Bijlage 1: Perspectiefnota 2025
Tekst van het document
Deze bijdrage wordt toegevoegd aan de reserve Meerjaren Onderhouds Programma (MJOP) en is bedoeld om de financiële haalbaarheid van het parkeerhuis te waarborgen. Het parkeerhuis is essentieel voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van de nieuwe wijk en draagt bij aan de realisatie van de mobiliteitsdoelstellingen van de gemeente. De investering is in lijn met de beleidsnotitie kostenverhaal van de gemeente Druten, waarin het sluiten van anterieure overeenkomsten wordt aangemoedigd om kosten op een eenduidige manier te verhalen. Door deze bijdrage wordt de ontwikkeling van het parkeerhuis gefaciliteerd, wat bijdraagt aan de succesvolle realisatie van het project Portier. Leges bouwvergunningen (€ 100.000+) Momenteel is er nog onvoldoende zicht op een mogelijke uitzetting van de begrote opbrengst van de leges voor bouwvergunningen. Later dit jaar zal team Vergunningverlening een betere verwachting kunnen afgeven. De enige verwachte uitzetting betreft de verschuiving van te innen leges die niet gerealiseerd zijn in 2024. De legestarieven voor omgevingsvergunningen zijn vastgelegd in de Legesverordening Druten 2025. Voor bouwactiviteiten wordt een percentage van de bouwsom als leges geheven, met een vastgesteld minimumtarief. Deze tarieven zijn bedoeld om de kosten voor vergunningverlening te dekken en worden jaarlijks geëvalueerd.
Het is van belang om de ontwikkelingen in de legesopbrengsten nauwlettend te volgen, aangezien deze een significante invloed kunnen hebben op de gemeentelijke begroting. Eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting zullen tijdig worden gesignaleerd en, indien nodig, worden bijgestuurd. Programma overstijgend Jeugd Recent heeft u het jaarbeeld 2024 over de Wmo en jeugdzorg ontvangen. Hierin leest u over de trends in het gebruik van zorg en de bijbehorende kosten. Vooruitblik op 2025 De verwachtingen voor de meeste vormen van zorg zijn nu nog ongeveer hetzelfde als we eerder hadden begroot. Jeugdzorg blijft echter lastig te voorspellen. Eén jongere die dure zorg nodig heeft, kan al zorgen voor een grote kostenstijging.
Perspectiefnota 2025
Pagina 22
Kleinschalig verblijf en bovenregionale essentiële functies Vanaf 2025 zijn er nieuwe landelijke afspraken ingevoerd voor verblijf in de jeugdzorg, zoals de bovenregionale essentiële functies en de mobiele brigade. Ook is er een nieuw model om te bepalen hoe intensief de zorg moet zijn. Vanaf 2025 mag voor sommige jeugdzorgproducten ook een deel van de indirecte tijd worden gedeclareerd. In de jeugdggz was dit al gebruikelijk. Omdat de woon- en behandelgroepen kleiner worden ingericht, zijn de kosten voor verblijf gestegen. Belangrijke ontwikkelingen Oordeel van de commissie Van Ark (rapport Groeipijn, 2025) Op 6 februari sprak de landelijke commissie Van Ark over de Hervormingsagenda Jeugd. Ze ziet dat er hard is gewerkt, maar de besparingen vallen tegen. De doelen van de agenda zijn te beperkt. Gemeenten moeten een grotere rol krijgen bij het versterken van de sociale basis en hun wijkteams. De commissie vindt ook dat er te weinig daadkracht is in de jeugdzorg om echte veranderingen door te voeren. Ze adviseert om de agenda voort te zetten, maar met bredere maatregelen en een betere financiële regeling: • Gemeenten moeten voor 2023 en 2024 50% van hun tekorten gecompenseerd krijgen. • Voor 2025-2028 moet het budget omhoog en beter aangepast worden aan de stijgende kosten. • Vanaf 2028 moet er een nieuw financieel systeem komen.
De VNG heeft zich geconformeerd aan deze uitspraak hoewel zij de compensatie over 2023 en 2024 voor maar 50% teleurstellend vindt. Het kabinet heeft toegezegd de komende maanden naar ruimte te zoeken om gemeenten met terugwerkende kracht te compenseren voor (de helft van) de tekorten over 2023 en 2024. Helaas is deze compensatie niet verwerkt in de voorjaarsnota van het Rijk. Lokale uitvoering hervormingsagenda In de aangepaste Hervormingsagenda Jeugd staat de kracht van lokale teams en een sterke sociale basis centraal. Lokale teams zijn het hart van de jeugdzorg: ze bieden hulp dichtbij huis, kennen de wijk en schakelen tijdig specialistische zorg in. Een sterke sociale basis – zoals goede voorzieningen in de wijk, op school en in de vrije tijd – helpt gezinnen bij opvoedvragen en voorkomt zwaardere zorg. Wij werken nu aan een lokaal plan om deze aanpak uit te voeren. Daarin staat welke investeringen nog nodig zijn om op lange termijn de jeugdzorg te verbeteren én betaalbaar te houden. Als dit lokale plan uitgewerkt is, informeren we u hierover.
Perspectiefnota 2025
Pagina 23
2.1.2 Nieuw beleid (incidenteel) KEUZES Wilgenland In december 2020 stelde de gemeenteraad de integrale gebiedsaanpak Samen aan de slag in Deest vast. Een belangrijk onderdeel hiervan is de herinrichting van de wijk Wilgenland. De investering is een uitwerking van het wijkontwikkelproces en vormt een volgende stap in de gebiedsgerichte aanpak in Deest. In deze Perspectiefnota wordt voorgesteld hiervoor het benodigde investeringskrediet beschikbaar te stellen. De kapitaallasten (pagina 16) die hieruit voortvloeien zullen, conform reguliere planning, vanaf het moment van oplevering structureel worden verwerkt in het financieel meerjarenbeeld. Programma 2 Verkeer en vervoer Verkeersveiligheid rotondes In het coalitieakkoord “Ontwikkelen in huidig perspectief” en het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” is opgenomen dat de verkeersveiligheid op rotondes binnen de bebouwde kom van Druten wordt vergroot, met name door het aanpassen van de voorrangsregels voor fietsers. In tegenstelling tot omliggende gemeenten en landelijke richtlijnen hebben fietsers binnen de bebouwde kom van Druten momenteel geen voorrang op rotondes. Op 11 maart 2025 heeft het college kennisgenomen van het onderzoek naar de verkeersveiligheid op rotondes.
Het onderzoek toont aan dat het mogelijk is om de rotondes binnen de bebouwde kom van Druten zodanig aan te passen dat fietsers voorrang krijgen, conform landelijke richtlijnen. Hiervoor zijn civieltechnische aanpassingen nodig aan alle rotondes binnen de bebouwde kom. De globale kosteninschatting voor deze aanpassingen bedraagt € 1.021.824 (prijspeil maart 2024). Er is reeds een krediet van € 500.000 beschikbaar. Om de aanpassingen in 2026 te kunnen realiseren, wordt voorgesteld om een aanvullend krediet van € 605.205 (prijspeil 2026) beschikbaar te stellen. Programma 3 Economie Voortzetting beleid Cultuurpunt Maas & Waal (€ 20.000-) Het Cultuurpunt Maas en Waal, gevestigd in cultureel centrum De Bogerd, is in 2024 gestart met ondersteuning vanuit GMR-subsidie voor de jaren 2024 en 2025. Het initiatief heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot een waardevolle schakel binnen de lokale culturele infrastructuur, met een focus op het bevorderen van cultuurparticipatie voor alle inwoners. Gezien de positieve impact en het belang van het Cultuurpunt voor de gemeenschap, stelt het college voor om het initiatief voort te zetten in de jaren 2026 en 2027. De hiervoor benodigde € 20.000 per jaar wordt incidenteel gedekt uit de algemene middelen en wordt integraal afgewogen in de perspectiefnota 2025.
