Bijlage - 1 Programmabegroting 2026.pdf

19.465

2. Groei/krimp aantal banen in %

-1,3%

+1,3%

+1,6%

+3,8%

+1,4%

+2%

+2%

0,44

0,44

0,43

0,45

0,45

0,43

0,43

4. Leegstand winkelcentra

-

6%

8%

7%

7%

6%

6%

5. Beschikbare bedrijfsgronden in m²**

-

-

-

-

39.349

34.682

17.468

3. Banen-inwonersratio*

* (aantal banen gedeeld door aantal inwoners) is een kernindicator voor de vitaliteit van de lokale economie en de beschikbaarheid van werk voor onze inwoners. ** Beschikbaar via gemeente, niet via externe partijen.

Waar leggen we de focus op? Om de ambitieuze groei van Dronten naar 60.000 inwoners in 2050 te realiseren en een sterk vestigingsklimaat te waarborgen, zetten we in op een integrale aanpak. Cruciaal hierin is de ontwikkeling van toekomstbestendige werklocaties die ruimte bieden aan meer hoogwaardige en kennisintensieve bedrijvigheid.

Programmabegroting 2026

51

De in 2025 ontwikkelde Strategie Werklocaties geeft een helder inzicht in het toekomstige aanbod van uitgeefbare bedrijventerreinen in alle drie de kernen: Biddinghuizen, Dronten en Swifterbant. Dit omvat niet alleen de ontwikkeling van nieuwe terreinen, zoals de realisatie van fases 3 en 4 van de Poort van Dronten, maar ook de optimalisatie van bestaande gebieden. Met een geactualiseerd uitgiftebeleid stellen we hogere eisen aan nieuwe bedrijven, zodat zij optimaal passen bij de economische toekomstvisie van Dronten, zoals vastgelegd in het Strategisch Beleidskader Economie 2025-2035. Hierbij wordt gestuurd op bedrijven met lokale binding, die werkgelegenheid creëren voor Drontenaren en bijdragen aan een duurzame en circulaire economie, met een focus op sectoren zoals agrofood, techniek en maakindustrie. We zorgen daarnaast voor optimale bereikbaarheid van al onze bedrijventerreinen, onder meer door de regulering van vrachtwagenparkeren te optimaliseren. Actief trekken we kennisintensieve bedrijven aan en faciliteren we lokale bedrijven die vanwege de groeiopgave moeten verplaatsen. Parallel hieraan ligt onze focus op het behouden en stimuleren van bruisende en vitale dorpscentra. Door de verdere uitvoering van de Retailstrategie, inclusief kansenkaarten en actieplannen voor de winkelcentra, versterken we hun functie als ontmoetingsplek.

Hierbij is specifieke aandacht voor vergroening en het organiseren van evenementen om de levendigheid te verhogen en het voorzieningenniveau te verbeteren. Lokale kracht optimaal benutten 6) In 2026 intensiveren we de samenwerking met lokale ondernemers op het gebied van veiligheid. Dit resulteert in een gezamenlijk plan van aanpak voor minstens één bedrijventerrein of winkelcentrum. Hoe meten we dit? De ondernemerstevredenheid meten we via een periodieke peiling. Deze peiling gebruikt een beproefde methodiek en omvat vier cruciale aspecten van het ondernemersklimaat: tevredenheid over gemeentelijke dienstverlening, imago, communicatie/beleid en beleving van gemeentelijke lasten. De resultaten sturen de continue optimalisatie van onze ondernemersondersteuning. 2015/2016

2018/2019

2020/2021

2023/2024

2025/2026

2035

6,1

6,9

6,7

5,7

6,7

8

Ondernemerstevredenheid

Toelichting De gemeente faciliteert en stimuleert het Midden– en Kleinbedrijf (MKB). Daarvoor positioneert de gemeente zichzelf als een partner voor ondernemers. We ondersteunen lokale MKB-ondernemers door minder regels en meer ondersteuning te bieden, zodat bedrijven kunnen groeien en innoveren. We zetten ons in voor een significante verbetering van onze dienstverlening en een actieve vermindering van de regeldruk, met als doel dat ondernemers de gemeente als MKB-vriendelijk beschouwen en optimaal kunnen floreren. Waar leggen we de focus op? In 2026 richten we ons erop de samenwerking met en tussen ondernemers te versterken. We intensiveren de rol van platforms zoals het Economisch Platform Dronten (EPD) en voeren structureel overleg met ondernemersverenigingen. Een concrete stap hierin is de (verdere) implementatie van het Keurmerk Veilig Ondernemen op minimaal één bedrijventerrein en één winkelcentrum, wat bijdraagt aan een veilige en aantrekkelijke werkomgeving.

Programmabegroting 2026

52

Tegelijkertijd pakken we de regeldruk actief aan. Via een specifiek actieprogramma, waarbij we de klantreizen van ondernemers in kaart brengen, zullen we onnodige administratieve lasten en bureaucratische processen identificeren en verminderen. Een sterk MKB 7) Het aantal toeristische overnachtingen stijgt in 2026 met 5% t.o.v. 2024. 8) In 2026 is Dronten sterker gepositioneerd als broedplaats voor agrarische innovatie dan in 2024. Hoe meten we dit? Inkomende (water)toeristenbelasting (x €1.000)*

2022

2023

2024

2025

2026

1.423

1.995

1.995

1.995

2.094

*De inkomende toeristenbelasting is een rekenmiddel om te laten zien in welke mate het aantal toeristische overnachtingen stijgt. Hierbij wordt rekening gehouden met de indexatie.

Toelichting In 2026 zetten we in het op benutten van lokale kracht. De sterke positionering van Dronten als broedplaats voor agrarische innovatie speelt hierin een belangrijke rol. We faciliteren sterke clustervorming en innovatie binnen de agrofood, gericht op het toekomstbestendig maken van deze sector. Tegelijkertijd zetten we in op een gebalanceerde groei van het toerisme, waarbij economie, samenleving en leefomgeving in harmonie zijn. Dit draagt bij aan de lokale economie en de leefbaarheid van Dronten. Tot slot versterken we het imago en de merkidentiteit van Dronten, door gerichte acties met Dronten Marketing, om zo de kracht van Dronten verder uit te dragen en zowel inwoners als bezoekers aan te trekken. Waar leggen we de focus op? In 2026 richt de gemeente Dronten zich binnen de pijler "Inzetten op lokale kracht" op concrete acties om de unieke economische kenmerken van de gemeente verder te versterken. Allereerst zetten we vol in op het Actieprogramma Innovatie Agrofood, dat in 2025 van start is gegaan. Dit programma wordt in 2026 verder uitgevoerd in nauwe samenwerking met cruciale partners: vertegenwoordigers uit het onderwijs, de agrarische sector zelf, medeoverheden en de gemeente.

Het doel is om Dronten steviger te positioneren als dé broedplaats voor vernieuwing in de landbouw, door kennisdeling, onderzoek en de toepassing van innovatieve technieken te stimuleren. Daarnaast wordt in 2026 ingezet op het vergroten van de aantrekkelijkheid van het toerisme. Dit omvat initiatieven gericht op het beter benutten van de recreatieve potentie van Dronten, door het ontwikkelen en promoten van toeristische trekpleisters en evenementen die bezoekers naar de gemeente trekken en stimuleren langer te verblijven.

Pakket 3I Vrijetijdseconomie en gebiedspromotie Inhoud Op basis van de huidige programmastructuur is vrijetijdseconomie en gebiedspromotie onderdeel van pakket 3I. Inhoudelijk verwijzen wij u graag door naar pakket 3H voor de toelichting hierop.

