Bijlage 1: Concept perspectiefnota 2024
Tekst van het document
Als deze voorziening mee mag tellen, voldoen we gezamenlijk aan de taakstelling spreidingswet (Druten en Wijchen). De lobby is hierover gaande en de vooruitzichten zijn positief. Statushouders We plaatsen de statushouders volgens de vastgestelde taakstellingen door het rijk. De gemeente Druten wist de voorgaande jaren altijd netjes de taakstelling te behalen, echter dit jaar blijven de plaatsingen aanzienlijk achter. Er zijn minder sociale huurwoningen beschikbaar en ook het toegepaste spreidingsbeleid maakt dat plaatsingsmogelijkheden beperkt worden. Dit maakt dat we regionaal willen optrekken om een aantal knelpunten gezamenlijk op te pakken. Hierbij te denken aan het beter matchen van de statushouders bij de huizen die beschikbaar zijn (grote of kleine huishoudens) en het ontwikkelen van een doorstroomlocatie. Inmiddels heeft het college besloten om in Druten de mogelijkheden te onderzoeken naar een doorstroom locatie voor 15 tot 20 statushouders. Dit om de druk op de woningmarkt beter te kunnen spreiden en te kunnen voldoen aan de taakstelling. De gekoppelde statushouders aan de gemeente Druten krijgen hierbij tijdelijke huisvesting tot een geschikte woonlocatie beschikbaar komt.
Perspectiefnota 2024
Pagina 20
Internationale werknemers Er is een wet aangenomen waardoor internationale werknemers recht hebben op fatsoenlijk onderdak. In de praktijk verblijven internationale werknemers vaak op plaatsen met te veel personen in een te kleine ruimte, of onder onwenselijke omstandigheden. Daarnaast wonen er veel internationale werknemers ongeregistreerd in de gemeente. Hoewel de gemeente niet voor huisvesting zorgt, kan de gemeente met beleid het wel mogelijk maken dat werkgevers en projectontwikkelaars voorzieningen creëren, die voldoen aan de wettelijke eisen. Het faciliteren van passende huisvesting kan er tevens voor zorgen dat er meer ruimte komt op de reguliere woningmarkt. Daarbij zetten we ook in op een betere registratie van de internationale medewerkers. We stellen eerst beleid vast, zodat er handhaving kan plaatsvinden conform beleid. Bij het vaststellen van het beleid wordt ook inzichtelijke wat de personele en eventuele financiële gevolgen zullen zijn. Financieel ontheemden Oekraïne In 2024 ontvangen we in totaal ongeveer € 4,9 miljoen voor de opvang van ontheemden. We voorzien geen problemen om alle opvangkosten te kunnen dekken uit deze rijksbijdrage.
Exploitatiebegroting ontheemden Oekraine voor 2024: x € 1000 Begroting Werkelijk totaal t/m april Huur schip en haven Locatieleiding en beveiliging Uitvoeringskosten Overige kosten Totale exploitatie kosten Voorschot bekostigingsregeling Geprognosticeerde afrekening bekostigingsregeling Totale baten Beschikbaar saldo
4.650 707 173 47 5.577 3.028 2.549
1.623 257 0 228 2.108 0 0
5.577 0
0 -2.108
Begroting totaal 110 40 10 160 160 0
Werkelijk tm april 37 13 0 50 50 0
Exploitatiebegroting asielopvang voor 2024: x € 1000 Begroting totaal Kosten Noodopvang 114 Uitvoeringskosten 100 Totale kosten 214 Huurinkomsten 114 Vergoeding bestuursovereenkomst 100 Totale inkomsten 214 Beschikbaar saldo 0
Werkelijk tm april 8 0 8 114 11 125 117
Leefgeldbegroting voor 2024 x € 1000 Leefgeld GOO Leefgeld POO Uitvoeringskosten WDW Totale kosten leefgeld Vergoeding bekostigingsregeling Beschikbaar saldo
Perspectiefnota 2024
Pagina 21
Financiële situatie Stichting MeerVoormekaar Stichting MeerVoormekaar heeft recent aangegeven dat zij in financieel zwaar weer verkeren. Gestegen personeelskosten worden genoemd als een belangrijke oorzaak. Onduidelijk is nog wat de structurele (en incidentele) effecten hiervan zijn op de subsidierelatie met de gemeente Druten. Stichting MeerVoormekaar is gevraagd te komen met een gedegen onderbouwing van de financiële situatie en een bijbehorend plan.
Perspectiefnota 2024
Pagina 22
2.1.2 Nieuw beleid (incidenteel) KEUZES Programma 0 Bestuur en ondersteuning Uitbreiding politiepost gemeentehuis Druten De wens van de politie is om in het gemeentehuis van Druten in de loop van 2024 een 2e district in te richten. De eenmalige kosten voor inrichting/bouwkundige aanpassingen bedragen maximaal € 49.000. Voorgesteld wordt om deze geheel voor rekening van de gemeente te nemen. Er vinden geen huuraanpassingen plaats. Noch aan de zijde van de WDW, noch aan de zijde van de politie. Arbo aanpassingen gemeentewerf Naar aanleiding van een onfortuinlijk bedrijfsongeval begin 2023 is onder begeleiding van de arbo-coördinator een inventarisatie uitgevoerd naar mogelijke arbeidsrisico’s op de gemeentewerf. Dit heeft geresulteerd in een aantal te nemen fysieke maatregelen zoals: - het realiseren van een éénduidige en overzichtelijke terreininrichting waardoor het aantal verkeersbewegingen tot een minimum beperkt blijft; - het aanbrengen van duidelijke gedragsregels, bewegwijzering en looproutes; - vervanging van oude stellingen; - aanpassing verhardingen. De incidentele kosten verbonden aan deze onontkoombare maatregelen zijn geraamd op € 120.000. Programma 2 Verkeer en vervoer Onderzoek verkeersveiligheid Uw raad heeft op 28 maart 2024 in een motie opgeroepen om de verkeersveiligheid van het kruispunt Mr. Van Coothstraat - De Ruijterstraat te onderzoeken.
Omdat er geen middelen beschikbaar zijn is een onderzoeksbudget van € 15.000 nodig. Vervanging Led-installatie Raadhuisstraat Om de led-attentie installatie bij de voetgangersoversteekplaats aan de Raadhuisstraat te vervangen stellen we voor om incidenteel € 15.000 beschikbaar te stellen. Voorgesteld wordt om de installatie te vervangen omdat vanwege de verkeersveiligheid een werkend systeem belangrijk is. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Incidentele subsidie LTC De Gelenberg Padel is de snelst groeiende sport in Nederland. In Druten zijn er nog geen buitenpadelbanen. Momenteel moeten Drutenaren naar omliggende gemeenten om te paddelen. LTC De Gelenberg wil hierop inspelen door drie padelbanen aan te leggen op het terrein van de sportvereniging. In overleg met de Algemene Ledenvergadering van de club zijn verschillende scenario’s bekeken en daar is een keuze uit gemaakt. LTC De Gelenberg heeft bij de gemeente Druten een subsidieverzoek ingediend voor een bijdrage in de realisatie van de padelbanen. De vereniging draagt deze investering grotendeels zelf, slechts een klein deel van de begroting voor deze investering betreft de gemeentelijke subsidie. De totaalkosten van de investering in de aanleg van padelbanen is € 370.000.
LTC De Gelenberg bekostigt € 325.000 zelf door middel van inleg eigen vermogen, een lening, BOSA-subsidie en obligaties die leden aan kunnen schaffen. De gemeentelijke subsidie bedraagt € 45.000. Hiervan kan € 8.000 worden gedekt uit het reguliere budget. We stellen voor om het resterende bedrag van € 37.000 te dekken uit de eenmalige middelen. De subsidie wordt toegekend als een incidentele subsidie. Speeltuin Lindenpad Deest De gemeente heeft een verzoek ontvangen van Koningsdagcomité Deest en Jeugdvakantiewerk Deest om speeltuin De Lindenpad op te knappen. Zij hebben hiervoor € 5.000 ontvangen van de Rabobank. De gemeente wil ook € 5.000 bijdragen. In 2024 zijn
Perspectiefnota 2024
Pagina 23
er geen financiële middelen, dit is vanaf 2025 geregeld via het IBOR. Het aanpakken van deze speeltuin past binnen de uitgangspunten en spreidingsprincipes van het nog vast te stellen speelruimteplan Druten 2024-2033. Actualiseren groenbeleidsplan Het groenbeleid is verouderd (2004) en niet geharmoniseerd met het beleid van de gemeente Wijchen. Het inhuren van externe ondersteuning en advisering om het Groenbeleidsplan van de WDW te actualiseren, ramen we voor het Drutense aandeel op € 30.000. We vragen via deze perspectiefnota 2024 het budget incidenteel beschikbaar te stellen. Het totale benodigde budget bedraagt € 90.000 voor de gemeenten Druten en Wijchen samen. De verdeelsleutel is conform de afspraken tussen Druten en Wijchen. Programma 7 Gezondheid en Milieu Subsidie rijk voor opstellen saneringsprogramma wegverkeer voor 36 woningen (geluid) We ontvangen een rijkssubsidie van € 5.400 om geluidsonderzoek te doen. Het onderzoek betreft bestaande woningen die voor 1 januari 2009 bij het Rijk zijn gemeld, omdat ze vanwege het wegverkeer op 1 maart 1986 een te hoge geluidbelasting ondervonden. Voor deze woningen moet worden onderzocht of deze voor geluidwerende maatregelen op kosten van het rijk in aanmerking komen. Dit moet een akoestisch bureau doen en hiervoor is de rijkssubsidie bedoeld. We verwerken de subsidie budgetneutraal in 2024.
Regionaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (RUP) In 2019 is ingestemd met de Regionale adaptatiestrategie (RAS) Rijk van Maas en Waal. Vervolgens is geparticipeerd in het Regionaal uitvoeringsprogramma (RUP) 2020-2023. Een RUP voor de periode 2025-2030 wordt naar verwachting najaar 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan college/raad en opgevoerd in de begroting 2025. Financiering 2024 ter hoogte van € 10.000 betreft continuering regionale kennisopbouw en -deling en regionale communicatie in het tussenjaar en zoals afgesproken in de stuurgroep.
Perspectiefnota 2024
Pagina 24
2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2024 De voorgestelde mutaties voor het begrotingsjaar 2024 treft u hieronder aan. Reserves/voorzieningen Naar aanleiding van deze Perspectiefnota wordt voorgesteld om de navolgende mutaties te plegen op de reserves en voorzieningen in 2024: • • • • • • • • • •
• •
Algemene reserve: De claim betreffende de restantbudgetten van € 1.231.304 toevoegen aan de algemene reserve. Algemene reserve: het jaarrekeningresultaat 2023 van € 1.915.394 onttrekken aan de algemene reserve Reserve stadsuitleg: De verhoging van de opbrengst bovenwijkse voorzieningen van € 15.085 storten in de reserve stadsuitleg. Algemene reserve: De afboeking van de boekwaarde oude zwembad/sporthal uit de algemene reserve van € 454.528 laten vervallen. Reserve frictiekosten zwembad: Voor frictiekosten € 94.000 onttrekken aan de reserve. Reserve frictiekosten zwembad: Voor aanvullende frictiekosten € 100.000 toevoegen aan de reserve. Voorziening MJOP: een voorziening MJOP in te stellen en hierin € 400.000 storten. Reserve MJOP: een reserve MJOP in te stellen en hierin € 660.000 storten. Algemene reserve: uit de algemene reserve € 660.000 onttrekken voor het instellen van een reserve MJOP. Een bestemmingsreserve beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang in te stellen om eventuele overschotten op de middelen voor de doordecentralisatie BW/MO in te brengen om te kunnen anticiperen op de meerjarige risico’s die de doordecentralisatie BW/MO met zich meebrengt.
Een voorziening “Natuur en biodiversiteit” te vormen en € 204.500 hierin te storten tlv eenmalige middelen 2024 Reserve grondbedrijf: het positieve resultaat van Druten-Oost/Tichellande van € 50.000 toevoegen aan de reserve grondbedrijf
Bovenstaande (financiële) gevolgen voor het begrotingsjaar 2024 worden als beslispunt betrokken bij deze perspectiefnota. (bedragen in € /-= afname reserve/voorziening)
Pag. nr. 5 5 17 18 18 18 12 12 12 19 15 20
Wijzigingen t.l.v. reserves en voorzieningen 2024
Bedrag Reserve/voorziening
Totaalbedrag (restant)budgetten storten in Algemene reserve Ontrekking jr resultaat 2023 aan Algemene reserve Storing in reserve stadsuitleg voor bovenwijkse voorzieningen Afboeking boekwaarde zwembad/sporthal Onttrekking aan reserve frictiekosten zwembad Dotatie aan reserve frictiekosten personeel Storting MJOP in voorziening Storting in bestemmingsreserve MJOP Ontrekking aan algemene reserve voor vorming bestemmingsreserve MJOP Instellen bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Instellen voorziening natuur en biodiversiteit Eindresultaat Druten-Oost/Tichellande
1.231.304 -1.915.394 15.085 454.428 -94.000 100.000 400.000 660.000
Algemene reserve Algemene reserve Reserve stadsuitleg Algemene reserve Reserve frictiekosten zwembad Reserve frictiekosten zwembad Voorziening MJOP Reserve MJOP
-660.000
Algemene reserve
0
Reserve BW/MO
204.500 50.000
Perspectiefnota 2024
Voorziening natuur en biodiversiteit Reserve grondbedrijf
Pagina 25
Hoofdstuk 3. Gemeenschappelijke regelingen Groene Metropool Regio In de begroting van Druten is rekening gehouden met een bijdrage aan de Economic Board tot en met 2025. (€ 1,05 per inwoner) Voor de Groene Metropool is een kleine aanpassing nodig zoals weergegeven in de onderste regel van onderstaande tabel.
Huidige begroting Druten Begroting GMR plus indexering Restitutie 2023 Opnemen in Perspectiefnota 2024 Dekking Klimaatbeleid (CDOKE) Saldo Perspectiefnota
2024 175.330 186.380 6.991
2025 181.134 196.789
2026 180.948 181.345
2027 186.567 185.878
2028 188.708 190.525
11.050 11.000 0
15.655 11.000 -4.655
397
-689
1.817
-397
689
-1.817
Begrotingswijziging GGD Gelderland Zuid 2024 en ontwerpbegroting 2025 De ontvangen gewijzigde begroting 2024 en conceptbegroting 2025-2028 van de GGD leidt tot een uitzetting voor 2024 van € 5.425 en voor 2025 en verder van € 70.290 conform de zienswijze, met name door gehanteerde loon- en prijsstijgingen. Op basis van de jaarrekening 2023 ontvangen we in 2024 nog € 24.936 door de uitbetaling van het beperkte overschot op Veilig Thuis en de uitbetaling van de overdekking op de Algemene Reserve. BVO DRAN meerjarenprogrammabegroting 2025-2028 (incl. bijstelling 2024) Er is sprake van een financieel oplopend meerjarig voordeel. Dit is het gevolg van het feit dat recente vervoersvolumes als nulpunt zijn gehanteerd voor de (gewijzigde) begroting vanaf 2024. Ten opzichte van onze begroting melden we voor 2024 een voordeel van € 105.615, oplopend tot € 198.620 in 2028. MGR Module Werkbedrijf Ontwerpbegroting 2025-2028 en bijstelling begroting 2024 (excl. IRVN) Recent ontvingen we de ontwerpbegroting 2025 en de bijstelling 2024 van de MGR Regio Rijk van Nijmegen. Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming door het Algemeen Bestuur van de MGR en de in te dienen zienswijze verwerken we de wijzigingen in deze perspectiefnota. Over 2024 valt de bijdrage aan de MGR € 34.000 lager uit dan geraamd.
