b0efd472-49b8-41da-b9d6-5c35870907f7.pdf

Vanwege de complexiteit van dergelijke gezamenlijke bouwopgaven zal de gemeente daarbij in principe de rol van bouwheer en toekomstig eigenaar vervullen. Hoewel het ‘officiële’ bouwheerschap in dergelijke situaties wellicht bij de gemeente ligt, is het vanuit zowel gemeente als schoolbesturen nadrukkelijk de wens om gezamenlijk op te trekken en invulling te geven aan het project. In die zin wordt het bouwheerschap in zekere zin gezamenlijk opgepakt, waarbij de gemeente optreedt als penvoerder/formele opdrachtgever richting de te contracteren partijen.

10. Vanwege urgente huisvestingsvraagstukken voortkomend uit diverse maatschappelijke ontwikkelingen kunnen situaties ontstaat waarin de gemeente meer regie en speelruimte wil hebben om eigen gemeentelijk vastgoed in te kunnen zetten. Als de mogelijkheid zich voordoet zal de gemeente aankoop van

Referentie: 1697601-0157.2.0.

3.2.4 Bouwsteen 4: kwaliteit en duurzaamheid Deze bouwsteen geeft aan welke kwaliteits- en duurzaamheidsambitie gemeente en schoolbesturen nastreven op het gebied van onderwijshuisvesting. 1.

Gemeente en schoolbesturen zien het realiseren van kwalitatief goede en duurzame huisvesting als een maatschappelijke en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Een kwalitatief goed en duurzaam gebouw heeft een positief effect op het onderwijs én op het leefklimaat van de toekomstige generaties.

2.

Het IHP streeft, bij (vervangende) nieuwbouw, naar het realiseren van energieneutrale gebouwen (ENG) die tevens aardgasvrij zijn. Bij renovatie wordt beoogd om dit zoveel mogelijk te realiseren; dit dient per situatie bekeken te worden, met een gezonde balans tussen kwaliteit, duurzaamheid en de (financiële) middelen (kosten-batenanalyse). Per locatie dient in aanvullende onderzoeken, zoals een haalbaarheidsstudie, toegewerkt te worden naar een optimale balans tussen de diverse criteria passend bij het schoolgebouw en de omgeving, zie hiervoor ook bouwsteen 5.

3.

Gemeente en schoolbesturen willen duurzaamheid breder definiëren dan alleen energiebesparing en CO2-reductie: duurzaamheid gaat ook over goed onderwijs, een gezond leer- en leefklimaat, een gezonde financiële exploitatie, circulariteit en toekomstbestendigheid. Deze thema’s hebben een hogere prioriteit dan enkel energiebesparing: a. Ten aanzien van het stimuleren van goed onderwijs gaat het om het adequaat faciliteren van het onderwijsconcept van de scholen (het pedagogische klimaat en gebruik). b. Ten aanzien van gezondheid en kwaliteit wordt rekening gehouden met de Frisse Scholen-thema’s (naast energie): lucht, temperatuur, licht en geluid om een prettig en gezond klimaat voor kinderen en medewerkers te realiseren. Gemeente en schoolbesturen hebben hiervoor uitgesproken het ‘standaard

Pagina 21 van 63

c.

d.

e.

f.

HEVO-kwaliteitskader’ (versie december 2021) als ‘basiskwaliteit’ voor schoolgebouwen te hanteren. Dit kwaliteitskader is een optimum tussen kwaliteit (onder andere op basis van Frisse Scholen) en investering. In hoofdstuk 6 van het IHP wordt dit kwaliteitskader verder toegelicht. Per situatie dient in overleg tussen schoolbestuur en gemeente bekeken te worden in hoeverre deze ‘basiskwaliteit’, volgens de HEVO-kwaliteitsstandaard, voldoende is of dat aanvullende kwaliteitseisen gewenst zijn. Mede door de COVID-19-pandemie is de mate en kwaliteit van ventilatie van scholen onder een vergrootglas komen te liggen. Tijdens het schrijven van dit IHP zijn er nog geen eenduidige wetenschappelijke resultaten die een ‘minimale ventilatiecapaciteit’ voorschrijven die vereist zou zijn voor een ‘goed binnenklimaat’. Met het benoemde kwaliteitskader wordt voorzien in Frisse Scholen klasse B voor wat betreft ventilatie. Met de kennis van nu is dat voldoende en resulteert dat in een goed binnenklimaat. Ontwikkelingen en hernieuwde inzichten vanuit de COVID-19-periode dienen de komende tijd nadrukkelijk gemonitord te worden. Het advies is om bij de daadwerkelijke start van projecten te inventariseren of dat niveau nog steeds voldoende is volgens de dan geldende algemene voorschriften vanuit de sectorraden, het ministerie etc.

Het thema ‘temperatuur’ is veelal het meest belangrijk in de beleving en het efficiënte en prettige gebruik van een ruimte. De HEVO-kwaliteitsstandaard geeft ook voor wat betreft ‘temperatuur’ Frisse Scholen klasse B als minimumniveau. Dit niveau schrijft een toegestane tolerantie in de binnentemperatuur voor van +/- 3 graden Celsius ten opzichte van de lopende gemiddelde buitentemperatuur (voor volledige formule zie PvE Frisse Scholen 2021). Ten aanzien van circulariteit wordt ernaar gestreefd bewust om te gaan met de toegepaste materialen en waar mogelijk gebruik te maken van natuurlijke, herbruikbare materialen, binnen de budgettaire mogelijkheden. Naast de intrinsieke motivatie van zowel schoolbesturen als gemeente speelt ook hier de voorbeeldfunctie die schoolgebouwen vervullen een belangrijke rol. Ten aanzien van toekomstbestendigheid wordt ingezet op maximale flexibiliteit (onder andere het vermijden van dragende binnenwanden) om ervoor te zorgen dat de schoolgebouwen in de toekomst ook andere onderwijsconcepten kunnen faciliteren. Hierbij gaat het zowel om interne flexibiliteit, als om transformatiemogelijkheden van het vastgoed.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

g.

Zowel de schoolbesturen als de gemeente hebben de nadrukkelijke wens om de omgeving van de scholen, waaronder de schoolpleinen, groen in te richten. Een groene omgeving vermindert hittestress en heeft daarmee een van nature duurzaam effect op de schoolgebouwen. Ook hier geldt dat de exacte uitwerking hiervan per situatie ingevuld dient te worden.

4.

Naast bouwkundige kwaliteit van schoolgebouwen is er in het IHP expliciet aandacht voor andere (strategische) kaders voor vastgoedbeleid (in volgorde): onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, exploitatie en uitstraling.

5.

