Bijlage 1: Perspectiefnota 2025
Tekst van het document
Perspectiefnota 2025
INHOUDSOPGAVE
Blz.
INLEIDING
2
1. Financiële en beleidsmatige rapportage 1.1 Uitgangspunten 1.2 Financiële analyse – bestemming resultaat 2024 1.2.1 Resultaat jaarrekening 2024 1.2.2 Financiële verwerking reeds genomen raadsbesluiten 1.3 Structurele doorwerkingen 1.3.1 Bestaand beleid (structureel) 1.3.2 Nieuw beleid (structureel)
6 6 6 6 6 7 7 14
2. 2e Rapportage 2025 2.1 Eenmalige bijstellingen begroting 2025 2.1.1 Bestaand beleid (incidenteel) 2.1.2 Nieuw beleid (incidenteel) 2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2025
19 19 19 24 27
3. Gemeenschappelijke regelingen
28
4. Proces ombuigingen 4.1 Inleiding 4.2 Beschrijving proces 4.3 Inzicht in de opbrengsten 4.4 Doorontwikkeling van het proces 4.5 Participatie en communicatie 4.6 Koersvast naar 2029
31 31 31 33 33 33 34
5. Financiële effecten incidenteel en structureel
36
6. Provinciaal toezicht 6.1 Algemeen 6.2 Financiële ontwikkelingen
39 39 39
7. Rapportage Collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit“ 7.1 Voortgangsrapportage “Lijst van 100”
41 41
8. Resumé beslispunten
42
Perspectiefnota 2025
Pagina 1
PERSPECTIEFNOTA 2025 Inleiding Hierbij bieden wij u de perspectiefnota 2025 aan. De Perspectiefnota 2025 is de eerste stap in het begrotingsproces. Deze stap wordt gevolgd door het opstellen van de Programmabegroting 2026-2029. Deze Perspectiefnota wordt behandeld in de gemeenteraad van 3 juli 2025. Deze perspectiefnota geeft inzicht in de financiële voortgang van de begroting 2025 en geeft een financiële doorkijk in de te maken keuzes voor deze collegeperiode. De structurele effecten van de afwijkingen in 2025 nemen we mee in de financiële kaderstelling voor de begroting 2026. De perspectiefnota 2025 vormt samen met het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” de basis voor de voorbereiding van de programmabegroting 2026-2029. De uitkomsten van de meicirculaire 2025 zijn verwerkt in deze perspectiefnota. Samen duurzaam vooruit Met de uitwerking van het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” heeft het college een nadere financiële invulling gegeven aan de ambities van de raad voor de huidige raadsperiode, waarbij de intentie blijft om het kwaliteitsniveau van de voorzieningen op peil te houden en infrastructurele knelpunten op te lossen. Daarnaast staat de gemeente voor een aantal grote opgaven als gevolg van landelijke, ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. De perspectiefnota 2025 geeft een actueel inzicht in de financiële stand van zaken van onze gemeente.
Onzekerheid gemeentefonds, opschuivend ravijn. De bezuinigingen op het gemeentefonds leiden tot dreigende structurele tekorten bij bijna alle gemeenten. In de Voorjaarsnota 2025 heeft het kabinet gereageerd op de aanhoudende zorgen van gemeenten over het zogenoemde ravijnjaar 2026. De Voorjaarsnota biedt gemeenten tijdelijk lucht: het kabinet stelt tot en met 2027 € 3 miljard extra beschikbaar, onder meer voor jeugdzorg en ter mitigering van het Ravijnjaar 2026. Daarnaast is het kabinet bereid om de tekorten in de jeugdzorg 2023 en 2024 deels te compenseren. Goed nieuws op korte termijn, maar structurele duidelijkheid blijft uit. Vanaf 2024 hebben wij een intensief ombuigingsproces gelopen langs de lijn van een aantal sporen. De resultaten van dit proces zijn beschreven in hoofdstuk 4.1 en worden gedetailleerd als bijlage bij deze perspectiefnota gepresenteerd. De mogelijke ombuigingen worden integraal afgewogen bij de meerjarenbegroting 2026 – 2029 en dienen als input voor het komende coalitieakkoord en raadsprogramma. In 2027 wordt de begroting langs de lijn van Zero Based Budgeting opgebouwd. Dit houdt in dat alle begrotingsposten opnieuw worden opgebouwd, verantwoord en vastgesteld. Het doel hierbij is om nog scherper en realistischer te begroten, zowel op prijs alsmede op realisatie.
Ondanks de onzekerheden over de hoogte van de algemene uitkering, blijft Druten een stabiele koers uitzetten en houden we koers op het coalitieakkoord en onze toekomstvisie. We zijn trots op ons voorzieningenniveau tegen relatief lage gemeentelijke lasten. Dat proberen we in stand te houden en tegelijkertijd blijven we inzetten op diverse ontwikkelingen op het gebied van huisvesting, duurzaamheid en het leveren van goede zorg. Samenvatting financieel perspectief na verwerking meicirculaire 2025 (bedragen in € /-= nadelig)
Samenvatting financieel perspectief PPN 2025 2025
2026
2027
2028
2029
Structureel saldo na bestemming
-862.920
-2.684.688
-2.457.160
-2.401.710
-2.845.145
Structurele effecten uit eerdere Raadsbesluiten Bestaand beleid Nieuw beleid Nieuw beleid programmaoverstijgend Gemeenschappelijke regelingen Financiële effecten meicirculaire 2025 Saldo Saldo eenmalige middelen 2025 Saldo exploitatie 2025 t/m 2029
-2.560 1.513.263 100.607 0 104.663 489.000 1.342.053 883.867 2.225.920
-2.627 770.392 -81.051 0 -55.905 1.990.000 -63.879 0 -63.879
-2.695 807.566 -427.720 -300.000 193.668 1.513.000 -673.341 0 -673.341
-2.762 839.978 -299.569 -300.000 274.654 490.000 -1.399.409 0 -1.399.409
-2.831 780.922 -458.360 -300.000 405.617 383.000 -2.036.797 0 -2.036.797
Perspectiefnota 2025
Pagina 2
Zoals gezegd is er naar aanleiding van de tekorten bij de meerjarenbegroting 2024-2027 een proces van Ombuigingen gestart. In het financieel perspectief voor 2025-2028 hebben we ombuigingen zonder beleidsconsequenties en fasering van kredieten reeds doorgevoerd. De focus van het ombuigingsproces was gericht om het boekjaar 2029 sluitend te krijgen met inzet van het surplus op de algemene reserve. De verwachting op basis van deze perspectiefnota is dat de meerjarenbegroting 2026 – 2029 voor het jaar 2026 structureel en reëel in evenwicht is, met eventuele beperkte inzet van de algemene reserve. Hiermee voldoet de gemeente aan het toetsingskader van de provincie. De jaren 2027, 2028 en 2029 sluiten nog af met tekorten. Ten opzichte van de meerjarenbegroting 20252028 zijn alle saldi verbeterd. De problematiek van het financiële ravijnjaar is dus nog niet structureel opgelost. De huidige koers van het kabinet maakt dat het voor gemeenten lastig is om een stabiele koers te varen en zorg te dragen voor robuust financieel beleid en beheer. De inzet van de VNG is dat het kabinet de balans tussen taken van gemeenten en de benodigde middelen gaat herstellen maar dat is een enorme uitdaging en nog geen garantie voor onze financiële positie.
Zonder adequaat herstel van de balans tussen de door het rijk aan gemeenten beschikbare gestelde middelen en de uit te voeren taken heeft deze financiële onzekerheid een ongekend effect op de bestuurbaarheid van gemeenten en de kwaliteit van de voorzieningen in het bijzonder. De effecten uit eerdere raadsbesluiten, autonome ontwikkelingen op bestaand beleid, nieuw beleid en gemeenschappelijke regelingen hebben een kostenverhogend effect. Opdracht Het geprognosticeerde begrotingssaldo voor het jaar 2026-2029 laat voor nu voor het jaar 2026 met beperkte inzet vanuit de algemene reserve een positief beeld zien en tekorten voor de jaren 2027 tot en met 2029. Met deze uitkomst heeft het college de opdracht om een sluitende begroting 2026 aan de raad aan te bieden. Met de huidige wettelijke opgaaf en ambities is het niet mogelijk om het meerjarenperspectief sluitend te krijgen. •
De gemeente Druten heeft beperkte financiële slagkracht om de ambities voor de komende jaren te realiseren. In deze perspectiefnota hebben we puntsgewijs aangegeven of autonome ontwikkelingen op bestaand beleid of nieuw beleid een keuze betreft;
•
In de begroting 2025-2028 is besloten om tekorten gedeeltelijk om te buigen door de eenmalige inzet van de algemene reserve. De mogelijke inzet van de reserve is een tussenoplossing, waarbij via ombuigingen uiteindelijk een duurzaam financieel evenwicht tot stand moet worden gebracht.