Het Cultuurpunt zal zich blijven inzetten voor het versterken van de culturele infrastructuur en het bevorderen van cultuurparticipatie in de gemeente Druten. Hierbij wordt nauw samengewerkt met lokale partners en organisaties om een breed en toegankelijk cultureel aanbod te realiseren. Voortzetting beleid HIP & TIP (€ 27.000-) Sinds de oprichting in 2023 hebben het Historisch Informatiepunt (HIP) en het Toeristisch Informatiepunt (TIP), gevestigd in het karakteristieke Bondsgebouw aan de Kattenburg, zich ontwikkeld tot waardevolle pijlers binnen de culturele en toeristische infrastructuur van
Perspectiefnota 2025
Pagina 24
de gemeente Druten. Het initiatief, dat tot stand is gekomen in samenwerking met Stichting KleiGoed Maas & Waal, biedt inwoners en bezoekers inzicht in de rijke geschiedenis van de regio en informatie over recreatieve en culturele activiteiten. De voortzetting van HIP & TIP draagt bij aan de ambities uit het coalitieakkoord om cultuur, erfgoed en lokale identiteit beter zichtbaar en beleefbaar te maken voor inwoners en bezoekers van Druten. Gezien de positieve impact en het belang van het HIP & TIP voor de gemeenschap, swordt voorgesteld om het initiatief voort te zetten in de jaren 2026 en 2027. De hiervoor benodigde € 27.000 per jaar wordt incidenteel gedekt uit de algemene middelen en wordt integraal afgewogen in de perspectiefnota 2025. Het HIP & TIP zal zich blijven inzetten voor het versterken van de culturele en toeristische infrastructuur en het bevorderen van participatie in de gemeente Druten. Hierbij wordt nauw samengewerkt met lokale partners en organisaties om een breed en toegankelijk aanbod te realiseren. Streekpromotie Land van Maas en Waal (€ 20.000-) Sinds 2022 participeert de gemeente Druten in de streekmarketing Land van Maas en Waal, uitgevoerd door Stichting Bureau Toerisme. Deze samenwerking heeft geleid tot een versterkte profilering van de regio als aantrekkelijke bestemming voor bewoners, bezoekers en ondernemers.
De evaluatie van de toeristisch-recreatieve promotie in 2023 bevestigt de positieve impact van deze samenwerking. Daarom stelt het college voor om de bijdrage aan Bureau Toerisme voor de aanvullende promotie van het Land van Maas en Waal voort te zetten in 2025. Met ingang van 2026 wordt voorgesteld om de financiering van de streekpromotie structureel te koppelen aan de opbrengsten uit de toeristenbelasting. Deze benadering zorgt voor een directe relatie tussen de inkomsten uit toeristisch verblijf en de investeringen in toeristische promotie. Regiopromotie Rijk van Nijmegen (€ 15.500-) Sinds 2022 participeert de gemeente Druten in de regiomarketing Rijk van Nijmegen, gericht op het versterken van de toeristische en economische profilering van de regio. Deze samenwerking draagt bij aan de zichtbaarheid van de regio als aantrekkelijke bestemming voor bezoekers, inwoners en ondernemers. Om dit bereik te behouden wordt de regiomarketing voortgezet. Tegelijkertijd wordt met ingang van 2026 een afschaling voorzien vanwege beperkte beschikbare middelen. De focus ligt vanaf dat moment op een gezamenlijke basispromotie met alle deelnemende gemeenten. In juni 2025 besluiten de regiogemeenten over een nieuwe samenwerkingsovereenkomst (SOK) voor de periode 2026–2029.
Het voornemen is om aan te sluiten bij deze SOK, onder voorbehoud van gelijkluidende besluitvorming door het nieuw te vormen college van Druten en de definitieve deelname van de gemeente Beuningen. De middelen voor de promotie worden meerjarig geraamd en meegenomen in de integrale afweging binnen deze perspectiefnota. Verwijderen tijdelijke noodunits SCP (€ 13.425-) Na ingebruikname van het nieuwe clubgebouw van voetbalvereniging SCP begin 2025, is de tijdelijke fase met noodunits formeel afgerond. Deze units, die sinds de brand in 2021 dienst deden als overbruggingsvoorziening, hebben hun functie vervuld. De verwijdering van de units is inmiddels in gang gezet en wordt uiterlijk voor de zomer voltooid.
Perspectiefnota 2025
Pagina 25
Deze stap markeert de afronding van het herstelscenario zoals dat in overleg met SCP en de gemeenteraad is opgesteld. Met de verwijdering van de tijdelijke voorzieningen komt er ruimte vrij voor afrondende werkzaamheden aan het terrein, waaronder herinrichting, herstel van verhardingen en afronding van de buitenruimte. De kosten voor verwijdering van de noodunits zijn eerder geraamd en vallen binnen de beschikbare middelen. Programma 4 Onderwijs Doordecentralisatie Pax Christi (€ 300.000-) Hiervoor is een stelpost opgenomen van € 1 mln. Er was reeds € 0,7 mln opgenomen in de meerjarenbegroting. Dit is nu naar aanleiding van een onderzoek verhoogd. Bij de meerjarenbegroting 2026-2029 wordt dit verder uitgewerkt. Nieuw/verbouw school Octopus Horssen (€ p.m.) Het IHP is bij de totstandkoming van deze perspectiefnota nog niet bekend. Verhoging krediet Klosterhufke Deest Het krediet is verhoogd met € 600.000. De bijbehorende kapitaallast bedraagt € 24.000. Programma 7 Gezondheid en Milieu Actualisatie grondwatermeetnet (€ 9.000-) Een recent onderzoek heeft aangetoond dat het bestaande grondwatermeetnet naar behoren functioneert. Desondanks is uitbreiding wenselijk om een betrouwbaar en representatief beeld van de grondwaterstanden te behouden.
Gepland is de toevoeging van drie diepe peilbuislocaties ter vervanging van de TNO-peilbuizen, evenals twee nieuwe ondiepe monitoringslocaties: één nabij het kwelvenster bij Afferden en één op een potentiële grote nieuwbouwlocatie binnen de gemeente . Daarnaast dienen de meetgegevens te worden opgenomen in de Basisregistratie Ondergrond (BRO), conform de wettelijke verplichtingen sinds 1 januari 2021. Dit draagt bij aan een uniforme en betrouwbare registratie van ondergrondgegevens op landelijk niveau. De kosten voor de actualisatie van het grondwatermeetnet bedragen € 9.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag eenmalig beschikbaar te stellen en te betrekken bij de tariefberekening van het rioolrecht. Hiermee wordt voldaan aan de zorgplicht voor grondwater en wordt de basis gelegd voor een adequaat grondwaterbeheer binnen de gemeente Druten . Maatregelen Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) (€16.338-) In 2018 is een meetnet aangelegd binnen het stedelijk waterstelsel van de gemeente Druten. Gedurende bijna vijf jaar zijn hieruit gegevens verzameld die inmiddels zijn verwerkt in een geactualiseerd rioolmodel. Op basis van deze recente modelberekeningen is geconcludeerd dat de eerder voorziene systeemaanpassingen aan het rioolstelsel – waarvoor een bedrag van € 450.000 was opgenomen in de meerjarenbegroting – niet noodzakelijk zijn. Dit bedrag kan derhalve vrijvallen.
