Jaarstukken 2025 def incl controleverklaring

In de volgende tabel is de ‘ratio weerstandsvermogen’ berekend: Ratio weerstandsvermogen | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 Risicoprofiel (= benodigde weerstandscapaciteit)** | 8.982.000 | 8.874.000 Weerstand (= beschikbare weerstandscapaciteit) | 60.403.555 | 70.061.082 Ratio weerstandsvermogen* | 6,7 | 7,9 Waardering ratio weerstandscapaciteit | Uitstekend | Uitstekend *Ratio Weerstandsvermogen = weerstand gedeeld door risicoprofiel in % **Risicoprofiel is 90% verwachte impact Voor de beoordeling van de ratio weerstandsvermogen wordt gebruik gemaakt van de waarderingstabel die het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) en de Universiteit Twente samen hebben opgesteld. De ratio weerstandsvermogen komt voor Dronten ruim boven de 2. Dat betekent dat de gemeente Dronten over een vermogenspositie beschikt die als uitstekend wordt beoordeeld om de financiële risico’s éénmalig af te dekken. Ratio weerstandsvermogen | Waardering >2,0 | Uitstekend 1,4 < x < 2,0 | Ruim voldoende 1,0 < x < 1,4 | Voldoende 0,8 < x < 1,0 | Matig 0.6 < x < 0,8 | Onvoldoende < 0,6 | Ruim Onvoldoende Algemene conclusie weerstandsvermogen van de gemeente Dronten 1. | Er is een uitstekende buffer aanwezig voor het opvangen van de financiële gevolgen van éénmalige tegenvallers. 2.

| Er is, evenals voorgaande jaren, onvoldoende buffer aanwezig voor het opvangen van tegenvallers met structurele financiële gevolgen. Bij structurele risico’s gaan we ervan uit dat binnen drie jaar maatregelen worden getroffen om de gevolgen binnen de begroting op te vangen. Financiële kengetallen Onderstaand treft u de kengetallen aan die wij in het kader van het BBV (artikel 11) opnemen. Verloop van de kengetallen Jaarstukken 2025 | Realisatie | Begroting | Realisatie | Norm 2024 | 2025 | 2025 Netto schuldquote | -29% | 2% | -26% | A Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | -39% | -4% | -35% | A Solvabiliteitsratio | 50% | 50% | 53% | A Structurele exploitatieruimte | 5,7% | 0,03% | 1,5% | A Grondexploitatie | 0% | 10% | 1% | A Belastingcapaciteit eenpersoonshuishoudens | 92% | 97% | 98% | B Belastingcapaciteit meerpersoonshuishoudens | 95% | 102% | 97% | B Jaarstukken 2025 | 147 Normering kengetallen Het belang van financiële kengetallen is drieledig: naast inzicht in de financiële positie en vergelijkbaarheid hebben kengetallen een signaalfunctie. Het Rijk heeft aan de verplichte financiële kengetallen geen normen verbonden. De VNG adviseert de kengetallen te relateren aan signaleringswaarden die voor stresstesten gelden. Deze testen geven ook informatie over de financiële positie.

Onderstaand de signaleringswaarden per kengetal: Signaleringswaarden kengetallen | Categorie | Categorie | Categorie A. Minste risico B. Gemiddeld risico C. Meeste risico Netto schuldquote | < 90% | 90% - 130% | > 130% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen < 90% | 90% - 130% | > 130% Solvabiliteitsratio | > 50% | 20% - 50% | < 20% Structurele exploitatieruimte | Begr > 0% | Begr = 0% | Begr < 0% Grondexploitatie | < 20% | 20% - 35% | > 35% Belastingcapaciteit | < 95% | 95% - 105% | > 105% 1. Netto schuldquote/Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft de hoogte van de schuld aan ten opzichte van de jaarlijkse omzet, de baten. Als de quote heel hoog is, dan betekent dat er relatief veel schuld is en dat rente en aflossing een belangrijk deel van de inkomsten opslokken. De norm ligt op 80% met een door de VNG geadviseerd maximum van 130%. Dronten heeft netto geen schuld. We zijn dus nog ver af van de grenzen die door de VNG zijn aangegeven. Dit kengetal kent twee ratio’s: zowel in- als exclusief verstrekte leningen. 2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is de verhouding tussen het eigen vermogen en het totale vermogen. Solvabiliteit wordt ook vaak in het bedrijfsleven gebruikt. Het geeft aan in hoeverre de organisatie in staat is om schulden ook op langere termijn te voldoen.

De verhouding is beter geworden als gevolg van een toename van het eigen vermogen. 3. De structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. 4. Het aandeel van de waarde van de grondexploitatie op de totale balanswaarde De grondexploitaties hebben veel invloed op de ontwikkeling van de financiële resultaten. Gemeenten met een relatief grote grondpositie hebben ook een relatief groot financieel risico. Ook hiervoor zijn normen ontwikkeld, waarbij de totale boekwaarde van de grondvoorraad bij voorkeur niet groter mag zijn dan 20%. Het advies is om in elk geval niet boven de 35% uit te komen. 5. De belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft aan in hoeverre de woonlasten binnen een gemeente hoger of lager zijn dan de gemiddelde woonlasten. In de paragraaf lokale heffingen is aangegeven dat de woonlasten in 2024 € 945 voor een eenpersoons en € 1.025 voor een meerpersoonshuishouden bedragen. We zijn hierbij uitgegaan van een gemiddelde woningwaarde van € | 371.000.

Jaarstukken 2025 | 148 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen zijn goederen/zaken die de gemeente nodig heeft om de diensten en goederen die zij aan haar burgers levert te produceren; grote zaken die vaak veel waarde hebben en meerdere jaren meegaan. De gemeente Dronten heeft ongeveer 1.400 hectare aan openbare ruimte in beheer. Veel activiteiten vinden daarop plaats zoals wonen, werken en recreëren. Daarvoor zijn veel kapitaalgoederen nodig in de vorm van onder andere: • | Verhardingen • | Riolering • | Groenvoorzieningen • | Speelvoorzieningen • | Verlichting • | (Civiel)technische kunstwerken zoals bruggen, steigers en vlonders • | Accommodatiebeleid, -beheer, renovatie en vervanging • | Stranden en voorlanden Van deze kapitaalgoederen is het beleidskader, de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien en een vertaling van de financiële consequenties in de begroting opgenomen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten.

Beleid Het beleid van Dronten voor het onderhoud van kapitaalgoederen is onder meer opgenomen in de volgende beleids- en beheerplannen: • | Beleids- en beheerplan wegen 2021-2025 • | Beheerplan technische kunstwerken en overige objecten 2023-2027 • | Beleidsplan verlichting in de openbare ruimte 2018-2027 • | Beheerplan openbare verlichting 2023-2027 • | Groenbeleidsplan gemeente Dronten 2017 • | Groenbeheerplan Dronten 2020-2024 • | Bosbeheerplan Dronten 2020-2024 • | Boombeheerplan Dronten 2020-2024 • | Beheer- en onderhoudsplan halfverhardingen 2022-2026 • | Beheerplan Voorlanden 2021 • | Speelruimteplan 2018 • | Gemeentelijk Rioleringsplan Dronten 2022 t/m 2026 • | Accommodatiebeheerplan • | Grondstoffenbeleidsplan Wegenbeheer en verhardingen De gemeente Dronten heeft momenteel ruim 4 miljoen m2 verhardingen in beheer. Ongeveer de helft hiervan ligt buiten de woonkernen in het buitengebied van Dronten, Swifterbant en Biddinghuizen (buiten de bebouwde kom). Het beheer ligt bij het team Civieltechnisch Beheer van de gemeente Dronten. Dit wordt met name door medewerkers van de discipline Wegen verzorgt met ondersteuning van medewerkers uit het complete team Civieltechnisch Beheer. Jaarstukken 2025 | 149 150 Jaarstukken 2025 Het beheer van de wegen is in het Beheerplan wegen van 2021-2024 vastgelegd. (in 2026 wordt een nieuw beheerplan opgesteld voor de komende jaren).