Toekomst Het college vindt dat een gezonde financiële positie een belangrijke randvoorwaarde is om ook in de komende jaren focus te kunnen houden op wat voor onze gemeente belangrijk is. Hoe de aanpassingen om tot een sluitende begroting te komen er mogelijk uit gaan zien is op dit moment niet helemaal duidelijk. Het traject tot een sluitende begroting 2026 wordt in aanloop naar de begroting van 2026 in beeld gebracht en verder uitgewerkt. Het vervolgtraject, om tot een structureel sluitende meerjarenbegroting vanaf 2026 en verder te komen, wordt de komende periode nader uitgewerkt. In deze periode zal dan tevens bekend worden wat de ontwikkelingen zijn bij het rijk en welke impact dit heeft op alle gemeenten en in het bijzonder op die van de gemeente Druten. We houden koers op de ingeslagen weg uit het coalitieakkoord en onze toekomstvisie en zorgen ervoor dat we een sluitende begroting voor het jaar 2026 aanbieden. Ondertussen wachten we de vervolggesprekken tussen het Rijk en de VNG af over het terugdraaien van de kortingen in het gemeentefonds, maar blijven we ons voorbereiden op het scenario dat dit in onvoldoende mate uitpakt om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen.
Perspectiefnota 2025
Pagina 3
Druten, 10 juni 2025 Burgemeester en wethouders van Druten, de secretaris,
de burgemeester,
B.P.P Janssen
S.W.P.J. Sengers
Perspectiefnota 2025
Pagina 4
Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat een financiële rapportage van incidentele bijstellingen, eerder genomen raadsbesluiten en structurele doorwerkingen van zowel bestaand en voorgesteld nieuw beleid voor 2026 en verder. In hoofdstuk 2 treft u de “2e Rapportage 2025” aan waarin wij rapporteren over de eenmalige bijstellingen in de begroting 2025 voor zowel bestaand beleid alsook nieuw beleid, waarbij we u vragen om deze keuzes te bekrachtigen. In hoofdstuk 3 geven we de financiële impact van de ingediende begrotingen 2026 van de gemeenschappelijke regelingen weer. Hoofdstuk 4 bevat een samenvatting van de uitkomsten van het gelopen ombuigingsproces, waarbij beleidsarme onderdelen reeds meegenomen zijn in het geactualiseerde meerjarenperspectief. Aansluitend op de spelregels van de ‘Notitie reken technische uitgangspunten programmabegroting 2026-2029’ ziet u in hoofdstuk 5 een doorkijk naar de saldi van de geactualiseerde meerjarenbegroting. Het resumé vat de financiële beslispunten samen. Daaronder valt de bestemming van het saldo van de jaarrekening 2024 en ook de actuele structurele en eenmalige effecten.
Perspectiefnota 2025
Pagina 5
Hoofdstuk 1. Financiële en beleidsmatige rapportage 1.1 Uitgangspunten In de vergadering van 5 november 2024 stelde uw raad de begroting 2025, evenals de meerjarenraming 2025-2028 vast als uitgangspunt voor het financieel beleid. De financiële resultaten van de jaarrekening 2024 en de begroting 2025 bieden een actuele stand van zaken. Dat stelt ons in staat om beleidskeuzes, inzichten en budgetten voor de begroting 2025 en latere jaren bij te stellen. Daarbij hanteren wij de volgende regels: -
Het tot heden aanvaard beleid wordt voortgezet. Nieuw beleid voor 2025 en volgende jaren leggen wij afzonderlijk aan uw raad voor ter integrale afweging.
-
Wij houden rekening met de budgettaire gevolgen van ontwikkelingen en besluitvorming die zich tot en met medio april/mei 2025 hebben voorgedaan.
1.2 Financiële analyse – bestemming resultaat 2024 1.2.1 Resultaat jaarrekening 2024 Na de besluitvorming betreffende de najaarsnota 2024 voorzagen we voor de jaarrekening 2024 een positief saldo van € 1.227.755. Na besluitvorming door de raad, vloeit uit de jaarrekening 2024 een positief saldo voort van € 2.138.292, dit onder voorbehoud van de accountantscontrole. Dit saldo wordt in 2025 onttrokken aan de algemene reserve en ingebracht in deze perspectiefnota ten gunste van de eenmalige middelen 2025. Het verschil tussen de najaarsnota 2024 en het werkelijk exploitatieresultaat 2024 wordt onder andere verklaard door de budgetoverhevelingen 2024 naar 2025 ad € 1.172.662, waarvan u in de jaarrekening 2024 een nadere specificatie aantreft. In de jaarrekening worden de verschillen (groter dan € 20.000) tussen het saldo van de najaarsnota 2024 en de jaarrekening 2024 verder toegelicht. 1.2.2 Financiële verwerking al genomen raadsbesluiten Op deze plek stippen we de besluiten met gevolgen voor 2025 en verder uit de raadsvergaderingen kort aan. De mutaties verwerken we via deze perspectiefnota administratief in de begroting 2025 en verder. Effecten uit Najaarsnota 2024 en overige raadsbesluiten Navolgende besluiten zijn door de raad vastgesteld, waarvan de financiële consequenties nu verwerkt worden in de perspectiefnota 2025.
Het betreft onderstaande items: Vaststellen verordening Cliëntparticipatie In de raadsvergadering van 6 februari 2025 heeft u de Verordening Cliëntparticipatie vastgesteld. De financiële consequenties verwerken wij via deze perspectiefnota 2025. Uitvoeringsplan WMO Jeugd en gezondheid In uw raad van 12 december 2024 heeft u het beleidsplan “Samen voor een gezonde toekomst” vastgesteld. Een gedeelte van de activiteiten uit het beleidsplan ter hoogte van € 95.000 wordt voor 2025 afgedekt uit de reserve Sociaal Domein.
Perspectiefnota 2025
Pagina 6
Eenmalige restantbudgetten 2024 In uw raad van 13 maart 2025 besloot u om de restantbudgetten 2024 ter hoogte van € 1.172.662 over te hevelen naar 2025. Deze claims zijn vooralsnog ten laste van de algemene reserve gebracht. Bij deze perspectiefnota 2025 wordt conform besluit dit bedrag weer toegevoegd aan de algemene reserve, dit ten laste van de eenmalige middelen 2025. LTC Horssen Op 6 februari 2025 heeft de gemeenteraad van Druten unaniem besloten om een subsidie van € 40.000 toe te kennen aan LTC Horssen voor de verduurzaming en renovatie van haar sportaccommodatie. Deze subsidie bestaat uit € 10.000 uit het reguliere sportbudget en € 30.000 uit de eenmalige middelen. Deze subsidie past binnen het gemeentelijk beleid om sportdeelname te stimuleren en sportverenigingen toekomstbestendig te maken, zoals verwoord in het collegeprogramma 'Samen duurzaam vooruit'.
1.3 Structurele doorwerkingen en beleidsrapportages De hierna genoemde budgetten, gegroepeerd per programma, van de begroting 2025 en de volgende jaren behoeven structurele aanpassing. Daarnaast noemen we ook de relevante beleidsontwikkelingen per programma. 1.3.1 Bestaand beleid (structureel) Programma 0 bestuur en Ondersteuning Bijdrage aan de VNG (€ 11.000-) Op grond van de door de landelijke VNG vastgestelde contributie voor 2025, dient de raming hiervoor structureel te worden verhoogd met € 11.000. Deze landelijke contributie kent een structurele verhoging ten opzichte van voorgaande jaren. Om deze verhoging op een verantwoorde wijze op te vangen, wordt voorgesteld de meerjarenraming voor de VNGbijdrage structureel te verhogen. Deze aanpassing wordt opgenomen binnen het financieel kader van de PPN en draagt bij aan het borgen van onze betrokkenheid bij het landelijke gemeentelijke netwerk, alsmede aan het versterken van de positie van gemeenten in het interbestuurlijke krachtenveld. De structurele verhoging is noodzakelijk om onze rol als volwaardige en actieve partner binnen de VNG te continueren. Decembercirculaire 2024 (€ 352.000+) Op basis van de doorrekening van de decembercirculaire 2024 zijn positieve bijstellingen te melden, met name door correcties op het volume accres t.o.v. de septembercirculaire 2024.
