Bijlage - 1 Programmabegroting 2026.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
Meerjarenraming 2027-2029
1
Gemeente Dronten, Definitieve besluitvorming College: Raad:
Programmabegroting 2026
9 september 2025 6 november 2025
2
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ................................................................................................... 5 Algemeen ............................................................................................................. 6 Onze aanpak ..................................................................................................... 6 Hoofdlijnen van de begroting ............................................................................... 8 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ................................................................ 17 Pakket 0A Bestuur ............................................................................................ 17 Pakket 0B Burgerzaken ..................................................................................... 19 Pakket 0C Overhead ......................................................................................... 22 Pakket 0D Gemeentelijke belastingen ................................................................. 29 Pakket 0H Economische ontwikkeling .................................................................. 30 Pakket 0T Wonen en bouwen ............................................................................. 30 Pakket 0Z Algemene uitkering, treasury en overige baten en lasten .......................
30 Verbonden partijen programma 0 ....................................................................... 32 Wat gaat programma 0 kosten? ......................................................................... 33 Overhead ........................................................................................................ 34 Overzicht mutaties reserves .............................................................................. 35 Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen ............................................................... 36 Programma 1 Veiligheid ....................................................................................... 37 Pakket 1E Rampenbestrijding en crisisorganisatie................................................. 38 Pakket 1F Integraal veiligheidsbeleid en openbare orde......................................... 39 Verbonden partijen programma 1 ...................................................................... 44 Wat gaat programma 1 kosten? ......................................................................... 44 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ......................................................... 45 Pakket 2G Verkeer en vervoer ........................................................................... 46 Wat gaat programma 2 kosten? .........................................................................
49 Programma 3 Economie ....................................................................................... 50 Pakket 3H Economische ontwikkelingen .............................................................. 51 Pakket 3I Vrijetijdseconomie en gebiedspromotie ................................................. 53 Verbonden partijen programma 3 ....................................................................... 54 Wat gaat programma 3 kosten? ......................................................................... 54 Programma 4 Onderwijs ....................................................................................... 55 Pakket 4P Opgroeien en Opvoeden ..................................................................... 56 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie................................................................ 63 Pakket 5J (Openlucht)recreatie .......................................................................... 64 Pakket 5K Openbaar groen ................................................................................ 67 Pakket 5L Kunst en cultuur ................................................................................ 69 Pakket 5M2 Participatie - Bibliotheken ................................................................ 72 Pakket 5O Gezonde leefstijl ...............................................................................
72 Verbonden partijen programma 5 ....................................................................... 75 Wat gaat programma 5 kosten? ......................................................................... 75 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................... 76 Pakket 6L Leefbaarheid en veiligheid .................................................................. 77 Pakket 6M3 Arbeidsparticipatie en minima ondersteunende regelingen ................... 78 Pakket 6M4 Inburgering, (arbeids)participatie en integratie van statushouders ........ 82 Pakket 6M5 Multifunctionele gebouwen ............................................................... 83 Pakket 6N Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden ............................................. 86 Pakket 6O Gezonde leefstijl ............................................................................... 92 Pakket 6P Opgroeien en Opvoeden ..................................................................... 92 Verbonden partijen programma 6 ....................................................................... 95 Wat gaat programma 6 kosten? ......................................................................... 95 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ...............................................................
96 Pakket 7O Gezonde leefstijl ............................................................................... 96 Pakket 7Q Gemeentelijke basisvoorzieningen....................................................... 99 Pakket 7R (Milieu)omgevingsveiligheid.............................................................. 102
Programmabegroting 2026
3
Verbonden partijen programma 7 ..................................................................... 106 Wat gaat programma 7 kosten? ....................................................................... 106 Programma 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing .................. 107 Pakket 8S Fysieke leefomgeving/ Omgevingswet................................................ 107 Pakket 8T Wonen en bouwen ........................................................................... 109 Wat gaat programma 8 kosten? ....................................................................... 112 Verplichte indicatoren ........................................................................................ 113 Paragrafen ....................................................................................................... 119 Paragraaf lokale heffingen ............................................................................... 119 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................... 125 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ............................................................. 135 Paragraaf financiering ..................................................................................... 140 Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................
143 Paragraaf verbonden partijen .......................................................................... 145 Paragraaf grondbeleid..................................................................................... 157 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ................................................................. 163 Paragraaf subsidies ........................................................................................ 164 Paragraaf informatisering ................................................................................ 165 Paragraaf raadsbudgetten ............................................................................... 170 Overzicht van baten en lasten en de toelichting ................................................. 173 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................. 174 Overzicht van structurele reserves ................................................................... 177 Overzicht per taakveld .................................................................................... 178 Financiële positie en de toelichting ................................................................... 181 Geprognosticeerde balans ............................................................................
181 EMU-saldo ..................................................................................................... 182 Financiële positie/structureel evenwicht ............................................................ 183 Investeringsagenda ........................................................................................ 184 Bijlagen ........................................................................................................... 188 Reserves en voorzieningen 2025-2029.............................................................. 188 Afkortingenlijst .............................................................................................. 192
Programmabegroting 2026
4
Aanbiedingsbrief Geachte leden van de raad, Met genoegen bieden wij u hierbij de Programmabegroting 2026 aan. Deze begroting vormt een belangrijk ijkpunt in onze gezamenlijke inzet voor een toekomstbestendig Dronten. In de afgelopen jaren heeft dit college, samen met uw raad, gewerkt aan het gereed maken van onze gemeente voor de toekomst op het gebied van onder meer woningbouw en sociaal domein. De inzichten uit deze periode, in combinatie met de Perspectiefnota 2026, vormen het fundament onder deze begroting. De begroting 2026 bouwt voort op een solide financiële basis. Met een sluitende begroting wordt ruimte gecreëerd om middelen doelgericht in te zetten voor resultaten die bijdragen aan het Dronten van vandaag én morgen. Effectgericht sturen blijft hierbij het uitgangspunt, zodat tijdig kan worden ingespeeld op wat nodig is. De veerkrachtige financiële positie van de afgelopen jaren vormt hiervoor een stevige basis. Tegelijkertijd moeten wij ons bewust blijven hoe externe ontwikkelingen effect hebben op de gemeente en haar inwoners zodat tijdig kan worden bijgestuurd om op de koers te behouden. Dit college is ervan overtuigd dat met deze begroting er blijvend invulling wordt gegeven aan een toekomstbestendige groei van Dronten, waarin ruimtelijke ontwikkeling, maatschappelijke voorzieningen en sociaal weefsel elkaar versterken.
Zo bouwen we samen aan een Dronten dat groeit mét en vóór de samenleving. Wij rekenen op uw betrokkenheid en kritische blik bij de behandeling van deze begroting, en zien uit naar een constructieve dialoog over de toekomst van onze gemeente.