Voor de verhardingen geldt het CROW kwaliteitsniveau ‘laag’ (C) met uitzondering voor de centra, voetpaden en vrijliggende fietspaden, die op het basisniveau (B) blijven. Dit kwaliteitsniveau is het uitgangspunt voor het beheer en vormt de basis om bereikbaarheid, verkeersveiligheid, schoon, heel en veilig op de gemeentelijke wegen voldoende te kunnen bewerkstelligen. Het beheersysteem (GBI) wordt jaarlijks gevoed met gegevens/kwaliteitskenmerken, die de status weergegeven van de kwaliteit van de wegen, fiets- en voetpaden (vlakheid, spoorvorming, stroefheid en dergelijke). Het onderhoud aan gesloten verhardingen en elementenverhardingen wordt uitgevoerd op basis van een RAW - raamovereenkomst. De overeenkomsten gelden vanaf 2025 voor een periode van twee jaar met de mogelijkheid om tweemaal met één jaar te verlengen. De overeenkomsten zijn aangegaan met aannemersbedrijf gebr. Van der Lee te Hagestein voor de gesloten verhardingen en aannemersbedrijf Klink-Nijland GWW Raalte B.V. te Raalte voor de open verhardingen.

De werkzaamheden die we vanuit het wegbeheerprogramma voor 2025 hebben uitgevoerd zijn (in grote lijnen): • Bermverstevigingen o Olsterweg • Elementen onderhoud o Jupiterweg o Saturnusweg o Kapteijnlaan o Kamille o De Oeverloper o Takelaarstraat o Touwslagerstraat o Klaversingel o Uitloper o Wendakker • Asfalt onderhoud o Handelsweg Noord asfalt o Installatieweg o Olsterweg o Visvijverweg (gedeeltelijk) • Reinigen Waterdoorlatende Verhardingen o 1e fase van De Gilden o Wisentzone Swifterringweg is niet uitgevoerd in verband met het niet kunnen vervangen van de waterleiding door Vitens. Riolering Naast de reguliere beheer- en onderhoudswerkzaamheden is in 2025 verder gewerkt aan de uitvoering van maatregelen uit het Gemeentelijk Rioleringsprogramma (GRP) 2022 - 2028. • Aan de Bosanemoon is een wadi aangelegd. Hiermee is de laatste klimaatadaptieve maatregel in Swifterbant afgerond waarvoor een impulssubsidie is ontvangen. • Na inspecties zijn meerdere pompinstallaties in het buitengebied, aan de Rendierweg en Bremerbergweg, vervangen. Een aantal vervangingen is doorgeschoven naar 2026 en 2027, omdat vanuit beheer bleek dat volledige vervanging op dit moment nog niet noodzakelijk is. 151 Jaarstukken 2025 • De renovatie van gemaal Noorderlicht is in 2025 nog niet uitgevoerd. Uit inspecties bleek dat directe renovatie niet nodig was.

De renovatie staat gepland om binnen een termijn van vijf jaar te worden opgepakt. • Voor het beter omgaan met calamiteiten is binnen Dronten Maps een hulpmiddel ontwikkeld. Hierin zijn de bemalingsgebieden van de gemeente opgenomen, inclusief stroomrichtingen, afsluitpunten van de riolering en lozingspunten voor vrachtauto’s. Bij gescheiden rioolstelsels is het te transporteren vuilwaterdebiet (DWA) en de vullingstijd weergegeven. Deze informatie ondersteunt snelle en gerichte besluitvorming bij incidenten. • Samen met de gemeente Noordoostpolder is het monitoren van het grondwatermeetnet (peilbuizennetwerk) opnieuw aanbesteed. De gunning van deze aanbesteding vindt in 2026 plaats. • In samenwerking met waterschap Zuiderzeeland is in 2025 de maatwerkovereenkomst stedelijk water (2010) geactualiseerd. Daarnaast is het afvalwaterakkoord tussen de gemeente en het waterschap vrijwel afgerond. • Eind 2025 is een financiële analyse uitgevoerd op de uitvoering van het GRP. Hierbij zijn de onderhoudsopgaven geactualiseerd en zijn de uitgangspunten van de voorziening opnieuw beoordeeld. De nieuwe inzichten en aanbevelingen geven aanleiding om de financiële paragraaf van het beleidsplan eerder te herijken. In de eerste helft van 2026 wordt hierover een voorstel aan de raad voorgelegd.

Openbaar groen Voor een goed groenbeheer is in 2017 een nieuw groenbeleidsplan voor al het groen in de dorpskernen van de gemeente gemaakt en vastgesteld. In dit groenbeleidsplan is tevens het beleid op de dorpsbossen en het bomenbeleidsplan geïntegreerd. In aansluiting op dit beleidsplan zijn het groenbeheerplan, bomenbeheerplan en bosbeheerplan geactualiseerd en vastgesteld. Conform de kaders zoals vastgelegd in dit beleidsplan en het afgesproken kwaliteitsbeeld is het openbaar groen in 2025 onderhouden. Speelvoorzieningen In 2025 zijn de speelvoorzieningen in de gemeente Dronten vervangen en onderhouden conform het Speelruimteplan 2018-2027. In dit plan wordt vooral ingestoken op het omvormen van formele speelruimte naar meer informele speelruimte, waarbij gebruik wordt gemaakt van de gehele openbare ruimte. Openbare verlichting In het afgelopen jaar is het eerste jaar van het nieuwe raamcontract (tot 2029) succesvol uitgevoerd. Daarnaast is het onderhoudsprogramma voor 2026 geactualiseerd, waarmee een duidelijk plan is gemaakt voor het komend jaar. Verder zijn er door de verdere toepassing van led-armaturen nieuwe stappen gezet in de verduurzaming en energiebesparing op openbare verlichting. Als laatst is er opdracht gegeven voor het vervangen van twee verouderde OV-kasten en is het vervangingsplan voor de kasten geactualiseerd.

Qua vervangingsinvesteringen is ervoor gekozen om het beschikbare budget mee te nemen naar 2026 in verband met een betere uitvoerbaarheid van de aannemer en samenwerking met civieltechnisch werk (reconstructie de Boeg). 152 Jaarstukken 2025 Bruggen en kunstwerken (waaronder ook steigers en vlonders, fonteinen, stranden en voorlanden) De volgende werkzaamheden zijn in 2025 aan de civieltechnische kunstwerken (waaronder bruggen) uitgevoerd: 1. Voorbereiding vervangen duiker Swifterringweg; 2. Voorbereiding voor de vervanging van de voetgangersbrug Vendelier die in het voorjaar van 2026 wordt vervangen; 3. Bebording brug de Knip is vervangen, tevens is aan de brug de onder doorvaart detectie vervangen; 4. De bruggen in de Elandweg en Beverweg hebben onderhoud gehad voor wat betreft: betonreparatie en conserveren stalen onderdelen. Verder is er onderhoud uitgevoerd aan diverse houten steigers en bruggen, waaronder de Kleine Zwaan en de loopvlonder in de Graafschap. Accommodatiebeleid, beheer, renovatie en vervanging In 2025 is het volledige onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed in overeenstemming met het Meerjarenonderhoudsplan uitgevoerd. Daarbij zijn diverse panden verduurzaamd en functioneel verbeterd.

Zo is in alle brandweerkazernes de verlichting volledig vervangen door energiezuinige alternatieven, zijn de kantine en keuken van de gemeentewerf volledig vernieuwd en gerenoveerd, en is in zowel Sporthal De Stal als Sporthal De Beurs de verlichting verduurzaamd. Met deze gerichte investeringen is de technische kwaliteit op peil gehouden én is een belangrijke stap gezet in het verder verduurzamen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Beleid stranden In 2020 is de Visie Stranden vastgesteld. Op basis van deze visie worden de komende jaren diverse ontwikkelingen en activiteiten uitgevoerd. Het beheer van de Voorlanden is uitgevoerd conform het in 2021 geactualiseerde beheerplan. Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 Zie hiervoor de toelichting onder pakket 7Q - Gemeentelijke basisvoorzieningen.