Duurzaamheidsprincipes worden toegepast bij nieuwbouw/renovatie van schoolgebouwen. Daarbij bieden de principes van Trias Energetica houvast om hierin een realistische afweging te maken tussen ambitie en budget: 1. Voorkomen van onnodig energieverbruik (bijvoorbeeld isolatie). 2. Gebruik van duurzame energiebronnen (bijvoorbeeld zonnepanelen). 3. Indien nodig, efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen (bijvoorbeeld gas). De scholen en schoolgebouwen hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid en voorbeeldfunctie naar leerlingen, hun familie en de wijk/kern/gemeente.

6.

Het is van belang dat de duurzaamheid op projectniveau intensief wordt afgestemd op de mogelijkheden in de kern en omgeving. Daarbij valt te denken aan mogelijk restgebruik van warmte, aansluiten op een warmtenet of het mogelijk toevoegen van extra zonnepanelen voor het leveren van energie aan omliggende woningen of voorzieningen.

7.

Het IHP geeft de schoolbesturen inzicht in de vervangingstermijn van hun gebouwen. Schoolbesturen zijn door het IHP in staat om onderhoud en duurzaamheidsmaatregelen af te stemmen op het moment van nieuwbouw of renovatie en daarmee te koppelen aan terugverdientijden. Hierdoor kunnen er goed onderbouwde afwegingen gemaakt worden.

8.

Investeringen in duurzaamheid dienen gerelateerd te worden aan de gehele levenscyclus van gebouwen. Daarbij is een afstemming tussen de verantwoordelijkheden van gemeente en schoolbesturen van belang. Liever gezamenlijk goed investeren in deugdelijke maatregelen dan nadelige gevolgen te

Pagina 22 van 63

ondervinden in bijvoorbeeld exploitatie en onderhoud tijdens de levensduur van een gebouw. Dit valt samen met de principes van TCO: inzetten op betaalbare investeringen die zich laten terugverdienen in de exploitatie (zie bouwsteen 3, punt 3). 9.

Bij de nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen is het uitgangspunt dat de gemeente eventuele vierkante meters voor kindpartners (zoals kinderopvang) voorfinanciert. Deze voorfinanciering wordt vervolgens, middels huur, kostenneutraal terugbetaald aan de gemeente. Het is hierbij van belang dat (huur)afspraken voorafgaand aan een project worden vastgelegd in intentieovereenkomsten etc. Om de doorlopende leerlijnen goed te kunnen faciliteren is het van belang dat er binnen schoolgebouwen voldoende ruimte is voor ‘alternatief ruimtegebruik’ door derden in het kader van ‘ontwikkeling van het kind’. De focus ligt hierbij op het realiseren van ‘scholeneilanden’ in combinatie met kinderopvang en eventueel andere kindpartners. Dit betekent dat de gemeente in principe niet de huisvesting financiert van solitaire kinderopvanglocaties. Er dient te worden gestreefd naar eenvoudige en eenduidige eigendomsconstructies met één eigenaar. Het is daarbij het meest voor de hand liggend dat de gemeente eigenaar is en de ruimten in medegebruik geeft ofwel verhuurt. Echter zijn hierop ook uitzonderingen denkbaar. De precieze eigendomssituatie, financiering en risico’s met betrekking tot verhuur dienen daarom projectspecifiek voorafgaand aan een project geformuleerd en vastgelegd te worden.

3.2.5

1.

b.

c.

2.

Bij investeringsopgaven in het kader van het IHP wordt de mogelijkheid van renovatie onderzocht. Daarbij wordt beoogd om de gedefinieerde duurzaamheidseisen (ENG) en kwaliteitseisen (basiskwaliteit volgens HEVO standaard kwaliteitskader, versie december 2021) zoveel mogelijk te realiseren. Dit wordt in de afweging nieuwbouw of renovatie inzichtelijk gemaakt, waarbij BENG, vanuit de wettelijke verplichting bij nieuwbouw, ook bij renovatie als minimumeis geldt.

3.

Per situatie wordt een afweging gemaakt (bijvoorbeeld in een haalbaarheidsonderzoek) of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is voor het betreffende schoolgebouw. Daarbij worden onder andere de volgende aspecten meegenomen in de afweging (willekeurige volgorde, per situatie kan de prioriteit immers verschillen): a. Er wordt rekening gehouden met de onderwijskundige functionaliteit van de gebouwen.

Bouwsteen 5: renovatie en vervangende nieuwbouw

Deze bouwsteen geeft aan hoe gemeente en schoolbesturen omgaan met renovatie en vervangende nieuwbouw: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor nieuwbouw, schoolbesturen zijn in alle situaties verantwoordelijk voor het goed onderhouden en exploiteren van gebouwen. Renovatie (lees: vernieuwbouw) is wettelijk nog niet geregeld. Renovatie kan een duurzamere oplossing zijn dan nieuwbouw. Ten aanzien van renovatie wordt aangesloten op het voorstel van PO-raad, VO-raad en VNG: a. Renovatie wordt opgenomen als voorziening. In de huidige situatie zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw wanneer

Referentie: 1697601-0157.2.0.

een gebouw aan het einde van zijn levensduur is. ‘Einde levensduur’ is niet eenduidig en dient ‘objectspecifiek’ bepaald te worden, bijvoorbeeld middels een conditiemeting. De verordening (artikel 2) schrijft voor dat de huisvesting ‘adequaat’ moet zijn en geeft enigszins handvatten om hier duiding aan te geven. Door renovatie op te nemen als voorziening ontstaat de mogelijkheid om bij een gebouw dat aan het einde van zijn levensduur is ook renovatie toe te passen. Renovatie is daarbij een integrale levensduurverlengende ingreep in het gebouw, waarmee de levensduur van het gebouw met ten minste 25 jaar, maar bij voorkeur 40 jaar, wordt verlengd. In specifieke situaties kan van dit uitgangspunt worden afgeweken, als een tijdelijke oplossing noodzakelijk is, maar in principe dient renovatie gelijkwaardig aan nieuwbouw te zijn. Uitgangspunt bij renovatie is dat de aanpassingen die leiden tot een levensduurverlenging van ten minste 25 jaar voor rekening komen van de gemeente, waarbij op basis van TCO en vanuit de MJOP een investeringsbijdrage van het schoolbestuur aan de dekking van de renovatie kan worden toegevoegd (bij renovatie gelden dezelfde TCO-principes als bij nieuwbouw; zie bouwsteen 3, punt 3).

Pagina 23 van 63

b. c. d.

e.

f.

g. h.

