db3606f0-2510-44ed-bff4-b6d1a2069b86.pdf
Tekst van het document
Een heggenlandschap met als doel de toepassingsmogelijkheden elders in de polder te onderzoeken. Het Harderbroek kan met haar plassen, sloten en rietlanden gezien worden als proeftuin van de Oostvaardersplassen. In het Greppelveld bleek de intensieve begreppeling niet toereikend om het kwelrijke gebied efficiënt in gebruik te kunnen nemen, waardoor hier spontaan een vogelreservaat is ontstaan dat met de tijd is bestendigd. Tot slot zijn de bosgordels en wegbeplanting van de nooit aangelegde Rijksweg 10A onderdeel geworden van het Natuurnetwerk Nederland. Er liggen kansen om het fijnmazige stelsel van wegen, vaarten, tochten met het oog op de natuurfunctie door te ontwikkelen. Te denken valt hierbij aan het peilbeheer en de inrichting van de oevers. Ook in de uitbreiding van de oorspronkelijke bosgordels en de Randmeerbossen liggen kansen voor de uitbouw van natuurwaarden.
35
36
Kwaliteiten per deelgebied In dit hoofdstuk geven we aan welke landschappelijke kwaliteiten we onderscheiden in de verschillende zoekgebieden. Op basis daarvan doen we een aantal aanbevelingen die bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van deze kwaliteiten. We gaan er daarnaast van uit dat, met de voorgaande analyse van de polder in het achterhoofd, de ontwerpers in staat zijn een eventuele uitbreiding zodanig vorm te geven dat recht wordt gedaan aan het gedachtegoed dat aan de inrichting van de polder ten grondslag ligt.
37
38
Zuidzijde Dronten Groene eilanden in een zee van ruimte • Oostelijk Flevoland kenmerkt zich door een aantal zorgvuldig gecomponeerde ruimtes met daarin ‘eilanden van groen’. Deze polderruimte laat zich uitzonderlijk goed lezen op de aansluiting van de Ottolanderlaan met de Roodbeenweg. Elzensingels geven de Ottolanderlaan een zeer besloten karakter. Nabij de Roodbeenweg openen de elzensingels zich en ontvouwd zich een panorama over het polderlandschap. Erven met hun beplanting aan de Roodbeenweg, aan weerszijden op gelijke afstand van de Ottolanderlaan kaderen het zicht. De erven langs de Lisdoddeweg vormen de groene eilanden tegen een achtergrond van beplanting langs de Biddingweg en de bosgordel tussen Dronterweg en Lage Vaart. • Een soortgelijke polderbeleving is er vanaf de Ansjovisweg ter plaatse van de entree naar de golfresidentie. Op de grens van het fruitteeltgebied met het akkerbouwlandschap wordt het zicht over de polder begeleid door de singels van het fruitteeltgebied en de erfbeplanting van de akkerbouwbedrijven aan de Ansjovisweg. De stevige achtergrond wordt gevormd door de laanbeplanting van de Rietweg. De uitloper van het fruitteeltgebied, waarvan momenteel alleen nog de vier erven bestaan, vormt een aantrekkelijke middenschaal tussen de laanbeplanting en de weidse akkers.
• De fruitteeltbedrijven langs de Van der Hamlaan en, in iets mindere mate, langs de Ottolanderlaan kenmerken zich door de afwezigheid van een stevige singel maar de aanwezigheid van een beplanting van grote, fraaie solitaire bomen en boomgroepen. Het zijn ‘boeketten’ die in het kleinschalige landschap van singels en boomgaarden staan en daarmee bepalender zijn dan de bebouwing op de erven.
• •
•
en Roodbeenweg is essentieel in de beleving van het eerder genoemde polderpanorama. Houd het polderlandschap aan de Ansjovisweg, op de grens met het fruitteeltgebied buiten het zoekgebied. Houd, in aansluiting op het voorgaande, het fruitteeltgebied in de zuidelijke ‘oksel’ tussen Rietweg en de zuidelijke kruising met de Van den Hamlaan buiten het zoekgebied of zoek hier naar een functie die past binnen de singelstructuur van het fruitteeltgebied. Zo functioneert het bovengenoemde polderpanorama optimaal met de beplanting langs de Rietweg als achtergrond, het fruitteeltgebied als middenschaal en het weidse akkerbouwgebied op de voorgrond. Onderzoek welke rol de oorspronkelijke invulling van de fruitteeltgebieden, met singels en solitairen op fruitteelterven, verder kan spelen in de stedenbouwkundige opzet. Het oorspronkelijke polderplan blijft zo, als cultuurhistorische laag, in de toekomst herkenbaar.