Programmabegroting 2026

53

Verbonden partijen programma 3 Verbonden partij

Type

Technofonds Flevoland

Vennootschappen/Coöperaties

Coöperatie Gastvrije Randmeren

Vennootschappen/Coöperaties

Wat gaat programma 3 kosten? Bedragen x €1.000 Lasten en Baten

Realisatie 2024

Begroting na wijziging 2025

Primaire begroting 2026

Primaire begroting 2027

Primaire begroting 2028

Primaire begroting 2029

-1.541

-2.285

-2.815

-2.509

-2.504

-2.498

-66

-95

-5

-5

-5

-5

-1.607

-2.380

-2.820

-2.514

-2.509

-2.503

3H Economische ontwikkeling

2.654

1.966

859

924

904

912

3I Vrijetijdseconomie en gebiedspromotie

2.609

2.636

2.694

2.694

2.694

2.694

Totaal Baten

5.263

4.602

3.553

3.618

3.598

3.606

Saldo Lasten en Baten programma 3

3.656

2.222

733

1.103

1.089

1.102

2.003

1.374

30

95

75

83

3Z Niet in pakketjes opgenomen

0

1.531

30

95

75

83

Saldo Reserves programma 3

-2.003

157

0

0

0

0

Resultaat programma 3

1.653

2.379

733

1.103

1.089

1.102

Lasten 3H Economische ontwikkeling 3I Vrijetijdseconomie en gebiedspromotie Totaal Lasten Baten

Stortingen 3Z Niet in pakketjes opgenomen Onttrekkingen

Programmabegroting 2026

54

Programma 4 Onderwijs

Programma inleiding Het maatschappelijke effect wat we nastreven is dat inwoners gelijke kansen hebben. De gemeente Dronten draagt bij aan toegankelijk onderwijs en een sterke, verbonden gemeenschap door belemmeringen rondom inclusie en toegankelijkheid te verminderen. Dit programma richt zich op een goed en breed onderwijsaanbod en het zorgen voor gelijke kansen in het onderwijs voor alle leerlingen. Onze samenleving kent veel verschillende drempels die de kans op een goed leven beïnvloeden. Omdat onderwijs het fundament vormt van een sterke samenleving is het essentieel voor het realiseren van de groeiambitie. Met de groei van Dronten neemt de vraag naar onderwijs toe. Het is belangrijk dat we de kwaliteit en toegankelijkheid van onderwijs waarborgen, zodat alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond, de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. Zo bouwen we aan een hechte gemeenschap waarin inwoners zich verbonden voelen.

Programmabegroting 2026

55

Pakket 4P Opgroeien en Opvoeden Inhoud We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners, met name kinderen en jongeren, gelijke kansen hebben. We willen bereiken dat alle kinderen de kans krijgen zich te ontwikkelen tot vitale volwassenen die zoveel mogelijk bijdragen en deelnemen aan onze samenleving. Dit doen we samen met onderwijs en voorschoolse voorzieningen, maatschappelijke partners en jeugdhulpaanbieders. We bieden (laagdrempelige) voorzieningen die kinderen ondersteunen in het veilig opgroeien en ouders tijdelijk helpen bij de opvoeding. Beleidsuitgangspunten Wij streven naar een gemeenschap waarin iedereen naar eigen kunnen mee kan doen en zich gesteund voelt. Daarom investeren we om inwoners in kwetsbare situaties gelijke kansen te bieden. Dit doen we gedurende hun hele leven en op cruciale momenten. We zorgen ervoor dat kinderen en jongeren in een veilige en goede omgeving opgroeien, hun schooltijd plezierig doorlopen en toegang hebben tot sport en cultuur. Voor jeugdigen die dit niet vanzelfsprekend hebben, bieden we extra ondersteuning. Daarnaast creëren we een sterke pedagogische basis door ouders en opvoeders te ondersteunen met kennis en begeleiding. We investeren in voorschoolse educatie, verzorgen het leerlingenvervoer en werken nauw samen met kinderopvang en onderwijs om een sterke pedagogische basis te realiseren.

Gemeente Dronten heeft op grond van de Wet op het primair onderwijs een verplichting tot het aanbieden van voldoende voorzieningen met voorschoolse educatie (in aantal en spreiding) voor kinderen met een risico op een onderwijsachterstand. Het is de bedoeling dat alle kinderen in de gemeente Dronten op hun zesde levensjaar een startniveau (qua taal) hebben bereikt dat aansluit bij het aanvangsniveau van groep 3 van de basisschool en/of met een beperkte ondersteuning mee kunnen in groep 3. Wat betreft onderwijshuisvesting: in 2023 is het Integraal HuisvestingsPlan onderwijs (2023-2047) vastgesteld. Hierin zijn voor de komende 15 jaar de noodzakelijke vervangings- en/of renovatie investeringen opgenomen om de gewenste maatschappelijk effecten te kunnen faciliteren. Ten aanzien van onderwijshuisvesting (scholen en gymlokalen) betreft het naast de maatschappelijke effecten ook vooral een wettelijke verantwoordelijkheid om goede schoolgebouwen blijvend te faciliteren. Wat willen we bereiken? We willen dat kinderen in groep 3 taalvaardig zijn 1) In 2026 is het bereik van het aantal kinderen met een VVE indicatie gestegen ten opzichte van 2025. 2) In 2026 is het aantal VVE doelgroepkinderen dat mee kan komen in groep 3 zonder extra ondersteuning gestegen ten opzichte van 2025. Hoe meten we dit? 1. % Bereik van kinderen met een VVE-indicatie 2.

% VVE-doelgroep kinderen die mee kunnen komen in groep 3 zonder of met beperkte ondersteuning

Programmabegroting 2026

2024

2025

2026

2028

75%

80%

85%

90%

Nb

Nulmeting

Pm

90%

56

Toelichting Niet alle kinderen kunnen een goede start op de basisschool maken in groep 3. Het gaat hierbij met name om peuters en kleuters (VVE-doelgroep) in de leeftijd van 2,5 jaar tot 6 jaar die een risico lopen op onderwijsachterstanden vanwege minder gunstige sociale, culturele en/of economische omstandigheden. In de vroege kinderjaren wordt het fundament gelegd voor de verdere ontwikkeling van het kind. Het is dus belangrijk om taalproblemen en/of leerachterstanden te voorkomen of te verminderen. Met aandacht of extra steun in de rug kan voorkomen worden dat kinderen en jongeren niet mee kunnen komen in het onderwijs en hierdoor mogelijk thuis komen te zitten of uitvallen in het onderwijs. Daarom richten we ons erop dat meer kinderen voorschoolse en vroegschoolse educatie krijgen en dat de kwaliteit van het aanbod sterker wordt. Waar leggen we de focus op? Organiseren van voor- en vroegschoolse educatie (VVE) Voor het voorschoolse aanbod is in de wet vastgelegd dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor voldoende voorzieningen met aanbod voorschoolse educatie (VE-aanbod) in spreiding en aantal.

Daarnaast hebben gemeenten op basis van bestuurlijke afspraken met de VNG een inspanningsverplichting om zoveel mogelijk peuters gebruik te laten maken van peuteropvang, voordat zij starten binnen het primair onderwijs en in samenspraak met het onderwijs de doorgaande lijn vorm te geven voor deze kinderen met een VVE-indicatie in het onderwijs tot groep 3. Met een subsidie voor peuteropvang en voorschoolse educatie worden de kosten voor ouders beperkt en wordt ernaar gestreefd om zoveel mogelijk doelgroep peuters met VE te bereiken. We continueren en versterken de VVE-interventie. Verbreden VVE-activiteiten Naast peuteropvang en VVE zetten we het resterende budget voor het onderwijsachterstandenbeleid in voor aanvullende activiteiten gericht op de VVEdoelgroep. Door de gerichte inzet van extra activiteiten op taalstimulering, spelbegeleiding en ouderbetrokkenheid - zoals intermediair ouderbetrokkenheid, peuteropvang plus in Swifterbant en VE-thuisbegeleiding - wordt kansengelijkheid bevordert en achterstanden vroegtijdig aangepakt. Toezicht handhaving en kinderopvang Het college van B en W is op grond van de Wet kinderopvang verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving van de kinderopvang in de gemeente Dronten. In de Wet Kinderopvang is vastgelegd dat het college voor de uitvoering van het toezicht verplicht is om de GGD aan te wijzen als toezichthouder.

Voor de periode 2026–2027 staan er een aantal wijzigingen in de wet- en regelgeving voor toezicht en handhaving op de planning, die mogelijk gevolgen kunnen hebben voor het benodigde financiële budget voor de uitvoering van het toezicht. Gemeentelijke aanpak Gezinsaanpak Geletterdheid De gezinsaanpak is een onderdeel van de algemene aanpak van laaggeletterdheid. Ouders die moeite hebben met basisvaardigheden geven dat vaak van generatie op generatie door. Hierdoor ontstaat een cyclus van laaggeletterdheid. Een activiteit die we hiervoor inzetten, is de training ‘herkennen en doorverwijzen’ aan te bieden aan (zorg)professionals. Daarnaast gaan we onderzoeken wat de meerwaarde van het opstellen van een verandertheorie kan zijn in het kader van de uitrol van de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid binnen de gemeente.

