Bijlage - 1 Strategisch Beleidskader Economie Dronten DEF V2 (693035).pdf

Strategisch Beleidskader Economie Gemeente Dronten 2025 – 2035 Definitieve versie - 17 december 2024

1

Inhoud 3.

Faciliteren en stimuleren van ons mkb

20

5

3.1 3.2 3.3

Vergroten van concurrentiekracht van ons mkb Stimuleren van impactgedreven ondernemerschap Regeldruk verminderen voor ons mkb

21 23 25

5 9 9

4.

Inzetten op lokale kracht

26

4.1 4.2 4.3

Broedplaats voor agrarische innovatie Kansen voor de vrijetijdseconomie Uitdragen van de lokale kracht

27 29 33

5.

Aan het werk

34

5.1 5.2 5.3

Uitvoeringsprogramma’s Financiering Monitoring

34 34 34

Voorwoord Dronten 2035

3 4

1.

Inleiding

Aanleiding Drontense principes zijn leidend Totstandkoming

2.

Vestigingsklimaat versterken

10

2.1 2.2 2.3 2.4

Toekomstbestendige werklocaties Bruisende en vitale centra Vitaal landelijk gebied Onderwijs en arbeidsmarkt als toekomst

11 14 16 18

Bijlagen

2

35

Voorwoord De komende jaren liggen er volop kansen én uitdagingen voor de gemeente Dronten. Met ons dynamisch agrarisch hart, snelgroeiende bedrijven en levendige gemeenschap heeft Dronten alles in zich om zijn economische positie verder te versterken. Dit Strategisch Beleidskader Economie is de richtingwijzer voor onze ambitie in 2035. Ik wil mijn grote waardering uitspreken voor alle Drontense ondernemers die zich dagelijks inzetten voor hun bedrijf en medewerkers. De waarde die zij toevoegen aan ons woon- en leefgebied is duidelijk en van wezenlijk belang voor onze gemeenschap. In 2023 werd het onderzoek ‘Vernieuwen en versnellen in Regio Zwolle’ gepresenteerd, waarin zes opgaven voor een toekomstbestendige economie worden benoemd. Dit beleidskader is opgesteld met dit onderzoek als leidraad. De conclusies die voor de regio Zwolle gelden, kunnen wij als Dronten volmondig onderschrijven. Ook wij staan voor de opgave om economisch verder te ontwikkelen én de brede welvaart te versterken, zodat we klaar zijn voor de toekomst. Dit vraagt om scherper en actiever beleid, van overheden, bedrijven en onderwijsinstellingen samen. ­ We hebben de taak om onze economie te vernieuwen, te verduurzamen en inclusiever te maken, zodat we brede welvaart kunnen blijven borgen.

Daarom zetten we in op het versterken van de concurrentiekracht van onze lokale economie, met een sterke focus op het stimuleren van innovatie en ondernemerschap. We willen een aantrekkelijk vestigingsklimaat creëren voor bedrijven, investeerders en werknemers. Dronten is een gemeente waar ruimte is voor zowel nieuwe als gevestigde ondernemers. Samen met onze inwoners, bedrijven en kennisinstellingen blijven we kansen omzetten in concrete acties. Ons gezamenlijke doel is een toekomstbestendige economie te bouwen én te behouden. Samen, met het nodige lef, werken we aan het versterken van de economische ruggengraat van onze gemeente. We hebben de koers bepaald, en nu is het tijd om in actie te komen. Het is aan ons allemaal om de ambities die we hebben vastgelegd in dit beleidskader om te zetten in concrete stappen. De komende periode vraagt om daadkracht, focus en samenwerking. Laten we de kansen die voor ons liggen niet alleen zien, maar ook daadwerkelijk grijpen. Nu is het moment om te handelen voor een sterke en duurzame toekomst voor Dronten. Met vriendelijke groet, Siert Jan Lap Wethouder Economische Zaken - Gemeente Dronten 3



 

  

   

    



    

   

  

 

  

4

    

1. Inleiding Het Strategisch Beleidskader Economie 2025-2035: Richting voor de economie van Dronten Voor u ligt het Strategisch Beleidskader Economie van de gemeente Dronten. Het Strategisch Beleidskader Economie is een actualisatie van bestaande beleidskaders voor het beleidsveld van economie. Het is nadrukkelijk geen visiedocument. Sinds 1 januari 2024 – met het ingaan van de omgevingswet - is het opstellen van traditionele visies minder gebruikelijk, omdat de wet inzet op flexibiliteit en integratie van beleid door omgevingsplannen en omgevingsvisies te combineren. Binnen de gemeente Dronten is een omgevingsvisie in ontwikkeling, deze noemen wij Strategie Leefomgeving en Samenleving (StraLos).

Waarom dit beleidskader? Met dit document geven we dus richting aan onze toekomstige lokale economie. Gelet op een aantal recente (inter)nationale ontwikkelingen is dat hard nodig. Vandaag de dag is bekend dat Dronten gaat doorgroeien naar 60.000 inwoners in 2050. Dat gegeven maakt het mogelijk om na te denken over de (gewenste) rol van de economie bij deze groei, en de vraag waar de nieuwe inwoners gaan wonen én werken. Ook zijn er de laatste jaren verschillende ontwikkelingen geweest die van grote invloed zijn op de economie. De belangrijkste zijn de coronacrisis en thuiswerktrends als gevolg hiervan (en de invloed op de behoefte aan werklocaties), de Russische invasie in Oekraïne en de opvang van ontheemden in Dronten, die geleid hebben tot nieuwe vraagstukken over huisvesting en arbeidsmigratie. Het gevolg van de verslechterde internationale veiligheidssituatie zorgt er mede voor dat het ministerie van Defensie onder andere een aantal locaties in de gemeente Dronten op het oog heeft, voor munitieopslagen en een kazerne (Programma Ruimte voor Defensie).

Het Strategisch Beleidskader Economie draagt bij aan de StraLos die naar verwachting in 2026 wordt afgerond. Er wordt in dit beleidskader gesignaleerd welke aspecten nog nadere verkenning verdienen om zo een helder economisch perspectief richt ing Dronten in 2050 te verkrijgen. Het Strategisch Beleidskader Economie is daarmee nog geen kerninstrument binnen de Omgevingsvisie. Bij het schrijven van het beleidskader hebben we als ‘stip op de horizon’ het jaar 2035 gekozen. Hoewel dat nog ver weg is, is het toch nodig dat we nu al nadenken over deze periode, aangezien economische en maatschappelijke keuzes die we nú maken vaak pas op de lange termijn hun effecten laten zien. Veel maatschappelijke uitdagingen zijn niet van de één op de andere dag opgelost en langjarige inzet op een thema is noodzakelijk om de gewenste effecten te realiseren. Uiteraard gaan zich de komende jaren ook gebeurtenissen voordoen die niet te voorzien zijn. Daarom kiezen we voor een adaptieve aanpak (zie hoofdstuk 5 voor nadere uitleg). Dat we tijdens de uitvoering van dit beleidskader af en toe de doelstellingen zullen moeten bijstellen en acties en/ of projecten moeten wijzigen spreekt voor zich. Dat laat onverlet dat de richting die we in economische zin willen inslaan, met het vaststellen van dit document grotendeels is bepaald.

5

Evaluatie Sociaal-Economische Visie (2017) Alle in de vorige alinea beschreven ontwikkelingen hebben plaatsgevonden sinds het verschijnen van de laatste Sociaal-Economische Visie in 2017. De economische realiteit is veranderd en zo verandert het beleid van de gemeente Dronten mee. Tegelijkertijd zijn er ook gelijkenissen: in 2017 werd ingezet op de agro-food keten, de vrijetijdseconomie, vitale centra en acquisitie van nieuwe bedrijven. Elementen hiervan zijn ook in dit nieuwe Strategisch Beleidskader Economie 2025-2035 terug te zien. Tegelijkertijd worden er ook een aantal nieuwe én scherpere keuzes gemaakt. Een evaluatie van de doelen van de Sociaal Economische Visie (2017):

• Doel: "De werkgelegenheid in het agro-food cluster in

•

de gemeente Dronten stijgt (t.o.v. 2016) op basis van vestigingenregister Provincie Flevoland)". Dit doel is bereikt; tussen 2016 en 2023 is de werkgelegenheid in het agro-food cluster gestegen met maar liefst 18%, van 1.443 banen in 2016 naar 1.763 banen in 2023 (zie analyse in de bijlage). Doel: “Groei van 250 tot 500 banen in de vrijetijdssector in de periode tussen 2017 en 2021 en een groei van 500 tot 750 banen in de periode daarna (tot 2025)”. Dit doel is deels bereikt: tussen 2017 en 2021 is de beoogde groei (door de coronacrisis) niet gehaald, maar de werkgelegenheid heeft zich wel hersteld. Ten opzichte van 2016 is het aantal banen in de vrijetijdssector met 15% gestegen van 1.487 banen naar 1.740 banen.