Dronterweg
Aanbevelingen • Houd het polderlandschap tussen Roodbeenweg, Dronterweg en Biddingweg buiten het zoekgebied en koester hier het polderpanorama. • Stimuleer een stevige en vitale singelbeplanting rond de boerenerven die een belangrijke functie binnen dit panorama hebben. • Behoud en herstel de singelbeplanting langs de Ottolanderlaan en de Van der Hamlaan. Het wijken van de singelbeplanting op de kruising Ottolanderlaan Dronterweg
Swifterweg
39
Rietweg
Bomenweide es
Dr on
ter we g
Van
den
Ham
laa
n
Pali ngto
Dronterweg
cht jovis to
jovis weg
Ans
Ans
Laa
nbe
pla
ntin g
me
t es sen
Rie Rietttocht weg
Dronterweg
Dronterweg Swifterweg
Rietweg
Rietweg
Rietweg
Van den Hamlaan
Van den Hamlaan
Rietweg
40
cht
Wegen, vaarten en tochten • De Dronterweg gaat nog altijd als ‘Parkway’ om de bebouwing heen. Van onder het ‘groene baldakijn’ dat straks door de enkele rij lindes aan de zuidzijde van de Dronterweg wordt gevormd kijk je uit over het weidse polderlandschap terwijl aan de noordzijde zware, bosachtige beplanting de bebouwing nagenoeg aan het zicht onttrekt. Deze kwaliteit is bewust ontworpen bij de inrichting van de polder en is bij een latere aanpassing van de Dronterweg goeddeels behouden gebleven, hoewel wel iets ‘dunner’ geworden. • De Rietweg, met aan weerszijden een rij stevige essen en daaraan gekoppeld de Riettocht is een zeer belangrijke kwaliteit die tevens een belangrijke rol speelt in de vorming van verschillende polderpanorama’s. Komend vanuit de polder is het bovendien een monumentale ‘oprijlaan’ naar Dronten die via een fraaie bomenweide nabij de Dronterweg toegang verschaft tot de monumentaal beplante ‘De West’, die de bezoeker naar het hart van Dronten leidt. • Het profiel van de voor de fruitteeltgebieden herkenbare wegen met de kenmerkende U-vorm, in dit zoekgebied de Van der Hamlaan en Ottolanderlaan, is karakteristiek. De smalle weg, brede berm met aan weerszijden een zaksloot en een elzensingel zorgt voor een intiem karakter waarbinnen de fruitteelterven met solitaire bomen unieke plekken vormen.
• De Ansjovistocht vormt, over grote delen geflankeerd door geschoren elzensingels, een bijna monumentale lijn in het polderlandschap. Gezien vanaf de Van der Hamlaan biedt deze tocht naar het zuiden een prachtige doorkijk op het weidse achterland. Naar het noorden zorgt de stevige groene rand rond Dronten voor een natuurlijk einde van de lange polderlijn.
zorgen voor intimiteit, samen met de zaksloten en brede bermen kunnen ze een belangrijke rol spelen in de biodiversiteit en berging van water. Het kunnen groene aders door bebouwd gebied zijn. Zie de Ansjovistocht als belangrijke zichtlijn door het zoekgebied naar het open en weidse polderland. Beperk het aantal oversteken over deze tocht en zorg dat eventuele bruggen de zichtlijn niet blokkeren. In de oorspronkelijke plannen hanteerde men het principe dat primaire wegen nooit het bebouwde gebied doorkruisen. In dit zoekgebied lijkt dit een moeilijk haalbaar principe. Het vraagt wel om zorgvuldig nadenken over de omgang met de N309 (Dronterweg).
