Bijlage - 2 Gewaarmerkte Jaarstukken 2023 (638074).pdf
Tekst van het document
Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 5 juni 2024 kenmerk 312021004.24.298 ValidSigned door A. Booij RA op 05-06-2024
Jaarstukken 2023
Jaarstukken OFGV 2023
1
Colofon Auteur:
Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek Botter 14-15 Postbus 2341 8203 AH LELYSTAD T. 088-6333 000 E. info@ofgv.nl W. www.ofgv.nl
Opdracht:
Jaarstukken OFGV 2023
Versie: Datum:
Ter agendering AB 28 juni 2024
Jaarstukken OFGV 2023
2
Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................................4 A. Jaarverslag 2023 ...........................................................................................................................6 A.1. Programmaverantwoording 2023 milieu en leefomgeving .................................................................6 A.1.1 Doelstellingen ...............................................................................................................6 A.1.2 Activiteiten ...................................................................................................................7 A.1.4 Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................... 19 A.1.5 Overzicht overhead...................................................................................................... 19 A.1.6 Bedrag heffing vennootschapsbelasting .......................................................................... 19 A.1.7 Onvoorzien ................................................................................................................. 20 A.2 Paragrafen ...............................................................................................................................
21 A.2.1 Lokale heffingen .......................................................................................................... 21 A.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................... 21 A.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen......................................................................................... 29 A.2.4 Financiering ................................................................................................................ 29 A.2.5 Bedrijfsvoering............................................................................................................ 31 A.2.6 Verbonden partijen ...................................................................................................... 32 A.2.7 Grondbeleid ................................................................................................................ 32 A.2.8 Rechtmatigheid ........................................................................................................... 33 A.2.9 Openbaarheid Woo ...................................................................................................... 34 B. Jaarrekening 2023.......................................................................................................................
35 B.1 Balans ..................................................................................................................................... 35 B.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ..................................... 37 B.3 Toelichtingen ............................................................................................................................ 39 B.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................... 39 B.3.2 Toelichting op de balans per 31 december ....................................................................... 40 B.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023 ..................... 47 B.3.4 WNT .......................................................................................................................... 54 B.3.5 Overzicht van incidentele baten en lasten ....................................................................... 56 B.3.6 Overzicht per taakveld ................................................................................................. 56 B.3.7 EMU-saldo ..................................................................................................................
56 B.4 Overige gegevens ...................................................................................................................... 57 B.4.1 Bijlage verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ........................................... 57 B.4.2 Rechtmatigheidsverklaring van het Dagelijks Bestuur ....................................................... 58 B.4.3 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ........................................................ 59
Jaarstukken OFGV 2023
3
Voorwoord Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2023 van de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV). De jaarstukken zijn ingericht volgens het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) en de financiële verordening van de OFGV. Dit betekent dat de opzet van de jaarstukken aansluit op de programmabegroting 2023. Jaarverslag en jaarrekening In het jaarverslag wordt door de OFGV integraal verantwoording afgelegd over wat er in 2023 is gedaan, wat er is bereikt (doelen en prestaties) en wat dat heeft gekost. Ook wordt ingegaan op de risico’s en het weerstandsvermogen. De jaarrekening bevat de balans, het overzicht baten en lasten en de toelichtingen. Taakuitvoering In 2023 heeft de OFGV bijgedragen aan het beschermen van de fysieke leefomgeving. De aantallen verleende vergunningen, behandelde meldingen, uitgevoerde controles en verstrekte adviezen zijn in dit jaarverslag genoemd. Onder het kopje doelstellingen is benoemd hoe de werkzaamheden van de OFGV bijdragen aan uw doelstellingen op het gebied van de fysieke leefomgeving, zoals het verbeteren van de bodemkwaliteit en het voorkomen van milieu- en gezondheidsschade. Opvallend is dat de OFGV in de laatste drie maanden van 2023 nog 23 vergunningaanvragen en 81 meldingen Activiteitenbesluit heeft ontvangen.
Deze worden nog onder het oude recht in plaats van onder de Omgevingswet, dus zonder leges, afgehandeld in 2024. Het naleefgedrag bij milieucontroles blijft hoog, gemiddeld heeft 82% van de bedrijven de zaken op orde waardoor daar geen hercontrole nodig is. We hebben als OFGV zicht op de branches waarbij het naleefpercentage onder of boven het gemiddelde ligt en dat is interessante informatie voor een risicogerichte aanpak. Het betekent voor ons ook dat het structureel toezicht houden en uniform optreden effect heeft. Door ervaringen met en registraties van de aard van de overtredingen in de diverse branches te gebruiken, kan risicogestuurd en informatiegestuurd toezicht effectiever plaatsvinden. De OFGV voert administratieve controles en themacontroles uit op die milieubelastende activiteiten waarbij het risico voor de leefomgeving het grootst is en/of waarbij vaak overtredingen worden geconstateerd. Zo worden de branches tankstations, industrie en afval volgens het VTHuitvoeringskader vaak gecontroleerd. In nagenoeg elke branche is een veel voorkomende overtreding dat de stookinstallatie niet tijdig is gekeurd. Het periodiek keuren van de stookinstallatie en (gas)leidingen voorkomt brand- en explosiegevaar en beperkt de kans op emissies van schadelijke gassen.
In 2023 heeft de OFGV bedrijven aangeschreven die volgens verschillende databases een niet-gekeurde stookinstallatie hadden. Dit is een efficiënte manier van toezichthouden.
Jaarstukken OFGV 2023
4
Om illegale asbestsaneringen op te sporen is vanuit verschillende bronnen informatie verzameld waar asbest wordt verwijderd. In 2023 heeft de OFGV (naast de reguliere asbestcontroles) 40 adressen gecontroleerd waarvandaan asbest is vervoerd. In 60% van de gevallen was deze asbestsanering niet juist geïnventariseerd en gesaneerd. De OFGV heeft veelal strafrechtelijk opgetreden tegen de saneerder of eigenaar van het pand. Bedrijfsvoering In overeenstemming met de uitkomsten van het onderzoek naar plaatsonafhankelijk werken heeft de OFGV in 2023 Arbo technische thuiswerkmiddelen verstrekt aan de medewerkers. Ook is het huurcontract getekend met de provincie Flevoland waarbij de OFGV van vier naar twee verdiepingen is teruggegaan. Het OFGV-kantoor is verbouwd tot een locatie waarin alle wensen zijn verwerkt, waaronder ruimte voor verbinden en ontmoeten, voldoende werkplekken voor medewerkers die niet kunnen of willen thuiswerken en mogelijkheden voor hybride overleggen. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is een norm voor informatiebeveiliging binnen de overheid. De OFGV heeft als doel in 2024 volledig te voldoen aan de BIO. In 2023 heeft de OFGV een zelfevaluatie uitgevoerd, het projectplan hiervoor opgesteld en is de OFGV begonnen aan de realisatie daarvan. Conclusie Het OFGV-bestuur constateert dat 2023 een goed jaar is geweest voor de OFGV.
We sluiten ook dit jaar af met een positief rekeningresultaat, maar dat betekent dat we niet alles voor de deelnemers hebben gedaan wat we hadden kunnen doen. Het geeft het OFGV-bestuur in ieder geval wel het vertrouwen dat we klaar zijn voor de verwachte versterking van het VTH-stelsel, de Omgevingswet en alle andere ontwikkelingen die ongetwijfeld onze kant op komen.