Via de BUIGuitkering van het Rijk wordt daarnaast € 67.000 afgedekt voor de verhoging loonkostensubsidies en via de komende meicirculaire 2024 labelen we de meerjarig toegekende bedragen voor het “Nieuw beschut werk” van € 73.000. Voor 2024 resteert dan per saldo een voordeel van € 174.000. De bedragen voor de MGR begroting 2025-2028 verwerken we in onze gemeentebegroting. Dit levert ten opzichte van de huidige meerjarenramingen nadelen op van € 65.000 in 2025, € 121.000 in 2026 en € 133.000 in 2027. Hierbij is reeds rekening gehouden met de financiële gevolgen van het afgelopen januari genomen raadsbesluit Arbeidsmarktbeleid “Klaar voor nieuwe kansen”. Bij de komende septembercirculaire 2024 zullen gemeenten (gedeeltelijk) gecompenseerd worden voor de toename van loon- en prijsontwikkelingen via een verhoging van de Rijksbijdrage voor de SW. Hierdoor is de verwachting dat een substantieel deel van het nadeel teniet zal worden gedaan. We houden hier rekening mee bij de verwerking van de komende septembercirculaire. Herziene begroting 2024 en begroting 2025 IRVN Op basis van de herziene begroting 2024 en de (meerjaren)begroting 2025-2028 van de IRvN, welke tegelijk met de jaarrekening 2023 van de IRvN in de gemeenteraad van juni
Perspectiefnota 2024
Pagina 26
2024 zal worden behandeld, dient de raming van het Drutense aandeel daarin vanaf 2025 structureel te worden verhoogd. Deze verhogingen houden o.a. verband met een hogere indexering dan waarmee rekening was gehouden. Geadviseerd wordt om het aandeel van Druten daarin, zijnde 32%, via de hogere bijdrage aan de WDW op te nemen in de Perspectiefnota 2024 van Druten. Dit komt voor Druten neer op een structurele uitzetting van afgerond € 22.000. Bijdrage Veiligheidsregio Gelderland Zuid (VRGZ) Eind april is de conceptbegroting 2025 van de VRGZ ontvangen. Deze zal worden behandeld in de raad van juni 2024. Op basis daarvan dient de raming vanaf 2025 structureel te worden verhoogd. Dit op grond van bijgestelde loon- en prijsontwikkelingen, uitbreiding formatie Veilig Bouwen, raming overschrijding werkkostenregeling en meerkosten door arbeidsmarktproblematiek. Voor de gemeente Druten komt dit neer op de navolgende budgetuitzettingen: 2025: € 46.276 2026: € 48.391 2027: € 50.232 2028: € 64.585 ODRN De werkplannen van de ODRN 2024 sluiten grotendeels aan op de geactualiseerde begroting van 2024. De ODRN actualiseert door de omgevingswet en (het gedeeltelijk uitstellen van) de Wet Kwaliteitsborging bouwen de begroting in 2024.
In de aankomende jaren ziet de ODRN dat er veranderde accenten liggen op nieuwe maatschappelijke opgaven, zoals: toenemende publicatieplicht, toenemende communicatie aan burgers en pers, meer overhead vanwege gestegen inhuur, outcomesturing en CBS rapportages. We verwerken de uitzetting van € 16.000 in 2024 oplopend tot € 62.780 in ons meerjarenperspectief. Begrotingswijziging 2024 WDW/ Conceptbegroting WDW 2025 2024 De eerste Bestuursrapportage van de WDW geeft een eerste beeld op het te verwachten jaarresultaat binnen de WDW. We zien op een aantal onderwerpen afwijkingen ten opzichte van de begroting: Onderwerp (x € 1.000) Binnen verdeelsleutel Bedrijfsvoeringbudget CAO ICT Rente op middelen schatkist Herijking verdeelsleutel Tractie
Afwijking Aandeel Wijchen
Aandeel Druten
0 -424 200 100 0 -3
0 -288 136 68 -183 -2
0 -136 64 32 183 -1
Buiten verdeelsleutel CAO Invulling taakstelling Druten Tractie
-21 -274 2
-13 0 13
-8 -274 -11
Totaal effect voor gemeenten
-420
-269
-151
Vanwege de vastgestelde CAO wordt een begrotingswijziging voorgesteld. In de begroting 2024 gingen we uit van een index van 4,2% in 2024. De cao is vastgesteld op 4,75% vanaf januari 2024 en 1,25% van oktober 2024. Vanuit de jaarrekening analyse zijn structureel de budgetten van ICT en rente (vergoeding schatkist) neerwaarts bijgesteld. Op het gebied van ICT moeten we het beoogde tempo van investeringen bijstellen, vanwege een gebrek
Perspectiefnota 2024
Pagina 27
aan zowel interne als externe capaciteit (waaronder de IRvN) om alle projecten uit te voeren. Daarnaast hebben de colleges op basis van een evaluatie een besluit genomen de kostenverdeelsleutel te herijken. In de basis blijven we de kosten binnen de verdeelsleutel verdelen naar verhouding van de ingebrachte budgetten bij de start van de WDW. Voor de ontwikkeling van de organisatie zijn inwoneraantallen als maatstaf gekozen. We passen hierdoor vanaf 2024 toe, dat de meerkosten ten opzichte van de stand van de jaarrekening 2021, op basis van inwoneraantallen worden verdeeld. Hierdoor ontstaat een herverdeeleffect ten opzichte van de actuele begroting 2024, dat voor Wijchen € 183k nadelig is en voor Druten € 183k voordelig. Eind 2023 is de begrotingswijziging van de WDW vastgesteld, waarbij rekening is gehouden met de zienswijze van de raad van Druten om de uitzetting binnen de WDW organisatie op te vangen. Dit heeft het bestuur van de WDW taakstellend op het takenpakket van Druten opgenomen. Momenteel worden hier voorstellen voor uitgewerkt, waarvan de verwachting is dat die op z’n vroegst vanaf 2025 effect gaan sorteren. Hierdoor wordt de taakstelling in 2024 niet behaald. Ontwikkelingen 2025 en verder De ontwerpbegroting 2025 van de WDW is opgebouwd vanuit bestaand beleid.
De kostenstijging als gevolg van de cao-aanpassingen 2024 zorgt, net als in 2023, voor een forse stijging van de begroting van de WDW. De structurele voordelen op ICT en rente uit de concept jaarrekening 2023 zijn structureel vertaald in de begroting 2025. De herijkte systematiek van de kostenverdeelsleutel is toegepast, waarbij in de basis de kostenverdeling in stand blijft op basis van ingebrachte budgetten. Voor de ontwikkeling van de organisatie wordt vanaf 2022 gekeken naar de verhouding inwoneraantallen als maatstaf. Hieronder laten we het financiële effect van de begroting WDW 2025 op bestaand beleid zien: Bedragen x € 1.000 Verdeelsleutel Personeel indexering conform nieuwe CAO Contractindex Rente schatkistbankieren ICT Overig Totaal effect begroting 2025 WDW bestaand beleid Zwembadpersoneel extern* Totaal mutatie bijdrage WDW
Wijchen 2025 212 1.437 75 -68 -111 -25 1.520
Druten 2025 -212 681 35 -32 -52 14 434
1.520
-569 -135
* Vanaf 2024 is het zwembadpersoneel overgegaan naar een commerciële partij die de exploitatie van het zwembad de Gelenberg verzorgt. Hierdoor vervalt de bijdrage buiten de sleutel voor Druten. Daarvoor in de plaats komt een bijdrage aan de betreffende commerciële partij.
In de begroting 2024 gingen we uit van een index van 4,2% in 2024 en 4,1% in 2025; op dit moment gaan we op basis van de vastgestelde CAO uit van 6% in 2024 en op basis van de septembercirculaire van 5,8% in 2025. Dit leidt tot een forse stijging van de bijdrage in 2025. Afhankelijk van de nog overeen te komen CAO 2025 kan dit nog bijgesteld worden. Resumerend betekent dit een voor 2025 een nadeel van € 434.000 op bestaand beleid. In onze begroting 2025 en verder is reeds in dekking voorzien voor € 287.750. De kosten voor het zwembadpersoneel ad € 569.000 vervallen in 2025, daarvoor in de plaats komt een bijdrage aan Optisport.
Perspectiefnota 2024
Pagina 28
Jaarlijks wordt in de Perspectiefnota rekening gehouden met de jaarschijven voor de bijdrage aan de WDW vanuit de laatste begroting. In de meerjarenbegroting 2024 van de WDW is onvoldoende rekening gehouden met de indexering voor jaarschijf 2027. Dit is rechtgetrokken met de meerjarenbegroting 2025 van de WDW. Hierin is de septembercirculaire verwerkt. Daardoor geeft de mutatie op de jaarschijven 2027 en 2028 voor de WDW in deze Perspectiefnota nu een negatiever beeld. Formatie WDW 2025 De wereld om ons heen verandert continue. Allerlei maatschappelijke ontwikkelingen veranderen onze dienstverlening en de omgang van inwoners en bedrijven met de gemeente. Dit zorgt ervoor dat er telkens nieuwe vragen op ons af komen en dat er een grotere vraag naar onze dienstverlening ontstaat. Bijvoorbeeld in relatie tot nieuwe bestuurlijke ambities. Maar ook bijvoorbeeld door ontwikkelingen als de dubbele vergrijzing, de extra woningbouw die zich door vertaalt in andere diensten, de toenemende inzet op ondermijning en veiligheid, de veranderingen in de evenementenbranche en de paspoortpiek die een groter beroep doen op onze dienstverlening. Dienstverlening komt vanuit diverse perspectieven naar voren als belangrijk aandachtspunt. Vanuit het Coalitieprogramma, Toekomstvisie Druten2040 en vanuit het Actieplan ‘Doorontwikkeling WDW’.