Er wordt rekening gehouden met een goede bezetting van gebouwen. Er wordt (bij voorkeur) niet gerenoveerd voor leegstand. Er wordt rekening gehouden met de culturele en maatschappelijke waarde en de stedenbouwkundige uitstraling in samenhang met de omgeving. Er wordt rekening gehouden met mogelijkheden om de gestelde duurzaamheidsambities (zie bouwsteen 4) te bereiken, met BENG als minimumeis voor renovatie. Er wordt rekening gehouden met de mogelijkheden om de gestelde minimum kwaliteit (zie bouwsteen 4) te bereiken. In gesprek tussen het schoolbestuur en de gemeente wordt verkend op welk gebied concessies mogelijk zijn. De kosten en mogelijkheden voor tijdelijke huisvesting worden meegenomen in de afweging voor nieuwbouw of renovatie. Hierbij is de gemeente verantwoordelijk voor het voorzien in deze tijdelijke huisvesting. De toekomstige exploitatie- en onderhoudslasten worden meegenomen als afweging voor nieuwbouw of renovatie. Er wordt rekening gehouden met de mate van flexibiliteit en aanpasbaarheid in de toekomst.

Sportbeleidsplan maar een vertaling van het sportbeleid, toekomstige ontwikkelingen en ambities naar de accommodaties die daarvoor benodigd zijn. Voor de structuur is zoveel als mogelijk aangesloten bij de bouwstenen zoals gebruikt in paragraaf 3.2; deze bouwstenen zijn, voor zover van toepassing, vertaald naar het beleidsterrein ‘sport.

3.3.1 Bouwsteen 1: vraag en aanbod Deze paragraaf gaat in op de vraag naar en het aanbod van sportaccommodaties in de gemeente Dronten. 1. De gemeente Dronten heeft sport en een ‘gezonde levensstijl’ hoog in het vaandel staan. Er wordt momenteel gewerkt aan een integrale visie hierop. Sport heeft raakvlakken met verschillende thema’s op het gebied van ‘gezonde levensstijl’ en er zijn veel raakvlakken met verschillende themaplannen. 2.

Er is op dit moment geen volledig zicht op de bezetting van de binnensportaccommodaties in de gemeente Dronten. Deze accommodaties worden gebruikt voor zowel het gymonderwijs als door verenigingen (voornamelijk in de avonduren). Dit multifunctionele gebruik is veelal benodigd om de exploitatie rendabel te houden en ook vanuit optimale benutting zeer wenselijk. Een onderzoek naar de bezetting van de binnensportaccommodaties wordt op dit moment uitgevoerd.

3.

Voor het onderwijs is nabijheid van binnensportaccommodaties van groot belang. Momenteel maakt een gedeelte van de scholen (zowel PO als VO) in de gemeente Dronten voor het gymonderwijs gebruik van binnensportaccommodaties elders in de gemeente. De KVLO adviseert hierbij een maximale afstand van 2 km voor VO-leerlingen en een maximale afstand van 1 km voor PO-leerlingen. Reisbewegingen van leerlingen naar sportaccommodaties vormen een veiligheidsrisico. Het streven naar directe nabijheid is hierbij nadrukkelijk een pre.

4.

De twee VO-scholen in de gemeente Dronten zorgen met hun grote leerlingenaantallen voor een grote bezetting in de binnensportaccommodaties in de gemeente Dronten. Bij toekomstige vernieuwingen en herpositionering van deze sportaccommodaties is dan ook het advies om integraal te kijken naar de vernieuwingen van deze VO-scholen en waar mogelijk aansluiting te vinden.

3.3. Bouwstenen van beleid sport De gemeente Dronten heeft een Sportbeleidsplan ‘Dronten in beweging’ 2018-2021. Deze looptijd is doorgetrokken naar 2022. De gemeente Dronten heeft sport hoog in het vaandel staan. Middels dit Sportbeleidsplan streeft de gemeente naar een gemeente waarin inwoners zo gezond mogelijk leven, actief zijn en participeren in de sport en altijd in beweging zijn. In dit Sportbeleidsplan staan drie doelen centraal: 1. Een gezonde levensstijl. 2. Versterken van de lokale sportstructuur. 3. Toekomstbestendige sportverenigingen. Het sportbeleid heeft inhoudelijk raakvlakken met vele andere beleidsvelden, waaronder ook jeugdbeleid, accommodatiebeleid en onderwijs. Het betrekken van sport in het IHP heeft dan ook nadrukkelijk de doelstelling om een integrale visie te vormen op het maatschappelijk vastgoed in de gemeente Dronten en de synergie tussen verschillende beleidsterreinen daarbij zoveel als mogelijk samen te laten komen. Het betrekken van sport bij het IHP is geen vervanger of opvolger van het

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 24 van 63

5.

6.

7.

8.

9.

De uitrusting van de huidige binnensportaccommodaties sluit niet goed aan bij de gewenste uitrusting van dit moment en de toekomst. Er zijn vele vormen van uitrusting die tegenwoordig meer uitnodigen tot bewegen en ook de mogelijkheid tot andere soorten sporten faciliteren. Bij het uitwerken van toekomstige sportaccommodaties is het van belang dat er onderzoek gedaan wordt naar de huidige en toekomstige wensen en eisen van de gebruikers. Naast de sportverenigingen die gebruik maken van de sportaccommodaties is het advies om ook het onderwijs actief te betrekken bij deze planvorming. Momenteel worden de meeste gymlessen in het PO gegeven door klassendocenten in plaats van vakdocenten Lichamelijke Opvoeding. Landelijk is er een trend zichtbaar waarbij het aantal vakdocenten op basisscholen toeneemt. Deze gespecialiseerde docenten hebben veelal ook andere eisen en wensen ten aanzien van sportaccommodaties. Bij de ontwikkeling van toekomstige sportaccommodaties is het van belang om hier rekening mee te houden. De verwachting is dat de gemeente Dronten de komende jaren fors gaat groeien vanwege grootschalige woningbouwplannen in de provincie Flevoland en ook in de gemeente Dronten. De exacte impact hiervan is bij het schrijven van dit IHP nog niet duidelijk. Net als bij het gedeelte onderwijshuisvesting geldt hier dat deze ontwikkeling de komende jaren goed gevolgd moet worden.

Wanneer deze ontwikkelingen meer definitief zijn, dienen ook de plannen rondom de toekomstige sportfaciliteiten herzien te worden. Dit geldt voor zowel de buiten- als binnensportaccommodaties. Voor een aantal sportverenigingen zorgt deze groei van het aantal inwoners op termijn mogelijk voor te volle accommodaties en ruimtebeperkingen. Hoewel het exacte effect op dit moment nog niet precies te duiden is, geldt voor alle sportverenigingen die gesitueerd zijn aan de Educalaan in Dronten dat uitbreidingsmogelijkheden zeer beperkt tot niet aanwezig zijn. Naast de reeds bestaande typen sportaccommodaties is er in de gemeente Dronten in toenemende mate ook behoefte aan andere soorten sportterreinen. Voorbeelden hiervan zijn de ‘multisportvelden’ en ‘skillsgardens’. Dit type

Referentie: 1697601-0157.2.0.

sportvelden/terreinen nodigt uit tot bewegen en is vanwege de opzet geschikt voor het uitvoeren van verschillende soorten sport en spel. Momenteel is dit type terreinen nog niet aanwezig binnen de gemeente Dronten. Bij het uitwerken van ontwikkelingen in de onderwijshuisvesting wordt aanbevolen om bovenstaande ontwikkelingen met betrekking tot een nieuw type sportterrein integraal mee te nemen bij de ontwikkeling van (maatschappelijk) vastgoed.