Dronterweg
• •
Dronterweg
Dronterweg
Hanze
tocht
Overige landschappelijke aanbevelingen Tracé Ri jksweg 10A • De grootte van het dorp en de grootte van het bijbehorende dorpsbos waren in Boude wijn la an de oorspronkelijke plannen goed op elkaar afgestemd. Met de groei van Dronten is die verhouding verstoord geraakt. Bij een eventuele uitbreiding van Dronten verdient het aanbeveling om aandacht te hebben voor de grootte van het bijbehorende dorpsbos, dat tevens werd gebruikt om het dorp een groene jas te geven. Swifterweg
Rietweg
Rietweg
Rietweg
Haringw eg
Hoge va
Swifterweg
art
Boudew
ijnlaan
Haringw eg
ingr in
gwe
g
Aanbevelingen • Houd de kavels tussen Roodbeenweg, Dronterweg, Riettocht en fruitteeltgebied buiten het zoekgebied en stel hiermee het panorama vanaf de Dronterweg veilig. • Koester het ruime profiel van de Rietweg met de daaraan gekoppelde riettocht en wees zuinig op de beplanting langs deze weg. Deze beplanting speelt een grote rol in de vorming en beleving van de polderruimtes. • Sluit geen nieuwe wegen of opritten aan op de Rietweg. Dit kan het monumentale karakter van deze weg ernstig beschadigen. • Koester het profiel van de Ottolanderlaan en de Van der Hamlaan. De singels
Bidd
Van den Hamlaan
Pali ngto ch
t
Van den Hamlaan
Van den Hamlaan
41
Ansjovisweg
Elbu
rgerw eg Van den Hamlaan
42
Oostzijde Dronten Groene eilanden in een zee van ruimte • Komend uit oostelijke richting toont Dronten zich, vanaf de N307 en de N309, als een groot, groen eiland. Met name de stevige rij populieren langs de Biddingringweg (N305) en de achterligende, tegenwoordig (zeer) smalle bosstrook zijn hiervoor verantwoordelijk. De erven met hun stevige singels geven het panorama diepte. Het niet ervaren van een stedelijke rand, alsof je naar het bos rijdt, is een belangrijke landschappelijke kwaliteit. • Het fruitteeltgebied dat hier van oorsprong lag is behoorlijk uitgekleed. Toch zijn er, met name vanaf de Boudewijnlaan, nog delen waar de oorspronkelijk bedoelde kleinschaligheid en intimiteit beleefd kan worden. Aanbevelingen • Benut een eventuele uitbreiding aan deze zijde van Dronten om een nieuwe, stevige groene rand te creëren waardoor het gevoel van een ‘groen eiland’ versterkt wordt. • Houd het gebied ten zuiden van de Spieringweg buiten het zoekgebied. De compactheid van het centraal in de polder gelegen Dronten komt hiermee in gevaar, visueel komen Dronten en Biddinghuizen te dicht bij elkaar te liggen. Het iets breder maken van het zoekgebied in oostelijke richting is uit landschappelijk oogpunt denkbaar. • Onderzoek welke rol de oorspronkelijke invulling van de fruitteeltgebieden, met singels en solitairen op fruitteelterven, kan spelen in de stedenbouwkundige opzet.
Het oorspronkelijke polderplan blijft zo, als cultuurhistorische laag, in de toekomst herkenbaar.
Boudewijnlaan fietspad
Elburgerweg
Boudewijnlaan oost
43
Hanzet ocht
Tracé Ri jksweg 10A Boude wijn la an
Haringw eg
Hoge va
art
Boudew
ijnlaan
Haringw eg
Elbu
Bidd in
grin
gwe
g
rgerw eg
Pali ngto ch
t
Boudewijnlaan fietspad
Elburgerweg
Boudewijnlaan oost
44
•
Wegen, tochten en vaarten • Het tracé van de Rijksweg 10A ligt als een stevige groenstructuur met recreatieve nevenfunctie in het plangebied. De beplanting van dit tracé is feitelijk een dun uitgevoerde bosgordel die de (bossen rondom) Dronten op recreatieve en ecologische wijze verbindt met de Randmeerbossen. • Het profiel van de voor de fruitteeltgebieden herkenbare wegen met hun kenmerkende U-vorm, in dit zoekgebied met name de Boudewijnlaan, is karakteristiek. De smalle weg, brede berm met aan weerszijden een zaksloot en een elzensingel zorgt voor een intiem karakter dat op somige plekken nog beleefbaar is. De fruitteelterven met solitaire bomen vormen hieraan unieke plekken, hoewel dat voor dit zoekgebied in veel mindere mate geldt dan voor Dronten Zuid.
Overige landschappelijke aanbevelingen • De grootte van het dorp en de grootte van het bijbehorende dorpsbos waren in de oorspronkelijke plannen goed op elkaar afgestemd. Met de groei van Dronten is die verhouding verstoord geraakt. Bij een eventuele uitbreiding van Dronten verdient het aanbeveling om aandacht te hebben voor de grootte van het bijbehorende dorpsbos, dat tevens werd gebruikt om het dorp een groene jas te geven.
Aanbevelingen • Behoud het tracé van de geplande Rijksweg 10A als cultuurhistorisch relict dat een belangrijke recreatieve en ecologische verbindingsrol heeft. Versterk deze functie en overweeg om deze stevige groene structuur als noordelijke grens van het zoekgebied te beschouwen. • In de oorspronkelijke polderplannen hanteerde men het principe dat primaire wegen nooit de dorpen doorkruisen. Met een aanpassing van de begrenzing van het zoekgebied en het verleggen van de N305 en N309 kan dit principe ook voor dit zoekgebied uitgevoerd worden. Het oude tracé van de N305 kan zo een aantrekkelijke groenstructuur binnen het bebouwde gebied worden.