De structurele voordelen bedragen voor 2025 € 352.000, 2026: € 195.000, 2027 € 241.000, 2028 € 244.000 en 2029 € 229.000. OZB (€ 53.087-) Op grond van de Munitax-rapportage per 1 maart 2025 wordt een hogere opbrengst uit de OZB heffing van de woning-eigenaren en een lagere opbrengst uit de OZB heffing van de eigenaren van niet-woningen en van de gebruikers van niet-woningen verwacht. Accountant (€ 50.000+) Op 22 mei 2024 heeft de gemeenteraad een nieuwe accountant aangewezen. De aanbesteding voor een nieuwe accountant is opgestart en zal dit jaar worden afgerond voor de controle van 2025. De verwachting is dat de kosten structureel dalen met € 48.000.
Perspectiefnota 2025
Pagina 7
Programma 1 Veiligheid Cameratoezicht Markt en De Gelenberg (€ 10.000-) In het kader van de herinrichting van sportcomplex De Gelenberg zijn drie extra camera's geplaatst, waarmee het totaal op zeven komt. Deze uitbreiding is noodzakelijk gebleken vanwege aanhoudende overlast buiten gebruiksuren, zoals geluidsoverlast, groepsvorming en intimidatie. De camera's dragen bij aan het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in het gebied. Conform de wettelijke verplichtingen worden de camerabeelden live uitgekeken door de Regionale Toezicht Centrale (RTC). De aansluiting op de RTC brengt extra kosten met zich mee, waaronder het aanleggen van een glasvezelverbinding en het aanpassen van de camera's. De totale meerkosten bedragen € 10.000. Daarnaast is het cameratoezicht op de Markt geëvalueerd en voortgezet. De camera's op de Markt zijn eveneens aangesloten op de RTC en dragen bij aan het handhaven van de openbare orde en het vergroten van het veiligheidsgevoel onder inwoners en ondernemers Programma 2 Verkeer en vervoer Kapitaallasten herinrichting Koningstraat In april 2025 is het onderzoek naar de herinrichting van de Koningstraat gestart, zoals beschreven in de informatienota aan de raad van 17 april 2025. Het participatietraject en de planvorming zijn in volle gang.
Op basis van de uitkomsten wordt een voorkeursoplossingsrichting opgesteld, die bij de behandeling van de begroting 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd. De verbreding van de projectscope leidt naar verwachting tot hogere investeringskosten dan oorspronkelijk geraamd. Om deze reden wordt in deze Perspectiefnota voorgesteld het investeringskrediet voor dit project te verhogen. De bijbehorende kapitaallasten worden vanaf 2026 structureel opgenomen in de meerjarenbegroting. De exacte hoogte van de kapitaallasten is afhankelijk van de definitieve investeringsomvang en zal worden gespecificeerd bij de begrotingsbehandeling. Deze structurele lasten zijn noodzakelijk om de financiële dekking van de herinrichting van de Koningstraat te waarborgen en dragen bij aan een toekomstbestendige en leefbare openbare ruimte in Afferden. Programma 4 Onderwijs OZB-scholen (€23.900-) Tijdens de analyse van de jaarrekening 2024 is geconstateerd dat de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting (OZB) voor schoolgebouwen hoger uitvielen dan begroot. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van de toegenomen WOZ-waarden van onderwijsgebouwen. Aangezien deze waardestijgingen naar verwachting structureel zijn, wordt voorgesteld om de geraamde OZB-opbrengsten voor scholen in de meerjarenbegroting bij te stellen.
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Bijstellling contractuele verplichtingen Openbare biblioth. Rivierenland (€6.800-) De gemeente Druten heeft met de Openbare Bibliotheek Rivierenland (OBR) een convenant gesloten voor de periode 2023–2026, waarin afspraken zijn vastgelegd over de uitvoering van het bibliotheekwerk. Conform dit convenant wordt de jaarlijkse bijdrage van de gemeente aan de OBR aangepast op basis van het actuele inwonersaantal en een indexering voor loon- en prijsontwikkelingen.
Perspectiefnota 2025
Pagina 8
Voor het begrotingsjaar 2025 leidt deze systematiek tot een bijstelling van de gemeentelijke bijdrage aan de OBR. Deze bijstelling wordt verwerkt in de meerjarenbegroting 2025–2029 en maakt onderdeel uit van de financiële actualisatie in deze perspectiefnota. De jaarlijkse aanpassing van de bijdrage aan de OBR waarborgt een duurzame en kwalitatief hoogwaardige bibliotheekvoorziening voor de inwoners van Druten. De OBR speelt een essentiële rol in het bevorderen van lezen, digitale geletterdheid en participatie in de informatiesamenleving. Index omroepgelden (€ 1.026-) De gemeente Druten verstrekt jaarlijks subsidie aan de regionale publieke omroep RN7 op basis van een vastgesteld bedrag per inwoner. Deze systematiek is vastgelegd in de afspraken met RN7 en wordt door alle deelnemende gemeenten gehanteerd. Door de stijging van het inwonersaantal in het afgelopen jaar neemt de gemeentelijke bijdrage aan RN7 structureel toe. Deze volumetoename leidt tot een onontkoombare kostenuitzetting binnen de begroting. De bijstelling wordt verwerkt in de actualisatie van het meerjarenperspectief 2025–2029 en maakt onderdeel uit van de reguliere indexering van gemeentelijke bijdragen aan bovenlokale voorzieningen.
Sportclubs (€ 30.499-) Het college heeft de verenigingen en de gemeenteraad toegezegd een andere werkwijze te gaan hanteren dan in het beleidskaders is opgenomen voor de verdeling van de gelden ten behoeve van renovatie van natuurgrasvelden. Hierdoor is de verdeling in de financiële raming ten behoeve van de reserve ‘renovatie voetbalvelden’ gewijzigd. Het totaalbedrag in de reserve blijft ongewijzigd. Besparing exploitatie Sportcentrum De Gelenberg (€ 250.000+) Na ingebruikname van Sportcentrum De Gelenberg begin 2024 is de exploitatie overgedragen aan Optisport B.V., conform het tienjarige contract dat op 1 februari 2024 is ingegaan. De overgang van gemeentelijke exploitatie naar een marktpartij heeft geleid tot een herijking van de exploitatiekosten. Op basis van de geactualiseerde exploitatiegegevens blijkt dat de jaarlijkse lasten lager uitvallen dan eerder geraamd. Concreet resulteert dit in een structureel voordeel ten opzichte van de oorspronkelijke meerjarenraming. Aangepaste huurindexatie Sportcentrum De Gelenberg (€ 31.909+) Uit analyse van de lopende huurcontracten is gebleken dat in 2024 ten onrechte geen jaarlijkse indexering is toegepast op een deel van de gemeentelijke huuropbrengsten. Dit heeft geleid tot een gemiste opbrengst van circa € 15.000 over het afgelopen jaar.
