CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1: Concept perspectiefnota 2024

Raad openbaar Druten 4 juli 2024, gemeente drutenBij agendapunt: Perspectiefnota 202418.379 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Perspectiefnota 2024 concept 17 mei Perspectiefnota 2024

INHOUSOPGAVE

Blz.

INLEIDING

2

1. Financiële en beleidsmatige rapportage 1.1 Uitgangspunten 1.2 Financiële analyse – bestemming resultaat 2023 1.2.1 Resultaat jaarrekening 2023 1.2.2 Financiële verwerking reeds genomen raadsbesluiten 1.3 Structurele doorwerkingen 1.3.1 Bestaand beleid (structureel) 1.3.2 Nieuw beleid (structureel)

5 5 5 5 5 6 6 13

2. “2e “ Rapportage 2024 2.1 Eenmalige bijstellingen begroting 2024 2.1.1 Bestaand beleid (incidenteel) 2.1.2 Nieuw beleid (incidenteel) 2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2024

18 18 18 23 25

3. Gemeenschappelijke regelingen

26

4. Ombuigingen 2024 Druten 4.1 Ombuigingen proces 4.2 Spoor 1 Financiële ruimte zonder beleidsconsequenties 4.3.Spoor 2 Takendiscussie beleid inclusief herbeoordeling coalitieakkoord 4.4 Spoor 3 Vastgoed 4.5 Spoor 4 Extra inkomsten OZB 4.6 Spoor 5 Herbeoordeling investeringskredieten 4.7 Spoor 6 Kosten Munitax 4.8 Spoor 7 Voorstellen Out of the box

32 32 33 35 35 35 35 35 35

5. Financiële effecten incidenteel en structureel

36

6. Provinciaal toezicht 6.1 Algemeen 6.2 Financiële ontwikkelingen

39 39 39

7. Rapportage Collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit“ 7.1 Voortgangsrapportage “Lijst van 100” 7.2 Vrijval stelposten

40 40 40

8. Resumé beslispunten

41

Perspectiefnota 2024

Pagina 1

PERSPECTIEFNOTA 2024 Inleiding Hierbij bieden wij u de perspectiefnota 2024 aan. Deze perspectiefnota geeft inzicht in de financiële voortgang van de begroting 2024 en geeft een financiële doorkijk in de te maken keuzes voor deze collegeperiode. De structurele effecten van de afwijkingen in 2024 nemen we mee in de financiële kaderstelling voor de begroting 2025. De perspectiefnota 2024 vormt samen met het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” de basis voor de voorbereiding van de programmabegroting 2025-2028. De uitkomsten van de meicirculaire 2024 zijn verwerkt in deze perspectiefnota. Samen duurzaam vooruit Met de uitwerking van het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” heeft het college een nadere financiële invulling gegeven aan de ambities van de raad voor de huidige raadsperiode, waarbij de intentie blijft om het kwaliteitsniveau van de voorzieningen op peil te houden en infrastructurele knelpunten op te lossen. Daarnaast staat de gemeente voor een aantal grote opgaven als gevolg van landelijke, ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. De perspectiefnota 2024 geeft een actueel inzicht in de financiële stand van zaken van onze gemeente. Minder geld van het Rijk De bezuinigingen op het gemeentefonds leiden tot dreigende structurele tekorten bij bijna alle gemeenten.

Als hier geen verandering in komt dan staat onze gemeente voor een aanzienlijke taak om doelstellingen om te buigen. Een kerntakendiscussie op bestaand beleid en een goede integrale afweging van nieuw beleid is dan ook nodig. Dit kan effect kunnen hebben op het huidige coalitieakkoord en raadsprogramma omdat onze huidige financiële positie hiertoe noodzaakt. Samenvatting financieel perspectief (bedragen in € /-= nadelig)

Samenvatting financieel perspectief 2024

2024

2025

Structureel saldo na bestemming (na doorrekening fin.uitgangspunten saldo 2024: € 321.753 (incl.investerings/bestedingsplan en amendement)

321.753 -31.100 -6.649 119.900 -400.000 541.865 610.297 676.000 1.832.066 281.351 -650.000

Effecten uit eerdere Raadsbesluiten Bestaand beleid Nieuw beleid Nieuw beleid programmaoverstijgend Gemeenschappelijke regelingen en vrijval stelposten Ombuigingen Druten 2024 Financiële effecten meicirculaire 2024 Saldo Saldo eenmalige middelen 2024 (gedeeltelijk keuze) Overheveling inzet reserve exploitatiebegroting 2024 naar 2025 * Inzet reserve exploitatiebegroting Saldo exploitatie 2024 t/m 2028

1.463.417

2026

2027

2028

237.978

-2.095.949

-433.872

-254.597

-371.975 -468.637 41.635 -200.000 -299.189 266.297 216.000 -577.891

-504.410 -442.682 -39.465 -200.000 -477.628 243.297 635.000 -2.881.837

-627.322 -491.716 -76.365 -200.000 -871.187 218.297 473.000 -2.009.165

-706.187 -347.550 -67.865 -200.000 -944.352 218.297 427.000 -1.875.254

650.000 400.000 472.109

3.000.000 118.163

-2.009.165

-1.875.254

950.000

nvt

Voorgestelde inzet reserve exploitatiebegroting * 1.050.000 3.000.000 Rood= nog niet besloten * Onder voorbehoud goedkeuring provincie overheveling inzet reserve exploitatiebegroting 2024 naar 2025

Naar aanleiding van de tekorten bij de meerjarenbegroting 2024-2027 is er een proces van Ombuigingen gestart. In het financieel perspectief voor 2025-2028 hebben we Ombuigingen zonder beleidsconsequenties en fasering van kredieten doorgevoerd. Ondanks deze ombuigingen is het geprognosticeerde begrotingssaldo voor de jaren 2025-2028 verslechterd ten opzichte van de meerjarenbegroting 2024-2027. Dit is het gevolg van onder andere uitzettingen bestaand beleid, CAO-verhogingen gemeenschappelijke regelingen en de CPI-index leveranciers (inflatie). Op dit moment is de problematiek van het financiële ravijnjaar (vanaf 2026) niet opgelost en bieden voornemens van het nieuwe kabinet ook geen oplossing. De beperkte groei van het gemeentefonds is onvoldoende om de autonome groei van bijvoorbeeld de zorgkosten af te dekken. Ook wordt de hoge inflatie van de afgelopen jaren niet voldoende gecompenseerd. De inzet van de VNG is dat het nieuwe kabinet de balans tussen taken van

Perspectiefnota 2024

Pagina 2

gemeenten en de benodigde middelen gaat herstellen. Zonder adequaat herstel van de balans tussen de door het rijk aan gemeenten beschikbare gestelde middelen en de uit te voeren taken heeft deze financiele onzekerheid een ongekend effect op de bestuurbaarheid van gemeenten en de kwaliteit van de voorzieningen in het bijzonder. Ook de effecten uit eerdere raadsbesluiten, autonome ontwikkelingen op bestaand beleid, nieuw beleid, vrijval stelposten en gemeenschappelijke regelingen hebben per saldo een negatief effect op de financiële uitkomsten van de meerjarenbegroting 2025-2028. Opdracht Het geprognosticeerde begrotingssaldo voor het jaar 2025-2028 laat voor nu een negatief beeld zien. Met deze uitkomst heeft het college de opdracht om een sluitende begroting 2025 aan de raad aan te bieden. Met de huidige wettelijke opgaaf en ambities is het niet mogelijk om het meerjarenperspectief sluitend te krijgen. - De gemeente Druten heeft beperkte financiële slagkracht om de ambities voor de komende jaren te realiseren.

In deze perspectiefnota hebben we puntsgewijs aangegeven of autonome ontwikkelingen op bestaand beleid of nieuw beleid een keuze betreft; - In de begroting 2024-2027 is besloten om tekorten gedeeltelijk om te buigen door de eenmalige inzet van een bestemmingsreserve exploitatietekorten (afgerond € 5 mln.) De inzet van de reserve is een tussenoplossing, waarbij via ombuigingen uiteindelijk een duurzaam financieel evenwicht tot stand moet worden gebracht. Mogelijke spooruitbreiding van ombuigingen op het gebied van taakstelling en bedrijfsvoering lijkt daarmee onvermijdelijk. In deze perspectiefnota is een eerste aanzet gegeven om te komen tot ombuigingen, waarbij uw raad reeds kaderstellend voor kan sorteren op mogelijk te maken ombuigingsrichtingen; - Inmiddels is duidelijk dat de geplande inzet van de bestemmingsreserve exploitatietekorten van € 650.000 in 2024 niet nodig is. Daartegenover zien we dat de (nog niet besloten) inzet voor de jaren 2025-2027 niet afdoende is. We zijn in overleg met de provincie of de beperkte inzet in 2024 van de bestemmingsreserve exploitatietekorten een mogelijkheid biedt om het structurele exploitatietekort voor 2025 af te dekken. Vooralsnog is uitgegaan dat dit wordt goedgekeurd en hebben we dit opgenomen in de begrote exploitatiesaldi over 2024 en 2025.