Het college van burgemeester en wethouders Gemeente Dronten 9 september 2025
Programmabegroting 2026
5
Algemeen Onze aanpak Een basis van beleid en regelgeving De gemeenteraad stelt elk jaar de begroting vast. Daarin staat een uitwerking van de beleidsuitgangspunten en de middelen die nodig zijn voor de uitvoering hiervan. Na afloop van het begrotingsjaar wordt er in de jaarstukken door het college verantwoording afgelegd over het jaar. Deze Programmabegroting 2026 is opgesteld in overeenstemming met de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de eisen zoals de Financiële verordening van de gemeente Dronten deze stelt. De begroting bestaat uit de volgende delen: 1. Aanbiedingsbrief 2. Algemeen, bestaande uit: Onze aanpak Hoofdlijnen van de begroting 3. Beleidsbegroting, bestaande uit: Programmaplan inclusief verplichte beleidsindicatoren (peildatum 26-082025) Paragrafen 4. Financiële begroting, bestaande uit: Overzicht van baten en lasten inclusief toelichting Financiële positie inclusief toelichting Programmaplan In de Programmabegroting wordt gewerkt met een programmaplan. In het programmaplan wordt een samenvatting van het vastgestelde beleid gegeven. Hierin wordt benoemd wat met het beleid moet worden bereikt. In het kader van Effect Gericht Sturen wordt hier benoemd welke maatschappelijk effecten worden nagestreefd. Soms draagt iets aan zoveel effecten bij, dat de meest relevante zijn benoemd.
De pakketten zijn voorzien van SMART beleidsdoelstellingen en een toelichting waarin wordt uitgelegd wat er wordt gedaan en waarom dit belangrijk is. Per programma of pakker is er een overzicht in beeld toegevoegd om het inzicht in de relaties tussen de maatschappelijke effecten, factoren van invloed, de SMART doelstellingen en activiteiten te verhogen. Hierbij zijn de bovenste twee lagen -maatschappelijke effecten en factoren van invloedhet theoretisch kader. De maatschappelijke effecten geven richting aan het beleid en vormen het ‘waarom’ achter alles wat de gemeente doet. De factoren van invloed schetsen de context waarbinnen deze effecten gerealiseerd moeten worden. De onderste twee lagen –(SMART)doelen en activiteiten/focuspunten- zijn gericht op het nieuwe begrotingsjaar en spitsen zich toe op de specifieke uitvoering van dat jaar. Ook worden de wettelijke taken hierin onderscheiden van het eigen gemeentelijk beleid. De wettelijke taken worden weergegeven in de paarse blokken (ook gekenmerkt met het cijfer ‘0’). Deze gelaagde opbouw maakt het mogelijk om strategische ambities te verbinden aan concrete acties. Door deze structuur ontstaat inzicht in hoe beleidskeuzes bijdragen aan maatschappelijke effecten én wordt zichtbaar waar de accenten van het eigen beleid liggen.
Zo fungeert het model niet alleen als toelichting bij de begroting, maar ook als gespreksinstrument voor evaluatie, bijsturing en transparante verantwoording.
Programmabegroting 2026
6
Er wordt gewerkt met de programma- en pakkettenindeling. Enkele pakketten zijn onderverdeeld over twee programma’s. Een inhoudelijke toelichting is dan weergegeven in het programma waar het overgrote deel van de taken uit het pakket is ondergebracht. In het andere programma is een verwijzing opgenomen. In het programmaplan worden bijzonderheden nader toegelicht. Er wordt nadrukkelijk gekozen om alleen die zaken te vermelden die van belang zijn om de veranderingen van het beleid te kunnen volgen. Over de bestaande beleidslijnen wordt beperkt geschreven. Ook worden de beleidsindicatoren getoond. De beleidsindicatoren zijn op diverse onderdelen aangevuld met streefwaarden. Het programmaplan toont met welke financiële middelen gerekend is om het beleid uit te voeren. Hierbij is aandacht voor zowel de lasten als baten. In de lasten is rekening gehouden met de impact van de investeringen. Een compleet beeld van de investeringen is opgenomen in de investeringsagenda. De investeringsagenda toont alle investeringen voor de periode van 2025 tot en met 2029. Wij tonen hier voor de volledigheid ook de investeringen van 2025, omdat de impact van deze investeringen in 2026 zijn opgenomen. Paragrafen In de paragrafen zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten en de lokale heffingen.
Doel van de paragrafen is dat onderwerpen met een groot financieel of maatschappelijk belang, die versnipperd in de begroting staan, te bundelen in een overzicht die meer inzicht geeft. De extra informatie kan daarnaast gebruikt worden voor de beoordeling van de financiële positie op de korte en langere termijn. Door vaststelling van de paragrafen worden de beleidsuitgangspunten, die ten grondslag liggen aan de beheersmatige activiteiten, door u vastgesteld. Getal notatie In alle tabellen is de onderstaande notatie gehanteerd: Een positief saldo (overschot) is een plus; Een negatief saldo (tekort) is een min; Voordelen door lagere uitgaven of hogere inkomsten worden positief genoteerd; Nadelen door hogere uitgaven of lagere inkomsten worden negatief genoteerd. Alle bedragen worden in duizendtallen weergegeven, tenzij anders is aangegeven. Door deze weergave kan het voorkomen dat totalen een (minimale) afwijking laten zien.
Programmabegroting 2026
7
Hoofdlijnen van de begroting Inleiding Het welbevinden van onze inwoners - nu en in de toekomst - staat centraal voor de gemeente Dronten. Daarvoor hanteren wij brede welvaart als leidend principe. Dit betekent dat financiële keuzes gericht zijn op het creëren van positieve maatschappelijke effecten. Op deze manier wordt Effect Gericht Sturen (EGS) in de praktijk gebracht.
In deze begroting is duidelijk zichtbaar gemaakt welke maatschappelijke effecten voor ons centraal staan en welke factoren daarop van invloed zijn. De tien maatschappelijke effecten zijn gebaseerd op de thema’s van brede welvaart, huidige beleidskaders en de Toekomstvisie Dronten 2050. Ze zijn elk geformuleerd met onze inwoners als vertrekpunt. De beleidsdoelen die hieruit voortkomen zijn SMART geformuleerd: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden. Dit maakt de gemeentelijke ambitie concreter en bespreekbaar. Zo ontstaat ruimte voor het gesprek over wat echt belangrijk is. Welke maatschappelijke problemen zijn het meest urgent? Welke effecten willen we bereiken, en voor wie? De doelstellingen variëren in abstractieniveau: sommigen zijn meer gericht op uitvoering, anderen meer op effecten. Beide niveaus zijn waardevol, omdat ze het gesprek faciliteren over waarom dit doel centraal staat. Hierbij is leidend dat het doel direct of indirect bijdraagt aan één of meerdere maatschappelijke effecten.
Programmabegroting 2026
8
Door op deze manier het gesprek te blijven voeren, groeien we verder in verbinding. Omdat we in Dronten samen bouwen aan een samenleving. In de Perspectiefnota 2026 zijn vijf deelperspectieven gedeeld die het samen verder groeien en verbinden benadrukten. Deze deelperspectieven zijn: 1. Gestage groei, met vertrouwen in de toekomst 2. Een brug over het ravijn 3. Dronten groeit met en voor de samenleving 4. Dronten groeit niet alleen voor zichzelf 5. Bestuur en organisatie groeien mee De hoofdlijnen van deze begroting worden ook volgens deze deelperspectieven behandeld, alvorens bij de financiële hoofdlijnen wordt stilgestaan. 1. Gestage groei, met vertrouwen in de toekomst Dronten heeft een sterke traditie van groei vanuit eigen kracht. Hoewel de vooruitzichten positief zijn, zijn we ons bewust van de uitdagingen die gepaard gaan met de ambitieuze groeiopgave. De groei van Dronten is zowel in ruimtelijke als sociale zin een opgave. Het vraagt een integrale benadering en voldoende financiële slagkracht om alle ambities te kunnen verwezenlijken, waarbij externe factoren ook een grote rol zullen spelen. In 2026 zetten we concrete stappen om toekomstbestendig te groeien, waarbij het besef is dat enige wendbaarheid daarbij gewenst zal zijn. Vanuit de bouwopgave werken we aan een gedoseerde en passende uitbreiding van de woningvoorraad naar ruim 21.000 woningen in 2029.