De correctie wordt alsnog administratief verwerkt en in rekening gebracht bij de betreffende huurders. Deze afwijking heeft ook gevolgen voor de indexeringsgrondslag in de opvolgende jaren, omdat het gemiste indexeringsmoment doorwerkt in de meerjarige huurprijzen. De meerjarenbegroting wordt hierop aangepast, waarbij ook rekening wordt gehouden met het indexeringspercentage dat voor het komende jaar van toepassing zal zijn. Dit percentage wordt naar verwachting in het najaar, rond eind september, vastgesteld. De aanpassing wordt opgenomen in de actualisatie van het meerjarenperspectief 2025– 2029. Hiermee wordt de aansluiting met de contractuele verplichtingen hersteld en de financiële lijn gecorrigeerd. Aanwending reserve frictiekosten personeel zwembad (€ 36.479-) In het kader van de doorrekening van de meerjarenbegroting 2025–2028 is vastgesteld dat de onttrekkingen uit de reserve frictiekosten ten onrechte niet zijn opgenomen. Deze
Perspectiefnota 2025
Pagina 9
omissie betreft een administratieve fout en heeft betrekking op eerder voorgenomen en bekostigde frictielasten, voortvloeiend uit organisatieontwikkelingen en aflopende personele verplichtingen. De verwerking heeft geen effect op het begrotingssaldo, maar herstelt de aansluiting tussen beleidsvoornemens en financiële dekking. Hiermee wordt de financiële verantwoording op orde gebracht en blijft de inzet van de reserve in lijn met haar doelstelling. Stijgende inhuurkosten groenonderhoud en zwerfafvalbeheer (€ 74.130-) De gemeente Druten ziet zich geconfronteerd met stijgende kosten voor de inhuur van medewerkers voor groenonderhoud en het beheer van zwerfafval. Deze ontwikkeling is mede het gevolg van wijzigingen in de Participatiewet, waardoor de instroom van medewerkers via de sociale werkvoorziening (SW) is gestopt. Personen met een indicatie voor beschut werk, PW'ers en statushouders vallen nu onder de verantwoordelijkheid van het UWV. Om voldoende personeel te kunnen inzetten, is de gemeente genoodzaakt deze medewerkers in te huren via payrollconstructies en uitzendbureaus. Deze vormen van inhuur brengen hogere tarieven met zich mee dan de eerdere inzet via de SW. Daarnaast leidt de krappe arbeidsmarkt tot een verhoogde concurrentie om geschikt personeel, wat de kosten verder opdrijft.
Deze structurele kostenstijging is momenteel nog niet volledig opgenomen in de meerjarenbegroting. Het is noodzakelijk om het budget voor groenonderhoud en zwerfafvalbeheer hierop aan te passen, zodat de kwaliteit en continuïteit van deze diensten gewaarborgd blijven. Programma 6 Sociaal Domein Verwerking voorlopige specifieke uitkeringen Onderwijsroute en Inburgeringuitkering (€ 0) De gemeente Druten heeft een wettelijke taak in de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering (2022), waarin gemeenten regie voeren op de begeleiding en ondersteuning van statushouders richting participatie, werk en taalverwerving. Ook maakt de gemeente afspraken met regionale partners over het organiseren van de zogeheten Onderwijsroute voor specifieke doelgroepen binnen het inburgeringsstelsel. Voor de periode 2025–2029 ontvangen gemeenten via het Rijk specifieke uitkeringen (SPUK) voor de uitvoering van deze taken. Deze middelen zijn geoormerkt en bedoeld voor onder meer begeleidingstrajecten, taalonderwijs, participatieverklaringen en inzet op duale trajecten. In de meerjarenbegroting 2025–2029 worden deze specifieke uitkeringen budgettair neutraal verwerkt: de rijksmiddelen worden volledig gekoppeld aan de bijbehorende uitgaven. Dit betekent dat de baten en lasten in evenwicht zijn, en geen beslag leggen op het reguliere gemeentelijk budget.
We verwerken de aangepaste, voorlopige specifieke uitkeringen via deze perspectiefnota. Met deze aanpak borgt de gemeente Druten een transparante en rechtmatige uitvoering van de taken op het terrein van inburgering en opvang, en wordt invulling gegeven aan de doelstellingen van maatschappelijke participatie en zelfredzaamheid van nieuwkomers. Subsidie Stichting MeerVoormekaar (€ 32.961-) Stichting MeerVoormekaar (SMVK) vervult een centrale rol in het welzijnswerk binnen de gemeente Druten. Voor het jaar 2025 is aan SMVK een budgetsubsidie van € 1.007.292 verleend, inclusief een indexering van 4%. Naar aanleiding van een gegrond bezwaar van SMVK op de subsidietoekenning voor 2024, heeft het college op 4 april 2024 besloten tot een aanvullende indexering van 3,3%, wat
Perspectiefnota 2025
Pagina 10
resulteert in een structurele verhoging van € 32.961. Deze verhoging is nog niet verwerkt in de begroting voor 2025 en wordt daarom voorgesteld als onvermijdelijke kostenuitzetting in de perspectiefnota. Een deel van deze verhoging, namelijk € 31.095, is bestemd voor het dekken van onvoorziene meerkosten bij de exploitatie van de PlusBus, veroorzaakt door hogere leaseen laadkosten. Het college adviseert om deze extra kosten te dekken uit de structurele verhoging, onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad. Door deze aanpassing wordt de continuïteit van essentiële welzijnsdiensten gewaarborgd en wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambities op het gebied van preventie, participatie en ondersteuning van kwetsbare inwoners. Subsidie Sterker Sociaal Werk (€ 86.791-) Stichting Sterker Sociaal Werk levert in de gemeente Druten een breed scala aan diensten binnen het sociaal domein, waaronder algemeen maatschappelijk werk, buurtbemiddeling en ondersteuning bij huiselijk geweld en complexe echtscheidingen. De stichting heeft aangegeven dat de huidige subsidie niet volledig kostendekkend is, mede door stijgende loonkosten en inflatie. Om de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen, is het noodzakelijk om de subsidie structureel te verhogen.
Het college stelt voor om de subsidie aan Sterker Sociaal Werk vanaf 2025 structureel te verhogen, zodat de organisatie haar essentiële rol binnen het sociaal domein van Druten kan blijven vervullen. Voor 2025 is incidentele dekking aanwezig binnen de beschikbare extra middelen jeugd/hervormingsagenda-middelen. Meerkosten indexering tarieven WMO en Jeugd vanaf 2026 In de meerjarenbegroting 2025–2029 is voor het jaar 2026 een indexeringspercentage van 2,7% gehanteerd voor de (regionale) inkoop van Wmo- en Jeugdhulpvoorzieningen. Op basis van de meest recente ramingen komt de verwachte contractuele indexatie voor 2026 echter uit op 5,13%. Deze hogere indexering leidt tot een structureel nadeel van € 184.200, waarvan € 133.500 betrekking heeft op Jeugdhulp en € 50.700 op Wmo. Deze kostenstijging is het gevolg van landelijke cao-afspraken, inflatie en marktontwikkelingen die de tarieven voor zorgaanbieders beïnvloeden. Om de continuïteit en kwaliteit van de zorg te waarborgen, is het noodzakelijk om deze onvermijdelijke kostenstijging te verwerken in de begroting.
Meerkosten welzijnsinstellingen De gemeente Druten hanteert voor subsidies aan welzijnsinstellingen zoals Stichting MeerVoormekaar, MEE, Sterker Sociaal Werk, WijkGGZ, Ixta NOA, RIBW en Pro Persona Connect vanaf 2025 de regionale indexering zoals vastgesteld door het Regionaal Ondersteuningsbureau (ROB) voor alle regionaal gecontracteerde zorgaanbieders. In de meerjarenbegroting 2025–2029 is voor het jaar 2026 een indexeringspercentage van 2,7% gehanteerd. Op basis van de meest recente ramingen komt de verwachte indexatie voor 2026 echter uit op 5,13%. Deze hogere indexering leidt tot een structureel nadeel, dat als onvermijdelijke kostenstijging wordt opgenomen in de perspectiefnota 2025. Deze kostenstijging is het gevolg van landelijke cao-afspraken en inflatie die de tarieven voor onze welzijnsaanbieders beïnvloeden. Om de continuïteit en kwaliteit van de zorg te waarborgen, is het noodzakelijk om deze onvermijdelijke kostenstijging te verwerken in de begroting. Het college stelt voor om dit structurele nadeel op te nemen in de perspectiefnota 2025 als onvermijdelijke kostenuitzetting, zodat de gemeente Druten haar wettelijke welzijnstaken adequaat kan blijven uitvoeren.
