Bijlage - 1 Koersdocument Uitleggebied Zuid.pdf

KOERSDOCUMENT Uitleggebied Zuid

COLOFON Dit Koersdocument Uitleggebied Zuid is een co-creatie van SUDL, Studio Scale en de Gemeente Dronten. De auteur van het Verhaal van Zuid is Merel Remkes. Alles uit dit kader mag worden overgenomen mits de bron wordt vermeld. Aan de inhoud van dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Het kernteam voor dit koersdocument bestaat uit: Jeroen Wilting (SUDL / gemeente Dronten) Hannah de Boer (SUDL / gemeente Dronten) Marjolein Peters (Studio Scale) Met bijdragen van: Erwin Zwaan Wim Baijense Gert-Jan Hakkers Marc Majolée Wieteke de Jong Michel van der Ploeg Nike Ruijter Bas ten Kroode Simon Hoekman Johanneke Roseboom Caro Hollebeek Janetta de Graaf Corlinda Ouburg Niki Kampen Voor vragen over dit document kunt u contact opnemen met: Jeroen Wilting of Hannah de Boer + 31 (0) 302 012 734 info@sudl.nl Koersdocument Uitleggebied Zuid Documentnummer: 726096 Maart 2025

INHOUDSOPGAVE Verhaal van Zuid

5

Inleiding Doel van het Koersdocument Gebiedsontwikkelingsproces Leeswijzer

7 7 8 9

Deel I: Opgave Drontense samenleving Groeiopgave Dronten Opgave Uitleggebied Zuid

11 13 13 14

Deel II: Effecten en doelstellingen Gezondheid Verbondenheid Autonomie Zingeving

17 20 21 22 23

Deel III: Inventarisatie Toelichting plangrenzen Raakvlakken met andere gebieden Inventarisatie gebiedskenmerken

25 27 27 28

Deel IV: Ontwerpuitgangspunten Speerpunten Denkrichtingen

43 45 56

Deel V: Vervolg Op naar een ontwikkelperspectief

59 61

Bijlage 1: Vastgestelde visiepunten ‘Richting aan groei’ Bijlage 2: Uitgangspunten beleid en visie

Dit is niet zomaar een wijk; dit is misschien wel het begin van jouw verhaal.

HET VERHAAL VAN ZUID Dit is het verhaal van een nieuwe Drontense wijk. Een verhaal dat nog geschreven gaat worden, een naam moet krijgen, maar waar we ons nu al een voorstelling van kunnen maken. Het is misschien wel onderdeel van jouw verhaal. Het is het volgende hoofdstuk in de geschiedenis van het dorp Dronten, dat ontstond in de jaren 60, en inmiddels een warme, groene gemeenschap herbergt. Nu, ruim zestig jaar later, blijft Dronten groeien. Met de nieuwe wijk in Dronten-Zuid bouwen we voort op fundamentele waarden als verbinding, ruimte, groen en lef. In de wijk vinden mensen met allerlei achtergronden een thuis, groeien en bloeien op, ontmoeten elkaar, creëren een gemeenschap, gaan aan het werk, omringd door groen. De wijk is bovenal een sociale plek, waar een ontmoeting altijd dichtbij is. De openbare ruimte is als een verlengstuk van je huis; je kunt vanaf je veranda naar de buren zwaaien die langslopen of een praatje maken op het grasveld voor je huis. Misschien loop je even langs bij je buurvrouw voor een kop koffie, en wie weet past zij op je kinderen terwijl jij aan het werk bent. Een wandeling door de wijk is geen haastige tocht naar je auto; het is een kans om elkaar te leren kennen en samen herinneringen te maken. Wijkbewoners kijken naar elkaar om, en kinderen vinden volop de ruimte om op ontdekkingstocht te gaan.

Voor de deur spelen de kleintjes met hun speelgoed, terwijl de grotere kinderen chillen op de speelplek om de hoek.

Het is ook een plek voor initiatieven en ondernemerschap. Met elkaar kijk je naar de behoeften die er leven en wat de mogelijkheden zijn om samen iets op te zetten. Misschien wel een moestuin, een gemeenschappelijke schuur waar je gereedschap kunt lenen, picknicktafels, een bibliotheek, een sportzaal of gedeelde werkplekken. De diverse mix van bewoners brengt allerlei verschillende talenten en energie mee. Samen geef je zin aan de buurt. Het is een duurzame plek, een wijk die ademt en bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. Er is veel ruimte voor voetgangers en fietsers, zodat bewegen vanzelfsprekend wordt. De woningen zijn gebouwd met duurzame materialen zoals hout, en de groene omgeving zorgt voor frisse lucht en een prettige plek om te wonen. We dromen van innovatieve oplossingen: wateropvang op daken, zelfvoorzienende buurten, groene gevels die de lucht zuiveren of misschien zelfs een voedselbos waar buurtbewoners samen kunnen oogsten. Hier leef je niet alleen duurzaam, maar ook gezond, met ruimte voor natuur, rust en beweging in je dagelijkse leven.

Er is verbinding met de rest van het dorp en de bestaande voorzieningen. Je gaat op je fiets naar de Meerpaaldagen in de zomer, en mensen uit West nemen Zuid mee in hun hardlooprondje. Je groenten haal je het liefste bij het winkeltje op de hoek, maar voor die heerlijke notenkraam fiets je graag een stukje naar het centrum. En er is verbinding met het verleden; de geschiedenis blijft voelbaar in de nieuwe wijk. De fruitteelt, die verweven is met het DNA van Dronten, krijgt een zichtbare plek; er blijven wat fruitbomen behouden en de boerderijen worden geëerd. Het verleden inspireert ons om vooruit te kijken en te bouwen aan een nieuwe toekomst. Dit is niet zomaar een wijk; dit is misschien wel het begin van jouw verhaal.

Er is verbinding tussen de woningen en de natuur. De straten zijn geen grijze asfaltlinten met afgesloten tuinen; het zijn voornamelijk onverharde paden door groen, die de wijk een landschappelijk gevoel geven. Je stapt je huis uit, hoort de vogels fluiten, er ritselt een egeltje in het struikgewas.

5

Zuid

Luchtfoto van het plangebied (beeld Hofstra Heersche landschapsarchitecten)

6

Inleiding

INLEIDING De gemeente Dronten is volop in ontwikkeling. Eén aspect daarvan is de gebiedsontwikkeling ten zuiden van de kern Dronten, waar de komende jaren een woonwijk wordt gerealiseerd. Het gebied wordt een leefomgeving die voortbouwt op de bestaande Drontense samenleving. Een plek waar inwoners gelukkig wonen, werken, ontmoeten, spelen en bewegen, in verbinding met het landschap. Nu en in de toekomst. Dit document zet de koers.

Doel van het Koersdocument Belangrijk om hierbij te benadrukken is dat de nieuw te bouwen wijk niet ontworpen wordt op een ‘leeg canvas’. Het plangebied is geworteld in historie, zowel sociaal-cultureel (een geschiedenis van pioniers en fruittelers) als ecologisch (een rijke kleigrond met fruitbomen, elzen, kavelsloten en tochten). Dit is een historie waar de Drontenaren trots op kunnen zijn. Een centraal onderdeel van het koersdocument is dan ook uiteenzetten wat er al is om dit vervolgens te versterken en hierop door te bouwen. Het doel van dit koersdocument is meerzijdig: (1) een analyse verschaffen van het plangebied; (2) een richting schetsen voor de leefomgeving op basis van doelstellingen; (3) inspiratie opdoen bij bestaande projecten en plannen; en (4) een doorkijk bieden voor de verdere uitwerking. Het koersdocument is hiermee kaderstellend voor het programma ‘Zuid’ en dient als basis voor de verdere uitwerking van het ontwikkelperspectief en de beoogde versnelling. Dit ontwikkelperspectief dient als basis voor het omgevingsplan. Aan de integrale doelen en kaders in dit document kunnen wij de toekomstige plannen (realisatie plannen

van ontwikkelaars) en keuzes blijven toetsen. En tegelijkertijd ruimte overlaten voor flexibiliteit, zodat de wijk ook over verloop van tijd aan blijft sluiten bij de wensen en behoeften van inwoners en de gemeente. Dit koersdocument is het resultaat van een integraal proces. Het is de bestuurlijke vertaling van wat de samenleving de gemeente heeft meegegeven. De samenleving is zowel het vertrekpunt als het doel. De belangrijkste visiestukken die zijn meegenomen, zijn: • • • • • • • • • •

Richting aan groei (2023) Woonperspectief Dronten (2023), inclusief Strategisch beleidskader woonperspectief (2024) Strategisch beleidskader Economie (2025) Programma Retail (2025) Toekomstvisie (2024) Strategisch beleidskader Sociaal beleid (2024) Herijking Onderwijsvisie (in ontwikkeling) Herijking Cultuurvisie (in ontwikkeling) Woonagenda Dronten (in ontwikkeling) Strategie leefomgeving & samenleving (in ontwikkeling)

De koers is een integrale vertaling van verschillende perspectieven, visiestukken en beleid, in verbinding met de praktische werkelijkheid. De verschillende beleidsdomeinen van gebiedsontwikkeling en sociaal domein zijn hierin vertegenwoordigd.