Conform afspraak met het ministerie worden 300 modulaire woningen uiterlijk eind 2027 opgeleverd, waar mogelijk eerder. We geven daarmee uitvoering aan de woonagenda en voeren de regie op het gehele portfolio van woningbouwprojecten. Dit resulteert in de realisatie van een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de woonwaarden van gemeente Dronten. Deze groei vraagt ook om investeringen in maatschappelijke voorzieningen. Zo wordt gewerkt aan de realisatie van nieuwe kindcentra in Dronten en Swifterbant, uitbreiding van het scholencomplex in Dronten-West en de nieuwbouw van het Copernicus College, de Praktijkschool en het Ichthus College. Daarnaast zetten we in op een duurzame en gezonde leefomgeving. Het Warmteprogramma, Circulair beleidskader en de herijking van de Transitievisie Nieuwe Warmte dragen eraan bij om zowel het aardgasverbruik als CO 2-uitstoot te reduceren. Een groeiende gemeente vraagt bovendien om aandacht te houden voor een toegankelijke en veilige leefomgeving. Daarom wordt onder andere geïnvesteerd in uitbreiding van fietsenstallingen bij het station en wordt bij De Boeg de verkeerssituatie voor fietsers verbeterd. Voor een duurzame lokale economie richten we ons op het versterken van het vestigingsklimaat, het MKB en benutten we lokale kracht.
We richten ons op een toename van bedrijfsvestigingen en banen, en investeren in de ontwikkeling van werklocaties in alle drie de kernen. Ook wordt gewerkt aan het verbeteren van de winkelstructuur en het toeristisch en agrarisch profiel van Dronten, zodat economische groei hand in hand gaat met leefbaarheid.
Programmabegroting 2026
9
2. Een brug over het ravijn Met de Meicirculaire 2025 heeft het Rijk de financiële impact van de ravijnjaren voor de komende twee jaar verzacht en hiermee verschoven naar 2028-2029. Dit is ook zichtbaar in onze begroting van 2026, waarbij voor deze jaren nog een financiële uitdaging staat. Dit heeft de aanpak bij deze begroting niet veranderd. We zetten in op de robuuste, koersvaste aanpak, waarbij realisme, flexibiliteit en effectiviteit centraal staan. We kijken daarom met vertrouwen naar de toekomst en investeren juist in het verder professionaliseren en toekomstbestendig maken van de gemeentelijke organisatie. De ontwikkelingen in de Rijksfinancieringen hebben zeker onze aandacht, maar leiden ons niet af van onze koers. De gemeente is financieel gezond en investeert in het welbevinden van onze inwoners. Om de ingezette koers vast te houden en de financiële gezondheid ook op langere termijn te waarborgen, heeft het college aan de organisatie opdracht gegeven een voorstel uit te werken dat inzichtelijk maakt waar extra structurele beheersbaarheid, uitvoerbaarheid en bestuurlijke sturing binnen de organisatie nodig is om te komen tot een sluitende begroting. De uitwerking van deze opdracht richt zich nadrukkelijk op het verschaffen van inzicht, handelingsopties en sturingsinformatie.
Daarbij ligt de focus enerzijds op het realiseren van een sluitende begroting, anderzijds op het identificeren en creëren van mogelijkheden voor structurele ruimte binnen de begroting. Onze blik vooruit is gericht op de gemeente van 60.000 inwoners die we willen worden, tegelijkertijd dragen we nu de verantwoordelijkheid voor het beheren van een samenleving van ruim 45.000 inwoners. De voortgang die wordt gemaakt met de vernieuwingen van onder andere schoolgebouwen, bijhorende sportaccommodaties, verouderde infrastructuur en andere maatschappelijke voorzieningen, sluiten we aan bij de veranderende behoeftes van onze inwoners. In 2026 zullen meerdere grotere investeringsopgaven worden geconcretiseerd en ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Op termijn wordt vreemd vermogen aangetrokken om de investeringen mogelijk te blijven maken. Ook na het aantrekken van dit vreemd vermogen blijft onze financiële positie gezond. Om de financiële gezondheid verder te waarborgen, wordt ingezet op het versterken van de controlfunctie. De doorontwikkeling van de rechtmatigheid, doelmatigheid en interne beheersing zal het sturen op risicobeheersing verder verbeteren. Hiermee wordt het voeren van een langdurig begrotingsdiscipline ondersteund, wat Dronten richting 2050 helpt om de ambitieuze doelstelling van 60.000 inwoners succesvol te realiseren. 3.
Dronten groeit met en voor de samenleving Groei is pas waardevol als iedereen mee kan doen. In dit perspectief staat het sociale fundament centraal. In lijn met het door de raad vastgestelde sociaal beleidskader ‘Mensen maken de samenleving’ wordt nadrukkelijk de beweging naar de samenleving gemaakt en ingezet op het realiseren van bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid. Participatie vormt hierin een sleutelbegrip: het gaat niet alleen om samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, maar ook om een gemeentelijke organisatie die wendbaar is, faciliteert, en handelt vanuit het perspectief van onze inwoners. Want zonder een sterke sociale basis is kwantitatieve groei niet houdbaar. De Sociaal Perspectiefstudie die in 2026 gereed moet zijn, biedt inzicht in de unieke gemeenschappen van Dronten en wat dit betekent voor het bouwen aan een samenleving. Deze kennis helpt om sociaal beleid en fysieke planvorming met elkaar te verbinden, met oog voor de sociale kwaliteit en toekomstige ontwikkeling van onze samenleving. Tegelijkertijd vormt de Omgevingsvisie die volop in ontwikkeling is in 2026 het strategisch kompas dat de verbinding tussen sociaal en fysiek borgt.
Programmabegroting 2026
10
Vanuit het sociaal domein zetten we in op het versterken van de bestaanszekerheid via ondersteuning van minima, arbeidsparticipatie, inburgering en jeugdhulp. We verbeteren de functie van multifunctionele gebouwen als ontmoetingsplekken en versterken de sociale basis via gebiedsgericht werken. In 2026 wordt onder andere gewerkt aan de verdere professionalisering van de samenwerking met De Meerpaal en het versterken van de toegang tot onze maatschappelijke voorzieningen. Investeren in gelijke kansen voor kinderen is essentieel voor een samenleving waarin inwoners bestaanszekerheid ervaren. In lijn met de landelijke Hervormingsagenda en de vernieuwde Jeugdwet werken wij aan een effectiever en duurzamer jeugdstelsel. We focussen ons op het versterken van de sociale en pedagogische basis, het opschalen van beschikkingsvrije ondersteuning en het vergroten van grip op de complexe jeugdhulp en specialistische zorg. Deze hervormingen brengen forse financiële opgaven met zich mee waarvoor momenteel onvoldoende structurele compensatie vanuit het Rijk beschikbaar is. Desondanks kiest Dronten ervoor om hierin te investeren, omdat het noodzakelijk is om kinderen gelijke kansen te blijven bieden door goede toegang tot onderwijs en zorg. Zo investeren we in het welzijn van onze jeugd, en daarmee in de toekomst van onze samenleving.