3.3.2 Bouwsteen 2: samenwerking 1.

Zoals reeds vermeld aan het begin van dit hoofdstuk, heeft sport veel raakvlakken met andere beleidsterreinen en inhoudelijke thema’s binnen de gemeente Dronten. Samenwerking tussen deze beleidsterreinen, de beheerder van sportaccommodaties en de sportverenigingen is cruciaal om de beleidsdoelstellingen te behalen en toe te werken naar het doel ‘Dronten in beweging’.

2.

Om de benutting van zowel binnen- als buitensportaccommodaties te optimaliseren is samenwerking tussen alle gebruikers en beheerders van belang. Hoewel samenwerking met het onderwijs voor de binnensportaccommodaties mogelijk meer vanzelfsprekend is, geldt deze samenwerking ook voor de buitensportaccommodaties. Overdag worden deze vaak minimaal benut en liggen er kansen om de samenwerking met het onderwijs te intensiveren.

3.

Ook voor de kantines van sportaccommodaties geldt dat deze overdag niet optimaal benut worden. Er lopen momenteel onderzoeken om het gebruik van deze faciliteiten optimaler en dus rendabeler te maken. Een voorbeeld hiervan is het medegebruik van kantines door bijvoorbeeld kinderopvang, onderwijs of kleine verenigingen die overdag een accommodatie nodig hebben.

3.3.3 Bouwsteen 3: regie 1.

De gemeente Dronten is eigenaar van de binnensportaccommodaties in de gemeente Dronten. Uitzondering hierop zijn een aantal van de gymzalen die bij de scholen zelf gesitueerd zijn; hiervan is het eigendom, net als bij de schoolgebouwen, veelal verdeeld tussen gemeente en schoolbestuur. Het onderhoud van de binnensportaccommodaties ligt bij een andere partij en de exploitatie is middels een aanbesteding uitgegeven aan Optisport.

Pagina 25 van 63

2.

Een beleidsuitgangspunt is dat alle andere sportaccommodaties (zoals voetbalterreinen etc.) in eigendom overgaan naar de verenigingen. Voor het grootste gedeelte is dat reeds gerealiseerd of wordt het de komende jaren gerealiseerd.

3.3.5 Bouwsteen 5: (vervangende) nieuwbouw en renovatie 1.

Bij toekomstige nieuwbouw of renovatie van sportaccommodaties binnen de gemeente Dronten dient de integraliteit met andere vastgoedobjecten opgezocht te worden. Een voorbeeld hiervan is het combineren van de nieuwbouw van een sporthal met de nieuwbouw van een school. Hierdoor kunnen zowel ruimtelijk, functioneel als financieel synergievoordelen ontstaan.

2.

Per situatie wordt een afweging gemaakt (bijvoorbeeld in een haalbaarheidsonderzoek) of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is voor de betreffende sportaccommodatie. Daarbij worden onder andere de volgende aspecten meegenomen in de afweging (willekeurige volgorde, per situatie kan de prioriteit immers verschillen): a. Er wordt rekening gehouden met de functionaliteit van de gebouwen. b. Er wordt rekening gehouden met een goede bezetting en benutting van gebouwen. Er wordt (bij voorkeur) niet gerenoveerd voor leegstand. c. Er wordt rekening gehouden met de culturele en maatschappelijke waarde en de stedenbouwkundige uitstraling in samenhang met de omgeving. d. Er wordt rekening gehouden met mogelijkheden om de gestelde duurzaamheidsambities (zie bouwsteen 4) te bereiken, met BENG als minimumeis voor renovatie. e. Er wordt rekening gehouden met andere ontwikkelingen in de omgeving waar mogelijk integraliteit en synergie bereikt kan worden. f. De toekomstige exploitatie- en onderhoudslasten worden meegenomen als afweging voor nieuwbouw of renovatie. g. Er wordt rekening gehouden met de toekomstige wensen, eisen en ambities met betrekking tot de functionaliteit en capaciteit van de betreffende faciliteiten. h. Er wordt rekening gehouden met de mate van flexibiliteit en aanpasbaarheid in de toekomst.

3.3.4 Bouwsteen 4: kwaliteit en duurzaamheid 1.

Voor de kwaliteit van de sportaccommodaties is het van belang dat er bij grootschalige bouwkundige ingrepen (renovatie of nieuwbouw) verder gekeken wordt dan enkel de huidige functionaliteit. Zoals eerder vermeld, dient hierbij ook gekeken te worden naar trends en ontwikkelingen in de functionaliteit en kwaliteit van de betreffende sportaccommodaties zodat deze ook klaar zijn voor de toekomst en het uitnodigen tot beweging nog verder versterken.

2.

Voor sporthallen die ook gebruikt worden als gymzaal (of separate gymzalen) wordt voor de eisen qua kwaliteit en formaat veelal verwezen naar de normen van de VNG. Deze normen zijn in de praktijk echter beperkt en werken ook beperkend ten aanzien van de sporten die kunnen worden beoefend binnen de betreffende zaal. De ambitie is om bij toekomstige ontwikkelingen aan te sluiten bij de KVLOnormen om zo sportfaciliteiten te realiseren die zo optimaal mogelijk ingericht worden voor de breed motorische ontwikkeling van kinderen.

3.

Net als bij onderwijshuisvesting streeft het IHP naar aardgasvrije en energieneutrale (ENG) sportaccommodaties, bij (vervangende) nieuwbouw. Bij renovatie wordt beoogd om dit zoveel mogelijk te realiseren; dit dient per situatie bekeken te worden, met een gezonde balans tussen kwaliteit, duurzaamheid en de (financiële) middelen (kosten-batenanalyse). Per locatie dient in aanvullende onderzoeken, zoals een haalbaarheidsstudie, toegewerkt te worden naar een optimale balans tussen de diverse criteria passend bij de accommodatie.

4.

Ook flexibiliteit in gebruik en optimale benutting is onderdeel van duurzaamheid. Dit betekent dat bij het realiseren van nieuwe sportaccommodaties de samenwerking gezocht moet worden met potentiële medegebruikers, om zodoende zo efficiënt mogelijke accommodaties te realiseren.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 26 van 63

1. 2. 3. 4. 5.