7

Gebiedsontwikkelingsproces In de startnotie1 staat het gehele proces van de gebiedsontwikkeling beschreven. Dit koersdocument is onderdeel van de in de startnotie beschreven definitiefase.

Definitiefase

Initiatieffase

Richting aan groei

Koersdocument

In deze fase wordt de opgave uitgediept en wordt het beoogde eindresultaat bepaald: wat voor wijk past bij en is een aanvulling op Dronten, nu en in de toekomst? En welke gemeentelijke doelen worden nagestreefd in de wijk? Ook wordt de aanpak om de doelen te bereiken verder uitgewerkt. Het eindresultaat van deze fase is een integraal ontwikkelperspectief voor Uitleggebied Zuid, inclusief stedenbouwkundig masterplan, toetsingskader voor ontwikkelaars en financiële onderbouwing. Hierin zijn alle belangen zorgvuldig afgewogen – zowel van de gemeente en andere overheden als (toekomstige) inwoners en ondernemers van Dronten.

Ontwikkelperspectief

Kadernotitie

Vaststellen ‘Richting aan groei’

Vestiging Wet voorkeursrecht gemeenten

Q2 2023

Startnotitie en voorbereidingskrediet

Bestuurlijke besluitvorming

Q4 2024

Processchema Q2 2025

Gemeente Dronten, “Startnotitie uitleglocatie ‘Dronten-Zuid’: naar een integraal ontwikkelperspectief voor uitleggebied ‘Dronten-Zuid’” (2024)

8

Omgevingsplan

Omgevingsprogramma

We kiezen in dit proces om te beginnen met het vaststellen van doelstellingen en een koers voor de verdere uitwerking. Deze doelstellingen blijven namelijk relevant, ook met de snelheid van ontwikkelen zoals we deze nu kennen. De verdere uitwerking van de doelstellingen staat centraal in de volgende fasen van de gebiedsontwikkeling. Dit document blijft dan bestaan als houvast: hetgeen waar we op koersen.

1

Ontwerpfase

Raadsconsultatie

Q2 2025

Bestuurlijke besluitvorming

Bestuurlijke besluitvorming

Q4 2025

Inleiding

Leeswijzer Het koersdocument voor Uitleggebied Zuid mag dus beschouwd worden als het fundament van de ontwikkeling van het gebied. Het is zowel een beschrijving van het gebied zoals het nu is, met alle kansen en uitdagingen, als een toekomstbeeld van wat het kan worden. Het koersdocument is opgedeeld in vijf delen: • Deel I: Opgave; • Deel II: Effecten en doelstellingen; • Deel III: Inventarisatie; • Deel IV: Ontwerpuitgangspunten; • Deel V: Vervolg. In het eerste deel worden de kernwaarden van de gemeente Dronten uiteengezet en wordt de opgave toegelicht waar de gemeente nu voor staat. Hierin zijn een aantal beleidsuitgangspunten en visies opgenomen, die het fundament vormen voor alle ontwikkelingen in de gemeente. Vervolgens wordt in het tweede deel de integraliteit gezocht. Hier worden de maatschappelijke effecten en doelstellingen voor een nieuwe Drontense wijk toegelicht. Hoe kunnen we als gemeente het geluk van bewoners optimaliseren? Deze vraag staat hier centraal. Deze doelstellingen vormen het toetsingskader voor de ontwikkelingen in de gemeente.

In het derde deel wordt het ontwikkelgebied Zuid nader bekeken. Dit begint met een afbakening van het plangebied, waarna een ruimtelijke en sociaalhistorische inventarisatie wordt gemaakt van het bestaande gebied. Dit resulteert in een aantal gebiedsspecifieke kaders, die de context vormen voor de uitwerking van de plannen. In deel vier wordt een concretiseringsslag gemaakt, door de doelstellingen voor de wijk te combineren met de gebiedsspecifieke kaders. Hieruit volgen een aantal ontwerpprincipes en -richtingen. Het koersdocument wordt in het vijfde deel afgesloten door de vervolgstappen van de gebiedsontwikkeling inzichtelijk te maken.

In dit document wordt de werktitel voor de gebiedsontwikkeling gebruikt: Uitleggebied Zuid. Dit wordt uiteraard niet de naam van de toekomstige wijk. De daadwerkelijke naam zal in de komende maanden worden gekozen, samen met de inwoners van Dronten.

9

Culemborg, EVA Lanxmeer

Opgave

DEEL I

Visie woningbouw, uit “Richting aan groei” (Gemeente Dronten en BVR, beeld BVR)

12

Uitleggebied Zuid als één van de kansrijke ontwikkellocaties, uit “Richting aan groei” (Gemeente Dronten en BVR, beeld BVR)

Drontense ontwikkeldoelen

een aantal voorwaarden die te maken hebben met de ontwikkeling van een samenleving waarin leefbaarheid vitaliteit voorop staan. Voorzieningen en bereikbaarheid moeten meegroeien met het aantal inwoners en er mo genoeg werk en verdienvermogen zijn voor de bewone In Flevoland zijn onder meer de volgende drie punten relevant (Strategische Agenda Flevoland) :

Dronten bouwt aan een duurzame samenleving. In het kader van de voorbereiding op de integrale visie zijn daarom Drontense ontwikkeldoelen opgesteld die zijn afgeleid van de 17 internationale duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s, sustainable development goals). De woningbouwopgave draagt bij aan deze ontwikkeldoelen. De ontwikkeling in Uitleggebied Zuid is onderdeel van de grotere ontwikkelopgave van de gemeente. Een centraal doel is het versterken 1. Flevoland kan bijdragen en verrijken van de Drontense samenleving. In dit deel worden de kernwaarden van de Drontense samenleving uiteengezet en wordtaan de de nationale woonopg door de woningbouw in de regio te versnellen. Uit d ontwikkelopgave verder toegelicht. ‘Routekaart programma 100.000+ woningen’ volgt dat er in Flevoland tot 2050 90.000-115.000 woning gerealiseerd kunnen worden. De woningen kunnen gerealiseerd worden rond OV-knooppunten, binnen Groeiopgave Dronten Drontense samenleving Bronprincipes: afbeelding: Dronten de dorpskernen, op nieuwe uitleglocaties en langs d Drontense richtsnoer Gemeente bij het bouwen aan de toekomstige samenleefomgeving De druk opkust. de woningmarkt in Dronten groot. In de gemeente Dronten ontwikkelen mensen zich.

Als Drontense principes Een ruim aanbod aanis cultuur-, sport-, recreati Voor starters, studenten, spoedzoekers en ouderen individu, maar ook als deelnemer aan en onderdeel en natuurvoorzieningen dragen bij aan de positieve Drontense principes met veranderende woonwensen zijn vrijwel geen Maar wat maakt Dronten dan Dronten? Dit wordt van de samenleving2. Juist die sterke gemeenschap is 5. Drontense principes gezondheid van inwoners van Flevoland. Daarnaast Deprincipes Drontense principes zijn leidend bij deDaarmee ontwikkelingen (betaalbare) samengevat in de principes. Deze geven we aan dat wat Drontenaren3 waarderen in hun leefomgeving. In De vijf staan rondom onsDrontense logo weergegeven. geen van woningen voorhanden. Dit komt mede de principes een ander staat; elk kernwaarden principe is even belangrijk ze de gewenste is er aandacht voor deopzachte kant van de stad zoals omdat doorstroming de woningmarkt in onzeboven gemeente. Deze vijf die inwoners vandragen beschrijven de kwaliteiten van de gemeente, de en samen een sterke samenleving kijken mensen naar elkaar om bij aan het makendie vaninwoners de optimale keuzes tijdens het bouwen aan de toekomst vanDe gemeente wil hiervoor een oplossing stagneert. kenmerken graag zouden blijven en helpen elkaar, én krijgen mensen voldoendeintegraal ruimte sociale cohesie en inclusiviteit.