Toekomst Het college vindt dat een gezonde financiele positie een belangrijke randvoorwaarde is om ook in de komende jaren focus te kunnen houden op wat voor onze gemeente belangrijk is. Hoe de aanpassingen om tot een sluitende begroting te komen er mogelijk uit gaan zien is op dit moment niet helemaal duidelijk. Het traject tot een sluitende begroting 2025 wordt in aanloop naar de begroting van 2025 in beeld gebracht en verder uitgewerkt. Het vervolgtraject, om tot een structureel sluitende meerjarenbegroting vanaf 2026 en verder te komen, wordt de komende jaren nader uitgewerkt. In deze periode zal dan tevens bekend worden wat de ontwikkelingen zijn bij het rijk en welke impact dit heeft op alle gemeenten en in het bijzonder op die van de gemeente Druten. Druten, 11 juni 2024 Burgemeester en wethouders van Druten, de secretaris,

de burgemeester,

B.P.P Janssen

S.W.P.J. Sengers

Perspectiefnota 2024

Pagina 3

Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat een financiële rapportage van incidentele bijstellingen, eerder genomen raadsbesluiten en structurele doorwerkingen van zowel bestaand en voorgesteld nieuw beleid voor 2025 en verder. In hoofdstuk 2 treft u de “2e Rapportage 2024” aan waarin wij rapporteren over de eenmalige bijstellingen in de begroting 2024 voor zowel bestaand beleid alsook nieuw beleid, waarbij we u vragen om deze keuzes te bekrachtigen. In hoofdstuk 3 geven we de financiële impact van de ingediende begrotingen 2025 van de gemeenschappelijke regelingen weer. Hoofdstuk 4 bevat een samenvatting van de uitkomsten van het gelopen ombuigingsproces, waarbij beleidsarme onderdelen reeds meegenomen zijn in het geactualiseerde meerjarenperspectief. Aansluitend op de spelregels van de ‘Notitie reken technische uitgangspunten programmabegroting 2025-2028’ ziet u in hoofdstuk 5 een doorkijk naar de saldi van de geactualiseerde meerjarenbegroting. Het resumé vat de financiële beslispunten samen. Daaronder valt de bestemming van het saldo van de jaarrekening 2023 en ook de actuele structurele en eenmalige effecten.

Perspectiefnota 2024

Pagina 4

Hoofdstuk 1. Financiële en beleidsmatige rapportage 1.1 Uitgangspunten In de vergadering van 7 november 2023 stelde uw raad de begroting 2024, evenals de meerjarenraming 2025-2028 vast als uitgangspunt voor het financieel beleid. De financiële resultaten van de jaarrekening 2023 en de begroting 2024 bieden een actuele stand van zaken. Dat stelt ons in staat om beleidskeuzes, inzichten en budgetten voor de begroting 2024 en latere jaren bij te stellen. Daarbij hanteren wij de volgende regels: -

Het tot heden aanvaard beleid wordt voortgezet. Nieuw beleid voor 2024 en volgende jaren leggen wij afzonderlijk aan uw raad voor ter integrale afweging.

-

Wij houden rekening met de budgettaire gevolgen van ontwikkelingen en besluitvorming die zich tot en met medio april/mei 2024 hebben voorgedaan.

1.2 Financiële analyse – bestemming resultaat 2023 1.2.1 Resultaat jaarrekening 2023 Na de besluitvorming betreffende de najaarsnota 2023 voorzagen we voor de jaarrekening 2023 een positief saldo van € 1.586.210. Na besluitvorming door de raad, vloeit uit de jaarrekening 2023 een positief saldo voort van € 1.915.394, dit onder voorbehoud van de accountantscontrole. Dit saldo wordt in 2024 onttrokken aan de algemene reserve en ingebracht in deze perspectiefnota ten gunste van de eenmalige middelen 2024. Het verschil tussen de najaarsnota 2023 en het werkelijk exploitatie resultaat 2023 wordt onder andere verklaard door de budgetoverhevelingen 2023 naar 2024 ad € 1.231.304, waarvan u in de jaarrekening 2023 een nadere specificatie aantreft. In de jaarrekening worden de verschillen (groter dan € 20.000) tussen het saldo van de najaarsnota 2023 en de jaarrekening 2023 verder toegelicht. 1.2.2 Financiële verwerking al genomen raadsbesluiten Op deze plek stippen we de besluiten met gevolgen voor 2024 en verder uit de raadsvergaderingen kort aan. De mutaties verwerken we via deze perspectiefnota administratief in de begroting 2024 en verder. De door de raad vastgestelde begroting 2024 laat een positief begrotingssaldo zien van € 321.753 (na verwerking amendement WDW).

Effecten uit Najaarsnota 2023 en overige raadsbesluiten Navolgende besluiten zijn door de raad vastgesteld, waarvan de financiële consequenties nu verwerkt worden in de perspectiefnota 2024. Het betreft onderstaande items: Vervanging audiovisuele installatie raadzaal Bij de najaarsnota 2023 heeft u besloten een krediet van € 70.000 beschikbaar te stellen voor de aanschaf van de audiovisuele installatie. De structurele kapitaallasten van € 15.050 verwerken we via deze perspectiefnota. Verhoging krediet gemeentewerf Bij de najaarsnota 2023 heeft u besloten een aanvullend krediet van € 30.000 beschikbaar te stellen voor de aanpassingen aan de gemeentewerf. De structurele verhoging van de kapitaallasten met € 1.950 verwerken we via deze perspectiefnota.

Perspectiefnota 2024

Pagina 5

Arbeidsmarktbeleid “Klaar voor nieuwe kansen” In de raadsvergadering van 25 januari 2024 heeft uw gemeenteraad ingestemd met de beslisnota Arbeidsmarktbeleid ‘Klaar voor nieuwe kansen’. De financiële gevolgen van dit voorstel verwerken we. De mutaties t.o.v. de lopende begroting bedragen voor de jaren 2025 t/m 2027 resp. -308K, -373K en -426K. Bij de begroting 2024 waren deze bedragen onderdeel van de benoemde “te verwachten financiële ontwikkelingen” op het bestedingsplan bij de begroting 2024. Beleidsplan IBOR 2025-2028 In de raadsvergadering van 14 december 2023 is het IBOR-plan Druten vastgesteld. Hierin zijn de onderhoudsbudgetten geactualiseerd. Daarnaast zijn vervangingsbudgetten vastgesteld. De financiële effecten verwerken we in dit document. Gunning contract accountant In de raadsvergadering van 14 december 2023 heeft de gemeenteraad besloten tot gunning van de aanbesteding Accountantsdiensten voor de jaren 2024 t/m 2026 aan Flynth Audit B.V. De aanvullend benodigde bedragen voor 2024 van € 31.100 en vanaf 2025 van € 62.200 verwerken we nu als onontkoombare kostenuitzetting. Eenmalige restantbudgetten 2023 De raad stemde op 28 maart in om de restantbudgetten 2023 ter hoogte van € 1.231.304 over te hevelen naar 2024. Deze claims zijn vooralsnog ten laste van de algemene reserve gebracht.

Bij deze perspectiefnota 2024 wordt conform besluit dit bedrag weer toegevoegd aan de algemene reserve, dit ten laste van de eenmalige middelen 2024.

1.3 Structurele doorwerkingen en beleidsrapportages De hierna genoemde budgetten, gegroepeerd per programma, van de begroting 2024 en de volgende jaren behoeven structurele aanpassing. Daarnaast noemen we ook de relevante beleidsontwikkelingen per programma. 1.3.1 Bestaand beleid (structureel) Programma 0 bestuur en Ondersteuning Dividenduitkering DAR In de meerjarenbegroting van DAR is zichtbaar dat de financiële resultaten onder druk staan. Dit wordt met name veroorzaakt door marktontwikkelingen, ambities en risico's. In het strategisch bedrijfsplan dat DAR, met input van de regiogemeenten, maakt zal aandacht besteed worden aan herstel van de financiële resultaten. Gezien de huidige meerjarenraming is het noodzakelijk om de geraamde dividenduitkering in onze begroting te verlagen met afgerond € 34.000 in 2024 en € 28.000 voor de jaren daarna. Lagere opbrengt hondenbelasting Op grond van de 1e Munitax rapportage 2024 (stand per 1 maart 2024) worden de opbrengsten uit de hondenbelasting verlaagd met afgerond € 4.000. Bordbusters/verkiezingsborden Tot en met 2025 is rekening gehouden met voortzetting van het huidige beleid verkiezingsborden. Het contract loopt af in 2025. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 stellen we voor het huidige beleid te continueren en hiervoor jaarlijks € 7.000 als kostenuitzetting mee te nemen.