Lelystad, 28 juni 2024 De Voorzitter
Jaarstukken OFGV 2023
De Secretaris
5
A. Jaarverslag 2023 A.1. Programmaverantwoording 2023 milieu en leefomgeving A.1.1 Doelstellingen Vergunningverlening De OFGV verleent vergunningen en beoordeelt meldingen binnen de wettelijk gestelde termijnen. • In 2023 heeft de OFGV 98% van de producten met een wettelijke termijn binnen die termijn afgerond; er zijn 1.988 producten binnen de termijn en 45 producten buiten de termijn afgerond. • Bij 23 vergunningen, maatwerkvoorschriften en M.e.r.-beoordelingsbesluiten zijn aanvullende gegevens opgevraagd en is de overschrijding van de termijn afgestemd met de aanvrager. • 21 asbestmeldingen en één bodemmelding zijn enkele dagen te laat beantwoord. De termijn voor deze meldingen is vijf werkdagen. Door het voeren van vooroverleg, het actueel houden van vergunningen en het behandelen van meldingen heeft de OFGV aan aanvragers duidelijk gemaakt aan welke milieuregels zij zich moeten houden. Hiermee heeft de OFGV bijgedragen aan een schone, veilige en gezonde leefomgeving. Expertise De OFGV verstrekt adequaat en kwalitatief advies aan de deelnemers over het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame fysieke leefomgeving. In 2023 zijn meer adviezen verstrekt aan de deelnemers dan in de prognose was opgenomen. Het betreffen onder andere adviezen over bodem en PFAS, het uitvoeren van een milieutoets bij bouwaanvragen, geluidsadviezen en adviezen over bestemmingsplannen.
De adviezen zijn naar tevredenheid van de deelnemers verstrekt. In 2023 heeft de OFGV plannen en evaluatieverslagen van bodemsaneringen beoordeeld. De (grondwater)saneringen van diverse spoedlocaties zijn in 2023 afgerond. Hiermee heeft de OFGV bijgedragen aan het verbeteren van de bodemkwaliteit en het beperken van illegale en schadelijke handelingen. De OFGV heeft zich in 2023 finaal voorbereid op het werken met de Omgevingswet. Er liggen samenwerkingsafspraken die in beide regio’s zijn gemaakt, de technische verbindingen via het Digitaal Stelsel Omgevingswet en de samenwerkingsfunctionaliteit zijn getest en de OFGV heeft samen met de deelnemers geoefend. Daarnaast is de Regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie door de deelnemers vastgesteld. Hiermee heeft de OFGV bijgedragen aan de kwaliteit en effectiviteit van de samenwerking en de uitvoeringstaken. Via de regeling Versterkte Uitvoering Energiebesparing zijn 166 bedrijven in de periode 20222023 gestimuleerd om energiebesparende maatregelen toe te passen. De specifieke uitkering Energiebesparing van het Rijk is aangewend om regulier toezicht en handhaving van de
Jaarstukken OFGV 2023
6
energiebesparingsplicht, informatieplicht en onderzoeksplicht bij bedrijven te bevorderen. Voor alle gemeenten zijn bedrijvenlijsten opgesteld om de bedrijven in beeld te krijgen die aan de genoemde plichten moeten voldoen. Energiebesparing levert een positieve bijdrage aan het beperken van de klimaatverandering. Toezicht en Handhaving De inzet van de OFGV is gericht op een zodanige naleving van wet- en regelgeving, dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) wordt bevorderd. In 2023 zijn 1.731 initiële milieucontroles en 729 themacontroles afgerond. Samen is dit 97% van de jaaropdracht. In 2023 zijn minder hercontroles nodig gebleken dan in de raming was opgenomen als gevolg van een hoog naleefpercentage. Ingediende milieuklachten zijn binnen de afgesproken termijnen afgehandeld. Bij de milieucontroles is het beeld dat de meeste bedrijven in 2023 hebben voldaan aan weten regelgeving. Het naleefpercentage voor bedrijven onder het bevoegd gezag van de deelnemers is met 79% gelijk aan 2022. Dit betekent dat bij 79% van de bedrijven bij de eerste milieucontrole geen overtredingen zijn geconstateerd. Hoe meer bedrijven zich houden aan de milieuregels, hoe minder vervuiling en schade wordt veroorzaakt. De OFGV heeft door hercontroles en handhaving bereikt dat de milieuovertredingen ongedaan zijn gemaakt.
De OFGV heeft in 2023 voor alle gemeenten asbestcontroles uitgevoerd. Door het behandelen van meldingen en het uitvoeren van toezicht en handhaving heeft de OFGV bijgedragen aan het voorkomen van milieu- en gezondheidsschade als gevolg van asbest. De toezichthouders van de OFGV hebben diverse controles uitgevoerd in Flevoland om toezicht te houden op natuur, bodem, grondwater en ontgrondingen. Door toezicht en handhaving heeft zo min mogelijk verstoring en vervuiling van de watervoerende pakketten, de bodem en de natuur plaatsgevonden. A.1.2 Activiteiten A.1.2.1 Vergunningverlening en expertise Milieuvergunningen In 2023 is het aantal verleende milieuvergunningen gedaald naar 75 ten opzichte van 77 in 2022. Voor het grootste deel waren dit milieu neutrale veranderingsvergunningen. Bedrijven zijn terughoudend om wijzigingen door te voeren in hun bedrijfsvoering die mogelijk kunnen leiden tot meer stikstofuitstoot. Opvallend is dat in de laatste drie maanden van 2023 nog 23 vergunningaanvragen zijn ontvangen. Wellicht hebben bedrijven besloten om toch nog onder de oude wetgeving vergunningaanvragen in te dienen in plaats van onder de Omgevingswet
Jaarstukken OFGV 2023
7
in 2024. De ontvangen aanvragen worden volgens de Wabo-wetgeving behandeld en zijn niet legesplichtig. De OFGV heeft meer nadruk gelegd op het voeren van vooroverleg met bedrijven alvorens zij een vergunningaanvraag indienen. Er zijn in 2023 73 vooroverleggen gevoerd. Een vergunning dient voorschriften te bevatten die de fysieke leefomgeving voldoende beschermen en die controleerbaar en handhaafbaar zijn. Daarom heeft de OFGV enkele vergunningen geactualiseerd. Actualisatie is verplicht bij wetswijzigingen en bij ontwikkelingen op het gebied van de technische mogelijkheden tot bescherming van het milieu (BBT, best beschikbare technieken). Op 31-12-2023 moeten in ieder geval nog negen vergunningen worden aangepast op de meest recente wet- en regelgeving en worden vier vergunningen daarop nog getoetst. •
•
•
•
Drie vergunningen van veehouderijen voldoen niet aan de emissienormen voor de huisvesting van dieren. Hiervan is één vergunning in procedure en wordt één vergunning ingetrokken. De derde veehouderij is gevraagd een revisievergunningaanvraag in te dienen. Zes vergunningen van afvalbedrijven moeten nog geactualiseerd worden op de best beschikbare technieken voor afvalbehandeling. Hiervan zijn twee vergunningen in procedure en heeft één bedrijf bezwaar aangetekend tegen de actualisatie. De andere vier bedrijven is gevraagd een revisievergunningaanvraag in te dienen. Daarnaast wordt één vergunning nog getoetst of deze voldoet. Één vergunning is niet actueel voor de best beschikbare technieken voor oppervlaktebehandeling met organische oplosmiddelen. De actualisatie is afgebroken omdat het bedrijf failliet is gegaan. Drie vergunningen worden getoetst aan de best beschikbare technieken voor voedingsmiddelen.