Programmabegroting 2026

57

Meer kinderen met (risico op) taal- en onderwijsachterstanden (buiten de VVE leeftijd om) ontvangen tijdig passende ondersteuning 3) In 2026 is het aantal kinderen dat extra ondersteuning ontvangt voor een taal- en onderwijsachterstand toegenomen ten opzichte van 2025. Hoe meten we dit? Aantal kinderen en jongeren met een taal- onderwijsachterstand die extra ondersteuning hebben ontvangen.

2024

2025

Nb

Nulmeting

2026 2027/2028 Pm

15%

Toelichting Het onderwijsachterstandenbeleid heeft als doel om de kinderen te signaleren die een risico op onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal hebben en deze achterstanden te voorkomen of te verminderen. De nadruk bij het Onderwijsachterstandenbeleid ligt op Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE), maar ook als kinderen en jongeren op een eerdere of latere leeftijd het risico lopen op taal-onderwijsachterstand, is het wenselijk dat er ondersteuningsmogelijkheden zijn. Van de basisschoolleerlingen in 2024 uit Dronten valt 15 procent binnen deze doelgroep. Op dit moment krijgen niet al deze jongeren de ondersteuning die zij nodig hebben. Waar leggen we de focus op? We ontwikkelen meer ondersteuningsmogelijkheden voor kinderen en jongeren die op eerdere of latere leeftijd het risico op taalachterstanden oplopen. Dit vraagt om een verbreding van VVE-activiteiten binnen het Onderwijsachterstandenbeleid. Jeugdgezondheidszorg Vanuit het perspectief van passende zorg oftewel zorg die aansluit bij de behoeften van het kind en gezin is jeugdgezondheidszorg een belangrijk element. In het kader van de Wet publieke gezondheid is de gemeente verantwoordelijk voor de jeugdgezondheidszorg. Het basistakenpakket jeugdgezondheidszorg bestaat uit een uniform deel en maatwerkdeel.

We continueren JGZ en blijven inzetten op een maatwerkdeel dat aansluit op de zorgbehoefte en gezondheidssituatie van de kinderen en jeugd in Dronten. We gaan de huidige splitsing tussen JGZ 0-4 jaar en 4-18 jaar nader analyseren met het oog op de doorgaande lijn. Kansrijke Start De eerste 1000 dagen van een kind zijn van fundamenteel belang voor een goed begin vanuit biologisch, medisch en maatschappelijk perspectief. Vanuit de specifieke uitkering die verbonden is aan het landelijk actieprogramma Kansrijke Start worden NU Niet Zwanger en de lokale coalitie Kansrijke Start Dronten (onder andere tolkentelefoon, toeleiding prenatale huisbezoeken en gezamenlijke scholing) ingezet. Het is van belang om te verkennen wat de effecten van deze (preventieve) activiteiten zijn, hoe deze activiteiten eventueel geborgd kunnen worden en hoe we de lokale coalitie kunnen versterken. Leesoffensief In Dronten starten we een leesoffensief om de leescultuur te versterken en de leesvaardigheid van kinderen te bevorderen. We gaan in 2025 verkennen hoe het ‘leesoffensief’ eruit moet komen te zien. Het leesoffensief moet bijdragen aan een doorgaande leeslijn in het leesonderwijs, waarbij de gelijke onderwijskansen voor kinderen verder worden bevorderd.

Hiervoor is het nodig dat structurele samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs, bibliotheek en gemeente de komende jaren verder wordt versterkt (niet-vrijblijvende afspraken LEA).

Programmabegroting 2026

58

We willen goed passend onderwijs voor alle kinderen en daarmee minder thuiszitters 4) In 2026 ligt het absoluut verzuim per 1.000 leerlingen onder de 0,4%. Hoe meten we dit? Thuiszitters

2023

2024

2025

2026

Absoluut verzuim

0,39%

Nb

Nb

<0,39%

Relatief verzuim

2,3%

Nb

Nb

2,1%

Geoorloofd verzuim (ziekte)

Nb

Nb

Nulmeting

Ntb

Thuiszitters i.v.m. onvoldoende aanbod passend onderwijs of tijdelijke voorziening

Nb

Nb

Nulmeting

Ntb

2,4%

Nb

Nb

Ntb

Voortijdige schoolverlaters

Toelichting Er zijn in Dronten kinderen en jongeren die langdurig geen onderwijs volgen. Deze groep, de zogenoemde ‘thuiszitters’, is divers, omdat er verschillende oorzaken ten grondslag kunnen liggen aan het thuiszitten. Denk aan psychische en fysieke gezondheidsproblemen, gedragsproblemen of een tekort aan voldoende ondersteunende voorzieningen. Thuiszitten heeft ingrijpende gevolgen voor kinderen en jongeren: voor hun persoonlijke ontwikkeling, hun welzijn, hun kansen op de arbeidsmarkt en hun sociale participatie. In Dronten liggen de verzuimpercentages onder het landelijk gemiddelde. Toch groeit ook hier de groep leerlingen die langdurig geen onderwijs volgt, zeker als de groep zieke (geoorloofd afwezige) leerlingen wordt meegerekend. De registratie van deze groep is onvolledig, waardoor het werkelijke aantal mogelijk hoger ligt. Om het probleem effectief te kunnen aanpakken, is het van belang om deze diverse groep goed in beeld te krijgen en de oorzaken en gevolgen van thuiszitten goed te begrijpen. Alle kinderen in de gemeente Dronten hebben recht op onderwijs. Om hen gelijke ontwikkelkansen te geven, is het belangrijk te onderzoeken hoe thuiszitten voorkomen kan worden en hoe bovengenoemde groepen leerlingen zo snel mogelijk een vorm van onderwijs krijgen die bij hun situatie past.

Vanuit verschillende organisaties en invalshoeken wordt hier al aan gewerkt, maar het is zaak om hiervoor een meer integrale benadering te kiezen. Waar leggen we de focus op? In 2026 zetten gemeente en scholen gezamenlijk in op het verbeteren van de ondersteuning voor thuiszitters. De belangrijkste speerpunten zijn:  Beter zicht op thuiszitters: gemeente en scholen werken samen om alle thuiszitters beter in beeld te krijgen. Dit helpt om sneller passende ondersteuning te bieden. Vroegsignalering van verzuim via onder andere de MAZL-methodiek blijkt hierbij een belangrijk middel.  Structureel casusoverleg: gemeente, scholen, samenwerkingsverbanden en GGD/MDF organiseren een structureel overleg om de situatie van thuiszitters gezamenlijk te bespreken en aan te pakken.  Dekkend aanbod van onderwijs en zorg: gemeente, scholen en samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs zorgen voor een sluitend netwerk van onderwijs- en zorgvoorzieningen voor thuiszitters.  Onderwijs-zorgtrajecten op maat: gemeente en scholen maken heldere afspraken over de organisatie en financiering van onderwijs-zorgtrajecten op casusniveau.  Warme overdracht bij overstapmomenten: overgangen zoals van de kinderopvang naar het primair onderwijs en van het primair naar het voortgezet onderwijs zijn risicomomenten voor schooluitval.

Daarom investeren kinderopvangorganisaties, basisscholen (PO) en middelbare scholen (VO) in een warme overdracht van leerlingen.

Programmabegroting 2026

59

We willen dat er voldoende (laagdrempelige) voorzieningen zijn en aandacht is voor het verminderen van laaggeletterdheid 5) In 2026 is maximaal 7% van de Drontenaren laaggeletterd. 6) In 2026 worden de basisvaardigheden van alle (doelgroepen) laaggeletterde Drontenaren middels een passende aanpak versterkt. Hoe meten we dit? 2023

2024

2025

2026

5. Aantal laaggeletterden in %

7%

7%

7%

≤7%

6. Aantal deelnemers informeel en formeel taalaanbod

290

230

Ntb

Ntb

Het aantal laaggeletterden in de gemeente Dronten laat de grootte van de groep zien die problemen met deelname aan de samenleving ondervindt. We willen niet alleen investeren in het versterken van basisvaardigheden, maar ook weten of onze inspanningen daadwerkelijk effect hebben. Dit doen we door te kijken naar deelnemersaantallen van het informele taalaanbod, het aantal deelnemers en geslaagden van formeel taalonderwijs, en het aantal doorverwijzingen naar taalaanbod. Toelichting In Nederland hebben ongeveer drie miljoen volwassenen moeite met lezen, schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden, wat hun deelname aan de samenleving belemmert. In Dronten is 7% van de inwoners laaggeletterd, wat neerkomt op ruim 3.000 mensen. Door ons te richten op taalbasisvaardigheden en het verminderen van onderwijsachterstanden, richten we ons erop dat kinderen opgroeien tot geletterde volwassenen. Tegelijkertijd zal laaggeletterdheid nooit helemaal verdwijnen. Daarom werkt de gemeente samen met partners aan het versterken van basisvaardigheden, met flexibel en laagdrempelig aanbod dat aansluit bij de doelgroep. Daarbij is extra aandacht voor gezinnen, omdat een aanzienlijk deel van de laaggeletterden in Dronten bestaat uit werkende ouders en migrantengezinnen. Een gezinsgerichte aanpak wordt daarom gekoppeld aan bestaande inzet op Voor- en Vroegschoolse Educatie.