Als nieuw beleid stellen we onderstaande onderwerpen voor: Onderwerp Beleidsadviseur Evenementen en Vergunningen
Fte 1
Beleidsadviseur OOV
1
Bedrag Toelichting € 100.000 Binnen de WDW is er geen tactische, beleidsmatige capaciteit beschikbaar voor evenementen en vergunningen. Hierdoor worden uitvoerende medewerkers structureel overbevraagd en het leidt tot inefficiëntie, geen goede (beleidsmatige) keuzes en uitval. Er spelen veel ontwikkelingen in de evenementenbranche waardoor er telkens nieuwe vragen komen. Denk bijvoorbeeld aan de toekomstbestendigheid van kermissen en het belang van nieuwe toekomstbestendige evenementen in de kernen om de sociale cohesie te blijven bevorderen. En de ambitie vanuit Toekomstvisie Druten 2040 om te investeren in recreatie en toerisme en elkaar te blijven ontmoeten. Hierbij speelt de ontwikkeling dat de organisatiekracht steeds meer afneemt in de kernen. Daarnaast zijn we soms als gemeente zelf de organisator van evenementen. Ook hier merken we een toename in vragen, regels en vereisten, evenals vragen hoe we dit het beste in de toekomst kunnen organiseren. Dit betekent ook goede (beleidsmatige) keuzes kunnen maken in de gemeente Druten en ook kritisch te zijn naar nieuwe vragen in verhouding tot bestaande evenementen. Daarnaast is er de noodzaak om vergunningen en processen te vereenvoudigen en aanpalend beleid en knelpunten zoals APV, uitstallingen, fietsparkeren, wegsleepverordening e.d. op te kunnen pakken. Voor al deze vraagstukken is beleidsmatige capaciteit nodig.
€ 100.000 De uitvoering van de prioriteiten van het vastgesteld Integraal Veiligheidsplan staat onder druk. Hierin is vermeld dat als de middelen of capaciteit niet meer toereikend zijn er een nieuw voorstel komt. Dit is nu de situatie. Op dit moment kunnen we niet meer voldoen aan de prioritering en wettelijke vereisten. Dit komt onder andere door: - Structurele overbelasting van het team Openbare Orde en Veiligheid - Meer individuele casussen waar veel capaciteit voor ingezet moet worden - Nieuwe wettelijke vereisten zoals aanpak mensenhandel en cameratoezicht - Nieuwe vragen zoals bondgenoten en jongerenaanpak Door overbelasting worden we een onbetrouwbare partner (zowel intern als extern in het gebied Tweestromenland en regio Gelderland-Zuid) en kunnen we niet langer het gewenste
Perspectiefnota 2024
Pagina 29
kwaliteitsniveau waarborgen. Hiervoor is extra capaciteit binnen team OOV nodig. Beheerder IBOR
1
Wijkbeheer van 6 naar 5 fte
-1
Burgerzaken
1,6
Dekking leges reisdocumenten TOTAAL Effect Wijchen Effect Druten
3,6
€ 100.000 In het team Ruimtelijk beheer is de formatie niet meer toereikend voor de taken. De laatste jaren is het areaal toegenomen en de omvang van de werkzaamheden door intensievere inwonersparticipatie en het in eigen beheer uitvoeren van onderhoudsprojecten. Om de extra werkzaamheden goed op te kunnen vangen, is uitbreiding gewenst. Dit kunnen we gedeeltelijk opvangen door te besparen op wijkbeheer. Deze uitzetting is onlosmakelijk verbonden met de uitzetting Wijkbeheer van 6 naar 5 fte, zie hieronder. -€ 80.000 Een wijkbeheerder Druten gaat met pensioen. Voorgesteld wordt deze niet één op één te vervangen, maar een bestaande fte voor Wijchen voor 1/3 in te zetten op Druten. Dat leidt voor Wijchen en Druten tot een besparing buiten de sleutel. Deze uitzetting is onlosmakelijk verbonden met de uitzetting Beheerder IBOR, zie hierboven. € 115.000 Vanaf 2024 stijgt het aantal reisdocumenten aanvragen landelijk. Voor de WDW gaat het aantal van gemiddeld 3.500 per jaar naar gemiddeld 12.000 per jaar. In 2014 is de geldigheid van reisdocumenten nl. verlengd van 5 jaar naar 10 jaar. Deze 10 jaar is in 2024 verstreken, wat betekent dat een groot deel van de inwoners in de periode 2024 tot en met 2028 hun reisdocumenten moet verlengen. Dit betekent jaarlijks twee tot drie keer meer aanvragen van reisdocumenten en even zo veel afhalers aan de balie/receptie.
Om dit en de impact van andere ontwikkelingen goed in beeld te brengen heeft de WDW een onderzoek uitgevoerd. Op basis hiervan is er een korte en middellange termijnvisie en plan van aanpak voor de teams ontwikkeld. Om de extra werkzaamheden goed op te kunnen vangen, is uitbreiding gewenst. Dit kunnen we opvangen door de extra legesopbrengsten, zie onderstaande regel. -€ 115.000 De extra aanvragen reisdocumenten leiden tot meer inkomsten binnen de gemeenten. De formatiekosten kunnen hieruit worden opgevangen. € 220.000 € 178.000 € 42.000
Omdat de vertrekkende wijkbeheerder buiten de sleutel voor Druten is opgenomen, is het financieel effect voor Druten relatief beperkter dan voor Wijchen.
Munitax In 2023 en 2024 heeft Munitax een begrotingswijziging doorgevoerd vanwege de explosieve stijging van het aantal bezwaarschriften. Met de extra inzet van personeel heeft Munitax de afhandeling van de bezwaarschriften grotendeels in 2023 af kunnen ronden. De kosten 2023 zijn daarbij (ruim) binnen die begrotingswijziging gerealiseerd, waarmee € 672k over 2023 is teruggevloeid naar de gemeenten. Hoewel het aantal bezwaarschriften in 2024 beduidend lager is dan in 2023, verwacht Munitax vooralsnog het extra aangevraagde budget nodig te hebben. Vooral omdat het aantal beroepsschriften, volgend uit afgewezen bezwaarschriften, nu ook behoorlijk is toegenomen. De inzet verschuift zich daarmee in van de afhandeling van bezwaarschriften, naar de afhandeling van beroepsschriften. Dit leidt ertoe dat Munitax nu inschat ook voor 2025 incidenteel extra inzet nodig te hebben. Voor 2026 en verder gaan we er vanuit dat het niveau van bezwaar- en beroepsschriften weer genormaliseerd is. Voor 2024 verwacht Munitax op dit moment wel een voordeel op de proceskostenvergoedingen (vergoeding voor gegronde bezwaarschriften). Begin 2024 is de benchmark in opdracht van Munitax afgerond. In die benchmark is Munitax getoetst op kwaliteit en kosten en vergeleken met andere belastingsamenwerkingen.
Er wordt bezien in hoeverre de benchmark aanleiding geeft de belastingsamenwerking in deze vorm tegen het licht te houden. Munitax gaat met de deelnemende gemeenten in 2024
Perspectiefnota 2024
Pagina 30
verder het gesprek aan over het optimaliseren van onze belastingoplegging. x € 1.000
2024
2025
2026
2027
2028
Mutatie structureel
0
-150
-150
-150
-150
Mutatie incidenteel
22
-150
0
0
0
Op basis van de eerste kwartaalrapportage verwachten we de bijdrage in 2024 te kunnen verlagen. In 2025 verwachten we incidenteel extra kosten i.v.m. de afhandeling van de extra beroepsschriften. Daarnaast verwachten we structureel een uitzetting op de bijdrage van Munitax i.v.m. gestegen personeels- en automatiseringskosten.
Perspectiefnota 2024
Pagina 31
Hoofdstuk 4. Ombuigingen 2024 Druten 4.1. Ombuigingen proces Het proces van de ombuigingen loopt parallel aan het proces van de perspectiefnota 2024. In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de verschillende sporen en opties waarbij wordt aangegeven welke incidentele- of structurele middelen zijn opgehaald die kunnen leiden tot financiële ombuigingen. De keuzes om het wel of niet te doen zijn met name politieke keuzes, waarbij ook de grenzen aangegeven moeten worden om een vervolganalyse te kunnen uitvoeren, zodat de impact voor beleid en financiën concreet wordt. In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in het proces van Ombuigingen. Dit proces is het gevolg van de uitkomsten van de meerjarenbegroting 2024-2027 waar de tekorten incidenteel zijn omgebogen door de inzet van de algemene reserves (afgerond € 5 mln.). Om de inzet van de algemene reserves zo laag mogelijk te houden en om te zorgen voor robuust financieel beheer, is een proces van Ombuigingen gestart. Hieronder nemen wij u mee in de resultaten. In het eerste kwartaal 2024 heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar een aantal sporen die hieronder zijn weergegeven. De sporen 1 en 5 zijn reeds financieel vertaald in deze perspectiefnota. Bij de overige sporen is dit nog afhankelijk van de te maken keuzes.