• Doel: “De winkelleegstand in de gemeente daalt naar

•

•

het Flevolands gemiddelde niveau in 2025”. Dit doel lijkt niet bereikt; eind 2024 is de winkelleegstand van detailhandel in heel de gemeente Dronten 10% van het winkelvloeroppervlak (wvo) en 6% van het aantal verkooppunten (vkp) (Bron: Koopstromenonderzoek Oost-Nederland). Hoewel dit onderzoek geen provinciale cijfers publiceert laat het wel zien dat de leegstand in Dronten hoger is dan in de gemeenten Zeewolde, Urk en Noordoostpolder. Doel: “Aantrekken van 3-6 bovenregionale bedrijven in de periode tot 2021”. Dit doel is bereikt: er zijn verschillende bovenregionale bedrijven naar Poort van Dronten gekomen in deze periode, omwille van privacy worden bedrijfsnamen niet verder genoemd. Verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers. Doel is niet te toetsen op basis van data en onduidelijk is of het doel bereikt is, verdient continu aandacht. Wel blijft de ondernemers­ tevredenheid (o.a. regeldruk en score in MKB-tevredenheidsonderzoek) in de gemeente Dronten een aandachtspunt; dit nemen we ook mee in dit beleidskader.

6

Brede Welvaart Het Strategisch Beleidskader Economie 2025-2035 heeft als doel bij te dragen aan de brede welvaart van onze inwoners. Welvaart omvat veel meer dan alleen economische groei, zoals de toename van het aantal banen of het bruto regionaal product. Bij brede welvaart staat de kwaliteit van leven centraal en wordt breder gekeken dan alleen materiële welvaart, waarbij ook aspecten als milieu en duurzaamheid, onderwijs, gezondheid en sociale aspecten worden meegenomen. In Dronten worden economische kansen en uitdagingen in samenhang bekeken met andere beleidsterreinen. Het beleidskader richt zich daarom op de bijdrage van de economie aan het behalen van de doelen die richting 2050 zijn gesteld en in de Toekomstvisie nader worden uitgewerkt. In essentie gaat het erom dat Dronten verder bouwt aan een hechte samenleving, gebouwd op de waarden van polderpioniers: gemeenschapszin en verbeeldingskracht ingebed in een groene, landschappelijke leefomgeving.

Effectgericht sturen De gemeente Dronten stuurt én meet op gewenste effecten. De effecten en doelen die wij willen bereiken komen jaarlijks terug in onze begrotingssystematiek. Dit is de Planning & Control cyclus. Daarmee sluit dit beleidskader aan op de in gang gezette werkwijze van effectgericht sturen (op brede welvaart). Tevens anticipeert het Beleidskader op het Opgave Gericht Werken (werken aan complexe maatschappelijke vraagstukken waarvan de samenleving vraagt dat overheden die met hen aanpakken) dat de gemeente Dronten als werkmethodiek heeft omarmd. In de inhoudelijke hoofdstukken (2 t/m 4) en de paragrafen die hier onderdeel van zijn, worden dus doelen, indicatoren en gewenste effecten beschreven. De opbouw van de paragrafen die onderdeel zijn van deze hoofdstukken is daarom als volgt; • Beschrijving thema • Huidige situatie van het thema • Hoofddoel en effecten • Gewenste toekomstige situatie • Denkrichtingen voor de uitvoering: levert input voor het Uitvoeringsprogramma

Uit de Regionale Monitor Brede Welvaart (CBS, 2023) blijkt dat Dronten zich de afgelopen jaren op diverse indicatoren heeft verbeterd. De gemeente scoort goed op zaken als gezondheid, tevredenheid met het leven, maatschappelijke betrokkenheid en toegang tot groenvoorzieningen. Er is nog ruimte voor verbetering op indicatoren als de afstand tot openbaar vervoer en andere voorzieningen, zoals onderwijs en sportterreinen. Op meer economische indicatoren scoort Dronten nu redelijk gemiddeld. Aan de ene kant is de netto arbeidsparticipatie relatief hoog en de werkloosheid relatief laag. Aan de andere kant valt op dat veel Drontenaren buiten de gemeente werken en de verhouding tussen het aantal banen en inwoners relatief laag is. De ambitie van de gemeente is om in 2050 ruimte te bieden aan 60.000 inwoners. Deze groei zal onvermijdelijk invloed hebben op de brede welvaart en daarmee op de lokale economie. Het doel is een duurzame economie waarin een groter deel van de inwoners ook in Dronten werkt. Dit betekent dat bestaande bedrijven de ruimte krijgen om zich verder te ontwikkelen en dat nieuwe bedrijven de ruimte krijgen om zich hier te vestigen, mits zij een bijdrage leveren aan de brede welvaart in de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld door werkgelegenheid te bieden aan inwoners van Dronten, de verbinding met het onderwijs te zoeken en/of maatschappelijke doelen te steunen.

In het Strategisch Beleidskader Economie geven we invulling aan het principe van brede welvaart door te sturen op de gewenste effecten die we willen bereiken.

7

De basis voor dit beleidskader Het Strategisch Beleidskader Economie 2025-2035 is gebaseerd op andere beleids­ kaders en visiedocumenten die binnen de gemeente bestaan of in ontwikkeling zijn. De belangrijkste kaderstellende documenten zijn als volgt: • Toekomstvisie 2050: opgesteld met het toekomstberaad en vastgesteld door de gemeenteraad op 24 oktober 2024. Hierin staat wat we bereikt willen hebben in 2050. In de Toekomstvisie Dronten 2050 staat ook welke ambities we moeten hebben om uiteindelijk die gewenste toekomst waar te maken. • StraLos: De groeiambitie van Dronten en daarmee het werk aan een brede visie op de ontwikkeling van Dronten, zijn nog maar net in gang gezet. Een brede visie die leidend wordt voor het bouwen aan een samenleving wordt uitgewerkt in de StraLos. De verwachting is dat deze in 2026 klaar is. • ‘Richting aan Groei’: geeft een visie op de woningbouwopgave en locatiestudie voor de gemeente Dronten tot 2050. De komende decennia zal Dronten blijven groeien waardoor behoefte is aan nieuwe woningen. ‘Richting aan Groei’ geeft richting aan de groeiopgave en bevat een voorstel voor ontwikkellocaties. Daarmee ontstaat duidelijkheid voor inwoners en belanghebbenden over de ontwikkeling van Dronten op de lange termijn. • Strategisch Kader Woonperspectief: Omschrijft zeven woonwaarden die door middel van drie strategieën worden gerealiseerd.

Behoud van dorps karakter en ontmoeting, gevarieerde wijken met een gemengde bevolking en woonruimte, een woonomgeving en voorzieningen voor starters en ouderen die in Dronten willen blijven wonen.

8

Drontense principes zijn leidend

Totstandkoming

De gemeente Dronten heeft vijf Drontense principes. De Drontense Principes dienen als leidraad voor de groei naar 60.000 inwoners in 2050 en zijn de kernwaarden en kernkwaliteiten van de gemeente die behouden moeten blijven in de toekomst; alle ontwikkelingen in Dronten moeten passen bij de kernwaarden van de gemeente. Het Strategisch Beleidskader Economie – en de uitvoering ervan in nog op te stellen uitvoeringsprogramma’s – passen binnen de geschetste Drontense principes. Deze zijn in de figuur rechts weergegeven.