Boudewijnlaan fietspad
Elburgerweg
Boudewijnlaan oost
Biddingringweg
Dronten Oost
Behoud en herstel het profiel van de Boudewijnlaan. De singels aan weerszijden zorgen voor intimiteit, samen met de zaksloten en brede bermen kunnen ze een belangrijke rol spelen in de biodiversiteit en berging van water. Het kan een groene ader in bebouwd gebied zijn.
45
46
Noordzijde Dronten Groene eilanden in een zee van ruimte • Vanaf de Rendierweg en de Elandweg ervaar je een prachtig polderpanorama waar zich de polder in optima forma toont. Komend vanuit het noorden ervaar je de eilanden in het groen die worden gevormd door de erven met hun singels tegen een robuuste, groene achtergrond van de dorpsbeplantingen van Dronten Swifterbant. Vanuit het zuiden ervaar je juist de ruimte van de Randmeren, geaccentueerd door de Ketelmeerdijk. • In het hiervoor geschetste polderpanorama is het goed voorstelbaar dat het hier gelegen fruitteeltgebied als middenschaal functioneerde. Van de landschappelijke structuur die bij dit fruitteeltgebied hoorde is echter nagenoeg niets meer over.
Boudewijnlaan fietspad
Elburgerweg
Aanbevelingen • Een stedelijke invulling met een stevige groene component, zeker langs de randen, maakt dat zich hier een ‘bosgordel’ kan vormen die de verbinding legt met de natuur langs het Ketelmeer. Deze ‘bosgordel’ kan helpen om het polderpanorama zoals hierboven beschreven nog krachtiger te maken. Voorkom het ontstaan van een stedelijke rand als begrenzing van de polderruimte. • Onderzoek welke rol de oorspronkelijke invulling van de fruitteeltgebieden, met singels en solitairen op fruitteelterven, kan spelen in de stedenbouwkundige opzet. Het oorspronkelijke polderplan blijft zo, als cultuurhistorische laag, in de toekomst herkenbaar. Ter plaatse van het zoekgebied is deze landschappelijke kwaliteit echter wel dun.
Biddingringweg
Dronten Oost
Colijnweg
Van de Plas schelaan
47
Dronten Noord
Boudewijnlaan oost
Ketelmeer
Ketelm
eerdij
k
Vossemeerdijk
Lag
ev aa
rt
Ren die rwe g
Ketelhaven
Sw if
ter vaa
Dr on
V.d .
Pla s
sch
ela a
n
Sp re n ge r la an
Co lij
nw eg
rt
ter r
ing
we g
Dronten
48
gweg
errin Swift
Wegen, tochten en vaarten • Het profiel van de voor de fruitteeltgebieden herkenbare wegen met hun kenmerkende U-vorm, in dit zoekgebied de Van de Plasschelaan, is karakteristiek. De smalle weg, brede berm met aan weerszijden een zaksloot en een elzensingel zorgt voor een intiem karakter dat op somige plekken nog beleefbaar is. De fruitteelterven met solitaire bomen vormen hieraan unieke plekken, hoewel dat voor dit zoekgebied in veel mindere mate geldt dan voor Dronten Zuid.
Overige landschappelijke aanbevelingen • Respecteer de heldere lijnen die worden gevormd door de kavelstructuur, wegen, tochten en vaarten. Het zoekgebied doorsnijdt dit patroon op een merkwaardige manier. Benut groen en/of water om tot een voor de polder logische begrenzing te komen. • De grootte van het dorp en de grootte van het bijbehorende dorpsbos waren in de oorspronkelijke plannen goed op elkaar afgestemd. Met de groei van Dronten is die verhouding verstoord geraakt. Bij een eventuele uitbreiding van Dronten verdient het aanbeveling om aandacht te hebben voor de grootte van het bijbehorende dorpsbos, dat tevens werd gebruikt om het dorp een groene jas te geven.
Aanbevelingen • Behoud het tracé van de geplande Rijksweg 10A als cultuurhistorisch relict dat een belangrijke recreatieve en ecologische verbindingsrol heeft. Versterk deze functie en overweeg om deze stevige groene structuur als noordelijke grens van het zoekgebied te beschouwen. • In de oorspronkelijke polderplannen hanteerde men het principe dat primaire wegen nooit de dorpen doorkruisen. Met een aanpassing van de begrenzing van het zoekgebied en het verleggen van de N305 en N309 kan dit principe ook voor dit zoekgebied uitgevoerd worden. Het oude tracé van de N305 kan zo een aantrekkelijke groenstructuur binnen het bebouwde gebied worden. • Behoud en herstel het profiel van de Van der Plasschelaan en realiseer een verbinding met de Sprengerlaan. De singels aan weerszijden zorgen voor intimiteit, samen met de zaksloten en brede bermen kunnen ze een belangrijke rol spelen in de biodiversiteit en berging van water. Het kan een groene ader in bebouwd gebied zijn. Door een koppeling met de Sprengerlaan ontstaan kansen voor een ‘dorpsommetje’.