Financieel overzicht kapitaalgoederen Financieel overzicht Kapitaalgoederen Beheerplannen | Kostensoort | Begroot 2025 | Begroting na wijziging | Realisatie 2025 Wegen | Onderhoudsbudget | 455 | 465 | 476 Voorziening | 2.469 | 2.469 | 2.469 Kapitaallast | 840 | 833 | 664 Subtotaal wegen | 3.764 | 3.767 | 3.609 Civieltechnische kunstwerken | Onderhoudsbudget | 37 | 37 | 36 Voorziening | 377 | 368 | 368 Kapitaallast | 27 | 3 | 2 Subtotaal civieltechnische kunstwerken | 441 | 408 | 406 Openbare verlichting | Onderhoudsbudget | 76 | 76 | 73 Kapitaallast | 204 | 197 | 177 Subtotaal openbare verlichting | 280 | 273 | 250 Groen | Onderhoudsbudget | 519 | 604 | 549 Kapitaallast | 11 | 11 | 11 Subtotaal groen | 530 | 615 | 560 Spelen | Onderhoudsbudget | 375 | 375 | 246 Subtotaal spelen | 375 | 375 | 246 Riolering | Onderhoudsbudget | 1.184 | 1.184 | 915 Voorziening | 1.404 | 1.404 | 1.747 Subtotaal riolering | 2.588 | 2.588 | 2.662 Accommodaties | Onderhoudsbudget | 417 | 579 | 558 Voorziening | 880 | 884 | 887 Kapitaallast | 5.077 | 3.882 | 3.674 Subtotaal accommodaties | 6.374 | 5.345 | 5.119 Totale onderhouds- en beheerkosten | 14.352 | 13.371 | 12.852 Jaarstukken 2025 | 153 Paragraaf financiering Algemeen De behoefte aan geld voor de gemeente ontstaat voornamelijk door investeringen. Enerzijds in materiële vaste activa zoals accommodaties.

Anderzijds in ruimtelijke ontwikkelingsplannen (grondexploitaties). Daarnaast verstrekken we bij uitzondering leningen aan derden. De gemeente kan in haar geldbehoefte voorzien door leningen aan te trekken, naast het gebruik van eigen reserves en voorzieningen. Omdat de gemeente beschikt over eigen geldmiddelen, hebben we in 2025 geen nieuwe leningen hoeven af te sluiten. Beleid De doelstellingen met betrekking tot het financieringsbeleid van de gemeente zijn vastgelegd in het treasurystatuut van de gemeente. De doelstellingen zijn als volgt: • | Het verkrijgen en behouden van een duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities. • | Het beschermen van het gemeentelijke vermogen tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s. • | Het minimaliseren van interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities. • | Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet fido en Ruddo en de richtlijnen van het treasurystatuut. De beheersing van de financieringsportefeuille wordt vooral via de instrumenten kasgeldlimiet en renterisiconorm uitgevoerd. Kasgeldlimiet Eén van de uitgangspunten van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen.

Om een grens te stellen aan korte financiering (looptijd tot 1 jaar) is in de Wet fido een wettelijk toegestane norm, de kasgeldlimiet, opgenomen. De limiet is bepaald op een percentage (8,5%) van het totaal van de primitieve begroting. De kasgeldlimiet 2025 bedraagt voor de gemeente Dronten 8,5% van € 156,3 miljoen (Programmabegroting 2025) = € 13,29 miljoen. Uit de onderstaande tabel is af te leiden dat gemeente Dronten in 2025 de kasgeldlimiet niet heeft overschreden. Berekening kasgeldlimiet (x € 1.000) Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 (1) | Saldo vlottende schuld | - | - | - | - (2) | Saldo vlottende middelen | 78.614 | 83.554 | 86.716 | 82.292 (3) | Saldo vlottende schulden – vlottende | -78.614 | -83.554 | -86.716 | -82.292 middelen Resultaat onderzoek kasgeldlimiet (5) | Kasgeldlimiet | 13.289 | 13.289 | 13.289 | 13.289 (3) | Saldo vlottende schulden – vlottende | -78.614 | -83.554 | -86.716 | -82.292 middelen (6) | Ruimte onder de kasgeldlimiet | 91.903 | 96.843 | 100.005 | 95.581 Kasgeldlimiet (7) | Begrotingstotaal | 156.342 (8) | Percentage regeling | 8,50% (5) = (7) x (8) | Kasgeldlimiet | 13.289 Jaarstukken 2025 | 154 Renterisiconorm De renterisiconorm geeft aan dat het totaal van de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer mag bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.

Uit de onderstaande tabel is af te leiden dat de gemeente Dronten voor 2025 ruim onder deze gestelde renterisiconorm is gebleven. Berekening renterisiconorm | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 De norm is gesteld op een percentage van het begrotingstotaal | 20% | 20% | 20% | 20% Begrotingstotalen* | 156.342 | 171.700 | 165.305 | 161.944 Renterisiconorm | 31.268 | 34.340 | 33.061 | 32.389 Rente herziening op vaste schuld Aflossing op vaste schuld | 1.982 | 1.800 | 1.800 | 1.400 Renterisico | 1.982 | 1.800 | 1.800 | 1.400 Ruimte onder de renterisiconorm (voordeel, ruimte) | 29.287 | 32.540 | 31.261 | 30.989 *Betreft saldo lasten exclusief reserves primitieve begroting Renteschema 2025 a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering | +/+ | 319.849 b. De externe rentebaten over de korte en lange financiering | -/- | 2.621.315 Saldo rentelasten en rentebaten | -2.301.466 c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend | -/- | 395.421 c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden | -/- toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is | +/+ aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | -2.696.887 d1. Rentelasten over eigen vermogen | +/+ | 3.937.662 d2.

Rentelasten over voorzieningen | +/+ | 1.513.775 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 2.754.550 e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) | -/- 2.656.755 f. Renteresultaat op het taakveld treasury | 97.795 Bovenstaande tabel geeft inzicht in de rentelasten en rentebaten van de gemeente Dronten. Het saldo van rentelasten en rentebaten betreft onder andere de rentebaten die worden ontvangen over de uitstaande geldleningen (verstrekte leningen aan de Meerpaal en Alliander). De aan de taakvelden toe te rekenen externe rente bestaat uit het saldo van rentelasten en rentebaten vermeerderd met het verplicht aan de grondexploitatie toe te rekenen rente. Deze rente is gebaseerd op de voorschriften zoals opgenomen in de notitie Grondexploitatie 2016 van de commissie BBV. Jaarstukken 2025 | 155 156 Jaarstukken 2025 Paragraaf bedrijfsvoering Algemeen Ter realisatie van de programma’s is een goede en kwalitatief hoogwaardige bedrijfsvoering noodzakelijk. Deze paragraaf informeert de gemeenteraad over de stand van zaken in de bedrijfsvoering. Vanuit de bedrijfsvoering worden de beleids- en uitvoeringseenheden van de organisatie zo goed als mogelijk gefaciliteerd. Ontwikkelingen In 2025 heeft de gemeente Dronten belangrijke stappen gezet richting passende bedrijfsvoering.

