Bijlage - 1 Ontwerp NOTA GRONDBELEID (915206).pdf

Als vastgoed uit het reguliere gemeente eigendom voor de taakuitvoering niet meer nodig is, kan afstoting plaatsvinden. Voorafgaand wordt beoordeeld of herontwikkeling door de gemeente gewenst is waarbij we de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden meewegen. B3.7 Voorkeursrecht Het voorkeursrecht als bedoeld in afdeling 9 Omgevingswet biedt gemeenten de mogelijkheid om grondeigenaren bij een voorgenomen vervreemding te verplichten hun gronden eerst aan de gemeente aan te bieden. De gemeente heeft daardoor een eerste recht van koop. Hiermee kan de gemeente voorkomen dat bij geplande ontwikkelingen de grondprijzen worden opgedreven. De Omgevingswet verplicht ex artikel 16.82a lid 1 inschrijving van alle voorkeursrechten in de openbare registers. Het voorkeursrecht dient een aantal doelstellingen: •

Versterking van de regisserende rol van de overheid;

•

Verbetering van de onderhandelingspositie van de overheid op de grondmarkt;

•

Beheersing van de grondprijzen;

Voor de bekendmaking en mededeling van een voorkeursrechtbeschikking sluit de Omgevingswet aan bij de regeling in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De beschikking wordt bekendgemaakt door toezending of uitreiking van de beschikking aan de in het besluit vermelde eigenaren en beperkt gerechtigden. Daarnaast wordt de voorkeursbeschikking ter inzage gelegd binnen de gemeente waar de onroerende zaak gelegen is. Bovendien geldt dat de gemeente verplicht is tot kennisgeving en terinzagelegging van voorkeursrechtbeschikkingen in het Gemeenteblad. Op basis van de Omgevingswet kan de gemeenteraad een voorkeursrecht vestigen op vier grondslagen, te weten: •

Een voorkeursrechtbeschikking, waarin een nieuwe functie is toegedacht;

•

Een vastgestelde gemeentelijke Omgevingsvisie, waarin een nieuwe functie is toegedacht;

•

Een vastgesteld gemeentelijk programma, waarin een nieuwe functie is toegedacht;

•

Een vastgesteld (wijziging van het ) Omgevingsplan, waarin een nieuwe functie is toegedacht.

NOTA Grondbeleid – Gemeente Dronten

P a g i n a | 45

Het besluit dat de grondslag is, moet voldoende concreet inzicht geven in de voorziene functiewijziging ex artikel 9.1 lid 1 en 2 Omgevingswet. De gemeenteraad kan alleen een voorkeursrecht vestigen op een onroerende zaak die deel uitmaakt van een locatie: •

Waaraan een niet-agrarische functie is toegedeeld of toegedacht;

•

Waarvan het huidige gebruik afwijkt van die toegedeelde of toegedachte functie.

B3.8 Zelfrealisatie Bij zelfrealisatie is de rol en invloed van de gemeente meestal beperkt. Er is geen sprake van een publieke grondpositie. Deze is geheel in private handen. De taak van de gemeente beperkt zicht in beginsel tot haar publiekrechtelijke bevoegdheden. Vanuit het planologische primaat blijft de gemeente verantwoordelijk voor de ruimtelijke inrichting (regie) en kaderstelling. Een aantal aspecten blijven we als gemeente altijd doen of laten we doen, waarbij we ook in belangrijke mate sturend en bepalend zijn, te weten: •

Ontwikkeling Omgevingsplan (alle planologische procedures) of dit laten ontwikkelen;

•

Welstandseisen (in verschillende gradaties mogelijk);

•

Ontwikkeling stedenbouwkundig structuurplan of stedenbouwkundige kaders;

Onderdeel van zelfrealisatie is ook het zelfrealisatiebeginsel. Het zelfrealisatiebeginsel houdt in dat grondeigenaren die aangeven in staat en bereid zijn een plan te realiseren volgens de uitvoering en fasering die de gemeente voor ogen staat, niet kunnen worden onteigend. Het kan gaan om bijvoorbeeld de aanleg van woonwijken, bedrijventerreinen en voorzieningen. Zelfrealisatie hangt samen met het eigendomsrecht. Het onteigeningsinstrument kan niet succesvol worden ingezet als een eigenaar in een onteigeningsprocedure kan aantonen bereid en in staat te zijn zelf de bestemming te realiseren. BELEIDSREGELS – INSTRUMENTARIUM GRONDBELEID 1.

2.

3. 4. 5. 6. 7.