49
Kamperhoekweg
Beverweg
50
Swifterbant
Noordzijde Swifterbant
Overige landschappelijke aanbevelingen • De grootte van het dorp en de grootte van het bijbehorende dorpsbos waren in de oorspronkelijke plannen goed op elkaar afgestemd. Voor Swifterbant geldt dat de balans nog goed is. Bij een eventuele uitbreiding verdient het echter aanbeveling om aandacht te hebben voor de grootte van het bijbehorende dorpsbos, dat tevens werd gebruikt om het dorp een groene jas te geven.
Groene eilanden in een zee van ruimte • Vanaf de Rivierduinweg, de Kamperhoekweg en de Tarpanweg ontvouwd zich bij benadering van Swifterbant een prachtig polderpanorama. Vanaf de Ketelmeer Beverweg is dit, door de eenzijdige singelbeplanting, in mindere mate het geval. Ketelm eerddoor Dit panorama wordt gevormd de weidse akkers met daarin de erven met ijk een stevige singel. De achtergrond wordt gevormd door de groene schil van Swifterbant. Vossemeerdijk
Aanbevelingen Ketelhaven • Het hierboven beschreven polderpanorama hoeft niet te lijden onder een eventuele uitbreiding conform het zoekgebied. Het is dan wel belangrijk dat er geen harde, stedelijke rand ontstaat.
Noord
art
Pla s
sch
ela a
n
Sp re n ge r la an
Sw if
ter
va a
Co lij
rt
Be
nw eg
ver we g
Aanbevelingen • In de oorspronkelijke polderplannen hanteerde men het principe dat primaire wegen nooit de dorpen doorkruisen. Met een aanpassing van de begrenzing van het zoekgebied en het verleggen van de N305 en N309 kan dit principe ook voor dit zoekgebied uitgevoerd worden. Het oude tracé van de N305 kan zo een aantrekkelijke groenstructuur binnen het bebouwde gebied worden. • Behoud en herstel het profiel van de Van der Plasschelaan en realiseer een verbinding met de Sprengerlaan. De singels aan weerszijden zorgen voor Dr on ter intimiteit, samen met de zaksloten en brede bermen kunnen ze een belangrijke rin gw eg rol spelen in de biodiversiteit en berging van water. Het kan een groene ader in bebouwd gebied zijn. Door een koppeling met de Sprengerlaan ontstaan kansen voor een ‘dorpsommetje’.
Rand
V.d .
gweg
Dronten
errin Swift
51
weg
Swifterbant
ter
va a
rt
Tar pa
Sw if
t ertoch
nw eg
Lag
ev aa
rt
Tar p
an
toc
ht
eg oekw
perh
Ren
Kam
die
rwe
g
Wegen, tochten en vaarten • Het profiel van de voor de fruitteeltgebieden herkenbare wegen met hun kenmerkende U-vorm, in dit zoekgebied de Van de Plasschelaan, is karakteristiek. De smalle weg, brede berm met aan weerszijden een zaksloot en een elzensingel zorgt voor een intiem karakter dat op somige plekken nog beleefbaar is. De fruitteelterven met solitaire bomen vormen hieraan unieke plekken, hoewel dat ifte voor ditSwzoekgebied in veel mindere mate geldt dan voor Dronten Zuid. rva
52
Ketelmeer
Ketelm ee
rdijk
Noordzijde Swifterbant – Ketelmeer
Vossemeerdijk
Ketelhaven
Sw if
verw eg
t
Be
Co lijn we g
Sw if
terv aa
rt
Aanbevelingen • Net als bij zoekgebied Dronten Noord kan het zoekgebied de beleving van twee polderruimtes versterken en als ‘bosgordel’ het groen rondom Swifterbant verbinden met de Kamperhoek. Het zoekgebied ligt dan als een wig tussen beide polderruimtes in. Het is daarbij wel noodzakelijk dat de randen van het zoekgebied een stevige groene invulling krijgen en er geen stenige, stedelijke Dr on ter rin rans ontstaat. gw eg Swifterbant • Benutten van beide zoekgebieden Swifterbant Noord en Swifterbant-Ketelmeer is niet aan te bevelen. Swifterbant zou hiermee niet langer een groen eiland in een zee van ruimte zijn. Eerder leidt het tot het ‘dichtsmeren’ van de polder. Sp re n ge r la an
terv aa
rt
ch derto Noor
Kamperhoekweg
Pla s
sch
ela a
n
Beverweg
Rand
V.d .
gweg
errin Swift
Dronten Overige landschappelijke aanbevelingen • Feitelijk ontstaat hier een nieuw dorp( je) in de polder op een plaats die vanuit de principes van spreiding van kernen over de polderruimte niet erg past. Aandacht voor de ontwerpgedachte achter de oorspronkelijke kernen is wenselijk.