Tegelijkertijd laten de modelberekeningen zien dat er gerichte en kleinschalige maatregelen mogelijk zijn om wateroverlast structureel te verminderen. Door deze maatregelen op korte termijn uit te voeren, wordt de kans op overlast tijdens hevige neerslag binnen deze planperiode aanzienlijk teruggebracht. Daarmee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambities op het gebied van klimaatadaptatie, de zorgplicht voor stedelijk water, en het voorkomen van schade aan publieke en private eigendommen. Om te komen tot de meest doelmatige en uitvoerbare oplossingen is aanvullend technisch onderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek richt zich op het nader lokaliseren van knelpunten en het ontwerpen van gerichte verbetermaatregelen aan het rioolstelsel. Hiervoor wordt in deze Perspectiefnota voorgesteld om een nieuw krediet te reserveren. Perspectiefnota 2025
Pagina 26
Ondergrondse afvalcontainers Klepperheide – incidentele investering (€8.983-) In de wijk Klepperheide worden vier woningbouwprojecten afgerond, goed voor 132 appartementen en 15 grondgebonden woningen. Deze ontwikkeling levert een belangrijke bijdrage aan de woningbouwopgave van de gemeente Druten, met name in het segment gestapelde bouw. Op 4 maart 2025 heeft het college ingestemd met het beschikbaar stellen van het investeringskrediet voor deze voorziening. De realisatie wordt beschouwd als een noodzakelijke randvoorwaarde voor een verantwoorde en nette ingebruikname van de nieuwe woonomgeving. De kapitaallasten die samenhangen met deze investering zijn opgenomen onder de structurele middelen, zoals weergegeven op pagina 17 van deze perspectiefnota. Programma 8 Wonen en Bouwen Opzetten VTH proces (€ 5.000-) Opzetten VTH-proces vanuit de wettelijke verplichting een VTH-beleidsplan te maken. Doel is om VTH-proces gelijk te trekken met de verplichte beleidscyclus uit de Omgevingswet. Voor effectief beleid is periodieke risicoanalyse nodig om prioriteiten te stellen. Nu vanuit monitoring en evaluatie onderzoek in 2026/2027 uitzetten. Verwachting in 2028 compleet proces te hebben. Mogelijk ook vermindering budget vanwege ontstane basis’. Raming € 5.000.
Programma Overstijgend Voor het nieuwe college en specifiek voor de uitvoering van het coalitieakkoord is voor de jaren 2027-2029 jaarlijks een bedrag opgenomen van € 300.000.
2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2025 De voorgestelde mutaties voor het begrotingsjaar 2025 treft u hieronder aan. (bedragen in € -/- = afname reserve)
Pag. Wijzigingen t.l.v. reserves 2025 nr. 6 Activiteiten UP WMO Jeugd en gezondheid 6 Ontrekking jr resultaat 2024 aan Algemene reserve 7 Totaalbedrag (restant)budgetten storten in Algemene reserve 9 Onttrrekking aan reserve renovatie voetbalvelden 9 Onttrekking aan reserve frictiekosten 22 Storting in reserve MJOP
Bedrag Reserve -95.000 -2.138.292 1.172.662 -30.499 -54.792 500.000
Perspectiefnota 2025
Reserve Sociaal domein Algemene reserve Algemene reserve Reserve renovatie voetbalvelden Reserve frictiekosten personeel zwembad Reserve MJOP
Pagina 27
Hoofdstuk 3. Gemeenschappelijke regelingen Algemeen In lijn met de motie ‘trap af’ die unaniem door de raad is vastgesteld hebben wij de Gemeenschappelijke Regelingen een taakstelling opgelegd van 6%. De gemeenteraad van Druten onderschrijft dat de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen meebewegen met het takenpakket van de deelnemende gemeenten en dat de keuzes in dat takenpakket in eerste instantie door de gemeenteraden gemaakt moeten worden. De gemeenteraad ziet graag een heldere uiteenzetting van de gevolgen voor de begroting van de gemeenschappelijke regelingen en de Drutense bijdrage daaraan, van zowel de keuzes van de deelnemende gemeenten als van de gemeente Druten, zodra de Perspectiefnota en de Meerjarenbegroting van de gemeente zijn vastgesteld. Wij realiseren ons dat mogelijke bezuinigingen gevolgen hebben voor het uitvoerings- en voorzieningenniveau. Daarbij vindt de gemeenteraad van Druten dat het invullen van de financiële taakstelling van 6 % ook wordt gevonden in de bedrijfsvoering van de gemeenschappelijke regelingen en zich niet enkel beperkt tot vermindering van beleidstaken. Structurele doorwerkingen Gemeenschappelijke regelingen en vrijval stelposten Groene Metropool 1 Groene Metropool 2 GGD DRAN MGR (module werkbedrijf) VRGZ ODRN WDW MARN MUNITAX BSR
2025
2026
2027
2028
104.663 17.000
-55.905 5.000 -10.000 55.600 -29.505 70.000 -19.000
193.668 5.000 -10.000 55.600 -25.932 27.000 -19.000
274.654 5.000 -10.000 55.600 -17.946 100.000 -19.000
405.617 5.000 -10.000 55.600 -23.983 237.000 -19.000
61.000
61.000
61.000
61.000
100.000
100.000
100.000
12.912 -31.993 -42.000 -9.000 61.000 96.744
2029 O/K *
-189.000
Groene Metropool Regio Voor een overzicht van de actuele ontwikkelingen vanuit de GMR op het gebied van circulariteit, cultuur & toerisme, economie, mobiliteit en woningbouw verwijzen wij u naar de website. Voor de Groene Metropool verwachten wij een teruggave in 2025 van € 17.000, zijnde de afrekening van voorgaand jaar. In de jaren 2026 t/m 2029 verwachten wij, op basis van de begroting 2026, een aanvullende bijdrage te moeten leveren van € 5.000 per jaar. Munitax In 2023 heeft Munitax een begrotingswijziging doorgevoerd vanwege de explosieve stijging van het aantal bezwaarschriften. Ook voor 2024 waren deze extra kosten opgenomen. Hoewel het aantal bezwaarschriften in 2024 en 2025 beduidend lager is dan in 2023, heeft Munitax ook in 2025 en naar verwachting ook in 2026 meerwerk aan de afhandeling van beroepsschriften, volgend op de bezwaarschriften. Momenteel is de tweede fase gestart van het onderzoek naar een mogelijke toetreding tot de BSR en beëindiging van de belastingsamenwerking Munitax. Dit onderzoek loopt door tot het zomerreces. Vanuit deze tweede fase zal een principebesluit aan de colleges voorgelegd worden, waarna het zienswijzetraject met de raden gaat lopen. We nemen voor 2026 conform de begroting van Munitax incidenteel € 189.000 extra op, vanwege de hogere personeelskosten voor de afwikkeling van doorlopende beroepsschriften.
In deze perspectiefnota nemen we vanaf 2027 voorzichtigheidshalve € 100.000 op als besparing voor de overgang naar BSR. Naar verwachting zal dit bedrag hoger zijn maar er dient ook rekening te worden gehouden met transitiekosten. Perspectiefnota 2025 Pagina 28
Begrotingswijziging GGD Gelderland Zuid 2025 en ontwerpbegroting 2026 Op verzoek van de gemeenten heeft de GR GGD besparingsmogelijkheden onderzocht. We verwerken hier het voorgestelde scenario 2, zoals opgenomen in de conceptbegroting 2026 van de GR GGD. Dit levert een structureel voordeel op t.o.v onze huidige meerjarenraming. BVO DRAN meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 (incl. bijstelling 2025) Er is sprake van een beperkt financieel nadeel de komende jaren. Dit is het gevolg van een geraamde toename van het route- en jeugdvervoer. MGR Module Werkbedrijf Ontwerpbegroting 2026-2029 en bijstelling begroting 2025 (excl. IRVN) Recent ontvingen we de ontwerpbegroting 2026 en de bijstelling 2025 van de MGR Regio Rijk van Nijmegen. Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming door het Algemeen Bestuur van de MGR en de in te dienen zienswijze verwerken we de wijzigingen in deze perspectiefnota. Over 2025 valt de bijdrage aan de MGR € 42.000 hoger uit dan geraamd. Voor de jaren 2026-2029 leveren de bijdragen aan de MGR voordelen op van resp. € 70.000 in 2025, oplopend tot € 237.000 voordeel in 2029. Hogere uitkering GR MARN – incidentele meevaller 2025 De gemeente Druten ontvangt in 2025 een hogere uitkering van de Gemeenschappelijke Regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (GR MARN) dan oorspronkelijk begroot.