de gemeente de gemeente Dronten.Dronten hebben meegegeven als leidraad bieden. behouden. Het gaat om de volgende vijf principes: voor persoonlijke groei en eigenheid. voor ontwikkelingen, beschrijven de kwaliteiten die mensen maken de samenleving; onze basis is groen; versterken van deDronten Flevolandse economie gewaardeerd worden, zijn voor de gemeente In juni2.2023Voor heefthet de gemeenteraad van we koesteren het kenmerkend dorpse karakter; Dronten geeft je de Het aantal inwoners in de gemeente Dronten gaat We groeien door en hanteren daarbij de volgende principes: 4 ligt er een opgave de ruimtelijk-economische ‘Richting aanom groei’ vastgesteld we tonen zich lef. mee kan blijven onderscheiden. het visiedocument en waaruimte; de gemeente de komende tijd dus substantieel groeien. Deze en daarmeestructuren besloten om groeien naarzodat een bedrijven zich in de keuze betekent meer dan het bouwen van woningen. teteversterken, inwoneraantal van 60.000. Hiervoor zullen in de Mensen maken Er moet voldoende ruimte zijn voor ontmoeting, regio vestigen en ondernemers de mogelijkheden de samenleving komende jaren ongeveer 9.000 woningen worden ontspanning, mogelijkheden voor onderwijs, hebben kansen6.000 te pakken.

De fysieke gerealiseerd waarvanom ongeveer woningen werkgelegenheid en ondersteuning en begeleiding is vande belang zodat bedrijven goede e op nieuwe infrastructuur uitleglocaties rondom kern Dronten. vanuit de gemeente aan maatschappelijke partners. De We tonen lef Onze basis Een derde hiervan bestaat uit autonome groei, gemeente Dronten stelt zich dan ook als doel om voort bereikbare werklocaties hebbenwat waar zij zich kunne is groen betekent dat twee derde van de nieuwe inwoners van te bouwen op de sterke bestaande samenleving. Een vestigen en ruimte hebben om te ontwikkelen. De elders komt. plek waar inwoners zich thuis voelen in hun omgeving Dronten geeft huidige werklocaties zijn niet altijd goed bereikbaar We koesteren je de ruimte en kunnen floreren. Dronten blijft Dronten. het dorpse karakter vooral niet met het OV. Verbetering hiervan draagt ook bij aan de verduurzaming van mobiliteit. Bron afbeelding: Gemeente Dronten * We verwijst naar iedereen in de samenleving De bereikbaarheid moet meegroeien met een toenemende vervoersbehoefte ten gevolge van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) groeiende inwonersaantallen. De ruimte in Nederland is schaars, terwijl urgente

DEEL I | OPGAVE

Opgave

2

Gemeente Dronten. “Mensen maken de samenleving: Strategisch beleidskader Sociaal Domein 2025-2028” (2024) Mensen maken de samenleving In dit document verwijst ‘Drontenaren’ naar inwoners van de hele gemeente, dus Swifterbant, Biddinghuizen en Dronten. De samenleving steeds een beetje mooier maken kan alleen door menselijk handelen. We 4 Gemeente Dronten & BVR Adviseurs, “Richting aan groei: een visie op de woningbouwopgave en locatiestudie voor de gemeente Dronten tot 2050” (2023) 3

maatschappelijke opgaven grote ruimtelijke gevolgen 3. Het natuurlijk fundament is bepalend 13in de ruimteli levenkunnen goed samen, zien elkaar kijken omwoningtekort, naar elkaar. Ontmoeting draagt bij aan het hebben. Denkenaan het de kwaliteit versterken van onze krachtige samenleving. keuzes. Bodemkwaliteit, waterhuishouding en van de natuur, de transitie van de landbouw en de

Opgave Uitleggebied Zuid

Ontwikkelfase 1

Bij het besluit om te groeien heeft de gemeenteraad bepaald dat kwaliteit boven kwantiteit gaat. De groei moet in dienst staan van de Drontense beleidsdoelen en de Drontense principes zijn leidend. Zie Bijlage 1 voor een samenvatting van de vastgestelde visie. Door de gebieden ten noorden, ten oosten en ten zuiden van de kern Dronten aan te wijzen als woningbouwlocaties kan deze groeiambitie worden gefaciliteerd. Elk van de gebieden krijgt haar eigen kwaliteiten, die complementair zijn aan elkaar. In Biddinghuizen en Swifterbant ligt de focus, naast de huidige uitleggebieden Swifterbant-Zuid en De Graafschap, op het toevoegen van kwaliteit binnen de kernen en de ontwikkeling van woningen dichtbij voorzieningen.

De ontwikkeling van het uitleggebied ten zuiden van de kern Dronten is onderdeel van de overkoepelende groeiopgave van de woningbouw: Dronten 2050. De realisatie van de gebiedsontwikkeling draagt bij aan het verlichten van de druk op de woningmarkt. De ontwikkeling van Uitleggebied Zuid zal in delen worden opgepakt. Hierbij wordt invulling gegeven aan de in dit deel beschreven uitgangspunten.

De eerste fase van Uitleggebied Zuid zal bestaan uit 300 modulaire woningen die allen in de betaalbare categorie vallen. Deze woningen worden versneld gerealiseerd, om aan de drukkende vraag van Drontenaren te voldoen. In 2026 zijn al deze woningen beschikbaar voor de Drontense woningmarkt.

Het project Dronten 2050 overziet de groeiopgave. De groeiopgave moet niet alleen zorgen voor meer woningen en dus inwoners, maar is juist ook gericht op het behouden en versterken van de kwaliteit van de leefomgeving voor de inwoner. De Drontense beleidsdoelstellingen en visies vormen daarvoor de leidraad. Zie Bijlage 2 voor een toelichting.

In de volgende delen wordt de opgave in Uitleggebied Zuid verder uitgediept.

In de gehele wijk zal een substantieel aandeel van de woningbouwopgave worden gerealiseerd in de komende 15 jaar. In fases laten we het gebied ten zuiden van de Dronterweg verschieten van kleur: van agrarisch – voornamelijk fruitteelt – naar een woonbestemming met bijbehorende voorzieningen.

Tijdelijke woningbouw in Haarlem (foto door Anna Odulinska)

14

Van de 300 modulaire woningen zijn er 230 bestemd voor de doelgroepen die staan te springen om een woning in Dronten, zoals jongeren, mensen met een maatschappelijk beroep en spoedzoekers en daarnaast zijn er 70 bestemd voor ontheemden voor een periode van circa twee jaar en komen daarna beschikbaar voor andere doelgroepen. De woningen blijven in eerste instantie voor 15 jaar staan en zullen vervolgens elders een permanente plek krijgen. Naast dat deze 300 woningen ruimte creëren op de Drontense woningmarkt, vormen ze een belangrijke eerste stap voor de nieuwe wijk. De woningen en openbare ruimte van Ontwikkelfase 1 zijn namelijk het visitekaartje en de bewoners die hier vanaf het begin komen wonen leggen de bouwstenen voor de vitale samenleving die in de wijk zal ontstaan. Aan de basis van het gebied liggen dan ook de Drontense principes en de doelstellingen zoals beschreven in dit Koersdocument. Hiermee staan kwaliteit en uitstraling centraal, ondanks de snelle realisatie.

Impressie Uitleggebied Zuid, uit “Richting aan groei” (beeld BVR)

Opgave 15

Het plangebied is geworteld in historie. 16

DEEL II

Effecten en doelstellingen

De Veluwse proeftuin, MIX architecten

Het gebied wordt een leefomgeving die voortbouwt op de bestaande Drontense samenleving. 18

DEEL II | EFFECTEN EN DOELSTELLINGEN De gemeente Dronten kiest voor een integrale benadering van gebiedsontwikkeling. Het doel is om in Uitleggebied Zuid een samenleving te realiseren, die de huidige Drontense gemeenschap versterkt. Hierbij ontstaat een uitdaging om de verschillende aspecten van een samenleving – zoals wonen, werken, bewegen en ontmoeten – in één plan te vatten.

In de doelstellingen staat het geluk van bewoners centraal. Geluk is een persoonlijk gevoel, iets wat je als individu ervaart. Toch zijn er een aantal randvoorwaarden te onderscheiden die dit gevoel kunnen stimuleren. De aspecten van geluk die wij voor Uitleggebied Zuid hanteren, zijn: gezondheid, autonomie, zingeving en verbondenheid. Deze vier aspecten overlappen en versterken elkaar. Een hoge mate van verbondenheid zal bijvoorbeeld ook leiden tot een betere gezondheid, en andersom. Op de volgende pagina’s worden de vier aspecten los toegelicht en uitgewerkt in specifieke effecten en doelstellingen. Door geluk centraal te zetten wordt Uitleggebied Zuid een leefomgeving die gezondheid, verbondenheid, autonomie en zingeving stimuleert. Waar mensen niet alleen wonen, maar ook floreren.