Daarnaast kan het bevoegd gezag ervoor kiezen bepaalde vergunningen te actualiseren, bijvoorbeeld als vanuit toezicht wordt aangegeven dat een vergunning geen actuele voorschriften meer bevat en de activiteit daardoor een risico vormt voor de fysieke leefomgeving of als de vergunning slecht handhaafbaar is. Het bedrijf wordt dan verzocht om bij een verandering direct een revisievergunning aan te vragen. Op 31-12-2023 ging het om negen vergunningen waarvan er vier in procedure zijn. Meldingen Activiteitenbesluit Het totaal aantal meldingen Activiteitenbesluit daalde van 442 in 2022 naar 402 in 2023. Dit aantal meldingen is lager dan in de prognoses in de uitvoeringsprogramma’s was opgenomen. Opvallend is dat in de laatste drie maanden van 2023 nog 81 meldingen Activiteitenbesluit zijn ontvangen. Wellicht hebben bedrijven besloten om toch nog onder de oude wetgeving de meldingen in te dienen in plaats van onder de Omgevingswet in 2024. Asbest De OFGV voerde in 2023 voor alle gemeenten met uitzondering van Blaricum, Laren, Huizen en Wijdemeren de advisering over en afhandeling van asbestsloopmeldingen uit. Het aantal meldingen steeg flink van 1.213 in 2022 naar 1.545 in 2023. Gesloten bodemenergiesystemen (GBES)
Jaarstukken OFGV 2023
8
In 2023 zijn meer meldingen voor de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen behandeld dan in de prognose was opgenomen. Deze stijging kan verklaard worden door de hoge energieen gasprijzen waardoor huizenbezitters sneller overwegen om van gas af te gaan. Daarnaast is een mogelijke verklaring het verplicht gasloos bouwen van nieuwbouwwoningen. De OFGV heeft gesignaleerd dat steeds omvangrijkere en complexere GBES worden aangelegd die een teleurstellende opbrengst blijken te hebben. Daarom heeft de OFGV de deelnemers geadviseerd om bodemenergiebeleid op te stellen waarin een minimale opbrengst voor GBES wordt vastgelegd. Dit geeft de OFGV een weigeringsgrond voor aanvragen waarbij de ondergrond niet doelmatig ingezet wordt. De gemeente Almere heeft in 2023 in de stadskern een interferentiegebied vast laten stellen waar GBES een relatief hoog minimaal rendement moeten behalen. De gemeente Urk is bezig met beleidsontwikkeling hierover. Omgevingsveiligheid De OFGV is in 2023 samen met de gemeenten gestart met de activiteiten die nodig zijn voor de overgang van het risicoregister gevaarlijke stoffen (RRGS) naar het register externe veiligheid (REV). Het REV moet vóór 1-1-2025 gereed zijn. Ten opzichte van het RRGS worden aan het REV ‘kleine’ milieubelastende activiteiten (mba's) toegevoegd zoals kleine propaantanks en gasdrukmeetregeltations.
De OFGV volgt hierin de projecten van het Rijk, onder andere met luchtfoto’s van de kleine mba’s. Aan de mba’s die al in het RRGS waren opgenomen, wordt informatie toegevoegd. Dit zijn bijvoorbeeld de leidingen en opstelplaats van grote propaantanks. Daarnaast is in 2023 ervaren dat de energietransitie vernieuwde technologieën met zich meebrengt. De (veiligheids)risico’s van bijvoorbeeld grote energie opslagsystemen moeten nog nadrukkelijker in beeld worden gebracht. Bodemsaneringen De spoedlocaties bodemsanering moeten vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn beschikt (vergunning gegeven om te saneren) en/of de risico’s moeten beheersbaar zijn. Dit is afgesproken in het bodemconvenant voor de bodemsaneringslocaties in Flevoland en NoordHolland. Begin 2023 waren dat drie locaties in Flevoland en negen locaties in Gooi en Vechtstreek. Dit zijn hoofdzakelijk langlopende grondwatersaneringen. Eind 2023 resteren nog drie locaties in Flevoland en acht locaties in Gooi en Vechtstreek, waarbij opgemerkt wordt dat de risico’s voor de meeste locaties in de praktijk al beheerst zijn. Warme overdracht bodemtaken De OFGV heeft de gegevens uit het Bodeminformatiesysteem (BIS) gescreend en geactualiseerd. Per locatie is vastgelegd of de locatie op basis van onderzoek, sanering of beschikkingen onder het overgangsrecht valt en daarmee onder de Wet bodembescherming blijft vallen.
Voor de situaties die onder het overgangsrecht vallen voert de OFGV de reguliere taken voor de provincies uit. Voor de overige locaties die niet onder het overgangsrecht vallen, heeft warme overdracht van bodeminformatie en -kennis naar de gemeenten plaatsgevonden. Juridische ondersteuning In 2023 is, net als in 2022, weinig bestuurlijke handhaving toegepast. Dit komt vooral door het hoge naleefpercentage bij de milieucontroles. Wanneer er wel overtredingen waren geconstateerd, waren deze door de ondernemers vaak voor de hercontrole ongedaan gemaakt.
Jaarstukken OFGV 2023
9
In totaal is 68 keer een voornemen tot last onder dwangsom verstuurd. Het daadwerkelijk opgelegde aantal dwangsommen bedraagt 46. In 2023 zijn meer complexe juridische procedures afgehandeld dan in de prognose was opgenomen. De OFGV heeft een groot aantal bezwaar- en beroepszaken, handhavingsverzoeken en Woo-verzoeken behandeld. Deze stijgende lijn laat zich al enkele jaren zien. Energiebesparing bij bedrijven Nederland staat voor de opgave om 55% minder CO2 uitstoot te realiseren in 2030. Daarom zijn bedrijven die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 gas verbruiken sinds 2019 verplicht hun energieverbruik te rapporteren en energiebesparende maatregelen te treffen. In de periode 2022-2023 zijn via de Versterkte Uitvoering Energiebesparing 166 bedrijven gestimuleerd energiebesparende maatregelen toe te passen. De OFGV heeft de aanvraag namens de gemeenten verzorgd en heeft de lijsten samengesteld van bedrijven die gecontroleerd zijn. Voor de VUE zal er een losse rapportage volgen zodra alle informatie is verzameld. Het Rijk heeft de specifieke uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparing 2022-2026 (SPUK THE) beschikbaar gesteld aan Omgevingsdiensten.
De SPUK THE heeft tot doel om meerjarig additionele capaciteit en kennis op het gebied van toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht, informatieplicht en onderzoeksplicht bij toezichthoudende instanties op te bouwen. Hiermee moet het uitvoeren van energiebesparende maatregelen bij bedrijven en instellingen die onder deze verplichtingen vallen bevorderd worden. In 2023 heeft de OFGV voor alle gemeenten bedrijvenlijsten opgesteld, waarbij is gefocust op de bedrijven in beeld krijgen waarvan wordt aangenomen dat deze moeten voldoen aan de informatie-, onderzoeks- en energiebesparingsplicht. Dit heeft gezorgd dat er nu meer inzicht is ten behoeve van het uitvoeren van effectieve energiecontroles. Onderdeel van die effectiviteit is het inzetten van handhaving wanneer een bedrijf niet voldoet aan de genoemde plichten. Omgevingswet De beoogde inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. De OFGV heeft de extra tijd gebruikt voor de uitloop van projecten, extra oefenen en het testen van het DSO. Samen met de Flevolandse deelnemers zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in de Bestuurlijke Samenwerkingsovereenkomst Omgevingswet. Onder deze samenwerkingsovereenkomst liggen ambtelijk vastgelegde werkafspraken voor omgevingstafels en vergunningen en voor toezicht en handhaving onder de Omgevingswet, die in 2023 regionaal zijn geoefend.
Vanuit het programmamanagersoverleg Omgevingswet Gooi en Vechtstreek zijn in 2023 de werkafspraken Vergunningen en Omgevingstafels onder de Omgevingswet ambtelijk vastgesteld. Er zijn voor Gooi en Vechtstreek vanuit dit overleg nog geen werkafspraken vastgesteld voor Toezicht en Handhaving onder de Omgevingswet. De verwachting en bedoeling van de wet is dat omgevingsdiensten betrokken worden bij het opstellen van omgevingsplannen. Met gegevens uit de praktijk en gebiedskennis heeft de OFGV
Jaarstukken OFGV 2023
10
belangrijke informatie om uitvoerbaar beleid op te stellen. De OFGV is in 2023 gevraagd te adviseren over de bruidsschatregels. Binnen de OFGV zijn enkele medewerkers aangewezen die dergelijke integrale adviestrajecten begeleiden. In de omgevingswetweken van 21 november tot en met 5 december 2023 heeft de OFGV alle kennis en het oefenen van het DSO nogmaals met de medewerkers doorgenomen. De OFGVmedewerkers bezitten de kennis en kunde om de Omgevingswet uit te voeren. Opleidingen Met ingang van 2023 worden de opleiding Circulaire Economie en diverse opleidingen op het gebied van de energietransitie aangeboden. Daarnaast is veel aandacht uitgegaan naar het opfrissen van de kennis over de Omgevingswet. Regionale samenwerking Het voeren van het secretariaat van het Ambtelijke en Bestuurlijk Omgevingsoverleg (AOO en BOO) is een taak die door de Flevolandse deelnemers bij de OFGV is belegd. Aan het AOO nemen de 14 OFGV deelnemers, de politie, Rijkswaterstaat, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Waterschap Zuiderzeeland, justitie en de veiligheidsregio deel. Aan het BOO nemen de Noord-Hollandse deelnemers niet deel, dit overleg bestaat alleen voor Flevoland. De overleggen worden veelal gebruikt om kennis en ervaringen uit te wisselen. In 2023 heeft tweemaal een AOO plaatsgevonden. Hierin is voornamelijk de voorbereiding op de Omgevingswet besproken.