In de inleiding is tevens aangegeven dat mogelijke spooruitbreiding van ombuigingen op het gebied van taakstelling en bedrijfsvoering onvermijdelijk lijkt. In deze perspectiefnota is een eerste aanzet gegeven om te komen tot ombuigingen, waarbij uw raad reeds kaderstellend voor kan sorteren op mogelijk te maken ombuigingsrichtingen. Op 25 april jl. is er vanuit de ambtelijke organisatie met de raadswerkgroep een eerste overleg geweest om de ombuigingen 2024 Druten te bespreken. De sessie was in eerste instantie om de raadswerkgroep te informeren over de ombuigingen 2024 en de gelopen sporen met de bijbehorende financiële consequenties en keuzeopties. De raadswerkgroep is ook gevraagd om richting en suggesties mee te geven aan de ambtelijke organisatie op onderwerpen die belangrijk gevonden worden of onderwerpen die nader uitgezocht dienen te worden, zodat deze nog in het verdere traject meegenomen kunnen worden. De onderwerpen en huidige status die door de raadswerkgroep zijn meegegeven zijn als volgt: 1. Het gemeentehuis als sales/lease-back constructie (wordt onderzocht in hoeverre dit wel of niet mogelijk is); 2. De OZB verhoging afstemmen op regionaal gemiddelde (uitgangspunt 5,2% aangegeven) (verwerkt, zie pagina 13); 3. Benchmark Munitax waarbij we bestuurlijk op pad gaan richting BSR (overleggen vinden plaats); 4.
Portier “Parkeerhuis” ook in relatie met parkeernorm en mogelijke kosten exploitatie Parkeerhuis (exploitatie Parkeerhuis) ; 5. Bezuinigingen in investeringen in sociale basis niet verstandig? (vraag); 6. Plankostenscan strakker hanteren (wordt onderzocht); 7. Inflatiecorrectie op 0% zetten (mogelijke methode); 8. Out of the box effecten ook na 2027 (zie bijlage, nog onderzoeken). Het verdere verloop van het proces zal via de lijn MT, College en Raad zijn. Na vaststelling perspectiefnota zullen we enkele sporen verder moeten uitdiepen. Richting de meerjarenbegroting zal er waarschijnlijk nog een sessie met de afvaardiging van de raad plaatsvinden. Er wordt verwezen naar bijlagen. Deze zijn opvraagbaar bij de griffie. In onderstaande tabel worden de sporen en de financiële impact weergegeven.
Perspectiefnota 2024
Pagina 32
•
Groen is verwerkt in de perspectiefnota
4.2. Spoor 1: Financiële ruimte zonder beleidsconsequenties Financiële ruimte die zonder beleidsconsequenties kan worden ingeboekt als gevolg van voorzichtig begroten. Structureel kunnen we € 182.000 direct inboeken. In 2024 incidenteel € 120.000 en in 2025 en 2026 incidenteel € 25.000 aan programmagelden.
Perspectiefnota 2024
Pagina 33
Prg.
Nr.
Onderwerp
4
1
Volwasseneneducatie
Aframen
Ombuiging
Politiek / Toelichting financieel adviseur/budgethouder maatschappeli jke impact
1.000 aframen
Laag Gaat om financiering van publieksacties ter bestrijding laageletterdheid in de Week van Lezen en Schrijven
5 5
2 Sportclubs 3 Sportcomplexen
750 aframen 2.250 aframen
5 5
4 Overige kunst 5 Volksfeesten
1.000 aframen -2.000 aframen
Laag Laag Erfpachtcanon verhogen naar reëel niveau miv 2025. Is <10jr niet verhoogd Laag contract KIOR onderhoud op basis van realisatie 2k opbrengst aframen
6 6 6 6 6 6 6 6
6 Lokale Toegangspoort 7 P-wet BUIG 8 BBZ Bedrijfskapitaal NIEUW 9 BBZ Bedrijfskapitaal NIEUW 10 Bijzondere Bijstandsverlening 11 Bijzondere Bijstandsverlening 12 Bijzondere Bijstandsverlening 13 Bijzondere Bijstandsverlening
4.500 aframen 2.000 aframen 1.000 aframen 2.500 aframen 1.891 aframen 1.200 aframen 5.000 aframen 2.808 aframen
Laag verwijsindex stopt waarschijnlijk Laag budgetruimte Laag budgetruimte bij externe onderzoeken Laag betreft IMK advisering budgetruimte Laag geen uitgaven afgelopen drie jaar Laag geen uitgaven afgelopen drie jaar Laag verhoging obv realisatie afgelopen jaren Laag budgetruimte obv gemiddelde afgelopen jaren
6
14 Wtcg en CER
6.159 aframen
Laag misschien naar 45K, voorlopig op 50K aangehouden
6 6 6 6 2 2 2
15 BBZ Levensonderhoud OUD 16 Reïntegratie & participatie 17 WMO woonvoorzieningen 18 Huishoudelijke Verzorging Natura 19 Gladheidbestrijding 20 Wegen, straten en pleinen 21 Wegen, straten en pleinen
22.660 aframen 2.161 aframen 629 aframen 8.323 aframen 1.000 aframen 2.500 aframen 60.000 aframen incidenteel
2
22 Wegen, straten en pleinen
PM
2
23 Wegen, straten en pleinen
PM
2
24 Wegen, straten en pleinen 26 Kadastrale informatie 27 Algemeen - Economische ontwikkeling 28 Algemeen - Economische ontwikkeling
4.673 aframen 5.500 aframen 35.000 aframen incidenteel 25.000 aframen incidenteel
5 6 7 7 7 0
29 D n Bogerd 30 Wijkvoorziening de Doorkijk 31 Energietransitie 32 Energietransitie 33 Ongediertebestrijding 34 Baten en lasten secr.leges Burgerzaken
3.500 bijramen 10.000 aframen 4.000 aframen -3.300 aframen -8.000 aframen 8.000 aframen
Laag geen instroom meer mogelijk in oude BBZ Laag budgetruimte Laag budgetruimte Laag op basis van realisatie eerdere jaren Laag op basis van realisatie Laag op basis van realisatie Midden Verkeerd begroot en dient naar gebiedsinrichting verkeer te worden overgeboekt . Het betreft aanpassing Kerkstraat en aantal oversteekplaatsen PPN23 (incidenteel programmamiddelen) Midden Kwaliteitsniveau levert mogelijk een bezuiniging op maar moet verder onderzocht worden en schadeclaims zullen toenemen Midden Kwaliteitsniveau levert mogelijk een bezuiniging op maar moet verder onderzocht worden en schadeclaims zullen toenemen Laag Aframen en is niet benodigd laag op basis van realisatie Laag € 35K incidenteel te bezuinigen ivm geen actuele onderzoeksvraag Laag op basis van realisatie (ophoging ivm collegeprogramma € 75K Economische Visie + Toerisme t/m 2026 incidenteel) Laag is renteopbrengt Laag op basis van huidge cijfers 10k aframen Laag met index hoger Laag Laag Laag gemiddelde kosten afgelopen 5 jaar is 4.840 dus hier kan mogelijk een besparing plaatsvinden
8
35 Leges bouwvergunningen
50.000 bijramen
0
36 Commissie bezwaar en beroep AWB
200 aframen
Laag gelet op realisatie afgelopen jaren, zou een verlaging van het budget mogelijk moeten zijn.
0
37 Commissie bezwaar en beroep AWB
2.000 aframen
0
38 Commissie ombudsman
200 aframen
Laag gelet op realisatie afgelopen jaren, zou een verlaging van het budget mogelijk moeten zijn. Laag gelet op realisatie afgelopen jaren, zou een verlaging van het budget mogelijk moeten zijn.
0
39 Gemeentehuis
200 aframen
Laag gelet op realisatie afgelopen jaren, zou een verlaging van het budget mogelijk moeten zijn.
0
40 Gemeentehuis
400 aframen
Laag gelet op realisatie afgelopen jaren, zou een verlaging van het budget mogelijk moeten zijn.