Deze incidentele meevaller bedraagt € 96.744 en is het gevolg van een dividenduitkering van ARN B.V., waarin MARN als aandeelhouder participeert. De extra inkomsten zijn niet structureel van aard en worden daarom verantwoord als incidentele baten in de begroting 2025. Deze meevaller draagt bij aan het verbeteren van de financiële positie van de gemeente Druten voor het betreffende jaar. De gemeente blijft de ontwikkelingen binnen GR MARN en ARN B.V. nauwlettend volgen om tijdig te kunnen anticiperen op toekomstige financiële implicaties. Zienswijze VRGZ – structurele indexering bijdrage vanaf 2026 De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) heeft de ontwerpbegroting 2026 en jaarstukken 2024 voor zienswijze aan de deelnemende gemeenten aangeboden. Op basis van deze stukken blijkt dat de deelnemersbijdrage voor Druten met ingang van 2026 structureel toeneemt.’ Deze stijging bedraagt € 19.000 per jaar en is het gevolg van reguliere indexering op basis van loon- en prijsontwikkelingen, evenals een herijking van kosten voor taken op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De verhoging is noodzakelijk om de kwaliteit en continuïteit van de uitvoering door de VRGZ te blijven waarborgen.
In de zienswijze heeft de gemeente Druten begrip getoond voor de noodzaak van de verhoging, maar tegelijkertijd het belang onderstreept van een transparante begrotingsopbouw en kostenbeheersing binnen de VRGZ. De structurele toename van € 19.000 wordt opgenomen in de meerjarenbegroting en verwerkt als structureel nieuw beleid. ODRN De Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) voert namens de gemeente Druten de taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Op basis van de Perspectiefnota 2025
Pagina 29
voortgang van de werkplannen in de eerste maanden van 2025 heeft de ODRN een begrotingswijziging voorgesteld. Voor de gemeente Druten betekent dit een incidentele verhoging van de jaarlijkse bijdrage met € 9.000. Deze verhoging is nodig om de kwaliteit van de VTH-taken te kunnen blijven
Perspectiefnota 2025
Pagina 30
borgen, mede in het licht van de invoering van de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en stijgende uitvoeringskosten binnen de dienst. De aanvullende bijdrage wordt verwerkt in de meerjarenbegroting en maakt onderdeel uit van het structureel nieuw beleid. Hiermee wordt verzekerd dat de gemeente kan blijven voldoen aan haar wettelijke taken op het gebied van toezicht en vergunningverlening. Begrotingswijziging 2025 WDW/ Conceptbegroting WDW 2026 De ontwerpbegroting 2026 van de WDW is beleidsarm, wat resulteert in een financieel technisch document op basis van bestaand beleid. Nieuw beleid dat door de gemeenten wordt vastgesteld, kan leiden tot meerkosten bij de WDW. Het initiatief daarvoor ligt bij de gemeenten en wordt daarmee afgewogen bij de Perspectiefnota of Begroting van de gemeenten. De kostenstijging op het gebied van arbo wordt gecompenseerd door hogere rentebaten en een voordeel op de indexatie van lonen ten opzichte van de meerjarenbegroting 2025. Ten opzichte van wat we in de meerjarenbegroting van Druten hadden opgenomen, zien we vanwege indexatie een kostenuitzetting van ongeveer € 70k op de bijdrage aan de WDW. Inmiddels is duidelijk dat er een voorlopig onderhandelingsresultaat is bereikt over de cao gemeenten, welke in juni 2025 ter besluitvorming voorligt.
Omdat de WDW met een hogere indexatie heeft gerekend in de meerjarenbegroting, in vergelijking met het voorstel dat nu voorligt, verwachten we dat de bijdrage aan de WDW kan worden verlaagd. In de begroting van de WDW is rekening gehouden met een indexering van 5,3% voor 2025 en 3,8% in 2026. Volgens de gemaakte afspraken worden de reguliere salarisschalen verhoogd met gemiddeld 7,64% in de komende twee jaar. Dit is als volgt verdeeld over meerdere jaren: • 1 april 2025 een loonstijging van 2%; • 1 oktober 2025 een loonstijging van 1,85%; • 1 januari 2026 het bodem uur salaris 16 euro exclusief schaal A; • 1 januari 2026 35 euro nominaal in de salarisschalen; • 1 juli 2026 een loonstijging van 1,25%; • 1 januari 2027 een loonstijging van 1,6%. Een globale berekening laat zien dat we ongeveer € 0,32 miljoen voordeel realiseren t.o.v. de begroting 2026 van de WDW. Hiervan wordt € 0,189 miljoen in mindering gebracht als gevolg van de opgelegde taakstelling aan de WDW als resultante van de begroting 2026 van de WDW. Deze taakstelling is niet geconcretiseerd, waardoor de bijdrage aan de WDW nu verhoogd wordt.
Perspectiefnota 2025
Pagina 31
Hoofdstuk 4. Proces ombuigingen 4.1 Inleiding De gemeente Druten heeft in de Perspectiefnota 2024 het startschot gegeven voor een meerjarig traject gericht op structureel financieel herstel. Aanleiding hiervoor waren de toenemende financiële tekorten in de meerjarenbegroting 2024–2027, als gevolg van landelijke ontwikkelingen zoals het aangekondigde 'ravijnjaar' en de herijking van het gemeentefonds. Deze ontwikkelingen – gecombineerd met autonome kostenstijgingen en beleidsambities – maken het noodzakelijk om tot structurele ombuigingen te komen. De inzet van de bestemmingsreserve exploitatietekorten bood tijdelijk soelaas, maar is nadrukkelijk als incidenteel en eindig aangemerkt. In de Perspectefnota 2024 is een eerste aanzet gegeven tot richtinggevende keuzes. De raad heeft destijds negen sporen vastgesteld als denkkader voor mogelijke bezuinigingsrichtingen. Deze sporen fungeren als inhoudelijk en financieel kader voor de inventarisatie en uitwerking van ombuigingsopties in alle domeinen. Elk spoor vertegenwoordigt een specifieke richting van besparing of heroverweging, en gezamenlijk dekken zij het spectrum van beleidsmatig, organisatorisch en financieel ingrijpen. De negen sporen zijn als volgt gedefinieerd: 1.
Spoor 1: Financiële ruimte zonder beleidsconsequenties Dit betreft het identificeren van financiële ruimte die kan worden benut zonder dat dit directe beleidsmatige gevolgen heeft. 2. Spoor 2: Ambities en taken bijstellen Hierbij gaat het om het heroverwegen van bestaande ambities en taken, met als doel deze bij te stellen in lijn met de huidige financiële realiteit. 3. Spoor 3: Vastgoed uitponden Dit spoor richt zich op het verkopen van gemeentelijk vastgoed om financiële middelen vrij te maken. 4. Spoor 4: OZB inkomsten verhogen Het verhogen van de onroerendezaakbelasting (OZB) om de inkomsten van de gemeente te vergroten. 5. Spoor 5: Herbeoordeling investeringskredieten Het heroverwegen van eerder toegekende investeringskredieten om te bepalen of deze nog noodzakelijk zijn. 6. Spoor 6: Kosten Munitax Dit betreft het doorbelasten van kosten, zoals die van Munitax, in de afval- en riooltarieven. 7. Spoor 7: Voorstellen Out of the box Het ontwikkelen van innovatieve en creatieve voorstellen die buiten de traditionele kaders vallen om besparingen te realiseren. 8. Spoor 8: Taakstelling WDW Het kritisch bekijken van de taken en de organisatie van de Werkorganisatie Druten Wijchen (WDW) met het oog op mogelijke besparingen. 9.
