c32028bf-6c99-4a0b-a461-62eb566252d5.pdf

Jaarstukken 2021

Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 18 mei 2022 met kenmerk 312021004.22.165 Jaarstukken OFGV 2021

ValidSigned door A. Booij RA op 18-05-2022

1

Colofon Auteur:

Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek Botter 14-15 Postbus 2341 8203 AH LELYSTAD T. 088-6333 000 E. info@ofgv.nl W. www.ofgv.nl

Opdracht:

Jaarstukken OFGV 2021

Versie: Datum:

Concept na de accountantscontrole 18 mei 2022

Jaarstukken OFGV 2021

2

Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................................................. 4 A. Jaarverslag 2021 .................................................................................................................... 6 A.1. Programmaverantwoording 2021 milieu en leefomgeving ......................................................... 6 A.1.1 Doelstellingen ......................................................................................................... 6 A.1.2 Activiteiten ............................................................................................................. 8 A.1.3 Baten en lasten programma Milieu en Leefomgeving ................................................. 18 A.1.4 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................. 20 A.1.5 Overzicht overhead ............................................................................................... 21 A.1.6 Bedrag heffing vennootschapsbelasting ................................................................... 21 A.1.7 Onvoorzien...........................................................................................................

21 A.2 Paragrafen ......................................................................................................................... 22 A.2.1 Lokale heffingen ................................................................................................... 22 A.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 22 A.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................. 29 A.2.4 Financiering ......................................................................................................... 29 A.2.5 Bedrijfsvoering ..................................................................................................... 30 A.2.6 Verbonden partijen ............................................................................................... 31 A.2.7 Grondbeleid.......................................................................................................... 31 A.2.8 Rechtmatigheid..................................................................................................... 31 B. Jaarrekening 2021 ................................................................................................................

32 B.1 Balans ............................................................................................................................... 32 B.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar............................. 33 B.3 Toelichtingen ..................................................................................................................... 35 B.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.................................................... 35 B.3.2 Toelichting op de balans per 31 december ................................................................ 36 B.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2021 ............. 42 B.3.4 WNT .................................................................................................................... 49 B.3.5 Analyse begrotingscriterium ................................................................................... 51 B.3.6 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................ 52 B.3.7 Overzicht per taakveld ........................................................................................... 52 B.3.8 EMU-saldo ............................................................................................................

52 B.4 Overige gegevens ............................................................................................................... 54 B.4.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................ 54

Jaarstukken OFGV 2021

3

Voorwoord Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV). De jaarstukken zijn ingericht conform het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) en de financiële verordening van de OFGV. Dit betekent dat de opzet van de jaarstukken aansluit op de programmabegroting 2021. Jaarverslag en jaarrekening In het jaarverslag wordt door de OFGV integraal verantwoording afgelegd over wat er in 2021 is gedaan, wat er is bereikt (doelen en prestaties) en wat dat heeft gekost. Ook wordt ingegaan op de risico’s en het weerstandsvermogen. De jaarrekening bevat de balans, het overzicht baten en lasten en de toelichtingen. Taakuitvoering Kort en goed concluderen we dat de gevraagde dienstverlening over 2021 is gehaald. De aantallen verleende vergunningen, behandelde meldingen, uitgevoerde controles en verstrekte adviezen zijn in dit jaarverslag genoemd. Interessanter dan die aantallen is natuurlijk wat daarmee is bereikt ter bescherming of zelfs verbetering van de fysieke leefomgeving. In dit jaarverslag trachten we die link te leggen. Wij verwachten dat u als deelnemer hiermee kan verantwoorden hoe de OFGV-inzet bijdraagt aan uw doelstellingen. Interessant daarbij is bijvoorbeeld te constateren dat het naleefgedrag is gestegen; gemiddeld naar 80%.

We hebben als OFGV zicht op de branches waarbij het naleefpercentage onder of boven het gemiddelde zit en dat is interessante informatie voor een risicogerichte aanpak. Het betekent voor ons ook dat het structureel toezicht houden en uniform optreden effect heeft. Een ander mooi voorbeeld is energiebesparing. In deze rapportage kunnen we voor het eerst laten zien welk effect de aanpak Stimulerend Toezicht op energiebesparing heeft. Op pagina 7 is de totale besparing weergegeven en vergeleken met onder andere het energieverbruik per huishouden. Op deze manier maken we inzichtelijk wat het effect van ons werk is. In deze rapportage zijn meer van deze voorbeelden te vinden. We zijn benieuwd of u ze herkent en wat u daarvan vindt. Meer dan andere jaren was het werk van de OFGV in het nieuws. Het aantal persvragen is in 2021 vervijfvoudigd ten opzichte van het jaar ervoor. Onder andere hebben berichten over varend ontgassen, de boringsvrije zone, de afvalproblematiek, omgevingsvergunningen van datacentra en toezichts- en handhavingscijfers het (soms zelfs landelijke) nieuws gehaald. De toon van de aandacht is misschien niet altijd positief maar het feit dat er belangstelling is, is dat wel. Voor ons is het een teken dat het werk dat we doen er toe doet en niet alleen in het nieuws hoeft te komen als er zaken misgaan.

Bedrijfsvoering De uitvoering van het werk heeft in 2021 niet geleden onder de coronapandemie en de daaruit voortkomende beperkende maatregelen. De OFGV heeft snel zijn draai gevonden in het voornamelijk vanuit huis werken. Zonder het nut van het hebben van collega’s om je heen te kort te willen doen, merken we dat het thuiswerken voor velen grote voordelen heeft. Het beperken van reistijd speelt daarbij een belangrijke rol.

Jaarstukken OFGV 2021

4

Nu het OFGV-kantoor al bijna 2 jaar nagenoeg leegstaat, is in 2021 dan ook besloten het huurcontract op te zeggen. Uiteraard gaan we op zoek naar manieren om elkaar te ontmoeten en om met elkaar in contact te blijven. Maar dit zal niet meer zijn door met zijn allen in een kantoorgebouw te zitten. Deze spannende en onzekere ontwikkeling zien we met het volste vertrouwen tegemoet. Ook in 2021 is de invoering van de Omgevingswet weer uitgesteld. Ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag is die datum inmiddels op 1 januari 2023 gezet. De OFGV was er klaar genoeg voor geweest om in 2022 met het nieuwe wettelijke stelsel aan de gang te gaan. Daarmee zeggen we niet dat alles in een keer goed zou zijn gegaan. Dat verwachten we ook niet met een jaar uitstel. De extra tijd gebruiken we om ons nog beter voor te bereiden. Belangrijk hierbij is om (eindelijk) het DSO te testen en daarmee een beeld te krijgen of de aangepaste werkprocessen en standaard brieven hun doel bereiken. Wij zijn daar zo langzamerhand benieuwd naar. Conclusie Het OFGV-bestuur constateert dat 2021 een goed jaar is geweest voor de OFGV. We sluiten ook dit jaar af met een positief rekeningresultaat. Dat is gebruikelijk maar nooit gewoon.

Het geeft het OFGV-bestuur alle vertrouwen dat we klaar zijn voor plaats-onafhankelijk werken, de verwachte versterking van het VTH-stelsel, de Omgevingswet en alle andere ontwikkelingen die ongetwijfeld onze kant op komen.

Lelystad, 22 juni 2022 De Voorzitter

Jaarstukken OFGV 2021

De Secretaris

5

A. Jaarverslag 2021 A.1. Programmaverantwoording 2021 milieu en leefomgeving A.1.1 Doelstellingen Vergunningverlening De OFGV verleent vergunningen en beoordeelt meldingen binnen de wettelijk gestelde termijnen. In 2021 heeft de OFGV 97% van de producten met een wettelijke termijn binnen die termijn afgerond. Er zijn 1.474 producten binnen de termijn en 45 producten buiten de termijn afgerond. Bij 25 producten betrof het asbestsloopmeldingen die te laat door de gemeenten aan de OFGV zijn doorgezet. Hierdoor kon de melding niet binnen vijf werkdagen kon worden afgerond. Dit is met de betreffende gemeenten besproken. De vergunningverlening is voor zowel de deelnemende partijen als de bedrijven naar tevredenheid uitgevoerd. Door het voeren van vooroverleg, het actueel houden van vergunningen en het behandelen van meldingen heeft de OFGV aan aanvragers duidelijk gemaakt aan welke milieuregels zij zich moeten houden. Hiermee heeft de OFGV bijgedragen aan een schone, veilige en gezonde leefomgeving. Expertise De OFGV verstrekt adequaat en kwalitatief advies aan de deelnemers over het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame fysieke leefomgeving. In 2021 zijn meer adviezen verstrekt aan de deelnemers dan in de prognose was opgenomen.