In 2023 heeft geen BOO plaatsgevonden. In het verleden werd door de OFGV jaarlijks een handhavingsestafette georganiseerd. Gedurende deze week werden een aantal projecten gezamenlijk uitgevoerd. In de praktijk bleek deze methoude niet werkbaar omdat verschillende netwerkpartners een week lang overal tegelijk moesten aanhaken en hiervoor onvoldoende capaciteit hadden. In 2023 is geëxperimenteerd door deze gezamenlijke controles over het jaar te verspreiden. Deze integrale controles kunnen door iedere deelnemer worden georganiseerd. De OFGV heeft deelgenomen aan deze integrale controles en heeft een aantal controles zelf georganiseerd. In iedere gemeente en provincie heeft ten minste één integrale controle plaatsgevonden. Deze controles waren vaak gericht op bepaalde thema’s zoals ondermijning, afval, natuur, horeca en de branche garages. A.1.2.2 Toezicht en handhaving Milieucontroles In 2023 heeft de OFGV 1.731 initiële milieucontroles uitgevoerd. Daarnaast zijn 729 themacontroles uitgevoerd. Er zijn in 2023 511 hercontroles en 31 dwangsomcontroles uitgevoerd. Op de kaart op de volgende bladzijde zijn de afgeronde controles in 2023 weergegeven.
Jaarstukken OFGV 2023
11
Het gemiddelde naleefpercentage van de in 2023 gecontroleerde bedrijven bedraagt 79%. In onderstaande grafiek zijn de naleefpercentages per branche weergegeven. De branches met de laagste naleefpercentages zijn Tankstations (47%), Veeteelt (70%), Industrie (72%) en Garages (74%).
Jaarstukken OFGV 2023
12
De branches Tankstations en Industrie worden in overeenstemming met het risicoprofiel in de RUHS vaak gecontroleerd. Overtredingen bij tankstations betroffen onder andere een afgekeurd maar niet gerepareerd dampretoursysteem, ontbrekende registraties van periodiek onderhoud en onjuiste financiële zekerheden voor de aansprakelijkheid van bodemverontreinigingen bij ondergrondse brandstoftanks. Overtredingen bij industriële bedrijven betroffen onder andere de keuring van stookinstallaties, de lekdichtheid van tankinstallaties en de onjuiste opslag van gevaarlijke stoffen. Bij veehouderijen valt op dat wanneer er overtredingen zijn, dit er direct ook meerdere zijn per bedrijf. De overtredingen betroffen onder andere de keuringen van dieselopslagtanks, ammoniakkoelinstallaties en stookinstallaties, een onjuiste opslag van reinigingsmiddelen en het niet aanvragen van een vergunning voor het houden van dieren en de aanleg van een mestbassin. Bij de branche Garages zijn diverse ondermijningscontroles uitgevoerd. De focus van de OFGV lag tijdens deze controles op de afvoer van afvalstoffen zoals afgewerkte olie. Bij de bedrijven waar nog oude afvalstoffen aanwezig waren en de bedrijven niet konden aantonen waarnaartoe en hoe zij hun afvalstoffen afvoerden, heeft de OFGV een hersteltermijn opgelegd. Na hercontrole zijn de overtredingen niet meer aangetroffen.
Risicogestuurd toezicht Door ervaringen met en registraties van de aard van de overtredingen in de diverse branches te gebruiken, kan risicogestuurd en informatiegestuurd toezicht effectiever plaatsvinden. De OFGV voert administratieve controles en themacontroles uit op milieubelastende activiteiten waarbij het risico voor de leefomgeving het grootst is en/of waarbij vaak overtredingen worden geconstateerd. In nagenoeg elke branche is een veel voorkomende overtreding dat de stookinstallatie niet tijdig is gekeurd. Het periodiek keuren van de stookinstallatie en (gas)leidingen voorkomt brand- en explosiegevaar en beperkt de kans op emissies van schadelijke gassen. In 2023 heeft de OFGV bedrijven aangeschreven die volgens verschillende databases een niet-gekeurde stookinstallatie hadden. Dit is een efficiënte manier van toezichthouden. Klachten De OFGV heeft in 2023 744 milieuklachten afgehandeld, een daling ten opzichte van 2022 toen 989 milieuklachten zijn afgehandeld. Het merendeel van de klachten had betrekking op geur en geluid. In de categorie “overige klachten” vallen onder andere klachten over stof en rook en gecombineerde klachten zoals geur én geluid. De meeste geluidklachten hadden betrekking op koel-en stookinstallaties en overlast van horecabedrijven. Waar mogelijk heeft de
Jaarstukken OFGV 2023
13
OFGV extra geluidscontroles uitgevoerd en bedrijven aangesproken op de veroorzaakte geluidsoverlast. Naar aanleiding van deze acties zijn de klachten in nagenoeg alle gevallen afgenomen. De meeste geurklachten hadden betrekking op afvalbedrijven. De meeste afvalbedrijven voldeden in 2023 aan de geurnormen in de omgevingsvergunningen. Dat neemt niet weg dat omwonenden klaagden over de geur afkomstig van afvalbedrijven. Het betrof in de meeste gevallen dezelfde afvalbedrijven waar in 2022 ook de meeste klachten over binnenkwamen. De OFGV heeft in 2023 bij een afvalbedrijf in Lelystad een dwangsom opgelegd om geuroverlast te beperken. Over dit bedrijf zijn daarna significant minder geurklachten binnengekomen dan in voorgaande jaren. De OFGV blijft in gesprek met de provincie Flevoland als bevoegd gezag en de omwonenden. Asbest In 2023 heeft de OFGV 1.088 administratieve en 614 fysieke asbestcontroles uitgevoerd. Daarbij zijn verschillende saneringen stilgelegd. De asbestsloop was niet gemeld, er was geen asbestinventarisatie uitgevoerd en/of het asbest werd niet door een gecertificeerde saneerder verwijderd en afgevoerd. Diverse bouwbedrijven en eigenaren hebben hiervoor bestuurlijke boetes gekregen en zijn verplicht gesteld op de juiste wijze te saneren en af te voeren.
Om illegale asbestsaneringen op te sporen is vanuit verschillende bronnen informatie verzameld waar asbest wordt verwijderd. In 2023 heeft de OFGV 40 adressen gecontroleerd waarvandaan asbest is vervoerd. In 60% van de gevallen was deze asbestsanering niet juist geïnventariseerd en gesaneerd. De OFGV heeft veelal strafrechtelijk opgetreden tegen de saneerder of eigenaar van het pand. De OFGV heeft in 2023 vijf tussenopslagen van asbestsaneerders bezocht. Het melden van het transport van asbest van saneringslocatie naar tussenopslag bleek regelmatig onvoldoende. Na goede advisering en bestuursrechtelijke aanschrijving is dit door de tussenopslagen goed opgepakt. Bodem De OFGV voert fysieke controles uit op de naleving van wet- en regelgeving bij bodemsaneringen en toepassing van grond en bouwstoffen. Bodem is een van de risicovolle thema's volgend uit de landelijke dreigingsbeelden voor milieucriminaliteit. De OFGV is gestart met een methode van toezicht die meer aandacht besteedt aan mogelijke locaties waar onregelmatigheden kunnen voorkomen. Bij 74% van de controles zijn overtredingen geconstateerd. Dit betreft vooral het tijdelijk opslaan van partijen grond wat niet wordt gemeld. Grondwater Het drinkwater onder Almere en Zeewolde wordt door een kleilaag beschermd tegen vervuiling.