Laaggeletterdheid kan zich van generatie op generatie voortzetten en heeft invloed op werk, financiën en ouderbetrokkenheid bij onderwijs. Naast dat de aanpak zich richt op gezinnen, gaan we ook onderzoeken hoe we aan taal in combinatie met werk kunnen bijdragen. Dit vraagt om samenwerking tussen onderwijs, werkgevers, hulpverlening, vrijwilligers en de gemeente. Waar leggen we de focus op? In 2026 richt de gemeente Dronten zich op het versterken van de basisvaardigheden van laaggeletterde inwoners via een gezinsgerichte aanpak en gaan we onderzoeken hoe we aan de slag kunnen met taalvaardigheid en werk. Uit lokale cijfers blijkt dat binnen de groep laaggeletterden relatief veel werkende ouders en migrantengezinnen vallen. Om intergenerationele overdracht van taalachterstanden te doorbreken, zetten we in op ondersteuning binnen het gezin. Deze gezinsaanpak sluit aan op de bestaande inzet op Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE): Kansen voor kinderen en jongeren in opvang en onderwijs. Door te onderzoeken hoe we met taalontwikkeling op de werkvloer aan de slag kunnen gaan, kunnen we ook de werkende laaggeletterden beter bereiken en hun zelfstandigheid versterken. Laaggeletterdheid raakt meerdere levensdomeinen en vraagt daarom om een integrale benadering.

We investeren in een flexibel en laagdrempelig educatief aanbod dat aansluit bij de leefwereld van de doelgroep, met een belangrijke rol voor non-formele educatie. Hiervoor zetten wij onze WEB-subsidie in. Deze verstrekken wij onder andere aan Huis voor Taal en TaalSamen.

Programmabegroting 2026

60

Professionals, vrijwilligers en betrokken organisaties worden vanuit deze subsidie ook ondersteund in het herkennen van signalen van laaggeletterdheid en het bieden van passende doorverwijzingen. Goed onderhouden schoolgebouwen bieden de mogelijkheid voor goed kwalitatief en passend onderwijs 7) In 2026 worden de primair en voortgezet onderwijs gebouwen conform het IHP vernieuwd. Toelichting In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is vastgesteld dat een aantal primair en voortgezet onderwijsgebouwen in de komende jaren zullen worden vervangen. De actualisatie van deze investeringsopgave is vertaald in de investeringsagenda 2026. Een aantal bestaande gebouwen zijn dusdanig verouderd, dat om in de toekomst ook goed en kwalitatief onderwijs mogelijk te houden, het volgen van deze planning de prioriteit heeft. Waar leggen we de focus op in 2026? Er staan diverse ontwikkelingen op de investeringsagenda. Deze worden hieronder aan de hand van het te realiseren gebouw toegelicht. Kindcentrum Dronten Het nieuwe kindcentrum in Dronten vervangt straks vijf oude basisscholen, twee gymlokalen en voorziet straks ook in kinderopvang in hetzelfde gebouw. In 2026 werken we de plannen om te komen tot een voorlopig ontwerp uit.

Kindcentrum Swifterbant Het nieuwe kindcentrum in Swifterbant vervangt straks drie oude basisscholen, twee gymlokalen en voorziet straks ook in kinderopvang in hetzelfde gebouw. In 2026 werken we voor het totale gebied waar het kindcentrum en de gymlokalen een plek krijgen de stedenbouwkundige plannen verder uit om ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen. Uitbreiding scholencomplex Dronten-West Bij De Dukdalf staan al enige jaren vier tijdelijke units als klaslokalen. Het is noodzakelijk permanente huisvesting te realiseren. Het gaat hierbij om de realisatie van vijf klaslokalen. In 2026 wordt een start gemaakt met de voorbereiding voor de uitbreiding van De Dukdalf. De besluitvorming voor deze ontwikkeling zal voorafgaand door de gemeenteraad plaatvinden. Nieuwbouw Praktijkschool (Almere College) In 2025 is gestart met de realisatie van de nieuwe Praktijkschool in de spoorzone, in combinatie met gemengd wonen (appartementen OFW). In 2026 wordt de Praktijkschool opgeleverd en in gebruik genomen. Nieuwbouw Copernicus College (Almere College) In 2025 is besloten het nieuwe Copernicus College bij de spoorzone te realiseren. In 2026 worden deze plannen, in samenwerking met het schoolbestuur, verder uitgewerkt en geconcretiseerd.

Nieuwbouw Ichthus College (Landstede) In 2025 is een besluit genomen op welke locatie in het centrum van Dronten de nieuwbouw van het Ichthus College toekomstig gaat plaatsvinden. Hier wordt in 2026 meer handen en voeten aan gegeven door met het schoolbestuur toe te werken naar een concrete planning voor de realisatie.

Programmabegroting 2026

61

Wat gaat programma 4 kosten? Bedragen x €1.000 Lasten en Baten

Realisatie 2024

Begroting na wijziging 2025

-7.197

-9.462

Primaire begroting 2026

Primaire begroting 2027

Primaire begroting 2028

Primaire begroting 2029

Lasten 4P Opgroeien en opvoeden

-8.837

-8.049

-8.689

-10.424

Baten 4P Opgroeien en opvoeden

2.049

2.518

2.590

1.601

1.601

1.601

Saldo Lasten en Baten programma 4

-5.148

-6.944

-6.247

-6.447

-7.088

-8.822

654

4.983

0

0

0

0

4Z Niet in pakketjes opgenomen

55

5.063

6

6

6

6

Saldo Reserves programma 4

-599

81

6

6

6

6

-5.747

-6.864

-6.241

-6.442

-7.082

-8.817

Stortingen 4Z Niet in pakketjes opgenomen Onttrekkingen

Resultaat programma 4

Programmabegroting 2026

62

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie

Programmabegroting 2026

63

Programma inleiding Het maatschappelijke effect wat we nastreven is dat onze inwoners zich gezond voelen, de regie voeren over het eigenlijk leven en verbonden zijn met elkaar. Een gezonde, actieve en betrokken gemeenschap is hiervoor essentieel. Dit programma richt zich op het in stand houden en bevorderen van een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving en het stimuleren van actieve participatie van inwoners. De groeiambitie, evenals de gevolgen van digitalisering en individualisering, heeft invloed op het behouden en versterken van een gezonde, actieve en betrokken gemeenschap. De gemeente speelt daarom in op veranderende behoeften en trends op het gebied van sport, cultuur en recreatie. Op deze manier draagt de gemeente bij aan een leefbare en aantrekkelijke leefomgeving waar inwoners zich zowel fysiek als sociaal kunnen ontwikkelen en verbinden.

Pakket 5J (Openlucht)recreatie

Inhoud We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners zich gezond voelen, regie voeren over het eigen leven en leven in een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. De focus ligt daarbij vooral op het faciliteren van bewegen, ontmoeting en vermaak in de openbare buitenruimte. Hiervoor beheren we onder andere bossen, natuurgebieden, stranden, speelplaatsen en schoolpleinen. Met dit pakket werken we ook aan de doelen van pakket 5O Gezonde leefstijl.