Het betreffen onder andere adviezen over bodem en PFAS, het uitvoeren van een milieutoets bij bouwaanvragen, geluidsadviezen en adviezen over bestemmingsplannen. De adviezen zijn naar tevredenheid van de deelnemers verstrekt. In 2021 heeft de OFGV plannen en evaluatieverslagen van bodemsaneringen beoordeeld. De (grondwater)saneringen van diverse spoedlocaties zijn in 2021 afgerond. Hiermee heeft de OFGV bijgedragen aan het verbeteren van de bodemkwaliteit en het beperken van illegale en schadelijke handelingen. Alle medewerkers van de OFGV zijn in 2021 inhoudelijk opgeleid op het gebied van de Omgevingswet. Samen met de partners zijn werkprocessen beschreven zoals het vergunningverleningsproces en de omgevingstafels. De OFGV heeft factsheets opgesteld over milieu-onderwerpen die gemeenten in hun omgevingsplannen moeten opnemen. Daarnaast heeft de OFGV in 2021 de handhavingsestafette met als thema Natura 2000 georganiseerd en is de OFGV gestart met de actualisatie van het VTH-uitvoeringskader. Hiermee heeft de OFGV bijgedragen aan de kwaliteit en effectiviteit van de samenwerking en de uitvoeringstaken. Middels Stimulerend Toezicht heeft de OFGV 256 bedrijven in de periode 2020-2021 gestimuleerd energiebesparende maatregelen toe te passen. Energiebesparing levert een positieve bijdrage aan het beperken van de klimaatverandering.

De energiebesparing ziet u in onderstaande infographic.

Jaarstukken OFGV 2021

6

Toezicht en Handhaving De inzet van de OFGV is gericht op een zodanige naleving van wet- en regelgeving, dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) wordt bevorderd. In 2021 zijn meer milieucontroles uitgevoerd dan in de prognose was opgenomen. Er zijn minder hercontroles uitgevoerd als gevolg van een hoog naleefpercentage. De klachten zijn binnen de afgesproken termijnen afgehandeld. Bij de milieucontroles is het beeld dat de meeste bedrijven in 2021 hebben voldaan aan wet- en regelgeving. Het naleefpercentage voor bedrijven onder het bevoegd gezag van de deelnemers is gestegen naar 80% ten opzichte van 77% in 2020. Dit betekent dat bij 80% van de bedrijven bij de eerste milieucontrole geen overtredingen is geconstateerd. Hoe meer bedrijven zich houden aan de milieuregels, hoe minder vervuiling en schade wordt veroorzaakt. De OFGV heeft middels hercontroles en handhaving bereikt dat de milieuovertredingen ongedaan zijn gemaakt.

Jaarstukken OFGV 2021

7

De OFGV heeft in 2021 voor alle gemeenten asbestcontroles uitgevoerd. Door het behandelen van meldingen en het uitvoeren van toezicht en handhaving heeft de OFGV bijgedragen aan het voorkomen van milieu- en gezondheidsschade als gevolg van asbest. De toezichthouders van de OFGV hebben diverse controles uitgevoerd in Flevoland om toezicht te houden op natuur, bodem, grondwater en ontgrondingen. Door toezicht en handhaving heeft zo min mogelijk verstoring en vervuiling van de watervoerende pakketten, de bodem en de natuur plaatsgevonden. A.1.2 Activiteiten A.1.2.1 Vergunningverlening en expertise Milieuvergunningen In 2021 is het aantal verleende milieuvergunningen gestegen naar 80 ten opzichte van 63 in 2020. Voor het grootste deel waren dit milieuneutrale veranderingsvergunningen. Bedrijven zijn terughoudend om wijzigingen door te voeren in hun bedrijfsvoering die mogelijk kunnen leiden tot meer stikstofuitstoot. De OFGV heeft meer nadruk gelegd op het voeren van vooroverleg met bedrijven alvorens zij een vergunningaanvraag indienen. Er zijn in 2021 94 vooroverleggen gevoerd ten opzichte van 64 vooroverleggen in 2020. Een vergunning dient voorschriften te bevatten die de fysieke leefomgeving voldoende beschermen en die controleerbaar en handhaafbaar zijn. Daarom controleert de OFGV regelmatig of vergunningen nog actueel zijn.

Actualisatie is verplicht bij wetswijzigingen en bij ontwikkelingen op het gebied van de technische mogelijkheden tot bescherming van het milieu (BBT, best beschikbare technieken). Op 31-12-2021 moeten nog elf vergunningen worden aangepast op de meest recente wet- en regelgeving. • • •

Eén vergunning van een afvalbedrijf en één vergunning van een veehouderij zijn niet actueel voor het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3). Voor het afvalbedrijf wordt gewacht op een aanvraag revisievergunning. De vergunning van de veehouderij is in procedure. Vier vergunningen van veehouderijen voldoen niet aan de emissienormen voor de huisvesting van dieren. Twee vergunningen zijn in procedure. Vijf vergunningen van afvalbedrijven moeten uiterlijk 1-9-2022 geactualiseerd zijn op de best beschikbare technieken voor afvalbehandeling. Hiervan zijn twee vergunningen in procedure en met één bedrijf vindt hierover vooroverleg plaats.

Daarnaast kan het bevoegd gezag er voor kiezen bepaalde vergunningen te actualiseren, bijvoorbeeld als vanuit toezicht wordt aangegeven dat een vergunning geen actuele voorschriften meer bevat en daardoor een risico vormt voor de fysieke leefomgeving of slecht handhaafbaar is. Het bedrijf wordt dan verzocht om bij een verandering direct een revisievergunning aan te vragen. Er zijn eind 2021 elf actualisaties op verzoek van toezicht situatie in behandeling. Daarvan zijn drie ontwerpbesluiten in 2021 gepubliceerd. Meldingen Activiteitenbesluit Het totaal aantal meldingen Activiteitenbesluit daalde van 494 in 2020 naar 484 in 2021. Dit aantal meldingen is lager dan in de prognoses in de uitvoeringsprogramma’s was opgenomen. Dit houdt waarschijnlijk verband met de verminderde economische activiteit als gevolg van de coronacrisis.

Jaarstukken OFGV 2021

8

Asbest De OFGV voerde in 2021 voor Almere, Dronten, Gooise Meren, Hilversum en Lelystad de advisering over en afhandeling van asbestsloopmeldingen uit. Het aantal meldingen steeg van 1.023 in 2020 naar 1.195 in 2021. Gesloten bodemenergiesystemen (GBES) In 2021 zijn meer meldingen voor de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen behandeld dan in de prognose was opgenomen. Dit komt vooral door de aanleg van GBES bij de nieuwbouw van woningen. Steeds vaker worden innovatieve bodemenergiesystemen aangelegd die minder diep de grond in gaan. Zo zijn systemen aangelegd waarbij de lussen spiraalsgewijs in de vorm van een korf zijn gewikkeld. Deze korven zijn op 10 meter diepte ingegraven. Voor een horizontaal systeem zijn in de tuin van de woning op 2 meter diepte sleuven gegraven van wel 100 meter lang. Met behulp van buizen wordt de bodemwarmte aan weerszijden van de sleuf gewonnen. Voor dit systeem hoefde niet geboord te worden en is er geen risico op interferentie met andere bodemenergiesystemen. Omgevingsveiligheid Met ingang van 2021 vindt de financiering van omgevingsveiligheid plaats via het gemeentefonds. Aan de gemeenten is voorgesteld om de werkzaamheden die de OFGV in het kader van de financieringsregeling Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) uitvoerde, voor de gemeenten te blijven uitvoeren.