Organisatie verkiezingen De kosten voor het organiseren van verkiezingen zijn de laatste jaren fors gestegen. De stijging van de kosten wordt veroorzaakt door gestegen kosten van drukwerk, nieuwe aanbesteding Cycloon, huur stemlocaties en vergoedingen vrijwilligers. In 2024 en 2026 tot en met 2028 is de ingeschatte kostenuitzetting € 20.000 per jaar.

Perspectiefnota 2024

Pagina 6

Stijging verstrekkingen Reisdocumenten In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Deze tien jaar is in 2024 verstreken, wat betekent dat gemeenten vanaf 2024 de effecten merken van de nieuwe cyclus die is ontstaan door de invoering van de langere geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten. Volwassenen die tussen 2014 en 2018 een nieuw reisdocument hebben aangevraagd, komen vanaf 2024 een nieuw document aanvragen. Deze piek duurt tot 2029 en genereert een hogere opbrengt uit leges van € 85.000 tot en met 2028. De paspoortpiek resulteert ook in een hogere afdracht aan het Rijk van € 49.000. Om de fors hogere aantallen aanvragen te kunnen opvangen die voortkomen uit de paspoortpiek is extra formatie nodig ad € 36.800. Deze kosten kunnen tot en met 2028 gedekt worden uit de extra opbrengsten leges. Programma 1 Veiligheid Samenwerkingsovereenkomst Bevolkingszorg en crisiscommunicatie VRGZ Om te komen tot een toekomstbestendige Bevolkingszorg en crisiscommunicatie op bovengemeentelijk niveau is in de regio een Samenwerkingsovereenkomst Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie afgesloten. De samenwerkingsovereenkomst stelt de inzet van lokale functionarissen vast en geeft uniformiteit aan piket, bereikbaarheid en beschikbaarheid. De jaarlijkse meerkosten hiervan bedragen € 4.000.

We verhogen de bijdrage aan de WDW ter dekking van deze meerkosten. Programma 2 Verkeer en vervoer Gunning civiele werkzaamheden de Rijdt te Horssen In 2020 is de Centrumvisie Horssen vastgesteld en middels een participatieproces zijn we tot een Definitief Ontwerp (DO) gekomen. Het DO is omgezet naar een bestek met tekeningen en recent heeft de aanbesteding “Reconstructie Rijdt” plaatsgevonden. Naast het bestek werk zijn er nog diverse andere werkzaamheden wat resulteert in een tekort van € 120.000. Na de aanbesteding is dit definitief duidelijk geworden. We stellen u voor om een aanvullend krediet van € 120.000 beschikbaar te stellen en de uitzetting van de kapitaallasten met ingang van 2025 met € 3.565 als onvermijdelijke kostenuitzetting te verwerken. Fietspad Tichellande – Gelenberg In het coalitieakkoord is een onderzoek en de aanleg van een verlicht en veilig fietspad tussen nieuwbouwwijk Tichellande en het sportpark Gelenberg opgenomen met een investeringsbedrag van € 500.000. Uit het uitgevoerde onderzoek blijkt dat het niet nodig is om een extra fietsverbinding aan te leggen. Hierover bent u via een informatienota geïnformeerd. De opgenomen kapitaallasten voor deze investering kunnen vrijvallen.

Aanpak Koningstraat Afferden In het coalitieakkoord, hoofdlijnen van beleid Druten 2022-2026 “Ontwikkelen in huidig perspectief” en het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” zijn verschillende kredieten voor projecten in Afferden opgenomen. Daarnaast is via het Meerjaren UitvoeringsPlan (MUP) mobiliteit een krediet beschikbaar voor de aanpak kruispunt Van Heemstraweg/Koningstraat Afferden. In totaal is voor deze drie kredieten € 775.000 beschikbaar. We stellen voor deze drie kredieten voor deelprojecten in Afferden samen te voegen, het jaar van investering vast stellen op 2026 en de financiële gevolgen te verwerken. Het betreft de projecten: -voor het onderzoek van de gedeeltelijke aanpak van de Koningstraat (centrum); -voor het onderzoek doortrekken trottoir Koningstraat naar de Van Heemstraweg; -voor de aanpak van de Van Heemstraweg-kruispunt Koningstraat Afferden. Omdat deze projecten een zeer sterke samenhang hebben, voegen we ze samen tot een project. Met een gebundeld onderzoek en een inwonerparticipatieproces voor alle projecten in een keer, komt er ook een integraal advies over de mogelijkheden. Voor de aanpak Koningstraat Afferden en de trottoiraanpak Koningstraat zijn kredieten beschikbaar. Beide investeringen zijn geraamd op € 200.000, maar het jaar van de

Perspectiefnota 2024

Pagina 7

investering is respectievelijk 2025 en 2026. De start van de aanpak van de Van Heemstraweg-oversteekplaats Afferden stond voor 2024 op de planning. Door deze projecten samen te voegen en het jaar van investering op 2026 te zetten kan het onderzoek in een keer plaatvinden. Het onderzoek start in 2025. Bij de behandeling van de begroting 2026 dient er een ontwerp met raming beschikbaar te zijn om het projectbesluit te nemen met de daarbij horende financiële middelen. Na besluitvorming begroting 2026 kan de planvoorbereiding starten en de aanbesteding en start van de uitvoering gepland worden. De eerste afschrijving start dan in 2027, waardoor in 2025 en 2026 kapitaallasten vrijvallen van afgerond € 24.000 resp. € 37.000. Herinrichting Raadhuisstraat- gedeelte Hogestraat –Kasteelhof Eerder is via het collegeprogramma een krediet van € 500.000 beschikbaar gesteld voor de herinrichting van de Raadhuisstraat. Vooruitlopend op het plan Portier kan herinrichting van de Raadhuisstraat (gedeelte Hogestraat-Kasteelhof) worden uitgevoerd. Het ontwerp en de kostenraming geven aan dat er € 155.000 nodig is om het project te kunnen uitvoeren. We stellen voor het krediet in 2024 uit te voeren, zodat de kapitaalasten starten in 2025. De structurele vrijval van kapitaallasten, door verlaging van het krediet van € 500.000 naar € 155.000 van afgerond € 22.000, verwerken we.

Programma 3 Economie Vervanging elektriciteitsvoorziening Markt De elektrische installatie op de markt is storingsgevoelig en er ontstaan risicovolle situaties door kortsluiting. De installatie is daardoor vervroegd aan vervanging toe. De kosten verbonden aan deze werkzaamheden worden geraamd op € 72.750. De kapitaallasten verbonden aan deze investering bedragen € 5.940 op basis van lineaire afschrijving in 15 jaar tegen 1,5% rente. Het betreft een onvermijdelijke kostenuitzetting. Programma 4 Onderwijs Nieuwbouw VMBO Pax Christi College In januari 2024 heeft de raad ingestemd met doordecentralisatie van de onderwijshuisvestingsmiddelen voortgezet onderwijs om de vervroegde nieuwbouw van het VMBO van het Pax Christi College mogelijk te maken. Momenteel wordt gewerkt aan de overeenkomst tussen gemeente en het schoolbestuur @voCampus. De overeenkomst wordt in oktober 2024 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Conform het raadsbesluit is het de bedoeling om de overeenkomst per 1 januari 2024 in te laten gaan, met een voorfinanciering van het schoolbestuur van 3 jaar. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Budget schoolzwemmen Het college heeft in 2022 de beleidsnota Druten blijft zwemvaardig 2023-2026 vastgesteld. Op basis van de productenbegroting 2022 is het budget bepaald en vertaald in de begroting 2023-2026.