Initiatievenroute Samenactief (Ben Eekhof fotografie)

19

Effecten en Doelstellsteingen

Er is daarom bewust gekozen voor het opstellen van maatschappelijke effecten en doelen die de beleidsdomeinen van de gemeente overstijgen. Dit is een doorvertaling van gemeentelijk beleid en visies, die gedeeltelijk tot stand gekomen zijn in participatie met de samenleving. Tussen de doelstellingen is geen prioritering gemaakt. Alle doelstellingen zijn even belangrijk. In de praktijk zullen doelen soms schuren en botsen. Er zullen dan in overleg keuzes gemaakt moeten worden voor de richting die het beste overeenkomt met de meeste doelen, met een zo hoog mogelijk maatschappelijk rendement.

Gezondheid Gezondheid is cruciaal om geluk te ervaren. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wordt gezondheid gedefinieerd als: “Een toestand van volledig fysiek, mentaal en sociaal welzijn, en niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebrek.” Gezondheid is dus het goed functioneren van het lichaam, inclusief een sterk immuunsysteem, een gezonde levensstijl (zoals goede voeding, voldoende beweging en slaap) en het vermogen om fysieke uitdagingen te weerstaan. Maar ook emotionele stabiliteit, veerkracht en het vermogen om met stress om te gaan. Gezondheid komt van binnenuit én wordt beïnvloed door de kwaliteit van de leefomgeving. Een gezonde leefomgeving leidt tot gezonde bewoners. Dit aspect van geluk behelst dus zowel persoonlijke gezondheid, als gezondheid van de leefomgeving. Het RIVM definieert een gezonde leefomgeving als volgt: “Een gezonde omgeving is schoon en veilig, beschermt tegen gezondheidsrisico’s en stimuleert beweging en ontmoeting”. Daarnaast betekent een gezonde leefomgeving ook een ecosysteem dat in balans is, met een diversiteit aan bomen, planten en dieren en een gezonde bodem. Dit ecosysteem is vruchtbaar, zorgt voor een goede waterhuishouding en is bestand tegen klimaatverandering.

20

Effect 1: De wijk draagt bij aan een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. De volgende doelstellingen zijn daarbij geformuleerd: • De wijk heeft een natuurlijke uitstraling, met ruimte voor groen en blauw. • De inrichting van het openbaar gebied levert een positieve bijdrage aan de biodiversiteit in Dronten. • De wijk is klimaatadaptief en dus bestand tegen wateroverlast, droogte en hittestress. • In alle levensfasen van de wijk (bouw-, woon- en sloopfase) staat circulariteit centraal. • De inrichting van de wijk stimuleert bewegen, spelen en sporten voor bewoners van de wijk én de gemeente geheel.

Natuurlijk spelen in Almere Duin; beeld Maarten Feenstra

Verbondenheid Een gevoel van verbondenheid bevordert het welzijn, vermindert gevoelens van eenzaamheid en stress, en versterkt het gevoel van eigenwaarde. Het is een fundamentele menselijke behoefte en daarmee een cruciaal aspect van geluk.

Een verbonden samenleving is een samenleving waarin mensen elkaar ontmoeten, kennen en naar elkaar omzien. In de Drontense Principes wordt dit omschreven als het ‘dorpse karakter’. Om verbondenheid – op verschillende niveaus – te stimuleren, is het van belang dat er voldoende ruimte is voor ontmoeten. Daarnaast draagt ook kleinschaligheid hieraan bij. Mensen kunnen maximaal 150 stabiele sociale relaties6 onderhouden. Binnen dit aantal kunnen mensen betrokkenheid tonen en begrip houden voor elkaar.

5 6

De volgende doelstellingen zijn daarbij geformuleerd: • De wijk heeft een duidelijke identiteit: een reden waarom mensen er willen wonen en blijven. • De historische wortels van het gebied zijn behouden en versterkt (sociaal-cultureel, fysiek). • De wijk sluit goed aan op en is onderdeel van zowel de kern als de hele gemeente. • Bewoners kennen elkaar en willen naar elkaar omzien. • De wijk biedt allerlei mogelijkheden voor formele en informele ontmoetingen. • De wijk bestaat uit buurten met oog voor kleinschaligheid.

Effecten en Doelstellsteingen

Mensen ervaren verbondenheid op verschillende niveaus, met sterke en zwakke banden: waardevolle vriendschappen, een vitaal verenigingsleven, een praatje met de buren, maar ook het groeten van een onbekende op straat. Juist die vluchtige contacten zijn het fundament voor sociale netwerken in buurten5. Daarnaast speelt ook de verbondenheid met de leefomgeving een belangrijke rol: het gevoel van thuishoren op een bepaalde plek.

Effect 2: Bewoners voelen zich verbonden met de mensen en de omgeving op buurt-, wijk- en gemeenteniveau.

Verbondenheid in de wijk Eurowoningen in Leusden

Platform 31, “Ontwerp voor ontmoeten” (2021) Het nummer van Dunbar

21

Autonomie Autonomie is het vermogen en de vrijheid om zelfstandig beslissingen te nemen en verantwoordelijkheid te dragen voor die keuzes. Zo kunnen mensen zich persoonlijk ontwikkelen en dat zorgt voor een gevoel van controle over het eigen leven: zelfredzaamheid. De mate van autonomie verschilt van persoon tot persoon, gebaseerd op ieders wensen en persoonlijke omstandigheden. Het is wel van belang dat een ieder toegang heeft tot benodigde voorzieningen en (financiële) middelen om vrijheid en verantwoordelijkheid te kunnen ervaren. Daarnaast dragen sociale structuren hier enorm aan bij. Mensen leven niet solitair. Op sommige momenten en op bepaalde vlakken hebben mensen hulp nodig, die anderen binnen een gemeenschap kunnen bieden. Mensen binnen een buurt of een wijk kunnen elkaar helpen. We spreken daarom van samenredzaamheid: het gezamenlijke vermogen van mensen binnen een gemeenschap of samenleving om zichzelf en elkaar te helpen bij het omgaan met uitdagingen, problemen en behoeften. Samenredzaamheid legt de nadruk op samenwerking en solidariteit, waarbij individuen, groepen en organisaties bijdragen aan het welzijn van elkaar en de weerbaarheid van de gemeenschap als geheel. Zo ontstaan vitale wijken. In de context van gebiedsontwikkeling is het dus van belang om zowel de autonomie van individuele bewoners te stimuleren, als van de gemeenschap.

22

Effect 3: De wijk vormt een samenredzame samenleving, waarin elk individu in hun kracht staat. De volgende doelstellingen zijn daarbij geformuleerd: • De wijk is veilig en toegankelijk voor iedereen. • De woonlasten zijn betaalbaar. • Delen (van voorzieningen, vervoer, openbare ruimte, spullen enzovoorts) is de norm. • De wijk biedt passende sociale (zorg)structuren voor bewoners en sluit daarmee aan op de behoeften van alle leeftijden. • De wijk maakt optimaal gebruik van natuurlijke hulpbronnen en is zo veel mogelijk zelfvoorzienend qua energie-, water- en warmtevraag.

Bewonersinitiatief in de wijk EVA-Lanxmeer in Culemborg

Zingeving

In de context van gebiedsontwikkeling impliceert zingeving ook dat bewoners de kans krijgen om actief bij te dragen aan en invloed uit te oefenen op hun wijk, waardoor ze deze echt als hun eigen plek ervaren.

Effect 4: In de wijk kan iedere bewoner betekenisvol leven en bijdragen aan de gemeenschap op een manier die bij hen past. De volgende doelstellingen zijn daarbij geformuleerd: • Bewoners voelen zich verantwoordelijk voor hun omgeving en zetten zich in voor elkaar en voor de buurt. • Er is voldoende ruimte voor bewoners om de buurt en de wijk ’eigen’ te maken. • Het woningaanbod is gevarieerd in prijs, type en uitstraling en zorgt daarmee voor een gemengde bevolkingsopbouw. • Innovatie op het gebied van woonvormen wordt aangemoedigd. • In de wijk is ruimte voor bedrijvigheid die aansluit op een dorpse wijk.