Ook wordt gewerkt aan een gezonde samenleving via een toegankelijke, beweegvriendelijke en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeting, ontwikkeling en ontspanning. We investeren in speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken voor jongeren. Tegelijkertijd zetten we in op het versterken van het verenigingsleven en het verbeteren van sportaccommodaties. Buurtsportcoaches en het Centrum voor Verenigingsondersteuning (CVO) spelen hierin een verbindende rol. Daarnaast krijgt cultuur volop aandacht. We willen de culturele infrastructuur versterken en het cultuuraanbod uitbreiden. De Meerpaal en bibliotheken spelen hierin een cruciale rol. De kaders hiervoor zullen in de Cultuurnota worden vastgesteld. Tegelijkertijd zetten we in op het bevorderen van kansengelijkheid. We versterken de inzet op voor- en vroegschoolse educatie (VVE), investeren in taalstimulering, ouderbetrokkenheid en het voorkomen van laaggeletterdheid. Ook wordt gewerkt aan de doorgaande lijn tussen peuteropvang en basisonderwijs, zodat kinderen met een risico op achterstanden tijdig passende ondersteuning krijgen. Verder richten we ons erop dat inwoners zich gezond voelen. We hebben speciale aandacht voor mentale gezondheid en preventie.
Het versterken van de samenwerking met partners zoals GGD Flevoland, scholen en welzijnsorganisaties is belangrijk voor gezondheidsbevordering, preventie (voorkomen van roken, vapen en overmatig alcoholgebruik) en de doorontwikkeling van lokaal maatwerk. Een stevig sociaal fundament is essentieel om de groei van onze gemeente op een verantwoorde manier vorm te geven. Ze vormen de basis waarop Dronten verder kan bouwen. 4. Dronten groeit niet alleen voor zichzelf Dronten maakt deel uit van een groter geheel. Onze groeiopgave raakt regionale, provinciale, landelijke en zelfs globale opgaven. Het is daarom van belang dat we als gemeente en organisatie in verbinding staan met onze omgeving, actief de samenwerking zoeken met vitale partners en verantwoordelijkheid nemen vanuit onze positie in de regio.
Programmabegroting 2026
11
We dragen bij aan nationale en regionale duurzaamheidsdoelen, onder andere via CO₂reductie, circulaire economie en milieubeheer. In 2026 wordt gewerkt aan de herijking van het Warmteprogramma, de zonvisie en het circulaire beleidskader. Ook wordt de focus gelegd op afvalscheiding, energiebesparing en klimaatadaptatie. De gemeente is bereid om een actieve rol te spelen in het aanpakken van bredere problemen en bij te dragen aan de gezamenlijke groei van Nederland, maar kan dit niet alleen. Zo wordt de uitbreiding van de woningvoorraad in Dronten-Zuid aangepakt in samenwerking met Rijksoverheid, regionale stakeholders en private partners zodat zowel het lokale als nationale belang wordt gediend. Hierdoor kunnen wij er voor zorgen dat de financiële risico’s die gepaard gaan met deze groeiopgave eerlijk(er) verdeeld zijn. Voor het verbeteren van een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier kijken we breder dan wat lokaal nodig is. Het versterken van de biodiversiteit, een natuur inclusieve inrichting en beheer van de openbare ruimte en het behoud en versterking van ecologische structuren krijgt van ons de nodige aandacht. De lokale kansen die onze omgeving bieden worden daardoor benut. Ook zorgt de strategische positionering, regionale samenwerking (met de verbonden partijen) voor een verdere ontwikkeling van de Drontense samenleving.
Dronten groeit in verbondenheid – met oog voor de regio, de planeet en toekomstige generaties. 5. Bestuur en organisatie groeien me De groei van Dronten, zowel van de gemeenschap als van de gemeente zelf, vereist van bestuur en organisatie om in gelijke mate mee te ontwikkelen. Groei begint met een visie en de bereidheid om nieuwe wegen in te slaan; het is een kans om te leren en ons aan te passen aan de opgaven van een gemeente die toewerkt naar 60.000 inwoners. We zetten in op strategisch inzicht en flexibiliteit van organisatie en gemeentebestuur, zodat de aandacht blijvend ligt op de kwalitatieve groei (wat voor een samenleving willen we zijn) in plaats van kwantitatieve groei, terwijl we oog houden op de uitdagingen van vandaag. De vijf strategische lijnen voor de organisatie – Dronten 2050, Versterkte sturing, Regionale samenwerking, Professionalisering en Een sterke basis – worden verder uitgewerkt in het concernplan. Het concernplan is voor de organisatie een belangrijk sturingsinstrument om de ontwikkeling vorm te geven. De vijf strategische lijnen zijn terug te vinden in alle aspecten van deze begroting. Het opgavegericht kunnen werken, aandacht voor zowel groei als beheer en de zichtbare vertaling van brede welvaart in onze maatschappelijke effecten zijn daar voorbeelden van.
Ook de investeringen in de passende bedrijfsvoering, die de digitale transformatie en het effectiever en efficiënter werken een verdere impuls zullen geven, zijn gericht om de kwalitatieve groei van onze gemeente te waarborgen. Daarmee houden we vast aan de ingezette lijn van een fundamentele herziening van de organisatie en werkwijze.
Programmabegroting 2026
12
Financieel beeld De uitgangspunten uit de Perspectiefnota en de besluiten die door de raad over de Perspectiefnota zijn genomen, zijn verwerkt in de voorliggende begroting. De begroting is daarmee een nadere uitwerking van de Perspectiefnota en op detailniveau geactualiseerd, inclusief de effecten van de Meicirculaire. Het huidige financiële beeld ziet er voor de Programmabegroting 2026 als volgt uit: Primitieve begroting 2026-2029
2026
2027
2028
2029
Programma 0 Bestuur en ondersteuning
89.379
89.790
88.493
90.718
Programma 1 Veiligheid
-7.335
-6.852
-6.735
-6.733
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
-8.690
-8.416
-8.475
-8.517
Programma 3 Economie
733
1.103
1.089
1.102
Programma 4 Onderwijs
-6.241
-6.442
-7.082
-8.817
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie
-11.619 -11.721 -12.242 -12.499
Programma 6 Sociaal domein
-56.653 -56.762 -54.056 -52.282
Programma 7 Volksgezondheid en milieu
-1.751
-1.826
-1.808
Programma 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
-3.962
-3.527
-2.340
-2.789
Totaal effect primitieve Programmabegroting 2026
-6.139
-4.653
-3.155
-1.624 -1.844
-1.808
Structureel
109
-397
-1.783
Incidenteel
-6.248
-4.255
-1.373
221
Totaal effect primitieve Programmabegroting 2026
-6.139
-4.653
-3.155
-1.624
Voor het begrotingsjaar 2026 is er een structureel evenwicht. Het totaal begrotingssaldo van 2026 toont dat voor ongeveer 6,1 miljoen gebruik gemaakt wordt van de algemene reserves. Het meerjarenperspectief toont in 2029 geen structureel evenwicht. Dit is met name het gevolg van de Meicirculaire, waarin de impact van de ravijnjaren door het Rijk doorschoven is naar 2028 en 2029. Deze onbalans kan niet los gezien worden van het tekort op de bekostiging van de jeugdhulp. Zonder het tekort op jeugdhulp was ook een structureel sluitende meerjarenbegroting bereikt. De discussie omtrent de financiering van de jeugdhulp loopt nog met het Rijk. Er is in deze begroting niet vooruitgelopen op mogelijke (financieel positieve) uitkomsten van deze discussie. We schatten in dat voor de structurele financiering van de lasten voor de jeugdhulp minimaal 2 miljoen extra benodigd is vanuit het Rijk. Het financieel perspectief (zie overzicht hieronder) toont de aanpassingen vanaf de 2 e Financiële tussenrapportage naar de Programmabegroting 2026. Aan de hand van het financieel perspectief worden de grootste financiële wijzigingen in deze Programmabegroting toegelicht. De verwachte wijzigingen uit de 2 e tussenrapportage zijn als reeds besloten meegenomen, waarbij eventuele amendementen daardoor niet zijn meegenomen.