0
41 Rente
30.000 bijramen
0 0 5 1
42 Invordering belastingen 43 Invordering belastingen 44 Algemeen - Sportaccommodaties 45 Veiligheidsbeleid en preventie
1.205 bijramen 1.288 bijramen 100 bijramen 5.000 bijramen
3 3
TOTAAL LUCHT
Laag inkomsten fluctereren sterk
Laag rente SKB structureel ramen ( 1 mln. tegen 3%)
Laag geen kosten afgelopen drie jaar Laag geen kosten afgelopen drie jaar Laag geen kosten afgelopen drie jaar Laag structureel budget zit beperkte ruimte in, ophoging Perspectiefnota 2024 ivm collegeprogramma Pagina 34
302.297
4.3. Spoor 2: Takendiscussie beleid inclusief herbeoordeling coalitieakkoord. Door de organisatie is voor ca. € 1.035.000 aan mogelijke besparingsmogelijkheden aangedragen. Ook is een aantal knoppen als pm benoemd. Hierin zijn mogelijke keuzes te maken. In bijlage 1 is aangegeven welke onderwerpen het betreft, de mogelijke range, de politiek/maatschappelijke impact en een toelichting met argumenten voor en tegen. Op te vragen bijlage 1
4.4. Spoor 3 Vastgoed Eventuele verkoop van verhuurde woningen en het afstoten van garageboxen in eigendom dient nog verder te worden geanalyseerd en financieel inzichtelijk te worden gemaakt.
4.5. Spoor 4 Extra inkomsten Extra inkomsten zoals leges, OZB, overige inkomsten zijn reeds meegenomen in spoor 2. Voor 1% extra OZB-verhoging levert dit circa € 50.000 structureel op. N.B. De herberekening van de OZB in combinatie met Munitax heeft plaatsgevonden met diverse scenario’s.
4.6. Spoor 5: Herbeoordeling investeringskredieten De kredieten uit het collegeprogramma zijn al eerder kritisch beoordeeld op de hoogte van het investeringsbedrag en met name het realiteitsgehalte van de fasering hiervan. Alle overige investeringskredieten zijn herbeoordeeld waardoor een fors aantal investeringen qua fasering een jaar opgeschoven worden en dus voor het eerst in 2025 of 2026 tot afschrijving leidt. Dit levert in 2024 incidenteel € 308.000 op en in 2025 incidenteel € 59.000. Het afsluiten van twee kredieten bij de jaarrekening 2023 met een forse onderuitnutting levert vanaf 2026 structureel € 36.000 op. Op te vragen bijlage 2
4.7. Spoor 6: Kosten Munitax De kosten van Munitax kunnen doorbelast worden naar de heffing riool en Afval, OZB. Meerkosten toerekenen aan riool/afval betekent een lastenstijging voor de burger en zou een maximaal structureel voordeel opleveren van ongeveer € 300.000. De hoogte is afhankelijk van de keuze en/of welk percentage je door wilt berekenen in de tarieven (politieke keuze).
4.8. Spoor 7: Out of the box. Er zijn besparingen mogelijk maar daarvoor dient er eerst een politieke keuze te worden gemaakt om een verdere analyse en (financiële) impact te kunnen bepalen. Op te vragen bijlage 3
Perspectiefnota 2024
Pagina 35
Hoofdstuk 5. Financiële effecten incidenteel en structureel Op deze en volgende pagina’s treft u de tabel “Eenmalige bijstellingen 2024” en “Structurele effecten/ doorwerkingen” aan, waarin tevens het exploitatiesaldo 2024 wordt gepresenteerd. (bedragen in € /-= nadelig)
Pag. nr.
Incidentele dekkingsmid delen 10.000
Tabel incidentele bijstellingen 2024 Beginstand saldo eenmalige middelen (na bestedingsplan en amendementen begroting 2024) Incidentele voor/nadelen Perspectiefnota 2024
5 5
Effecten uit eerdere Raadsbesluiten Totaalbedrag overheveling restantbudgetten storten in Algemene reserve Resultaat rekening 2023 (concept)
-1.231.304 1.915.394
Bestaand beleid Programma 0 Bestuur en ondersteuning
18 18 18 18 19
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Afboeking boekwaarde zwembad en sporthal Heuvelverwerking in 2023 i.p.v. 2024 Lagere onttrekking algemene reserve Frictiekosten zwembad Dekking frictiekosten uit reserve Dotatie aan reserve frictiekosten personeel zwembad Ruilovereenkomst gronden (molen De Drie Waaien)
454.428 -454.428 -94.000 94.000 -100.000 -30.925
19 19 19
Programma 6 Sociaal Domein Centrumgemeentemiddelen BW/MO Kosten BW/MO Wmo woningaanpassing
146.766 -146.766 -130.000
26 19 19
Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Uitkering GGD over 2023 Second opinion beroep omgevingsvergunning Kaliwaal Uitkering GR MARN
24.936 -29.250 38.000
20 20 20 20
Programma 8 Wonen en Bouwen Opbrengst leges structuur- en bestemmingsplannen Meeropbrengst leges bouwvergunningen Eindresultaat Druten-Oost/Tichellande Storting resultaat Druten-Oost/Tichellande in reserve grondbedrijf
-35.000 335.000 50.000 -50.000
18
Nieuw beleid (Keuze) 23 23
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Uitbreiding politiepost gemeentehuis Druten Arbo aanpassingen gemeentewerf (nieuw beleid, maar geen keuze)
-49.000 -120.000
23 23
Programma 2 Verkeer en vervoer Onderzoek verkeersveiligheid Mr Van Coothstraat en de Ruijterstraat Vervanging Led-installatie Raadhuisstraat
-15.000 -15.000
23 23 24 15
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Subsidie LTC De Gelenberg padelbaan Speeltuin Lindenpad Deest Actualisatie groenbeleidsplan Instellen voorziening Natuur en biodiversiteit
-37.000 -5.000 -30.000 -204.500
24 24 24
Programma 7 Gezondheid en Milieu Subsidie Rijk geluid Kosten geluidsonderzoek Regionaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie
5.400 -5.400 -10.000
Totaal eenmalige middelen Perspectiefnota 2024
281.351
Perspectiefnota 2024
Pagina 36
(bedragen in € /-= nadelig) Pag. Structurele doorwerkingen nr. 5
5 5 6 6 6
6 6 6 6 7 7 7
7
2024
2025
2026
2027
Structureel saldo na bestemming (na doorrekening fin.uitgangspunten) 321.753 saldo 2024: € 321.753 (incl.investerings/bestedingsplan en amendement)
237.978
-2.095.949
-433.872
-254.597
O
Effecten uit eerdere Raadsbesluiten Kapitaallasten vervanging audiovisuele installatie raadzaal (NJN2023) Kapitaallasten verhoging krediet gemeentewerf (NJN2023) Arbeidsmarktbeleid "Klaar voor nieuwe kansen" Beleidsplan IBOR 2025 t/m 2028 Gunning contract accountant
-31.100
-504.410
-627.322
-31.100
-371.975 -15.050 -1.950 -308.000 15.225 -62.200
-15.050 -1.950 -373.000 -52.210 -62.200
-15.050 -1.950 -426.000 -122.122 -62.200
-706.187 -15.050 -1.950 -426.000 -200.987 -62.200
O O O O O
Bestaand beleid
-6.649
-468.637
-442.682
-491.716
-347.550
-34.131 -3.852
-28.000 -3.852
85.000 -49.000 -36.800
-28.000 -3.852 -7.000 -20.000 85.000 -49.000 -36.800
-28.000 -3.852 -7.000 -20.000 85.000 -49.000 -36.800
-28.000 -3.852 -7.000 -20.000 85.000 -49.000 -36.800
O O K O O O O
-4.000
-4.000
-4.000
-4.000
O
O O O O
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Dividenduitkering DAR Lagere opbrengst hondenbelasting Bordbusters/verkiezingsborden Organisatie verkiezingen Opbrengsten leges reisdocumenten Afdracht rijksleges reisdocumenten Formatie voor afwikkeling paspoortpiek (bijdrage WDW)
-20.000
Programma 1 Veiligheid Samenwerkingsovereenkomst Bevolkingszorg en crisiscommunicatie VRGZ
-4.000
2028 O/K *
7 7 7 8
Programma 2 Verkeer en vervoer Civiele werkzaamheden Rijdt Horssen (Centrumvisie Horssen) Vrijval kapitaallasten fietspad Tichellande/Gelenberg Aanpak Koningstraat Afferden samenvoegen kredieten vrijval Herinrichting Raadhuisstraat-gedeelte Hogestraat-Kasteelhof
-3.565 32.500 24.094 -10.075
-3.565 32.500 36.812 22.425
-3.565 32.500
-3.565 32.500
22.425
22.425
8 18
Programma 3 Economie Vervanging electriciteitsvoorziening Markt Toerisme, bijdrage TVAN (bureau Toerisme Veluwe Arnhem-Nijmegen)
-5.940 -28.000
-5.940
-5.940
-5.940
O K
8
Programma 4 Onderwijs Nieuwbouw VMBO Pax Christi College
pm
pm
O
8 9 9 9 9 9