Het toezicht in de boringsvrije zone richt zich op zo min mogelijk verstoring van de kleilaag die het drinkwater beschermt. De toezichthouders controleren op het niet trekken, duwen en wrikken van heipalen in de kleilaag, funderingen en heipalen van te verwijderen windmolens afzagen onder het maaiveld, het gebruik van de juiste schone heipalen en het opvullen van sondeergaten in de kleilaag.
Jaarstukken OFGV 2023
14
Door het intensieve toezicht in de afgelopen jaren merkt de OFGV dat boorbedrijven meer vooraf contact opnemen met de OFGV en in de praktijk minder overtredingen in het veld plegen. De meest voorkomende overtreding was het heien van heipalen door immobilisaat (verontreinigde grond gemengd met cement). Op de plaatsen waar geheid moet worden, moet het immobilisaat weg worden gehaald om zo verontreiniging van het grondwater te voorkomen. De toezichthouders van de OFGV hebben geconstateerd dat het gebruik van immobilisaat toeneemt. Onder de Omgevingswet is er een meldingsplicht voor het gebruik van immobilisaat, evenals voor het verwijderen van heipalen. Onder de in 2023 nog geldende wetgeving was dit er niet. De OFGV heeft bedrijven vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet geïnformeerd over de nieuwe wetgeving van de boringsvrije zone. Zwemwaterkwaliteit Als er voor een zwemplek een waarschuwing geldt, wil dat zeggen dat zwemmen op die plek slecht kan zijn voor de gezondheid. Er mag nog steeds gezwommen worden, maar zwemmers wordt aangeraden daarna goed te douchen. De OFGV heeft 18 waarschuwingen afgegeven in 2023. Bij een negatief zwemadvies is zwemmen op die plek slecht voor de gezondheid. Zwemmen wordt iedereen afgeraden. In 2023 heeft de OFGV zes keer een negatief zwemadvies afgegeven.
Twee stranden hadden het hele jaar door een negatief zwemadvies, op andere stranden is vier keer een negatief zwemadvies ingesteld vanwege blauwalg. Natuur In 2023 heeft de OFGV controles uitgevoerd in de Natura 2000 gebieden in Flevoland. In de zomerperiode heeft de OFGV onder andere recreanten met motorboten in de gesloten gebieden aangetroffen en kanoërs en suppers die zich niet bewust waren van het betreden van verboden gebieden. De OFGV probeert zoveel mogelijk voorlichting te geven omdat men zich vaak niet bewust is van de verstoring die dit teweeg brengt. Daarnaast zijn illegale activiteiten zoals kampvuren stilgelegd. Kitesurfen Gelet op het toekomstbeeld kitesurfen IJsselmeergebied is in 2023 nadrukkelijk de focus gelegd op illegaal kitesurfen op het IJsselmeer en Markermeer. Voornamelijk in het broedseizoen heeft de OFGV extra aandacht besteed aan kitesurfers in het gehele IJsselmeergebied. Er zijn een aantal overtredingen geconstateerd. Diverse malen is een kitesurfer geverbaliseerd in verboden gebied. De OFGV werkt hierin samen met de Nederlandse kitesurfvereniging (NKV) om bewustwording te vergroten. De NKV gaf voorlichtingscampagnes om kitesurfers bewust te maken van de regels en risico's die gepaard gaan met de sport.
Dit kan helpen om ongepaste gedragingen te verminderen en ervoor zorgen dat kitesurfers zich verantwoordelijk en respectvol gedragen ten opzichte van het milieu en andere gebruikers van het gebied. Buitengebied De OFGV heeft in 2023 toezicht uitgevoerd in het buitengebied van Flevoland, hierbij is samengewerkt met ketenpartners zoals de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA, o.a. voor toezicht op visserij), natuurbeheerders zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en het Flevolandschap, gemeenten, Waterschap Zuiderzeeland, sportvisserij Nederland,
Jaarstukken OFGV 2023
15
etcetera. In 2023 is in samenwerking met de ketenpartners het handhavingsplan Buitengebied 2023-2028 opgesteld. In dit plan is een risicomodule opgenomen. Naar aanleiding hiervan heeft de OFGV in 2023 het toezicht in Flevoland gecoördineerd. In totaal is iedere maand een grootschalige integrale controle uitgevoerd op verschillende risico’s. Daarnaast zijn er diverse projecten gestart zoals ‘meer grip op afvaldump’. In dit project is met behulp van data een hotspot naar voren gekomen waar, in overeenstemming met de Officier van Justitie, een camera is opgehangen. Dit resulteerde in zestien overtredingen met betrekking tot het dumpen van afval in vier weken tijd. Elf van de zestien overtreders konden worden achterhaald en hebben een proces-verbaal ontvangen. Ook is in 2023 opgetreden tegen het verbranden van (bedrijfs)afval in het buitengebied. Hierop zijn meerdere processen-verbalen uitgeschreven. Op een dijklichaam is een lekkende jerrycan met een chemisch middel aangetroffen. Deze jerrycan is verwijderd door een gespecialiseerd bedrijf voor het vervoeren van chemisch afval. Van de substanties zijn monsters genomen waarvan de uitslag onbekend is. Mogelijk betrof het hier synthetisch drugsafval. Net als in eerdere jaren heeft de OFGV meerdere illegale hennepplantages aangetroffen in het buitengebied.
De plantages zijn gemeld aan de politie voor nader onderzoek en het ruimen van deze plantages. Er zijn verspreid over het jaar tijdens surveillancediensten kadavers van dieren aangetroffen op dijklichamen, weilanden en bosgebieden. Eind 2023 ging het veel om schapen met blauwtong die langer dan 24 uur dood in weiland lagen. Deze zaken zijn in samenwerking met de NVWA opgepakt. In een aantal gevallen bleek het te gaan om verwaarlozing van dieren. Stikstof De OFGV heeft in 2023 een lijst samengesteld met locaties in Flevoland waar vermoedelijk stikstofrelevante activiteiten plaatsvinden. Na gevelbezoeken en een omgevingsanalyse is de lijst aangevuld tot in totaal 58 vergunningplichtige locaties. Hiervan zijn in 2023 acht vergunningen gecontroleerd, daarbij zijn geen overtredingen geconstateerd. Naast de vergunningplichtige locaties zijn er 309 locaties waarvan de juridische status met betrekking tot stikstof onduidelijk is. Deze vermoedelijk stikstofrelevante locaties worden bezocht om de juridische situatie te verhelderen.
