiten Nummer besluitBeleidsnota Z/19/023108 | Visie op zonne-energie Druten Wijchen Z/20/048207 | TransitieVisie Warmte Druten Z/23/123607 | Duurzame Warmte-plan Druten Z/23/134106 | Routes voor de Lokale Energie Strategie Z/25/320235 | Lokale Energiestrategie (LES) Druten en Uitvoeringsprogramma Energietransitie Druten Z/26/368302 | Inwonerparticipatie bij warmteprogramma Gemeente Druten | 65 Programmabegroting 2027 Wat kost het? Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, schoollogopedie en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder klimaatbeleid, waterbeleid, milieubeleid, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen) en geluidsonderzoek. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging en onderhoud van begraafplaatsen/crematoria.

Baten en lasten (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -5.518 | -5.497 | -6.082 | -6.299 | -6.058 7.1 Volksgezondheid | -194 | -256 | -308 | -356 | 0 7.2 Riolering | -2.426 | -2.507 | -2.569 | -2.672 | -2.717 7.3 Afval | -2.474 | -2.542 | -2.609 | -2.671 | -2.738 7.4 Milieubeheer | -391 | -159 | -562 | -565 | -568 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | -32 | -33 | -34 | -35 | -35 Lasten | 7.136 | 7.146 | 7.044 | 7.327 | 7.166 7.1 Volksgezondheid | 1.278 | 1.409 | 1.503 | 1.596 | 1.288 7.2 Riolering | 1.845 | 1.909 | 1.951 | 2.032 | 2.064 7.3 Afval | 1.975 | 1.979 | 2.029 | 2.079 | 2.131 7.4 Milieubeheer | 1.983 | 1.794 | 1.505 | 1.562 | 1.623 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 54 | 56 | 57 | 59 | 61 Totaal begroot voor inzet reserves | 1.619 | 1.649 | 963 | 1.028 | 1.107 Inzet reserves (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve onttrekkingen | -16 | -16 | -16 | -16 | -16 BR: Kwelbeheersingssysteem ADW | -16 | -16 | -16 | -16 | -16 Totaal inzet reserves | -16 | -16 | -16 | -16 | -16 Totaal programma (x € 1.000) TV | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -5.518 | -5.497 | -6.082 | -6.299 | -6.058 Lasten | 7.136 | 7.146 | 7.044 | 7.327 | 7.166 Reserve onttrekkingen | -16 | -16 | -16 | -16 | -16 Totaal begroot na inzet reserves | 1.603 | 1.634 | 947 | 1.013 | 1.092 66 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Gemeente Druten

67 8. Wonen en Bouwen Inleiding Gemeente Druten wil een aantrekkelijke gemeente zijn waar inwoners zich thuis voelen en prettig kunnen wonen, nu en in de toekomst. We zetten in op aantrekkelijke woonomgevingen met goede voorzieningen en ruimte voor ontmoeting. De samenstelling van onze bevolking verandert. We worden gemiddeld ouder, huishoudens worden kleiner en woonwensen ontwikkelen zich. Daarom werken we aan een woningvoorraad die aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Daarbij hebben we aandacht voor verschillende doelgroepen en zorgen we voor voldoende passende en betaalbare woningen. Woningbouw draagt niet alleen bij aan het oplossen van de woningbehoefte, maar ook aan het versterken van de leefbaarheid van onze wijken en kernen. Daarom brengen we woningbouw, voorzieningen, bereikbaarheid en omgevingskwaliteit met elkaar in balans. Zo werken we aan een gemeente waarin inwoners in iedere levensfase prettig kunnen wonen en zich verbonden voelen met hun kern. Programmabegroting 2027 68 Gemeente Druten Speerpunten programma 8 8.1 Bouwen voor eigen inwoners Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We zorgen voor voldoende en passende woningen in onze kernen, afgestemd op de behoeften van onze inwoners. Dit doen we gedoseerd. De Omgevingsvisie, de Woonvisie en de Woon-/Zorgvisie zijn hierbij leidend.