Perspectiefnota 2025
Pagina 11
Praktijkondersteuner Huisartsen Jeugd (€ 66.495+) De gemeente Druten maakt kosten voor de inzet van praktijkondersteuners jeugd (POHjeugd) ter ondersteuning van huisartsen bij jeugdzorgvraagstukken. Vanaf 2025 worden deze kosten echter gedekt via de bijdrage aan de Werkorganisatie Druten Wijchen (WDW), waardoor de afzonderlijke uitgaven voor POH-jeugd in de Drutense begroting kunnen vervallen. Dit resulteert in een structurele vrijval van middelen, te weten € 66.495 in 2025, oplopend tot € 73.542 in 2029. Deze vrijval biedt ruimte voor herallocatie binnen het sociaal domein en wordt meegenomen in de integrale afweging in het kader van deze perspectiefnota 2025. WMO verblijf LVB (€ 33.093+) Binnen de regionale samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang is de gemeente Nijmegen aangewezen als centrumgemeente voor de regio Nijmegen en Rivierenland. Vanaf 2025 worden de kosten voor tijdelijk verblijf van (jong)volwassenen met een licht verstandelijke beperking (LVB) structureel gedekt uit de middelen voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang die aan de centrumgemeente Nijmegen zijn toegekend. Dit betekent dat het lokale budget dat de gemeente Druten voorheen reserveerde voor de regionale verrekening van deze voorziening, vanaf 2025 vrijvalt.
Actualisatie doorrekening Huishoudelijke Hulp (€ 185.020+) Op basis van de realisatiecijfers over 2024 voor huishoudelijke hulp (Zorg in Natura en PGB) en de ontvangen eigen bijdragen, is het meerjarenperspectief 2025–2029 geactualiseerd. Deze actualisatie resulteert in een structureel voordeel voor alle jaren binnen deze periode. De stijging van het aantal cliënten en het aantal gedeclareerde uren huishoudelijke hulp is minder sterk dan eerder geraamd. Voorlopig BUIG (Bundeling van uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan gemeenten) (€ 596.407+) De nadere voorlopige BUIG-vergoeding (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) voor het jaar 2025 bedraagt voor de gemeente Druten € 5.051.917. Dit is een positieve bijstelling ten opzichte van het eerder geraamde bedrag van € 4.455.510 in de begroting 2025. Deze bijstelling is gebaseerd op landelijke realisatiecijfers van het voorgaande jaar en recente inschattingen van de conjuncturele situatie, waaronder de werkloosheidsverwachtingen van het Centraal Planbureau (CPB). We actualiseren deze positieve bijstelling in onze meerjarenbegroting. Loonkostensubsidie (€ 33.389-) In de nadere voorlopige BUIG-vergoeding voor 2025 is een verhoging opgenomen die mede bestemd is voor loonkostensubsidies (LKS).
Deze middelen worden ingezet voor de financiering van LKS via het WerkBedrijf Rijk van Nijmegen (WBRN), dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van het participatiebeleid in de regio. De aanpassing voor 2025 is grotendeels reeds verwerkt in de zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 en de bijstelling 2025 van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (MGR RvN). In deze zienswijze is onder meer ingestemd met de bijgestelde begroting 2025, waarin de verhoogde bijdrage voor LKS is opgenomen. Doorrekening vastgestelde rekentechnische uitgangspunten uitkeringen P-wet en IOAW 2025-2029 (€ 30.114-) De actualisatie van de rekentechnische uitgangspunten leidt tot een bijstelling van de ramingen voor IOAW en de P-wet.
Perspectiefnota 2025
Pagina 12
De gewijzigde ramingen worden verwerkt in de begroting 2025–2029 en maken onderdeel uit van de financiële actualisatie in deze perspectiefnota. Programma 8 Wonen en Bouwen Vervanging plansoftware omgevingsdocumenten en toepasbare regelsoftware (€ 14.000-) De huidige software voor het opstellen van omgevingsdocumenten en toepasbare regels voldoet niet langer aan de functionele eisen. Er zijn beperkingen in het gebruik en meerdere onderdelen functioneren onvoldoende. Om de uitvoering van de Omgevingswet goed te kunnen blijven ondersteunen, is vervanging noodzakelijk. De kosten voor de vervanging zijn deels incidenteel en deels structureel. Tot 1 januari 2025 worden deze gedekt vanuit het bestaande budget voor de Omgevingswet. De structurele lasten worden vanaf 2025 opgenomen binnen het ICT-budget. Volgens de verdeelsleutel van de Werkorganisatie Druten-Wijchen draagt de gemeente Druten hierin haar aandeel. Deze vervanging is nodig om de dienstverlening richting inwoners en bedrijven te blijven waarborgen en om te kunnen voldoen aan de wettelijke vereisten binnen het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Programma overstijgend Actualisatie kapitaallasten (€208.433+) De kapitaallasten voor 2025 tot en met 2028 vallen lager uit dan voorzien in de programmabegroting 2025-2028.
Dit wordt verklaard door het later afronden van een aantal geplande investeringen waardoor met name in 2025 afschrijvingslasten vrijvallen. Daarnaast is het project Sportcentrum Geldenberg in 2024 afgesloten met een positief resultaat waardoor de afschrijvingslasten structureel ca. € 29.000 lager uitvallen dan opgenomen in de meerjarenbegroting 2025-2028. De totale vrijval aan kapitaallasten bedraagt in 2025 € 208.433, in 2026 € 33.101, 2027 € 43.304, 2028 € 42.484 en 2029 -/2.740.
Perspectiefnota 2025
Pagina 13
1.3.2 Nieuw beleid (structureel) KEUZES Programma 0 Bestuur en ondersteuning Nieuwe agenda dienstverlening 2025-2028 (€ PM) De Agenda Dienstverlening 2025–2028, die momenteel in voorbereiding is, wordt opgebouwd vanuit de ambitie om de dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners duurzaam te versterken, met oog voor toegankelijkheid, betrouwbaarheid en responsiviteit. Het uitgangspunt bij de ontwikkeling van deze nieuwe agenda is een kostenneutrale realisatie binnen de bestaande financiële kaders. Daarbij wordt maximaal ingezet op het herprioriteren van bestaande middelen, het efficiënter organiseren van werkprocessen en het benutten van digitaliseringspotentieel. Tegelijkertijd realiseren wij ons dat de uitvoering van de agenda – mede afhankelijk van bestuurlijke keuzes en beleidsaccenten – op onderdelen alsnog kan vragen om aanvullende (incidentele of structurele) middelen. Mocht daartoe aanleiding zijn, dan zal dit via een afzonderlijk besluitvormingsvoorstel aan het college en/of de raad worden voorgelegd. In afwachting van verdere concretisering van het uitvoeringsprogramma is het financiële effect daarom op dit moment als pm post opgenomen in de begroting. Onroerendezaakbelastingen (OZB) Bij de berekening van de meerjarige OZB-opbrengsten in deze Perspectiefnota zijn we o.a.
uitgegaan van de meest recente gegevens van Munitax, zijnde de stand per 1 maart 2025. Inmiddels is de verwachting dat de OZB-opbrengsten voor 2025 iets lager zullen uitvallen dan bij de begroting 2025 werd voorzien. Er is sprake van een structureel nadeel van afgerond € 50k per jaar. In april 2025 hebben we opnieuw gekeken naar de OZB en de totale belastingdruk in 2025 van Druten in vergelijking met die van de omliggende/regio gemeenten. Daaruit blijkt dat de totale belastingdruk van Druten in 2025 nog iets onder het regio gemiddelde zit. Hieronder staan de gemeenten die we bij de beoordeling hebben betrokken, met daarbij het rangnummer/de positie die ze innemen t.a.v. de belastingdruk voor meerpersoonshuishoudens met een eigen woning: Gemeente *
Belastingdruk Belastingdruk Rangnr.2024 Rangnr.2025 2024 2025 Berg en Dal € 953 € 974 5 3 Beuningen € 952 € 1.073 4 7 Druten € 922 € 999 3 4 Heumen € 964 € 1.002 6 5 Lingewaard € 1.055 € 1.122 8 8 Neder-Betuwe € 1.097 € 1.128 9 9 Overbetuwe € 792 € 899 1 1 West Maas en Waal € 974 € 1.070 7 6 Wijchen € 885 € 950 2 2 * Gegevens volgens Coelo 2024/2025 (Coelo is het landelijke orgaan dat alle gemeentelijke belastinggegevens verzamelt en publiceert)
Op grond van het bovenstaande en zoals we met uw raad bij de vaststelling van de begroting 2025 hebben afgesproken, hebben we, mede gelet op de financiële positie van de gemeente, in voorliggende Perspectiefnota rekening gehouden met een geleidelijke verhoging gedurende een periode van 3 jaar tot en met 2027. We maken daarbij geen onderscheid in de jaarlijkse verhogingen per belastingcategorie. Dit betekent dat naast de inflatie voor elk jaar en voor iedere categorie eenzelfde verhoging is meegenomen van 5,2%. Overigens zullen we dit percentage elk jaar opnieuw bezien. Een en ander ter beoordeling van uw raad.