Programmabegroting 2026

64

Beleidsuitgangspunten Het Speelruimtebeleid van de gemeente heeft als doel om mensen te stimuleren samen naar buiten te gaan. Dit wordt gerealiseerd door ruimte te bieden voor spelen, sporten en ontmoeten. Speelplekken worden daarom zo ingericht dat ze veilig en zelfstandig bereikbaar zijn voor kinderen, aantrekkelijk voor jongeren en ontspannend voor volwassenen. Er komt daarbij meer aandacht voor een natuurlijke en informele inrichting van de speelruimte. Inwoners worden actief betrokken bij het ontwerp en de inrichting van deze plekken. In de Beleidsvisie stranden is opgenomen dat elk strand een eigen profiel krijgt op basis van leefstijlgroepen, zodat ze beter aansluiten bij de wensen van verschillende doelgroepen. De gemeente investeert eenmalig in basisvoorzieningen voor een aantal stranden zoals toiletten en groen, terwijl ondernemers verantwoordelijk worden voor het dagelijks beheer. Door samenwerking en participatie wil de gemeente zo een gevarieerd, aantrekkelijk en toekomstbestendig recreatiegebied realiseren. Wat willen we bereiken? Een toegankelijke en beweegvriendelijke leefomgeving 1) In 2026 is 65% van de inwoners tevreden of heel tevreden met speelvoorzieningen voor kinderen tot 12 jaar.

2) In 2026 heeft 80% van de kinderen van 0-11 jaar een speel- en/of sportvoorziening binnen een bij hun leeftijd aansluitende afstand vanaf de woning; kinderen van 0-5 jaar binnen een straal van 150 meter en kinderen van 6-11 jaar binnen een straal van 400 meter. Hoe meten we dit? Ad 1. Dit meten we middels een enquête. In 2024 is de eerste inwonerspeiling ‘ervaren brede welvaart Flevoland’ gehouden onder inwoners van de provincie. Volgens deze peiling was 60% van de inwoners van de gemeente Dronten tevreden of heel tevreden met de kwaliteit van speelvoorzieningen voor kinderen tot 12 jaar.

% (heel) tevreden inwoners met speelvoorzieningen voor kinderen tot 12 jaar

2024

2026

60

65

Ad 2. Dit meten we middels een ruimtelijke analyse. De 0-meting hiervoor wordt in 2025 uitgevoerd. Toelichting De gemeente speelt een belangrijke rol in het faciliteren van bewegen, ontmoeten en vermaken in de openbare ruimte. We zorgen daarom voor aantrekkelijke en toegankelijke speelvoorzieningen voor kinderen. Dit is essentieel voor het verbeteren van de fysieke en mentale gezondheid van de inwoners. Niet-bewegende kinderen zijn een belangrijke doelgroep voor de gemeente, omdat genoeg bewegen op jonge leeftijd een belangrijke voorspeller is voor een gezonde leefstijl op latere leeftijd. We zorgen voor aantrekkelijke en toegankelijke voorzieningen voor kinderen. Naast de positieve impact op de gezondheid van kinderen spelen deze voorzieningen ook een belangrijke rol als ontmoetingsplek in de buurt. Waar leggen we de focus op in 2026? We houden de voorzieningen schoon, heel, veilig en aantrekkelijk. We zorgen voor voldoende voorzieningen voor kinderen bij nieuwbouwprojecten die hen helpen te bewegen en elkaar te ontmoeten.

Programmabegroting 2026

65

Verbindende inrichting openbare ruimte 3) In 2026 heeft 65% van de jongeren van 12-18 jaar binnen een straal van 500 meter van de woning een voorziening die hen helpt elkaar te ontmoeten. Hoe meten we dit? Dit meten we met behulp van een ruimtelijke analyse. De nulmeting wordt in 2025 uitgevoerd.

% Jongeren die binnen 500m een voorziening hebben om elkaar te ontmoeten

2025

2026

60

65

Toelichting Jongeren hebben behoefte elkaar te ontmoeten. Sociale interactie is belangrijk voor hun ontwikkeling, voor het leren van sociale vaardigheden en het ontwikkelen van vriendschappen. Dit helpt hen zich sociaal-emotioneel gezond te ontwikkelen en draagt bij aan hun welzijn in het algemeen. De gemeente speelt een belangrijke rol in het faciliteren van ontmoeting in de buitenruimte. Jongeren geven aan dat er onvoldoende locaties beschikbaar zijn waar zij langer kunnen verblijven. Het gevolg daarvan is dat ze gebruik maken van locaties waar andere inwoners overlast van hen ervaren. We zorgen daarom voor voldoende en aantrekkelijke locaties waar ze elkaar kunnen ontmoeten. In 2025 had 60% van de jongeren van 12-18 jaar binnen een straal van 500 meter van de woning een voorziening die hen helpt elkaar te ontmoeten. Waar leggen we de focus op in 2026? We houden de voorzieningen schoon, heel, veilig en aantrekkelijk. We zorgen voor voldoende voorzieningen voor jongeren die hen helpen elkaar te ontmoeten. Om blijvend aan te sluiten bij de wensen van de doelgroep betrekken we hen hier frequent bij. Gevarieerde, aantrekkelijke en toekomstbestendige stranden 4) In 2026 waardeert 60% van de gebruikers de stranden met een 'goed'. Hoe meten we dit? Dit meten we middels een enquête. Deze enquête is bereikbaar via QR-codes op de stranden.

Op warme dagen wordt via sociale media om respons gevraagd. In 2025 wordt de tevredenheidsmeting voor het eerst uitgevoerd. Op basis van de resultaten over 2025 zal het ambitieniveau zo nodig worden bijgesteld. Toelichting De stranden zijn voor onze inwoners en bezoekers van waarde voor ontspanning, beweging en ontmoeting. Ze dragen daarmee bij aan het verbeteren van de fysieke en mentale gezondheid. De mate waarin ze daaraan bijdragen, hangt onder andere af van hoe ze aansluiten bij de wensen van de bezoekers. Waar leggen we de focus op in 2026? We houden de stranden schoon, heel, veilig en aantrekkelijk.

Programmabegroting 2026

66

Pakket 5K Openbaar groen

Inhoud We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners leven in een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier en zich fysiek en mentaal gezond voelen. De focus ligt daarbij vooral op de inrichting en het beheer en onderhoud van het openbaar groen – bomen, beplantingen, gazons, bermen en watergangen. Ook het versterken van biodiversiteit en het stimuleren en faciliteren van inwonersparticipatie in de openbare ruimte (Samen Actief) maken onderdeel uit van dit pakket. Beleidsuitgangspunten In het Groenbeleidsplan 2017 is het beleid voor openbaar groen, dorpsbossen en bomen opgenomen. We streven naar divers, toegankelijk en duurzaam groen dat bijdraagt aan de gezondheid van onze inwoners, biodiversiteit en de identiteit van de kernen. Inwoners worden actief betrokken bij inrichting en beheer en er zijn richtlijnen opgenomen voor onderhoud, uitbreiding en participatie. Het Programma Biodiversiteit 2025-2030 zet in op herstel en versterking van biodiversiteit voor een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. Door mens en natuur met elkaar te verbinden, natuurinclusief te werken, ecologische structuren te versterken en groene ruimtes gevarieerd in te richten en te beheren, willen we lokale natuurwaarden beschermen en versterken. Hiermee werken we aan veerkrachtige ecosystemen die essentieel zijn voor een gezonde leefomgeving.

Programmabegroting 2026

67

Wat willen we bereiken? Toegankelijk en divers groen in de kernen 1) In 2026 is de 3-30-300 regel vertaald naar ambities op buurtniveau. Hoe meten we dit? Dit meten we middels een ruimtelijke analyse. In 2025 vindt de 0-meting plaats. Op basis hiervan wordt het ambitieniveau bepaald. Toelichting De ‘3-30-300-regel’ wordt internationaal in toenemende mate gebruikt om steden en dorpen groener, gezonder en leefbaarder te maken. De vuistregel bevordert gezondere stedelijke omgevingen door ervoor te zorgen dat elke inwoner minstens drie bomen vanuit zijn huis kan zien, in een buurt woont met 30% boomkroonbedekking en binnen 300 meter toegang heeft tot openbaar toegankelijke groene ruimte van minimaal 5000 m². De regel geeft ons inzicht in de kwaliteit van de groene buitenruimte in relatie tot de thema’s gezondheid en leefbaarheid en helpt ons buurten groener, gezonder en leefbaarder te maken. In onze gemeente scoorden we in 2025 als volgt:  Er waren vanuit 98% van de woningen drie bomen te zien.  De gemiddelde boomkroonbedekking bedroeg 14%.  98% van de inwoners had binnen 300 meter toegang tot openbaar toegankelijke groene ruimte van minimaal 5000 m². Voor het onderdeel boomkroonbedekking zal een vertaalslag naar een realistisch ambitieniveau op buurtniveau worden gemaakt. Waar leggen we de focus op in 2026? We vertalen de ‘3-30-300-regel’ naar de lokale praktijk.