Effecten en Doelstellsteingen

Zingeving verwijst naar het proces waarin mensen betekenis geven aan hun leven. Dit kan betrekking hebben op persoonlijke doelen of ambities, maar ook op relaties of het bijdragen aan een groter geheel. De invulling hiervan varieert sterk van persoon tot persoon. Het ervaren van zingeving – met welke invulling dan ook – draagt bij aan een gevoel van voldoening en geluk.

Initiatievenroute Samenactief

23

Van den Hamlaan, picknickplek halverwege (foto Dick van de Graaf )

Ansjovistocht (foto Dick van de Graaf )

Bedrijven aan Van den Hamlaan (foto Dick van de Graaf )

Rietweg (foto Dick van de Graaf )

24

Inventarisatie

DEEL III

Raakvlak Wisentbos

Dronterweg

V.d. Hamlaan

Raa

kvla

ngebied en raakvlakken

26

ron ten -

Zui d

Ansjovistocht Rietweg

kD

Ansjovisweg

/ Dr ont erw eg

DEEL III | INVENTARISATIE Ten behoeve van de gebiedsontwikkeling heeft de gemeente in juni 2023 op 225 hectare de Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) gevestigd. Voor de geplande woningbouw in Uitleggebied Zuid volstaat echter een kleiner gebied. Het plangebied voor de gebiedsontwikkeling wordt daarom verkleind. In dit deel wordt de afbakening van het plangebied toegelicht. Vervolgens wordt een globale inventarisatie van dit gebied geschetst, wat resulteert in een aantal ruimtelijke kaders voor ontwikkeling.

Toelichting plangrenzen

De gebiedsontwikkeling staat niet op zichzelf maar sluit zoveel mogelijk aan bij de dorpskern van Dronten. Er wordt met name verbinding gezocht met de aangrenzende buurten De Landmaten, De Manege en De Kruidentuin. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan de Golfresidentie. In het plangebied moet rekening worden gehouden met een aantal beperkingen die in de volgende paragraaf in beeld worden gebracht. Het gaat bijvoorbeeld om de zone rondom de 150 kVhoogspanningsleiding (kV-zone) en de spuitzones aan de zuid- en westkant. Binnen deze zones is woningbouw niet toegestaan, waardoor deze gebieden een alternatieve invulling krijgen. Het bruto plangebied voor Uitleggebied Zuid beslaat

ongeveer 154 hectare. Binnen dit gebied wordt de nieuwe wijk gerealiseerd. Er wordt rekening gehouden met de bestaande erven en haar structureren, door deze zoveel mogelijk te integreren in het plan. Na aftrek van de kV-zone, de spuitzones en de bestaande erven resteert een netto plangebied van 113 hectare voor de ontwikkeling van nieuwe woningen. Zie de afbakening hiernaast.

Bij de zuidelijke uitbreiding wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de bestaande wijken en structuren. Dit betekent dat de ruimtelijke inpassing niet ophoudt bij de grenzen van het plangebied. Juist de zones die zich bevinden tussen het netto plangebied en de bestaande dorpskern kunnen van grote betekenis zijn bij het borgen van aansluiting. Ze vormen als het ware het cement tussen de bestaande wijken en de nieuwe wijk. In het bijzonder benoemen we hier de zone rondom de Dronterweg (tussen de bestaande wijken en het plangebied), tezamen met de veiligheidszone van de hoogspanningsleidingen die door het gebied lopen. Dit mag niet als barrière ervaren worden, maar moet juist ondersteunend zijn aan de maatschappelijke doelstellingen van de nieuwe wijk. Door het toevoegen van de wijk, zal ook de wijk Golfresidentie beter verbonden worden met de rest van de kern Dronten. De wijk de Golfresidentie zal kunnen profiteren van verbeterde infrastructuur richting de rest van de dorpskern. Extra aandacht zal worden besteed aan de verkeersafhandeling op de Ansjovisweg. Daarnaast neemt met het toevoegen

27

Inventarisatie

Het uiteindelijke plangebied wordt begrensd door de Palingtocht, Ansjovisweg, Rietweg en de zuidelijke grens van het Wvg-gebied. Gronden met Wvg aan de westzijde van de Rietweg vallen daarmee buiten het plangebied. Met deze afbakening worden de stedenbouwkundige structuren van het gebied gevolgd en wordt rekening gehouden met de indeling van percelen.

Raakvlakken met andere gebieden

van deze wijk, het draagvlak voor voorzieningen (commercieel en maatschappelijk) neemt toe in haar directe omgeving. Naast ruimtelijke raakvlakken zijn er ook programmatische raakvlakken. Bijvoorbeeld op het gebied van recreatie en commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Hier zal, op basis van de behoefte van Uitleggebied Zuid en overkoepelend, een programma voor gerealiseerd worden. De omvang en locatie hiervan moet worden afgestemd met die van de omliggende woonwijken. Daarnaast is in de directe omgeving van het plangebied het project “Het Groene Brein” (HGB) voorzien. De definitieve begrenzing is op dit moment nog onderwerp van gesprek, maar mogelijk zal HGB aansluiten bij het ontwikkelgebied bij de Rietweg. Met HGB brengen we een aantal hoofdthema’s in een integrale gebiedsontwikkeling in samenhang bij elkaar. Landschapsontwikkeling met aandacht voor natuur vermengt zich met meer agrarische toepassingen, zoals die van een ‘genenbank’. Ook vindt vermenging plaats met agrarische innovaties van techniek tot natuurinclusieve landbouw (passende bij de doelstellingen 2050 en de daarop ook gebaseerde economische visie). Stakeholders hier zijn onder andere de Warmonderhof en de Aeres Hogeschool7. Met al deze elementen wordt er ook ingezet op een stuk openbaar buitengebied dat voor de inwoners van de gemeente een plek voor ontspanning en bewegen kan zijn.

7

Inventarisatie gebiedskenmerken Uitgangspunt van de kwalitatieve groeiopgave is het versterken van het Drontense karakter. Bij de ontwikkeling van het plangebied moet dus verbinding worden gezocht met de kenmerken die het gebied karakteriseren. Dit omvat cultuurhistorische kenmerken, landschappelijke kenmerken en ruimtelijke structuren. Daarnaast kent het plangebied een aantal (milieu-)technische beperkingen die van invloed zijn op de plannen. Met name op het

gebied van belemmeringen heeft al een analyse plaatsgevonden bij de totstandkoming van ‘Richting aan groei’. Hieronder zijn de bestaande kenmerken uiteengezet. Deze kenmerken schetsen de context voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. De kaart hiernaast verschaft een totaalbeeld aan ruimtelijke kaders.

Hoekverdraaiing Van den Hamlaan (foto Dick van de Graaf )

Er zijn meer betrokken partijen, dit zijn onder andere en niet limitatief Provincie Flevoland, Staatsbosbeheer, Stichting participatie Wissentbos, Waterschap.

28

LEGENDA aansluiting op bestaande wijken doorzetten groenstructuren fietsverbinding versterken multifunctionele bosrand tpv spuitzone parkstructuur tpv 150 kV zone uitbreiding waterstructuur integratie boerenerven versterken elzenhagen Van den Hamlaan als drager

Inventarisatie

Plangrens

Kaders voor ontwikkeling

29

LEGENDA

waardevolle elzenhagen/singels hagen/singels van een snelgroeiende conifeer, te vervangen door elzenhaag/singel andere waardevolle bomen en schuren

Waardevolle bestaande groenstructuren. Bron: Wim Baijense

30

Cultuurhistorie

De kern Dronten is gebouwd vanuit het uitgangspunt van een groene, gezonde leefomgeving in de grote Wegen, vaarten en tochten productieruimte van de Flevopolder. Het dorpsbos • De Dronterweg gaat nog altijd als ‘Parkway’ om de bebouwing heen. Van onder aan de zuidwestzijde beschutting ende dient als van de het ‘groene baldakijn’ dat straks door biedt de enkele rij lindes aan zuidzijde Dronterweg recreatieve wordt gevormd kijk jein uitde over het weidse polderlandschap ruimte directe nabijheid van de terwijl aan de noordzijde zware, Het bosachtige beplanting de bebouwing nagenoeg aan woningen. plangebied bevindt zich ten zuiden het zicht onttrekt. Deze kwaliteit is bewust ontworpen bij de inrichting van de vaneen delatere Dronterweg envan tussen de Rietweg en de behouden polder en is bij aanpassing de Dronterweg goeddeels Ansjovisweg in de nabijheid van het Wisentbos. gebleven, hoewel iets ‘dunner’ geworden.