3.4. Bouwstenen van beleid welzijn en cultuur

3.4.1 Bouwsteen 1: vraag en aanbod

Op het vlak van welzijn en sociaal domein heeft de gemeente haar maatschappelijke agenda 2019-2022 in vijf thema’s geformuleerd:

Deze paragraaf gaat in op de vraag naar en het aanbod van welzijnsaccommodaties in de gemeente Dronten: 1. De gemeente Dronten vindt het van belang dat welzijnsaccommodaties dicht bij de inwoners aanwezig zijn en laagdrempelig toegankelijk zijn.

Participatie: meer (kwetsbare) inwoners doen actief mee. Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden: meer (kwetsbare) inwoners voeren eigen regie. Gezonde leefstijl: inwoners voelen zich goed. Leefbaarheid en veiligheid: een inclusieve samenleving waar inwoners zich veilig voelen en prettig wonen. Opvoeden en opgroeien: in Dronten groeien kinderen veilig (in harmonie) op.

De gemeente Dronten heeft een verouderde Cultuurvisie uit 2015. Zoals opgenomen in het coalitieakkoord wordt deze Cultuurvisie de komende periode geëvalueerd en geactualiseerd. Een dergelijke visie vormt een belangrijke fundering voor het bepalen van de gewenste faciliteiten en daarmee gebouwen. Maatschappelijk vastgoed bestaat immers ten behoeve van het primaire proces dat daar in plaatsvindt; met het ontbreken van een duidelijke en toekomstbestendige visie op dat primaire proces is het dan ook moeilijk het vastgoed goed te beheren en daarop in te richten. In 2022 is een Benchmark aanbod kunst en cultuur afgenomen voor de gemeente Dronten, dit document bevat goede handvaten welke gebruikt kunnen worden bij het actualiseren van de cultuurvisie en van daaruit ook de vertaling maken naar het benodigde vastgoed. Organisatie De Meerpaal vormt in de gemeente Dronten de spin in het web als het gaat om cultuur en welzijn. Naast de multifunctionele accommodatie in de kern Dronten zelf (het huis van de stad) speelt De Meerpaal ook een belangrijke rol bij het faciliteren van de maatschappelijke functies in de andere gebouwen in de gemeente Dronten. Voor de structuur is zoveel als mogelijk aangesloten bij de bouwstenen zoals gebruikt in paragraaf 3.2; deze bouwstenen zijn, voor zover van toepassing, vertaald naar het beleidsterrein ‘welzijn en cultuur’.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

2.

De gemeente Dronten vindt de aanwezigheid van bibliotheken in alle kernen van groot belang. Een bibliotheek gaat hierbij verder dan enkel een ‘boekenuitleverpunt’ en bibliotheekvernieuwing speelt hierbij een belangrijke rol. Dit vraagt ook om andere (gebouwelijke) functionaliteiten.

3.

Voor het primair onderwijs is de nabijheid van bepaalde welzijnsfaciliteiten, zoals bibliotheken of ruimte voor bijvoorbeeld de GGD, van toegevoegde waarde. Bij de toekomstige ontwikkelingen in het realiseren van IKC’s dient hier dan ook voldoende aandacht voor te zijn.

4.

De Meerpaal heeft als ‘huis van de stad’ (plek) en multifunctionele accommodatie (vastgoed) een centrale functie in Dronten, die gaat over het ontdekken, ervaren en zelf toepassen van welzijn, sport, kunst en cultuur. Belangrijk voor De Meerpaal als basisvoorziening en ‘huis van de stad’ is de nauwe afstemming op de visie en ambities van de gemeente. Deze zijn de komende jaren volop in ontwikkeling en zullen dan ook van invloed zijn op de wijze waarop er in de toekomst geïnvesteerd wordt in de accommodatie.

5.

De verwachting is dat de gemeente Dronten de komende jaren fors gaat groeien vanwege grootschalige woningbouwplannen in de provincie Flevoland en ook in de gemeente Dronten. De exacte impact hiervan is bij het schrijven van dit IHP nog niet duidelijk. Net als bij het gedeelte onderwijshuisvesting geldt hier dat deze ontwikkeling de komende jaren goed gevolgd moet worden. Wanneer deze ontwikkelingen meer definitief zijn, dienen ook de plannen rondom de toekomstige welzijnsfaciliteiten herzien te worden. Dit geldt zowel voor De Meerpaal in de kern Dronten als voor de andere welzijnsfuncties in de gemeente.

Pagina 27 van 63

3.4.2 Bouwsteen 2: samenwerking 1.

Zoals reeds vermeld aan het begin van dit hoofdstuk, heeft welzijn veel raakvlakken met andere beleidsterreinen en inhoudelijke thema’s binnen de gemeente Dronten. Samenwerking tussen deze beleidsterreinen, De Meerpaal en andere organisaties en gebruikers is cruciaal om de beleidsdoelstellingen te behalen.

2.

Om de benutting van de welzijnsaccommodaties te optimaliseren is samenwerking tussen alle gebruikers, beheerders en de gemeente van belang.

3.

Gemeente en Stichting De Meerpaal hebben afgesproken om een proces in te gaan waarbij zij richting de toekomst, in dialoog met elkaar, de samenwerkingsafspraken opnieuw bekijken. Ze willen daarbij onder meer goed kijken hoe taken, rollen, verantwoordelijkheden, gewenste effecten/resultaten en bijbehorende activiteiten worden vastgelegd.

2.

Voor De Meerpaal is het van belang te bezien welke investeringen gewenst zijn in het licht van visie en beleid, zoals bijvoorbeeld beleid op het gebied van cultuur en welzijn of ten aanzien van verduurzaming (Klimaatakkoord). Centraal staat daarin de vraag: wat is de maatschappelijke waarde van De Meerpaal nu en welke maatschappelijke waarde willen we in de toekomst geven aan De Meerpaal?

3.

Net als bij onderwijshuisvesting streeft het IHP naar aardgasvrije en energieneutrale (ENG) welzijnsaccommodaties, bij (vervangende) nieuwbouw. Bij renovatie wordt beoogd om dit zoveel mogelijk te realiseren; dit dient per situatie bekeken te worden, met een gezonde balans tussen kwaliteit, duurzaamheid en de (financiële) middelen (kosten-batenanalyse). Per locatie dient in aanvullende onderzoeken, zoals een haalbaarheidsstudie, toegewerkt te worden naar een optimale balans tussen de diverse criteria passend bij de accommodatie.

4.

Ook flexibiliteit in gebruik en optimale benutting is onderdeel van duurzaamheid. Dit betekent dat bij het realiseren van nieuwe welzijnsaccommodaties gestreefd wordt naar zoveel mogelijk multifunctionaliteit, om zodoende zo efficiënt mogelijke accommodaties te realiseren.