In dit budget zit een klokuurvergoeding voor de schoolzwemlessen. Deze klokuurvergoeding landde jaarlijks op de begrotingspost van zwembad De Gelenberg. Met de nieuwbouw en exploitatie van Sportcentrum De Gelenberg door Optisport, ontvangt zij nu deze klokuurvergoeding. Optisport is over deze klokuurvergoeding btw verschuldigd. Daarmee is de klokuurvergoeding voor de gemeente kostprijsverhogend. De btw is niet meegenomen in het budget schoolzwemmen. Subsidie Openbare Bibliotheek Rivierenland (OBR) We rapporteren dat de te verstrekken subsidie aan de OBR met ingang van 2024 met € 4.500 wordt verhoogd, conform de bestaande afspraken. Door stijging van het aantal inwoners en aanpassing van indexaties dient het geraamde bedrag bijgesteld te worden. We verwerken dit als onvermijdelijke kostenuitzetting.

Perspectiefnota 2024

Pagina 8

Adviescommissie omgevingskwaliteit Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de grondslag van de Welstands- en Monumentencommissie. De taken en bevoegdheden van de huidige monumentencommissie en de commissie voor welstand vervallen van rechtswege. Voor de advisering over omgevingskwaliteit, monumentale waarden en cultuurhistorie wordt een adviescommissie omgevingskwaliteit ingesteld. Dit betreft een wettelijke verplichting, de uitzetting is dus onontkoombaar Het huidige budget voorziet niet in de extra kosten van € 10.485 voor de bijdrage voor de nieuwe Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Extra ontsluiting Uivermeertjes De realisatie van een extra ontsluiting naar de Uivermeertjes Deest is eerder afgesproken. Het staat in het coalitieakkoord en het collegeprogramma. Hiervoor is in 2025 eenmalig € 20.000 opgenomen. Hiervoor moet een extra budget beschikbaar worden gemaakt. De nieuwe raming geeft aan dat voor de totaalinvestering € 49.000 nodig is (inclusief projectvoorbereiding). We stellen voor het eenmalig beschikbaar gestelde bedrag van € 20.000 vrij te laten vallen en een krediet van € 49.000 te voteren. We verwerken de kapitaallasten van € 3.185 in onze begroting (AFS 20 jaar, lineair, 1,5%). Krediet voorzieningen terrein Molen De Drie Waaien Voor de aanleg van onze eigen gemeentelijke voorzieningen is in 2023 een krediet beschikbaar gesteld van € 55.500.

De geplande aan te leggen voorzieningen zijn veranderd, onder ander door de grondvervuiling. We stellen voor om het krediet af te ramen naar € 45.000. De mutatie op de kapitaalasten, een vrijval van afgerond € 650 verwerken we. Programma 6 Sociaal Domein Budget kernenwethouders Het via het collegeprogramma beschikbaar gestelde budget voor de kernenwethouders 2024 t/m 2026 ter hoogte van € 35.000 wordt gedeeltelijk gebruikt om het budget voor de uitvoering van activiteiten voor Meerdoenertjes en het Buurtfonds via de Stichting MeerVoormekaar op te hogen van € 11.000 naar € 15.000 per jaar. Het beschikbare restantbedrag van het budget kernenwethouders van € 20.000 (€ 35.000 minus € 15.000) voor de jaren 2024 tot en met 2026 laten we vrijvallen. Nader voorlopig macrobudget 2024 Wet BUIG (Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten) In de begroting 2024 is een bedrag geraamd voor de rijksvergoeding wet BUIG ter hoogte van € 4.067.832. De voorlopige vergoeding voor 2024 is voor Druten naar boven bijgesteld met € 343.450 tot € 4.411.282. De positieve bijstelling van het nader voorlopige macrobudget is gebaseerd op de (landelijke) realisatiecijfers van vorig jaar en recente inschattingen van de conjuncturele situatie (nieuwe werkloosheidsverwachtingen) van het CPB.

We verwerken dit voor 2024 door het budget voor te verstrekken uitkeringen P-wet in 2024 te verhogen met € 183.000 naar € 4.470.000. Daarnaast is € 67.000 bestemd voor loonkostensubsidies. Dit bedrag betalen we door aan de uitvoerder hiervan, het Werkbedrijf Regio Rijk van Nijmegen. Op basis van de realisatiecijfers 2023 en de rapportage over de eerste maanden van 2024 zien we een stabilisatie van ons cliëntenbestand. Met deze aanpassingen ligt het aangepaste geraamde bedrag aan uitkeringen 2024 in lijn met de realisatie over 2023 en de huidige verwachtingen. Voor 2024 kan resumerend een bedrag van € 93.450 aan de beschikbare middelen worden toegevoegd. Voor 2025 en verder zijn de aantallen uitkeringsgerechtigden zoals deze zijn vastgesteld bij de rekentechnische uitgangspunten voor de begroting 2025 reeds doorgerekend en verwerkt in de saldi voor 2025 t/m 2028. Meerjarig betekent de hogere rijksvergoeding BUIG, onder aftrek van het bedrag voor de loonkostensubsidies, een voordeel van € 280.000, € 283.000, € 286.500 en € 290.000 voor de jaren 2025 t/m 2028. We verwerken dit voordeel via deze perspectiefnota.

Perspectiefnota 2024

Pagina 9

Opvang ontheemden Oekraïne op het schip aan de Veerdam De geschatte kosten voor deze opvang op jaarbasis bedragen € 5,5 miljoen. Op dit moment is een bedrag van € 1,2 miljoen opgenomen in de begroting. Het is noodzakelijk om de ramingen op het juiste niveau te brengen. De kosten worden afgedekt door de vergoeding van het Rijk. We verwerken dit dus budgettair neutraal. Aanpak Huiselijk geweld en Kindermishandeling (HGKM) Het lokale plan Huiselijk geweld en kindermishandeling(HGKM) is vastgesteld. We benutten de expertise van Sterker Sociaal Werk voor HGKM en complexe echtscheidingen, in lijn met de regionale visie. Elke gemeente heeft een aandachtsfunctionaris HGKM met kennis van complexe echtscheidingsproblematiek. Deze functie, ondergebracht bij Stichting Sterker, vereist constante kennisontwikkeling en regionale verbinding. Hiermee waarborgen we continuïteit in kennis en formatie. De kosten zijn tot en met 2024 incidenteel afgedekt. Nu vragen we de structureel benodigde middelen van € 40.950 te borgen en te verwerken. Bijdrage Regionaal OndersteuningsBureau /Regioprogramma jeugd Na vaststelling van de begroting 2024 Druten werd de hogere bijdrage aan het Regionaal ondersteuningsbureau bekend. Een deel daarvan werkt structureel door in 2025 e.v.

Ondertussen heeft het ROB ook een financiële vooruitblik 2025 gegeven over het Regioprogramma Jeugd, waar een index wordt toegepast van 7,3% op de personele lasten. Dit leidt tot een onvermijdelijke hogere bijdrage aan het ROB. Basis en specialistische jeugd Ggz Ondanks een stabiel aantal cliënten in Druten, stijgen de kosten van jeugd-ggz landelijk door langere behandelingen. Factoren zoals prestatiedruk, digitalisering en armoede spelen een rol. Het beïnvloeden van deze kosten is lastig door lopende behandelingen en groeiende vraag. Er is geen alternatief aanbod. Inzet op mentale weerbaarheid kan helpen. Verwacht wordt dat de kosten voor jeugd-ggz in Druten blijven stijgen. We voorzien een onontkoombare kostenuitzetting van € 300.000. Lokale vertaling hervormingsagenda jeugd en regioprogramma jeugd De hervormingsagenda en het regioprogramma jeugd zijn vastgesteld. Vanaf 2024 volgt de lokale vertaling. We moeten zelf ondersteuning bieden en investeren in een passend lokaal aanbod. Voor voortzetting van initiatieven uit 2023 en 2024 is vanaf 2025 onvoldoende budget. We herverdelen strategisch het beschikbare budget uit 2024 van € 422.223 voor de hervormingsagenda over de jaren 2025-2027. Zo behouden we een financiële basis en continueren we essentiële lokale jeugdvoorzieningen.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering Vanaf 2024 stijgen de tarieven voor Jeugdbescherming en jeugdreclassering (JBJR) flink. Dit komt door hogere loonkosten en de behoefte om aan de nieuwe, landelijke caseloadnorm te voldoen. Het verschil met de huidige tarieven is € 60 miljoen op landelijk niveau. Rijk en gemeenten delen de kosten. De begroting van 2023 wordt voortgezet. Door een verwachte daling bij de JBJR worden de kosten voor gemeenten beperkt. Er is een voordeel bij de inzet van JBJR. Door de landelijke stijging worden de JBJR-tarieven verhoogd. We verwerken de structurele kostenstijging van € 25.000 als onontkoombaar. Eventuele compensatie via het Rijk wordt bekend gemaakt en verrekend via de komende meicirculaire. PGB jeugd Op basis van de realisatie over 2023 en recente informatie van de Sociale Verzekeringsbank over 2024 passen we het geraamde bedrag voor PGB’s jeugd aan. Dit leidt tot een nadeel van € 34.000. Contractbeheer Jeugdbescherming en jeugdreclassering In 2024 is een contractbeheerder aangesteld voor het stroomlijnen van het proces contractbeheer zodat de zorg via maatwerkovereenkomsten en PGB’s tijdig ingezet kan worden. De contractbeheerder is ondersteunend voor het sociaal team en beleid bij tijdrovende administratieve afhandelingen. Voor 2024, 2025, 2026 kan de extra bijdrage