Ketelmeerdijk
Ketelmeer
53
weg
Swifterbant
Tarp an we g
Lag ev aa
rt
Tarp an to
ch
t
eg oekw perh
Ren
Kam
die rwe g
Groene eilanden in een zee van ruimte • Vanaf de Ketelmeerdijk bestaat er een prachtig polderpanorama: de erven met hun stevige singels, aangevuld met beplanting op voormalige rivierduinen, het relatief compacte Swifterbant met een groene jas en vogelrustgebied Kamperhoek als evenknie daarvan geven een loepzuiver beeld van hoe men het landschap in de polder voor zich zag. Aan de andere zijde is er het weidse uitzicht over het Ketelmeer. • Doordat de beplanting langs de Beverweg (recent) is verwijderd is vanaf de Kamperhoekweg een prachtig panorama ontstaan waarbij de Ketelmeerdijk de Sw ifte achtergrond vormt. rva Hierdoor ontstaat een ‘Waddenzee-gevoel’ dat je ook in art Friesland kunt ervaren.
Kamperhoekweg
Beverweg
Swifterbant
Ketelmeerdijk
Ketelmeer
Stobbenweg
Abbert
54
Groene eilanden in een zee van ruimte • De Randmeerbossen zijn belangrijke, groene inrichtingselementen die moesten bijdragen aan het ‘herbergzaam’ maken van de open polder. In veel polderpanorama’s is het silhouet van de Randmeerbossen een belangrijke achtergrond. • De ontginning van Oostelijk Flevoland begon aan de oostzijde met een aantal ‘ontginningsboederijen’. Deze boerderijen bestonden uit twee schuren van het Noordoostpolder-type 3 met daarbij één woning. Later zijn deze erven omgevormd tot conventionele erven. Aan de Stobbeweg ligt een dergelijk ontginningserf, beide schuren bestaan nog, met twee oorspronkelijke bungalows. Langs de Oudebosweg (buiten het plangebied) liggen nog twee soortgelijke ontginningserven.
Behoud en benut de groene verbinding tussen Dronten en de Randmeerbossen en verstevig deze zone. Het kan, voor mens en dier, een aantrekkelijke verbinding zijn tussen Dronten en de mogelijke uitbreidingslocatie.
ebot Rogg
Overige landschappelijke aanbevelingen • Aan de noordzijde van de Hanzeweg was het dorp Abbert gedacht. Dit dorp is nooit gerealiseerd. De zoeklocatie kan, mits stedenbouwkundig goed ontworpen, bijdragen aan een schil van satellietdorpen rondom de centrale plaats Dronten. weg Roggebotsluis
weg anze
H
Aanbevelingen • In de zone tussen de Randmeerbossen en het openpolderland mist een ecologisch en landschappelijk aantrekkelijke ‘middenschaal’ met een stevige groene en blauwe dooradering. Met een compacte kern en een Almere OosterWold-achtige schil kan deze middenschaal, die rond Dronten bereikt werd met de fruitteeltgebieden, in het zoekgebied vorm krijgen. De contour van de Randmeerbossen kan zo nog steeds een aantrekkelijke achtergrond zijn in de polderpanorama’s. • Onderzoek of het oorspronkelijke ontginningserf, inclusief woningen, opgenomen kan worden in het stedenbouwkundige plan en herstel de van oorsprong stevige singelstructuur. Dit komt de leesbaarheid van de historie van Oostelijk Flevoland ten goede.
Kam
Revebos
ht
toc
an
Tarp
cht
an we g
Sw if
terv aa
rt
Drontermeerdijk
Be
verw eg
Tarp
rt
Reveto
terv aa
Hondtocht
Sw if
cht
Oudebostocht
Oudebosweg
eg oekw
perh
rderto
•
Westzijde Reve- en Abbertbos
Swifterbant
Wegen, tochten en vaarten • Het beplante tracé van de geplande Rijksweg 10A ligt in het zoekgebied en vormt een ecologische en recreatieve verbinding tussen Dronten en de Randmeerbossen. ter plaatse van het zoekgebied gaat het wel om een marginale zone.
de Abbert
Aanbevelingen
55
56
de oorspronkelijke ontwerpgedacht en vraagt dat om een nieuwe en zorgvuldige omgang met de Biddingringweg.