Spoor 9: Taakstelling Gemeenschappelijke Regelingen Het evalueren van de bijdragen en taken binnen gemeenschappelijke regelingen om te bepalen waar efficiëntieverbeteringen mogelijk zijn. Hierop volgde een eerste ambtelijke inventarisatie. De opbrengsten hieruit vormden een belangrijk signaal, maar waren ontoereikend om de opgave structureel te dekken. Daarom is in 2025 een verdiepingsslag uitgevoerd. Tegelijkertijd ontstond vanuit het Rijk tijdelijk financieel perspectief via de voorjaarsnota. Dit bood ruimte om bestuurlijke rust te creëren en een zorgvuldig vervolgstap te zetten. De Perspectiefnota 2025 bouwt voort op de inhoudelijke en bestuurlijke lijn die in 2024 is ingezet. Waar de vorige nota de oriëntatiefase markeerde, vormt deze perspectiefnota een strategisch scharniermoment: op basis van geactualiseerde inzichten, aangescherpte scenario's en een brede ambtelijke verkenning worden nu de contouren geschetst voor een sluitende meerjarenbegroting richting 2029. Daarmee positioneert deze nota zich als richtinggevend kader voor de verdere uitwerking in de programmabegroting 2026–2029. Perspectiefnota 2025
Pagina 32
Het college heeft vanaf het begin gestuurd op een koersvast en integraal ombuigingsproces, met als uitgangspunt: • het realiseren van een structureel sluitende begroting per 2029; • het zoveel mogelijk ontzien van kwetsbare groepen en essentiële voorzieningen; • het voorkomen van versnippering en sturen op majeure, strategische keuzes; • het bewaken van bestuurlijke autonomie en het voorkomen van provinciaal toezicht; • het organiseren van politieke en ambtelijke betrokkenheid bij elke fase van het proces.
4.2 Beschrijving van het proces Structurering van het traject (najaar 2023 – voorjaar 2024) Het ombuigingstraject is eind 2023 opgestart met de vaststelling van de financiële opgave en het formuleren van de centrale doelstelling: een structureel sluitende meerjarenbegroting in 2029. In dit kader heeft de gemeenteraad in de Perspectiefnota 2024 negen inhoudelijke sporen vastgesteld als richtinggevend kader voor mogelijke bezuinigingen. Deze sporen gaven houvast voor het eerste ambtelijke onderzoek naar ombuigingsopties. Op basis van deze sporen zijn in het voorjaar van 2024 voorstellen verzameld binnen de ambtelijke organisatie. Hierbij gold als uitgangspunt dat alleen maatregelen met een structurele opbrengst van ten minste € 50.000 in beeld werden gebracht. Dit heeft geleid tot een eerste inventarisatie van besparingsopties over meerdere domeinen heen. Deze opbrengsten zijn vervolgens besproken en gewogen binnen het managementteam en gedeeld met de raad als onderdeel van het bredere denkkader. Door elke maatregel expliciet te koppelen aan één of meerdere sporen, is het mogelijk geworden om zicht te krijgen op zowel de thematische spreiding als de samenhang tussen maatregelen. Dit voorkomt versnippering en bevordert een programmatisch afgewogen benadering van de opgave.
De methodische toepassing van de sporen maakt het bovendien mogelijk om binnen het vervolgproces doelgericht te sturen op integraliteit, haalbaarheid en bestuurlijke consistentie. Deze eerste fase markeert daarmee een stevig vertrekpunt: het vormde zowel de inhoudelijke verkenning als de organisatorische voorbereiding op het verdere ombuigingsproces, met ruimte voor verdieping, participatie en besluitvorming in de vervolgfase. Verdieping van de analyse (eerste kwartaal 2025) Hoewel de eerste ronde voorstellen beleidsmatig relevant was, bleek de financiële opbrengst onvoldoende om de volledige opgave structureel te dekken. Begin 2025 is daarom een tweede, verdiepende inventarisatie uitgevoerd. In deze ronde is expliciet gestuurd op inhoudelijke scherpte, uitvoerbaarheid en strategische relevantie, met behoud van de ondergrens van € 50.000 per maatregel.
Perspectiefnota 2025
Pagina 33
Bij de beoordeling van de aangedragen maatregelen is een afwegingskader toegepast dat het college in staat stelt om systematisch en transparant inzicht te krijgen in de impact en uitvoerbaarheid van elk voorstel. Het kader kent zeven beoordelingscriteria: maatschappelijke impact, uitvoerbaarheid, politieke haalbaarheid, effect op strategische speerpunten, effect op het coalitieakkoord, transitie- en frictiekosten, en impact op de samenwerking binnen WDW. Elk criterium is gekwalificeerd op een driepuntsschaal (laag, middel, hoog) en gewogen naar belang. Dit resulteert in een totaalscore die als hulpmiddel dient voor het onderling vergelijken en clusteren van maatregelen. Het doel van het afwegingskader is nadrukkelijk niet om automatisch te komen tot keuzes, maar om het gesprek over prioritering inhoudelijk te voeden. Op basis van deze aanpak zijn binnen de drie domeinen (sociaal, fysiek en bedrijfsvoering/BSP) voorstellen geselecteerd die samen het beleidsmatige fundament vormen onder deze perspectiefnota. De inventarisaties vormen belangrijke bouwstenen in het traject naar structureel financieel evenwicht. Tegelijkertijd markeren zij een tussentijds resultaat: de opbrengsten geven richting en bieden inhoudelijke handvatten, maar vergen op onderdelen nog nadere financiële en beleidsmatige uitwerking.
De voorstellen zijn daarmee geen eindbeeld, maar een representatieve en beleidsmatig onderbouwde tussenstand. In de aanloop naar de programmabegroting 2026–2029 worden de voorstellen nader geanalyseerd, vertaald en – waar nodig – bijgesteld. Dit biedt de gemeenteraad de mogelijkheid om richtinggevend te sturen op de uiteindelijke keuzes die noodzakelijk zijn om te komen tot een structureel sluitende begroting. Integrale weging, koersactualisatie en bestuurlijke voorbereiding In de vervolgfase zijn de opbrengsten uit de tweede inventarisatie inhoudelijk gewogen op basis van beleidsdoelen, uitvoerbaarheid en financiële impact. Daarbij is nadrukkelijk aandacht besteed aan: • het voorkomen van generieke of onevenwichtige bezuinigingen; • het behoud van vitale voorzieningen en uitvoeringskracht; • het clusteren van maatregelen op basis van complexiteit, urgentie en bestuurlijke gevoeligheid. De actualisatie van de financiële koers – vastgesteld in mei van 2025 – vormt in dit traject een belangrijk keerpunt. De incidentele verruiming uit de voorjaarsnota van het Rijk stelt de gemeente in staat om de begroting voor 2026 sluitend te maken met behulp van tijdelijke middelen. Tegelijkertijd heeft het college onderstreept dat dit niet mag leiden tot uitstel van structurele keuzes.