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Budget schoolzwemmen Subsidie Openbare Bibliotheek Rivierenland Adviescommissie omgevingskwalitiet Extra ontsluiting Uivermeerjes vrijval incidentele midddelen Extra ontsluiting Uivermeertjes kapitaallasten Verlaging kapitaallasten krediet Molen Afferden
9 9 9 9 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 11 11 11 11 11 11
Programma 6 Sociaal Domein Vrijval budget kernenwethouders Voorlopig macrobudget 2024 Wet BUIG Aanpassing uitkeringen P-wet Loonkostensubsidies Kosten opvang ontheemden Oekraïne Rijksvergoeding opvang ontheemden Oekraïne Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) Bijdrage Regionaal OndersteuningsBureau/Regioprogramma jeugd Basis en specialistische jeugd Ggz Lokale vertaling hervormingsagenda en regioprogramma jeugd Jeugdbescherming en jeugdreclassering PGB jeugd Contractbeheer via bijdrage aan WDW Dekking contractbeheer uit bestaande jeugdmiddelen Wmo hulpmiddelen Meerkosten aanbesteding ambulante begeleiding Wmo Meerkosten indexering tarieven Wmo en jeugd vanaf 2025 Winstwaarschuwing kostenstijging Jeugd vanaf 2025 Noodfonds SUN Gelderland-Zuid Dekking noodfonds SUN Gelderland-Zuid
11 11 12
-4.131 -4.500 -10.485
-4.245 -4.500 -10.485 20.000 -3.185 650
-4.277 -4.500 -10.485
-4.500 -10.485
-4.500 -10.485
-3.185 650
-3.185 650
-3.185 650
20.000 347.000
20.000 350.000
353.500
357.000
-67.000 -5.500.000 5.500.000 -40.950 -43.650 -300.000 -140.667 -25.000 -34.000 -15.000 15.000 -70.000 -77.000 pm pm -10.000 10.000
-67.000
-67.000
-67.000
-40.950 -46.881 -300.000 -140.667 -25.000 -34.000 -15.000 15.000 -70.000 -77.000 pm pm -10.000 10.000
-40.950 -46.881 -300.000 -140.666 -25.000 -34.000
-40.950 -46.881 -300.000
-70.000 -77.000 pm pm -5.000 5.000
-70.000 -77.000 pm pm
Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Telemetriesysteem Dekking kapitaallasten telemetriesysteem uit rioolrecht
-10.750 10.750
-10.750 10.750
-10.750 10.750
-10.750 10.750
O O
Programma 8 Wonen en Bouwen Regionale urgentiecommissie
-7.967
-7.967
-7.967
-7.967
O
20.000 343.450 -183.000 -67.000 -4.300.000 4.300.000 -32.000 -300.000 422.000 -25.000 -34.000 -15.000 15.000 -70.000
-13.042 13.042
Perspectiefnota 2024
-25.000 -34.000
Pagina 37
O O O O O O O O O O O O K O O O O O O O O O O O O O
(bedragen in € /-= nadelig) Pag. Structurele doorwerkingen nr. Nieuw beleid (KEUZES)
2024
2025
2026
2027
2028 O/K *
119.900
41.635
-39.465
-76.365
-67.865
-59.000
-3.265 123.000 -9.500 -3.650 3.650 -59.000
-3.265 70.000 -14.600 -3.650 3.650 -59.000
-3.265 28.000 -9.500 -3.650 3.650 -59.000
-3.265 51.000 -14.600 -3.650 3.650 -59.000
K K K K K K
-13.500
-7.000 -13.500
-7.000 -13.500
-7.000 -13.500
-13.500
K K
22.500 -5.000
22.500 -5.000
22.500 -5.000
22.500 -5.000
K K
-29.000 29.000
-29.000 29.000
K K
13 13 14 15 15 15
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Aanpassing nutsvoorzieningen gemeentewerf/brandweerkazerne OZB opbrengsten (Continue) Monitoren klantsignalen Aanschaf applicatie ‘kostendekkendheid.nl’ Dekking applicatie uit leges Medewerker kabinetszaken
15 15
Programma 1 Veiligheid Veilig wonen decentrale bestuurders Bluswatervoorziening vergoeding
15 15
Programma 3 Economie Opbrengst Invoering toeristenbelasting Kosten invoering toeristenbelasting
15 15
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Jaarschijven uitvoeringplan Natuur en biodiversiteit Dekking kosten uitvoeringsplan via voorziening
-29.000 29.000
-29.000 29.000
-29.000 29.000
16 16
Programma 6 Sociaal Domein Kosten Noodopvanglokatie Scharenburg Inkomsten Noodopvanglokatie Scharenburg
-210.000 210.000
-114.000 114.000
-30.000 30.000
16 16 16 16 16 16 16 17
Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Vervanging riolering Raadhuisstraat en afbouwen watersysteem Dr West Dekking vervanging riolering uit roolrecht Vergoeding regeling Single Use Plastic 53.400 Kosten inhuur participatieprojecten -37.000 Opstellen afvalbakkenplan -15.000 Overheveling CDOKE middelen aan WDW voor formatie -144.000 Dekking uit beschikbare CDOKEE middelen 144.000 Regionale samenwerking Klimaatadaptatie
-35.920 35.920 53.400 -37.000
-35.920 35.920
53.400 -37.000
-35.920 35.920 53.400 -37.000
-23.000
-46.000
-46.000
-46.000
17 17 17 17
Programma 8 Wonen en Bouwen Vrjval kosten starterslening Cofinanciering verhuiscoach Hogere raming exploitatiebijdrage/bijdrage bovenwijkse voorzieningen Stortingen bijdragen bovenwijks in res.stadsuitleg van 50% naar 100%
20.000 -10.000 15.085 -15.085
20.000 -20.000 3.548 -3.548
20.000 -20.000 117.024 -117.024
574 -574
-400.000
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000
12 12 12 12 12
Nieuw beleid programmaoverstijgend (KEUZES) Programma overstijgend MJOP Openbare gebouwen storting in voorziening Extra storting in voorziening MJOP Instellen bestemmingsreserve MJOP Dekking uit algemene reserve Dekking uit bestemmingsreserve MJOP
-340.000 -60.000 -660.000 660.000
-340.000
-340.000
-390.000
-390.000
140.000
140.000
190.000
190.000
Gemeenschappelijke regelingen en vrijval stelposten Groene Metropool GGD DRAN MGR (module werkbedrijf) Dekking verhoging loonkostensubsidies Dekking Nieuw beschut werk via meicirculaire MGR (IRVN) VRGZ ODRN WDW (bijstelling begroting 2024 en conceptbegroting 2025) Exploitatiebijdrage Optisport subtotaal Bijdrage WDW Reeds in dekking voorzien begroting 2025 Formatie WDW 2025 nieuw MUNITAX
541.865
22.000
-299.189 -4.655 -70.290 122.782 -212.000 67.000 80.000 -22.000 -46.276 -60.225 135.000 -569.000 -434.000 287.750 -42.000 -300.000
-477.628 -397 -70.290 138.224 -273.000 66.000 86.000 -22.000 -48.391 -58.499 29.000 -569.000 -540.000 279.500 -42.000 -150.000
-871.187 689 -70.290 159.296 -292.000 66.000 93.000 -22.000 -50.232 -62.150 -468.000 -569.000 -1.037.000 285.500 -42.000 -150.000
-944.352 -1.817 O -70.290 O 198.620 O -120.000 O 66.000 O 93.000 O -22.000 O -64.585 O -62.780 O -735.000 O -569.000 O -1.304.000 O 285.500 O -42.000 O -150.000 O/K
Vrijval opgenomen stelposten (collegeprogramma en energie)
412.675
334.725
157.225
250.000
250.000
Ombuigingen Druten 2024 Financiele ruimte zonder beleidsconsequenties (struc.) spoor 1 Financiele ruimte zonder beleidsconsequenties (incid.) spoor 1 Heroverweging investeringskredieten (structureel) spoor 5 Heroverweging investeringskredieten (incidenteel) spoor 5
610.297 182.297 120.000
266.297 182.297 25.000
243.297 182.297 25.000 36.000
218.297 182.297
218.297 182.297
36.000
36.000
308.000
59.000
Financiële effecten meicirculaire 2024
676.000
216.000
635.000
473.000
427.000
Structureel saldo 2024 t/m 2028
1.832.066
-577.891
-2.881.837
-2.009.165
-1.875.254
Saldo eenmalige middelen 2024 (gedeeltelijk keuze) Overheveling inzet reserve exploitatiebegroting 2024 naar 2025 Inzet reserve exploitatiebegroting
281.351 -650.000
650.000 400.000
3.000.000
Saldo exploitatie 2024 t/m 2028
1.463.417
472.109
118.163
-2.009.165
-1.875.254
Inzet res. exploitatiebegroting
650.000
400.000
3.000.000
950.000
nvt
26 26 26 26 26 26 26 27 27 27 28 28 29 30
33 33 35 35
36
* (O)nvermijdelijk of Gedeeltelijke financiële (K)euze Rood= nog niet besloten
184.000 -3.000
-5.425 105.615 34.000 67.000 73.000
-16.000 286.000 -437.000 -151.000 0
Perspectiefnota 2024
K K K K K K K K K K K K K K
Pagina 38
K K K K K
K K K K K
Toelichting saldo begroting 2025: ¹Het nu weergegeven structurele saldo in 2025 komt tot stand na doorrekening van de reken-technische uitganspunten van de programmabegroting 2025 en de meerjarenschijven 2026-2028.