Programmabegroting 2026
13
Financieel perspectief 2026-2029 Programmabegroting 2026
2026
2027
2028
2029
Stand na Financiële Tussenrapportage 1 2025 Structureel
-1.321
-1.089
-1.731
-769
Stand na Financiële Tussenrapportage 1 2025 Incidenteel
-1.870
-2.118
58
0
Begrotingssaldo Begroting 2026 na 1e Tussenrapportage
-3.191 -3.207 -1.673
-769
(x € 1.000)
Verwachte wijzigingen Financiële Tussenrapportage 2 2025 structureel
1.033
834
109
Verwachte wijzigingen Financiële Tussenrapportage 2 2025 incidenteel
-533
-640
-1.010
-344 -157
Verwachte wijzigingen begrotingssaldo 2e Tussenrapportage
500
194
-901
-501
Stand na Financiële Tussenrapportage 2 2025 Structureel
-288
-255
-1.622
-1.113
Stand na Financiële Tussenrapportage 2 2025 Incidenteel
-2.403
-2.757
-952
-157
Begrotingssaldo Begroting 2026 na 2e Tussenrapportage
-2.691 -3.012 -2.574 -1.270
Totaal wijzigingen structureel saldo Programmabegroting 2026
397
-143
Totaal wijzigingen incidenteel saldo Programmabegroting 2026
-3.845
-1.498
-421
377
Totaal wijzigingen begrotingssaldo Programmabegroting 2026
-3.448 -1.640
-581
-354
Stand structureel na vaststelling Programmabegroting 2026
-161
-732
109
-397
-1.783
-1.845
Stand incidenteel na vaststelling Programmabegroting 2026
-6.248
-4.255
-1.373
221
Eindstand begrotingssaldo na vaststelling Programmabegroting 2026
-6.139 -4.653 -3.155 -1.624
Structurele wijzigingen De volgende tabel toont de grootste wijzigingen in het structurele saldo van de Programmabegroting ten opzichte van de stand van de 2 e tussenrapportage. De wijzigingen worden onder de tabel toegelicht. Structurele wijzigingen
2026
2027
2028
2029
1) Cultuur 2026
-550
-550
-550
-550
2) Programma Biodiversiteit 2025-2030
-215
-215
-215
-215
3) Investeringsagenda 2026
400
50
-125
-400
4) Gemeentelijke inkomsten
1.100
1.100
1.100
1.100
5) Overige structurele wijzigingen
-338
-528
-371
-667
Totaal
397
-143
-161
-732
Kunst en cultuur is de drager van een krachtige samenleving en om daar de mogelijkheden te verbreden en te vergroten, is in de begroting de benodigde financiële ruimte opgenomen (1). Om het herstel en versterking van de biodiversiteit kracht bij te zetten en daarmee de leefomgeving voor mens, plant en dier gezonder te maken, is het Programma Biodiversiteit 2025-2030 toegevoegd aan de begroting 2026 (2). De investeringsagenda van 2026 bevat een aantal nieuwe investeringen en bouwt daarmee verder voort op de investeringsagenda 2025. De rentelasten voor het aantrekken van het vreemd vermogen zijn daarbij tevens geactualiseerd (3). Voor de afgelopen jaren is geconstateerd dat door het jaar heen de gemeentelijke inkomsten steeds positief zijn bijgesteld. Het scherper en realistischer begroten van de gemeentelijke inkomsten levert bij de primitieve begroting financiële ruimte op, waardoor de kansen om er maatschappelijke impact mee te maken wordt verbeterd. Door de gemeentelijke inkomsten realistischer te begroten, is de verwachting dat bijstellingen achteraf – ze zullen er altijd zijn – in veel mindere mate hoeven plaats te vinden (4).
Programmabegroting 2026
14
De baten en lasten zijn geactualiseerd. Hierbij is rekening gehouden met historische ontwikkelingen en verwachte prijsstijgingen voor 2026. Vanuit het Rijk worden voor loon- en prijsstijgingen gelden ontvangen en de gemeente zelf indexeert haar belastingen en heffingen. In 2026 wordt rekening gehouden met een indexatie van 2,2%. Per saldo is er een kleine afname van het structureel saldo, maar is ervoor gezorgd dat het structureel saldo van 2026 positief blijft (5). Incidentele wijzigingen De volgende tabel toont de grootste wijzigingen in het incidentele saldo van de Programmabegroting ten opzichte van de stand van de 2 e tussenrapportage. De wijzigingen worden onder de tabel toegelicht. Incidentele wijzigingen
2026
2027
2028
2029
1) Grondexploitaties 2026-2029
920
1.510
875
325
2) Specifieke regelingen
500
500
500
500
3) Stevige Lokale Teams - aanpak jeugdhulp
-1.500
-2.000
-1.000
0
4) Verbeteringen binnen het Sociaal domein
-700
-250
-250
-250
5) Waarborgen veiligheid inwoners (VRF)
-405
0
0
0
6) Verbeteringen duurzame lokale economie (SEB)
-300
0
0
0
7) Digitalisering en automatisering
-760
0
0
0
8) Verbeteren van de bedrijfsvoering
-600
-350
-200
0
9) Verbeteringen verkeer & vervoer
-320
0
0
0
10) Verbeteringen gezonde leefomgeving
-155
-155
-155
-155
11) Werken aan de Omgevingsvisie
-145
-275
-100
0
12) Overige incidentele wijzigingen Totaal
-380
-478
-91
-43
-3.845
-1.498
-421
377
Het te verwachten resultaat van de grondexploitaties is verwerkt in de begroting (1). Samen met nog te verwachten specifieke regelingen wordt hiermee het incidenteel saldo verbeterd (2). Met het realistisch begroten van de lasten voor de jeugdhulp is duidelijk gemaakt dat het anders moet om in de toekomst de lasten te kunnen blijven dragen. Met de aanpak van Stevige Lokale teams wordt gewerkt aan het verbeteren van de jeugdhulp. Het anders werken moet onder andere leiden tot het verstrekken van minder beschikkingen. De overgangsperiode brengt een financieel resultaat met zich mee die in 2027 en 2028 is opgenomen (3). Naast de verbeteringen binnen de jeugdhulp worden diverse verbeteringen in gang gezet die aansluiten op het strategisch beleidskader Sociaal domein ‘Mensen maken de samenleving’ (4). Met het waarborgen van de veiligheid van onze inwoners via de Veiligheidsregio Flevoland is rekening gehouden (5). Voor het verbeteren van de duurzame lokale economie in lijn met het Strategisch Beleidskader Economie worden diverse activiteiten ontplooit. Deze richten zich onder andere op het versterken van het vestigingsklimaat (6). Binnen de gemeentelijke organisatie nemen de wensen en behoefte om verder te digitaliseren en automatiseren toe.
Deze digitale transformatie levert een belangrijke bijdrage aan het verder professionaliseren van de organisatie, waardoor effectiever en efficiënter gewerkt kan worden. Daarbij is de verwachting opgenomen dat hier een vermindering van structurele lasten mee gepaard zal gaan (7 en 8).