Het Strategisch Beleidskader Economie is samen met Drontense inwoners, bedrijven en organisaties tot stand gekomen. Ook is er op ambtelijk en bestuurlijk niveau aansluiting gezocht bij andere afdelingen en trajecten die binnen gemeente Dronten lopen. We zijn gestart met een uitgebreide economische analyse. Deze is uitgevoerd door Bureau Buiten. De uitkomsten van de economische analyse vormden het startpunt voor een uitvoerig participatieproces, dat plaatsvond in de periode april-september 2024. Doel van dit participatieproces was om ons te laten adviseren over de gewenste inhoud van het Strategisch Beleidskader Economie 2025-2035. Dit proces, dat bestond uit een groot aantal participatiegesprekken, was nodig om tot een gedragen document te komen. Tijdens de participatiegesprekken is de economische analyse als toetsingskader en als onderbouwing meegenomen in de gesprekken. Dat leidde tot open discussies en waardevolle aanvullingen, op basis waarvan we de economische analyse verder hebben kunnen aanscherpen en verfijnen.

        

De participatie met bedrijven en organisaties bestond uit enerzijds gesprekken met individuele ondernemers en anderzijds uit gesprekken met groepen ondernemers die vertegenwoordigd zijn in één van de vier EPD’s (vrijetijdseconomie, landbouw, retail en bedrijventerreinen). In de gesprekken kwamen de volgende onderwerpen aan de orde: sectorale ontwikkelingen, aandachtspunten, strategische doelstellingen, de rol van de gemeente Dronten, eventuele acties en beleidskeuzes. Het waren open gesprekken waarin over en weer ruimte was voor discussie.

      

     



Een conceptversie van dit document is uiteindelijk in een ambtelijke consultatieronde, voorgelegd aan een veertigtal collega’s. Hun reacties hebben geleid tot de versie die nu voorligt.

   



9

2. Vestigingsklimaat versterken In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe waarom en hoe we het vestigingsklimaat van Dronten willen versterken. Dit hoofdstuk bevat de volgende paragrafen: • 2.1: Toekomstbestendige werklocaties • 2.2: Bruisende en vitale centra van Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant • 2.3: Vitaal landelijk gebied • 2.4: Onderwijs en arbeidsmarkt als toekomst

brede welvaart indicatoren

• Materiële welvaart: materiële welvaart stelt mensen in staat om in hun materiële •

•

behoeften te voorzien en invulling te geven aan hun leven. Dit is een belangrijke basis voor brede welvaart. Arbeid en vrije tijd: voor brede welvaart is een goede balans tussen werk en vrije tijd van belang. Betaald werk zorgt voor inkomen en daarmee voor middelen om in levensbehoeften te voorzien. Passend werk draagt bij aan zingeving. Voor de meeste mensen bestaat het leven echter uit meer dan werk. Voldoende vrije tijd stelt mensen in staat om relaties aan te gaan en zich in te zetten voor de samenleving. Milieu: Schone lucht, schoon drink- en oppervlaktewater, voldoende (gezonde) natuur en biodiversiteit, en een niet-vervuilde bodem zijn essentiële aspecten van een gezonde leefomgeving. Een gezonde en schone leefomgeving is intrinsiek van belang voor brede welvaart en heeft ook invloed op fysieke en psychische gezondheid. 10

2.1 Toekomstbestendige werklocaties

In ‘Richting aan Groei’ zijn ook voor de bedrijventerreinen een aantal belangrijke opgaven meegegeven. Er wordt aangegeven dat oudere bedrijventerreinen en bedrijfskavels getransformeerd kunnen worden naar woon of woon-werk gebieden. Rondom het stationsgebied wordt een inbreiding van woningen gerealiseerd, waarbij ook nog ruimte voor werken is. Het bedrijventerrein ten noorden van Dronten kan zich dan gaan ontwikkelen tot een gemengd woon-werkgebied. Het centrum van Dronten biedt ook kansen voor inbreiding evenals het centrum van Biddinghuizen en Swifterbant. We werken aan de uitbreiding van fase 3 & 4 bij de Poort van Dronten. Fase 1 & 2 zijn zo goed als verkocht, de laatste kavels worden naar verwachting in 2024 ingevuld. Voor fase 3 en 4 van de Poort van Dronten ligt de focus op het creëren van werkgelegenheid die nauw aansluit bij de behoeften en vaardigheden van de lokale inwoners. Hierbij wordt specifiek ingezet op functies die zowel praktisch uitvoerbaar zijn, alsook een hogere mate van kennis en expertise vereisen. Dit houdt in dat we banen willen aantrekken die gericht zijn op MBO+/HBO-niveau, waarbij er een duidelijke vraag is naar kennisintensieve functies die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de lokale economie.

Dit soort werkgelegenheid biedt inwoners niet alleen een stabiele baan, maar ook de mogelijkheid om door te groeien in hun vakgebied, met behoud van een praktische insteek. Hiermee speelt Dronten in op de vraag naar modernere, toekomstgerichte banen die aansluiten bij de veranderende behoeften van bedrijven en de lokale arbeidsmarkt.

Beschrijving thema In de Toekomstvisie Dronten is aangegeven dat onze gemeente in 2050 veel groener is. Dat geldt niet alleen voor woongebieden en wegen, maar ook bedrijventerreinen. Daarom werkt de gemeente nu al aan de toekomstbestendigheid van werklocaties (bedrijventerreinen en kantoren). Toekomstbestendige werklocaties zijn werkgebieden waar de fysiek-ruimtelijke kwaliteit hoog is, leveren bijdragen aan maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie en de circulaire economie en is sociaaleconomisch vitaal. Toekomstbestendige werklocaties zijn gebieden waar ondernemers graag gevestigd zijn en waar het personeel van de ondernemers graag werkt. Op toekomstbestendige werklocaties is veelal een parkmanagementorganisatie aanwezig waar door ondernemers (gezamenlijk) in kwaliteit en veiligheid geïnvesteerd wordt. Daarnaast zijn toekomstbestendige werklocaties circulair, waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van – zoveel mogelijk lokaal geproduceerde - diensten, goederen en grondstoffen, zijn deze groen (3-30-300) en klimaatadaptief ingericht, waar aandacht uitgaat naar hittestress, biodiversiteit en met wandelmogelijkheden.

Huidige situatie In 2022 is er een globale verkenning uitgevoerd naar hoe en op welke manier de huidige bedrijventerreinen, bedrijven en ondernemers zich in de toekomst verder kunnen ontwikkelen1.De belangrijkste conclusies waren dat de bedrijventerreinen strategisch nabij de kernen gelegen zijn, met functionele inrichting die momenteel weinig gebruik maakt van de landschappelijke mogelijkheden. De terreinen hebben een directe aansluiting op de N-wegen maar liggen relatief ver weg van snelwegen voor Nederlandse begrippen. Het station van Dronten wordt momenteel nauwelijks door omliggende bedrijven gebruikt, maar er liggen kansen om hier in de toekomst meer op in te zetten om de bereikbaarheid van werklocaties verder te verbeteren, zoals benadrukt in de Toekomstvisie. Er is een diverse mix van bedrijven gevestigd op de werklocaties, maar de werklocaties hebben geen duidelijk profiel en zijn dus ook niet voor specifieke bedrijfstypen aantrekkelijk. Er is potentie om de ruimtelijke kwaliteit te verhogen en voor betere profilering van de bedrijventerreinen en voor verduurzaming, vergroening en circulaire economie en voor het opzetten van parkmanagementorganisaties. Een andere opgave is netcongestie, die beperkend is voor de groei van bestaande én nieuwe ondernemers.

Binnen de Regio Zwolle is in 2023/2024 een Ruimtelijke Economische Bouwsteen voor 2040 uitgewerkt (REB2040). Dit rapport is geen op zichzelf staande visie maar is een economische inbreng voor ruimtelijke afwegingen. Binnen de gemeente Dronten en Urk wordt er een zoekgebied aangewezen rondom de A6 voor grootschalige bedrijfsvestigingen. Grootschalige bedrijfsvestigingen zijn bedrijven die meer dan 3 hectare nodig hebben. Verder zijn er innovatiemilieus aangewezen, zoals een innovatiemilieu voor de agrofood-sector binnen Dronten, die aansluit op de ambitie van de gemeente om als agro/bio innovatiecentrum op de kaart te staan. Deze REB2040 dient als input meegenomen te worden binnen de provinciale en gemeentelijke omgevingsvisie. In Biddinghuizen speelt de uitbreiding van het bedrijventerrein. Het sleutelproject vraagt om het verplaatsen van bedrijven aan de Havenweg. Deze willen voor een gedeelte in Biddinghuizen blijven. In de onlangs door het college vastgestelde startnotitie is opgenomen dat er een verkenning/onderzoek plaatsvindt naar uitbreiding bestaande bedrijventerrein i.v.m. deze verplaatsingen en de vraag naar nieuwe locaties.