De uitkomsten van de inventarisaties zijn daarom benoemd als richtinggevend kader voor verdere uitwerking richting de programmabegroting 2026–2029. Deze perspectiefnota markeert een bestuurlijk ankerpunt waarin ruimte ontstaat voor bestuurlijke voorbereiding, inhoudelijke verdieping en politieke weging. 2026 geldt als overbruggingsjaar; vanaf 2027 zijn aanvullende keuzes noodzakelijk om tot structureel financieel evenwicht te komen in 2029. Het gehanteerde proces en het toegepaste afwegingskader vormen een stevig fundament voor het vervolggesprek over de invulling van de meerjarenbegroting. Inzicht is verkregen in de beschikbare financiële ruimte per domein, evenals in de onderliggende beleidsmatige spanningsvelden die zijn geïdentificeerd. Hiermee wordt de potentiële richting van keuzes zichtbaar, zonder dat er al onomkeerbare beslissingen worden genomen. De opbrengsten vertegenwoordigen een tussenresultaat dat richtinggevend is voor de verdere uitwerking in de programmabegroting 2026–2029. In deze vervolgfase zal verdere detaillering plaatsvinden op zowel financiële als inhoudelijke onderdelen. Daarbij ontstaat ruimte voor politieke duiding, bestuurlijke prioritering en – waar nodig – maatschappelijke consultatie. Deze perspectiefnota biedt daarmee kaders, geen eindbeeld: het gesprek over de invulling volgt bij de begroting.
Perspectiefnota 2025
Pagina 34
4.3 Inzicht in de opbrengsten De opbrengsten die voortkomen uit de inventarisatie zijn onderverdeeld naar beleidsdomein (sociaal domein, fysiek domein en bedrijfsvoering/BSP) en zijn het resultaat van interne analyses en inhoudelijke toetsing. Er zijn voorstellen opgesteld die uiteenlopen van het heroverwegen van niet-wettelijke taken en subsidies tot het versoberen van onderhoudsniveaus of het beëindigen van tijdelijke inzet. De mate van ingrijpendheid, beleidsvrijheid en uitvoerbaarheid verschilt per maatregel. De opbrengsten bieden een eerste structurele invulling van de financiële opgave, maar zullen op onderdelen nog nader uitgewerkt of gewogen moeten worden. Deze voorstellen vormen een belangrijke basis voor het vervolgproces richting de programmabegroting 2026–2029. In die begroting zal per maatregel worden aangegeven of, wanneer en hoe deze wordt ingezet, en of aanvullende afweging of participatie wenselijk is. De volgende uitgangspunten hebben hierbij richting gegeven: • Essentiële voorzieningen worden zoveel mogelijk ontzien; • Sociale samenhang, gezondheid en preventie blijven leidend in het sociaal domein; • Het fysiek domein draagt verhoudingsgewijs meer bij op basis van beleidsmatige prioritering en schaalvoordelen; • Taken zonder wettelijke verplichting zijn nadrukkelijk tegen het licht gehouden.
4.4 Doorontwikkeling van het proces Het college onderkent dat deze perspectiefnota niet het eindpunt vormt, maar een essentieel tussenstation. In de komende maanden worden: • de voorstellen verder uitgewerkt in begrotingsvoorstellen; • de uitkomsten van de septembercirculaire verwerkt; • bestuurlijke keuzes gemaakt over implementatie, fasering en mitigatie van effecten. Besluitvorming over individuele maatregelen vindt plaats in het najaar, bij de vaststelling van de begroting 2026–2029. Daarbij is ook ruimte voor nadere duiding op initiatief van de raad.
4.5 Participatie en communicatie
Gelet op het technisch-budgettaire karakter van de maatregelen, is gekozen voor het participatieniveau ‘informeren’. Medewerkers worden geïnformeerd via WenDi; inwoners via de website, huis-aan-huiscommunicatie en een online Q&A. Vragen kunnen via reguliere kanalen worden gesteld. Indien bij uitwerking beleidswijzigingen nodig blijken, volgt maatwerk in participatie.
4.6 Koersvast naar 2029 Het ombuigingstraject kent een duidelijke lijn: van richting geven, via inventariseren en prioriteren, naar besluitvorming. De voorgestelde maatregelen bieden perspectief op een structureel sluitende begroting in 2029, met behoud van maatschappelijke samenhang en bestuurlijke regie. De komende maanden staan in het teken van verdere verdieping, bestuurlijke afweging en verwerking in de programmabegroting. In dat kader heeft het college ook besloten de begroting voor het jaar 2027 op te bouwen volgens het principe van zero based budgeting. Deze benadering impliceert dat de uitgaven per taakveld en beleidsveld vanaf de basis worden geanalyseerd, zonder automatische doortrekking van bestaande budgetten. Hiermee wordt expliciet heroverwogen welke inzet noodzakelijk, effectief en financieel verantwoord is. Deze methodiek ondersteunt niet alleen het streven naar een houdbare meerjarige begroting, maar versterkt tevens de inhoudelijke onderbouwing en transparantie van beleidskeuzes.
Perspectiefnota 2025
Pagina 35
Hoofdstuk 5. Financiële effecten incidenteel en structureel Op deze en volgende pagina’s treft u de tabel “Eenmalige bijstellingen 2025” en “Structurele effecten/ doorwerkingen” aan, waarin tevens het exploitatiesaldo 2025 wordt gepresenteerd.
( -/-= nadelig)
Pag. nr.
Tabel incidentele bijstellingen 2025 Beginstand saldo eenmalige middelen
Incidentele dekkingsmiddelen
10.000
Incidentele voor/nadelen Perspectiefnota 2025
6 6 7 6 7
Effecten uit eerdere Raadsbesluiten Uitvoeringsplan WMO Jeugd en gezondheid Dekking Uitvoeringsplan uit reserve Sociaal Domein Totaalbedrag overheveling restantbudgetten storten in Algemene reserve Resultaat rekening 2024 (concept) Padelbanen LTC Horssen
-95.000 95.000 -1.172.662 2.138.292 -30.000
Bestaand beleid
19
Programma 2 Verkeer en vervoer Onderzoekskosten parkeren Klepperheide
-46.710
20 20 21
Programma 4 Onderwijs Vervoer gym door verbouwing sporthal Nagekomen factuur schoolzwemmen Aanvulling voorziening gymmaterialen
-7.500 -25.000 -55.000
22 22 22
Programma 8 Wonen en Bouwen Anterieure overeenkomst Portier (bijdrage) Storting bijdrage Portier in reserve MJOP Leges bouwvergunningen
500.000 -500.000 100.000
Nieuw beleid (Keuze) 25
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Noodunits SCP
-13.425
21
Programma 6 Sociaal Domein Volwassenfonds Sport en Cultuur
-4.128
26 26 17
Programma 7 Gezondheid en Milieu Actualiseren grondwatermeetnet Actualiseren grondwatermeetnet (aanwending vz. Riolering) Roekenplan
-9.000 9.000 -10.000
Totaal eenmalige middelen Perspectiefnota 2025
883.867
Perspectiefnota 2025
Pagina 36
(bedragen in € /-= nadelig) Pag. Structurele doorwerkingen nr.