Dronterweg

Rietweg

beplanting langsmenselijke de Biddingwegmaat en de van bosgordel tussen Dronterweg en Lage aan bij de de woonomgeving. Vaart. Bomenlanen verbinden devanaf kernen in de polder. Een soortgelijke polderbeleving is er de Ansjovisweg ter plaatse van de entree naar de golfresidentie. Op de grens van het fruitteeltgebied met het akkerbouwlandschap wordt het zicht over de polder begeleid door de singels van het fruitteeltgebied en de erfbeplanting van de akkerbouwbedrijven aan de Ansjovisweg. De stevige achtergrond wordt gevormd door de laanbeplanting van de Rietweg. De uitloper van het fruitteeltgebied, waarvan momenteel alleen nog de vier erven bestaan, vormt een aantrekkelijke middenschaal tussen de laanbeplanting en de weidse akkers. De fruitteeltbedrijven langs de Van der Hamlaan en, in iets mindere mate, langs de Ottolanderlaan kenmerken zich door de afwezigheid van een stevige singel maar de aanwezigheid van een beplanting van grote, fraaie solitaire bomen en boomgroepen. Het zijn ‘boeketten’ die in het kleinschalige landschap van singels Van den Hamlaan Van den Hamlaan Van denen en boomgaarden staan daarmee bepalender zijn dan de bebouwing op de Basisprofiel Van denHamlaan Hamlaan erven. Dronterweg

•

•

(uit: Landschappelijke kwaliteit Oostelijk Flevoland, Hofstra Heersche landschapsarchitecten) Aanbevelingen • • •

Houd het polderlandschap tussen Roodbeenweg, Dronterweg en Biddingweg buiten het zoekgebied en koester hier het polderpanorama. Stimuleer een stevige en vitale singelbeplanting rond de boerenerven die een belangrijke functie binnen dit panorama hebben. Behoud en herstel de singelbeplanting langs de Ottolanderlaan en de Van der Hamlaan. Het wijken van de singelbeplanting op de kruising Ottolanderlaan

Ansjovisweg

Dronterweg

Dronterweg

Aanbevelingen Pali het polderlandschap tussen Roodbeenweg, Dronterweg en Biddingweg • Houd ngto c buiten hetht zoekgebied en koester hier het polderpanorama. • Stimuleer een stevige en vitale singelbeplanting rond de boerenerven die een belangrijke functie binnen dit panorama hebben. • Behoud en herstel de singelbeplanting langs de Ottolanderlaan en de Van der Hamlaan. Het wijken van de singelbeplanting op de kruising Ottolanderlaan Structuurdragers binnen de voorkomende profielen: laanbeplanting, erfsingels Met betrekkingbinnen tot dede Van der Hamlaan en Ottolanderlaan is het Structuurdragers voorkomende profielen: laanbeplanting, erfsingels en elzensingels behorend bij het fruitteeltgebied. profiel met elzensingels, zaksloten en met solitairen beplante en elzensingels behorend bij het fruitteeltgebied. (uit:karakteristieke Landschappelijke kwaliteit Oostelijk Flevoland, Hofstra Heersche landschapsarchitecten) erven een belangrijke kwaliteit. 41 43 Rietweg

Rietweg

Dronterweg

Van den Hamlaan

Dronterweg

Swifterweg

Structuurdragers binnen de voorkomende profielen: laanbeplanting, erfsingels en elzensingels behorend bij het fruitteeltgebied.

Rietweg

31

Rietweg

Rietweg

Ansjovisweg

Rietweg

de Ottolanderlaan kenmerken zichinvulling door de van afwezigheid van een stevige singel Onderzoek welke rol de oorspronkelijke de fruitteeltgebieden, maar de van een beplanting fraaie met singels en aanwezigheid solitairen op fruitteelterven, verdervan kangrote, spelen in desolitaire bomen en boomgroepen.opzet. Het zijn ‘boeketten’ die in het kleinschalige landschap van singels stedenbouwkundige Het oorspronkelijke polderplan blijft zo, als Elbu rg r zijn dan de bebouwing op de en boomgaarden staan en daarmee bepalender weg cultuurhistorische laag, in de toekomst herkenbaar. erven.

•

Dronterweg

Swifterweg

Rietweg

Rietweg

Haring weg

Swifterweg

weg

Swifterweg

Hoge va

art

Boudew

ijnlaan

Inventarisatie

•

Dronterweg

Dronterweg

grin g

•

Dronterweg

Bidd in

•

Aanbevelingen • Houd de kavels tussen Roodbeenweg, Dronterweg, Riettocht en fruitteeltgebied buiten het zoekgebied en stel hiermee het panorama vanaf de Dronterweg veilig. • Koester het ruime profiel van de Rietweg met de daaraan gekoppelde riettocht en wees zuinig op de beplanting langs deze weg. Deze beplanting speelt een grote rol in de vorming en beleving van de polderruimtes. Zuidzijde Dronten en Roodbeenweg is essentieel in de beleving van het eerder genoemde • Sluit geen nieuwe wegen of opritten aan op de Rietweg. Dit kan het polderpanorama. monumentale van deze weg ernstig beschadigen. Groene eilanden inkarakter een zee van ruimte • Houd het polderlandschap aan de Ansjovisweg, op de grens met het • Oostelijk Flevoland kenmerkt zich door een aantal zorgvuldig gecomponeerde • Koester het profiel van de Ottolanderlaan en de Van der Hamlaan. De singelsfruitteeltgebied buiten het zoekgebied. De Rietweg, met aan weerszijden een rij stevige essen en daaraan gekoppeld de ruimtesvoor met daarin ‘eilanden van groen’. polderruimte laat zich uitzonderlijk zorgen intimiteit, samen met deDeze zaksloten en brede Riettocht, is een zeer belangrijke kwaliteit die tevens een belangrijke rol speelt Hanzebermen kunnen• ze Houd, in aansluiting op het voorgaande, het fruitteeltgebied in de zuidelijke tocht goed lezen op de aansluiting van de Ottolanderlaan met de Roodbeenweg.

Kenmerkend voor dit gebied is het kleinschalige ‘oksel’ tussen Rietweg en de zuidelijke kruising met de Van den Hamlaan een belangrijke rol spelen in de biodiversiteit en berging van water. Het kunnen in de vorming van verschillende polderpanorama’s. Komend vanuit de polder Elzensingels geven de Ottolanderlaan een zeer besloten karakter. Nabij de buiten het zoekgebied of zoek hier naar een functie die past binnen de Tracé R landschap van de fruitteelt. kavelmaat is hier kleiner groene aders door bebouwd gebied is het bovendien een monumentale ‘oprijlaan’De naar Dronten die via een fraaie ijksweg Roodbeenweg openen de elzensingels zichzijn. en ontvouwd zich een panorama 10A singelstructuur van het fruitteeltgebied. Zo functioneert het bovengenoemde Boaan u • Zie de Ansjovistocht als belangrijke zichtlijn door het zoekgebied naar het open bomenweidedan nabijelders, de Dronterweg toegang verschaft tot de monumentaal d over het polderlandschap. Erven met hun beplanting de Roodbeenweg, aan ewijn l dit is geredeneerd vanuit de efficiëntie polderpanorama optimaal met de beplanting langs de Rietweg als achtergrond, a an weerszijden op gelijke afstand van de Ottolanderlaan kaderen het zicht. De erven en weidse polderland.

Beperk het aantal oversteken over deze tocht en zorg het datfruitteeltgebied als middenschaal en het weidse akkerbouwgebied op de beplante ‘De West’, die de bezoeker naar het hart van Dronten leidt. van de fruitteeltbedrijven. De bomen zijn zoveel langs de Lisdoddeweg vormen de groene eilanden tegen een achtergrond van voorgrond. eventuele bruggen de zichtlijn niet blokkeren. Het profiel van de voor de fruitteeltgebieden herkenbare wegen met de Zuidzijde Dronten beplanting langs de Biddingweg en de bosgordel tussen Dronterweg en Lage is essentieel in de beleving van het eerder genoemde indit noord-zuidrichting geplant. Binnen het • Onderzoek welke rol de oorspronkelijke invulling van de fruitteeltgebieden, •en Roodbeenweg InVaart. de oorspronkelijke plannen hanteerde men het principe dat primaire wegen kenmerkendemogelijk U-vorm, in zoekgebied de Van der Hamlaan en Ottolanderlaan, polderpanorama. met singels en solitairen op fruitteelterven, verder kan spelen in de nooit het bebouwde gebied doorkruisen. In dit zoekgebied lijkt dit een moeilijk is karakteristiek.