De groei van onze gemeente vraagt om een bedrijfsvoering die zowel robuust als flexibel is: betrouwbaar in de basis, en vernieuwend waar de opgaven daarom vragen. Vanuit die visie is in 2025 gewerkt aan een bedrijfsvoering die inwoners ervaren als betrouwbaar, dienstbaar en toekomstbestendig. Het jaar stond in het teken van het versterken van strategische sturing, het verbeteren van de besluitvormingskwaliteit en het professionaliseren van de ondersteuning van bestuur en organisatie. Het sturingsmodel – gebaseerd op meervoudig kijken, denken en doen – heeft in 2025 geleid tot een organisatie die duidelijker in structuur en richting opereert. De inrichting in drie domeinen en de aansturing door een directie hebben de strategische samenh ang verhoogd en de verbinding tussen beleid, uitvoering en bestuur versterkt. Daarmee is een fundament gelegd voor een sturingsfilosofie waarin strategische prioritering, bestuurlijke advisering en brede welvaart steeds meer centraal staan. Deze beweging ondersteunt de rol van Strategie & Bedrijfsvoering als partner, adviseur en eigenaar in het realiseren van gemeentelijke opgaven. De drie ontwikkelthema’s uit het domeinplan — balans tussen beheer en ontwikkeling, focus van buiten naar binnen en slim inrichten van processen en uitvoeringskracht — vormen de strategische kern van de bedrijfsvoering.

Ze geven richting aan de doorontwikkeling van portfoliosturing, procesgericht werken, organisatieontwikkeling en effectgericht sturen. Daarnaast is verder invulling gegeven aan een toekomstbestendige informatiehuishouding, gericht op digitale samenwerking, informatieveiligheid en datagedreven werken. Daarmee zet bedrijfsvoering in op kwaliteit, doelmatigheid en maatschappelijke waarde en wordt een bijdrage geleverd aan de verdere verbetering van de besluitvorming door college en raad doordat tijdige, goed onderbouwde en betrouwbare informatie beschikbaar is. Ook op het gebied van mensen en organisatie werd in 2025 verder gewerkt aan een wendbare, lerende en aantrekkelijke organisatie. De koers voor 2026 en verder, gericht op verdere professionalisering en het versterken van het strategisch vermogen van de gemeentelijke organisatie, sluit hier op aan. Inhoudelijk worden bovenstaande onderwerpen verder toegelicht in pakket 0C Overhead en de paragraaf informatisering. Met deze ontwikkelingen is in 2025 een verdere invulling gegeven aan de doorontwikkeling van de organisatie. Zo blijft Dronten werken aan een betrouwbare, dienstbare én vooruitstrevende lokale overheid. 157 Jaarstukken 2025 IBT Interbestuurlijk toezicht is een wettelijke taak van de provincie waarbij zij toezicht houdt op de taakuitoefening door gemeenten.

Het wettelijke uitgangspunt is dat de provincie voor alle beleidsterreinen de toezichthouder op gemeenten is, met uitzondering van de terreinen waarop de provincie geen taken heeft. Het specifiek toezicht vormt hierop een uitzondering, waarbij met name het financieel toezicht integraal, op alle gemeentelijke domeinen, van toepassing is. Provincie en gemeenten zullen zich inspannen om op basis van transparantie, begrip en vertrouwen te komen tot een effectieve en efficiënte wijze van interbestuurlijk toezicht. Door het optimaliseren van het zelfregulerend vermogen van de gemeente en de versterking van controle door de gemeenteraden, kan de provincie terughoudend met het toezicht omgaan. In Flevoland wordt er voor het interbestuurlijk toezicht (IBT) gebruik gemaakt van een tussen provincie en gemeenten overeengekomen bestuursovereenkomst. Hierin staan de rollen, verantwoordelijkheden en procesafspraken beschreven van de provincie en de gemeenten. De colleges van provincie en gemeenten vinden dit een prettige werkwijze waarmee de samenwerking op het gebied van IBT onderstreept wordt. De huidige bestuursovereenkomst kent een looptijd van vier jaar en loopt tot 1 oktober 2028. Rekenkameronderzoek Jaarlijks voert de Rekenkamer Dronten één of meer onderzoeken uit naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentebestuur.

In het kader van de wet versterking decentrale rekenkamers informeren wij u over de opvolging van de aanbevelingen van de rekenkameronderzoeken die recent zijn uitgevoerd. Rekenkameronderzoek Participatie woningbouwopgave in Dronten via Dronten ontwikkelt In 2017-2018 heeft de Rekenkamer Dronten een onderzoek uitgevoerd naar het participatiebeleid van de gemeente Dronten. Middels het in maart 2023 nieuw gestarte onderzoek inzake participatie bij woningbouwopgave in Dronten via Dronten Ontwikkelt, heeft de Rekenkamer Dronten in kaart gebracht op welke wijze de aanbevelingen uit het eerdere onderzoek zijn opgevolgd. Aangezien de gemeente Dronten een grote opgave heeft als het gaat om de woningbouw, heeft de Rekenkamer in dit onderzoek specifiek gekeken naar de uitwerking van de aanbevelingen bij het participatietraject van de woningbouwopgave. Daarbij is ook gekeken naar hoe de gemeenteraad zijn rol daarin heeft gepakt. Op 4 juli 2024 heeft uw raad het college opgedragen de aanbevelingen van het rekenkamerrapport inzake ‘Participatie bij woningbouwopgave in Dronten via Dronten Ontwikkelt’ over te nemen. In 2025 zijn participatiebijeenkomsten gehouden met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen voor de koersdocumenten van de sleutelprojecten Biddinghuizen, Swifterbant en het Uitleggebied Dronten Zuid.

Door middel van beeldvormende vergaderingen over de koersdocumenten is uw raad geïnformeerd over de inzet die wordt gepleegd in deze sleutelprojecten. In de koersdocumenten is toegelicht hoe de participatie is uitgevoerd en welke opbrengsten konden worden verwerkt. De koersdocumenten zijn in 2025 voor de drie genoemde projecten vastgesteld door de raad: Uitleggebied Dronten Zuid in maart 2025, Sleutelproject Biddinghuizen in juli 2025 en Sleutelproject Swifterbant in december 2025. In september 2025 is een raamovereenkomst afgesloten met een participatiebureau dat het participatieproces voor projecten begeleidt en daarvoor onder andere bewonerssessies, straatgesprekken en online meedenksessies organiseert. 158 Jaarstukken 2025 Kenmerkend voor de aanpak is een transparant en open proces met scherpe doelstellingen die zich laten leiden door participatie verkregen algemene visie en principes voor de toekomst van Dronten. Door een brede integrale aanpak kunnen de wensen en zorgen van alle belanghebbenden zorgvuldig worden afgewogen. Het creëren van een klankbordgroep is per sleutelproject als een vereiste meegenomen. Deze klankbordgroep komt gedurende het traject bij elkaar. Een klankbordgroep vertegenwoordigt diverse gemeenschapsbelangen en biedt advies en feedback voor beleidsontwikkeling. Dit bevordert transparantie, vertrouwen en betrokkenheid in het besluitvormingsproces.

Voorafgaand aan een bijeenkomst wordt informatie gedeeld met de klankbordgroep. Vervolgens wordt de input van de klankbordgroep verwerkt in het (eind)product. Bij de aanpak wordt uw raad actief betrokken, zodat u weet wat er speelt bij de inwoners en hoe de gemeente daarop acteert. Indien nodig krijgt u de mogelijkheid om te consulteren waarbij u uw mening kan geven of vragen kan stellen. Bij tussentijdse wijzigingen in de participatieaanpak wordt u op tijd meegenomen en krijgt u een terugkoppeling van de aanpak. U wordt in positie gebracht om keuzes te maken in het ontwikkelperspectief van de sleutelprojecten. Aan het eind van het traject wordt u gevraagd een toekomstperspectief vast te stellen met bijbehorend uitvoeringsagenda en budget. Hiermee worden kaders vastgelegd voor de uitvoering van sleutelprojecten en kunt u uw controlerende taak uitoefenen tijdens de verwezenlijking van het toekomstperspectief. Rekenkameronderzoek Samenwerking in Flevoland onder de nieuwe omgevingswet De rekenkamers van de gemeenten Almere, Lelystad, Noordoostpolder, Dronten, Rekenkamercommissie Waterschap Zuiderzeeland en de Randstedelijke Rekenkamer hebben een onderzoek laten uitvoeren naar de samenwerking in Flevoland onder de nieuwe Omgevingswet.