Programmabegroting 2026
15
Bij verkeer en vervoer wordt ingezet op duurzaamheid (fietsparkeerplaatsen station) en het blijven voldoen aan de wettelijke eisen voor veiligheid (een verkeerinformatiesysteem) (9). Met het werken vanuit een ecologische visie wordt de gezonde leefomgeving verder verbeterd (10). Het verder vertalen van de Toekomstvisie naar de Omgevingsvisie is tevens financieel vertaald in deze begroting (11). Recapitulatie Bij de Programmabegroting wordt gebruik gemaakt van (bestemmings)reserves. De volgende recapitulatie toont in welke mate het begrotingssaldo gebruik heeft gemaakt van deze reserves. In de recapitulatie is voor 2026 gebruik gemaakt van het verwachte saldo van de 2e Financiële tussenrapportage. Lasten en Baten (x € 1.000)
Rekening 2024
Begroting 2025 (FT 2)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Totale lasten exclusief reserves
-164.493
-169.094
-171.700
-165.305
-161.944
-161.052
Totale baten exclusief reserves
164.495
162.755
163.715
158.877
157.013
157.654 -3.399
Saldo exclusief reserves
2
-6.339
-7.984
-6.428
-4.930
Toevoegingen aan reserves
-11.767
-11.227
-945
-1.533
-901
-351
Onttrekkingen uit reserves
21.514
15.474
2.790
3.308
2.676
2.126
Het geraamde c.q. gerealiseerde resultaat
9.749
-2.093
-6.139
-4.653
-3.155
-1.624
Incidenteel begrotingsresultaat 2026 - 2029
-2.374
-6.248
-4.255
-1.373
221
Structureel begrotingsresultaat 20262029
281
109
-397
-1.783
-1.844
Vermogenspositie In de geprognosticeerde balans is rekening gehouden met de veranderingen in het vermogen. Dit zijn met name de gevolgen van de investeringen in de vaste activa en het aantrekken van vreemd vermogen. Prognose balans
Rekening 2024
Prognose 2025
Prognose 2026
Prognose 2027
Prognose 2028
Prognose 2029
Vaste activa
111.389
132.321
143.280
186.217
213.306
Vlottende activa
109.052
81.035
59.686
34.609
33.527
34.740
Totaal
220.441
213.356
202.966
220.826
246.833
253.073
Eigen vermogen
110.920
108.827
102.688
98.035
94.880
93.256
Voorzieningen
42.867
42.499
43.009
44.141
44.135
44.264
Langlopende passiva
10.058
8.076
6.276
44.476
71.576
78.776
Vlottende passiva
56.596
53.954
50.993
34.174
36.242
36.777
220.441
213.356
202.966
220.826
246.833
253.073
Totaal
218.333
De toename van het balanstotaal en de verschuiving naar meer vreemd vermogen maakt dat onze financiële positie verandert. Op dit moment vallen we binnen categorie A (minste risico). Deze positie meten we met een aantal financiële kengetallen. Onder andere de solvabiliteit neemt richting 2029 af van 51% in 2026 naar 37% in 2029. Ook de netto schuldquote verandert van -1% naar 50%. Beide kengetallen zorgen ervoor dat we langzaam opschuiven in ons risicoprofiel naar categorie B (gemiddeld risico). Ten opzichte van vorig jaar is deze ontwikkeling nagenoeg niet veranderd. In de Paragraaf weerstandsvermogen wordt meer duiding gegeven over de risico’s en ontwikkeling van de financiële kengetallen.
Programmabegroting 2026
16
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Programma inleiding Het maatschappelijk effect wat we nastreven is een lokale overheid te bieden die betrouwbaar en dienstbaar is. In een tijd waarin de gemeente Dronten zowel groeit als beheert binnen een steeds complexere samenleving, staan transparantie in besluitvorming en flexibiliteit centraal. Daarom werken we actief samen met onze inwoners, (regionale) partners en het Rijk. Dit programma richt zich op de ontwikkeling van een betrouwbare en dienstbare lokale overheid en een lokale overheid die het vertrouwen van onze inwoners versterkt. Door effectief in te spelen op maatschappelijke veranderingen en technologische innovaties, wordt gebouwd aan een efficiënte organisatie. Eén die niet alleen de groeiambitie naar 60.000 inwoners in 2050 kan ondersteunen, maar ook blijvend inspeelt op de behoeften en verwachtingen van haar inwoners.
Pakket 0A Bestuur
Inhoud Het maatschappelijk effect dat via dit programma wordt nagestreefd is een lokale overheid te bieden die betrouwbaar en dienstbaar is. Dit pakket gaat over (het faciliteren van) de gemeentelijke bestuursorganen en regionale samenwerking. In een tijd waarin de gemeente Dronten binnen een steeds complexere samenleving zowel moet groeien als beheren, staan transparantie in besluitvorming en flexibiliteit centraal. Daarom wordt ingezet op het actief samenwerken met onze inwoners, (regionale) partners en het Rijk.
Programmabegroting 2026
17
Regionale samenwerking speelt hierin een sleutelrol. Het stelt de gemeente in staat maatschappelijke uitdagingen samen aan te pakken en de groeiopgave te realiseren. Door deelname aan strategische allianties wordt de positie van Dronten richting het Rijk en de regio versterkt. Dit vergroot de kans op het krijgen van middelen en invloed op regelgeving. Samenwerking is daarmee geen doel op zich, maar een middel om bij te dragen aan brede welvaart en het realiseren van gemeentelijke lange termijn doelen. Door effectief in te spelen op maatschappelijke veranderingen en technologische innovaties, wordt gebouwd aan een efficiënte organisatie. Eén die niet alleen de groeiambitie naar 60.000 inwoners in 2050 kan ondersteunen, maar die ook responsief is zodat inwoners zich gezien, gehoord en begrepen voelen. Beleidsuitgangspunten Om gericht te kunnen investeren in regionale samenwerkingen is het nodig dat we ons eigen profiel/positie vaststellen: wat is de context waarin Dronten opereert en wat zijn de opgaven waar Dronten voor staat. In 2025 wordt er daarom gewerkt aan een strategie voor regionale samenwerking en Public Affairs, gericht op de versterking van de strategische positionering.
De strategie draagt bij aan het bepalen in welke samenwerkingsverbanden de gemeenten de komende jaren moet investeren en op welke wijze de samenwerking met Rijk en Regio, die op lange termijn noodzakelijk is voor middelen, ruimtelijke ordening en mogelijke versoepeling van wet- en regelgeving, moet worden opgetuigd. Wat willen we bereiken? Verbeterde regionale samenwerking 1. In 2026 is de regionale samenwerking verbeterd ten opzichte van 2025. Toelichting Regionale samenwerking is geen doel op zich, maar een middel om onze gemeentelijke ambities te realiseren. Daarom meten we de voortgang niet met cijfers en tabellen, maar op basis van kwalitatieve inzichten. We laten zien waar de bestuurlijke en ambtelijke betrokkenheid is gegroeid, en hoe deze inzet bijdraagt aan de lange termijn doelen van Dronten. In 2026 gaan we hierover graag in gesprek met de raad. Samen kunnen we dan verkennen hoe we hier verder richting aan geven op een manier die past bij de gemeente Dronten. Op deze manier worden verbeteringen in de regionale samenwerking kwalitatief getoetst en verantwoord. Waar leggen we de focus op in 2026? In 2026 richten wij ons op het professionaliseren van regionale samenwerking door het beter te verankeren in de werkwijze van de organisatie. Daarnaast gaan we aan de slag met de handreiking Verbonden partijen (zie de paragraaf Verbonden partijen voor verdere toelichting).