2025
2026
2027
2028
2029
-862.920
-2.684.688
-2.457.160
-2.401.710
-2.845.145
-2.560 -2.560
-2.627 -2.627
-2.695
-2.762
-2.695
-2.762
-2.831 -2.831
Bestaand beleid
1.513.263
770.392
807.566
839.978
780.922
7 7 7 7 7 7
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Bijdrage aan de VNG Decembercirculaire 2024 OZB Woningen (eigenaren) OZB niet-woningen OZB niet-woningen Accountant
-11.000 352.000 90.745 -122.608 -21.224 48.000
-11.000 195.000 102.969 -132.172 -22.880 48.000
-11.000 241.000 116.548 -142.481 -24.664 48.000
-11.000 244.000 125.147 -146.042 -25.282 48.000
-11.000 229.000 125.147 -146.042 -25.282 48.000
8
Programma 1 Veiligheid Cameratoezicht Markt en Gelenberg
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
8
Programma 2 Verkeer en vervoer Aanpak Koningstraat kapitaallasten
0
0
-8.775
-8.775
-8.775
Programma 3 Economie 19 Bijdrage voetveer
0
-5.000
0
0
0
8 8 8
Programma 4 Onderwijs OZB scholen (SO) OZB scholen (BO) OZB scholen (VO)
-1.400 -11.500 -11.000
-1.400 -11.500 -11.000
-1.400 -11.500 -11.000
-1.400 -11.500 -11.000
-1.400 -11.500 -11.000
10 8 9 9 9 9 9 9 9
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Uitzetting inhuur groenonderhoud Bijstelling contractuele verplichting OB Rivierenland Index omroepgelden Natuurgrasvelden sportclubs Natuurgrasvelden sportclubs (aanwending reserve sportvelden) Besparing op kosten Sportcentrum Gelenberg Aangepaste huurindexatie Sportcentrum Aanwending reserve frictiekosten personeel zwembad Frictiekosten personeel zwembad
-74.130 -6.800 -1.026 -30.499 30.499 250.000 31.909 54.792 -36.479
-74.130 -6.800 -1.415 -62.501 62.501 250.000 31.909 46.491 -28.178
-74.130 -6.800 -1.415 -247.501 247.501 250.000 31.909 30.277 -11.964
-74.130 -6.800 -1.415 -259.141 259.141 250.000 31.909 21.310 -2.997
-74.130 -6.800 -1.415 -62.501 62.501 250.000 31.909 21.310 -2.997
10 10 10 11 11 11 11 12 12 12 12 12 12 12
Programma 6 Sociaal Domein Specifieke uitkeringen Onderwijsroute en Inburgering (inkomsten) Uitgaven onderwijsroute en Inburgering Subsidie Stichting MeerVoormekaar Subsidie Sterker Sociaal Werk Incidentele dekking subsidie Sterker 2025 Meerkosten indexering tarieven WMO en Jeugd inkoop Meerkosten indexering Welzijnsinstellingen Vrijval Praktijkondersteuner huisartsen Jeugd WMO Verblijf LVB Actualisatie doorrekening Huishoudelijke Hulp (PGB, ZIN en eigen bijdrage) Voorlopig BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) Loonkostensubsidie Doorrekening vastgestelde rekentechn. uitgangspunten uitkeringen P-wet 2025-2029 Doorrekening vastgestelde rekentechn. uitgangspunten uitkeringen IOAW 2025-2029
203.295 -203.295 -32.961 -86.791 86.791
203.295 -203.295 -32.961 -86.791
203.295 -203.295 -32.961 -86.791
203.295 -203.295 -32.961 -86.791
203.295 -203.295 -32.961 -86.791
66.495 33.093 185.020 596.407 -33.389 -16.366 -13.748
-184.200 -35.250 68.290 33.987 178.400 683.672 -71.139 -192.947 17.336
-188.989 -36.167 69.998 34.837 223.200 773.441 -108.795 -325.396 39.281
-193.714 -37.071 71.748 35.708 234.147 860.981 -147.351 -367.032 49.805
-198.557 -37.997 73.542 36.601 242.665 951.355 -185.006 -425.264 51.050
Programma 8 Wonen en Bouwen 13 Vervanging plansoftware omgevingswet 13 Dekking vervanging plansoftware omgevingswet
-14.000 14.000
-15.000 15.000
-15.000 15.000
-15.000 15.000
-15.000 15.000
Programmaoverstijgend 13 Vrijval kapitaallasten
208.433
33.101
43.303
42.484
-2.740
Structureel saldo na bestemming (na doorrekening fin.uitgangspunten) saldo 2025: € -862.920 (incl.investerings/bestedingsplan) 6
Effecten uit eerdere Raadsbesluiten Vaststellen verordening Cliëntparticipatie
Perspectiefnota 2025
Pagina 37
(bedragen in € /-= nadelig) Pag. Structurele doorwerkingen nr. Nieuw beleid (KEUZES)
2025
2026
2027
2028
100.607
-81.051
-427.720
-299.569
-458.360
PM
PM
PM
PM
PM
-61.500 -71.838
-61.500 -71.838
-61.500 -71.838
*
14
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Nieuwe agenda dienstverlening
15 15
Programma 2 Verkeer en vervoer Wilgenland kapitaallasten Veiligheid rotondes kapitaallasten
24 24 25 25
Programma 3 Economie Cultuurpunt Maas & Waal HIP & TIP beleid Streekpromotie Land van Maas en Waal Regiopromotie Rijk van Nijmegen
26 26 26
Programma 4 Onderwijs Door-decentralisatie Pax Christi Nieuwbouw school de Octopus Horssen Verhoging krediet Klosterhofke Deest
16 20 20
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Pumptrack Buurtsportcoach volwassenen Buurtsportcoach volwassenen (aanwending reserve Soc. Domein)
21 16 16 17 17
Programma 6 Sociaal Domein Volwassenfonds Sport en Cultuur Lease auto's sociaal rechercheurs IBO Subsidie Dronio Beschermd Wonen inkomst Centrumgemeentemiddelen Beschermd Wonen uitgaven
18 18 26 26 26 26 21 21 17 17
Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Actualiseren grondwatermeetnet Actualiseren grondwatermeetnet Maatregelen Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) Maatregelen Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) Maatregelen Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) Maatregelen Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) Leven met water Dekking Leven met water Containers Klepperheide Containers Klepperheide
27
Programma 8 Wonen en Bouwen Opzetten VTH proces
27
Nieuw beleid programmaoverstijgend (KEUZES) Programma overstijgend Stelpost voor uitvoering collegeprogramma vanaf 2027
28 28 29 29 29 29 29 30 29 28 28
Gemeenschappelijke regelingen en vrijval stelposten Groene Metropool 1 Groene Metropool 2 GGD DRAN MGR (module werkbedrijf) VRGZ ODRN WDW MARN MUNITAX BSR Financiële effecten meicirculaire 2025
489.000
1.990.000
Uitkomsten meicirculaire 2025
489.000
1.990.000
1.513.000
490.000
383.000
1.342.053
-63.879
-673.341
-1.399.409
-2.036.797
-63.879
-673.341
-1.399.409
-2.036.797
19
Structureel saldo 2025 t/m 2029 36
Saldo eenmalige middelen 2025 (gedeeltelijk keuze) Saldo exploitatie 2025 t/m 2029
O/
2029 K
-20.000 -27.000 -20.000 -15.500
-20.500 -27.300 -21.000 -17.500
PM -24.000
-300.000 PM -24.000
-300.000 PM -24.000
-300.000 PM -24.000
17.250 -17.392 17.392
17.250 -24.500 24.500
17.250 -26.500 26.500
17.250
-4.342 -8.500 141.510 -25.000
-4.342 -8.713 183.574 -25.000
-4.342 -8.930
-3.235 3.235 16.338 -16.338 -7.353 7.353
-3.235 3.235 16.338 -16.338 -7.353 7.353
-3.235 3.235 16.338 -16.338 -7.353 7.353
-8.983 8.983
-8.983 8.983
-8.983 8.983
-8.983 8.983
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
0
-300.000
-300.000
-300.000
0
0
-300.000
-300.000
-300.000
104.663 17.000
-55.905 5.000 -10.000 55.600 -29.505 70.000 -19.000
193.668 5.000 -10.000 55.600 -25.932 27.000 -19.000
274.654 5.000 -10.000 55.600 -17.946 100.000 -19.000
405.617 5.000 -10.000 55.600 -23.983 237.000 -19.000
61.000
61.000
61.000
61.000
100.000
100.000
100.000
1.513.000
490.000
383.000
PM
-13.000 -4.342 125.607 -25.000
80.541 -25.000
-3.235 3.235
-3.235 3.235 16.338 -16.338
-25.000 25.000
-25.000
0
12.912 -31.993 -42.000 -9.000 61.000 96.744
-189.000
883.867 2.225.920
Perspectiefnota 2025
Pagina 38
Hoofdstuk 6. Provinciaal toezicht 6.1 Algemeen In haar rol van financieel toezichthouder heeft de provincie Gelderland tot taak de financiële positie van de gemeente Druten te toetsen aan de op dit moment geldende wet- en regelgeving. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Ieder jaar besluit de provincie, op grond van artikel 203 van de Gemeentewet, voor 1 januari of de gemeente voor het komende begrotingsjaar onder repressief of preventief toezicht valt. Er is altijd sprake van repressief toezicht als aan de volgende voorwaarden is voldaan: •
De begroting is structureel en reëel in evenwicht. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht.