Hoofdstuk 6. Provinciaal toezicht 6.1 Algemeen In haar rol van financieel toezichthouder heeft de provincie Gelderland tot taak de financiële positie van de gemeente Druten te toetsen aan de op dit moment geldende wet- en regelgeving. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Ieder jaar besluit de provincie, op grond van artikel 203 van de Gemeentewet, voor 1 januari of de gemeente voor het komende begrotingsjaar onder repressief of preventief toezicht valt. Er is altijd sprake van repressief toezicht als aan de volgende voorwaarden is voldaan: •
De begroting is structureel en reëel in evenwicht. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht.
•
De jaarrekening en begroting zijn op tijd ingezonden. De jaarrekening vóór 15 juli van het jaar volgend op het verslagjaar en de begroting vóór 15 november van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar.
De begroting 2025 waarover uw raad in november een besluit neemt wordt gebaseerd op de komende septembercirculaire en geeft dan de meest actuele meerjarenraming weer.
6.2 Financiële ontwikkelingen Herijking gemeentefonds Vanaf 1 januari 2023 is het herverdeelmodel van het gemeentefonds volledig herzien. Het doel van het rijk is een stabiel verdeelmodel dat zoveel mogelijk aansluit bij de kosten van gemeenten. Een groeipad zorgt ervoor dat de gevolgen van de herziening beperkt blijven. Tot en met 2027 blijven de financiële gevolgen beperkt tot maximaal € 37,50 per inwoner. Dit geldt voor alle gemeenten, Daarbij maakt het niet uit of de gemeenten voordeel of nadeel heeft van het nieuwe verdeelmodel. Druten heeft een nadeel van het nieuwe verdeelmodel en in onze berekening van het gemeentefonds is rekening gehouden met het maximale bedrag van € 37,50 per inwoner. Voor Druten is het nadeel van de herverdeling groter dan € 37,50 per inwoner. We gaan dit risico expliciet benoemen in de paragraaf weerstandsvermogen bij de begroting 2025 want het nieuw verdeelmodel is geen eindstation en zal continu onderhoud vragen. Het rijk evalueert en beoordeelt het verdeelmodel of het nog beter kan. Het Rijk is van plan de evaluatie in 2024 af te ronden. In de meicirculaire van 2025 leest u hier dan meer over. Notitie incidenteel structureel In de notitie incidenteel/structureel van de VNG is een nieuwe maatregel aangekondigd. Dankzij deze maatregel kunnen gemeenten vanaf 2024 reserves en overschotten inzetten voor het dekken van structurele lasten.
Hierdoor kunnen gemeenten vanaf volgend jaar het surplus in de algemene reserve (de reserve waar geen bestemming aan is gegeven) aanwenden voor het dekken van structurele exploitatielasten. Van dit vrij besteedbare deel, het surplus, mogen gemeenten 10% inzetten voor structurele lasten. Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. De solvabiliteit geeft aan welk deel van onze bezittingen is betaald met spaargeld. In vaktermen is dat het eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen. Dit deel wordt dan tot ‘structurele baat’ bestempeld. Ook moet het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder (de provincie) voldoende zijn, gebaseerd op een
Perspectiefnota 2024
Pagina 39
adequate risico-inventarisatie. Het is aan gemeenten zelf of ze hun reserves daadwerkelijk inzetten. De maatregel is in werking getreden op 1 januari 2024. Begrotingsadvies VNG De VNG heeft in maart een begrotingsadvies 2025-2028 uitgebracht. Dit advies was op hoofdlijnen: • Bereid ombuigingen voor waartoe in uw gemeente besloten zal worden indien de korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of verzacht. Breng deze zo goed mogelijk in kaart, maar zet ze nog niet in gang. • Presenteer deze gevolgen financieel én inhoudelijk zo scherp mogelijk.
Hoofdstuk 7. Collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit“ 7.1. Voortgangsrapportage lijst van 100 Afgelopen april heeft u een informatienota ontvangen over de “” Lijst van 100” status uitvoering collegeprogramma. Derhalve hebben we deze uitvraag niet opnieuw gedaan, maar verwijzen we u naar deze recente informatie over de uitvoering van het collegeprogramma.
7.2 Vrijval stelposten In de begroting 2024-2027 zijn een aantal stelposten opgenomen. Dit betreft een stelpost voor o.a. dekking van nog financieel uit te werken items uit het collegeprogramma. Daarnaast is stelpost van structureel € 100.000 opgenomen ter dekking van de naar verwachting stijgende energieprijzen. Op dit moment zien we geen redenen meer om deze stelposten nog aan te houden. Derhalve stellen we voor om de opgenomen stelposten nu te laten vervallen en ten gunste te laten komen van de beschikbare middelen.
Perspectiefnota 2024
Pagina 40
Hoofdstuk 8. Resumé beslispunten Op basis van deze perspectiefnota dient de raad de volgende zaken te autoriseren: 1.
In te stemmen met de voorstellen en mutaties met betrekking tot de reserves en voorzieningen in 2024 als genoemd bij paragraaf 2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2024.
2.
Het bestemmen van het beschikbare saldo van de jaarrekening 2023 ad € 1.915.394 als dekkingsmiddel in deze perspectiefnota 2024.
3.
Na de bovenstaande mutaties resteert in 2024 (zie blz.36) een bedrag aan eenmalige middelen van € 281.351. Na de berekening van de structurele effecten resteert in 2024 een saldo aan structurele middelen van € 1.182.066 (zie blz.38). Daardoor komt het saldo voor de exploitatie 2024 uit op € 1.463.417 (eenmalig +/+ € 281.351, structureel +/+ € 1.182.066).
4.
De financiële consequenties van deze perspectiefnota 2024 muteren in de begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-2028 inclusief de mutaties in de reserves conform de overzichten op de pagina’s 2 en 35 t/m 37. Daartoe wordt de 2e begrotingswijziging 2024 vastgesteld.
5.
De ramingen vanaf het begrotingsjaar 2025 voor nieuw beleid en de keuzes bij bestaand beleid, opnemen in het investerings- en bestedingsplan van de conceptbegroting 2025 ter integrale afweging. De keuzes worden uitgewerkt en voorgelegd ter voorbereiding op de begrotingsbehandeling.
6.
Verwerken c.q. instemmen met de hieronder genoemde kredieten:
-
-
Instemmen met een aanvullend krediet van € 120.000 voor werkzaamheden de Rijdt te Horssen. Instemmen met het laten vervallen van het krediet Fietspad Tichellande –Gelenberg van € 500.000 Het samenvoegen van drie bestaande kredieten in Afferden tot één krediet van € 775.000. Het betreft de bestaande kredieten: Aanpak gedeelte Koningstraat Afferden, Trottoiraanpak Koningstraat Afferden en kruispunt Heemstraweg-Koningstraat uit het MUP. Instemmen met het verlagen van het bestaande krediet voor de herinrichting Raadhuisstraat van € 500.000 naar € 155.000. Instemmen met een krediet van € 72.750 voor de vervanging van de elektriciteitsvoorziening op de Markt; Instemmen met een krediet van € 49.000 voor extra ontsluiting Uivermeertjes Deest. Instemmen met het verlagen van het bestaande krediet voor voorzieningen terrein Molen De Drie Waaien met € 11.500 van € 55.500 naar € 45.000. Instemmen met een krediet van € 50.000 voor de aanschaf/implementatie van een telemetriesysteem Instemmen met een krediet van € 40.000 voor aanpassing nutsvoorzieningen brandweerkazerne/gemeentewerf. Instemmen met het verhogen van het bestaande krediet voor vervanging riolering Raadhuisstraat/afbouwen watersysteem Druten West met € 1.209.145 naar € 1.865.000.
7.
De budgetten uit de perspectiefnota ten behoeve van de uitvoering door de WDW ter beschikking te stellen aan de WDW.
8.
Het bestuur van de WDW te verzoeken invulling te geven aan de formatie waarvoor budgetten ter beschikking zijn gesteld.
Perspectiefnota 2024
Pagina 41