Bedrijventerrein van de toekomst, strategische verkenning gemeente Dronten; Urban Synergy 2022

1

11

• Ruimte voor groei van banen-inwonersratio & krimp van het negatieve pendelsaldo:

Hoofddoel en effecten Het hoofddoel is om toekomstbestendige bedrijventerreinen te maken van de bestaande voorraad, en nieuwe bedrijventerreinen met een kwalitatief hoge standaard te ontwikkelen. Hier horen de volgende subdoelen bij: • Dronten wil haar bedrijventerreinen duurzamer maken door de ruimtelijke kwaliteit en inrichting op een aantal plekken te verbeteren, de energiezuinigheid te verhogen en energieopwekking te stimuleren. We willen een aantrekkelijke, groene en toekomstbestendige werkomgeving die zowel economische als ecologische waarde toevoegt. Toekomstige ondernemers in onze gemeente willen we stimuleren duurzaam en circulair (BREEAM certificering) te ondernemen. Onder verduurzaming van onze bedrijventerreinen verstaan we niet alleen vergroening, maar ook up-to-date blijven in ontwikkelingen in digitalisering én weerbaarheid tegen cybercriminaliteit. • We willen een georganiseerd bedrijfsleven op bedrijventerreinen door een parkmanagementorganisatie op te richten (op Poort van Dronten is dit al het geval; hier stimuleren we verdergaande samenwerking), zodat kwalitatief goede en veilige werkgebieden ook door ondernemers gezamenlijk gestimuleerd worden. Ondernemers moeten dit initiëren; de slagingskans van het initiatief is grotendeels afhankelijk van het lokale bedrijfsleven dat op de bedrijventerreinen gevestigd is.

Deze samenwerkingsstructuren passen bij de ambities uit de Toekomstvisie op het gebied van sociale cohesie en samenwerking. • Meer speelruimte bij aantrekken en tegenhouden van nieuwe bedrijvigheid: Er wordt gestreefd naar meer kennisintensieve banen, die passen bij het karakter van Dronten, en een hogere banendichtheid op de bedrijventerreinen (o.a. door hogere dichtheden realiseren en intensivering). Ruimte is schaars, ook in Dronten. Dat betekent dus ook dat de bedrijvigheid die naar nieuwe locaties aangetrokken wordt, moet passen bij waar we in Dronten belang bij hebben. Dat zijn, in lijn met de Toekomstvisie, specifiek (maar niet uitsluitend!) duurzame en circulaire bedrijven, bedrijven in de techniek en metaal-, maak- en voedselverwerkingsindustrie (MBO+) en de bouw. Ook is er de wens om meer kennisintensieve (hbo en wo) bedrijvigheid aan te trekken in een breder spectrum aan sectoren (bijvoorbeeld zakelijke diensten). Op de bedrijventerreinen van Dronten willen we geen ruimte-extensieve bedrijvigheid (zoals grootschalige logistiek); het doel is om minimaal 20 banen per ha te realiseren, minder is op voorhand onwenselijk. Ook bedrijven die veel proceswater nodig hebben zijn momenteel door watercongestie onwenselijk.

•

12

We willen meer werkgelegenheid aantrekken en vasthouden in Dronten. Tot 2050 is de verwachting dat er nog 6.700 tot 7.400 banen bijkomen in Dronten. Dat betekent dat er tot 2035 in Dronten nog zo’n 3.000 banen bij zullen komen. Deze landen onder andere (maar niet uitsluitend) in gemengd stedelijk gebied op de werklocaties van de gemeente. We zien in Dronten ruimte voor een verdere groei van de baneninwonersratio (0,43 in 2023) en een krimp van het negatieve pendelsaldo (-6.800, o.b.v. laatste beschikbare data uit 2020). We vinden het belangrijk dat Dronten meer dan nu het geval is – voldoende werkgelegenheid voor eigen inwoners heeft binnen de gemeentegrenzen. Een niet te lange woon-werk afstand leidt er toe dat onze inwoners meer tijd overhouden voor ontspanning, zorg, sport en dergelijke. Daarmee draagt het bij aan diverse criteria (arbeid en vrije tijd, samenleving, milieu) van brede welvaart. Bedrijventerreinen zijn primair bedoeld voor bedrijven en economische ontwikkeling. Bewoning of wonen op bedrijventerreinen wordt daarom niet toegestaan. Er is een uitzondering voor de grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten voor specifieke locaties die de gemeenteraad aangewezen heeft in haar besluit op 24 oktober 2024 Arbeidsmigrantenhuisvesting.

Doelen

Indicatoren

Meer samenwerking van ondernemers

Aantal leden van ondernemersverenigingen Aantal leden van parkmanagementorganisatie Aantal BIZ’en (nu 0)

Meer banen verbinden aan Dronten zodat we inwoners meer kansen bieden

Aantal banen-inwonersratio (0,43 in 2023); banen delen door aantal inwoners

Uitgaande pendel verminderen

Ontwikkeling pendelsaldo (in 2020 negatief pendelsaldo van –6.800)

Voldoende werklocaties & vastgoed voor ondernemers

Aantal ha Uitgeefbare bedrijventerreinen in Biddinghuizen, Dronten en Swifterbant % leegstand van bestaand bedrijfsvastgoed

• De gemeente Dronten verwacht dat er richting 2050 – wanneer Dronten 60.000

Gewenste toekomstige situatie Dronten streeft naar een lokale economie met hoogwaardige, kennisintensieve bedrijvigheid, een hogere banendichtheid en intensiever ruimtegebruik. In lijn met de Toekomstvisie bevinden de juiste bedrijven zich op de juiste plekken, met werkgelegenheid in de nabijheid van OV-knooppunten zoals het station. Dronten werkt aan een toekomst met duurzame en aantrekkelijke werklocaties. Denkrichtingen voor de uitvoering • Uitwerken van een Strategie Werklocaties Dronten, die recht doet aan alle verschillende bedrijventerreinen van de gemeente Dronten (dus ook Swifterbant en Biddinghuizen met de krapte aan terreinen en ook het station met meer ruimte voor werken). Op deze wijze kunnen meer gerichte investeringen geïnitieerd worden en meer profiel in de bestaande voorraad bedrijventerreinen worden aangebracht. Hierbij gaat ook aandacht naar de vergroening van bedrijventerreinen, de juiste randvoorwaarden te bieden voor een transitie naar een circulaire economie en mogelijkheden voor het personeel om te wandelen op het bedrijventerrein.

• We gaan het uitgifteplan van Poort van Dronten actualiseren/aanscherpen, met hogere eisen (en/of een afwegingskader) aan bedrijven: » Dronten wil haar bedrijventerreinen duurzamer maken door de ruimtelijke kwaliteit en inrichting te verbeteren, de energiezuinigheid te verhogen en energie­ opwekking (op de kavels van ondernemers, zoals zon op dak) te stimuleren. Indien nodig wordt er ook geïnvesteerd in digitalisering (alle bedrijventerreinen hebben al wel glasvezelinternet). Toekomstige ondernemers in onze gemeente willen we stimuleren duurzaam en circulair te ondernemen (BREEAM certificering). Dat betekent ook dat we dit een belangrijkere rol gaan laten spelen in de uitgifteplannen van Poort van Dronten 3 & 4. » Veel bedrijven vinden zelf de bedrijventerreinen van de gemeente Dronten. Voor die bedrijven hoeven we geen acquisitie te doen. Voor de bedrijven die zich zelf melden vinden we het belangrijk dat ze een hoge beeldkwaliteit nastreven en dat ze duurzaam zijn. Hoe deze begrippen ingevuld worden moet landen in de uitgiftestrategie van Poort van Dronten (3&4). Bedrijfsacquisitie die we zelf doen zal gericht zijn op specifieke bedrijven die een goede aanvulling zijn op de reeds aanwezige bedrijven en die zich niet uit zichzelf bij ons melden.