Met de nieuwe Omgevingswet die per 1 januari 2024 is ingegaan, is het nodige veranderd in de wetgeving, beleid, taken, bevoegdheden en beslistermijnen op het gebied van de fysieke leefomgeving. Vanwege deze veranderingen voor de samenwerking tussen de decentrale bestuursorganen gemeente, provincie en waterschap hebben de rekenkamers samengewerkt in dit onderzoek. De doelstelling van dit onderzoek was om inzicht te krijgen in en hoe de deelnemende overheden tot de één loket/overheid-gedachte zijn gekomen (naar aanleiding van de invoering van de Omgevingswet). Op 30 november 2023 heeft uw raad het college opgedragen de aanbevelingen van het rekenkamerrapport inzake ‘Samenwerking in Flevoland onder de nieuwe omgevingswet’ over te nemen. De aanbevelingen zijn regionaal van aard. Omdat er een goede samenwerking is tussen alle gemeenten en ketenpartners betrokken bij het Platform Omgevingswet Flevoland, is afgesproken dat implementatie van de aanbevelingen ook regionaal worden opgepakt. Via bestuurlijk overleg tussen provincie, waterschap en gemeenten en de Strategische Agenda Flevoland wordt samengewerkt aan een nieuwe omgevingsvisie. Managers komen tweemaal per jaar bijeen in managementoverleg; bestuurders komen daarnaast bijeen wanneer de situatie daarom vraagt. Er zijn regionale samenwerkingsafspraken gemaakt met alle betrokken gemeenten en samenwerkingspartners.

De regie hierop is nu duidelijk belegd bij het managersoverleg. In werkgroepen wordt actief op de afspraken gestuurd en geëvalueerd. Bij de totstandkoming van de afspraken is breder gekeken in de keten. Het platformoverleg waar alle werkgroeptrekkers en programmamanagers samenkomen houdt regie hierop. De uitwerking van afspraken over crisisbeheersing rond interbestuurlijke vraagstukken maakt onderdeel uit van de verdere regionale samenwerking. De provincie neemt hierin het voortouw en werkt samen met de betrokken gemeenten toe naar heldere afspraken over hoe te handelen wanneer spanningen ontstaan tussen overheden met uiteenlopende rollen, taken of bevoegdheden. 159 Jaarstukken 2025 Rekenkamerbrief Doe mee onderzoek Energiebesparingsplicht Op 27 februari 2025 heeft de Rekenkamer uw raad geïnformeerd over de uitkomsten van het Doe mee onderzoek Energiebesparingsplicht. Bedrijven hebben van de Rijksoverheid in 1993 wettelijke verplichtingen opgelegd gekregen voor het uitvoeren van energiebesparende maatregelen. Er gelden regels op het gebied van de uitvoering van deze maatregelen, maar ook met betrekking tot de onderzoekplicht en de informatieverstrekking hierover. De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op de handhaving van deze verplichtingen. In 2024 heeft de Rekenkamer onderzocht hoe de gemeente Dronten invulling geeft aan deze verantwoordelijkheid.

Geconcludeerd is dat gemeente Dronten: • Voert toezicht en handhaving op de energiebesparingsverplichtingen bij bedrijven niet zelf uit; • Heeft de deskundigheid en capaciteit voor de uitvoering van deze taken niet zelf in huis; • Heeft deze taken niet opgedragen aan de omgevingsdienst en daar ook geen budget voor begroot; • Met mandaat en financiering van de gemeente stimulerend toezicht uitgevoerd door de omgevingsdienst, maar hiermee wordt slechts gedeeltelijk voldaan aan de wettelijke verplichtingen van de gemeente. Er is opvolging aan de aanbevelingen door de rekenkamer gegeven om aan de wettelijke eisen te voldoen aan het toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht voor bedrijven door dit te beleggen bij de omgevingsdienst en hiervoor structureel budget beschikbaar te stellen. Rechtmatigheid De (geactualiseerde) kadernota Rechtmatigheid is op 29 september 2025 door de commissie BBV gepubliceerd. De belangrijkste wijzigingen van de geactualiseerde kadernota zijn: 1) De verantwoordingsgrens valt vanaf 2025 binnen de bandbreedte van 0% tot 2% van de totale lasten van de gemeente. Dit was tot en met 2024 binnen de bandbreedte van 0% tot 3%. 2) Het percentage voor de verantwoordingsgrens geldt vanaf 2025 voor de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden samen.

Tot en met 2024 gold het percentage van de verantwoordingsgrens afzonderlijk voor rechtmatigheidsfouten en voor onduidelijkheden. 3) Vanaf 2025 geldt dat de omvangbasis voor het percentage van de verantwoordingsgrens de lasten van de gemeente exclusief toevoegingen aan de reserves is. Tot en met 2024 was dit inclusief toevoegingen aan de reserves. Op 25 september 2025 resp. 17 december 2025 heeft uw raad het hierop aangepaste controleprotocol 2025-2026 en normenkader 2025 resp. financiële verordening vastgesteld. Met vaststelling door uw raad van de aangepaste financiële verordening (17 december 2025) zijn in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording twee belangrijke wijzigingen vastgesteld: 1) Het uitgangspunt voor (lasten) overschrijdingen is de begroting na wijzigingen. Dit was primitieve begroting. 2) In de paragraaf bedrijfsvoering worden onrechtmatigheden boven de € 150.000 toegelicht. Dit was boven de € 75.000. Hieronder is een totaaloverzicht opgenomen van de onrechtmatigheden.

A | Begrotingscriterium (x €1.000) 1a Overschrijding lasten programma's | 2.583 1b Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) | 131 2 Niet geautoriseerde mutaties reserves | 0 Subtotaal Bruto begrotingsonrechtmatigheden | 2.714 Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid | 2.354 De niet-acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. Totaal begrotingsonrechtmatigheden (na correctie acceptabele overschrijdingen) | 360 B | Voorwaardencriterium | Bruto 1 Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed | 1.413 2 Overige onrechtmatigheden | 0 Totaal voorwaardencriterium | 1.413 C | Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Geen bevindingen | 0 Totaal rechtmatigheidsfouten = A+B+C | 4.127 Waarvan acceptabel | 2.354 Waarvan niet-acceptabel | 1.773 Verantwoordingsgrens | 2% Totaal lasten exclusief toevoegingen aan de reserves | 168.921 Verantwoordingsgrens in euro | 3.378 Begrotingsonrechtmatigheid (A) Hieronder lichten we de begrotingsrechtmatigheid in details toe. 1a Overschrijding lasten programma’s De lasten zijn bij de programma’s 0 Bestuur en ondersteuning (1.510k), programma 3 Economie (781k) en programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (292k) overschreden.

De verklaring voor deze overschrijdingen zijn in de afwijkingen bij de programma’s te vinden. 1b Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) Voor een totaal van € | 131.289 worden de investeringskredieten overschreden. Dit betreft de volgende kredieten. Omschrijving | Bedrag Begroot | Bedrag Werkelijk | Overschrijding Auto 25 code FO | -11-11, kenteken 3-VPJ-8(K) | 0 | 44.719 | -44.719 Auto 45 RE-15-10, kenteken VR-949-J (VVI 2023) (K) | 45.980 | 58.030 | -12.050 Auto 47 Renault Pick-up, kenteken VL-681-G (K) | 50.000 | 50.111 | -111 Auto 49 Nissan e-NV 200, kenteken VL-986-I (K) | 50.000 | 54.631 | -4.631 Auto 51 Nissan e-NV 200, kenteken VL-237-D (K) | 50.000 | 54.027 | -4.027 Flexwonen Gangboord (bouw- en woonrijp maken) (K) | 313.082 | 361.111 | -48.029 Ondergrondse containers (binnenbak) (K) | 90.000 | 107.722 | -17.722 Totaal overschrijding | 599.062 | 730.351 | -131.289 Jaarstukken 2025 | 160 161 Jaarstukken 2025 In de financiële verordening is opgenomen dat alleen wordt toegelicht als er sprake is van een overschrijding van de kredieten bij een bedrag van € 150.000. 2 Niet geautoriseerde mutaties reserves Alle mutaties op de reserves zijn rechtmatig uitgevoerd.