Perspectiefnota 2024

Pagina 10

aan de WDW (€ 15.000 per jaar) gedekt worden uit de gelabelde middelen voor de Hervormingsagenda jeugd/restant van de extra jeugdmiddelen. Wmo hulpmiddelen In juni 2024 eindigt de sterfhuisconstructie met Medipoint en worden alle nog uitstaande hulpmiddelen van Medipoint overgedragen aan Welzorg. Dit leidt tot hogere huurkosten van naar schatting € 43.000 op jaarbasis. Daarnaast lagen de werkelijke uitgaven in 2023 hoger dan geraamd. Er is sprake van een structurele onvermijdelijke uitzetting van € 70.000 per jaar. Meerkosten aanbesteding ambulante begeleiding Wmo Regionaal wordt de ambulante Wmo opnieuw aanbesteed met nieuwe contracten vanaf 1 januari 2025. De tarieven zijn opnieuw berekend. Het financiële effect van de regionale aanbesteding door de hogere tarieven leidt voor Druten naar verwachting tot hogere kosten van afgerond € 90.000 vanaf 2025. Na een correctie met het product Praktische begeleiding komt de structurele uitzetting neer op € 77.000. Meerkosten indexering tarieven Wmo en Jeugd vanaf 2025 In onze begroting hanteren wij voor 2025 een indexeringspercentage van 2,8% voor 2025 op de inkoop van Jeugd en Wmo-BG budgetten. De verwachte indexatie voor 2025 komt vooralsnog uit op 3,94%. Zodra de definitieve tarieven voor 2025 bekend zijn gemaakt in Q3-2024, verwerken we dit in onze conceptbegroting 2025-2028.

Indicatief betekent elke procent verhoging boven het thans gehanteerde indexpercentage van 2,8% een uitzetting van circa € 65.000. Winstwaarschuwing kostenstijging Jeugd vanaf 2025 De jeugdzorgkosten zijn de afgelopen jaren gestegen en deze trend zal naar verwachting doorzetten in 2025. Bovenop de reguliere jaarlijkse indexatie, wordt een kostenstijging verwacht van mogelijk zo’n 10% op het gehele regionaal ingekochte jeugdzorgbudget. Deze stijging komt door diverse factoren, zoals de transformatie naar kleinschalige voorzieningen voor complexe zorg, arbeidsmarktkrapte en CAO-stijgingen. Een gedetailleerde kostenberekening is niet mogelijk door variabele factoren en onbekende beleidsmaatregelen van het nieuwe kabinet. Bij de begroting 2025 wordt hierop teruggekomen. Noodfonds SUN Gelderland-Zuid In het beleidsplan Armoede, geldzorgen en schulden is als nieuw beleid opgenomen om een noodfonds op te zetten om geldzorgen en urgente nood direct te kunnen verlichten. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan uw amendement van november 2023. De instelling van het fonds vraagt om nieuwe middelen vanaf 2025. De benodigde middelen voor 2024 dekken we uit het overgehevelde restantbudget amendement armoedebeleid van 2023. Aangekondigd is dat via de meicirculaire 2024 voor de jaren 2025 t/m 2028 extra middelen beschikbaar komen voor versterking van de dienstverlening armoede en schulden.

Vooruitlopend op de verwerking van de meicirculaire 2024 stellen we voor om de benodigde middelen voor het noodfonds Sun hieruit te dekken. Programma 7 Volksgezondheid en milieu Vervanging telemetriesysteem De WDW maakt gebruik van een telemetriesysteem voor de besturing, monitoring en alarmering van installaties in de openbare ruimte. De leverancier van het huidige systeem is failliet. Op korte termijn stopt het gebruik ervan. De gemeenten hebben een tijdelijke licentie. In de loop van 2024 stopt deze en daarmee ook het huidige systeem. Daarom moet er nu een nieuw systeem aangeschaft worden. We stellen u voor om in 2024 een krediet van € 50.000 beschikbaar te stellen voor de implementatie van het pakket. De kapitaallasten ad € 10.750 worden met ingang van 2025 gedekt uit de rioolheffing.

Perspectiefnota 2024

Pagina 11

Programma 8 Wonen en Bouwen Kosten regionale urgentiecommissie In de beslisnota voor vaststelling van de Huisvestingsverordening gemeente Druten 2024 is opgenomen dat de gemeenten in de regio vanaf 2025 meer gaan bijdragen aan de kosten voor de regionale urgentiecommissie. We verwerken de meerkosten van € 7.967 vanaf 2025 als onontkoombare kostenuitzetting. Programma overstijgend Actualisatie MJOP (Meerjaren Onderhoudsplan) gebouwen (raad 27 juni 2024) Bij de begroting 2024 is via een stelpost als onderdeel van de nog te verwachten financiële ontwikkelingen € 200.000 per jaar opgenomen voor de actualisatie van het MJOP. Nu het nieuwe meerjarenonderhoudsplan is vastgesteld, vervalt de stelpost en worden de geactualiseerde budgetten ter integrale afweging opgenomen in deze perspectiefnota. Het laatst vastgestelde MJOP dateerde uit 2016 en had een looptijd tot 2025. De structureel benodigde budgetten o.b.v. het recentste MJOP zijn € 340.000 hoger geworden. In 2024 is hiernaast een aanvullende storting van € 60.000 nodig in de voorziening om te voorkomen dat deze negatief wordt. We stellen voor om een bestemmingsreserve MJOP te vormen in 2024 en hierin t.l.v. de algemene reserve € 660.000 te storten om deze vervolgens te gebruiken als dekking in de jaren 2025-2028.

Perspectiefnota 2024

Pagina 12

1.3.2 Nieuw beleid (structureel) KEUZES Programma 0 Bestuur en ondersteuning Aanpassing nutsvoorzieningen gemeentewerf/brandweerkazerne Sinds 2010 is de brandweer onderdeel van de VRGZ. Daarvoor maakte ze deel uit van de gemeentelijke organisatie. Beide instanties maakten gebruik van gezamenlijke nutsvoorzieningen. Het pand is destijds verkocht aan de VRGZ. Over het gebruik van het terrein en overige zaken zijn afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in een gebruiksovereenkomst. Zoals nu blijkt is deze gebruiksovereenkomst door beide partijen niet formeel vastgesteld. Uit financiële overwegingen is destijds besloten de aanwezige nutsvoorzieningen niet aan te passen. Over de verdeling van de kosten is afgesproken dat de VRGZ de kosten van gas voor haar rekening neemt. De gemeente betaalt de kosten van water en elektra. Gebleken is dat dit in de praktijk niet werkt. De afgelopen maanden zijn we hierover uitvoerig met de VRGZ in gesprek geweest. Daarbij is de (concept) gebruiksovereenkomst opnieuw doorgenomen. Er wordt gewerkt aan een actualisatie. Het ontvlechten van de nutsvoorzieningen is noodzakelijk. Waarbij de intentie is dat de daaraan verbonden kosten evenredig doorbelast worden. De kosten van het aanpassen van de huidige installaties en nieuwe nutsaansluitingen worden geraamd op € 80.000.

Omdat de VRGZ 50% van de kosten op zich neemt betekent dit dat de kosten voor de gemeente € 40.000 bedragen. Derhalve vragen wij u om een krediet van € 40.000 beschikbaar te stellen (AFS 15 jaar, lineair, 1,5%) Met ingang van 2025 verwerken we de kapitaallasten van € 3.265. Onroerendezaakbelastingen (OZB) Alhoewel het gebruikelijk is om uw raad eerst via de begroting te betrekken bij een mogelijke OZB-verhoging, vinden we het belangrijk uw raad daar nu al bij deze Perspectiefnota voorlopig inzicht in te geven. Dit vooruitlopend op de begroting 2025 en als onderdeel van het ombuigingsproces. Bij de berekening van de meerjarige OZB-opbrengsten in deze Perspectiefnota zijn we o.a. uitgegaan van de meest recente gegevens van Munitax, zijnde de stand per 1 maart 2024. Inmiddels is gebleken dat de OZB-opbrengsten voor 2024 iets gunstiger zijn uitgevallen dan bij de begroting 2024 werd voorzien. Er is sprake van een aflopend structureel voordeel van afgerond € 184k in 2024 naar € 51K in 2028. In april 2024 hebben we opnieuw gekeken naar de OZB en de totale belastingdruk van Druten in vergelijking met die van de omliggende/regio gemeenten. Daaruit blijkt dat de totale belastingdruk van Druten onder het regio gemiddelde zit en nog steeds aan de lage kant zit.