Perspectiefnota 2025
Pagina 14
Volledigheidshalve zijn hieronder de tariefsverhogingen weergegeven zoals die in voorliggend meerjarenperspectief t.a.v. de OZB-opbrengsten zijn verwerkt. Daarbij zijn zowel het inflatiepercentage als het groeipercentage afzonderlijk zichtbaar gemaakt. Tabel 1: Verhoging OZB i.v.m. inflatie *
Categorie: * Eigenaar woning * Eigenaar Niet woning * Gebruiker Niet woning
2026
2027
2028
2029
2,6% 2,6% 2,6%
2,6% 2,6% 2,6%
2,5% 2,5% 2,5%
2,5% 2,5% 2,5%
2026
2027
2028
2029
5,2% 5,2% 5,2%
5,2% 5,2% 5,2%
0% 0% 0%
0% 0% 0%
2026
2027
2028
2029
7,8% 7,8% 7,8%
7,8% 7,8% 7,8%
2,5% 2,5% 2,5%
2,5% 2,5% 2,5%
* zo nodig vindt bij de begroting 2026 actualisering plaats
Tabel 2: Verhoging OZB i.v.m. groei
Categorie: * Eigenaar woning * Eigenaar Niet woning * Gebruiker Niet woning
Tabel 3: Verhoging OZB totaal
Categorie: * Eigenaar woning * Eigenaar Niet woning * Gebruiker Niet woning
Programma 2 Verkeer en vervoer Herinrichting Wilgenland – structurele kapitaallasten Als onderdeel van de integrale gebiedsaanpak Samen aan de slag in Deest wordt de openbare ruimte in de wijk Wilgenland heringericht. Deze herinrichting omvat onder meer de vernieuwing van de verharding en de vervanging van de openbare verlichting. Het investeringskrediet voor deze werkzaamheden is opgenomen onder incidenteel nieuw beleid. De uitvoering van deze werkzaamheden leidt tot structurele kapitaallasten in de vorm van rente en afschrijving. Deze lasten maken vanaf het jaar van oplevering onderdeel uit van het structureel bestaand beleid. Ze worden gedekt binnen de reguliere budgettaire kaders voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Met deze toevoeging aan de meerjarenbegroting wordt niet alleen financiële dekking geborgd, maar ook bijgedragen aan een toekomstbestendige en veilige leefomgeving in Wilgenland, in lijn met de ambities van het college op het gebied van leefbaarheid en duurzaamheid. Verkeersveiligheid rotondes – structurele kapitaallasten Om de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom van Druten te verbeteren, wordt voorgesteld om in 2026 alle rotondes zodanig aan te passen dat fietsers voorrang krijgen, in lijn met landelijke richtlijnen. Deze civieltechnische aanpassing vereist een aanvullende investering bovenop het reeds beschikbare krediet.
De bijbehorende kapitaallasten bedragen bij een afschrijftermijn van 20 jaar circa € 71.838 per jaar, met ingang van 2027. Deze structurele lasten worden opgenomen als onderdeel van het structureel nieuw beleid. Met deze investering wordt niet alleen invulling gegeven aan lokale beleidsambities, maar ook aangesloten op nationale richtlijnen en het vergroten van de verkeersveiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers.
Perspectiefnota 2025
Pagina 15
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Pumptrack Druten – vrijval krediet en heroverweging uitvoering In het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit 2022–2026” is opgenomen dat er een onderzoek naar de mogelijkheid voor een pumptrack in de gemeente Druten wordt gehouden. In 2024 is dit haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en is er een geschikte locatie voor de pumptrack gevonden, namelijk park De Lage Bobbert/Hansekamp. Bij de Perspectiefnota 2023 heeft de gemeenteraad een krediet van € 150.000 beschikbaar gesteld voor de aanleg van de pumptrack in 2025. Daarnaast zijn in de meerjarenbegroting vanaf 2026 kosten opgenomen voor de rentelasten en afschrijvingskosten voor de pumptrack. Het college stelt voor om dit krediet en de bijbehorende kapitaallasten vrij te laten vallen en deze in te zetten in het ombuigingsproces. Daarnaast onderzoekt het college, mede in het licht van de bezuinigingen, of en welke alternatieve dekking er mogelijk is voor de benodigde investering. Het college informeert de gemeenteraad hier op een later moment over. De vrijval van het krediet en de bijbehorende kapitaallasten draagt bij aan het realiseren van de noodzakelijke bezuinigingen en biedt ruimte voor een heroverweging van de uitvoering van het pumptrack-project.
Programma 6 Sociaal Domein Lease auto’s sociaal rechercheurs IBO (Instituut Bijzonder Onderzoek) In 2024 zijn meerdere rechercheurs blootgesteld aan onveilige werksituaties. Hierbij gaat het vooral om het achtervolgen en klemrijden van de rechercheurs in hun privéauto’s door mogelijke betrokkenen in zaken die betrekking hebben op fraude met bijstandsuitkeringen. Het is echter van groot belang zorg te dragen dat medewerkers hun werk zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. Dat betekent: een veilige werkomgeving, de juiste spullen of kleding en al het andere wat nodig is om jouw werk gezond en veilig te doen. Daarbij speelt, hoe meer risico medewerkers lopen bij het uitoefenen van hun werk, hoe meer maatregelen de werkgever moet nemen. In dit verband is al eerder geopperd om over te gaan op het inzetten van leaseauto’s voor medewerkers ‘in de buitendienst’ bij het IBO. Gezien de omstandigheden is het nu zover om hiertoe over te gaan. De kosten ad € 4.342 worden aan de deelnemende gemeenten in rekening gebracht. Subsidie Dronio (€ 8.500-) Seniorenvereniging Dronio vervult een essentiële rol binnen de gemeente Druten door het organiseren van activiteiten die gericht zijn op ontmoeting, creativiteit en beweging voor inwoners van 50 jaar en ouder.
Met een ledenbestand van circa 800 personen draagt Dronio significant bij aan het bevorderen van sociale cohesie, het verminderen van eenzaamheid en het stimuleren van een actieve levensstijl onder senioren. De vereniging is actief betrokken bij gemeentelijke beleidsinitiatieven, waaronder het beleidsplan 'Samen voor een gezonde toekomst', en participeert in werkgroepen gericht op valpreventie en ouderenwelzijn. Tot op heden werd de subsidie aan Dronio incidenteel toegekend, wat leidt tot onzekerheid over de continuïteit van haar activiteiten. In tegenstelling tot andere seniorenverenigingen binnen de gemeente, waarvan de subsidies structureel zijn opgenomen in de begroting, ontbreekt deze zekerheid voor Dronio. Gezien het belang van de vereniging voor de gemeenschap en haar bijdrage aan gemeentelijke beleidsdoelstellingen, is het wenselijk om de subsidie aan Dronio vanaf 2027 structureel op te nemen in de begroting. Door de subsidie structureel te maken, wordt niet alleen de continuïteit van Dronio's activiteiten gewaarborgd, maar wordt ook de inzet van de gemeente Druten bevestigd om te investeren in een sterke sociale basis en het welzijn van haar oudere inwoners.