Aan de hand van een 0-meting bepalen we per buurt een realistisch ambitieniveau. Inwoners zijn tevreden over het groen en de natuur 2) In 2026 waarderen inwoners groen en natuur in de omgeving met een 7,8. Hoe meten we dit? Waardering inwoners van groen en natuur in de omgeving (cijfer)

2024

2026

7,7

7,8

Dit meten we met behulp van een enquête. In 2024 is de eerste inwonerspeiling ‘ervaren brede welvaart Flevoland’ gehouden onder inwoners van de provincie. Toelichting De waardering van groen en natuur in de omgeving geeft inzicht in de tevredenheid van inwoners over de kwaliteit van groen en natuur. Er wordt rekening gehouden met de behoeften van inwoners, de toegankelijkheid en diversiteit van het groen en de betaalbaarheid en kwaliteit van het onderhoud. Waar leggen we de focus op in 2026? We leggen de focus op het schoon, heel en veilig houden van de groene openbare ruimte. We voeren de communicatie- en participatiestrategie uit en faciliteren inwonersinitiatieven die de betrokkenheid op groen in de directe leefomgeving bevorderen. Veerkrachtige ecosystemen en een hoge biodiversiteit 3) In 2030 wordt in 90% van onze projecten en processen natuurinclusief gewerkt. 4) In 2030 is 60% van de ecologische structuur op grondgebied van gemeente Dronten functioneel voor de soortgroepen kleine zoogdieren en broedvogels. 5) In 2030 wordt 35% van de groene openbare ruimte ingericht en beheerd vanuit de (neven)functie ‘biodiversiteit’.

Programmabegroting 2026

68

Hoe meten we dit? Ad. 3. De voortgang meten we jaarlijks met behulp van een projecten- en processenlijst. Ad. 4. We analyseren de opbouw en kwaliteit van de ecologische structuur voor indicatorsoorten van de soortgroepen kleine zoogdieren en broedvogels. Ad. 5. Dit meten we jaarlijks met behulp van een analyse van de groene openbare ruimte. Voor de programmalijn ‘Natuur dichterbij mensen brengen’ (programma Biodiversiteit 2025-2030) wordt een passende set indicatoren uitgewerkt en voorgelegd aan uw raad in het eerste kwartaal van 2026 (uitwerking motie ‘Monitoren en evalueren Programma Biodiversiteit’ van 3 juli 2025). Toelichting Voor veerkrachtige ecosystemen en een hoge biodiversiteit zijn de volgende vier factoren van belang: 1) natuur dichterbij mensen brengen, 2) natuurinclusief werken is de norm, 3) vitale ecologische structuur en 4) de groene ruimte is gevarieerd. In het programma Biodiversiteit 2025-2030 zijn deze factoren benoemd als programmalijnen. Waar leggen we de focus op in 2026? In 2026 voeren we het Programma Biodiversiteit 2025-2030 uit. We zetten in op natuureducatie op basisscholen, vergroening van tuinen en de oprichting van een netwerk van Groene Doeners. Natuurinclusief werken wordt verder geïntegreerd in processen en projecten, ondersteund met praktische instrumenten zoals een toolbox.

We versterken de ecologische structuur door knelpunten aan te pakken en het ecologisch beheerde areaal in het buitengebied uit te breiden. Daarnaast verbeteren we het leefgebied van indicatorsoorten en wilde bestuivers en versterken we de natuurwaarden langs de randmeren.

Pakket 5L Kunst en cultuur Inhoud Kunst en cultuur is de drager van een krachtige samenleving. Kunst en cultuur draagt bij aan het subjectief welzijn van inwoners; dat inwoners tevreden zijn met hun leven. Het vergroot daarnaast de kansengelijkheid van onze inwoners, zorgt voor een sterke sociale verbinding met elkaar en hun omgeving en versterkt de culturele en ruimtelijke kwaliteit van Dronten. We richten ons binnen dit pakket op drie pijlers: erfgoed, kunst in de openbare ruimte en landschapskunst, amateurkunst en cultuureducatie. Door middel van cultuureducatie op scholen en toegankelijk cultureel aanbod in buurten, wijken en de dorpskernen krijgen inwoners – jong en oud – de kans om zich creatief te ontwikkelen, elkaar te ontmoeten en zich verbonden te voelen met hun leefomgeving. Beleidsuitgangspunten Het kunst- en cultuurbeleid van Dronten is gericht op het toegankelijk en dichtbij brengen van cultuur voor alle inwoners. Cultuur draagt zo bij aan:  Inwoners zijn tevreden met hun leven – door zingeving, creativiteit en plezier.  Inwoners hebben gelijke kansen – via cultuureducatie in het onderwijs en brede toegankelijkheid.  Inwoners leven in een toegankelijke en veilige leefomgeving – door kunst in de openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting en herkenning.

 Inwoners zijn verbonden met elkaar en hun omgeving – door culturele activiteiten die de sociale cohesie versterken.

Programmabegroting 2026

69

We zetten in op een gemeente waar cultuur dichtbij is, waarin iedereen kan meedoen en zich gezien voelt. We investeren in drie pijlers: erfgoed, kunst in de openbare ruimte en cultuureducatie/amateurkunst. Daarbij zien we cultuur niet als luxe, maar als een essentiële bouwsteen voor brede welvaart waarbij creativiteit, identiteit en ontmoeting centraal staan. Cultuur draagt bij aan het welzijn van inwoners, sociale cohesie en gelijke kansen en is daarom stevig verankerd in het sociaal domein. We stimuleren samenwerking tussen onderwijs, culturele organisaties en welzijnspartijen en ondersteunen initiatieven in buurten, wijken en dorpskernen. De inzet van een onafhankelijke cultuurmakelaar en het uitbreiden van cultuuraanbod in de wijken en kernen maken onderdeel uit van onze aanpak. Dronten kiest voor cultuur als kracht om te verbinden, te ontwikkelen en mee te doen. Wat willen we bereiken? Cultuur dichtbij en voor iedereen 1) In 2028 is het aantal inwoners dat actief deelneemt aan culturele activiteiten in Dronten met 20% gestegen ten opzichte van 2024. Toelichting We zorgen voor een toegankelijk, laagdrempelig en zichtbaar cultureel aanbod, waarbij alle inwoners – ongeacht leeftijd, achtergrond of woonplek – kunnen meedoen, beleven en bijdragen.

Cultuur moet aanwezig en herkenbaar zijn in de wijken en dorpskernen, aansluiten bij de belevingswereld van inwoners en ruimte bieden voor ontmoeting, plezier en verbondenheid. Hiermee bevorderen we de zichtbaarheid van cultuur in het dagelijks leven van onze inwoners en bouwen we aan een gemeente waarin iedereen zich welkom voelt om deel te nemen aan culturele activiteiten. Waar leggen we de focus op in 2026? Er wordt een hogere storting gedaan in de ‘bestemmingsreserve aankoop kunst in de openbare ruimte’. Met deze extra middelen kunnen vaker kunstwerken in de openbare ruimte worden geplaatst. Dit zorgt voor een inspirerende en aantrekkelijke leefomgeving en bevordert het gemeenschapsgevoel. Het cultuuraanbod in buurten en dorpskernen wordt uitgebreid. We zetten in op het verbreden van het culturele aanbod in Swifterbant en Biddinghuizen, zodat ook daar meer inwoners cultuur kunnen ervaren en eraan kunnen deelnemen. Ook hiermee wordt de nabijheid en toegankelijkheid van cultuur vergroot. De cultuurmakelaar fungeert als verbinder tussen lokale culturele verenigingen en welzijnspartijen, helpt gezamenlijke projecten in buurten of zorgcentra tot stand te brengen en ondersteunt culturele verenigingen en clubs bij de organisatie van hun activiteiten. Om de continuïteit van het culturele aanbod te waarborgen, wordt het activiteitenbudget structureel verankerd.