» In het uitgiftebeleid van Poort van Dronten worden ook gewenste bedrijfstypen (en type bebouwing zoals bedrijfsverzamelgebouwen) verder uitgekristalliseerd; de basis zijn de beschreven sectoren bij het onderdeel ‘doel’ hierboven.

•

•

•

• •

13

inwoners telt – zo’n 6.700 tot 7.400 banen bijkomen. De komende jaren is verder onderzoek nodig naar waar deze banen landen en welke mogelijkheden er zijn voor intensivering (op werklocaties, centra, rond het station Dronten, overig stedelijk gebied en aan huis) en wat hier qua voorzieningen nodig is bij deze verdere groei. Dit houdt ook, uitgaande van de ontwikkeling van de groeiambitie, verband met de ontwikkeling van de nieuwe woonwijken en in hoeverre hier ook ruimte voor werken in ontwikkeld worden. Hier zal een economische verkenning richting 2050 verder uitgewerkt moeten worden. Dronten stimuleert het georganiseerd bedrijfsleven op bedrijventerreinen om een parkmanagementorganisatie op te richten (op Poort van Dronten is dit al het geval; hier stimuleren we verdergaande samenwerking). De gemeente verwacht hier ook initiatief van het georganiseerde bedrijfsleven, want de slagingskansen van het initiatief is mede afhankelijk van het lokale bedrijfsleven dat op de bedrijventerreinen gevestigd is.

In de periode tot 2035 wordt ook nog een keuze gemaakt over de uitbreiding van bedrijventerreinen na Poort van Dronten 3&4, waarbij we prioriteit geven aan Biddinghuizen en/of Swifterbant (want geen voorraad uitgeefbare bedrijventerreinen), maar deze keuze wordt gemaakt in een volgende bestuursperiode, passend binnen de dan afgesproken en ontwikkelde kaders van de Groeiambitie Dronten 2050 (dit beleidsstuk wordt hiervoor leidend). Misbruik van leegstaande panden (bijvoorbeeld voor ondermijnende (drugs)criminaliteit) voorkomen, door middel van toezicht en handhaving, als ook door gebruik te maken van slimmere opsporingstechnologie (parkmanagement, terreinbeheer, cameratoezicht etc.). Door het certificeren van alle bedrijventerreinen met het Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen. Meewerken aan experimenten op het gebied van waterstof en lokale (slimme) energiesystemen, zoals energyhubs op bedrijventerreinen, mits deze de netcongestie in de gemeente doen verminderen. Vestiging van een expertisecentrum Energie, zoals ook vermeld in de Toekomstvisie 2050. In dit expertisecentrum wordt het energiesysteem van de toekomst gedemonstreerd: duurzame opwek, opslag en gebruik (lees ook: 4.1 broedplaats voor agrarische innovatie).

2.2 Bruisende en vitale centra van Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant Beschrijving thema Aantrekkelijke centra met aansprekende detailhandel vormen het visitekaartje van iedere gemeente. Centrumgebieden zijn hotsspots waar mensen graag komen, winkels en horeca bezoeken en bestedingen doen, plezierig werken, goed kunnen ondernemen en ook graag wonen. De laatste jaren, versterkt door de coronacrisis, zien we een verdere groei van online bestedingen, vooral in de modische sfeer, waardoor centra steeds meer doelgericht bezocht worden. Tegelijk en ook als reactie daarop zien we een toenemend belang van de maatschappelijke meerwaarde van centra, zich vertalend in een bredere mix van voorzieningen dan alleen winkels en een toenemende behoefte aan plekken waar men elkaar kan ontmoeten. Centra worden daarmee plekken waar sfeer en beleving een belangrijke(r) rol spelen. Het worden plekken met meer verschillende functies, waartussen een gezonde balans moet zijn. De centra binnen de gemeente Dronten en de ondernemers die hier gevestigd zijn, zijn belangrijk voor het voorzieningenniveau en de algemene leefbaarheid en ontmoetingsfunctie binnen de gemeente. Het is dus belangrijk dat de centra vitaal zijn, én blijven. Huidige situatie De centra van de gemeente Dronten bestaan uit het hoofdcentrum (SuyderSee), Dronten-Zuid en Dronten-West en de centra van Swifterbant en Biddinghuizen.

Hoewel het voorzieningenniveau van de gemeente Dronten best hoog is, staan de centra onder druk. De leegstand is iets opgelopen (met name in Swifterbant en Biddinghuizen). Momenteel staat 6% van het aantal verkooppunten en 10% van het wvo detailhandel in de hele gemeente leeg (Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2023). Daarbij is de leegstand in Swifterbant en Biddinghuizen substantieel hoger, vooral als gevolg van het verdwijnen van speciaalzaken, wat ervoor zorgt dat de variatie in het aanbod en ook het voorzieningenniveau hier afneemt. Een deel van deze leegkomende panden is getransformeerd naar wonen. De gemeente Dronten werkt momenteel (dd. september 2024) aan een herijking van de Retailvisie uit 2018. Hierin worden de belangrijkste keuzes gemaakt over de ontwikkeling van de centra en de rol van de retailsector aldaar, de buurtcentra en de retail op de bedrijventerreinen van Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant. Voor SuyderSee is de kansenkaart ‘verrukkelijk SuyderSee’ opgesteld met een visie en actiepunten hoe het centrum zich kan ontwikkelen tot een toekomstbestendige, aantrekkelijke verblijfsplek voor alle bewoners en diverse doelgroepen.

14

Hoofddoel toekomst en effecten De gemeente streeft naar bruisende en vitale kernen, waar bewoners en bezoekers graag komen. Dit vereist een toekomstperspectief voor de centra, buurtcentra en detailhandel op de bedrijventerreinen. Hierbij heeft de gemeente aandacht voor meer aspecten dan alleen het winkelaanbod zelf, maar ook voor economische vitaliteit van de centra in de volle breedte, duurzaamheid, bereikbaarheid, inclusiviteit en inspiratie (ruimte voor interactie, ontmoeting, leisure, cultuur, etc.). De volgende punten zijn de doelen voor vitale en bruisende centra. • De focus is en blijft terugdringen leegstand, versterking en verbreding van de functiemix van het hoofdcentrum SuyderSee als hart en uitgaansgebied voor alle inwoners van de gemeente. • De dagelijkse binding van Biddinghuizen van ruim 80% is op niveau en willen we behouden; Drontenaren winkelen in Dronten en dat is goed voor de lokale ondernemers. Eventuele kansen om de centrumfunctie te versterken zijn bespreekbaar. (sleutelproject Biddinghuizen) • We willen dat de dagelijkse binding van inwoners in Swifterbant op het eigen centrum omhoog gaat van 68% tot circa 80%. Om dit te bereiken moeten we investeren in een aantrekkelijker en vooral compacter centrum met een bredere functiemix en centrale verblijfsplek.

(Sleutelproject Swifterbant) • Voor winkelcentrum Dronten-West is ruimte voor kleinschalige voorzieningen. Kleinschaligheid definiëren we als “passend zijn voor het gebied dat het verzorgt”. • Het doelgerichte winkelaanbod is sterk versnipperd over de bedrijventerreinen (vooral kern Dronten) en er zijn te veel winkelmeters aanwezig. We willen de versnippering tegengaan door in te zetten op één / enkele duidelijk(e) en compact(e) concentratiegebied(en) met ruimte voor bestaande en nieuwe ondernemers. Zo worden bewoners beter bediend, profiteren de winkels van elkaars nabijheid en wordt er minder buiten Dronten gewinkeld. De locatie De Noord willen we transformeren naar woningen en/of andere voorzieningen.