•
De jaarrekening en begroting zijn op tijd ingezonden. De jaarrekening vóór 15 juli van het jaar volgend op het verslagjaar en de begroting vóór 15 november van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar.
We voldoen op dit moment aan bovenstaande toets van de provincie, omdat we een structureel positief resultaat voor 2026 verwachten. Daarnaast voldoen we aan het uitgangspunt van het minimaal benodigde positieve resultaat. Dit criterium uit de financiële verordening is ingesteld ter afdekking van het verplicht opnemen van een post voor onvoorzien in de begroting. Wij hebben ervoor gekozen om deze post niet op te nemen aan de kostenkant van de begroting, maar te voorzien door een resultaatsnorm. De toezichthouder heeft tevens een aantal richtlijnen meegeven, gezien de bijzondere situatie van de kortingen op het gemeentefonds, de oplossingen uit de Voorjaarsnota en de ontwikkelingen jeugdzorg. − − −
Alle inkomsten uit het gemeentefonds zijn structureel, evenals de kortingen vanaf 2028. De aangekondigde maatregelen om de kosten van het jeugdzorgstelsel te beheersen, mag je als stelpost verwerken in de begroting. Daarbij gaat het om de eigen bijdrage op jeugdzorg en het sturen op trajectduur. De hogere besparing op de hervormingsagenda vanwege indexering (macro € 507 miljoen) moet worden vertaald in concrete maatregelen. Hiervoor mogen gemeenten geen stelpost opnemen.
We voldoen aan bovenstaande richtlijnen.
6.2 Financiële ontwikkelingen Onderstaande ontwikkelingen zijn al sinds vorig jaar bekend en gerapporteerd. Aangezien deze een enorme impact hebben op ons normenkader financieel beheer laten we ze nog eens expliciet terugkomen. Herijking gemeentefonds Vanaf 1 januari 2023 is het herverdeelmodel van het gemeentefonds volledig herzien. Het doel van het rijk is een stabiel verdeelmodel dat zoveel mogelijk aansluit bij de kosten van gemeenten. Een groeipad zorgt ervoor dat de gevolgen van de herziening beperkt blijven. Tot en met 2026 blijven de financiële gevolgen beperkt tot maximaal € 37,50 per inwoner. Dit geldt voor alle gemeenten, Daarbij maakt het niet uit of de gemeenten voordeel of nadeel heeft van het nieuwe verdeelmodel. Druten heeft een nadeel van het nieuwe verdeelmodel en in onze berekening van het gemeentefonds is rekening gehouden met het maximale bedrag van € 37,50 per inwoner. Voor Druten is het nadeel van de herverdeling echter groter dan € 37,50 per inwoner. Dit nadeel is meegenomen bij in de doorrekening van de meicirculaire 2025. Perspectiefnota 2025
Pagina 39
Notitie incidenteel structureel In de notitie incidenteel/structureel van de VNG is een nieuwe maatregel aangekondigd. Dankzij deze maatregel kunnen gemeenten vanaf 2024 reserves en overschotten inzetten voor het dekken van structurele lasten. Hierdoor kunnen gemeenten vanaf volgend jaar het surplus in de algemene reserve (de reserve waar geen bestemming aan is gegeven) aanwenden voor het dekken van structurele exploitatielasten. Van dit vrij besteedbare deel, het surplus, mogen gemeenten 10% inzetten voor structurele lasten. Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. De solvabiliteit geeft aan welk deel van onze bezittingen is betaald met spaargeld. In vaktermen is dat het eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen. Dit deel wordt dan tot ‘structurele baat’ bestempeld. Ook moet het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder (de provincie) voldoende zijn, gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie. Het is aan gemeenten zelf of ze hun reserves daadwerkelijk inzetten. De maatregel is in werking getreden op 1 januari 2024. Begrotingsadvies VNG De VNG heeft in maart een begrotingsadvies 2025-2028 uitgebracht. Dit advies was op hoofdlijnen: • Bereid ombuigingen voor waartoe in uw gemeente besloten zal worden indien de korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of verzacht.
Breng deze zo goed mogelijk in kaart, maar zet ze nog niet in gang. • Presenteer deze gevolgen financieel én inhoudelijk zo scherp mogelijk.
Hoofdstuk 7. Collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit“ Perspectiefnota 2025
Pagina 40
7.1. Voortgangsrapportage lijst van 100 Afgelopen april heeft u een informatienota ontvangen over de “” Lijst van 100” status uitvoering collegeprogramma. Derhalve hebben we deze uitvraag niet opnieuw gedaan, maar verwijzen we u naar deze recente informatie over de uitvoering van het collegeprogramma.
Perspectiefnota 2025
Pagina 41
Hoofdstuk 8. Resumé beslispunten Op basis van deze perspectiefnota dient de raad de volgende zaken te autoriseren: 1.
In te stemmen met de voorstellen en mutaties met betrekking tot de reserves en voorzieningen in 2025 als genoemd bij paragraaf 2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2025.
2.
Het bestemmen van het beschikbare saldo van de jaarrekening 2024 ad € 2.138.292 als dekkingsmiddel in deze perspectiefnota 2025.
3.
Na de bovenstaande mutaties resteert in 2025 (zie blz.36) een bedrag aan eenmalige middelen van € 883.867. Na de berekening van de structurele effecten resteert in 2025 een saldo aan structurele middelen van € 1.342.053 (zie blz.38). Daardoor komt het saldo voor de exploitatie 2025 uit op € 2.225.920 (eenmalig +/+ € 883.867, structureel +/+ € 1.342.053).
4.
De financiële consequenties van deze perspectiefnota 2025 muteren in de begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2029 inclusief de mutaties in de reserves conform de overzichten op de pagina’s 27 en 36 t/m 38. Daartoe wordt de 2e begrotingswijziging 2025 vastgesteld.
5.
Verwerken c.q. instemmen met de hieronder genoemde kredieten: o o
o
o o
o
o
o o 6.
Instemmen met de ophoging van het bestaande krediet voor het Klosterhufke Deest met € 600.000, vanwege gestegen bouwkosten. Instemmen met de kredietophoging van € 135.000 voor de aanpak van de Koningstraat in Druten, voortvloeiend uit het lopende ontwerpproces en de bredere projectscope. Instemmen met het nieuwe krediet van € 1.997.092 voor de herinrichting van de openbare ruimte in Wilgenland (Deest). Dit past binnen de integrale gebiedsaanpak “Samen aan de slag in Deest” en maakt uitvoering mogelijk. Instemmen met een krediet van € 63.450 voor de herinrichting van de verlichting van de openbare ruimte in Wilgenland. Instemmen met een krediet van € 110.000 voor de aanleg van een ondergrondse containeropstelling aan de Klepperheide, als noodzakelijke voorziening voor de afrondende woningbouwontwikkelingen aldaar. Instemmen met een aanvullend krediet van € 605.205 voor de aanpassing van rotondes binnen de bebouwde kom van Druten, gericht op het realiseren van voorrang voor fietsers conform landelijke richtlijnen. Instemmen met een krediet van € 247.500 voor de uitvoering van de programma ‘korte termijn maatregelen’ voor het optimaliseren van het watersysteem. Instemmen met aframing van het krediet verbetermaatregelen riolering schijf 2025 met € 450.000. Instemmen met aframing van het krediet pumptrack 2025 met € 150.000.
De budgetten uit de perspectiefnota ten behoeve van de uitvoering door de WDW ter beschikking te stellen aan de WDW.
Perspectiefnota 2025
Pagina 42