Dit voorkomt dat waardevolle initiatieven wegvallen en biedt ruimte aan nieuwe ideeën van inwoners en organisaties. Zo blijft cultuur zichtbaar en bereikbaar in het dagelijks leven van alle inwoners, in alle delen van de gemeente. Tot slot wordt in 2026 een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor het realiseren van een expositieruimte in de gemeente. Hiermee verkennen we hoe we lokale kunstenaars en culturele initiatieven een podium kunnen bieden en de zichtbaarheid van beeldende kunst in Dronten kunnen vergroten.

Programmabegroting 2026

70

We willen investeren in creativiteit en ontwikkeling 2) In 2026 is de gemeentelijke bijdrage aan cursussen op het gebied van kunst en cultuur verhoogd van 50% naar maximaal 75%. Toelichting We zetten stevig in op cultuureducatie en talentontwikkeling, zodat kinderen en jongeren al op jonge leeftijd in aanraking komen met kunst en cultuur. Creatieve vaardigheden, expressie en brede persoonlijke ontwikkeling staan centraal, binnen én buiten het onderwijs. Waar leggen we de focus op in 2026? In 2026 wordt de gemeentelijke bijdrage aan cursussen op het gebied van kunst en cultuur verhoogd van 50% naar maximaal 75%. Deze stap wordt gezet in nauwe afstemming met De Meerpaal, zodat het aanbod goed blijft aansluiten bij de behoefte van inwoners. Door deze investering verlagen we financiële drempels en vergroten we de toegankelijkheid van cultuureducatie voor kinderen en jongeren. Met een verwacht hoger bereik draagt dit bij aan hun creatieve ontwikkeling en aan de versterking van een levendig cultureel klimaat in de gemeente. Cultuur als motor voor maatschappelijke kracht 3) In 2026 is er minimaal één cultuurmakelaar binnen de gemeente Dronten actief. Toelichting We benutten kunst en cultuur bewust als middel om maatschappelijke doelen te versterken zoals sociale cohesie, kansengelijkheid, welzijn en leefbaarheid.

We zetten in op de ontwikkeling van een sterke culturele infrastructuur, waarin culturele en maatschappelijke organisaties samenwerken. De cultuurmakelaar speelt hierin een verbindende rol. We stimuleren duurzame culturele projecten die Dronten verbinden en verrijken, en cultuur inzetten als middel voor maatschappelijke versterking en identiteit. Zo bouwen we aan een inclusieve en veerkrachtige samenleving, gedragen door culturele dynamiek. Waar leggen we de focus op in 2026? In 2026 wordt een onafhankelijke cultuurmakelaar aangesteld die een verbindende rol vervult tussen lokale culturele verenigingen, welzijnspartijen en andere maatschappelijke organisaties. De cultuurmakelaar stimuleert samenwerking en ondersteunt bij het opzetten en uitvoeren van culturele projecten in wijken en zorgcentra. Na een jaar zal de inzet van de cultuurmakelaar worden geëvalueerd om inzicht te krijgen in de opbrengsten en het functioneren, en om waar nodig bij te sturen. Daarnaast wordt het activiteitenbudget structureel verankerd in het beleid. Hiermee waarborgen we continuïteit in het culturele aanbod en bieden we ruimte voor duurzame initiatieven met maatschappelijke impact.

De structurele inzet van dit budget voorkomt afhankelijkheid van incidentele middelen en stelt culturele en maatschappelijke partners in staat om langdurig en effectief bij te dragen aan een inclusieve, veerkrachtige samenleving.

Programmabegroting 2026

71

Pakket 5M2 Participatie - Bibliotheken Inhoud FlevoMeer Bibliotheek heeft een belangrijke rol in het sociaal domein. De bibliotheek biedt betrouwbare toegang tot informatie, leesbevordering, bestrijding van laaggeletterdheid, mediawijsheid, participatie en leesplezier. FlevoMeer werkt aan een geïnspireerd, geïnformeerd, betrokken en vaardig Dronten. Wat willen we bereiken? Bibliotheken 1) In 2026 is in alle drie de kernen een bibliotheek in gebruik. Waar leggen we de focus op in 2026? Voor de inwoners van Dronten organiseert FlevoMeer activiteiten die aansluiten bij de maatschappelijke opgaven van de gemeente: 1. Kennis en informatie ter beschikking stellen 2. Ontwikkeling en educatie bieden 3. Lezen bevorderen en het laten kennismaken met literatuur 4. Ontmoeting en debat organiseren 5. Kennis laten maken met kunst en cultuur 6. Een plek voor inspiratie en ontwikkeling, zowel fysiek als digitaal Deze activiteiten dragen bij aan het persoonlijk welzijn van de inwoners, een leven lang ontwikkelen, een geletterde samenleving, participatie in de informatiesamenleving en gelijke kansen.

Pakket 5O Gezonde leefstijl Inhoud We streven ernaar dat inwoners zich gezond voelen, regie voeren over het eigen leven en leven in een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. Bewegen draagt bij aan een gezonde leefstijl en een positieve gezondheid. De focus ligt op het aanbod van sport- en beweegmogelijkheden in Dronten (sportaccommodaties, sportverenigingen, fysieke leefomgeving en ongeorganiseerd beweegaanbod). De gemeente Dronten streeft naar een gezonde sport-, beweeg- en leefomgeving, met aandacht voor de diverse leefstijlinterventies. Vanuit dit pakket wordt hieraan bijgedragen door sport fysiek mogelijk te maken (accommodaties) en deelname te stimuleren. Binnen de begroting richten we ons in andere pakketten op verschillende factoren die van invloed zijn op deze maatschappelijke effecten. Zo is pakket 7O gericht op het voorkomen van roken, vapen en alcoholgebruik. Vanuit de fysieke leefomgeving is in pakket 5J de focus gericht op de kwaliteit en nabijheid van speel- en sportvoorzieningen. Beleidsuitgangspunten Beweeggedrag speelt een cruciale rol in het realiseren van een gezonde leefstijl. Sport en bewegen werkt motiverend door het plezier, de competitie en de sociale contacten die het biedt. Ook verkleint het de kans op chronische aandoeningen en vermindert letselrisico’s bij vallen.

Daarnaast draagt sport en bewegen bij aan sociale inclusie en onderlinge verbondenheid. Daarom zet Dronten diverse projecten in om inwoners kennis te laten maken met beweegactiviteiten, ondersteunt lokale beweegaanbieders en stimuleert meer beweging in de openbare ruimte. Dit alles vanuit de gedachte van het strategisch beleidskader ‘Mensen maken de samenleving’ en het versterken van de sociale basis.

Programmabegroting 2026

72

Dit doen we door te investeren in voldoende en geschikte sport- en beweegaccommodaties (om het aantal actieve inwoners te vergroten), menskracht (inzet buurtsportcoaches) en activiteiten (die bijdragen aan leefstijlverandering). Wat willen we bereiken? Inwoners bewegen voldoende 1) In 2028 voldoet minimaal 47% van de Drontenaren aan de beweegrichtlijn (nu 46% t.o.v. landelijk 49%). 2) In 2026 is minimaal 25% van de inwoners lid van een sportvereniging. Hoe meten we dit? 2020

2022

2024

2028

Aantal inwoners (van 18+) dat voldoet aan de beweegrichtlijnen

50%

44%

46%

47%

2022

2023

2024

2026

Aantal inwoners dat lid is van minimaal één sportvereniging

25,9%

25,3%

25,1%

25%

Toelichting De gemeente speelt een cruciale rol in het faciliteren en coördineren van beweegactiviteiten, wat essentieel is voor het vergroten van het aantal Drontenaren dat de beweegrichtlijnen haalt en de algehele gezondheid van de gemeenschap wordt bevorderd. Om dit te bereiken heeft de gemeente een belangrijke rol in het faciliteren van sport. Daarvoor zijn voldoende en kwalitatief goede sportaccommodaties nodig. De huidige situatie is dat een groot deel van de sportaccommodaties zijn verouderd. Onderstaande vervangingsopgaven maken onderdeel uit van het Integraal HuisvestingsPlan onderwijs (2023 - 2047) en het Strategisch Vastgoedplan. Tegelijkertijd richt de gemeente zich er ook op om gericht sport te stimuleren voor specifieke doelgroepen. Waar leggen we de focus op? We leggen in 2026 de focus op een sterk sportaccommodatiebeleid vanuit het oogpunt van gezondheidsbevordering en wettelijke verantwoordelijkheid. Daarnaast ligt de focus op het stimuleren van sport en bewegen. Sportaccommodaties In 2026 richten we ons op de vervangingsopgave van sportaccommodaties. Dit is onderdeel van het Integraal HuisvestingsPlan onderwijs (2023-2047) en het Strategisch Vastgoedplan (SVP). Het gaat om het Kindcentrum Dronten, Sporthal ’t Dok en Kindcentrum Swifterbant en de zwembaden in Swifterbant en Biddinghuizen.