Doelstelling Starters en senioren hebben betere toegang tot passende woningen, waaronder levensloopbestendige en collectieve woonvormen zoals knarrenhofjes. Wat gaan we doen? Deze bestuursperiode is bestuurlijk duidelijk of en onder welke voorwaarden op bijvoorbeeld locatie Mulders een knarrenhofje met voldoende openbaar groen kan worden gerealiseerd.  Opgestart, nog niet afgerond Doelstelling De locatie Pax Christi draagt, indien ruimtelijk en financieel haalbaar, bij aan de realisatie van passende grondgebonden woningen. Wat gaan we doen? In 2028 ontvangt de gemeenteraad een onderbouwd voorstel woningbouw op de locatie Pax Christi/Meester van Coothstraat.  Nog niet opgestart Doelstelling Koopwoningen blijven binnen de wettelijke mogelijkheden zoveel mogelijk bereikbaar voor inwoners met een lokale binding. Wat gaan we doen? We onderzoeken nut en noodzaak van een lokale voorrangsregeling en leggen in 2027 een voorstel voor aan de gemeenteraad.  Opgestart, nog niet afgerond 8.2 Regie op ruimte en kwaliteit Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie Wij houden ons aan de afspraken uit de Omgevingsvisie. Dat geldt ook voor gebieden die vooral bedoeld zijn voor recreatie en natuur, zoals de Uivermeertjes. Functies die hier niet bij passen, staan Programmabegroting 2027 Gemeente Druten 69 wij niet toe voor zover verenigbaar met eerdere besluitvorming.

We willen grip houden op meer woningen en hoge gebouwen. Daarom stellen we een hoogtevisie op. Ook vervangen we de planstop door een planfilter. Zo bieden we ruimte aan plannen die kwalitatief goed en betaalbaar zijn en passen binnen ons woonbeleid. Doelstelling Nieuwe woningbouw en hoogbouw passen bij de schaal, identiteit en ruimtelijke kwaliteit van Druten. Wat gaan we doen? In 2027 wordt een hoogtevisie aan de gemeenteraad voorgelegd, met duidelijke en toepasbare kaders voor de hoogte en ruimtelijke inpassing van nieuwe ontwikkelingen.  Nog niet opgestart Doelstelling Kwalitatief goede en betaalbare woningbouwinitiatieven die aansluiten op het gemeentelijke woonbeleid krijgen ruimte voor ontwikkeling. Wat gaan we doen? Deze periode wordt de planstop vervangen door een nieuw toetsingskader voor woningbouwinitiatieven.  Nog niet opgestart 8.3 Slimmer benutten van de woningvoorraad Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie We benutten de bestaande woningvoorraad beter door woningsplitsing te stimuleren waar dat ruimtelijk en kwalitatief verantwoord is. Daarbij gaan we in gesprek met Woonwaarts en De Kernen en bekijken we waar regelaanpassingen, zoals parkeernormen, ruimte bieden voor maatwerk. Ons uitgangspunt is: ja, mits, in plaats van nee, tenzij.

Doelstelling De bestaande woningvoorraad levert meer passende woonruimte op door woningsplitsing en woningdelen mogelijk te maken, met behoud van ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Wat gaan we doen? Bij de eerstvolgende wijziging van het omgevingsplan wordt aan de gemeenteraad een voorstel voorgelegd met duidelijke voorwaarden voor woningsplitsing en woningdelen.  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Relevante besluiten Nummer besluit | Beleidsnota Z/19/040539 | Vaststellen begrenzing Bestaand Stedelijk Gebied Z/19/037423 | Visie centrumgebied Horssen Z/20/054700 | Instrumentarium behoud goedkope huur- en koopwoningen Z/20/053408 | Integrale Aanpak Deest Z/22/098659 | Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen Z/23/133495 | Woonvisie gemeente Druten 2023-2027 Z/23/104181 | Integrale Aanpak Puiflijk Z/24/244952 | Nieuw toetsingskader kleinschalige woningbouwinitiatieven 70 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Wat kost het? Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; Tot dit taakveld behoren taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals het bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties.