Transparante en kwalitatief goede besluitvorming 2) Alle geagendeerde college- en raadsvoorstellen voldoen aan de gewenste kwaliteit die college en/of raad in staat stelt een weloverwogen besluit te nemen. 3) In 2026 zijn alle besluiten en beleidsdocumenten te vinden op de gemeentelijke website. Toelichting Transparante en kwalitatief sterke besluitvorming vormt de basis voor een betrouwbare en dienstbare gemeente. Om de voortgang hierin zichtbaar te maken, evalueren we samen met het college of de college- en raadsvoorstellen voldoen aan de beoogde kwaliteitsnormen.
Programmabegroting 2026
18
In 2026 werken we toe naar een beoordelingssysteem met een schaalverdeling en bijbehorende criteria. Deze sluiten aan op de eisen die de raad stelt aan raadsvoorstellen, en maken het mogelijk om voorstellen systematisch te toetsen. Vanaf 2027gebruiken we deze toetsingscriteria om gericht te sturen op het gewenste kwaliteitsniveau, welke in de programmabegroting 2027 nader wordt gespecifieerd.
Pakket 0B Burgerzaken
Inhoud We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren. Daarvoor is het belangrijk dat zij tijdig terecht kunnen voor het regelen van hun zaken en vakkundig worden geholpen. Drontenaren voelen zich gehoord, gezien en begrepen door zowel het KCC als Burgerzaken Naast onze inwoners zijn ook andere gebruikers afhankelijk van onze persoonsgegevensbeheertaken. Door het beschikbaar stellen van zo betrouwbaar en actueel mogelijke persoonsinformatie (met inachtneming van de privacy) aan inwoners, gemeentelijke en landelijke gebruikers, wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de rechtszekerheid van onze inwoners. Ook het goed organiseren van de verkiezingen draagt bij aan lokaal vertrouwen in de overheid. Beleidsuitgangspunten We geven uitvoering aan het landelijk beleid ten aanzien van de basisregistratie personen, burgerlijke stand en identiteitsmanagement. Behalve de betrouwbaarheid van persoonsgegevens en fraudebestrijding, wordt er ook aandacht gevraagd voor de mens achter deze gegevens, waarbij soms maatwerk nodig is.
Programmabegroting 2026
19
Wat willen we bereiken? Inwoners ervaren excellente dienstverlening van Publiekszaken 1) In 2026 is minimaal 86% van de inwoners die geholpen is door Burgerzaken tevreden. 2) In 2026 voorziet het KCC in minimaal 80% van de gevallen inwoners direct van een antwoord. Hoe meten we dit? 2025
2026
2027
% Tevreden inwoners Burgerzaken op basis van Klant in Focus
85%
86%
87%
% Contactmomenten die het KCC zelf afhandelt
80%
80%
80%
Toelichting De inwoners die met de gemeente bellen of een afspraak aan de balie hebben, willen we vakkundig kunnen helpen met hun vraag of gewenste product. Door duidelijk te communiceren en kundig ons werk te doen, vergroten we het vertrouwen in de lokale overheid. Waar leggen we de focus op in 2026? In 2026 houden we de kennis van het KCC op peil en experimenteren we met een tool die het opzoeken van vragen vereenvoudigd. Naast telefonisch contact zetten we ook in op contact via chat, app en contactformulier. We willen de tweede lijn zoveel mogelijk ontlasten en daarom de dienstverlening van het KCC op peil houden. We blijven de inwoner waar mogelijk maatwerk bieden en helpen de inwoner deskundig. Inwoners ervaren excellente dienstverlening van Publiekszaken 3) In 2026 kunnen inwoners voor het aanvragen van een reisdocument of rijbewijs in minimaal 75% van de gevallen binnen 5 werkdagen terecht voor een afspraak. Alle inwoners kunnen binnen 10 werkdagen terecht voor een afspraak. Hoe meten we dit? We monitoren aan de voorkant de bezettingsgraad van de balies en kunnen vroegtijdig een extra balie openzetten, zodat inwoners een afspraak kunnen plannen. Dit betekent dat we controleren of er de komende 5 werkdagen open plekken zijn in de afsprakenbalies. Toelichting Tot en met 2027 nemen het aantal reisdocumenten en rijbewijzen die we verstrekken toe, daarna volgt een afname.
Verwachte aantallen (bron: RDW en ministerie Binnenlandse Zaken)
2026
2027
2028
Paspoort
4.494
4.979
3.808
Identiteitskaart
3.534
3.634
2.036
Rijbewijs
4.420
4.763
4.762
Waar leggen we de focus op in 2026? Burgerzaken heeft een poortwachtersfunctie bij identiteitsvaststelling en het verstrekken van identiteitsdocumenten. We moeten alert zijn op fraude met valse documenten en identiteitsfraude. Het Nederlands paspoort behoort sinds 2021 standaard tot de top 5 van betrouwbaarste paspoorten ter wereld. Dit betekent dat er hoge eisen worden gesteld aan identiteitsmanagement. In 2026 is onze ambitie om de extra vraag naar onze producten niet ten koste te laten gaan van de kwaliteit.
Programmabegroting 2026
20
Onze medewerkers blijven getraind worden, zodat we aan de eisen van de centrale overheid kunnen voldoen en we ondermijning kunnen voorkomen. Inwoners die een reisproduct ontvangen, kunnen vertrouwen op de bescherming van hun identiteit en de kwaliteit die geleverd is. Inwoners ervaren excellente dienstverlening van Publiekszaken 4) In 2026 voldoet minimaal 94% van de adresgegevens in het BRP aan de kwaliteitsnormen. Hoe meten we dit? Door te voldoen aan de kwaliteitsnormen uit de zelfevaluatie BRP over adreskwaliteit. Zelfevaluatie BRP
2026
2027
2028
Resultaat inhoudelijke PL-controle adres
94%
96%
98%
Resultaat vragenlijst uitvoering bijhouden
93,2%
96%
98%
Toelichting Het adresgegeven is het meest veranderende persoonsgegeven in de BRP. Registratie in de BRP met het juiste adres is van groot belang om volwaardig mee te kunnen doen in de maatschappij, aanspraak te kunnen maken op overheidsvoorzieningen en ervoor te zorgen dat de burger bekend is bij de overheid. Tegelijk is er ook het risico op fraude met publieke middelen. Waar leggen we de focus op in 2026? We hebben extra aandacht voor het verbeteren van de organisatie rond het aanvragen en verwerken van verhuizingen en het vergroten van de vakkennis van de medewerkers. Er worden periodieke kwaliteitscontroles uitgevoerd en op de resultaten hiervan wordt geacteerd. We werken nauw samen met de collega’s van Toezicht & handhaving, de Basisadministratie Adressen en Gebouwen en Ruimtelijke ontwikkeling. We willen als organisatie transparant, veilig en betrouwbaar gemeenteraadsverkiezingen organiseren 5) In 2026 zijn er bij de verkiezingen maximaal 2 onverklaarbare verschillen in de tellingen en maximaal 4 correcties in de processen-verbaal. Hoe meten we dit? We streven ernaar om het aantal onverklaarbare verschillen in de tellingen te verminderen en het aantal correcties in de processen-verbaal door het gemeentelijk stembureau terug te brengen.