3.4.3 Bouwsteen 3: regie 1.

Het gebouw van De Meerpaal is door de gemeente in eigendom overgedragen aan Meerpaal Beheer BV, die het gebouw beheert en exploiteert. Voor het beheer en de exploitatie ontvangt de stichting een subsidie van de gemeente. De gemeente en Stichting De Meerpaal hebben hun samenwerkingsafspraken vastgelegd in een Uitvoeringsovereenkomst (UVO), die momenteel wordt herzien. Ook is het regievraagstuk in relatie tot het eigendom onderwerp van gesprek. Vraag is of het eigendom van het vastgoed beter bij de gemeente zou kunnen liggen, om zodoende ook de regie te kunnen voeren op het vastgoed. De komende periode moet hier duidelijkheid over ontstaan.

3.4.4 Bouwsteen 4: kwaliteit en duurzaamheid 1.

Voor de kwaliteit van de welzijnsaccommodaties is het van belang dat er bij grootschalige bouwkundige ingrepen (renovatie of nieuwbouw) verder gekeken wordt dan enkel de huidige functionaliteit. Zoals eerder vermeld, dient hierbij ook gekeken te worden naar trends en ontwikkelingen in de functionaliteit en kwaliteit van de betreffende welzijnsaccommodaties zodat deze ook klaar zijn voor de toekomst.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

3.4.5 Bouwsteen 5: (vervangende) nieuwbouw en renovatie 1.

Bij toekomstige nieuwbouw of renovatie van welzijnsaccommodaties binnen de gemeente Dronten dient de integraliteit met andere vastgoedobjecten gezocht te worden. Een voorbeeld hiervan is MFC Swifterbant, waarbij bibliotheek gecombineerd wordt met functies voor verenigingen en welzijnsactiviteiten en woningbouw. Hierdoor kunnen zowel ruimtelijk, functioneel als financieel synergievoordelen ontstaan.

2.

Per situatie wordt een afweging gemaakt (bijvoorbeeld in een haalbaarheidsonderzoek) of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is voor de betreffende welzijnsaccommodatie. Daarbij worden onder andere de volgende aspecten meegenomen in de afweging (willekeurige volgorde, per situatie kan de prioriteit immers verschillen): a. Er wordt rekening gehouden met de functionaliteit van de gebouwen. b. Er wordt rekening gehouden met een goede bezetting en benutting van gebouwen. Er wordt (bij voorkeur) niet gerenoveerd voor leegstand.

Pagina 28 van 63

c. d.

e. f.

Er wordt rekening gehouden met de culturele en maatschappelijke waarde en de stedenbouwkundige uitstraling in samenhang met de omgeving. Er wordt rekening gehouden met mogelijkheden om de gestelde duurzaamheidsambities (zie bouwsteen 4) te bereiken, met BENG als minimumeis voor renovatie. Er wordt rekening gehouden met andere ontwikkelingen in de omgeving waar mogelijk integraliteit en synergie bereikt kan worden. De toekomstige exploitatie- en onderhoudslasten worden meegenomen als afweging voor nieuwbouw of renovatie.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 29 van 63

Hoofdstuk 4 Inventarisatie en analyse Voor een gedeelte van de schoolgebouwen in de gemeente Dronten was de vervangingstermijn reeds duidelijk. Om de vervangingsopgave met bijbehorende prioritering van de overige schoolgebouwen in de gemeente Dronten te bepalen is onder andere gebruik gemaakt van de quickscan-methodiek van HEVO en de haalbaarheidsanalyses renovatie versus nieuwbouw. Daarnaast zijn de leerlingenprognose en de capaciteitsanalyse toegepast om de huidige en toekomstige ruimtebehoefte in kaart te brengen.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 30 van 63

4.

Inventarisatie en analyse

4.1. Quickscans Voor het ontwikkelen van scenario’s is een integraal inzicht in de bestaande huisvestingssituatie van de scholen een belangrijk uitgangspunt. Dit inzicht geeft richting aan de prioritering en toekomstperspectieven van de scholen in de gemeente. Voor het IHP is het niet alleen de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of het pand een goed schoolgebouw is. In de beoordeling van het gebouwenbestand is daarom gekeken naar meer dan alleen de bouwkundige staat. Er is tevens aandacht voor onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, exploitatie, veiligheid en uitstraling van de schoolgebouwen. Deze criteria vormen de kaders voor strategisch vastgoedbeleid. Op basis van de door HEVO ontwikkelde en frequent toegepaste methodiek is elk gebouw op deze criteria beoordeeld en voorzien van een gewogen score. Voor zes schoolgebouwen in de kern Dronten heeft zowel een bureaustudie als een locatiebezoek plaatsgevonden, teneinde tot zes complete quickscanrapportages te komen. De totaalscore geeft op uniforme wijze richting aan de mate van urgentie tot een levensduurverlengende ingreep in relatie tot de gebouwkwaliteit: • Bij <57 punten: binnen 0-5 jaar (rood) • Bij 57-63 punten: binnen 5-10 jaar (oranje) • Bij 63-69 punten: binnen 10-20 jaar (lichtgroen) • Bij >69 punten: na 20 jaar (donkergroen)

Referentie: 1697601-0157.2.0.

De quickscanscores zijn input voor de scenario-ontwikkeling. Bij het besluit tot nieuwbouw/renovatie wordt bij de scenario-ontwikkeling ook gekeken naar andere belangrijke afwegingscriteria.

4.1.1 Quickscanscores In figuur 9 zijn de quickscanscores van de schoolgebouwen in de gemeente Dronten weergegeven. Deze scores en het bijbehorende advies voor de termijn waarbinnen renovatie of nieuwbouw zou moeten worden uitgevoerd geven een eerste prioritering. Uit de tabel is af te lezen dat er drie schoolgebouwen zijn waarvoor binnen een termijn van 5-10 jaar geadviseerd wordt om te renoveren of nieuw te bouwen. In hoofdstuk 5, scenario-ontwikkeling, wordt hier verder invulling aan gegeven.

Figuur 9: totaaloverzicht quickscans Dronten

Pagina 31 van 63

4.2. Leerlingenprognoses De figuren 10 en 11 visualiseren de leerlingenprognoses van het primair onderwijs in de gemeente Dronten. De prognose van Pronexus (2021, op basis van oktobertelling 2021) vormt het uitgangspunt voor het IHP voor wat betreft de ontwikkeling van de leerlingenaantallen tot en met circa 2040. In de prognoses is enkel rekening gehouden met de momenteel bekende (en concrete) woningbouwplannen. De gemeente Dronten verwacht dat het beeld van de leerlingenprognoses aanzienlijk zal veranderen, wanneer grootschalige woningbouwplannen concreter gaan worden. De toekomstige ontwikkelingen dienen voortdurend te worden gemonitord en te worden meegenomen in de jaarlijkse herijking van de prognoses en tevens in de volgende herijking van het IHP (iedere vier à vijf jaar). Op teldatum 1 oktober 2021 telde de gemeente Dronten circa 3.470 leerlingen in het PO, in de figuren 10 en 11 zijn deze uitgesplitst per kern. Volgens de prognoses stijgt het leerlingenaantal in het PO naar 3.800 leerlingen. Deze verwachte stijging is bijna volledig toe te rekenen aan de kern Dronten.