De structureel ingebrachte taken van de OFGV zijn onder andere het bijhouden van de risicokaart en het risicoregister gevaarlijke stoffen (RRGS), het adviseren over omgevingsveiligheid bij ruimtelijke plannen en advisering bij vergunningverlening. Nog niet alle gemeenten hebben hier een keuze in gemaakt. Het RRGS wordt onder de Omgevingswet opgevolgd door het register externe veiligheid (REV). In het REV moet voor elk pand de mate van kwetsbaarheid vastgesteld worden. Zo zijn industriële inrichtingen beperkt kwetsbaar, woningen kwetsbaar en basisscholen en verzorgingshuizen zeer kwetsbaar. Daarnaast moeten van alle risicovolle objecten de aandachtsgebieden vastgelegd worden. Dat zijn de gebieden waar het risico op brand, explosies en gifwolken als gevolg van een incident hoog is. Deze informatie is nodig om de juiste afweging te kunnen maken bij ruimtelijke ordening en vergunningverlening. Het REV moet vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet gereed zijn. Dit is, met name ook door de voor de Omgevingswet benodigde omzetting van inrichtingen (bedrijven) naar milieubelastende activiteiten, een grote opgave voor de gemeenten. In het 3e trimester van 2021 heeft de OFGV hierover een presentatie gegeven aan het Algemeen Bestuur.

Er is een roadmap in voorbereiding om inzicht te geven in de precieze (financiële) gevolgen en de planning van de hiervoor uit te voeren werkzaamheden als gemeenten deze klus aan de OFGV zouden opdragen. Ten behoeve van de conversie van het RRGS naar het REV is de OFGV in 2021 gestart met het actualiseren van de informatie over bedrijven. Daarnaast moeten extra objecten in het REV worden toegevoegd. De OFGV heeft hierbij de landelijke lijn gehanteerd om eerst de meest risicovolle objecten te inventariseren. Dit project wordt gefinancierd vanuit een subsidie van het Rijk. Bodemsaneringen De spoedlocaties bodemsanering moeten vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn beschikt (vergunning gegeven om te saneren) en/of de risico’s moeten beheersbaar zijn. Dit is afgesproken in het bodemconvenant voor de bodemsaneringslocaties in Flevoland en Noord-Holland. Begin 2021 waren dat vier locaties in Flevoland en dertien locaties in Gooi en

Jaarstukken OFGV 2021

9

Vechtstreek. Dit zijn hoofdzakelijk langlopende grondwatersaneringen. Eind 2021 resteren nog drie locaties in Flevoland en tien locaties in Gooi en Vechtstreek, waarbij opgemerkt wordt dat de risico’s voor de meeste locaties in de praktijk al wel beheerst zijn. Warme overdracht bodemtaken De OFGV heeft in 2021 de gegevens uit het Bodeminformatiesysteem (BIS) gescreend en geactualiseerd. Per locatie is vastgelegd of de locatie op basis van onderzoek, sanering of beschikkingen onder het overgangsrecht valt en daarmee onder de Wet bodembescherming blijft vallen. Voor de locaties die niet onder het overgangsrecht vallen, worden de gemeenten bevoegd gezag bij inwerkingtreding van de Omgevingswet. De eerste fase van de BIS-screening is in het 3e trimester van 2021 afgerond. De OFGV heeft de uitgangspunten uit de Aanvullingswet Bodem gehanteerd om te bepalen welke locaties onder het overgangsrecht vallen. Het Ministerie van Infra en Waterstaat heeft echter in het 3e trimester een juridische redeneerlijn uitgebracht waarin gesteld is dat gesaneerde locaties met een restverontreiniging, gebruiksbeperkingen of nazorg ook onder het overgangsrecht vallen. De provincies zijn in overleg met het Ministerie over de redeneerlijn en de gevolgen daarvan. Juridische ondersteuning In 2021 is, net als in 2020, weinig bestuurlijke handhaving toegepast.

Dit komt vooral door het hoge naleefpercentage bij de milieucontroles. Wanneer er wel overtredingen waren geconstateerd, waren deze door de ondernemers vaak voor de hercontrole ongedaan gemaakt. In totaal is 59 keer een voornemen tot last onder dwangsom verstuurd. Het daadwerkelijk opgelegde aantal dwangsommen bedraagt 39. In 2021 zijn meer complexe juridische procedures afgehandeld dan in de prognose was opgenomen. De OFGV heeft een groot aantal bezwaar- en beroepszaken, handhavingsverzoeken en WOB-verzoeken behandeld. Het vermoeden is dat deze stijgende lijn zich doorzet in 2022. Energiebesparing bij bedrijven Nederland staat voor de opgave om 55% minder CO2 uitstoot te realiseren in 2030. Daarom zijn bedrijven die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m 3 gas verbruiken sinds 2019 verplicht hun energieverbruik te rapporteren en energiebesparende maatregelen te treffen. De OFGV past Stimulerend Toezicht toe om bedrijven te begeleiden bij energiebesparing. Voor de gemeenten worden met behulp van de stimuleringsregeling Versterkte Uitvoering Energiebesparing 2020-2021 216 bedrijven bezocht. Daarnaast hebben vier gemeenten meerwerkopdrachten verstrekt voor nog eens 155 bedrijven. In totaal zijn 256 bedrijven bezocht. Voor enkele gemeenten zijn minder bedrijfsbezoeken uitgevoerd.

De lijsten met te bezoeken bedrijven zijn gebaseerd op aannames van het energieverbruik gebaseerd op de oppervlakte van een bedrijf. Niet alle bedrijven op de lijsten bleken een bespaarplicht te hebben. De bezoeken kunnen tot en met april 2022 uitgevoerd worden. Omgevingswet De beoogde inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2023. De OFGV gebruikt de extra tijd voor de uitloop van projecten, extra oefenen en het testen van het DSO. Binnen het Platform Omgevingswet Flevoland en het programmamanagersoverleg Omgevingswet Gooi en Vechtstreek is 2021 actief kennis gedeeld over de financiële gevolgen van de komst van de Omgevingswet op het gebied van bodem, ontgrondingen en leges voor

Jaarstukken OFGV 2021

10

milieuvergunningen. In Flevoland liggen er werkafspraken voor vergunningverlening (inclusief de omgevingstafels) en toezicht en handhaving onder de Omgevingswet. In Gooi en Vechtstreek hebben regionale VTH sessies plaatsgevonden over het vergunningverleningsproces en de omgevingstafels. Deze sessies zijn begeleid door de VNG. Door het doornemen van concrete casussen komen dilemma’s boven tafel aan de hand waarvan werkwijzen en afspraken kunnen worden aangescherpt. De Flevolandse Omgevingswetweken hebben plaatsgevonden van 31 mei tot en met 11 juni 2021. Hierin zijn digitale workshops verzorgd voor en door Flevolandse ambtenaren. De OFGV heeft onder andere workshops gegeven over de bruidsschat en de expertises van de OFGV op geluid, geur, bodem en luchtkwaliteit. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de verantwoordelijkheid voor geurbeleid bij de gemeenten te liggen. De gemeenten dienen geurbeleid in hun Omgevingsplannen op te nemen. De OFGV heeft dit in 2021 besproken met de provincie Flevoland en de Flevolandse gemeenten. De OFGV maakt het provinciale geurbeleid passend voor de Omgevingswet zodat de colleges dit geurbeleid kunnen vaststellen. In 2021 heeft de OFGV de gemeenten Blaricum, Laren en Urk geadviseerd welke regels van de bruidsschat van toepassing zijn.