8.3 Wonen en bouwen; Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, waaronder ook de bouwleges. Baten en lasten (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -5.692 | -4.533 | -4.423 | -4.364 | -4.348 8.1 Ruimte en leefomgeving | -375 | -171 | -173 | -176 | -178 8.2 Grondexploitatie (niet | -3.203 | -3.060 | -3.154 | -3.201 | -3.164 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | -2.115 | -1.302 | -1.096 | -988 | -1.005 Lasten | 5.050 | 5.221 | 5.275 | 5.384 | 5.443 8.1 Ruimte en leefomgeving | 824 | 892 | 877 | 915 | 954 8.2 Grondexploitatie (niet | 2.722 | 3.100 | 3.195 | 3.243 | 3.218 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 1.504 | 1.229 | 1.203 | 1.226 | 1.271 Totaal begroot voor inzet reserves | -642 | 688 | 851 | 1.020 | 1.095 Inzet reserves (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve dotaties | 1.767 | 193 | 186 | 60 | 60 BR: Stadsuitleg | 175 | 60 | 60 | 60 | 60 BR: Meerjaren Onderhouds | 500 | 0 | 0 | 0 | 0 Programma (MJOP) BR: Woonfonds | 1.092 | 133 | 126 | 0 | 0 Reserve onttrekkingen | 0 | -55 | 0 | 0 | 0 BR: Woonfonds | 0 | -55 | 0 | 0 | 0 Totaal inzet reserves | 1.767 | 138 | 186 | 60 | 60 Totaal programma (x € 1.000) TV | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -5.692 | -4.533 | -4.423 | -4.364 | -4.348 Lasten | 5.050 | 5.221 | 5.275 | 5.384 | 5.443 Reserve dotaties | 1.767 |

193 | 186 | 60 | 60 Reserve onttrekkingen | 0 | -55 | 0 | 0 | 0 Totaal begroot na inzet reserves | 1.125 | 826 | 1.037 | 1.080 | 1.155 Gemeente Druten | 71 Programmabegroting 2027 72 Gemeente Druten Paragrafen

Programmabegroting 2027 Overhead, dekkingsmiddelen, baten en lasten Inleiding In deze paragraaf geven we meer inzicht in de posten overhead, algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten, welke in programma 0 zijn opgenomen. Overhead De kosten van overhead hebben betrekking op het deel van het personeel dat zich niet rechtstreeks bezighoudt met de producten, maar dat ondersteunend is in het proces. Ook personeel gerelateerde kosten als opleidingen en BHV vallen hieronder. Daarnaast worden hier de kosten voor huisvesting en ICT verantwoord. Per 2018 is de werkorganisatie Druten Wijchen in werking getreden. Hierin is de overhead grotendeels primair ondergebracht. Wat binnen overhead achter is gebleven in Druten zijn de kosten voor de gemeentesecretaris en een deel van de huisvestingskosten. Bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Personeels gerelateerd | 5.433 | 6.112 | 6.192 | 6.379 | 6.615 ICT | 1.939 | 1.971 | 1.992 | 2.027 | 2.076 Huisvesting | 777 | 767 | 776 | 784 | 794 Totaal Overhead taakveld 0.4 | 8.149 | 8.850 | 8.960 | 9.190 | 9.485 Inzet reserves | 56 | 76 | 96 | 0 | 0 Totaal Overhead inclusief reserves | 8.093 | 8.774 | 8.864 | 9.190 | 9.485 Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen presenteren we in onderstaande tabel. De OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds zijn de grootste onderdelen daarvan.

Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De (wettelijk) niet vrij besteedbare heffingen, evenals de specifieke uitkeringen, worden in de programma’s, waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord onder de baten. Onvoorzien ramen we niet specifiek, maar we gebruiken hiervoor het begrotingssaldo. Gemeente Druten | 73 Programmabegroting 2027 Bedragen x € 1.000 Taakveld | Dekkingsmiddelen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.5 | Treasury - resultaat financieringen | 297 | 280 | 253 | 199 | 156 0.5 | Treasury - Dividend | 16 | 20 | 20 | 20 | 20 0.61 | OZB Woningen | 4.881 | 4.356 | 4.451 | 4.716 | 4.900 0.62 | OZB niet woningen | 1.837 | 2.115 | 2.117 | 2.231 | 2.289 0.64 | Belastingen overig | 254 | 261 | 268 | 274 | 280 0.7 | Algemene uitkering en overige | 43.897 | 45.984 | 45.136 | 45.346 | 46.928 uitkeringen gemeentefonds Onvoorzien | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 Totaal | 51.192 | 53.027 | 52.405 | 52.795 | 54.584 0.5 Treasury Het taakveld Treasury is in bovenstaande tabel gesplitst in het financieringsresultaat en dividend. Het financieringsresultaat betreft het renteresultaat op aangetrokken en uitgezette leningen, zie paragraaf Financiering voor de specificatie.

0.61/0.62/0.64 Lokale heffingen In de paragraaf “Lokale heffingen” van de programmabegroting wordt nader ingegaan op het algemeen beleid van de lokale heffingen en de belastingcapaciteit van de gemeente Druten. De onderstaande lokale heffingen zijn daar opgenomen. ·Onroerend Zaak Belasting (OZB)*, ·Toeristenbelasting*, ·Hondenbelasting, ·Rioolrechten, ·Afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten, ·Reclamebelasting ·Precariobelasting* De met * gemarkeerde belastingen zijn vrij besteedbaar. 0.7 Gemeentefonds (algemene uitkering) De omvang van de inkomsten uit het Gemeentefonds is herleid uit de septembercirculaire 2026. Onvoorzien Er is, conform wettelijk voorschrift een bedrag opgenomen voor onvoorzien ter hoogte van € 10.000 Baten en lasten Binnen het taakveld 0.8 overige baten lasten worden de stelposten en bijzondere baten en lasten verantwoord. De stelposten bestaan uit de stelpost nieuw beleid coalitieakkoord en een stelpost voor de indexatie van de budgetten op basis van de septembercirculaire 2026.

74 | Gemeente Druten Programmabegroting 2027 Weergave taakveld overige baten en lasten (bedragen x € 1.000) Taakveld | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.8 Overige baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.8 Overige lasten | 34 | 363 | 413 | 413 | 413 Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (VPB) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Voor de gemeente Druten komen slechts beperkte activiteiten in aanmerking voor dividendbelasting. Het financieel belang is beperkt tot zo'n € 5k per jaar. Weergave van vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000) Taakveld | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.9 Vennootschapsbelasting | 5 | 6 | 6 | 6 | 6 Gemeente Druten | 75 Programmabegroting 2027 76 Gemeente Druten Lokale heffingen Inleiding De onroerendezaakbelasting (OZB) is in omvang de belangrijkste gemeentelijke heffing. Ook is de gemeente in principe vrij om te bepalen waarvoor de OZB-opbrengsten worden gebruikt. Daarom rekenen we de OZB tot de algemene dekkingsmiddelen. De riool- en afvalstoffenheffing worden geheven voor een tegenprestatie van de gemeente en leggen beslag op het huishoudbudget van nagenoeg elke inwoner. Daarom zijn deze heffingen interessant om in het overzicht van lokale heffingen te betrekken. De belastingdruk als gevolg van de lokale heffingen kan voor sommige bewoners te hoog zijn.