Doelen

Indicatoren

Breder aanbod SuyderSee

Bredere functiemix (branches binnen en buiten de detailhandel) in verkooppunten/wvo zoals bijgehouden door Locatus

Behoud of ontwikkeling van het voorzieningenniveau

Aantal verkooppunten (vkp) en winkelvloeroppervlak (wvo) in de centra van Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant

Weinig winkelleegstand

Ontwikkeling % winkelleegstand (wvo en vkp) in Swifterbant, Biddinghuizen en Dronten, zoals opgenomen in periodieke koopstromenonderzoeken

Vergroting van dagelijkse binding en bestedingen van inwoners

% bestedingen inwoners (doel: 80%), zoals onderzocht in periodieke koopstromenonderzoeken

Gewenste toekomstige situatie • Deze worden uitgewerkt in een separaat retail programma. Denkrichtingen voor de uitvoering • Deze worden uitgewerkt in een separaat retail programma.

15

2.3 Vitaal landelijk gebied Gedachtenvorming over de toekomst van het landelijk gebied heeft recent plaatsgevonden in de gemeenteraad. Die heeft een motie opgesteld waarin kaders zijn meegegeven aan het toekomstberaad. In het Strategisch Beleidskader Economie volgen wij de lijn die door de raad is uitgezet. De kaders zijn dat de landschappelijke kenmerken en identiteit van het landelijk gebied (rivierduingebied, erfsingels, verkavelingspatroon, etc.) behouden blijven, dat de vruchtbare en goed bewaterde gronden de voornaamste functie landbouw behouden, nieuwe initiatieven de ruimte krijgen, mits van toegevoegde waarde voor landbouw, natuur en/of recreatie, dat individuele belangen niet worden afgewenteld op collectieve belangen (koppeling systematiek Novi) en dat woonkernen en landelijk gebied verder vervlecht kunnen/mogen worden (op vlak van infra, sociale cohesie, educatie, recreatie en financieel).

Beschrijving thema Dronten heeft als één van de grotere (qua oppervlak) Nederlandse gemeenten een relatief groot en uitgestrekt landelijk gebied. Desalniettemin is de ruimte hier ook schaars, al lijkt dat op het eerste gezicht misschien niet zo. Het landelijk gebied van Dronten kent verschillende gebruikers. Ook zijn er in het landelijk gebied van de gemeente Dronten veel ruimteclaims. Tegelijkertijd is het belangrijk, omwille van een gezonde bodem en biodiversiteit, dat in het landelijk gebied de natuur- en landschapswaarden behouden én versterkt worden. Vanwege deze complexiteit is het noodzakelijk dat de gemeente goede keuzes maakt over de vraag welke ruimteclaim maatschappelijk het meest van belang is, en dat de ruimte goed (en waar mogelijk meervoudig) benut wordt.

Hoofddoel en effecten Het hoofddoel is om het landelijk gebied vitaal en aantrekkelijk te houden, oplossingen te bieden voor vrijkomend agrarisch vastgoed, en hierbij ook de keuzes die de gemeente maakt te versnellen (houdt ook rekening met 3.3).

Huidige situatie De werkgelegenheid in de agrarische sector blijft de afgelopen 10 jaar redelijk op peil (-3% sinds 2012, in lijn der verwachting). Tegelijkertijd betekent het langjarig perspectief dat er ook een aantal agrarische bedrijven de komende jaren zullen stoppen, om verschillende redenen. Dat betekent dat er de komende jaren een aantal erven vrijkomen. De erven zijn in de gemeente Dronten relatief groot; het gaat om substantieel vrijkomende ruimte. De gemeente Dronten vindt het van belang dat er iets gebeurt met die vrijkomende erven en het agrarisch vastgoed, onder andere om het risico van verloedering en ondermijning te verminderen. Door veranderingen in de agrarische sector verandert het landelijk gebied mee. Dat gaat nu sneller dan in het verleden, omdat de ontwikkelingen in de agrarische sector elkaar in rap tempo opvolgen. Er is sprake van schaalvergroting bij de bedrijven die de ontwikkelingen omarmen en bedrijfsbeëindiging van hen die niet mee kunnen of willen komen in de veranderingen ten gevolge van innovaties en/of strenger overheidsbeleid. Daarom willen we, in lijn met de Toekomstvisie 2050, meer mogelijkheden voor gemengde functies op boerenerven, bijvoorbeeld geclusterde (ouderen-)bewoning, kinderopvang of boerderijwinkels. Dit is goed voor de leefbaarheid en sociale cohesie in het buitengebied en voorkomt leegstand en verpaupering.

De gemeente zet zich in voor meer flexibiliteit in regelgeving als zich ontwikkelingen voordoen en zal waar nodig vergunningen en bestemmingsplannen aanpassen. 16

Doelen

Indicatoren

Beperken leegstand vrijkomende erven

Aantal erven dat een (gewenste!) nieuwe bestemming krijgt nadat agrariër zijn bedrijf heeft beëindigd

Sneller proces rondom besluiten voor nieuwe bestemmingen in het landelijk gebied

Gemiddeld aantal maanden dat het duurt om een vrijkomend erf een nieuwe bestemming te geven

Gewenste toekomstige situatie In de Toekomstvisie Dronten 2050 is verwoord dat we in 2050 bereikt willen hebben dat er gemengde functies mogelijk zijn op boerenerven, bijvoorbeeld geclusterde (ouderen-)bewoning, kinderopvang of boerderijwinkels. Met gemengde functies kan het landelijk gebied beter benut worden dan nu het geval is. Bovendien draagt het bij aan de vitaliteit en voorkomt het verloedering en leegstand. We willen toe naar een situatie waarbij we initiatieven omarmen die recht doen aan de kwaliteit en vitaliteit van ons landelijk gebied. We staan in een ‘ja mits’ stand bij ontwikkelingen in het landelijk gebied, maar tegelijkertijd blijven we streng voor initiatieven niet bij de voorwaarden passen. We zullen ieder initiatief op zijn merites beoordelen en daarbij steeds een positieve grondhouding aannemen. Bij initiatieven waar we vraagtekens bij hebben denken we actief mee of er mogelijkheden zijn om met bepaalde aanpassingen het initiatief wél mogelijk te maken. Waar we als gemeente een kwaliteitsslag kunnen en willen maken betreft díe initiatieven waarvan we niet precies weten wat we ermee aan moeten. Die blijven nu vaak onnodig lang liggen en dat willen we in de toekomst beter gaan doen.

Door het streven naar verminderde regeldruk (zie 3.3) in combinatie met verbetering van de interne procesgang én de samenwerking met provincie en omgevingsdienst, willen we ondernemers eerder duidelijkheid geven of hun initiatief van ons groen licht krijgt of niet. Denkrichtingen voor de uitvoering • Er wordt verder gewerkt aan de kaders voor de toekomstige ontwikkeling van het landelijk gebied, zoals meegegeven door het toekomstberaad van de toekomstvisie. Het is belangrijk om deze kaders verder te bespreken en te concretiseren in samenwerking met de politiek. Daarbij kan ook worden verkend welke bedrijfstypen een positieve bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van het landelijk gebied, zoals een private zorgboerderij of een ‘bed & breakfast’ in vrijkomend agrarisch vastgoed. Onderzoeken of wonen in het landelijk gebied aantrekkelijker kan worden gemaakt voor specifieke doelgroepen (bijvoorbeeld ouderen in zorginstellingen, jongeren en arbeidsmigranten op de erven waar zij werken). Ook op die wijze kan bijgedragen worden aan een vitaal landelijk gebied; heeft relatie met het ‘Richting aan Groei’. • Daarnaast werken we verdere aan verminderde regeldruk en het optimaliseren van onze interne processen en de samenwerking met provincie en omgevingsdienst. De ontwikkeling van de regeldruk (aantal gemeentelijke regels waaraan bedrijven moeten voldoen) gaan we actief monitoren.

17

2.4 Onderwijs en arbeidsmarkt als toekomst

ontwikkelaars is hiervoor noodzakelijk. We stellen de volgende doelen: • We willen dat studenten die in Dronten studeren, hier ook in het dorp gaan wonen en een goede studententijd kunnen hebben; • We willen dat studenten en alumni-starters in Dronten ook de mogelijkheden hebben om hier een start- up en scale-up te kunnen oprichten en ontwikkelen; • We streven naar een grote variëteit aan kansen in de arbeidsmarkt, waarbij we streven naar een toename aan kennisintensieve banen in onze lokale economie (zie ook onderdeel Toekomstbestendige Werklocaties). De gewenste effecten zijn meer studenten in Dronten, meer banen voor hoger opgeleiden, meer banen voor starters en meer voorzieningen voor jongeren en studenten in de gemeente Dronten.