Hieruit volgt wat de gemeenten verplicht moeten opnemen in het Omgevingsplan en welke ruimte de gemeenten hebben om zelf regels op te stellen. Daarnaast heeft de OFGV geadviseerd over de (ontwerp) omgevingsvisies van de gemeenten Zeewolde, Urk, Noordoostpolder en Wijdemeren. In 2021 hebben alle medewerkers van het primaire proces de driedaagse inhoudelijke basiscursus milieu in de Omgevingswet gevolgd. Ook hebben medewerkers via serious games vaardigheidstrainingen gevolgd die aansluiten bij de competenties voor de Omgevingswet zoals politieke sensitiviteit, integrale samenwerking en adviesvaardigheden. Ook hebben medewerkers op casusniveau geoefend met werkwijzen en wetsartikelen van de Omgevingswet. De OFGV is aangesloten op de pre-productieomgeving van het DSO. In 2021 zijn de doorzendmodules getest. De OFGV is in 2021 aangesloten op de samenwerkingsfunctionaliteit van het DSO. De bevoegde gezagen moeten in het DSO de OFGV aanvinken als behandeldienst, zodat de meldingen en aanvragen die de OFGV in mandaat afhandelt rechtstreeks bij de OFGV binnenkomen. In 2021 was het DSO nog niet stabiel genoeg om deze functionaliteit te testen. Daarnaast heeft de OFGV de eigen werkprocessen Omgevingswetproof gemaakt. De aanpassing van de standaardbrieven en de registratie van producten en diensten loopt nog. De registraties worden aangepast aan de landelijke i-PDC en i-ZTC.

Regionale samenwerking Het voeren van het secretariaat van het Ambtelijke en Bestuurlijk Omgevingsoverleg (AOO en BOO) is een taak die door de Flevolandse deelnemers bij de OFGV is belegd. Aan het AOO nemen de 15 OFGV deelnemers, de politie, Rijkswaterstaat, de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit, Waterschap Zuiderzeeland, justitie en de veiligheidsregio deel. De overleggen worden veelal gebruikt om kennis en ervaringen uit te wisselen. In 2021 is voornamelijk de voorbereiding op de Omgevingswet besproken. Onderwerpen waren onder andere de taakuitvoering bij bodem, ontgrondingen en omgevingsveiligheid en het heffen van leges. Vanuit de deelnemers is er op dit moment geen mogelijkheid om invulling te geven aan het voorzitterschap van het AOO. Er wordt gewerkt met roulerend technisch voorzitterschap. Door het ontbreken van een vaste voorzitter staat de continuïteit van dit

Jaarstukken OFGV 2021

11

overleg enigszins onder druk. Dit heeft ook effect op de directe connectie met de voorzitter van het BOO. De deelnemers aan het BOO komen bijeen zodra daar bestuurlijke urgentie voor is. In 2021 heeft geen BOO plaatsgevonden. Opleidingen Het cursusaanbod is in 2021 vernieuwd en bevat naast inhoudelijke vakkennis ook vaardigheidstrainingen. Deze sluiten aan bij de door de VNG benoemde competenties voor de Omgevingswet zoals adviesvaardigheden en integrale samenwerking. In november is de training politieke sensitiviteit gestart. Hieraan nemen meerdere omgevingsdiensten deel. Daarnaast heeft de OFGV diverse inhoudelijke verdiepingscursussen omtrent de Omgevingswet georganiseerd waaronder energie, geluid en asbest. Omdat het personeelstekort bij omgevingsdiensten steeds groter wordt, is er meer aandacht voor trainee-programma’s. De OFGV is in oktober gestart met de opleiding HAMIL voor trainees. Om de partners beter te laten kunnen inspelen op het cursusaanbod, is de jaarplanning voor 2022 in het 3e trimester van 2021 gepubliceerd op deze webpagina. A.1.2.2 Toezicht en handhaving Milieucontroles In 2021 zijn 2.258 initiële controles milieu uitgevoerd ten opzichte van 1.701 controles in 2020. De stijging wordt onder andere veroorzaakt door de overdracht van de lichtere categorie bedrijven van de gemeente Almere. Er zijn 522 hercontroles en 67 dwangsomcontroles uitgevoerd.

Op de onderstaande kaart zijn de afgeronde controles en handhavingszaken 2021 weergegeven.

Jaarstukken OFGV 2021

12

Het gemiddelde naleefpercentage van de in 2021 gecontroleerde bedrijven bedraagt 80%. Dit betekent dat bij de initiële milieucontroles 80% van de bedrijven de regels naleeft en er geen hercontrole nodig is. In 2020 betrof dit nog 77% van de bedrijven.

In bovenstaande grafiek zijn de naleefpercentages per branche weergegeven. De branches met de laagste naleefpercentages zijn Industrie (70%), Tankstations (73%) en Afval (74%). Deze branches worden conform het risicoprofiel in het VTH-uitvoeringskader vaak gecontroleerd. De onderstaande grafiek toont de trend van het naleefpercentage in deze branches.

Klachten De OFGV heeft in 2021 854 milieuklachten afgehandeld, een flinke stijging ten opzichte van 2020 toen 627 milieuklachten zijn afgehandeld. Het merendeel van de klachten had betrekking op geur en geluid. In de categorie “overige klachten” vallen onder andere klachten over stof en klachten waarbij meerdere onderwerpen betrokken zijn zoals geur én geluid. De meeste geluidklachten hadden betrekking op koel- of afzuiginstallaties van bedrijven. Het komt vaak voor dat omwonenden hinderlijk geluid ervaren

Jaarstukken OFGV 2021

13

terwijl het bedrijf wel voldoet aan de geluidnorm. Waar mogelijk heeft de OFGV extra geluidcontroles uitgevoerd en bedrijven aangesproken op de veroorzaakte geluidsoverlast. De meeste geurklachten hadden betrekking op afvalbedrijven. Op de onderstaande kaart zijn de geurklachten over drie provinciale afvalbedrijven weergegeven. Deze drie bedrijven voldeden in 2021 aan de geurnormen in de omgevingsvergunningen, maar dat nam niet weg dat omwonenden bij specifieke windrichtingen klaagden over de geur van deze bedrijven.

Inwoners van Ketelhaven in Dronten (geel) meldden hun overlast van een afvalbedrijf vooral bij westenwind. Inwoners van De Landerijen in Lelystad (oranje) meldden hun overlast van afvalbedrijven vooral bij oostenwind. Inwoners van de nieuwe woonwijk Buitenhof in Lelystad (blauw) meldden hun overlast van een afvalbedrijf vooral bij noordenwind. Asbest Bij de gemelde asbestsaneringen is in 2021 onder andere geconstateerd dat saneerders te vroeg of te laat starten met de sanering. Wanneer de sloopdatum niet klopt met de melding, dan wordt dit aangemerkt als het onttrekken aan toezicht. Daarom zijn in deze gevallen bestuurlijke strafbeschikkingen opgelegd. Daarnaast zijn saneerders herhaaldelijk aangeschreven op de juiste en tijdige aanlevering van stortbonnen. De controle op de stortbonnen is nodig om te voorkomen dat er illegaal gesloopt afval wordt bijgevoegd in een tussenopslag of container. In enkele gevallen is proces-verbaal opgemaakt. Om illegale asbestsaneringen op te sporen is vanuit verschillende bronnen informatie verzameld waar asbest wordt verwijderd. In 2021 heeft de OFGV verschillende illegale saneringen stilgelegd. De asbestsloop was niet gemeld, er was geen asbestinventarisatie uitgevoerd en het asbest werd niet door een gecertificeerde saneerder verwijderd en

Jaarstukken OFGV 2021

14

afgevoerd. Diverse bouwbedrijven en eigenaren hebben hiervoor bestuurlijke boetes gekregen en zijn verplicht gesteld op de juiste wijze te saneren en af te voeren. In 2021 is de OFGV een onderzoek gestart naar een saneringsbedrijf uit Overijssel. Dit bedrijf voert regelmatig saneringen uit in het OFGV-werkgebied waarbij geen melding wordt ingediend en de werkplannen achteraf valselijk opgemaakt worden. In het onderzoek heeft de OFGV samengewerkt met de Omgevingsdienst IJsselland en de Gelderse omgevingsdiensten. Het Ketenteam van de Gelderse omgevingsdiensten is gestart met strafrechtelijke vervolging voor valsheid in geschrifte. In 2021 heeft de OFGV geconstateerd dat het werkgebied van de OFGV regelmatig asbestcontainers worden geplaatst op nieuwbouwlocaties, terwijl daar geen asbest verwijderd wordt. Het asbest was waarschijnlijk afkomstig van illegale saneringen elders. Ook zijn containers geplaatst op het adres van een net verkocht huis. Zowel de oude als de nieuwe bewoners van het huis weten van niks, wat het opsporen van de eigenaar van het asbestafval moeilijk maakt. De OFGV heeft in 2021 samen met de Utrechtse omgevingsdiensten een asbestverwerkingsbedrijf uit Utrecht onderzocht. Deze bleek verantwoordelijk voor het asbestafval. De Omgevingsdienst Regio Utrecht heeft boetes opgelegd.