Perspectiefnota 2025
Pagina 16
Beschermd wonen (€ 125.607+) In het kader van de regionale samenwerking binnen de Regio Rijk van Nijmegen is de gemeente Druten verantwoordelijk voor de ondersteuning van inwoners die aangewezen zijn op Beschermd Wonen. De gemeente Nijmegen fungeert hierbij als centrumgemeente en coördineert de inkoop en toegang tot Beschermd Wonen voor de regiogemeenten. Tijdens het recente regionale overleg is vastgesteld dat de gemeente Nijmegen, als centrumgemeente, aanvullende middelen beschikbaar stelt voor de uitvoering van Beschermd Wonen. Voor Druten betekent dit een verhoging van de beschikbare middelen, waarmee de gemeente in staat is om de ondersteuning aan inwoners met een intensieve begeleidingsbehoefte te continueren en waar nodig uit te breiden. Conform de bestaande afspraken wordt een deel van deze aanvullende middelen specifiek ingezet voor de uitvoering van Beschermd Wonen. Het resterende bedrag wordt, in lijn met eerdere financiële afspraken, toegevoegd aan de algemene middelen van de gemeente. Deze financiële verwerking wordt meegenomen in de actualisatie van de meerjarenbegroting en wordt integraal afgewogen binnen deze perspectiefnota. Met deze aanvullende middelen kan de gemeente Druten blijven voldoen aan de gestelde kwaliteitsnormen voor Beschermd Wonen, zoals opgenomen in het Programma van Eisen Beschermd Wonen 2025.
Hiermee wordt bijgedragen aan een toekomstbestendige en passende ondersteuning voor kwetsbare inwoners binnen de gemeente. Programma 7 Volksgezondheid en milieu Containers Klepperheide – kapitaallasten (€ 8.986-) Aan de Klepperheide zijn op dit moment vier woningbouwprojecten in een afrondende fase. In totaal worden hier 132 appartementen en 15 grondgebonden woningen opgeleverd. Deze ontwikkeling levert een belangrijke bijdrage aan de woningbouwopgave van de gemeente Druten, met name in het segment gestapelde bouw. Voor de appartementencomplexen geldt dat er geen ruimte beschikbaar is voor het plaatsen van individuele minicontainers voor gft- en papierinzameling. Om te voorzien in een doelmatige en toegankelijke afvalinzameling, wordt daarom ingezet op de realisatie van een gemeenschappelijk containerplein met zes ondergrondse inzamelcontainers. De investering betreft de kapitaallasten die gemoeid zijn met de inrichting en aanleg van deze inzamelvoorziening. Dit wordt als noodzakelijke voorwaarde beschouwd voor een verantwoorde ingebruikname van de nieuwe woonomgeving. De financiële lasten worden als structurele component opgenomen in de afvalbegroting en zijn daarmee onderdeel van het reguliere kostendekkingsplan binnen de afvalinzameling.
Roekenplan (€ 10.000-) De roek is een beschermde diersoort onder Europese wetgeving, waardoor directe bestrijding of verstoring van nesten niet is toegestaan. Om binnen de wettelijke kaders maatregelen te kunnen nemen, is het opstellen van een roekenbeschermingsplan noodzakelijk. Het plan dient als basis voor het aanvragen van een vergunning bij de provincie Gelderland, die vereist is voor eventuele ingrepen. Het opstellen van dit plan wordt geraamd op € 10.000. De kosten voor de uitvoering van maatregelen, zoals het verplaatsen van kolonies of het aanpassen van nestlocaties, kunnen oplopen tot circa € 20.000 per jaar, afhankelijk van de gekozen aanpak. Het opstellen van het roekenbeschermingsplan is een eerste stap in een meerjarige aanpak om de overlast te verminderen. Het plan zal ook inzicht geven in de effectiviteit en haalbaarheid van mogelijke maatregelen. De gemeente zal bewoners actief betrekken bij het proces en hen informeren over de voortgang en eventuele vervolgstappen. Perspectiefnota 2025
Pagina 17
Voor het opstellen van het roekenbeschermingsplan wordt een eenmalig bedrag van € 10.000 voorgesteld, te dekken uit de eenmalige middelen. Eventuele toekomstige uitvoeringskosten zullen worden opgenomen in de meerjarenbegroting, afhankelijk van de uitkomsten van het plan en de besluitvorming door de gemeenteraad. Actualiseren grondwatermeetnet (€ 3.235-) Sinds 2015 voert de gemeente Druten grondwaterstandmetingen uit binnen de vijf bebouwde kommen, met een meetnet bestaande uit 13 peilbuizen. Om te voldoen aan de eisen van de Omgevingswet en de Basisregistratie Ondergrond (BRO), is het noodzakelijk het meetnet uit te breiden met 5 extra peilbuizen. Deze uitbreiding brengt structurele kosten met zich mee voor het uitlezen van de loggerdata, de verwerking en visualisatie van de meetgegevens, en de opname van de metingen in het BRO-loket.Deze structurele kosten zijn momenteel nog niet opgenomen in de meerjarenbegroting en dienen aanvullend te worden opgenomen op de reeds geraamde kosten voor het onderhoud aan het bestaande grondwatermeetnet. Door deze investering kan de gemeente Druten beschikken over een betrouwbaar en actueel beeld van de grondwaterstanden, wat essentieel is voor het gemeentelijk waterbeheer en het nemen van adequate maatregelen bij wateroverlast of droogte.
Perspectiefnota 2025
Pagina 18
Hoofdstuk 2. “2e Rapportage 2025” 2.1 Eenmalige bijstellingen begroting 2025/2026 2.1.1 Bestaand beleid (incidenteel) Programma 0 Bestuur en ondersteuning Algemene uitkering meicirculaire 2025 Over actuele ontwikkelingen in de financiële verhouding Rijk-gemeenten naar aanleiding van de voorjaarsnota 2025 van het Rijk is in de meicirculaire 2025 gerapporteerd. De uitkomsten van de meicirculaire 2025 zijn meegenomen in deze perspectiefnota. De notitie over de meicirculaire 2025 is als bijlage toegevoegd. Programma 2 Verkeer en vervoer Onderzoekskosten parkeren Klepperheide (€ 46.710-) In verband met de geplande nieuwbouw van het VMBO Pax Christi College aan de Klepperheide is aanvullend onderzoek nodig naar de mogelijkheden voor uitbreiding van de parkeercapaciteit in de directe omgeving. Eerder is hiervoor in 2024 een krediet van € 50.000 beschikbaar gesteld, waarvan slechts € 3.290 is besteed. Het restantbedrag van € 46.710 was bedoeld voor 2025, maar is abusievelijk niet administratief overgeheveld. Middels deze Perspectiefnota wordt dit hersteld en wordt het resterende budget opnieuw beschikbaar gesteld. Het onderzoek richt zich op aspecten zoals bodemgesteldheid, ecologie en ruimtelijke inpassing en is noodzakelijk om te komen tot een realistisch en uitvoerbaar plan voor aanvullende parkeervoorzieningen.
Het beschikbare budget van € 46.710 wordt ten laste gebracht van de eenmalige middelen. De uitkomsten van het onderzoek vormen input voor de verdere planvorming rond de schoolontwikkeling én de parkeersituatie ter plaatse. Aanpak Koningstraat Afferden In april 2025 is het onderzoek naar de herinrichting van de Koningstraat gestart. Het proces, zoals beschreven in de informatienota aan de raad van 17 april 2025, wordt uitgevoerd in samenwerking met een adviesbureau. Er wordt gewerkt aan een Plan van Aanpak, een projectstartup en een participatietraject om te komen tot een gedragen schetsontwerp met bijbehorende raming. Uit dit traject volgt een voorkeursoplossingsrichting die het college zal vaststellen. Het streven is om deze richting bij de behandeling van de begroting 2026 aan de raad voor te leggen. Daarbij wordt inzicht gegeven in het investeringsverschil tussen de oorspronkelijke en de bredere scope van het project. Vanwege deze verbreding en het verwachte kostenverschil wordt in deze Perspectiefnota voorgesteld het huidige krediet voor dit project te verhogen. Afhankelijk van de gekozen oplossingsrichting kan aanvullend budget voor uitvoering noodzakelijk zijn.