Beschrijving thema De onderwijssector, de arbeidsmarkt en economie van Dronten en de bredere regio zijn sterk met elkaar verbonden. Een goed onderwijsstelsel zorgt voor goed opgeleide werknemers met de vaardigheden die nodig zijn om te concurreren in een moderne kenniseconomie, en zorgen voor innovatie en hoge productiviteit. Een sterke en flexibele arbeidsmarkt zorgt voor een goede en efficiënte allocatie van arbeid, wat economische schokken kan opvangen en een goed welvaartsniveau oplevert. Dit is één van de redenen dat het vasthouden, aantrekken en ontwikkelen van hbo- en wo opgeleiden één van de belangrijkste determinanten van economische groei en waarde in de toekomst is. Huidige situatie De Aeres Hogeschool is een brede kennisinstelling, waar onderwijs, onderzoek en ondernemen samenkomt. Aeres biedt praktijkonderwijs, vmbo, mbo en hbo opleidingen aan, in de agrarische hoek. De Aeres Hogeschool is gevestigd in Dronten met zo’n 2.500 studenten, en dat is gezien de omvang van Dronten bijzonder en moet gekoesterd worden. De Aeres Hogeschool is internationaal toonaangevend als het gaat om dit type onderwijs en heeft ook goede contacten binnen de Wageningen University & Research (WUR).

Ook past de Aeres Hogeschool bij het agrarische karakter van onze gemeente en de sterke agro-food sector en biedt de Aeres Hogeschool mooie en kennisintensieve werkgelegenheid voor Dronten en de bredere regio. Toch is er meer inzet nodig op het binden van talent aan Dronten, want relatief veel hoogopgeleide jongeren trekken weg uit Dronten. Dat heeft er ook mee te maken dat er geen universiteiten zijn dichtbij Dronten en dat er minder kansen zijn in de lokale en regionale arbeidsmarkt voor HBO- en WO-geschoolden. Hoofddoel en effecten Het doel is om de innovatiekracht en het economisch toekomstpotentieel van Dronten te versterken, door middel van het aantrekken en vasthouden van talent aan Dronten. Daarvoor is het nodig dat studenten binding krijgen met Dronten als plek om te studeren en ook voldoende kansen zien om in Dronten te blijven wonen, carrière te maken en hun leven op te bouwen. Nauwe samenwerking met de Aeres Hogeschool (en ook Warmonderhof ), maar bijvoorbeeld ook woningcorporaties (OFW) en/of

18

Doelen

Indicatoren

Iedereen die kan en wil werken, heeft werk

% werkloosheid (streven naar <3% frictiewerkloosheid)

Meer studenten naar Dronten trekken

Aantal studenten aan Aeres Hogeschool en/ of andere hogere onderwijsinstellingen die in Dronten gevestigd zijn of vestigen

Meer start-ups gerelateerd aan Aeres Hogeschool en de agrofood sector

Aantal start-ups geïnitieerd door (oud) studenten van Aeres Hogeschool

Meer (nacht)voorzieningen voor jongeren

Aantal nachthoreca-gelegenheden in de gemeente Dronten die na 00:00 geopend zijn Aantal voorzieningen die specifiek voor jongeren zijn

Meer kennisintensieve banen door behouden van Aeres studenten (hbo)

Aantal banen voor hbo geschoolden (kwalitatieve analyse is hiervoor noodzakelijk, want data ontbreekt)

Gewenste toekomstige situatie Dronten groeit naar 60.000 inwoners (zoals beschreven in de visie op de groei van Dronten ‘Richting aan Groei’). Daarbij horen in toenemende mate stedelijke voorzieningen zoals voorzieningen voor studenten. Belangrijk is wel dat het passend is bij het dorpse karakter van Dronten (Drontens principe) en dat studentenvoorzieningen en huisvesting op de juiste plek gevestigd zijn. In sommige gevallen is het al concreet wat er nodig is (bijvoorbeeld studentenhuisvesting, nachthoreca en plekken voor studentenorganisaties), maar de komende tijd kan hier – in samenwerking met (studenten van) Aeres Hogeschool – verder invulling aan worden gegeven. Kijkend naar het karakter van onze kernen vinden we dit soort voorzieningen meer geschikt voor Dronten dan voor Biddinghuizen en Swifterbant. De wens bestaat dat er een universiteit (of dependance van) naar Flevoland komt, waarbij we ons realiseren dat Dronten daarvoor niet de meest vanzelfsprekende plek is.

•

Denkrichtingen voor de uitvoering De aandacht gaat uit naar de volgende inzet: • Studenten die aan de Aeres Hogeschool studeren, moeten ook in Dronten kunnen komen wonen, hier een goede studententijd hebben en ook de mogelijkheid hebben om in Dronten te kunnen blijven wonen. Hiervoor zijn jaarrond voldoende en kwalitatief goede en betaalbare woningen voor studenten (kamers en/of studio’s) nodig. Het exacte getal en beoogde locatie(s) wordt de komende tijd in samenwerking met Aeres onderzocht. De gemeente Dronten hanteert een faciliterende rol en werkt mee in de planuitvoering, mocht het zover komen. • Ook is het belangrijk dat Dronten een leuke plek wordt om je studententijd door te brengen, dat is nu in onvoldoende mate het geval. Daarvoor is het ook noodzakelijk om voorzieningen voor studenten (en ook jongeren in algemene zin) op orde te hebben. Dat betekent ook dat er meer mogelijkheden moeten komen voor (nacht) horeca en voorzieningen voor studenten, zoals plekken voor studentenorganisaties (zoals een ondernemers-studentenloket bij Aeres). Dat past ook bij een steeds groter wordende gemeente richting 2050. We willen samen met Aeres én de agrofood sector onderzoeken wat er qua voorzieningen voor studenten nodig is. Dit onderdeel wordt komende tijd verder uitgewerkt.

• We werken samen met Aeres én de agrofood sector aan mogelijkheden om ondernemerschap (start- en scale-ups) vanuit de hogeschool en gemeente beter te faciliteren en waar mogelijk scale-ups in Dronten te houden en ook goede werklocaties te bieden. Hierbij heeft de gemeente Dronten een faciliterende rol. Dat wil zeggen dat

•

19

de gemeente Dronten meedenkt in locaties die hiervoor geschikt zijn (qua campusontwikkeling) en (waar mogelijk) meewerken aan (markt)initiatieven om betaalbare bedrijfshuisvesting voor scale-ups aan te bieden op een daarvoor geschikte plek; dit is maatwerk. Regionaal werken we intensief samen op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt in de Arbeidsmarktregio Flevoland. Het Regionaal Werkbedrijf Flevoland (RWF) speelt hierin een centrale rol door bij te springen waar de markt het niet alleen aankan en zich in te zetten voor iedereen op (weg naar) de arbeidsmarkt. Het RWF is er voor jongeren en volwassenen, voor mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, mensen die niet vanzelf de weg naar werk vinden, en werkenden die zich willen ontwikkelen en/of van werk naar werk gaan. Leven Lang Ontwikkelen speelt daarbij een belangrijke rol, zodat talenten duurzaam inzetbaar blijven. Daarnaast wordt er samengewerkt in de Regio Zwolle en de Regionale Praktijkacademie. Hierbij zijn de clusters techniek en metaalindustrie, overige maakindustrie en de agro-food voor Dronten van specifiek belang. De gemeente Dronten zet zich in voor een goed functionerende arbeidsmarkt met kansen voor eenieder. We blijven ons hier samen met onze regiopartners onverminderd voor inzetten. We zijn voor het halen van een universiteit naar Flevoland.

Daarvoor zetten we ons in gesprekken met de provincie en de regio in, maar onze uiteindelijke invloed hierop is beperkt.