Acceptabele begrotingsonrechtmatigheden (passend binnen vooraf vastgesteld beleid) Acceptabele begrotingsonrechtmatigheden (passend binnen vooraf vastgesteld beleid) Bruto Reeds besloten of te besluiten in Raadsvoorstel jaarrekening 2025 1.757 Acceptabel conform financiële verordening ‘Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren’ 597 Acceptabel conform financiële verordening ‘Er is sprake van een open-einde regeling’ 0 Totaal Begrotingsonrechtmatigheden baten en lasten (passend binnen vooraf vastgesteld beleid) 2.354 In de financiële verordening is opgenomen dat het uitgangspunt is dat iedere lasten overschrijding van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Overschrijdingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: • Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren; • Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling; • De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage; • Een overschrijding van het jaarbudget passend binnen het totaalbedrag van het krediet; • De gemeenteraad wel geïnformeerd is, maar er is geen begrotingswijziging vastgesteld.

Reeds besloten of te besluiten jaarrekening 2025 Onder deze categorie vallen de reeds goedgekeurde budgetoverhevelingen en de lasten overschrijdingen waarvan de omvang pas aan het einde van het jaar bepaald kan worden die gedekt wordt uit voorzieningen (1.757k). Compensatie direct gerelateerde inkomsten Tegenover de lasten overschrijding staat een direct gerelateerde inkomsten (597k). Voorwaardencriterium (B) (B1) Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed: Er zijn 15 inkoopdossiers niet rechtmatig en volgens de inkoopprocedures uitgevoerd. Diensten en leveringen De maatregelen die ingezet zijn om het aantal dossiers te verminderen hebben effect gehad. Voor een aantal dossiers geldt dat de onrechtmatigheid gedurende 2025 en in 2026 zijn opgelost maar dat er nog uitgaven zijn gedaan in 2025 en daarmee meetellen in de onrechtmatigheid van 2025. Bij afwijkingen onder de Europese grens is ons intern inkoopbeleid van toepassing. Volgens ons controleprotocol zijn afwijkingen op onze interne inkoopregels niet onrechtmatig en tellen ze niet mee als onrechtmatigheidsfout. Echter in de kadernota Rechtmatigheid is opgenomen dat het niet naleven van interne regels toegelicht dient te worden. Met de maatregelen die genomen zijn, is het aantal dossiers die niet volgens ons intern inkoopbeleid zijn aanbesteed verminderd naar 39 inkoopdossiers en deze lijn zal doorgezet worden in 2026.

162 Jaarstukken 2025 Door inzet op control, opnieuw aanbesteden en beëindigen van opdrachten zal het aantal dossiers die onrechtmatig en in strijd met ons inkoopbeleid verder worden teruggedrongen. Maatregelen Om de onrechtmatigheid te verminderen zijn in de bedrijfsvoering processen verbeterd. Daardoor is onze concern brede bedrijfsvoering verbeterd en versterkt. Hieronder zijn een aantal maatregelen uiteengezet die zijn geïmplementeerd: 1. De verantwoordelijkheid voor de dossiers ligt ten alle tijden bij de teammanagers; 2. De afdeling inkoop fungeert als centraal onderdeel van het inkoopproces; 3. Bij onduidelijkheden of problemen tussen inkoop en de verantwoordelijke manager is er de mogelijkheid tot het gebruik van een escalatieladder (inkoopadviseur, teammanager Services, directie/gemeentesecretaris); 4. We zijn voortdurend alert door middel van diverse momenten tot signalering; 5. Er wordt gestuurd op lerend vermogen en handhaving; 6. Door middel van een softwarebroker is/wordt een aantal ICT onrechtmatigheden opgelost; 7. Door bij dossiers voortijdig om tafel te gaan met de leverancier wanneer een contract onrechtmatig lijkt te worden, zoeken we proactief naar een oplossing en wachten we niet af / of bewust wel na overleg met inkoop totdat een contract afloopt. Door de bovenstaande maatregelen hebben we een volgende stap gezet in passende bedrijfsvoering.

We krijgen zo meer grip op onze processen en de uitvoeringskracht. We willen een omgeving creëren waarin onrechtmatigheid actief wordt voorkomen, aangepakt, risicofactoren vroegtijdig worden gesignaleerd en casuïstiek ons leert om het proces verder te verbeteren. Dit alles draagt bij aan een transparante, rechtmatige en passende bedrijfsvoering. Frauderisico’s en -analyse Het college is zich bewust van inherente risico’s van fraude die, zowel intern als extern, worden gelopen bij het uitvoeren van de gemeentelijke taken. In 2025 is de frauderisico analyse uitgevoerd. Daarbij zijn tijdens de interne controle geen gevallen van fraude vastgesteld. Vanuit de bedrijfsvoering is er verhoogde aandacht voor de inrichting van onze administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB) ten aanzien van de geïdentificeerde risicogebieden en tevens worden de relevante geldstromen/processen betrokken in de interne controles die gedurende het jaar worden uitgevoerd. Stakeholders van de gemeente moeten erop kunnen vertrouwen dat wij op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zakendoen. De gemeente beschikt over een uitgebreid scala aan zogenaamde soft controls. Iedere medewerker van de gemeente legt bij indiensttreding een ambtseed of ambtsbelofte af en overlegt een verklaring omtrent gedrag.

Daarnaast beschikt de gemeente Dronten over een vastgestelde gedragscode, gebaseerd op wetgeving, Dronten op Koers (de vier V's), kernbegrippen voor integriteit, uitgangspunten en vuistregels, welke openbaar beschikbaar is. De gemeente beschikt daarnaast over een regeling ‘melden vermoeden misstanden’ en in de organisatie is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. 163 Jaarstukken 2025 Onze (financiële) processen en systemen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheidingen, zogenaamde hard controls. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en/of zelfstandig toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen dragen ertoe bij dat onregelmatigheden worden gesignaleerd. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken.

Informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy heeft een hoge prioriteit. Tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen voor informatiebeveiliging. Daarnaast beoordelen de security- en privacy officers de kwaliteit en naleving van de getroffen beheersingsmaatregelen. Periodiek wordt de beheersing van informatiebeveiliging getoetst, zowel intern, maar ook extern. Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces. Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk zijn en op een adequate wijze aandacht krijgen. 164 Jaarstukken 2025 Paragraaf verbonden partijen Algemeen Een verbonden partij wordt gedefinieerd als een privaatrechtelijke- of publiekrechtelijke organisatie, waarmee de gemeente een bestuurlijke en een financiële band heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel (vertegenwoordiging) in het bestuur of het hebben van stemrecht.

Van een financieel belang is sprake als de gemeente middelen ter beschikking stelt en deze in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt is, of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Het aangaan van banden met (verbonden) derde partijen komt voort uit het publieke belang. Verbindingen met deze derde partijen is dus een manier om bepaalde publieke taken uit te voeren. De huidige verbonden partijen waaraan de gemeente is gelieerd, hebben veelal een historische bestaansgrond. Afhankelijk van onze mate van verbondenheid zijn wij in meer of mindere mate in staat om invloed op het beleid van desbetreffende verbonden partij uit te oefenen. Visie op verbonden partijen Het gemeentelijk beleid is er op gericht het aantal verbonden partijen beperkt te houden, enerzijds uit het oogpunt van risicobeheersing en beperking en anderzijds uit het oogpunt van transparantie van bestuur. Er kunnen echter altijd goede redenen aanwezig zijn voor het aangaan van een verbonden partij constructie. Criteria die daarbij onder andere worden gehanteerd: • De taak kan niet of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd. • Gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op en de gekozen vorm van samenwerking draagt bij aan een efficiëntere en effectievere uitvoering van onze publieke taak.