Bodem De OFGV voert fysieke controles uit op de naleving van wet- en regelgeving bij bodemsaneringen en toepassing van grond en bouwstoffen. In 2021 zijn meer controles van de meldingen Besluit Bodemkwaliteit (Bbk) uitgevoerd dan in de prognoses waren opgenomen vanwege de grotere hoeveelheid meldingen. Het naleefgedrag is verbeterd ten opzichte van 2020 en bedraagt 98%. De opdrachtgevers en aannemers die regelmatig grondverzet uitvoeren weten de OFGV goed te vinden. Door vooroverleg te voeren bij het indienen van de meldingen, zijn minder overtredingen in het veld geconstateerd. Grondwater Het drinkwater onder Almere en Zeewolde wordt door een kleilaag beschermd tegen vervuiling. Het toezicht in de boringsvrije zone richt zich op zo min mogelijk verstoring van de kleilaag die het drinkwater beschermt. De toezichthouders controleren op het niet trekken, duwen en wrikken van heipalen in de kleilaag, funderingen en heipalen van te verwijderen windmolens afzagen onder het maaiveld, het gebruik van de juiste schone heipalen en het opvullen van sondeergaten in de kleilaag. In 2021 is bij de aanleg van het windpark Zeewolde geconstateerd dat een bouwbedrijf ten minste 28 vibropalen door de kleilaag heeft geslagen. Het gebruik van deze palen levert een groter risico op vervuiling van het drinkwater op dan wanneer prefab heipalen worden gebruikt.

In de media is uitgebreid aandacht geweest voor dit onderwerp. Vanwege de media aandacht over de boringsvrije zone lijken bouw- en sondeerbedrijven in 2021 de OFGV beter te vinden. Meerdere bouwbedrijven hebben advies gevraagd of vibropalen gebruikt mochten worden op bedrijventerrein Stichtse Kant in Almere. De OFGV heeft geantwoord dat deze palen gebruikt mogen worden mits de kleilaag niet doorboord wordt. Inzake het verwijderen van oude windmolens in de boringsvrije zone is met het waterschap Zuiderzeeland besproken om de funderingen en heipalen in te korten tot twee meter onder het maaiveld. De dieper gelegen funderingen en heipalen blijven zitten zodat er geen schade toegebracht wordt aan de kleilaag. In 2021 is geconstateerd dat de funderingen wel worden verwijderd en de heipalen worden afgeknabbeld. De gemeenten zijn als bevoegd gezag gevraagd hierover een uitspraak te doen.

Jaarstukken OFGV 2021

15

Zwemwaterkwaliteit Op deze kaart is aangegeven waar tijdens het zwemseizoen een waarschuwing is afgegeven. Als er voor een zwemplek een waarschuwing geldt, wil dat zeggen dat zwemmen op die plek slecht kan zijn voor de gezondheid. Er mag nog steeds gezwommen worden, maar zwemmers wordt aangeraden daarna goed te douchen. Bij een negatief zwemadvies is zwemmen op die plek slecht voor de gezondheid. Zwemmen wordt iedereen afgeraden. Voor ’t Bovenwater in Lelystad is in 2021 een negatief zwemadvies ingesteld vanwege blauwalg. Natuur Ook in 2021 was er over het algemeen meer drukte op het water en in de bossen dan vóór de coronapandemie. Er zijn meer overtredingen in de natuurgebieden geconstateerd zoals loslopende honden, het betreden van afgesloten gebieden en afvaldumpingen. In de zomerperiode is geconstateerd dat recreanten de gesloten gebieden invaren en daar grote aantallen vogels verstoren. Door surveillance, dus aanwezig zijn, wordt verstoring van vogels zo veel mogelijk voorkomen. De OFGV heeft in 2021 meerdere processen-verbaal uitgeschreven en waarschuwingen gegeven voor onder andere het betreden van verboden gebieden. Kitesurfen In 2021 zijn elf processen-verbaal uitgeschreven voor illegaal kitesurfen. De foto is van Trintelhaven in Lelystad, dit is in een Natura 2000 gebied waar kitesurfen verboden is.

Ook zijn waarschuwingen gegeven aan kitesurfers bij het surfstrand in Almere, op het Gooimeer bij de Stichtse Brug, bij Schokkerhaven en het Ellerstrand in Biddinghuizen.

Jaarstukken OFGV 2021

16

In 2021 zijn diverse meldingen en klachten ontvangen over de verstoring van vogelnesten tijdens het broedseizoen. Burgers blijken de OFGV steeds makkelijker te vinden om daar melding van te doen. Ook wordt de OFGV steeds vaker om advies gevraagd bij bouw- en onderhoudswerkzaamheden waarbij huiszwaluwen, huismussen en vleermuizen verstoord kunnen worden. De OFGV heeft in 2021 één proces-verbaal opgemaakt voor het vernielen van een beverburcht in Lelystad. Tijdens het broedseizoen zijn graafwerkzaamheden voor grondkabels stilgelegd omdat oeverzwaluwen zich in een zandtalud hadden genesteld. In 2021 zijn vijf dode roofvogels aangetroffen in de Noordoostpolder. Zij hadden gegeten van een geplukte houtduif die met een giftige stof was ingesmeerd. Een bruine kiekendief leefde nog en is hersteld en weer losgelaten. De provincie Flevoland en de OFGV willen in het voorjaar van 2022 aandacht vragen voor roofvogelvervolging middels een persbericht. Doel hiervan is om te laten weten dat er toezicht plaatsvindt op roofvogelvervolging én om getuigen te vragen om informatie. Ketensamenwerking De Handhavingsestafette is een jaarlijks terugkerende samenwerkingsactie van diverse handhavingsinstanties die werkzaam zijn in het werkgebied van de OFGV. De organisatie van de estafette wordt uitgevoerd door de OFGV.

De Handhavingsestafette met als thema Natura 2000 heeft plaatsgevonden van 9 tot en met 16 juni 2021. Het startschot was een digitale bijeenkomst op 9 juni met lezingen en workshops die tevens diende als jaarlijkse BOA-dag van het samenwerkingsverband van de Noord-Hollandse omgevingsdiensten. De digitale bijeenkomst trok ongeveer 170 bezoekers. In totaal zijn veertien handhavingsprojecten uitgevoerd. Bij de “groene” handhavingsprojecten op en rondom de randmeren waren ook de provincies Noord-Holland, Gelderland en Overijssel betrokken. Ook de Friese Uitvoeringsdienst Milieu Omgevingsdienst Noord Veluwe, Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht, It Fryske Gea en Stichting Utrechts Landschap namen deel. Bij bedrijven vonden gezamenlijke controles plaats op het gebied van bouw, brandveiligheid, milieu, werkomstandigheden en ondermijning. De deelnemende organisaties aan deze controles waren de gemeenten Lelystad, Almere en Gooise Meren, provincie Flevoland, politie, groencafé Flevoland, groencafé Gooi en Vechtstreek, Waterschap Zuiderzeeland, Brandweer Flevoland, belastingdienst, WIZ, douane en ISZW, Omgevingsdienst Noord-Holland-Noord, Recreatieschap Midden-Nederland, Goois Natuurreservaat en OFGV. Ondermijning De OFGV heeft in 2021 meer aandacht besteed aan ondermijning.