Noordzijde Biddinghuizen
Overige landschappelijke aanbevelingen • De grootte van de kernen was in de oorspronkelijke plannen afgestemd op de grootte van de dorpsbossen. In het geval van Biddinghuizen is de verhouding tussen bebouwd oppervlak en dorpsbos nog op orde. Bij uitbreiding is vergroting van het dorpsbos wellicht gewenst
Aanbevelingen • Voorzie de eventuele uitbreiding van Biddinghuizen van een nieuwe, stevige groene jas. Biddinghuizen blijft zo een eiland in het groen. • Neem de huidige groenstructuur van Biddinghuizen op in de stedenbouwkundige plannen. Het kan functioneren als park en vormt een ‘jaarring’ die de ontwikkeling van Biddinghuizen inzichtelijk maakt.
Ans
jovis to
ingri Bidd
nte rm
eer dijk
Botw eg
Dro
Sto
bbe nw eg
Wegen, tochten en vaarten • De Swifterweg (N710) met de stevige laanbeplanting met essen is een belangrijk element in de vorming van de polderruimte. Het ruime profiel met daar aan gekoppeld de Swiftervaart en de monumentale beplanting maken dat de weg ook een belangrijke kwaliteit in zichzelf is. • De Biddingringweg gaat nog altijd als ‘Parkway’ om de bebouwing van Biddinghuizen heen. Van onder het ‘groene baldakijn’ dat straks door de enkele rij lindes wordt gevormd kijk je uit over het weidse polderlandschap terwijl aan de dorpszijde de zware, bosachtige beplanting de bebouwing aan het zicht onttrekt. Deze kwaliteit is bewust ontworpen bij de inrichting van de polder. Greppelveld
cht ngw eg
Elburg er
weg
Groene eilanden in een zee van ruimte • Aan de noordzijde van Biddinghuizen bevindt zich de groene jas van Biddinghuizen, het daadwerkelijke sorpsbos ligt aan de westzijde. Samen maken ze Biddinghuizen tot het eiland in het groen zoals dat in de oorspronkelijke plannen bedoeld was. De nog jonge beplanting van lindes langs de Biddingringweg zal in de toekomst deze groene rand nog verstevigen.
Bre me rbe
rgd ij
k
ur
g we er ift Sw
Riff
rt
Ho
Aanbevelingen • Respecteer het doorgaande karakter en het ruime, monumentale profiel van de Swifterweg. Voorkom dat hier een veelheid aan wegen op aan wordt gesloten en ontwerp eventuele aansluitingen op het profiel op een zorgvuldige wijze. • De Biddingringweg functioneert nu nog als ‘Parkway’ op de manier waarop dat in de oorspronkelijke plannen bedacht was. Als Biddinghuizen over deze weg heen springt zal een primaire weg door bebouwd gebied lopen. Dit wijkt af van
57
ge
a va
58
Groene eilanden in een zee van ruimte • De ontginning van Oostelijk Flevoland begon aan de oostzijde met een aantal ‘ontginningsboederijen’. Deze boerderijen bestonden uit twee schuren van het Noordoostpolder-type 3 met daarbij één woning. Later zijn deze erven omgevormd tot conventionele erven. Aan de Oldebroekerweg ligt een dergelijk ontginningserf, beide schuren bestaan nog, met twee oorspronkelijke bungalows. De oorspronkelijk aanwezige singels zijn ernstig aangetast.
•
Oo
ste
rwo
weg
bebouwing en het uitzicht vanaf Riff is gegarandeerd. Feitelijk ontstaat hier een nieuw dorp in de polder op een plaats die daar nooit voor bedoeld was. Aandacht voor de ontwerpgedachte achter de oorspronkelijke kernen is wenselijk. Buiten het zoekgebied ligt het Greppelveld als waardevol weidevogelgebied. Onderzoek in hoeverre groenstructuren in het stedenbouwkundige plan unnen voortborduren op deze natuurkwaliteiten.