• Voordelen van de (beoogde) samenwerking wegen op tegen de nadelen. Overzichtstabel Naam verbonden partij | Taakveld | Vertegenwoordiger | Financieel belang gemeente | 2025 Gemeenschappelijke regelingen Het Flevolands Archief (HFA) | 0.4 | S.J. Lap | € 165.556 Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus 0.62 | S.J. Lap | € 639.552 Tricijn (GBLT) Veiligheidsregio Flevoland (VRF) | 1.1 | J.P. Gebben | € 2.893.598 Regionale Sociale Recherche | 6.3 | P. Duvekot | € 63.998 IMpact | 6.4 | P. Duvekot | € 2.218.333 Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland | 6.71, 6.72 en | P. Duvekot | € 254.045 6.82 GGD Flevoland | 7.1 | L. Hillebregt | € 1.263.748 Omgevingsdienst Flevoland en Gooi- en | 7.4 | L. Hillebregt | € 1.334.678 Vechtstreek (OFGV) Vennootschappen/Coöperaties Alliander N.V. | 0.5 | S.J. Lap | € 339.719 Vitens N.V. | 0.5 | S.J. Lap | - Technofonds Flevoland | 3.1 | S.J. Lap | € 0 Coöperatie Gastvrije Randmeren | 5.7 | S.J. Lap | € 31.122 Huisvuilcentrale Alkmaar (garantstellingsprovisie | 7.3 | L. Hillebregt | € 67.992 HVC) Verenigingen Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) | 0.1 | J.P.

Gebben | € 202.875 Jaarstukken 2025 | 165 Detailoverzicht verbonden partijen Omgevingsdienst Flevoland en Gooi- en Vechtstreek (OFGV) - Lelystad Algemeen Onderdeel van | Pakket 7R (Milieu)omgevingsveiligheid Draagt bij aan | Het behouden dan wel verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving (veiligheid, gezondheid, leefbaarheid en duurzaamheid) in Flevoland en de regio Gooi en Vechtstreek. Gemeentelijk | Bescherming van mens en natuur tegen schade; uitvoering van vergunningsverlening, toezicht belang | en handhaving milieu. De OFGV is verantwoordelijk voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieugebied en specialistische advisering op het gebied van milieu en ruimtelijke ordening, o.a. binnen de gemeente Dronten. Juridische vorm | Publiekrechtelijke rechtspersoon (Openbaar Lichaam, Wet gemeenschappelijke regelingen). De gemeenschappelijke regeling is in 2017 in werking getreden en voor het laatst in 2024 gewijzigd op grond van evaluatie van de regeling en wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De deelnemers zijn en blijven bevoegd gezag. Bevoegdheden zijn niet gedelegeerd, maar in mandaat overgedragen.

Partijen | Deelnemers in de OFGV zijn de Provincies Flevoland en Noord-Holland en 12 gemeenten die zich in Flevoland en de Gooi en Vechtstreek bevinden: Lelystad, Almere, Dronten, Noordoostpolder, Urk, Zeewolde, Blaricum, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren, Gooise Meren. Het aandeel van de gemeente Dronten in de Jaarstukken 2025 is 7,52%. Belangen Financieel | Realisatie 2024 | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Jaarlijkse bijdrage | € 1.216.618 | € 1.334.678 | € 1.334.678 Resultaat | € 144.368 | - | € 14.882 Eigen vermogen | 01/01/2025 | € 2.781.502 31/12/2025 | € 2.014.194 Vreemd vermogen | 01/01/2025 | € 3.695.465 31/12/2025 | € 3.077.893 Bestuurlijke | Algemeen bestuur: wethouder Lazise Hillebregt betrokkenheid Financieel belang | OFGV heeft voor 2025 een begroting na mutatie opgesteld van in totaal € 17.750.692. De bijdrage van de gemeente Dronten aan de OFGV bedraagt € 1.334.678, welke gedekt is in de gemeentelijke begroting. De deelnemers zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor eventuele financiële risico’s/tekorten van de OFGV, naar rato van hun inbreng. Uit de resultaten die jaarlijks behaald worden, mag de OFGV een benodigde weerstandscapaciteit opbouwen om tegenvallers op te vangen. Voor 2025 heeft het Algemeen Bestuur deze weerstandscapaciteit vastgesteld op maximaal € 897.563. De verhouding tussen de vrije en benodigde weerstandscapaciteit is 0,9.

Bijzonderheden Ontwikkelingen | De landelijke opgave voor robuuste omgevingsdiensten heeft zich voor de OFGV vertaald in een ambiteus Ontwikkelplan en Innovatieagenda. Flinke stappen zijn in 2025 gezet: reorganisatie, nieuwe missie en visie. De verwachting is dat het ontwikkelplan voor 1 april 2026 wordt afgerond. Risico's | De context waarin de OFGV haar werkzaamheden verricht, was ook in 2025 volop in beweging. Landelijke dossiers, zoals zeer zorgwekkende stoffen (bijv. PFAS), staalslakken en stikstof kregen veel media-aandacht. De maatschappelijke tolerantie voor gezondheids- en milieuschade neemt af. Het VTH-stelsel wordt daardoor met dilemma's geconfronteerd. Meer informatie | Omgevingsdienst Flevoland & Gooi- en Vechtstreek Het Flevolands Archief (HFA) - Lelystad Algemeen Onderdeel van | Pakket 0C Overhead Draagt bij aan | Het zorgdragen voor goed beheer en behoud van de archieven en het bevorderen van de toegankelijkheid van deze archieven voor publiek, overheid en wetenschap. Gemeentelijk | Uitvoering van de wettelijke archieftaken. belang Juridische vorm | Publiekrechtelijke rechtspersoon (Openbaar Lichaam, Wet gemeenschappelijke regelingen). De gemeenschappelijke regeling is in 2017 in werking getreden en voor het laatst in 2024 gewijzigd op grond van evaluatie van de regeling en wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen.

De deelnemers zijn en blijven bevoegd gezag. Bevoegdheden zijn gedelegeerd. Jaarstukken 2025 | 166 Partijen | Het Flevolands Archief werkt in opdracht voor de samenwerkingspartners het Rijk, de provincie Flevoland, de gemeenten Dronten, Lelystad, Urk en Zeewolde en het waterschap Zuiderzeeland. Belangen Financieel | Realisatie 2024 | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Jaarlijkse bijdrage | € 160.611 | € 165.102 | € 165.556 Resultaat | - | - | -€ 19.401 Eigen vermogen | 01/01/2025 | € 299.144 31/12/2025 | € 148.607 Vreemd vermogen | 01/01/2025 | € 329.150 31/12/2025 | € 253.585 Bestuurlijke | Algemeen bestuur: wethouder Siert Jan Lap betrokkenheid Financieel belang | HFA heeft voor 2025 een begroting opgesteld van in totaal € 1.756.996. De bijdrage van de gemeente Dronten aan HFA bedraagt € 165.556, welke gedekt is in de gemeentelijke begroting. De deelnemers zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor eventuele financiële risico’s/tekorten van HFA, naar rato van hun inbreng. Uit de resultaten die jaarlijks behaald worden, mag de HFA een eigen weerstandscapaciteit opbouwen om tegenvallers op te vangen. Voor 2025 is deze weerstandscapaciteit vastgesteld op € 86.917 (exclusief het nog te bestemmen resultaat 2025 van - € 19.401).