Wanneer toezichthouders bij de milieucontrole signalen zien of vermoedens hebben van ondermijnende activiteiten, zijn deze gemeld bij de gemeente en de politie. In 2021 heeft de OFGV eigenaren van loodsen en schuren gewaarschuwd over het verhuren van hun panden. Het komt voor dat loodsen en schuren gebruikt worden als wietkwekerij of drugslab terwijl de verhuurder daar niets van weet. De OFGV hoopt door voorlichting te geven, dit soort gevallen van ondermijning te voorkomen. Het IBT-rapport van de provincie Noord-Holland “Illegaal gebruik van agrarische opstallen in de provincie Noord-Holland 2020” stelt dat gemeenten onvoldoende inzicht hebben in illegaal gebruik. In 2021 heeft de OFGV per gemeente een aantal agrarische bedrijven gecontroleerd waarbij het aspect illegaal gebruik is meegenomen. Ook tijdens reguliere milieucontroles bij agrarische bedrijven is dit aspect meegenomen. De OFGV heeft geen illegaal gebruik waargenomen.

Jaarstukken OFGV 2021

17

A.1.3 Baten en lasten programma Milieu en Leefomgeving Overzicht baten en lasten 2021 Programma Milieu en Leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

Baten 14.716.424 14.716.424 52.016 14.768.441

Lasten 9.949.015 4.249.627 14.198.642 14.198.642

Saldo 4.767.410 -4.249.627 517.783 52.016 569.799

De baten zijn in 2021 € 415.845 hoger dan geraamd. Er zijn meer meerwerkopdrachten voor de deelnemende partijen uitgevoerd dan verwacht. Daarnaast heeft de OFGV opleidingen verzorgd voor de eigen medewerkers en voor medewerkers van andere overheden. Ten slotte zijn in 2021 drie medewerkers gedetacheerd bij de gemeente Amsterdam, vooruitlopend op de uittreding van de gemeente Weesp. Vanaf 1 januari 2022 zijn zij in vaste dienst bij de gemeente Amsterdam. De lasten zijn in 2021 € 153.954 lager dan geraamd. Dit positieve resultaat is in belangrijke mate gerelateerd aan de coronapandemie. Het thuiswerken heeft geresulteerd in een onderuitputting van de reiskosten woon-werkverkeer en van de huisvestingskosten. Daarnaast is een besparing gerealiseerd op de kosten van het wagenpark door het verlengen van het leasecontract. De kosten voor inhuur van personeel en van informatiemanagement zijn hoger dan begroot. In de onderstaande tabel zijn bij de baten en lasten ook de voorschotbedragen van overheden opgenomen. Dit zijn de bijdragen van deelnemende partijen voor directe productiekosten en subsidies voor omgevingsveiligheid. De verschillen tussen realisatie en begroting aan zowel de baten- als de lastenkant hebben geen effect op het resultaat.

Begroting na Realisatie 2021 wijziging € 14.716.424 € 14.392.414 € 9.949.015 € 9.678.910 € 4.249.627 € 4.896.893 € € 55.160 € 517.783 € -238.549 € 52.016 € 238.549 € 569.799 € 0

Totaal baten Totaal lasten exclusief overhead en onvoorzien Totaal overhead Totaal onvoorzien Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting voor wijziging € 14.259.311 € 9.345.558 € 4.858.593 € 55.160 € 0 € € 0

Verschil realisatie en begroting € -324.010 € -270.105 € 647.266 € 55.160 € -756.332 € 186.533 € -569.799

Realisatie 2020 € 14.179.266 € 9.221.629 € 4.478.585 € 28.443 € 450.610 € 104.993 € 555.603

In de volgende tabellen is een beknopte verschillenanalyse van baten en lasten weergegeven. Daarin zijn opgenomen de verschillen op de reguliere en incidentele baten en lasten, subsidies, directe productiekosten en reserves. Verschillenanalyse baten

2021

Hogere omzet opleidingscentrum

210.529

Hogere overige inkomsten

165.961

Hogere detacheringsopbrengsten Totaal

Jaarstukken OFGV 2021

€

39.355 415.845

Korte toelichting Het opleidingscentrum heeft opleidingen verzorgd voor de eigen medewerkers en voor medewerkers van andere overheden. Er zijn in 2021 meer inkomsten uit meerwerkopdrachten voor de partners behaald. Ook zijn er positieve afwikkelingsverschillen. Vanwege het uittreden van de gemeente Weesp uit de GR zijn drie medewerkers in 2021 gedetacheerd bij de gemeente Amsterdam. Vanaf 1 januari 2022 zijn zij in vaste dienst bij de gemeente Amsterdam. Verschil ten opzichte van de begroting

18

Verschillenanalyse lasten

2021

Korte toelichting De loonkosten en de kosten voor flexibele inhuur vallen in 2021 hoger uit dan het beschikbare budget. Dat is in verband met het noodzakelijke opvangen van wisseling in taken, het tijdig vervangen van vertrekkende medewerkers, de krapte op de arbeidsmarkt en de langere duur van inhuur personeel op moeilijk in te vullen vacatures en de benodigde specifieke kennis. -38.978 Daarnaast zijn verplichtingen voortvloeiend uit de nieuwe Cao SGO voor het jaar 2021 meegenomen in het resultaat. Dat is gedaan in overeenstemming met de accountant omdat deze verplichtingen buiten de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume vallen. Tegenover deze overschrijdingen op het totale budget van de personeelskosten staan opbrengsten. Deze opbrengsten zijn verantwoord aan de batenkant bij de overige opbrengsten. De overige opbrengsten zijn ruim genoeg om deze overschrijding te -284.096 kunnen dekken.

Hogere lonen en sociale lasten

Hogere flexibele schil personeel

35.375 De inhuur bij ziekte is lager door minder kortdurend ziekteverzuim. Bij de lasten van het reguliere opleidingsbudget zijn de lasten van het Kenniscentrum opgeteld. Deze opleidingskosten worden gedekt door de hogere inkomsten van het Kenniscentrum. Het saldo op het reguliere opleidingsbudget bedraagt € 135.175 positief. In 2021 zijn de basisopleidingen van de Omgevingswet intern gegeven door de hiervoor opgeleide OFGV-medewerkers. 38.464 Daardoor zijn de kosten in 2021 lager uitgevallen. In 2021 is geïnvesteerd in ICT hardware. De huidige telefoons zijn vervangen omdat ze verouderd en afgeschreven zijn en omdat ze de intensiteit van het huidig gebruik niet meer aan kunnen om de medewerkers op afstand het werk te laten doen. Daarnaast zijn de geluidmeters vervangen. De afschrijvingen vallen in 2021 incidenteel hoger uit dan het daarvoor beschikbare budget maar kunnen wel worden opgevangen binnen de OFGV-28.421 budgetten.

Lagere inhuur bij ziekte

Lagere opleidingskosten

Hogere afschrijvingen

De lagere huur- en huisvestingskosten zijn veroorzaakt door 27.859 lagere variabele kosten die rechtstreeks aan de kantoorbezetting gerelateerd zijn. Zo is onder andere het contract met de cateraar 74.272 opgezegd.