Daarom hanteert de gemeente een kwijtscheldingsbeleid. Op basis van wettelijke normen mag de gemeente aanslagen (deels) kwijtschelden afhankelijk van de draagkracht van de belastingplichtige. Gemeentelijk beleidskader Het uitgangspunt van beleid is dat we de tarieven, heffingen en belastingen elk jaar aanpassen aan het inflatieniveau. Verder dienen de tarieven en heffingen per saldo kostendekkend te zijn. De raad stelt de definitieve tarieven voor 2027 vast in zijn vergadering van 17 december 2026. Beleidskader 2027 Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bevat de volgende belastingen/heffingen die gebaseerd zijn op een door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordening: • onroerendezaakbelastingen; • afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; • rioolheffing; • hondenbelasting; • lijkbezorgingsrechten; • leges; • marktgelden; • reclamebelasting; • toeristenbelasting. Overgang belastingtaken van Munitax naar de BSR De toetredingsprocedure is afgerond, zodat met ingang van 1 januari 2027 de heffing en inning van de gemeentelijke belastingen over gaan van Munitax naar de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Via social media zijn de inwoners hier over geïnformeerd en begin 2027 zal de BSR de communicatie richting alle inwoners van de deelnemende gemeenten verder oppakken.

Onroerende zaakbelasting Omvang inkomsten De gemeente heft onroerendezaakbelastingen (OZB) over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Het gaat om twee directe belastingen: een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft door eigendom, bezit of beperkt recht en een gebruikersbelasting van degene die een onroerende zaak gebruikt die niet als woning dient. Programmabegroting 2027 De OZB-opbrengst in voorliggende begroting bedraagt voor 2027 afgerond € 6.471.000. Deze is gebaseerd op de verwachte opbrengst voor 2026 en die is vervolgens verhoogd met 2,5% inflatie en een extra verhoging met 5,2%. Daarnaast is rekening gehouden met een toename van het aantal woningen als gevolg van nieuwbouw. Hierbij kan nog worden opgemerkt dat we bij de begroting van 2026 uitgingen van een geleidelijke verhoging van de gemeentelijke belastingdruk in Druten. Het doel was om het niveau gelijk te maken aan het gemiddelde van de regiogemeenten. Zoals we bij de Perspectiefnota 2026 hebben gemeld, blijkt uit de cijfers van Coelo over 2026 dat de gemeente Druten in 2026 al bijna op het regionale gemiddelde zit. Daarbij hebben we afgesproken de extra OZB-verhoging van 5,2% in 2027 toch door te laten gaan om daarmee een bestendig gemiddeld regionaal niveau te behouden.

Vanaf 2028 is het verder aan uw raad om zo nodig een dergelijke afspraak te continueren dit mede tegen het licht van het meerjarenbeeld van de gemeente Druten. Volledigheidshalve zijn hieronder de tariefverhogingen weergegeven zoals die in voorliggende programmabegroting t.a.v. de OZB-opbrengsten zijn verwerkt. Daarbij zijn zowel het inflatiepercentage als het groeipercentage afzonderlijk zichtbaar gemaakt. Hierbij moet nog worden opgemerkt dat we de inflatiepercentages hebben geactualiseerd aan de hand van de Meicirculaire 2026. In de Perspectiefnota 2026 waren deze nog ontleend aan Meicirculaire 2025. Tabel 1: Verhoging OZB i.v.m. inflatie * Categorie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eigenaar woning | 2,50% | 2,90% | 2,50% | 2,60% Eigenaar Niet woning | 2,50% | 2,90% | 2,50% | 2,60% Gebruiker Niet woning | 2,50% | 2,90% | 2,50% | 2,60% * o.b.v. Mei-circulaire 2026 Tabel 2: Extra verhoging OZB Categorie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eigenaar woning | 5,20% | 0% | 0% | 0% Eigenaar Niet woning | 5,20% | 0% | 0% | 0% Gebruiker Niet woning | 5,20% | 0% | 0% | 0% Tabel 3: Verhoging OZB totaal Categorie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eigenaar woning | 7,70% | 2,90% | 2,50% | 2,60% Eigenaar Niet woning | 7,70% | 2,90% | 2.,50% | 2,60% Gebruiker Niet woning | 7,70% | 2,90% | 2,50% | 2,60% Waardebepaling en hoogte tarieven De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://druten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/78a69c62-95c6-4603-8d15-65076846bb9f?agendaItemId=b7127b7a-df85-492c-9378-3826db31e63e