•
lde
rto
Elburg er
Veluwemeer
cht
jk
i rd ee
m se
s Vo
Aanbevelingen • Onderzoek of het oorspronkelijke ontginningserf, inclusief woningen, opgenomen kan worden in het stedenbouwkundige plan en herstel de van oorsprong stevige singelstructuur. Dit komt de leesbaarheid van de historie van Oostelijk Flevoland ten goede. eer dijk Dro
Sto
g we
Riff
ijk
Sp
weg Hanze
Drontermeerdijk
Nieuwe natuur
k
Spijkbos
rgd ij
otweg
ebr oek erw eg
Roggebotsluis
Revebos
Greppelveld
nte rm
cht rto Elle Old
Bre me rb e
eb Rogg
Overige landschappelijke aanbevelingen • Het zoekgebied gaat onherroepelijk een relatie aan met het nabijgelegen Elburg en het nabijgelegen vakantiehuisjescomplex. De belangrijkste landschappelijke kwaliteit is hier de ‘poort naar de polder’. Vanuit Elburg steek je de Randmeren over en kom je uit in het lege polderlandschap. Vanaf hier kies je je verdere route via de verschillende wegen die juist hier samen komen. • In 2019 is in het zoekgebied ‘Riff’, het achtste landschapskunstwerk van Flevoland, onthuld. Vanaf het landschapskunstwerk is er een weids uitzicht over de polder. Het gebied rondom ‘Riff’ is onderdeel van de ontwikkeling van nieuwe natuur. Garandeer het uitzicht vanaf het landschapskunstwerk, vanaf waar men zowel het oude land als de weidsheid van het nieuwe land zou moeten kunnen overzien. • Houd de percelen ten zuiden van de Oldebroekerweg buiten het zoekgebied. De Oldebroekerweg en Elburgerweg kunnen zich zo ontwikkelen tot ‘Parkways’ die het nieuwe dorp omarmen. Er ontstaat lucht tussen Elburg en de nieuwe
bbe nw eg
Roggebotzand
59
60
Bijlagen
61
Ligustrum vulgare – Liguster Malus sylvestris – Wilde appel Mespulus germanica – Mispel Prunus padus – Europese vogelkers Prunus spinosa – Sleedoorn Pyrus communis – Peer Ribes uva-crispa – Kruisbes Ribes rubrum – Aalbes Ribes aureum – Gele ribes Ribes alpinum – Alpenbes Rhamnus cathartica – Wegedoorn Rosa canina – Hondsroos Rosa dumetorum – Heggeroos Rosa rubiginosa – Egelantier Rosa rugosa – Japanse bottelroos Rosa tomentosa – Viltroos Rosa villosa – Bottelroos Rubus idaeus – Framboos Rubus fruticosus – Braam Salix aurita – Geoorde wilg Salix caprea – Boswilg Salix cinerea – Grauwe wilg Salix daphnoïdes – Berijpte wilg Salix purpurea – Bittere wilg Salix repens – Kruipwilg Salix triandra – Amandelwilg Salix viminalis – Katwilg Sambucus nigra – Gewone vlier Sambucus racemosa – trosvlier Sorbus aucuparia – Lijsterbes
Sortiment erfbeplantingen Hoofdhoutsoorten: Populus – Populier (verschillende soorten) Salix alba – Schietwilg Fraxinus excelsior – Es Acer pseudoplatanus – Gewone esdoorn Quercus robur - Zomereik Fagus sylvatica – Beuk Tilia cordata – Kleinbladige linde Tilia europaea – Hollandse linde Aesculus hippocastanum – Witte paardenkastanje Solitair of laan (incidenteel werden ook andere soorten gekozen): Alnus cordata – Hartbladige els/Italiaanse els Juglans regia – Walnoot Prunus avium – Zoete kers Prunus padus – Europese vogelkers Sorbus aria – Meelbes (diverse cultivars) Salix x sepulcralis ‘Chrysocoma’ – Treurwilg Vulhoutsoorten: Acer campestre – Veldesdoorn Alnus glutinosa – Zwarte els Alnus incana – Grauwe els Amelanchier lamarckii – Krentenboompje Aronia melanocarpa – Appelbes Betula pendula – Ruwe berk Carpinus betulus – Haagbeuk Cornus mas – Gele kornoelje Cornus sanguinea – Rode kornoelje Corylus avellana – Hazelaar Hippophae rhamnoïdes – Duindoorn Ilex aquifolium – Hulst
62
Verboden soorten: Prunus persica – Perzik Prunus serotina – Amerikaanse vogelkers Viburnum opulus – Gelderse roos Viburnum americanum – Sneeuwbal Berberis vulgaris – Zuurbes Euonymus – Kardinaalsmuts, alleen de bladverliezende soorten Larix kaempferi – Japanse lariks Larix decidua – Europese lariks
63
Bronnen Hemel, Z., Het landschap van de IJsselmeerpolders, planning, inrichting en vormgeving, NAi Rotterdam, 1994 Rijkswaterstaat, Directie Flevoland, Boerderijen in de IJsselmeerpolders - intern rapport, 1988 - 37 cdb Wijhe, E.J. van, Erfbeplantingen, Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders, 1984 - 148 Abb
64
Colofon Opgesteld door: Hofstra|Heersche landschapsarchitecten Jan Heersche Niels Hofstra Opdrachtgever: Gemeente Dronten Versie: 1.0 Datum: September 2022
65
66