Voor zowel de realisatie van het Kindcentrum Dronten als Swifterbant geldt dat er een vervangingsopgave is voor twee gymlokalen. In beide gevallen worden de gymlokalen bij de verdere uitwerking van de kindcentra meegenomen in de totale investeringsopgaven van deze gebouwen. Dit is verder toegelicht in pakket 4P Opgroeien en opvoeden. Voor de vervanging van Sporthal 't Dok is in maart 2025 voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om te komen tot een voorlopig ontwerp en kostenraming, om in een later stadium terug te komen bij de gemeenteraad voor het uitvoeringskrediet voor de realisatie van de nieuwe Sporthal 't Dok.

Programmabegroting 2026

73

Voor de renovatie van zwembad Swifterbant is in december 2024 uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld. De werkelijke renovatie start in september 2025, waarbij er in april 2026 wordt opgeleverd. Voor het zwembad in Biddinghuizen is in februari 2025 besloten te komen tot een voorlopig ontwerp en kostenraming om uiterlijk Q4-2025 terug te komen bij de gemeenteraad voor het uitvoeringskrediet voor de realisatie van de renovatie. Stimuleren sport en bewegen Buurtsportcoaches Deze activiteit continueren we gezien de grootte van de inzet en de impact. Een buurtsportcoach legt de verbinding tussen wijk, school en sportaanbieder om zoveel mogelijk laagdrempelige beweegactiviteiten te organiseren. Hierbij zijn zij zelf organisator, verbinder of de aanjager om later te verzelfstandigen (om zo te werken aan de sociale basis). Centrum voor Verenigingsondersteuning (CVO) Sterke verenigingen liggen aan de basis van het doel om meer volwassenen en kinderen lid te laten zijn van verenigingen. Het CVO gaat een proactieve rol spelen als het gaat om het ondersteunen van verenigingen en helpt te voorkomen dat veel verenigingen ‘het wiel opnieuw uit moeten vinden’, met als beoogd effect dat Drontenaren lid blijven van een sportvereniging.

Onderzoek naar sport en beweeggedrag inwoners gemeente Dronten Voor de ontwikkeling en uitvoer van het beleid op het gebied van sport en bewegen baseren we ons vaak op landelijke trends en ontwikkelingen. Lokaal datagedreven onderzoek biedt inzicht in kansen en knelpunten, met als resultaat dat we interventies doelgericht kunnen inzetten of bijstellen. Match - beweegabonnement Niet-bewegende kinderen zijn een belangrijke doelgroep voor de gemeente, omdat genoeg bewegen op jonge leeftijd een belangrijke voorspeller is voor een gezonde leefstijl op latere leeftijd. Een belangrijke oorzaak waarom kinderen onvoldoende bewegen is dat zij onvoldoende weten wat de mogelijkheden zijn om te kunnen sporten in de gemeente Dronten. Het project Match is erop gericht om niet-bewegende kinderen en jongeren uit te nodigen om kennis te maken met het brede scala aan beweegaanbieders. Dit draagt eraan bij dat meer inwoners de beweegrichtlijn halen en aan een stabilisering in het aantal Drontenaren met een sportlidmaatschap.

Programmabegroting 2026

74

Verbonden partijen programma 5 Verbonden partij

Type

Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.

Vennootschappen/Coöperaties

Wat gaat programma 5 kosten? Bedragen x €1.000 Lasten en Baten

Realisatie 2024

Begroting na wijziging 2025

Primaire begroting 2026

Primaire begroting 2027

Primaire begroting 2028

Primaire begroting 2029

Lasten 5J (Openlucht)recreatie

-1.181

-928

-828

-839

-839

-838

5K Openbaar groen

-4.512

-4.866

-5.186

-5.229

-5.181

-5.169 -1.269

5L Kunst en cultuur

-392

-750

-1.320

-1.270

-1.269

5M1 Participatie - De Meerpaal

-5.922

0

0

0

0

0

5M2 Participatie- Bibliotheek

-2.130

-2.167

-2.167

-2.167

-2.167

-2.167

5M5 Multifunctionele gebouwen

-1.129

-12

0

0

0

0

5O Gezonde leefstijl

-4.143

-4.080

-4.205

-4.092

-4.662

-4.891

-19.410

-12.803

-13.706

-13.597

-14.118

-14.334

5J (Openlucht)recreatie

157

25

75

75

75

75

5K Openbaar groen

160

67

61

61

61

21

Totaal Lasten Baten

5M2 Participatie- Bibliotheek 5O Gezonde leefstijl Totaal Baten Saldo Lasten en Baten programma 5

84

84

84

84

84

84

1.541

1.511

1.415

1.203

1.203

1.203

1.943

1.687

1.635

1.423

1.423

1.383

-17.467

-11.116

-12.071

-12.174

-12.694

-12.951

4.235

1.355

10

10

10

10

1.859

1.981

463

463

463

463

Stortingen 5Z Niet in pakketjes opgenomen Onttrekkingen 5Z Niet in pakketjes opgenomen Saldo Reserves programma 5 Resultaat programma 5

Programmabegroting 2026

-2.376

626

453

453

453

453

-19.844

-10.490

-11.619

-11.721

-12.242

-12.499

75

Programma 6 Sociaal domein

Programmabegroting 2026

76

Programma inleiding Het maatschappelijke effect wat we nastreven is dat inwoners bestaanszekerheid ervaren. Dit programma richt zich op het waarborgen van bestaanszekerheid. In combinatie met de groeiopgave waar de gemeente voor staat, is het daarom van belang om in te spelen op maatschappelijke veranderingen. Sociale cohesie staat hierin centraal. De focus ligt daarom op het versterken van een inclusieve en veerkrachtige gemeenschap, waarbij continu wordt ingespeeld op de veranderende behoeften van de inwoners, bijvoorbeeld als gevolg van een bevolkingssamenstelling die altijd in ontwikkeling is. In september 2024 heeft de gemeenteraad het Strategisch Beleidskader Sociaal Domein 'Mensen maken de samenleving' vastgesteld. In dit kader staat het versterken van eigen kracht centraal. We kiezen er bewust voor om meer in te zetten op de bestaande voorzieningen in de samenleving dicht bij de inwoner. Dit betekent dat we netwerken, lokale initiatieven en ondersteunende organisaties activeren en beter aansturen. Zo zorgen we ervoor dat mensen zelf problemen kunnen opmerken en oplossen. Doordat de samenleving meer zelf doet, hoeft de gemeente minder maatwerk te leveren. Op deze manier maken we een duidelijke beweging naar voren. De gemeente zal zich steeds meer op het stimuleren van eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid richten.

Hierdoor verschuift de rol van de gemeente van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Deze beweging vraagt ook om een sterke lokale infrastructuur. Daarom investeren we in de verdere ontwikkeling van lokale teams en samenwerkingspartners die ondersteuning bieden dicht bij de leefwereld van inwoners. We zetten in op maatschappelijke participatie als volwaardige bijdrage aan de samenleving, naast of in plaats van betaald werk. Door ondersteuning beter op elkaar aan te laten sluiten en toegankelijker te maken, sluiten we aan bij wat mensen nodig hebben om mee te doen op een manier die bij hen past. Zo versterken we niet alleen de eigen kracht van inwoners, maar ook de sociale samenhang en economische veerkracht van onze gemeenschap. Onze huidige samenleving kent op dit moment nog veel drempels - zoals fysieke, communicatieve, informatieve, financiële en sociale belemmeringen - die Dronten ervan weerhoudt om echt een samenleving voor iedereen te zijn. Deze drempels hebben een wisselwerking op elkaar waarbij het van belang is dat het verlagen van de ene drempel, de ander niet verhoogt. Om dit proces te stroomlijnen, wordt er in 2026 een Lokale Inclusie Agenda (LIA) opgesteld. In deze organisatiebrede beleidsagenda wordt de huidige situatie in beeld gebracht én worden vervolgstappen geformuleerd die actief bijdragen aan het vergroten van inclusie/toegankelijkheid.