Figuur 11: leerlingenprognose PO kernen Biddinghuizen en Swifterbant (Pronexus, 2021)

Figuur 10: leerlingenprognose PO kern Dronten (Pronexus, 2021) Figuur 12: leerlingenprognose VO (Pronexus, 2021)

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 32 van 63

Het VO in de gemeente Dronten (figuur 12) laat conform de prognose van Pronexus de komende jaren een stijging zien van circa 2.340 leerlingen op dit moment tot circa 2.485 leerlingen in 2026. Na dat jaar lijkt het aantal leerlingen te stabiliseren rond 2.450. Gelet op de mogelijke grootschalige woningbouwontwikkelingen in Dronten en omgeving, is deze prognose zeer onzeker. Hoewel een zekere mate van krimp op basis van de prognose te verwachten lijkt, is het van belang om deze prognose te herijken op het moment dat de woningbouwplannen meer definitief worden.

4.2.1 Actuele leerlingenaantallen per kern In de figuren 13, 14 en 15 staan de huidige leerlingenaantallen per kern en per school weergegeven. De leerlingenprognose van het SO is deels afhankelijk van regionale afspraken. Het (twee)jaarlijks monitoren van de leerlingenprognose voor PO en SO in het OOGO is daarom noodzakelijk.

Leerlingenaantallen Biddinghuizen 250 200 150 100 50 0 De Wingerd

Daltonschool de Schatkamer

De Tamarisk

Figuur 14: leerlingenaantallen Biddinghuizen (oktobertelling DUO, 2021)

Leerlingenaantallen kern Dronten 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

250

Leerlingenaantallen Swifterbant

200

150 100 50

0 De Golfslag

OBS de Duykeldam

De Branding

Figuur 15: leerlingenaantallen Swifterbant (oktobertelling DUO, 2021)

Figuur 13: leerlingenaantallen kern Dronten (oktobertelling DUO, 2021)

Referentie: 1697601-0157.2.0.

In de kern Dronten hebben vijf scholen meer dan 200 leerlingen, waarbij PCBS De Zevensprong momenteel de meeste leerlingen telt (445 leerlingen). OBS De Dukdalf telt 314 leerlingen en KBS Jenaplan De Klimboom (294 leerlingen) volgt. Een viertal scholen heeft minder dan 100 leerlingen, te weten: De Schakel, De Toekomst, Flevosprong en Aquamarijn.

Pagina 33 van 63

In figuur 14 zijn de drie basisscholen in de kern Biddinghuizen weergegeven. In 2021 telde Wingerd 219 leerlingen, De Tamarisk 199 leerlingen en daltonschool De Schatkamer 109 leerlingen. In figuur 15 zijn de leerlingenaantallen per school van de Kern Swifterbant weergegeven. De Golfslag is momenteel de school met de meeste leerlingen (203 leerlingen), gevolgd door De Branding met 175 leerlingen en tot slot OBS De Duykeldam met 120 leerlingen.

4.3. Opheffingsnorm Naast de leerlingenprognose kan de opheffingsnorm van belang zijn bij de bepaling van toekomstscenario’s. Een school komt voor bekostiging in aanmerking als het leerlingenaantal gelijk is aan of boven de opheffingsnorm zit van de gemeente waarin deze gevestigd is. De bekostiging kan worden beëindigd als het leerlingenaantal gedurende drie achtereenvolgende schooljaren minder heeft bedragen dan de opheffingsnorm. De Wet op het primair onderwijs kent enkele uitzonderingen op de hierboven genoemde regel inzake beëindiging bekostiging. De opheffingsnorm in Dronten is 39 leerlingen. Er bevinden zich in de gemeente Dronten geen scholen onder de opheffingsnorm. Daarmee is de opheffingsnorm op dit moment geen onderdeel van de afwegingscriteria.

vierkante meters in een schoolgebouw. Bovendien vormen ruimteoverschotten een risico voor de gemeente. Wanneer een gebouw geheel leeg komt te staan of de school zich geruime tijd onder de opheffingsnorm bevindt, zal de juridisch eigenaar (het schoolbestuur) het schoolgebouw terug willen geven aan de gemeente (economisch eigenaar). Daarnaast dient de gemeente (op basis van de VVHO) te voorzien in oplossingen voor ruimtetekorten, waarmee kan worden verwezen naar leegstand. De ruimtebehoefte voor schoolgebouwen waarmee in de vervangingsopgave wordt gerekend, is gebaseerd op de gemiddelde geprognosticeerde leerlingenaantallen voor de komende 10 jaar. Op basis van dit leerlingenaantal kan voor ieder schoolgebouw in het primair onderwijs de normatieve ruimtebehoefte worden berekend via de volgende berekening: normatieve ruimtebehoefte (bvo) = aantal leerlingen * 5,03 + 200 In deze berekening is 5,03 het aantal vierkante meters bvo waar een school per kind recht op heeft (conform verordening), daarbovenop krijgt iedere school eenmaal een ‘vaste voet’ van 200 m² toebedeeld. Voor speciaal basisonderwijs is de berekening anders. Daar is het aantal vierkante meters per leerling 7,35. Voor het voortgezet onderwijs zijn er speciale berekeningen. afhankelijk van de aangeboden leerrichtingen, deze zijn terug te vinden in de verordening onderwijshuisvesting.

4.4. Capaciteitsanalyse Als onderdeel van de quickscans is ook de capaciteit van de schoolgebouwen geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt het ruimtetekort of -overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van een school wordt bepaald door de leerlingentelling en de leerlingenprognose te vertalen naar ruimtebehoefte (op basis van de criteria in de VVHO). Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het aantal vierkante meters dat beschikbaar is: de brutovloeroppervlakte (bvo). Voor de ruimtebehoefte is gebruik gemaakt van de ruimtebehoefteberekeningen zoals deze zijn opgenomen in de prognoses van Pronexus. Naast het inzichtelijk maken van eventuele ruimtetekorten is de capaciteitsanalyse van belang omdat een eventueel ruimteoverschot de schoolbesturen geld kost voor exploitatie en onderhoud. Schoolbesturen ontvangen een vergoeding voor materiële instandhouding op basis van het aantal leerlingen en niet op basis van het aantal

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 34 van 63

5. Scenario-ontwikkeling

Hoofdstuk 5 Scenario-ontwikkeling Dit hoofdstuk behandelt de analyse van de onderwijshuisvesting voor het onderwijs en de andere maatschappelijke voorzieningen in de gemeente Dronten. Er wordt ingegaan op het scholenlandschap en de scenario-ontwikkelingen in relatie tot de bouwstenen en het Klimaatakkoord.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 35 van 63