Kwalitatief wordt dit gemeten door op tijd zowel de actieve als passieve kiezers (kandidaten politieke partijen) toe te laten tot de verkiezingen en door de processen-verbaal met uitslagen na de stemopneming onverwijld openbaar te maken. Controle processen-verbaal Na31 gemeentelijk stembureau Soort verkiezingen
PS23
AB23
TK23
EP24
TK25
GR26
Onverklaarde verschillen
3
5
3
2
2
2
Aangetroffen fouten
4
2
9
6
4
3
Toelichting Naast opnieuw vervroegde Tweede Kamerverkiezingen in 2025 is Burgerzaken ook verantwoordelijk voor de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen. In 2023 is de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen in werking getreden. Het doel van deze wet is om de stemopneming transparanter en beter controleerbaar te maken en om tijdig fouten in het telproces te constateren en te corrigeren.
Programmabegroting 2026
21
Waar leggen we de focus op in 2026? Samen met de griffie worden de politieke partijen en kandidaten geïnformeerd en begeleidt om deel te kunnen nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Daarnaast worden stembureauleden en leden van het gemeentelijk stembureau opgeleid om hun taken goed uit te kunnen voeren, met extra focus op de kwaliteit van de stemopneming met behulp van de VOX-telmethode.
Pakket 0C Overhead
Inhoud Het pakket Overhead is ondersteunend en adviserend aan de organisatie en het college van Dronten. In dit pakket vallen de activiteiten die zorgen voor de faciliteiten om te kunnen werken, systemen werkend (en bruikbaar) te houden en te adviseren in het primaire proces. Tot dit pakket behoren alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces (de andere pakketten). Passende bedrijfsvoering zorgt ervoor dat het werk goed uitgevoerd kan worden, wat bijdraagt aan het effect dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren.
Programmabegroting 2026
22
De bedrijfsvoering bestaat concreet uit: Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie Personeel en organisatie De gemeentesecretaris Inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement) Juridische zaken Bestuurszaken en bestuursondersteuning Informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging) Documentaire informatievoorziening (DIV) Communicatie Managementondersteuning primair proces Beleidsuitgangspunten Met een passende bedrijfsvoering zorgen we ervoor dat we goed ons werk kunnen doen in de context van een groeiende gemeente. Passende bedrijfsvoering is gericht op het versterken van onze focus van buiten naar binnen (inwoners centraal stellen), verbeteren van de balans tussen beheer en ontwikkeling en het op orde hebben van processen (procesmanagement) en uitvoeringskracht (effectieve en efficiënte bedrijfsvoering). Daarbij houden we rekening met landelijke en lokale wet- en regelgeving, zoals het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), het inkoopbeleid en de financiële verordening. In de paragrafen bedrijfsvoering en informatisering en digitalisering wordt een overkoepelend beeld gegeven van de beleidsmatige ontwikkelingen. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt ook stilgestaan bij de financiële rechtmatigheid van de gemeente.
In dit pakket worden verder enkel onderwerpen uitgelicht waar op dit moment extra aandacht naar uitgaat. De volgende onderwerpen worden opeenvolgend behandeld: Opgave Gericht Werken Arbeidsmarktaanpak Communicatie met onze inwoners Participatie Excellente dienstverlening Effect gericht werken Informatiseren en digitaliseren Rechtmatigheid Wat willen we bereiken? Opgavegericht werken Om te zorgen dat de gemeente als één geheel opereert en in staat is om beter in te spelen op wat de samenleving echt nodig heeft: 1) In 2029 werkt de gemeente vanuit geprioriteerde opgaven. Toelichting Opgavegericht werken betekent dat de gemeente haar denkwijze en handelingswijze aanpast aan complexe maatschappelijke vraagstukken — denk aan woningnood, energietransitie of eenzaamheid. In plaats van denken in taken en afdelingen, denken we in opgaven: urgente vraagstukken die we alleen samen met inwoners, partners en organisaties duurzaam kunnen aanpakken. Maatschappelijke opgaven houden zich niet aan beleidslijnen, domeinen of afdelingen. Ze vragen om flexibiliteit, samenwerking en een open houding.
Programmabegroting 2026
23
Waar leggen we de focus op in 2026? Het programma Opgavegericht Werken behelst een meerjarige, veranderkundige en complexe organisatieontwikkeling waarbij bovendien ook geïnvesteerd moet worden in de samenwerking met het gemeentebestuur en de samenleving. De focus in 2026 zal, aanhakend op de ingezette ontwikkelingen in 2025, liggen op het scheppen van de randvoorwaarden om tot betere sturing en inrichting van de organisatie te komen en nadrukkelijk samen met het bestuur en samenleving te leren, evalueren en communiceren. Om de groeiopgave en andere belangrijke maatschappelijke vraagstukken te kunnen prioriteren, ligt de focus ook op een goede voorbereiding en aanpak rondom -en na de verkiezingen. We zetten onder andere in op een concrete aanpak ter voorbereiding van en na de verkiezingen, portfoliomanagement, versterken van het opdrachtnemeropdrachtgeverschap, een doorontwikkeling op programmatisch en projectmatig werken om aan te blijven sluiten bij de opgaven van nu en om goed te kunnen prioriteren. De programmatische aanpak van minimaal drie jaar geeft richting en invulling aan onze ambitie om de gemeente te ontwikkelen naar het kunnen werken vanuit geprioriteerde opgaven. Binnen Opgavegericht Werken bepaalt gebiedsgericht werken wat nodig is om ons te ontwikkelen. Bij het leiden, sturen en realiseren zijn we erop gericht integraal en wendbaar te werken en leren.
De organisatie en bemensing van het programma laten we flexibel meebewegen met andere thema’s in de organisatieontwikkeling, zodat timing van besluiten en veranderingen meer logisch en samenhangend kunnen zijn. Gebiedsgericht werken is opgenomen in programma 6. Arbeidsmarktaanpak We hebben oog voor het menselijk kapitaal: 2) In 2026 is de arbeidsmarktaanpak uitgebreid met recruitmentmarketing. Toelichting Passende bedrijfsvoering binnen de context van een groeiende organisatie vraagt om een strategische kijk op de inzet van ons menselijk kapitaal (Strategisch Personeelsmanagement), waarmee we meer inzicht krijgen om onder andere de juiste medewerkers in huis te krijgen en te houden. In de Perspectiefnota 2026 is benoemd dat de arbeidsmarkt in ontwikkeling is en blijft, en in deze dynamiek staat het binden en boeien van medewerkers centraal. Met recruitmentmarketing willen we de juiste mensen uit de markt aan de organisatie binden. Waar leggen we de focus op in 2026? In de volle breedte is focus op instroom, doorstroom en uitstroom nodig voor de realisatie van de juiste dienstverlening, en daarmee ons beoogde effect; het zijn van een betrouwbare en dienstbare lokale overheid. Dat wil zeggen: focus op recruitmentmarketing, werving & selectie, het eerdergenoemde Strategisch Personeelsmanagement, het behoud van medewerkers en expliciete aandacht voor Leren & Ontwikkelen.
De strategische kijk op de inzet van het menselijk kapitaal vraagt een veranderende rol van de vakspecialisten binnen bedrijfsvoering. Concreet wordt hierbij in 2026 onder andere gekeken naar de inzet van onze HRvakspecialisten en de ontwikkeling die daarin nodig is. Daarnaast is specifiek aandacht nodig voor niet ervaren professionals. Het wordt steeds moeilijker om ervaren professionals te vinden en er zijn in de organisatie (in samenwerking met de regio) al meerdere traineeprogramma’s ontwikkeld. Er is echter meer nodig om professionals zonder de juiste werkervaring een kans te geven op de moeilijk vervulbare vacatures en aan de organisatie te binden.