Lagere huur en servicekosten Lagere overige huisvestingskosten

Hogere kosten informatiemanagement

-85.221

Lagere kosten wagenpark Lagere besteding uit de post onvoorzien

41.508

Lagere overige lasten Totaal

Jaarstukken OFGV 2021

55.160

€

318.034 153.954

De informatiemanagementkosten vallen hoger uit dan het beschikbaar budget. Grotendeels is hier sprake van structurele overschrijding en deels van incidentele overschrijding. De structurele overschrijding heeft te maken het thuiswerken en de stijging van de kosten door de aansluiting van het VTHsysteem op het DSO en andere landelijke voorzieningen (inspectieview, LRSO, enzovoort). Daarnaast is het VTH-systeem uitgebreid met het bedrijfsvoeringdeel waardoor de licentiekosten zijn gestegen. De incidentele overschrijding heeft te maken met eenmalige uitgaven om de nodige koppelingen van het VTH-systeem op het DSO en andere landelijke voorzieningen te kunnen realiseren. In de begroting 2022 is het budget voor het informatiemanagement structureel verhoogd met € 50.000. Daarmee wordt het structurele deel van de overschrijding ondervangen. Voor het jaar 2021 worden de hogere kosten opgevangen met de incidentele coronagerelateerde overschotten op de andere budgetten. Door het verlengen van het huidige leasecontract zijn de kosten voor het wagenpark lager uitgevallen. De post onvoorzien is in 2021 niet gebruikt omdat er geen sprake was van onvoorziene uitgaven. Op de overige budgetten resteert een incidenteel overschot met als belangrijkste reden de coronapandemie en de beperkende maatregelen. Voornamelijk gaat het om minder kosten voor woonwerkverkeer.

Verschil ten opzichte van de begroting

19

Verschillenanalyse subsidies

2021

Korte toelichting Lagere subsidie Omgevingsveiligheid ontvangen en ingezet voor -5.679 het project. Het betreft twee kleine opdrachten gefinancierd door 5.679 de provincie Zuid-Holland en Omgevingsdienst NL.

Lagere lasten subsidies Lagere inkomsten subsidies Totaal

€

Verschillenanalyse directe productiekosten

Korte toelichting

Besparing op directe productiekosten door lagere legesopbrengsten, lagere kosten voor beheer grondwatermeetnet 87.042 en lagere kosten groene handhaving vaartuigen. 12.633 Geen kosten gemaakt in het kader van dit budget.

€

Verschillenanalyse reserves

8.507 Geen kosten gemaakt in het kader van dit budget. Door de lagere uitgaven worden de voorschotbedragen -108.182 terugbetaald. Verschil ten opzichte van de begroting

2021

Lagere innovatieprojecten Lagere mutatie reserves Totaal

Verschil ten opzichte van de begroting

2021

Lagere directe productiekosten Flevoland Lagere directe productiekosten Gooise Meren Lagere directe productiekosten NoordHolland Lagere baten directe productiekosten Totaal

-

€

Korte toelichting De werkelijke uitgaven van de reserves vallen lager uit dan geraamd. Doordat activiteiten naar een later moment in de tijd 52.016 verschuiven, verschuiven ook de uitgaven. Door de lagere uitgaven wordt er minder aan de reserves -52.016 onttrokken. Verschil ten opzichte van de begroting

Een nadere analyse van de verschillen is opgenomen onder B.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2021. A.1.4 Algemene dekkingsmiddelen De uitgaven van de OFGV worden gedekt door de bijdragen van 15 deelnemende partijen. In 2021 zijn daarnaast extra inkomsten ontvangen. Het gaat om bijdragen aan de OFGV voor georganiseerde opleidingen, opbrengsten van meerwerkopdrachten voor de deelnemers, detacheringsopbrengsten en afwikkelingsverschillen. Daarnaast heeft in 2021 een onttrekking aan de bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling voor innovatieve projecten plaatsgevonden. De volledige baten staan in onderstaand schema.

BATEN 1 BIJDRAGEN DEELNEMERS 2 ANDERE BIJDRAGEN 3 MUTATIE RESERVES Totaal baten

€ € € €

Realisatie 2021 13.953.069 763.356 52.016 14.768.441

Begroting na wijziging € 14.039.224 € 353.190 € 238.549 € 14.630.963

Begroting voor wijziging € 13.731.129 € 528.182 € € 14.259.311

Verschil realisatie en begroting € 86.155 € -410.166 € 186.533 € -137.478

Realisatie 2020 € 13.409.917 € 769.349 € 104.993 € 14.284.259

De OFGV kent geen algemene uitkering of overige uitkeringen. In de jaarrekening zijn geen baten van de financieringsfunctie verantwoord zoals renteopbrengst of dividend. Dit omdat de OFGV geen uitzettingen heeft. De OFGV is BTW ondernemer en kent geen BTW Compensatie Fonds. Alle baten en lasten zijn exclusief BTW verantwoord.

Jaarstukken OFGV 2021

20

A.1.5 Overzicht overhead De specificatie van de overhead is als volgt: Specificatie overhead Personele lasten overhead personeel Overige personeelskosten Afschrijvingen Facilitair ICT Financiën Totaal

Realisatie 2021 2.038.226 684.640 225.671 604.600 669.509 26.981 4.249.627

Begroting na wijziging 2.298.999 989.093 197.250 799.683 584.288 27.579 4.896.893

Begroting voor wijziging 2.298.999 963.885 197.250 799.683 571.196 27.579 4.858.593

Percentage personele overhead Personele lasten overhead personeel Personele lasten direct personeel % personele overhead

Realisatie 2021 2.038.226 9.604.887 17,5%

Begroting na wijziging 2.298.999 9.056.415 20,2%

Begroting voor wijziging 2.298.999 8.773.528 20,8%

De personele overhead mag maximaal 24% bedragen. De OFGV blijft hier onder. Het percentage voor overhead valt lager uit dan in de begroting omdat vooral op de directe taken is ingehuurd. A.1.6 Bedrag heffing vennootschapsbelasting De OFGV heeft met de Belastingdienst afspraken gemaakt over de Vennootschapsbelasting voor overheden (Vpb). Het resultaat hiervan is dat bijna alle taken vrijgesteld zijn van Vpb en dat omgevingsdiensten mogelijkheden hebben om hun “commerciële winst” te beperken. Alvorens het rekeningresultaat te bepalen, vond een controle plaats op de opbrengsten en kosten van niet-wettelijke taken in het kader van de Vennootschapsbelasting. De activiteiten die eventueel in aanmerking kunnen komen in 2021 bij de OFGV zijn opleidingen en detacheringsopbrengsten. De inkomsten gegenereerd met het verzorgen van opleidingen voor derden (uitsluitend overheidsorganisaties) bedragen € 210.529. De uitgaven bedragen € 133.548 en zijn exclusief de uren van het interne personeel. Het positief verschil tussen kosten en opbrengsten bedraagt € 76.981 en is te beschouwen als een bijdrage ter dekking van de uren van het interne personeel. Bij de detacheringsopbrengsten ad € 39.355 is slechts de vergoeding voor de loonkosten ontvangen zonder winstopslag. In 2021 heeft de OFGV geen winst behaald met de activiteiten die eventueel als “commercieel” kunnen worden aangemerkt.

Hierdoor hoeft er geen Vpb aangifte te worden gedaan. A.1.7 Onvoorzien De begrotingspost onvoorzien was bedoeld om onvoorziene uitgaven op het gebied van bedrijfsvoering te dekken. Er was in 2021 geen risico waarvoor dekking uit het budget onvoorzien nodig was, hierdoor resteert € 55.160. Realisatie 2021

LASTEN REGULIERE BUDGET 5 ONVOORZIEN 5.1 Onvoorzien

Jaarstukken OFGV 2021

€

-

Begroting na wijziging €

55.160

Verschil realisatie en begroting

Begroting voor wijziging €

55.160

€

55.160

Realisatie 2020 €

28.443

21

A.2 Paragrafen A.2.1 Lokale heffingen De OFGV is niet bevoegd om lokale belastingen, zoals grondwaterheffing of nazorgheffing op te leggen. Deze bevoegdheid ligt bij de gemeenten en provincies. De OFGV heeft leges opgelegd voor grondwater- en ontgrondingenvergunningen binnen de provincie Flevoland. Het legestarief is bepaald door de Provinciale Staten van Flevoland. De totale legesopbrengst in 2021 bedroeg € 95.869. Deze is gesaldeerd verwerkt in de directe productiekosten Flevoland. A.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is enerzijds de relatie tussen de risico's waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en anderzijds de capaciteit van middelen en mogelijkheden (weerstandscapaciteit) die de organisatie heeft om niet begrote kosten op te vangen. Het beleid over het weerstandsvermogen is door het AB vastgesteld middels de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement. Het beleid bevat het risicoprofiel van de OFGV, het doel en de hoogte van de Algemene Reserve en overig weerstandsvermogen en de methode voor het kwantificeren van risico’s. In 2019 is het beleid voor het laatst geactualiseerd. De coronapandemie heeft geen negatieve financiële gevolgen voor de jaarrekening 2021 gehad. De OFGV monitort continu de mogelijke toekomstige risico’s.