Jaarstukken OFGV 2023
16
A.1.3 Baten en lasten programma Milieu en Leefomgeving Overzicht baten en lasten 2023 Programma Milieu en Leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Resultaat
Baten 17.231.898 17.231.898 453.100 17.684.998
Lasten 10.759.195 5.750.584 5.341 16.515.120 16.515.120
Saldo 6.472.704 -5.750.584 -5.341 716.779 453.100 1.169.879
De baten zijn in 2023 € 334.310 hoger dan geraamd. Er zijn meer meerwerkopdrachten voor de deelnemende partijen uitgevoerd dan verwacht. Daarnaast heeft de OFGV opleidingen verzorgd voor de eigen medewerkers en voor medewerkers van andere overheden. Ook zijn er positieve afwikkelingsverschillen uit vorige jaren en hogere rentebaten. De partnerbijdrage van de gemeente Weesp is gedekt door een onttrekking aan de reserve Weesp uittreding uit de GR OFGV. De lasten zijn in 2023 € 835.569 lager dan geraamd. Dit resultaat is de som van restanten op de budgetten salarissen, flexibele schil, algemene personeelskosten, opleidingskosten, afschrijvingen, informatiemanagement, huur en incidentele lasten. In de onderstaande tabel zijn bij de baten en lasten ook de voorschotbedragen van overheden opgenomen. Dit zijn de bijdragen van deelnemende partijen voor directe productiekosten en meerjarige meerwerkopdrachten en subsidies van het Rijk voor het interbestuurlijk programma en energiebesparing. De verschillen tussen realisatie en begroting aan zowel de baten- als de lastenkant hebben geen effect op het resultaat. Begroting na wijziging
Realisatie 2023 Totaal baten Totaal lasten exclusief overhead en onvoorzien Totaal overhead Totaal onvoorzien Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Cumulatief resultaat
€ € € € € € € €
17.231.898 10.759.195 5.750.584 5.341 716.779 453.100 1.169.879
€ € € € € € € €
17.060.487 11.874.572 5.991.703 56.827 -862.614 862.614 -0
Begroting voor wijziging € € € € € € € €
14.515.146 10.469.741 4.843.282 56.827 -854.704 854.704 -0
Verschil realisatie en begroting € € € € € €
171.411 -1.115.377 -241.119 -51.486 1.579.393 -409.514
€
1.169.879
Realisatie 2022 € € € € € € € €
15.863.137 10.316.073 4.634.255 912.809 480.570 469.489 923.890
In de volgende tabellen is een beknopte verschillenanalyse van baten en lasten weergegeven. Daarin zijn opgenomen de verschillen op de reguliere en incidentele baten en lasten, directe productiekosten, subsidies en reserves. Verschillenanalyse baten
2023
Hogere omzet opleidingscentrum Hogere overige inkomsten Totaal
Jaarstukken OFGV 2023
€
Korte toelichting De ODNL Academie heeft meer opleidingen verzorgd voor andere 134.183 omgevingsdiensten dan geraamd. De OFGV heeft meer inkomsten dan geraamd behaald met 200.127 meerwerkopdrachten, rentebaten en afwikkelingsverschillen. 334.310 Verschil ten opzichte van de begroting
17
Verschillenanalyse lasten
2023
Lagere salarissen
128.635
Lagere flexibele schil personeel
282.525
Lagere algemene personeelskosten
94.889
Lagere opleidingskosten
152.093
Lagere afschrijvingen
50.631
Lagere kosten informatiemanagement Lagere besteding uit de post onvoorzien
129.165 51.486
Hogere incidentele lasten
Lagere overige lasten Totaal
-223.359
€
Verschillenanalyse directe productiekosten
2023
Korte toelichting Het saldo op de directe productiekosten van Flevoland wordt veroorzaakt door hogere legesopbrengsten, lagere kosten voor beheer grondwatermeetnet en lagere kosten voor groene 112.579 handhaving.
Lagere directe productiekosten Flevoland Lagere directe productiekosten Gooise Meren Lagere directe productiekosten Noord-Holland Lagere baten directe productiekosten Totaal
€
Verschillenanalyse subsidies
€
Korte toelichting In 2023 zijn minder uren ten laste van de subsidies SPUK IBP en SPUK THE gemaakt dan geraamd. De ontvangen en niet uitgegeven -8.634 subsidiebedragen worden als voorschotbedrag op de balans gezet. Verschil ten opzichte van de begroting
€
2023 Korte toelichting 133.732 De uren voor diverse innovatieprojecten zijn lager dan geraamd. De OFGV had in 2023 geen frictiekosten als gevolg van de uittreding 160.755 van Weesp. De opleidingsuren van personeel zijn ten laste van de subsidie SPUK 115.027 IBP gebracht. Door de lagere uitgaven wordt er minder aan de -409.514 bestemmingsreserves onttrokken. Verschil ten opzichte van de begroting
8.634
Verschillenanalyse reserves Lagere innovatieprojecten Lagere frictiekosten Weesp Lagere implementatiekosten Omgevingswet Lagere mutatie reserves Totaal
13.014 In 2023 zijn geen kosten gemaakt in het kader van dit budget. In 2023 waren de advertentie- en kadasterkosten voor de bodemtaak 7.838 lager dan het beschikbare budget. De niet uitgegeven middelen worden als voorschotbedrag op de balans gezet. De betreffende partner beslist wat er met dit voorschot -133.431 gebeurt. Verschil ten opzichte van de begroting 2023
Lagere lasten subsidies Lagere inkomsten subsidies Totaal
169.503 835.569
Korte toelichting De interne uren van personeel zijn gedekt door de subsidies SPUK IBP en SPUK THE en innovatieprojecten. De inhuurcontracten zijn voorzichtigheidshalve ruim begroot terwijl aan het eind van het jaar niet alle uren gemaakt waren. De verbindende bijeenkomsten van personeel zijn in 2023 zoveel mogelijk in het vernieuwde pand georganiseerd. Daardoor zijn de kosten voor externe bijeenkomsten en bijbehorende belastingheffing voor de werkkostenregeling lager uitgevallen. De cursussen en opleidingen zijn in 2023 kostenefficiënt georganiseerd door de ODNL Academie. In 2023 is minder geïnvesteerd in ICT hardware dan voorzien, de OFGV heeft langer gebruik gemaakt van de bestaande telefoons, laptops en ipads. De investeringen schuiven door naar 2024. De informatiemanagementkosten vallen incidenteel lager uit dan het beschikbaar budget door een zorgvuldige voorbereiding op de Baseline Informatiebeheer Overheden en datagericht werken. Deze kosten schuiven door naar 2024. De post onvoorzien is in 2023 slechts beperkt gebruikt voor juridische ondersteuning van het Dagelijks Bestuur. De OFGV bleek voor opleidingen de verplichting te hebben om btwvrij te factureren. De inkoop btw is onterecht afgetrokken en wordt in overleg met de Belastingdienst over de periode 2019-2023 gecorrigeerd inclusief heffingsrente.
Op de overige budgetten resteert een incidenteel overschot met als belangrijkste reden de huurverlaging als gevolg van het teruggaan van vier naar twee verdiepingen en lagere kantoorkosten vanwege plaatsonafhankelijk werken. Verschil ten opzichte van de begroting
Een nadere analyse van de verschillen is opgenomen onder B.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023.