Programma 3 Economie Vervanging ponton voetveer Druten-Dodewaard – eenmalige bijdrage in 2026 (€ 5.000-) Het voetveer Druten-Dodewaard, bekend als 'D’n Overkant', vormt een essentiële verbinding over de Waal en draagt bij aan de toeristische en recreatieve aantrekkelijkheid van de regio. Tijdens de recente bijeenkomst van de stuurgroep is de begroting van het voetveer besproken. Daarbij kwam ook de staat van de huidige ponton aan de orde. Gebleken is dat de ponton nog één vaarseizoen mee kan en dat vervanging noodzakelijk is in 2026. Perspectiefnota 2025
Pagina 19
Afgesproken is dat de eenmalige bijdrage voor de vervanging van de ponton wordt opgenomen in de begroting van 2026. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Vervoer gym door verbouwing sporthal (€ 7.500-) In verband met de geplande verbouwing van de sportzaal in Horssen is deze accommodatie tijdelijk niet beschikbaar voor het bewegingsonderwijs van basisschool De Octopus. Om de continuïteit van het bewegingsonderwijs te waarborgen, wordt gedurende deze periode uitgeweken naar gymzaal De Lier in Druten. Deze tijdelijke verplaatsing brengt extra vervoerskosten met zich mee voor het transport van leerlingen tussen De Octopus en De Lier. De gemeente is in afwachting van een definitieve offerte van MaasWaal Personenvervoer voor deze dienst. Op basis van voorlopige inschattingen wordt rekening gehouden met een extra kostenpost voor het gymvervoer. Nagekomen factuur schoolzwemmen (€ 25.000-) In het eerste kwartaal van 2025 is een factuur ontvangen met betrekking tot de uitvoering van het schoolzwemmen over het kalenderjaar 2024. Deze factuur is niet meer verantwoord in de jaarrekening 2024 en leidt daardoor tot een budgetoverschrijding binnen het begrotingsjaar 2025 van € 22.500. De overschrijding is administratief van aard en vloeit voort uit de late facturering van een structureel onderdeel van het onderwijsondersteunend aanbod.
De lasten vallen in 2025, terwijl de prestatie feitelijk in 2024 is geleverd. De afwijking wordt verwerkt in de financiële actualisatie en maakt onderdeel uit van de incidentele bijstellingen in deze perspectiefnota. Voor de toekomst wordt onderzocht hoe procesafspraken met de uitvoerende partij kunnen worden aangescherpt om tijdige en voorspelbare facturatie te borgen. Inzet buurtsportcoach Volwassenen 2026-2028 (€ 17.392-) In het kader van de gemeentelijke ambities op het gebied van gezondheid, preventie en participatie is in 2024 een pilot gestart met de inzet van een Buurtsportcoach Volwassenen. Deze functie richt zich op het stimuleren van sport- en beweegdeelname onder volwassen inwoners, met specifieke aandacht voor kwetsbare doelgroepen. De buurtsportcoach vervult daarnaast een verbindende rol in lokale ketenaanpakken gericht op valpreventie, gezond gewicht en leefstijlbevordering. De pilot sluit aan bij de doelstellingen van het lokale gezondheidsbeleid en het preventieakkoord en wordt positief geëvalueerd. Er is sprake van een toename in deelname aan beweegactiviteiten, een versterkte samenwerking met zorg- en welzijnspartners, en een grotere zichtbaarheid van preventieve initiatieven in de wijk. De functie wordt door zowel partners als inwoners als waardevol en effectief ervaren. De huidige financiering van de functie loopt eind 2025 af.
Om de continuïteit van deze functie te waarborgen, stelt het college voor om de inzet van de buurtsportcoach voort te zetten in de periode 2026–2028, voor een formatie-inzet van 0,5 fte (20 uur per week). De benodigde middelen voor deze periode bedragen € 68.392 en worden in afwachting van toekomstige cofinancieringsmogelijkheden gedekt uit de reserve Sociaal Domein. Gelet op de beleidsmatige relevantie én de onzekerheid over structurele financieringsstromen vanaf 2026, wordt dit als voorgestelde intensivering opgenomen in de Perspectiefnota. Definitieve besluitvorming vindt plaats bij de integrale afweging in het kader van de begroting 2026. Met dit voorstel onderstreept de gemeente Druten haar inzet op het bevorderen van een gezonde leefstijl en het versterken van de sociale basis. Perspectiefnota 2025
Pagina 20
Aanvulling voorziening gymmaterialen – borging vervangingsopgave op basis van MJOP (€ 55.000-) De gemeente Druten is verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en de vervanging van gymmaterialen in de gemeentelijke gymzalen. Sinds 2020 is hiervoor een voorziening ingesteld. Jaarlijks worden de materialen gekeurd en opgenomen in een meerjarig onderhoudsplan (MJOP), waarmee invulling wordt gegeven aan de zorgplicht voor veilige en functionele sportvoorzieningen binnen het onderwijs. De kosten voor aanschaf en vervanging van gymmaterialen zijn de afgelopen jaren gestegen, mede door prijsontwikkelingen en bredere inkoopverplichtingen. Bovendien is in 2024 de gymzaal in Deest toegevoegd aan de gemeentelijke beheersportefeuille. De bijbehorende materialen zijn overgenomen van dorpshuis 't Trefpunt, waardoor de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor beheer en vervanging is uitgebreid. Uit de geactualiseerde MJOP blijkt dat er in 2027 onvoldoende budget beschikbaar is binnen de bestaande voorziening om aan de vervangingsbehoefte te voldoen. Een eenmalige aanvulling van de voorziening is noodzakelijk om aan de verwachte vervangingsopgave te kunnen voldoen en continuïteit in het aanbod van kwalitatief goed gymmateriaal te garanderen. De eenmalige aanvulling wordt opgenomen in de financiële actualisatie van de meerjarenbegroting.
Hiermee wordt op een verantwoorde wijze uitvoering gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor het bewegingsonderwijs. Programma 6 Sociaal Domein Evaluatie en vervolg Volwassenenfonds Sport en Cultuur (€ 13.000-) Sinds mei 2023 is de gemeente Druten aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Deze regeling maakt het mogelijk dat inwoners met een laag inkomen deelnemen aan sport- en cultuuractiviteiten. De pilot sluit aan bij de ambities van het gemeentelijk armoedebeleid, het lokaal sportakkoord en de inzet op inclusie en gezondheid. De evaluatie eind 2024 laat zien dat het fonds effectief is: er zijn veel aanvragen gedaan, vooral voor sportdeelname, en zowel intermediairs als aanbieders geven aan dat de regeling laagdrempelig en waardevol is. De regeling draagt bij aan preventie, participatie en het doorbreken van sociaal isolement. Het college heeft besloten de pilot met twee jaar te verlengen, tot en met 2026. Het benodigde budget bedraagt € 46.000, waarvan € 29.000 wordt gedekt uit bestaande middelen. Voor het resterende bedrag van € 17.000 wordt een beroep gedaan op de algemene middelen. Dit wordt ter afweging opgenomen in de Perspectiefnota.
Met deze verlenging bevestigt de gemeente haar inzet op het vergroten van kansen op een gezonde en actieve leefstijl voor alle inwoners Programma 7 Gezondheid en Milieu Leven met water (€ 25.000-) De gemeente Druten participeert actief in het regionale programma Leven met Water, dat zich richt op het versterken van de relatie tussen mens en water in het Rijk van Maas en Waal. Dit programma draagt bij aan een toekomstbestendige leefomgeving waarin waterbewustzijn, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit hand in hand gaan.
Perspectiefnota 2025
Pagina 21
Als riviergemeente in een kwetsbaar en dynamisch landschap erkent Druten het belang van investeren in veerkracht en bewustwording rond de gevolgen van klimaatverandering. Samen met de gemeenten Beuningen, Heumen, West Maas en Waal en Wijchen wordt gewerkt aan een gezamenlijke programmering van activiteiten die gericht zijn op educatie, cultuur en beleving, waaronder een regionaal kunst- en participatieprogramma in 2026. De incidentele kosten van € 25.000 voor de jaarschijf 2025 worden gedekt door de Programmagelden Duurzaamheid. Het budget daarvoor is toereikend. De incidentele kosten van € 25.000 voor de jaarschijf 2026 worden integraal meegenomen in de Perspectiefnota en bij de begrotingsbehandeling afgewogen. Programma 8 Wonen en Bouwen Anterieure overeenkomst Portier (€ 500.000+) In het kader van de gebiedsontwikkeling Portier heeft de gemeente Druten een anterieure overeenkomst gesloten met Van de Klok Nieuwbouw BV. Deze overeenkomst regelt onder andere het kostenverhaal voor de ontwikkeling van het parkeerhuis binnen het projectgebied. Als onderdeel van deze overeenkomst onvtangt de gemeente een eenmalige bijdrage van € 500.000 van Van de Klok Nieuwbouw BV ter ondersteuning van de exploitatiekosten van het parkeerhuis.