Risicobeleid Risicoprofiel Het risicoprofiel bestaat uit de hoeveelheid risico’s die een organisatie kan of wenst te accepteren. Bij de actualisatie van de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement in november 2019 heeft het AB besloten om de variabele ratio (norm) tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit te hanteren met een bandbreedte van 0,8 – 1.2. Variabele ratio leidt tot minder schommelingen in de mutatie van de reserves. De gekwantificeerde risico’s mogen samen niet hoger zijn dan de beschikbare middelen in de weerstandscapaciteit. Bij de daling van een feitelijk ratio onder 0.8, wordt tijdig gekeken naar mogelijkheden om weer richting de bandbreedte te komen. Weerstandsvermogen Tot de weerstandscapaciteit worden de volgende bestanddelen gerekend: Bestanddeel Algemene Reserve Bestemmingsreserves (voor zover niet bestemd) Onvoorzien Begrotingsruimte Stille reserves Kostenreductie (bezuinigingen)

Incidentele Weerstandscapaciteit X

Structurele weerstandscapaciteit

X X X X X

De Algemene Reserve is specifiek bedoeld als buffer om fluctuaties in de exploitatie en onverwachte tegenvallers in de toekomst op te kunnen vangen. Het rekeningresultaat wordt met de Algemene Reserve verrekend. Wanneer de maximale hoogte van 5% van het

Jaarstukken OFGV 2021

22

begrotingstotaal wordt overschreden, wordt in het voorstel tot resultaatbestemming een voorstel gedaan tot bestemming van dat meerdere. Bestemmingsreserves en voorzieningen dienen ter dekking van substantiële risico’s respectievelijk voorziene uitgaven die verstorend werken op het begrotingsevenwicht. Een bestemmingsreserve of voorziening heeft een concreet doel. Het gaat om bestedingen voor niet-reguliere taken. Zodra het doel is gerealiseerd wordt de reserve of voorziening opgeheven. Het instellen van een bestemmingsreserve of voorziening gaat gepaard met spelregels over het bestedingsdoel, de verwachte looptijd en een boven- en ondergrens van de hoogte van de reserve of voorziening. De begrotingspost onvoorzien is bedoeld om onvoorziene uitgaven op het gebied van bedrijfsvoering te dekken. Samen met ruimte in de begroting zijn dit structurele (jaarlijks terugkomende) onderdelen van de weerstandscapaciteit. Soorten risico’s De OFGV onderscheidt operationele, tactische en strategische risico’s. Operationele risico’s zijn risico’s in de financiële bedrijfsvoering die binnen de AO/IC van beheersmaatregelen zijn voorzien. Tactische risico’s zijn risico’s in de operationele processen zoals imagoschade, informatiebeveiliging en aansprakelijkheid.

Beheersmaatregelen hiervoor zijn onder andere het uitvoeren van integriteitsbeleid, informatiebeveiligingsbeleid en het afsluiten van verzekeringen. Kenmerkend aan strategische risico's is dat er sprake is van niet of nauwelijks beïnvloedbare (externe) risico's. Meestal is de kans dat het risico zich voordoet klein, terwijl de financiële gevolgen groot kunnen zijn. De OFGV verstaat onder strategische risico’s onder meer: a. Exploitatieverlies door: i. kostenstijging; ii. invoering digitale stelsel n.a.v. Omgevingswet; iii. omscholing n.a.v. Omgevingswet; iv. ontwikkelingen op arbeidsmarkt. b. Exploitatieverlies door opbrengstendaling; c. Schaalnadeel door: i. vermindering van taken; ii. taakverandering n.a.v. Omgevingswet. d. Productiviteitsverlies door ziekteverzuim; e. Productiviteitsverlies door inefficiëntie. Risicokwantificatie De risico’s met een ingeschatte waarde van € 50.000 en hoger worden benoemd en opgenomen in een risicoregister. Kleinere risico’s worden geacht onderdeel te zijn van reguliere bedrijfsvoering. Per risico worden de beheersmaatregelen geformuleerd en uitgevoerd. Dit zodat de kans op het risico (hoe vaak komt het voor) en de impact van het risico (welk bedrag er mee gemoeid is) worden verkleind. De vermenigvuldiging van de wegingsfactoren voor kans en impact levert de kwantificatie van het risico op.

Dit is het benodigd weerstandsvermogen voor het risico. De tabel op de volgende pagina bevat het totaaloverzicht van alle risico’s met hun wegingsfactoren voor kans en impact. De tabel bevat de optelsom van de benodigde weerstandscapaciteit.

Jaarstukken OFGV 2021

23

Stand benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit 31-12-2021 inclusief verloop De weerstandscapaciteit van de OFGV bestaat uit de algemene reserve, overige doelreserves en het budget onvoorzien. De algemene reserve en het budget onvoorzien vormen samen de zogenoemde vrije weerstandscapaciteit. De bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling behoren tot de zogenaamde niet vrije weerstandscapaciteit. Van deze reserve is het doel van tevoren vastgesteld. De bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling wordt gevoed vanuit rekeningresultaten van boekjaren waarin meer inkomsten zijn ontvangen dan nodig om de taakstelling te compenseren. Met betrekking tot deze bestemmingsreserve heeft het AB in juni 2017 de volgende spelregels vastgesteld: “de reserve wordt aangevuld vanuit het overschot op de overige inkomsten. Hierbij wordt een plafond van maximaal € 300.000 gehanteerd met als peildatum 31 december om te monitoren of dat plafond al dan niet wordt overschreden. Als op 31 december blijkt dat daarmee het plafond van € 300.000 wordt overschreden, dan wordt het meerdere alsnog direct uitbetaald aan de partners.” In februari 2020 heeft het AB de spelregels van deze bestemmingsreserve verder geëxpliciteerd door nog eens vast te stellen dat het plafond van € 300.000 betrekking heeft op onbestemde middelen.

Dat betekent dat er op 31-12 een bedrag hoger dan € 300.000 kan resteren in de reserves en er dus geen teruggave aan de partners plaatsvindt indien de middelen al zijn bestemd. De uitgaven worden dan in de volgende boekjaren gedaan. Op 31-12-2021 is het saldo van de bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling € 404.247. In hoofdstuk B.3.3 is inhoudelijke informatie te vinden over de door het bestuur goedgekeurde innovatieprojecten. Aanwezige weerstandscapaciteit Vrije weerstandscapaciteit Algemene Reserve Onvoorzien Totaal vrije weerstandscapaciteit Niet vrije weerstandscapaciteit Begin saldo Bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling Bij: doteren vanuit de resultaatbestemming 2020 Af: uitgaven diverse projecten 2021 Totaal niet vrije weerstandscapaciteit

Saldo 2021 € 668.600 € 55.160 € 723.760 € 156.263 € 300.000 -€ 52.016 € 404.247

De vrij beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 723.760. De benodigde weerstandscapaciteit komt uit op € 472.500. De verhouding tussen het vrije beschikbare en benodigde weerstandsvermogen is 1,53 en valt boven een afgesproken bandbreedte van 0,8 – 1,2 conform de geactualiseerde Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement van de OFGV. Voor het jaar 2021 is de vrij beschikbare weerstandscapaciteit veel hoger dan de benodigde weerstandscapaciteit. Gelet op de toename van de benodigde weerstandscapaciteit in 2022 (van € 472.500 conform deze jaarrekening naar € 785.000 conform de begroting 2022) en de mogelijke toekomstige gevolgen in verband met de coronapandemie is het nodig om de beschikbare capaciteit binnen de OFGV te houden.