Jaarstukken OFGV 2023
18
A.1.4 Algemene dekkingsmiddelen De uitgaven van de OFGV worden gedekt door de bijdragen van 14 deelnemende partijen. In 2023 zijn daarnaast extra inkomsten ontvangen. Het gaat om bijdragen aan de OFGV voor georganiseerde opleidingen, opbrengsten van meerwerkopdrachten voor de deelnemers, afwikkelingsverschillen en rentebaten. Daarnaast hebben in 2023 onttrekkingen aan de bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling voor innovatieve projecten en implementatiekosten van de Omgevingswet plaatsgevonden. Aan de bestemmingsreserve uittreden gemeente Weesp uit de GR OFGV is in 2023 € 76.313 onttrokken voor de begrote bijdrage van de gemeente Weesp. De volledige baten staan in onderstaand schema. BATEN 1 BIJDRAGEN DEELNEMERS 2 ANDERE BIJDRAGEN 3 MUTATIE RESERVES Totaal baten
Realisatie 2023 € € € €
15.329.797 1.922.936 453.100 17.705.833
Begroting na wijziging € 15.463.227 € 1.597.261 € 862.614 € 17.923.101
Begroting voor wijziging € 13.974.936 € 540.210 € 854.704 € 15.369.850
Verschil realisatie en begroting € -133.430 € 325.676 € -409.514 € -217.268
Realisatie 2022 € € € €
13.805.553 2.057.585 950.059 16.813.197
De OFGV kent geen algemene uitkering of overige uitkeringen. De rentebaten van de uitzettingen in ’s Rijksschatkist zijn verantwoord onder de andere bijdragen. De OFGV is BTW ondernemer en kent geen BTW Compensatie Fonds. Alle baten en lasten zijn exclusief BTW verantwoord. A.1.5 Overzicht overhead De specificatie van de overhead is als volgt: Specificatie overhead Personele lasten overhead personeel Overige personeelskosten Afschrijvingen Facilitair ICT Financiën Totaal
Percentage personele overhead Personele lasten overhead personeel Personele lasten direct personeel % personele overhead
Realisatie 2023 2.723.679 1.643.731 172.580 605.352 571.196 34.045 5.750.584 Realisatie 2023 2.723.679 9.282.735 22,7%
Begroting na wijziging 2.365.365 1.930.346 223.211 734.855 703.513 34.413 5.991.703
Begroting voor wijziging 2.116.382 1.017.961 203.212 823.854 653.460 28.413 4.843.282
Verschil realisatie en begroting 358.314 -286.615 -50.631 -129.503 -132.317 -368 241.119-
Begroting na wijziging 2.365.365 10.073.045 19,0%
Begroting voor wijziging 2.116.382 9.024.276 19,0%
Verschil realisatie en begroting
Realisatie 2022 1.878.241 1.245.404 177.464 566.842 739.338 26.966 4.634.255 Realisatie 2022 1.878.241 9.395.091 16,7%
Ten opzichte van 2022 en de begroting is de notitie overhead strakker gevolgd bij het bepalen van de personele lasten overhead personeel. Alle leidinggevenden zijn volledig als overhead gerekend, waar dat in 2022 nog 50% overhead en 50% productief was. De personele overhead mag maximaal 24% bedragen. De OFGV blijft hier onder. A.1.6 Bedrag heffing vennootschapsbelasting De OFGV heeft met de Belastingdienst afspraken gemaakt over de Vennootschapsbelasting voor overheden (Vpb). Het resultaat hiervan is dat bijna alle taken vrijgesteld zijn van Vpb en dat omgevingsdiensten mogelijkheden hebben om hun “commerciële winst” te beperken. Alvorens het rekeningresultaat te bepalen, vond een controle plaats op de opbrengsten en kosten van niet-wettelijke taken in het kader van de Vennootschapsbelasting. De activiteiten die eventueel in aanmerking kunnen komen in 2023 bij de OFGV zijn opleidingen en detacheringsopbrengsten. De inkomsten gegenereerd met het verzorgen van opleidingen voor derden (uitsluitend overheidsorganisaties) bedragen € 864.183. De uitgaven bedragen
Jaarstukken OFGV 2023
19
€ 673.483 en zijn exclusief de uren van het interne personeel. Het positief verschil tussen kosten en opbrengsten bedraagt € 190.700 en is te beschouwen als een bijdrage ter dekking van de uren van het interne personeel. In 2023 heeft de OFGV geen winst behaald met de activiteiten die eventueel als “commercieel” kunnen worden aangemerkt. Hierdoor hoeft er geen Vpb aangifte te worden gedaan. A.1.7 Onvoorzien De begrotingspost onvoorzien was bedoeld om onvoorziene uitgaven op het gebied van bedrijfsvoering te dekken. In 2023 heeft het Dagelijks Bestuur € 5.341 gebruikt voor ondersteuning bij het werven van de nieuwe directeur. Hierdoor resteert € 51.486. LASTEN REGULIERE BUDGET 5 ONVOORZIEN 5.1 Onvoorzien
Jaarstukken OFGV 2023
Begroting na wijziging
Realisatie 2023 €
5.341
€
56.827
Begroting voor wijziging €
56.827
Verschil realisatie en begroting
Realisatie 2022
€
€
51.486
-
20
A.2 Paragrafen A.2.1 Lokale heffingen De OFGV is niet bevoegd om lokale belastingen, zoals grondwaterheffing of nazorgheffing op te leggen. Deze bevoegdheid ligt bij de gemeenten en provincies. De OFGV heeft leges opgelegd voor grondwater- en ontgrondingenvergunningen binnen de provincie Flevoland. Het legestarief is bepaald door de Provinciale Staten van Flevoland. De totale legesopbrengst in 2023 bedroeg € 188.528. Deze is gesaldeerd verwerkt in de directe productiekosten Flevoland. A.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is enerzijds de relatie tussen de risico's waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en anderzijds de capaciteit van middelen en mogelijkheden (weerstandscapaciteit) die de organisatie heeft om niet begrote kosten op te vangen. Het beleid over het weerstandsvermogen is door het AB vastgesteld met de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement. Het beleid bevat het risicoprofiel van de OFGV, het doel en de hoogte van de Algemene Reserve en overig weerstandsvermogen en de methode voor het kwantificeren van risico’s. In 2019 is het beleid voor het laatst geactualiseerd. Risicobeleid Risicoprofiel Het risicoprofiel bestaat uit de hoeveelheid risico’s die een organisatie kan of wenst te accepteren.
Bij de actualisatie van de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement in november 2019 heeft het AB besloten om de variabele ratio (norm) tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit te hanteren met een bandbreedte van 0,8 tot 1,2. Variabele ratio leidt tot minder schommelingen in de mutatie van de reserves. De gekwantificeerde risico’s mogen samen niet hoger zijn dan de beschikbare middelen in de weerstandscapaciteit. Bij de daling van een feitelijk ratio onder 0,8 wordt tijdig gekeken naar mogelijkheden om weer richting de bandbreedte te komen. Weerstandsvermogen Tot de weerstandscapaciteit worden de volgende bestanddelen gerekend: Bestanddeel Algemene Reserve Bestemmingsreserves (voor zover niet bestemd) Onvoorzien Begrotingsruimte Stille reserves Kostenreductie (bezuinigingen)
Incidentele Weerstandscapaciteit X
Structurele weerstandscapaciteit
X X X X X
De Algemene Reserve is specifiek bedoeld als buffer om fluctuaties in de exploitatie en onverwachte tegenvallers in de toekomst op te kunnen vangen. Het rekeningresultaat wordt
Jaarstukken OFGV 2023
21
met de Algemene Reserve verrekend. Wanneer de maximale hoogte van 5% van het begrotingstotaal wordt overschreden, wordt in het voorstel tot resultaatbestemming een voorstel gedaan tot bestemming van dat meerdere. Bestemmingsreserves en voorzieningen dienen ter dekking van substantiële risico’s respectievelijk voorziene uitgaven die verstorend werken op het begrotingsevenwicht. Een bestemmingsreserve of voorziening heeft een concreet doel. Het gaat om bestedingen voor niet-reguliere taken. Zodra het doel is gerealiseerd wordt de reserve of voorziening opgeheven. Het instellen van een bestemmingsreserve of voorziening gaat gepaard met spelregels over het bestedingsdoel, de verwachte looptijd en een boven- en ondergrens van de hoogte van de reserve of voorziening. De begrotingspost onvoorzien is bedoeld om onvoorziene uitgaven op het gebied van bedrijfsvoering te dekken. Samen met ruimte in de begroting zijn dit structurele (jaarlijks terugkomende) onderdelen van de weerstandscapaciteit. Soorten risico’s De OFGV onderscheidt operationele, tactische en strategische risico’s. Operationele risico’s zijn risico’s in de financiële bedrijfsvoering die binnen de AO/IC van beheersmaatregelen zijn voorzien. Tactische risico’s zijn risico’s in de operationele processen zoals imagoschade, informatiebeveiliging en aansprakelijkheid.