Bijzonderheden Ontwikkelingen | De ontwikkelingen rond de nieuwe Archiefwet, voorzieningen voor digitaal gevormd archief en de zoektocht naar passenden en nieuwe samenwerkingsvormen met het Rijk en stakeholders in de regio beïnvloeden in sterke mate de agenda van HFA en inzet van (financiële) middelen voor de komende jaren. Risico's | Aandachtspunt in de komende periode is dat het voor HFA onhaalbaar is om het niveau van advisering, de digitaliseringstaken en de benodigde inzet op vernieuwing in hardware en software op het thema digitale veiligheid te waarborgen zonder extra financiële middelen voor uitbreiding van de formatie voor ICT-deskundigen, archivarissen en het managementteam. Meer informatie | HFA Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Historisch Centrum HFA Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus Tricijn (GBLT) - Zwolle Algemeen Onderdeel van | Pakket 0D Gemeentelijke belastingen Draagt bij aan | De wettelijke bevoegdheid om belastingen en rechten te heffen ter financiering van taken waarbij op een transparante, rechtvaardige en doelmatige manier inkomsten gegenereerd worden om de publieke taken te kunnen uitvoeren. Gemeentelijk | Effectieve, efficiënte en rechtmatige inning en beheersing van belastingen en heffingen. belang Juridische vorm | Publiekrechtelijke rechtspersoon (Openbaar Lichaam, Wet gemeenschappelijke regelingen).

De gemeenschappelijke regeling is in 2016 in werking getreden en voor het laatst in 2024 gewijzigd op grond van evaluatie van de regeling en wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De deelnemers zijn en blijven bevoegd gezag. Bevoegdheden zijn gedelegeerd. Partijen | 10 gemeenten: Zwolle, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Dronten, Dalfsen, Ommen, Veenendaal, Renswoude en Woudenberg. 5 waterschappen: Drents Overijsselse Delta, Rijn en IJssel, Vechtstromen, Vallei en Veluwe en Zuiderzeeland. Belangen Financieel | Realisatie 2024 | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Jaarlijkse bijdrage | € 712.289 | € 720.000 | € 639.552 Resultaat | € 2.281.000 | - | € 3.448.000 Eigen vermogen | 01/01/2025 | € 2.281.000 31/12/2025 | € 3.448.000 Vreemd vermogen | 01/01/2025 | € 6.110.000 31/12/2025 | € 4.178.000 Bestuurlijke | Algemeen bestuur: wethouder Siert Jan Lap betrokkenheid Jaarstukken 2025 | 167 Financieel belang | GBLT heeft voor 2025 een begroting opgesteld van in totaal € 30 miljoen. De bijdrage van de gemeente Dronten aan GBLT bedraagt € 639.552, welke gedekt is in de gemeentelijke begroting. GBLT heeft geen weerstandscapaciteit. De deelnemers zijn verplicht zorg te dragen dat GBLT te allen tijden beschikt over voldoende middelen om aan al zijn verplichtingen jegens derden te kunnen voldoend.

Dit betekent dat deelnemers zelf maatregelen moeten treffen om eventuele risico's af te dekken. Bijzonderheden Ontwikkelingen | De aankomende jaren zijn er een aantal ontwikkelingen die de uitvoering van GBLT raken zoals innovaties (robotisering en AI), externe wetten en regels over belastingen, de uitvoering van de wet WOZ en veranderende verhoudingen tussen overheid en burgers. Deze ontwikkelingen raken maatschappelijke vragen zoals participatie, gemeenschappelijke ICT-architecturen, menselijke maat, transparantie, rechtsbescherming en informatieveiligheid bij het gebruik van gegevens. Daarnaast wordt nagedacht over mogelijkheden van verruiming van het gemeentelijk belastinggebied. Risico's | De ontwikkeling van de proceskosten is onzeker. Door de aanpassingen van de proceskostenvergoedingen voor WOZ-zaken, onder andere vanwege uitspraken van de Hoge Raad en een aangepaste WOZ-factor per 1 januari 2025, blijft de hoogte van de proceskosten (NCNP-kosten) een risico. Daarnaast is de hoogte van de totale proceskostenvergoeding sterk afhankelijk van het aantal bezwaren en beroepen dat wordt ingediend en het toekenningspercentage daarvan.

Meer informatie | Gemeente- en waterschapsbelastingen Veiligheidsregio Flevoland (VRF) - Lelystad Algemeen Onderdeel van | Pakket 1E Rampenbestrijding en crisisorganisatie Draagt bij aan | Een redzame samenleving Gemeentelijk | Het voorkomen, beperken en bestrijden van brand en gevaar voor mensen en dieren. Het belang | bevorderen van goede samenwerking tussen de hulpdiensten, gemeenten en andere partners in de regio op het gebied van crisisbeheersing. Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Partijen | In Veiligheidsregio Flevoland werken de zes gemeenten in Flevoland (Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk en Zeewolde) samen met Brandweer Flevoland, politie en de geneeskundige zorg (GHOR Flevoland). Daarnaast wordt samengewerkt met een groot aantal andere partners. Belangen Financieel | Realisatie 2024 | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Jaarlijkse bijdrage | € 2.922.781 | € 2.893.598 | € 2.893.598 Resultaat | -€ 2.320.068 | -€ 339.500 | € 718.155 Eigen vermogen | 01/01/2024 | € 8.606.681 31/12/2024 | € 10.031.487 Vreemd vermogen | 01/01/2024 | € 12.595.019 31/12/2024 | € 13.063.563 Bestuurlijke | Algemeen en dagelijks bestuur: burgemeester Jean Paul Gebben betrokkenheid Financieel belang | Op 15 april is het bericht ontvangen dat het verwachte jaarrekeningresultaat 2025 van Veiligheidsregio Flevoland € 718.155 begraagt.

Dit verwachte jaarrekeningresultaat is nadrukkelijk enkel bedoeld ter indicatie bij het opstellen van de jaarrekening van onze gemeente. Het jaarrekeningresultaat wordt namelijk pas definitief na vaststelling door het algemeen bestuur (AB) op 1 juli 2026. Het AB besluit dan ook over de bestemming van het resultaat. Conform eerder besluit wordt het AB voorgesteld om middelen vanuit het result | aat te storten in de algemene reserve ter dekking van de kosten van verplichtend karakter in 2028. Bijzonderheden Ontwikkelingen | De specifieke beleidsthema's die in 2025 centraal stonden, waren 'weerbaarheid en veerkracht', 'netwerksamenwerking', risicocommunicatie' en 'noodsteunpunten'. De maatschappij waarin we ons bevinden is continu aan verandering onderhevig. We verkeren in een tijdperk van veel onzekerheid en (internationaal) 'gevoelde dreiging'. Dat vraagt van veiligheidsregio's om alert te blijven, zic | h flexibel op te stellen, te anticiperen op ontwikkelingen waar dat kan en mee te gaan met veranderingen waar dat nodig is, om zodoende de veiligheid van de omgeving te kunnen blijven waarborgen. Risico's | Door de extra kosten van het verplichtend karakter te dekken uit de reserves, zijn deze reserves ultimo 2027 leeg.

Dat heeft de volgende mogelijke consequenties: Jaarstukken 2025 | 168 • | Vanaf 2028 zal extra structurele gemeentelijke bijdrage gevraagd worden om de kapitaallasten te kunnen dekken. Hoogte van deze extra bijdrage is nog niet bekend; • | De onttrekking uit de reserve beïnvloedt ook de liquiditeitspositie van VRF. VRF zal waarschijnlijk een lening moeten aangaan om de liquiditeit te garanderen; • | Het is nog onzeker of er vanaf 2028 wél rijksfinanciering beschikbaar is voor het verplichtend karakter. Uitblijven van landelijke besluitvorming betekent dat deze extra kosten vanaf 2028 wederom gedragen moeten worden door de gemeenten. Meer informatie | Website Veiligheidsregio Flevoland Regionale Sociale Recherche - Zwolle Algemeen Onderdeel van | Pakket 6M3 Arbeidsparticipatie en minima ondersteunende regelingen Draagt bij aan | De gemeenschappelijke regeling Sociale Recherche IJssel-Vechtstreek, waarin acht gemeenten samenwerken onder leiding van Zwolle, is verantwoordelijk voor het voorkomen en opsporen van fraude binnen sociale zekerheidsregelingen zoals de Participatiewet, IOAW en IOAZ. Door deze taak regionaal te organiseren, wordt specialistische kennis gebundeld en de kwaliteit van handhaving verhoogd. De gemeente Zwolle voert de uitvoering uit namens de deelnemende gemeenten.