Hieronder staan de gemeenten die we bij de beoordeling hebben betrokken, met daarbij het rangnummer/de positie die ze innemen t.a.v. de belastingdruk voor meerpersoonshuishoudens met een eigen woning: Gemeente *

Belastingdruk Belastingdruk Rangnr.2024 Rangnr.2023 2024 2023 Berg en Dal € 953 € 922 5 5 Beuningen € 952 € 893 4 4 Druten € 922 € 866 3 3 Heumen € 964 € 957 6 6 Lingewaard € 1.055 € 1.026 8 8 Neder-Betuwe € 1.097 € 1.080 9 9 Nijmegen € 1.115 € 1.058 10 10 Overbetuwe € 792 € 756 1 1 West Maas en Waal € 974 € 980 7 7 Wijchen € 885 € 863 2 2 * Gegevens volgens Coelo 2023/2024 (is het landelijke orgaan dat alle gemeentelijke belastinggegevens verzamelt en publiceert)

Gezien het bovenstaande, het nu voorliggende meerjarenperspectief en om het ambitieniveau te kunnen vasthouden, is het legitiem om de OZB de komende jaren meer

Perspectiefnota 2024

Pagina 13

dan trendmatig te verhogen. Dit zoals we eerder met uw raad hebben afgesproken. Op grond van het bovenstaande hebben we, mede gelet op de financiële positie van de gemeente, in voorliggende Perspectiefnota en evenals vorig jaar rekening gehouden met een geleidelijke verhoging gedurende een periode van 3 jaar tot en met 2027. Daarnaast maken we geen onderscheid meer in de jaarlijkse verhogingen per belastingcategorie. Dit betekent dat naast de inflatie voor elk jaar en voor iedere categorie eenzelfde verhoging is meegenomen, van 5,2%. Overigens zullen we dit percentage elk jaar opnieuw bezien. Een en ander ter beoordeling van uw raad. Volledigheidshalve zijn hieronder de tariefsverhogingen weergegeven zoals die in voorliggend meerjarenperspectief t.a.v. de OZB-opbrengsten zijn verwerkt. Daarbij zijn zowel het inflatiepercentage als het groeipercentage afzonderlijk zichtbaar gemaakt. Tabel 1: Verhoging OZB i.v.m. inflatie *

Categorie: * Eigenaar woning * Eigenaar Niet woning * Gebruiker Niet woning

2025

2026

2027

2028

2,8% 2,8% 2,8%

2,7% 2,7% 2,7%

2,5% 2,5% 2,5%

2,5% 2,5% 2,5%

2025

2026

2027

2028

5,2% 5,2% 5,2%

5,2% 5,2% 5,2%

5,2% 5,2% 5,2%

0% 0% 0%

2025

2026

2027

2028

8,0% 8,0% 8,0%

7,9% 7,9% 7,9%

7,7% 7,7% 7,7%

2,5% 2,5% 2,5%

* zo nodig vindt bij de begroting 2025 actualisering plaats

Tabel 2: Verhoging OZB i.v.m. groei

Categorie: * Eigenaar woning * Eigenaar Niet woning * Gebruiker Niet woning Tabel 3: Verhoging OZB totaal

Categorie: * Eigenaar woning * Eigenaar Niet woning * Gebruiker Niet woning

(Continue) Monitoren klantsignalen Een goede dienstverlening voor iedereen! Vanuit de vastgestelde Agenda ‘Dienstverlening Dichtbij’ hebben wij de ambitie om de dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers continu en blijvend te verbeteren. Dit realiseren wij door onze inwoners en ondernemers actief te vragen hoe zij onze dienstverlening ervaren. Niet alleen is het ónze ambitie om een goede dienstverlening te hebben, maar dit is ook één van de prestatie-indicatoren van onze organisatie. Om de tevredenheid over onze dienstverlening goed te volgen en continu te verbeteren, zowel voor onze inwoner als een betrouwbare prestatie-indicator voor de gemeenteraad willen wij het volgende uitvoeren: 1. We geven een vervolg aan de Inwoners- en Ondernemerspeiling. De ondernemerspeiling wordt vervangen door MKB vriendelijkste gemeente. Hierdoor blijft een benchmark mogelijk met andere gemeenten. Deze peiling heeft wel een andere insteek, maar komt het meest in de buurt van de ondernemerspeiling. 2. We vragen onze inwoners en ondernemers voortaan, direct na contact met de gemeente, naar hun mening over de dienstverlening van de gemeente via onze dashboard klantsignalen. Deze resultaten worden hierin verzameld en opgevolgd. 3. We onderzoeken tweejaarlijks de bereikbaarheid en kwaliteit van de gemeente. Dit onderzoeken we zowel op telefonie als mail.

Wij zetten panels op om inwoners en ondernemers te kunnen bevragen naar hun mening over onze dienstverlening.

Perspectiefnota 2024

Pagina 14

Aanschaf applicatie ‘kostendekkendheid.nl’ Om het proces van de berekening van de kostendekkendheid van leges te verbeteren op het gebied van efficiëntie, nauwkeurigheid en daarnaast ook eenvoudiger en overdraagbaarder te maken is er behoefte aan de aanschaf van de applicatie ‘kostendekkendheid.nl.’ De kosten van de applicatie worden vanaf 2025 gedekt door de leges. Medewerker kabinetszaken We stellen voor om met ingang van 2024 € 59.000 aan structurele middelen beschikbaar te stellen om de formatie van het bestuurssecretariaat uit te breiden. In eerdere instantie was hierover in het Integraal Plan WDW gerapporteerd, echter de structurele dekking is niet geregeld. Deze omissie herstellen we door de structurele middelen via deze perspectiefnota in te brengen. Programma 1 Veiligheid Veilig wonen decentrale bestuurders De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 is de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Via de septembercirculaire 2023 is voor de jaren 2024 tot en met 2026 per gemeente € 7.000 beschikbaar gesteld voor maatregelen die volgen uit de woningscan.

Deze middelen zijn destijds in de algemene middelen terechtgekomen. We repareren dit nu door dit bedrag in onze begroting op te nemen en te labelen voor deze eventueel te nemen veiligheidsmaatregelen. Kosten die boven het beschikbaar gestelde bedrag uitkomen, moeten gemeenten zelf financieren. Bluswatervoorziening vergoeding Bij brandbestrijding is bluswater onmisbaar voor de brandweer. Daarom zijn voldoende bluswatervoorzieningen belangrijk. De eindverantwoordelijkheid voor (openbare) bluswatervoorziening en bereikbaarheid ligt bij de gemeente. Bij herbouwprojecten was er echter nog geen beleid over de financiering van de realisatiekosten. Het college van Druten heeft inmiddels uitgangspunten vastgesteld. Daardoor wordt 50% van de realisatiekosten nu betaald door de gemeente. De andere 50% bekostigt de initiatiefnemer. Er is echter nog geen structurele dekking voor deze gemeentelijke kosten, die naar verwachting € 13.500 per jaar bedragen. Programma 3 Economie Invoering toeristenbelasting In uw raad van 27 juni wordt een voorstel behandeld om per 1 januari 2025 toeristenbelasting te gaan invoeren. In het collegeprogramma was aangekondigd dat de invoering van toeristenbelasting onderzocht wordt.

Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek verwachten we per 2025 bij benadering € 22.500 jaarlijks aan toeristenbelasting te kunnen heffen (en ongeveer € 5.000 aan kosten te zullen maken). De geraamde belastingopbrengst is tot stand gekomen door middel van informatie verkregen vanuit Munitax en derden. We hebben ongeveer 20 verblijfsaccommodaties in onze gemeente in beeld. De kosten zijn gebaseerd op een inschatting van de uitvoeringskosten van Munitax en de kosten voor ambtelijke inzet. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Uitvoering beleids- en uitvoeringsplan natuur en biodiversiteit Dit plan volgt uit het initiatiefvoorstel van Sociaal Maas en Waal en is opgenomen in het collegeprogramma. Het plan bevat de kosten voor de uitvoering. Hiervoor is nog geen budget opgenomen in het collegeprogramma. Het uitvoeringsplan beschrijft verschillende werkzaamheden die min of meer jaarlijks terugkeren. Voor de periode 2024-2030 zijn de gemiddelde kosten € 29.000 per jaar. De totale kosten van het plan bedragen € 204.500 over de volledige planperiode. Om de wisselende kosten op te vangen stellen we voor om

Perspectiefnota 2024

Pagina 15

een voorziening “Natuur en biodiversiteit” te vormen. In 2024 storten we het benodigde bedrag van € 204.500 voor de planperiode ten laste van de eenmalige middelen 2024 en jaarlijks onttrekken we de benodigde kosten voor de in dat jaar geplande acties. Programma 6 Sociaal Domein Noodopvanglocatie asiel Scharenburg Aan de Scharenburg is een noodopvanglocatie geopend voor 100 vluchtelingen. Deze locatie wordt beheerd en geëxploiteerd door het COA. Wij voeren de regie, houden ons bezig met communicatie, bieden maatschappelijke begeleiding en hebben oog voor de omgeving. Wij ontvangen huur voor de aan het COA beschikbaar gestelde locatie. Ook ontvangen we middelen vanuit de bestuursovereenkomst voor de inwoners die niet geregistreerd staan in BRP per 01/01. Voor 2024 is dit dus voor alle vluchtelingen die gehuisvest worden. Deze vergoeding is gebaseerd op de parameters van de algemene uitkering. Vanaf 2025 zal de geldstroom via de algemene uitkering tot stand komen voor de ingeschreven bewoners. We informeren u hier bij de septembercirculaire verder over. In totaliteit ramen we de ingeschatte kosten voor 2024, 2025 en 2026 ter hoogte van resp. € 210.000, € 114.000 en € 30.000. Daartegenover ramen we huurinkomsten en de middelen vanuit de bestuursovereenkomst. Per saldo budgettair neutraal.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Vervangen riolering Raadhuisstraat en afbouwen watersysteem Druten West Met de ontwikkeling van het plan ‘Portier’ is de Raadhuisstraat meegenomen in de scope van de opdracht. Hierdoor ontstond er een kans om gelijktijdig het rioolsysteem in de Raadhuisstraat te verbeteren. Daarnaast ligt dit uitbreidingsplan in de voormalige ontwikkellocatie Druten-West. Hier is nog vanuit het verleden een afkoppelopgave en een opgave voor het saneren van een riooloverstort. De voorgestelde maatregelen zijn gedeeltelijk financieel vertaald in het eerder door de raad vastgestelde beleidsplan water en riolering(Bwr). In totaal is er € 655.855 opgenomen in de meerjarenraming, verspreid over twee jaar. We stellen voor om het reeds beschikbare krediet op te hogen met € 1.209.145 naar € 1.865.000. De aanvullende kapitaalasten ingaande 2026 (AFS 68 jaar, lineair, 1,5%) van € 35.920 dekken we uit het rioolrecht. Kosten inhuur capaciteit participatietrajecten en plan afvalbakken Via de regeling SUP (Single Use Plastic) vergoeding ontvangt de gemeente tot en met 2027 jaarlijks een bedrag van € 53.400. Voorgesteld wordt om van dit bedrag jaarlijks € 37.000 in te zetten voor de continuering en nieuwe aanpak van diverse participatieprojecten en incidenteel in 2024 € 15.000 beschikbaar te stellen voor het opstellen van een afvalbakkenplan.

Overheveling van CDOKE-middelen ten behoeve van WDW formatie CDOKE betreft een tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid. Met de regeling kunnen gemeenten de interne organisatie versterken voor het uitvoeren van klimaat- en energietaken. We stellen voor om vanuit de beschikbare gelabelde middelen vanuit het Rijk, de CDOKE gelden, € 144.000 over te hevelen naar de WDW voor uitbreiding van de benodigde capaciteit om invulling te geven aan de doelen van het klimaatakkoord.

Perspectiefnota 2024

Pagina 16

Regionaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (RUP) In 2019 is ingestemd met de Regionale adaptatiestrategie (RAS) Rijk van Maas en Waal. Vervolgens is geparticipeerd in het Regionaal uitvoeringsprogramma (RUP) 2020-2023. Een RUP voor de periode 2025-2030 wordt naar verwachting najaar 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan college/raad en opgevoerd in de begroting 2025. In aanloop naar de vaststelling hiervan worden de kosten zoals afgesproken in de stuurgroep, aangemeld in de meerjarenbegroting. Financiering 2024 ter hoogte van € 10.000 betreft continuering regionale kennisopbouw en -deling en regionale communicatie in het tussenjaar en zoals afgesproken in de stuurgroep. Programma 8 Wonen en bouwen Kosten starterslening/ cofinanciering verhuiscoach Woonwaarts Via het collegeprogramma is tot en met 2026 € 20.000 beschikbaar gesteld voor het verhogen van de starterslening. In 2023 is de Verordening starterslening aangepast en verruimd. Dit heeft echter niet geleid tot hogere kosten en we verwachten dit ook niet. Daarom stellen we voor het tot en met 2026 beschikbare budget van € 20.000 per jaar voor de starterslening te herbestemmen voor cofinanciering van de verhuiscoach van woningcorporatie Woonwaarts. Dit om huurders (senioren) te begeleiden van een grotere eengezinswoning naar een kleinere, meer passende woning om zo de doorstroming te bevorderen.

Dit is één van de opgaven uit de woonvisie Druten 2023-2027. In 2024 willen we € 10.000 bijdragen aan de verhuiscoach omdat dit een half jaar betreft. De overige beschikbare € 10.000 in 2024 kan vrijvallen. Storten exploitatiebijdragen in Reserve stadsuitleg In de Perspectiefnota 2021 is als bezuinigingsmaatregel besloten om 50% van de ontvangen bijdragen bovenwijkse voorzieningen aan de algemene middelen toe te voegen in plaats van (ook) te storten in de Reserve stadsuitleg. Dit is echter onrechtmatig, want deze bijdragen moeten toegewezen kunnen worden aan concrete projecten met gebiedsoverstijgende kosten (terminologie Omgevingswet). Voorgesteld wordt om deze bijdragen m.i.v. 2024 (weer) volledig in de Reserve stadsuitleg te storten, vooruitlopend op een actualisatie van de Nota Bovenwijkse voorzieningen. Met terugwerkende kracht tot 1-12024 worden de opbrengsten uit exploitatiebijdragen gesplitst in ‘ontvangen exploitatiebijdragen’ en ‘ontvangen bijdragen bovenwijkse voorzieningen’. Hiermee kan beter tegemoetgekomen worden aan de doelstelling van de Reserve Stadsuitleg om deze categorie ontvangsten geheel in deze reserve te storten. De financiële consequenties zijn zichtbaar in onderstaande tabel: Meerjarenraming opbrengst exploitatiebijdragen opgenomen in MJB 2024-2027

2024

2025

2026

2027

109.830

112.904

115.952

118.852

54.915

56.452

57.976

59.426

Dit wordt: Exploitatiebijdragen Bijdragen bovenwijkse voorzieningen

70.000

60.000

175.000

60.000

Totaal

124.915

116.452

232.976

119.426

Meeropbrengst t.o.v. raming

15.085

3.548

117.024

574

Storting in reserve Stadsuitleg is:

54.915

56.452

57.976

59.426

Storting in reserve Stadsuitleg wordt:

70.000

60.000

175.000

60.000

Extra storting:

15.085

3.548

117.024

574

Reserve stadsuitleg

Perspectiefnota 2024

Pagina 17

Hoofdstuk 2. “2e Rapportage 2024” 2.1 Eenmalige bijstellingen begroting 2024/2025 2.1.1 Bestaand beleid (incidenteel) Programma 0 Bestuur en ondersteuning Algemene uitkering meicirculaire 2024 Over actuele ontwikkelingen in de financiële verhouding Rijk-gemeenten naar aanleiding van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk is in de meicirculaire 2024 gerapporteerd. De uitkomsten van de meicirculaire 2024 zijn meegenomen in deze perspectiefnota. De informatienota is als bijlage toegevoegd. Programma 3 Economie Toerisme, bijdrage TVAN (bureau Toerisme Veluwe Arnhem-Nijmegen Om in 2025 de continuïteit in samenwerking met de Rijk van Nijmegen gemeenten ook begrotingstechnisch te borgen stellen we voor om voor 2025 incidenteel een bedrag van € 28.000 voor het begrotingsjaar 2025 op te nemen en dit integraal af te wegen bij deze Perspectiefnota. Ongeacht bij welk toeristisch bureau we ons aansluiten voor de toeristische promotie (sinds 2016 bij het regionaal bureau voor toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe), we rekening houden met een bijdrage van € 28.000. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Afboeking boekwaarde zwembad en sporthal Heuvel In de begroting 2024 is rekening gehouden met een onttrekking aan de algemene reserve van € 454.428 ter dekking van de resterende boekwaarde van het oude zwembad en sporthal.