De smalle weg, brede berm met aan weerszijden een zaksloot en • Houd plangebied zijn nog oorspronkelijke structuren en Groene eilanden in een zee er van ruimte • het Een polderlandschap soortgelijke polderbeleving is er vanafop dede Ansjovisweg aan de Ansjovisweg, grens met ter het plaatse van de stedenbouwkundige opzet. Het oorspronkelijke polderplan blijft zo, als • Oostelijk Flevoland kenmerkt zich door een aantal zorgvuldig gecomponeerde haalbaar principe. vraagt omHarzorgvuldig nadenkenmet over met een elzensingel zorgt voorteeen intiem karakter waarbinnen de de fruitteelterven met entree naar de golfresidentie. Op wel de grens van het fruitteeltgebied hetde omgang cultuurhistorische fruitteeltgebied buiten hetHet zoekgebied. ingweg laag, in de toekomst herkenbaar. elementen herkennen dieDeze refereren aan functie ruimtes met daarin ‘eilanden van groen’. polderruimte laat zich uitzonderlijk wordt het zicht de polder begeleid door de singels • Houd, inN309 aansluiting op het voorgaande, hetover fruitteeltgebied in de zuidelijke deakkerbouwlandschap (Dronterweg). solitaire bomen unieke plekken vormen. goed lezen op de aansluiting van de Ottolanderlaan met devan Roodbeenweg. van de tuinbouw.

Dit geldt voor een deel de het Rietweg fruitteeltgebied en de erfbeplanting aan de ‘oksel’van tussen en de zuidelijke kruising metvan de de Vanakkerbouwbedrijven den Hamlaan De Ansjovistocht vormt, over grote delen geflankeerd door geschoren Elzensingels geven de Ottolanderlaan een zeer besloten karakter. Nabij de De stevige gevormd de de laanbeplanting buitenAnsjovisweg. het zoekgebied of zoek achtergrond hier naar eenwordt functie die pastdoor binnen oorspronkelijke schuren, bomen en elzenhagen. elzensingels,Roodbeenweg een bijna monumentale lijn in het Gezien vanaf de openen de elzensingels zichpolderlandschap. en ontvouwd zich een panorama van de Rietweg. uitloper van het momenteel alleen singelstructuur van hetDe fruitteeltgebied. Zofruitteeltgebied, functioneert hetwaarvan bovengenoemde Van der Hamlaan deze tochtErven naarmet hethun zuiden een prachtige doorkijk op over hetbiedt polderlandschap. beplanting aan de Roodbeenweg, aanhet nog de vieroptimaal erven bestaan, een aantrekkelijke middenschaal tussen de polderpanorama met devormt beplanting langs de Rietweg als achtergrond, weerszijden op gelijke afstand van de Ottolanderlaan kaderen het zicht. De erven weidse achterland. Naar het noorden zorgt de stevige groene rand rond Dronten laanbeplanting de weidse akkers.

het fruitteeltgebied alsenmiddenschaal en het weidse akkerbouwgebied op de Deze van oorsprong opgezette structuren sluiten goed langs de Lisdoddeweg vormen de groene eilanden tegen een achtergrond van Elzensingel Dronterweglangs (fotodeDick de Graafen, ) in iets mindere mate, langs • De langs fruitteeltbedrijven Van van der Hamlaan voorgrond. voor een natuurlijk einde van de lange polderlijn.

Swifterweg Van den Hamlaan

Rietweg

Van den Hamlaan

Rietweg

LEGENDA Groenstructuren Dronten Autowegen Voetpaden Fietsroutes Boeren erven Bomenrij langs Rietweg Elzensingels Waterstructuren Zichtlijn Plangrens

Inventarisatie ruimtelijke structuren

32

Ruimtelijke structuren De Dronterweg is vormgegeven als ruim opgezette weg met bomen aan weerszijde die de ruimtelijke beëindiging van de dorpskern vormt. De Golfresidentie is vooralsnog de enige buurt die de sprong over de provinciale weg al heeft gemaakt. Tussen de weg en de woonwijken is een parkrand gerealiseerd als een groene bufferzone. De parkrand is wisselend open (bij de Landmaten en de Manege) of meer bosachtig (bij de Landstreken) aangeplant. Hier onttrekt het groen de bebouwing nagenoeg aan het zicht. Een deel van de woningen is georiënteerd op deze parkrand, maar er zijn ook woningen die juist de achterzijde hebben aan de groene zone.

Het landschap van het plangebied kenmerkt zich door de kleinere maat van de kavels, waarvan de erven bewust schuin tegenover elkaar zijn gepositioneerd. Daarnaast zijn de hagen rondom de fruitteeltgebieden een onderscheidende factor. Deze hagen vormen eigenlijk een compensatie voor de grootschalige boscomplexen die hier niet zijn verwezenlijkt. De fruitteeltgebieden dragen bij aan een kleinschalig landschap. Er is sprake van een aantal zorgvuldig gecomponeerde ruimtes met daarin ‘eilanden van groen’.

Het gebied was naast fruitteeltgebied bedoeld als aantrekkelijk uitloopgebied voor de bewoners van Dronten. Doordat de vraag naar fruitteeltbedrijven tegenviel is de zone uiteindelijk kleinschaliger gebleven dan aanvankelijk voorzien. De laanbeplanting en elzensingels vormen de belangrijkste structuurdragers binnen het gebied.

Opvallend langs de Van den Hamlaan is juist de afwezigheid van een stevige singel langs de fruitteeltbedrijven. Hier valt op de kavels de beplanting van grote, fraaie solitaire bomen en boomgroepen op. Het zijn ‘boeketten’ die in het kleinschalige landschap van singels en boomgaarden staan en daarmee bepalender zijn dan de bebouwing op de erven. In het midden van de Van den Hamlaan, ter plaatse van de Ansjovistocht, maakt de weg een kleine knik. Deze subtiele beweging creëert een bijzonder moment en een welkome afwijking van de elders rechtlijnige structuur van het gebied. In de overhoeken ontstaat een kleinschalige centrale groene ruimte. Het totaal van deze kenmerken maakt de Van den Hamlaan en aangrenzende agrarische percelen een waardevolle en te behouden structuur in het gebied.

Van den Hamlaan, geen singel aan weerszijden (foto Dick van de Graaf )

33

Inventarisatie

Tussen de bestaande wijken is er een sterke groenstructuur die in verbinding staat met het Van Veldhuizenbos en vervolgens het Wisentbos. Momenteel wordt deze structuur onderbroken door de Dronterweg. Deze provinciale weg heeft een open profiel met aan de zuidkant een enkele rij lindes en daarachter de elzenhagen van de aangrenzende kavels.

Deze beleving van de polder is bijvoorbeeld te zien vanaf de Ansjovisweg ter plaatse van de entree naar de golfresidentie. Op de grens van het fruitteeltgebied met het akkerbouwlandschap wordt het zicht over de polder begeleid door de elzensingels van het fruitteeltgebied en de erfbeplanting van de akkerbouwbedrijven aan de Ansjovisweg. De laanbeplanting van de Rietweg vormt een stevige achtergrond in het landschappelijk decor.

LEGENDA Winkel Sport Onderwijs Zorg Religie Plangrens

Maatschappelijke en economische voorzieningen

34

Maatschappelijke en economische voorzieningen In de bestaande wijken zijn enkele clusters met voorzieningen. Aan het Sparlinghof zit een klein winkelcentrum (winkelcentrum Dronten-Zuid) met een supermarkt en een aantal kleine winkels zoals een bakker. Rondom dit winkelcentrum bevinden zich maatschappelijke voorzieningen zoals meerdere basisscholen, een huisartsenpraktijk, een tandartspraktijk en een sportzaal. Rondom deze voorzieningen speelt verkeers- en parkeercongestie een rol. Tevens zullen deze voorzieningen de komende jaren mogelijk veranderen door het mogelijk samengaan van scholen in een kindcentrum en wensen rondom de bedrijvigheid in dat gebied.