De gemeente Dronten beschikt over diverse grondbeleidsinstrumenten om uitvoering te geven aan het grondbeleid. De beschikbare instrumenten wordt bepaald door de gekozen rol, de verdere toepassing is afhankelijk van de gebiedsontwikkeling. Kostenverhaal via (anterieure) overeenkomst heeft voorkeur boven het publiekrechtelijk kostenverhaal. Als we over moeten gaan tot publiekrechtelijk kostenverhaal dan bepalen we situationeel welke methode we hanteren. De uitgangspunten voor het kostenverhaal zijn vastgelegd in het Programma kostenverhaal. Locaties worden zoveel mogelijk minnelijk aangekocht tegen marktconforme prijzen en voorwaarden. Als minnelijke verwerving niet lukt kan worden besloten over te gaan op onteigening. Onteigening wordt uitsluitend toegepast als uiterst middel wanneer minnelijke verwerving niet lukt. Bij onteigening volgt de gemeente de wettelijke verplichting uit hoofdstuk 11 van de Omgevingswet. Het college kan strategische grondaankopen doen voor locaties binnen het door de raad beschikbaar gestelde verwervingskrediet. De gemeente kan het voorkeursrecht vestigen om te voorkomen dat gronden in een gepland gebiedsontwikkelingsgebied worden verhandeld voor hoge prijzen. Hierbij volgt de gemeente de wettelijke bepalingen uit de Omgevingswet.

NOTA Grondbeleid – Gemeente Dronten

P a g i n a | 46

BIJLAGE 4: Begrippenlijst In deze bijlage geven we definities en uitleg over de gehanteerde begrippen uit deze Nota Grondbeleid. B1.1 Begrippenlijst Anterieure overeenkomst (AOK) Een overeenkomst tussen gemeente en marktpartij waarin afspraken worden gemaakt over faciliterende ontwikkelingen. Hierin staat onder andere het kostenverhaal geregeld. Deze AOK zal voor de vaststelling van het ruimtelijk besluit worden afgesloten. Bouwrijp maken van gronden Het bouwrijp maken van grond is het geschikt maken van gronden voor bebouwing. Dit kan voor het realiseren van woningen, ander vastgoed maar ook infrastructuur. Tijdens dit proces kan een diversiteit aan werkzaamheden worden uitgevoerd. Denk aan verwijderen huidige leidingen en/of inrichting, het ophogen/egaliseren, aanleg van nieuwe kabels/ leidingen en de aanleg van bouwwegen. Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en die niet vergunningsvrij voor het bouwen is. Regels hiervoor zijn opgenomen in de Omgevingswet (Ow). Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Dit besluit legt de regels vast voor hoe gemeenten en provincies hun begrotingen opstellen, uitvoeren en verantwoorden. Grondexploitatie Een grondexploitatie is een begroting die wordt opgesteld om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen.

Dit kan gaan om aankopen, bouw- en woonrijp maken, plankosten en gronduitgifte. Intentieovereenkomst Deze overeenkomst tussen gemeente en marktpartijen wordt aan het begin van een faciliterend proces afgesloten. Hierin staan afspraken over inspanningsverplichtingen door beide partijen en kan een voorschot op het kostenverhaal worden gevraagd. Koop- en realisatieovereenkomst In het geval dat de gemeente grond verkoopt en daarbij aanvullende afspraken wil maken stellen we een koopen realisatieovereenkomst op. Hierin regelen we de verkoop van gronden en zal ook een aantal afspraken voor de realisatie van het project worden vastgelegd. Kostenverhaal Kostenverhaal is een in de Omgevingswet verplichte manier om op genormeerde wijze de kosten die een gemeente maakt te verhalen op een grondeigenaar van een (her)ontwikkelingsgebied. Omgevingsplan Een Omgevingsplan bevat de gemeentelijke regels voor de fysieke leefomgeving. Omgevingsplanactiviteit (OPA) Een OPA is een activiteit waarbij in het Omgevingsplan is bepaald dat daarvoor een vergunning nodig is. Omgevingswet (Ow) Wet waarin alles geregeld is over de ruimte waarin mensen wonen, werken en ontspannen. Posterieure overeenkomst Ondanks de inspanningen van de gemeente kan het zijn dat er geen anterieure overeenkomst kan worden gesloten met een partij voordat de ruimtelijke procedure is vastgesteld.

Doen we dat hierna alsnog noemen we dat een posterieure overeenkomst. Deze is het meest waarschijnlijk als er exploitatieregels van toepassing zijn.

NOTA Grondbeleid – Gemeente Dronten

P a g i n a | 47

NOTA Grondbeleid – Gemeente Dronten

P a g i n a | 48