Deze kan komen te vervallen omdat de resterende boekwaarde in 2023 ingebracht is bij de grex van de Portier. Reserve frictiekosten personeel zwembad Vanaf februari 2024 is het zwembadpersoneel overgegaan naar een commerciële partij die de exploitatie van het zwembad de Gelenberg verzorgt. Hierdoor vervalt de bijdrage buiten de sleutel aan de WDW voor de gemeente Druten. Daarvoor in de plaats komt een bijdrage aan de betreffende commerciële partij. Voor de afwikkeling van de personele kosten die met deze overgang samenhangen is een reserve Frictiekosten personeel Zwembad ingesteld. In 2024 verwachten we daaruit een bedrag van € 94.000 nodig te hebben. Nadat via de perspectiefnota 2022 besloten is om een reserve frictiekosten personeel zwembad in te stellen zijn er onvoorziene kosten opgetreden die niet meegenomen zijn bij de aanbestedingsdocumenten maar wel onder de overgang van de onderneming vallen. Deze hebben te maken met het salarisperspectief van de overgaande medewerkers zodat dit op een gelijk niveau blijft als ze in dienst van de WDW waren gebleven. Met een nieuw addendum zijn deze afspraken geborgd. Het is daarom noodzakelijk om € 100.000 te doteren aan de reserve frictiekosten ter dekking. We brengen dit bedrag ten laste van de eenmalige middelen.

Perspectiefnota 2024

Pagina 18

Ruilovereenkomst gronden nabij Kerkdam 1 te Afferden (molen De Drie Waaien) Door de grondruil wordt de molen voor iedereen (bezoekers en vrijwilligers) beter bereiken zichtbaar. Andermans grond hoeft dan niet meer te worden betreden. De molen moet worden aangesloten op het openbare riool en krijgt een wateraansluiting. De grondeigenaar maakt een andere toegang naar zijn perceel en schuur. De eigenaar ontvangt hiervoor een vergoeding. De incidentele kosten van deze grondruil met bijbehorende kosten bedragen € 30.925. Programma 6 Sociaal Domein Beroep op vangnetregeling 2023 In 2023 was de ontvangen rijksvergoeding BUIG onvoldoende om de werkelijke uitgaven aan bijstandsuitkeringen en uitgaven voor loonkostensubsidies af te dekken. Dit tekort is in 2023 met eigen middelen opgevangen. Hierdoor gaan we aanspraak maken op de beschikbare vangnetuitkering. In februari 2024 is gebleken dat de gemeente Druten hier voor het jaar 2023 in aanmerking komt. De aanvraag van deze vangnetuitkering wordt nu verder uitgewerkt en ingediend. Bij een positief akkoord op de aanvraag, betekent dit voor de gemeente Druten een éénmalige extra ontvangst op de bijstandsuitkeringen van ca. € 140.000. Als het beroep op de vangnetuitkering 2023 definitief is toegekend, verwerken we dit via de komende najaarsnota.

Aanvullende verdeling centrumgemeentemiddelen Beschermd Wonen / Maatschappelijke Opvang (BW/MO) Als centrumgemeente stelt de gemeente Nijmegen in 2024 middels een inkomensoverheveling aanvullende middelen beschikbaar aan de regiogemeenten om de afspraken gemaakt in het beleidskader Samen Dichtbij uit te voeren en lokale- en regionale investeringen voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit te voeren. We ontvangen dit jaar aanvullend € 146.766 vanuit de centrumgemeente. We verwerken deze ontvangst op budgettair neutrale wijze in de begroting 2024. Instellen bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang We stellen voor om in 2024 een bestemmingsreserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in te stellen om eventuele overschotten op de middelen voor de doordecentralisatie BW/MO in te brengen om te kunnen anticiperen op de meerjarige risico’s die de doordecentralisatie BW/MO met zich meebrengt. Wmo woningaanpassing In 2024 zal er een dure woningaanpassing worden gerealiseerd. Besluitvorming over deze woningaanpassing heeft al plaatsgevonden. Het betreft een incidentele onvermijdelijke uitgave van € 130.000. Programma 7 Gezondheid en Milieu Second opinion t.b.v.

beroep omgevingsvergunning baggerstortlocatie Kaliwaal De gemeente Druten heeft beroep ingesteld tegen de verleende omgevingsvergunning, waarin een verruiming van de PFAS norm is vergund voor het herplaatsen van waterbodem op de Leeuwensewaard in Druten (Kaliwaal). Bij de aanvraag zijn twee rapportages daarover toegevoegd. Voor het goed kunnen weerleggen van deze rapportages is een second opinion van deze rapportages nodig. De kosten hiervan bedragen € 29.250 en we verwerken dit als onontkoombare kostenuitzetting. Uitkering GR MARN Voor de gemeenschappelijke regeling De MARN zijn de inkomsten in 2024 hoger dan begroot. We ontvangen in totaal bijna € 65.000, € 25.000 aan dividend ARN over 2022 en € 40.000 aan exploitatie-overschot 2023 en vrijval van de bestemmingsreserve. Dit is € 38.000 meer dan geraamd.

Perspectiefnota 2024

Pagina 19

Programma 8 Wonen en Bouwen Opbrengst leges structuur en bestemmingsplannen Eind 2023 zijn er veel ontwerpbestemmingsplannen ter inzage gelegd om niet onder de werking van de Omgevingswet te gaan vallen. Deze wet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Tot op heden zijn er nog geen ontwerpplannen gebaseerd op de Omgevingswet ter inzage gelegd. Hierdoor kunnen er dus ook geen leges worden geheven. Dit leidt naar verwachting tot een incidenteel nadeel over 2024 van € 35.000. Meeropbrengsten leges bouwvergunningen Voor 2024 verwachten we t.o.v. de raming in de begroting 2024 een meeropbrengst leges van ca. € 335.000. Verwachte meeropbrengsten t.g.v. toepassing 8% bouwkostenstijging dit jaar (Casa Data) en diverse grote projecten die niet (geheel) waren voorzien. Eindresultaat Druten-Oost/Tichellande De winstneming van dit project is doorgeschoven naar 2024. Als gevolg van een duurdere speeltuin, de plaatsing van een ondergrondse afvalcontainer en hogere kosten van civiele werkzaamheden bedraagt het geprognosticeerde positieve eindresultaat voor de gemeente Druten € 50.000. Dat is € 40.000 minder dan voorzien in de Najaarsnota 2023. Het positieve resultaat van Druten-Oost/Tichellande wordt gestort in de reserve grondbedrijf.

Programma overstijgend Thema Vluchtelingen, Arbeidsmigranten en huisvesting Aangezien voor het realiseren van alle opgaves een beroep gedaan wordt op de inzet van meerdere teams uit verschillende domeinen is er gekozen voor een programmatische aanpak. Door het team Vluchtelingen Internationale werknemers en Huisvesting (VIH) is een programmaplan opgesteld, met daarin de doelen, inspanningen en bijbehorende middelen. Ontheemden Oekraïne We hebben een duurzame noodopvang locatie aan de Veerdam beschikbaar sinds de start van de ontheemden crisis in mei 2022. Omdat er geen vervangende locatie beschikbaar is, is besloten het schip langdurig te huren voor deze opvang. We hebben inmiddels een aanbesteding opgestart zodat we ook rechtmatig de juiste dingen doen. Op het schip hebben we maximaal 132 plaatsen beschikbaar. Er verblijven 126 vluchtelingen zodat er ook ruimte is voor calamiteiten en locatie leiding. Asielopgave Wij hebben een noodopvang locatie voor 100 asielzoekers open vanaf eind april 2024. Deze locatie blijft 2 jaar open aan de Scharenburg en wordt gerund door het COA. De opstart verloopt rustig. Wijchen opent per 2025 een azc voor 300 asielzoekers. Beide locaties samen passen in de gezamenlijke opgave zoals die besproken en besloten is in 2023. We hebben aangegeven de noodvoorziening mee te willen laten tellen in de spreidingswet.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=9989fd64-9e92-4d0f-97d0-9e8839b14a2b