3. Faciliteren en stimuleren van ons mkb In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe waarom en hoe we het mkb in de gemeente willen faciliteren en stimuleren. Dit hoofdstuk bevat de volgende paragrafen: • 3.1: Vergroten van concurrentiekracht van ons mkb • 3.2: Stimuleren van impactgedreven ondernemerschap • 3.3: Regeldruk verminderen voor ons mkb

brede welvaart indicatoren

• Subjectief welzijn: subjectief welzijn geeft aan hoe mensen hun leven waarderen.

•

Het gaat om het leven als geheel en om specifieke aspecten van het leven. Het gaat ook om de gevoelens die mensen ervaren en de mate waarin ze tevreden zijn. Subjectief welzijn wordt sterk bepaald door de mate waarin mensen regie over hun leven ervaren. Samenleving: mensen zijn sociale wezens. Dat betekent dat hoe zij zich verhouden tot hun omgeving belangrijk is voor de mate van brede welvaart. Daarbij gaat het met name om een samenleving waaraan iedereen kan deelnemen, en waarin mensen kunnen vertrouwen op elkaar en op instituties als de overheid en het rechtssysteem. Ook de omvang en kwaliteit van sociale contacten en daarmee de mate waarin mensen in het maatschappelijk leven participeren, zijn belangrijke welvaartsaspecten. 20

3.1 Vergroten van concurrentiekracht van ons mkb Beschrijving thema Het vergroten van de concurrentiekracht van het midden- en kleinbedrijf (mkb) houdt in dat het mkb in staat wordt gesteld om hun producten en diensten aan de markt aan te bieden. Dit is primair een taak voor de ondernemer zelf (want in een vrije markteconomie moeten ondernemers zelf het hoofd boven water houden), maar de gemeente biedt hiervoor wel enkele randvoorwaarden. Voorbeelden daarvan zijn een goede kwaliteit van de openbare ruimte (o.a. op werklocaties), goed accountmanagement, stimuleren van de arbeidsmarkt (en aansluiting op onderwijs) en innovatie door regionale samenwerking in de Regio Zwolle en meewerken aan glasvezelinternet (wat in de gemeente Dronten overal uitgerold is). Hierdoor kunnen ondernemers een sterke positie innemen ten opzichte van hun concurrenten elders en dit is van cruciaal belang voor de economische vitaliteit van de gemeente. Huidige situatie Het mkb vormt de ruggengraat van onze economie en bevat naast een groot deel van de werkgelegenheid (70%; zie ook bijlage I) ook een belangrijk deel van het innovatief vermogen en de concurrentiekracht van de gemeente. Tegelijkertijd zien we dat het mkb in bijna alle sectoren voor uitdagingen staat die haar concurrentiekracht onder druk zetten.

In Dronten is dat specifiek het vinden van hbo- en wo- opgeleid personeel, vergrijzing van de beroepsbevolking (en krapte in algemene zin) en de perifere ligging ten opzichte van nationale infrastructuur. Als gemeente hebben wij beperkte invloed op een aantal van deze uitdagingen, we richten ons dus op de zaken waar we als gemeente een rol in hebben.

21

Hoofddoel en effecten Het doel is om de juiste randvoorwaarden te bieden die mkb-ondernemers nodig hebben om concurrerend te kunnen zijn. Het beoogde effect hiervan is dat de innovatie- en concurrentiekracht van het mkb versterkt worden. Dit draagt bij aan de economische vitaliteit en weerbaarheid van de ondernemers in Dronten. We geloven in de kracht van ons mkb en de gemeente als broedplaats voor een nog efficiënter, innovatiever en klantgerichter midden- en kleinbedrijf, zodat consumenten in Dronten ook toegang hebben tot betere producten en diensten.

Doelen

Indicatoren

Verbeteren van de fysieke infrastructuur

• Beschikbare werklocaties (in vierkante meters) •

Faciliteren van ondernemersnetwerken en samenwerking

Denkrichtingen voor de uitvoering De komende jaren gaat de aandacht uit naar de inzet op de volgende thema’s: • De gemeente Dronten blijft zicht voor de basistaken (wettelijke taak) die belangrijk zijn voor de concurrentiekracht van mkb’ers. Dit zijn onder andere het toekomstbestendig maken van de werklocaties, beheer van de openbare ruimte op werklocaties en andere plekken waar werkfuncties belangrijk zijn en regeldruk verminderen voor het MKB (zie 3.3 voor meer informatie). • Ook wordt geïnvesteerd in extra (niet-wettelijke) taken. Dit zijn onder andere accountmanagement van onze collega’s (ook zetten we hiervoor de EPD-groepen en overleg met de OVDD in), waar nodig investeren in digitalisering (in heel de gemeente Dronten is glasvezelnetwerk al uitgerold), met verschillende lokale en regionale partners langjarig samenwerken aan het oplossen van net- en watercongestie, en met Aeres, Windesheim en binnen de Regio Zwolle en de Arbeidsmarktregio samenwerken aan innovatie- en arbeidsmarktvraagstukken. • We verwijzen ondernemers naar toegang tot financiering van de provincie, het Rijk (bijvoorbeeld RVO) en de EU. Er zijn verschillende subsidies voor ondernemers beschikbaar om producten of diensten te verbeteren en/of de eigen onderneming te verduurzamen (in toenemende mate is dit een concurrentievoordeel).

• We maken ons hard voor multimodale bereikbaarheid (wandel, fiets, OV, weg). We hebben een kerntaak voor de lokale wegen van de gemeente Dronten. In provinciaal verband maken we ons hard voor de bereikbaarheid (en in de toekomst ook opwaardering van) de N-wegen (waaronder N-50) en de oeververbindingen naar het ‘oude’ land, ook met het OV en de fiets.

voor het MKB Beoordeling van de bereikbaarheid van bedrijventerreinen (o.b.v. onderzoek)

• Percentage MKB-bedrijven dat deelneemt aan •

Verbeteren van toegang tot financiering

Gewenste toekomstige situatie De gemeente Dronten onderscheidt zich door sterk concurrerend breed mkb in diverse sectoren, zoals de vrijetijdseconomie, agro-food, retail, bouw, industrie, logistiek en zakelijke- financiële en overige diensten. In de toekomst zijn er in Dronten bedrijven gehuisvest die regionaal, landelijk en misschien zelfs internationaal bekend zijn door hun producten en/of diensten.

lokale of regionale ondernemersnetwerken Aantal strategische samenwerkingen tussen het MKB en grote bedrijven of onderwijsinstellingen

• Aantal voorlichtingssessies of workshops over •

financieringsmogelijkheden georganiseerd door de gemeente Aantal aanvragen en toekenningen van EU-, provinciale of rijksmiddelen aan MKB-bedrijven

22

3.2 Stimuleren van impactgedreven ondernemerschap

Welvaart (2023) heeft de gemeente Dronten op diverse indicatoren een inhaalslag gemaakt Dat neemt niet weg dat Dronten ook voor uitdagingen staat als het gaat om de kwaliteit van leven. Het voorzieningenniveau in Swifterbant en Biddinghuizen staat onder druk, de inflatie heeft zijn weerslag op de koopkracht van veel mensen en Dronten heeft een relatief lage werkgelegenheidsratio (aantal werkenden / totale bevolking) in combinatie met een sterk vergrijzende bevolking.

Beschrijving thema Mensen maken de samenleving is één van de Drontense principes, net als behouden van het dorpse karakter van onze gemeente. We willen daar ook met onze economie aan bijdragen, door impact gedreven ondernemerschap te stimuleren. Dit verwijst naar het faciliteren van bedrijven die maatschappelijke impact creëren. Dit zijn bedrijven die zich niet alleen richten op het behalen van financiële winst, maar ook op het (aantoonbaar) bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen; denk aan verduurzaming, investeren in circulaire oplossingen, een inclusieve arbeidsmarkt (met werk voor alle bevolkingsgroepen, ook die met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt) en de functie die werkgevers hebben om problemen van werknemers te signaleren en te helpen verbeteren. Ook bedrijven die zich hard maken voor de sociale cohesie, bijvoorbeeld door sponsoring van een lokale (sport)vereniging, evenement, of initiatief zoals de voedselbank leveren hieraan belangrijke bijdragen. Verder zijn er ook verschillende maatschappelijke organisaties die vrijwilligerswerk leveren. Vrijwilligerswerk is belangrijk voor de sociale cohesie.