Inventarisatie

Naast de groene zone tussen De Landmaten en De Manege is er nog een cluster met twee basisscholen. Binnen het plangebied is er bedrijvigheid in de vorm van een aantal fruitteeltbedrijven, en daarnaast de Pruimenpot (zorgboerderij met boerderijwinkel). De Pruimenpot, zorgboerderij met boerderijwinkel langs Van den Hamlaan (foto Dick van de Graaf )

35

conclusie Locatie 3 BODEM - geomorfologie

Bodemdaling

verzilting

gemiddelde hoogste grondwaterstand

gemiddelde laagste grondwaterstand

AHN

Inventarisatie water en bodem. Bron: onderzoek conclusie uitbreidingslocaties - BVR adviseurs

36

Water en bodem •

•

Bodem – geomorfologie: de bodem van het plangebied – en het hele poldergebied rondom Dronten - betreft een vlakte van getij-afzettingen. De bodem is vrij vlak tot zeer vlak en onder getijinvloed gevormd. De bodem bestaat voornamelijk uit jonge zeeklei. Plaatselijk kunnen hierop veenresten voorkomen. Bodem: Binnen het plangebied is in beperkte mate sprake van bodemdaling veroorzaakt door lage grondwaterstanden. Het gaat hier om een deel van het plangebied waar sprake is van een

bodemdaling van 3-10cm in de periode van 20202100. (bron: ESRI Klimaateffectatlas, scenario laag). •

•

Verzilting: er is sprake van verzilting binnen het plangebied. Momenteel wordt er water van buiten het plangebied ingevoerd om dit tegen te gaan. Als hier woningen worden gebouwd – en dus de fruitteelt afneemt of verdwijnt - is geen wateraanvoer meer nodig.

kan schade ontstaan, bijvoorbeeld aan gewassen. De Gemiddelde Laagste Grondwaterstand (GLG) in het plangebied is lager dan 2 meter onder maaiveld. De Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) is 0,6-0,8 meter onder maaiveld. (bron: ESRI) Maaiveldhoogte: het gebied ligt op ongeveer -4.20 meter NAP. Van oost naar west loopt het gebied ongeveer een halve meter af. De omliggende wegen liggen wat hoger, op ongeveer -3,10 NAP. (bron: AHN)

•

NNN (Natuur Netwerk Nederland): Het plangebied ligt niet binnen het Natuurnetwerk Nederland. Wel ligt de “Verbindingszone Lage Vaart” op korte afstand van het plangebied. Aangezien de provincie Flevoland niet toetst op externe werking, zijn er ten aanzien van het Natuurnetwerk Nederland geen belemmeringen.

•

Archeologie: Het plangebied is archeologisch waardevol gebied 4 (gematigde verwachting). Voor archeologisch waardevol gebied 4 geldt dat archeologisch onderzoek verplicht is bij verstoringen groter dan 1,7 ha en dieper dan 40 cm -mv. Het plangebied is deel van het hooggelegen dekzandgebied. De top van het dekzand ligt tussen 8 tot 6 m – NAP in het westen en oplopend tot tussen 6 en 4 m – NAP in het oosten. Uit boorbeschrijvingen uit het RIJP archief blijkt dat de top van het dekzand grotendeels is verspoeld.

Grondwaterstand: Bij een te lage grondwaterstand

37

Inventarisatie

•

LEGENDA 400 m afstand bushaltes buslijn provincialeweg 80 km/u lokale weg doorgaand 50 km/u (muv Rietweg 80 km/u) vrijliggende fietspaden recreatieve fietspaden (knooppunten) fietsen over autoweg plangrens

Totaalkaart ontsluiting

38

Ontsluiting Voor de auto loopt de hoofdontsluiting van Dronten rondom het plangebied. Het gaat hier om de provinciale Dronterweg (N309) en de gemeentelijke Rietweg, beide wegen met een regime van 80 km/u. Centraal in het plangebied ligt de lokale ontsluitingsweg Van den Hamlaan die de bestaande fruitteeltbedrijven ontsluit. Het is een smal profiel dat niet berekend is op veel verkeer. De Van den Hamlaan heeft een aftakking naar het zuiden, dit soort u-vormige wegstructuren is kenmerkend voor dit gebied.

Fietsers kunnen het plangebied bereiken via vrijliggende fietspaden langs de Rietweg en de Ansjovisweg. Aan de noordzijde van de Dronterweg ligt ook een doorgaande fietsroute. Behalve de fietstunnel bij de Ansjovisweg zijn er geen fietsverbindingen tussen de woonwijken en het plangebied. Deze eindigen bij de Dronterweg.

Inventarisatie

Openbaar vervoer bevindt zich op enige afstand van het gebied. Buslijnen 521 en 522 rijden door de aangrenzende woonwijken en hebben als eindpunt de Golfresidentie.

Ansjovisweg (foto Dick van de Graaf )

De Van den Hamlaan heeft geen vrijliggend fietspad maar vormt via de knooppuntenroute wel een recreatieve en doorgaande fietsverbinding. Er zijn geen wandelroutes in het plangebied, met uitzondering van het klompenpad van 1,5 km rondom de Pruimenpot.

39

LEGENDA geur: contouren explosie aandachtsgebied 150 kV: zakelijk rechtstrook veiligheidszone RIVM/ hoogspanningsmast geluidszones omliggende wegen spuitzone 50m plangrens

Zones beperkingen geur, geluid en veiligheid

40

Nutsvoorzieningen De bestaande nutsvoorzieningen in het plangebied zijn niet berekend op de nieuwe wijk. Er ligt een grote druk op het elektriciteits- en drinkwatervraag in heel Nederland. Dit geldt ook voor de gemeente Dronten. Oplossingen om de vraag vanuit het wateren elektriciteitsnet te verminderen kunnen ruimtelijke implicatie hebben.

Externe veiligheid: Er worden gevaarlijke stoffen vervoerd op de provinciale weg (N309). De maximale afstand voor een (beperkte) verantwoording van het groepsrisico is 355 meter aan weerszijden van de weg voor de stofcategorie GF3.

•

Geluid: Voor de gemeentelijke Rietweg, als ook voor de provinciale N-wegen, zijn indicatieve belemmeringenstroken berekend op 5 meter hoogte. Dit is op basis van het huidige gebruik (80 km/uur). Hierbij is uitgegaan van het nieuwe normenkader onder de Omgevingswet. In de oranje gebieden is onderzoek naar geluidsreducerende maatregelen benodigd, in de rode gebieden zijn verregaande maatregelen nodig.

•

Stikstof: Ten behoeve van de beoogde ontwikkelingen dient een stikstofonderzoek te worden uitgevoerd. De dichtstbijzijnde stikstofgevoelige habitatgebieden liggen in de Natura 2000-gebieden Veluwe en Rijntakken. Er dient beoordeeld te worden of geen sprake is van significant nadelige gevolgen. Uitgaande van maximaal 7 verkeersbewegingen per woning per etmaal is sprake van circa 43.750 verkeersbewegingen per etmaal. Dit leidt momenteel tot een depositie van circa 0,13

Het bestaande rioolnetwerk in de omgeving heeft geen extra capaciteit voor de wijkomvang. Dit betekent dat ook hier naar andere oplossingen gezocht moet worden. •

•

Milieueffecten: Het plangebied kent momenteel vooral gronden bestemd voor agrarische doeleinden. Er bestaan binnen de ontwikkelzone weinig belemmerende functies in het gebied. Er wordt ervan uitgegaan dat er rekening gehouden wordt met de kleine bedrijvigheid (milieucategorie 2) in het ontwerp. Externe veiligheid: Er loopt geen buisleiding in het gebied, maar wel een hoogspanningslijn van 150 kV. Hiervoor geldt een indicatieve zone (onderzoekszone) en een zakelijke rechtsstrook (min of meer onmogelijk om woningbouw toe te staan). Deze zone beslaat 100 meter aan weerszijden van het hart van de leiding en loopt gedeeltelijk door het plangebied.

mol/h/j op stikstofgevoelige habitatgebieden (circa 21.000 hectare). Bij een geconstateerde overschrijding van de grenswaarde van 0,00 mol/ h/j zijn er voldoende salderingsmogelijkheden van agrarisch gebruik. Gezien de relatief hoge overschrijding is dit een noodzaak.

Inventarisatie

•

Hoogspanningsleiding in plangebied (foto Dick van de Graaf )

41

Het gebied wordt een wijk die meer biedt dan alleen woningen: een plek waar mensen prettig kunnen samenleven en die een positieve impact heeft op de omgeving.

42

43

Ontwerpuitgangspunten

DEEL IV

Voorbeeldproject: EVA Lanxmeer in Culemborg • • • • •

Aantal woningen: circa 350 Buurtoppervlakte: circa 16 hectare Dichtheid: 21,8 wo/ ha Bouwjaar: 2000 Ontwerp: Bugel Hajema, Econnis, Copijn (stedenbouw), diverse architecten als Orta Nova en M3 (architectuur)