Beheersmaatregelen hiervoor zijn onder andere het uitvoeren van integriteitsbeleid, informatiebeveiligingsbeleid en het afsluiten van verzekeringen. Kenmerkend aan strategische risico's is dat er sprake is van niet of nauwelijks beïnvloedbare (externe) risico's. Meestal is de kans dat het risico zich voordoet klein, terwijl de financiële gevolgen groot kunnen zijn. De OFGV verstaat onder strategische risico’s onder meer: a. Exploitatieverlies door: i. kostenstijging; ii. invoering digitale stelsel n.a.v. Omgevingswet; iii. omscholing n.a.v. Omgevingswet; iv. ontwikkelingen op arbeidsmarkt. b. Exploitatieverlies door opbrengstendaling; c. Schaalnadeel door: i. vermindering van taken; ii. taakverandering n.a.v. Omgevingswet. d. Productiviteitsverlies door ziekteverzuim; e. Productiviteitsverlies door inefficiëntie. Risicokwantificatie De risico’s met een ingeschatte waarde van € 50.000 en hoger worden benoemd en opgenomen in een risicoregister. Kleinere risico’s worden geacht onderdeel te zijn van reguliere bedrijfsvoering. Per risico worden de beheersmaatregelen geformuleerd en uitgevoerd. Dit zodat de kans op het risico (hoe vaak komt het voor) en de impact van het risico (welk bedrag er mee gemoeid is) worden verkleind. De vermenigvuldiging van de wegingsfactoren voor kans en impact levert de kwantificatie van het risico op. Dit is het
Jaarstukken OFGV 2023
22
benodigd weerstandsvermogen voor het risico. De tabel risico’s en benodigd weerstandsvermogen bevat het totaaloverzicht van alle risico’s met hun wegingsfactoren voor kans en impact. De tabel bevat de optelsom van de benodigde weerstandscapaciteit. Stand benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit 31-12-2023 inclusief verloop De weerstandscapaciteit van de OFGV bestaat uit de algemene reserve, overige doelreserves en het budget onvoorzien. De algemene reserve en het budget onvoorzien vormen samen de zogenoemde vrije weerstandscapaciteit. De bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling en de bestemmingsreserve uittreden gemeente Weesp uit de GR OFGV behoren tot de zogenaamde niet vrije weerstandscapaciteit. Van deze reserves is het doel van tevoren vastgesteld. De bestemmingsreserve uittreden gemeente Weesp uit de GR OFGV is in 2022 gevoed vanuit de eenmalige afkoopsom van € 469.489 die betaald is door de gemeente Amsterdam. Uit de reserve is de resterende begrote partnerbijdrage 2023 van de gemeente Weesp gedekt. Er was geen sprake van frictiekosten van personeel samenhangend met het terugtrekken van taken. Het saldo van deze bestemmingsreserve is op 31-12-2023 € 160.756. Aan het AB wordt voorgesteld de bestemmingsreserve op te heffen.
De bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling wordt gevoed vanuit rekeningresultaten van boekjaren waarin meer inkomsten zijn ontvangen dan nodig om de taakstelling te compenseren. Met betrekking tot deze bestemmingsreserve heeft het AB in juni 2017 de volgende spelregels vastgesteld: “de reserve wordt aangevuld vanuit het overschot op de overige inkomsten. Hierbij wordt een plafond van maximaal € 300.000 gehanteerd met als peildatum 31 december om te monitoren of dat plafond al dan niet wordt overschreden. Als op 31 december blijkt dat daarmee het plafond van € 300.000 wordt overschreden, dan wordt het meerdere alsnog direct uitbetaald aan de deelnemers.” In februari 2020 heeft het AB de spelregels van deze bestemmingsreserve verder geëxpliciteerd door nog eens vast te stellen dat het plafond van € 300.000 betrekking heeft op onbestemde middelen. Dat betekent dat er op 31-12 een bedrag hoger dan € 300.000 kan resteren in de reserves en er dus geen teruggave aan de deelnemers plaatsvindt als de middelen al zijn bestemd. De uitgaven worden dan in de volgende boekjaren gedaan. Op 31-12-2023 is het saldo van de bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling € 1.003.129. In hoofdstuk B.3.3 is inhoudelijke informatie te vinden over de door het bestuur goedgekeurde innovatieprojecten.
Jaarstukken OFGV 2023
23
Aanwezige weerstandscapaciteit Vrije weerstandscapaciteit Algemene Reserve Onvoorzien Totaal vrije weerstandscapaciteit Niet vrije weerstandscapaciteit Beginsaldo Bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling Bij: doteren vanuit resultaatbestemming 2022 Af: uitgaven innovatieprojecten en implementatiekosten Omgevingswet 2023 Eindsaldo Bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling Beginsaldo Bestemmingsreserve uittreden gemeente Weesp uit de GR OFGV Af: bijdrage Weesp 2023 Eindsaldo Bestemmingsreserve uittreden gemeente Weesp uit de GR OFGV Totaal niet vrije weerstandscapaciteit
Saldo 2023 € 839.372 € 55.988 € 895.360 € 725.893 € 654.023 -€ 376.787 € 1.003.129 € 237.069 -€ 76.313 € 160.756 € 1.163.885
De vrij beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 895.360. De benodigde weerstandscapaciteit komt uit op € 972.500. De verhouding tussen het vrije beschikbare en benodigde weerstandsvermogen is 0,92 en valt binnen de afgesproken bandbreedte van 0,8 tot 1,2.
Jaarstukken OFGV 2023
24
Tabel risico’s en benodigd weerstandsvermogen In deze jaarstukken is het model voor risicobeoordeling en -kwantificering aanbevolen door het Ministerie van BZK gehanteerd. Zie hiervoor de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement 2019. In deze Nota zijn de strategische risico’s onderkend en geanalyseerd. Op de volgende pagina’s is de stand van zaken weergegeven.
Omschrijving risico 1 2
Indexering Implementatiekosten ICT & VTH systemen
3
Datagericht werken
4
Functiewaardering
5
Ontwikkelingen op arbeidsmarkt
6
Overige opbrengsten
7
Eisen aan de taakuitvoering
8
Ziekteverzuim
Effect
Exploitatieverlies kosten
Exploitatieverlies opbrengsten Productiviteitsverlies
Beheersmaatregel Kostenbesparing inkoop Vacatures niet of later invullen Rekeningresultaat 2023 hiervoor aanwenden Programma van eisen aanbesteding VTH systemen Structurele ophoging van het salarisbudget Arbeidsmarktcommunicatie Werving en selectie Inzicht uitvoering takenpakket Wet- en regelgeving volgen Uniforme uitvoering in PDC Uniforme U&H strategie Verzuimbeleid Flexibele schil
Financieel
Klasse Impact
Benodigde Wegingsfactor Klasse Wegingsfactor weerstandsImpact Frequentie Frequentie capaciteit
€ 348.468
4
€ 625.000
2
0,20
€ 125.000
€ 1.000.000
4
€ 625.000
3
0,50
€ 312.500
€ 200.000
3
€ 175.000
3
0,50
€ 87.500
€ 350.000
4
€ 625.000
3
0,50
€ 312.500
€ 100.000
2
€ 75.000
3
0,50
€ 37.500
€ 389.000
4
€ 625.000
1
0,10
€ 62.500
€0
3
€0
2
0,20
€0
€ 136.278
3
€ 175.000
2
0,20
Totaal benodigde weerstandscapaciteit
Jaarstukken OFGV 2023
€ 35.000
€
25
972.500
1. Indexering In de Gemeenschappelijke Regeling heeft het AB afspraken gemaakt rondom de indexering van de OFGV begroting. Volgens de Gemeenschappelijke Regeling wordt jaarlijks bij het vaststellen van de begroting voor 80% van de begroting een indexering toegepast gebaseerd op de Loonvoet sector overheid en voor 20% van de begroting een indexering gebaseerd op de Prijs overheidsconsumptie, netto materieel uit de “Septembercirculaire gemeentefonds” van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Desondanks blijft de OFGV, als gemeenschappelijke regeling, financieel afhankelijk van de deelnemende partijen en beperkt in het mogen aanhouden van reserves. Dat maakt de organisatie extra kwetsbaar als de werkelijke kostenstijging hoger uitvalt dan in de begroting voorzien en loopt de OFGV risico. Stand van zaken 31-12-2023 De kans dat de indexering van de budgetten in 2024 en 2025 onvoldoende is om de kosten te dekken blijft aanwezig. Het salarisbudget is in 2024 met 4,8% geïndexeerd terwijl het akkoord van de cao-onderhandelingen leidt tot een salarisverhoging van in totaal 6%. De materiële budgetten zijn in 2024 met 2,4% geïndexeerd terwijl diverse leveranciers hun tarieven met ongeveer 5% hebben verhoogd. De OFGV heeft het risico van een te lage indexering berekend als 2% van de lasten.