5.1. Landschap maatschappelijk vastgoed Op de volgende pagina is het landschap van het maatschappelijk vastgoed in de kern Dronten weergegeven, de andere kernen volgen in de paragrafen 5.4 en 5.5. In elke kern bevinden zich meerdere vastgoedobjecten. Toelichting kaarten De kaarten in de hiernavolgende paragrafen visualiseren het maatschappelijk vastgoed in de gemeente Dronten. Specifiek zijn hierop gebouwkenmerken van de onderwijshuisvesting en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse- en scenario-ontwikkeling weergegeven. Per school staat de leerlingenprognose aangegeven en de daarop gebaseerde normatieve tekorten/overschotten conform de verordening onderwijshuisvesting, waarbij groene tekst (positief getal) een overschot is en rode tekst (negatief getal) een tekort. Er is hier enkel gerekend met het bvo dat in gebruik is voor onderwijs. Dit betekent dat bij de scholen alleen het bvo van de scholen is meegenomen en de andere gebruikers van de MFA/IKC zoveel als mogelijk buiten beschouwing zijn gelaten. Het is belangrijk hierbij te benoemen dat een beperkte normatieve overmaat in de praktijk niet altijd zo ervaren wordt. Overmaat kan ook ontstaan door bijvoorbeeld een ‘ongunstige’ indeling of vorm van het gebouw, ook kan het zijn dat overmaat door de school ingezet wordt voor andere vormen van onderwijs etc.

Pas op het moment dat de overmaat aanzienlijk wordt ontstaat een onwenselijke situatie die ook qua exploitatie negatieve effecten heeft. Een ruimtetekort is in de basis altijd negatief en duidt in de praktijk op ‘te krappe’ huisvesting.

5.2. Scenario-ontwikkeling in relatie tot bouwstenen In de volgende paragrafen wordt per kern gekeken naar de aansluiting met de bouwstenen van beleid en hoe de aansluiting verbeterd kan worden. Er wordt met de vergelijking ook rekening gehouden met de quickscanscores, capaciteitsanalyse en andere urgentiecriteria.

binnen het onderwijslandschap. Bij het uitvoeren van de projecten kan er extra aandacht worden gegeven aan de variatie van onderwijsconcepten. Bij de meeste scholen is een kindpartner aanwezig, waarbij de samenwerking is gericht op zowel de inhoud als de huisvesting. Bij enkele locaties staat de toekomstige ruimteaanspraak voor kindpartners onder druk. De intensivering van samenwerking met kindpartners is hierom wenselijk, maar niet noodzakelijk. Bij enkele scholen is er daarnaast een zorg over het toenemende aantal leerlingen met taalachterstanden als gevolg van de toename van arbeidsmigranten binnen de gemeente. Door de verwachte toename van het aantal leerlingen met taalachterstanden bestaat er mede om die reden behoefte aan kinderopvang (VVE) en eventueel andere ondersteunde diensten. Woningbouwplannen gemeente Dronten Zoals eerder vermeld, is bij het opstellen van de prognoses door Pronexus rekening gehouden met woningbouwplannen die ‘concreet’ zijn. De kans is reëel dat Dronten op (korte) termijn aanzienlijk gaat groeien in het aantal inwoners. Vanzelfsprekend heeft deze groei grote impact op de onderwijshuisvesting maar ook op de andere maatschappelijke accommodaties en voorzieningen binnen de gemeente. Het is van belang dat de impact van deze woningbouwplannen op de maatschappelijke voorzieningen integraal meegenomen wordt in de planontwikkeling.

Voor het onderwijs zal dat naar verwachting resulteren in extra scholen in het plangebied. Voor de overige accommodaties zoals sport, cultuur etc. dient onderzocht te worden of de capaciteit voldoende uitbreidbaar is om mee te groeien met het groeiend aantal inwoners. Deze ontwikkeling ligt nadrukkelijk buiten de scope van dit IHP en kan resulteren in een tussentijdse herijking/update van het IHP.

Algemene visie samenwerking onderwijs Iedere school beschikt over een eigen onderwijsconcept. Over het algemeen biedt de huidige huisvesting daarin voldoende ondersteuning. Bij een aantal scholen is er een lichte mismatch tussen huisvesting en onderwijsconcept. In het huidige IHP is minder aandacht gegeven aan de verschillende onderwijsconcepten en de mate van variatie

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 36 van 63

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 37 van 63

5.3. Scenario-ontwikkeling Dronten (kern) De kern Dronten kent vele scholen in het primair en voortgezet onderwijs alsook (binnen)sportaccommodaties en welzijnsaccommodaties. In de volgende subparagrafen zijn de in dit IHP opgenomen scenario’s per wijk/gebouw in de kern Dronten verder uitgewerkt.

5.3.1 Onderwijs Dronten West De Klimboom, De Zevensprong en De Dukdalf zijn relatief jonge schoolgebouwen binnen het cluster ‘Dronten West’. De Klimboom (1999) en De Zevensprong (1999) zijn allebei 23 jaar oud. De Dukdalf (2012) is 10 jaar oud en in eigendom van de woningbouwvereniging.

Termijn 10-20 jaar In lijn met het Klimaatakkoord (zie ook bouwstenen van beleid) dient het onderwijsvastgoed in Nederland in 2050 nagenoeg CO2-neutraal te zijn. Dit betekent dat ook de schoolgebouwen in Dronten West op termijn verduurzaamd moeten worden. Dit kan middels een ‘upgrade’ naar energieneutraliteit of middels grootschalige renovatie/nieuwbouw op een natuurlijk moment. Welke ingreep het meest passend is dient bij een latere herijking van het IHP besproken te worden, ook wanneer deze verduurzaming uitgevoerd gaat worden dient bij de herijking besproken te worden. Omdat een minimale ingreep, upgrade naar energieneutraliteit, op een zekere termijn in ieder geval vereist is, is deze voor nu meegenomen als scenario.

5.3.2 IKC Dronten Centrum Termijn 0-5 jaar • Hoewel De Zevensprong normatief een aanzienlijk ruimteoverschot lijkt te hebben, wordt er in de praktijk urgent ruimtegebrek ervaren. Hierdoor komen ook de andere kindvoorzieningen die op deze locaties aanwezig zijn onder druk te staan. De Dukdalf is reeds voorzien van tijdelijke units (4 lokalen). Binnen de periode van 0-5 jaar dient er een permanente oplossing gevonden te worden voor het structurele ruimtegebrek van de betreffende school. Ook gelet op de toekomstige groei van de gemeente Dronten. In dit IHP is hiervoor rekening gehouden met het bouwen van 4 lokalen. Op termijn zal deze ruimtebehoefte (mogelijk) groter worden, ook gezien de genoemde wens om KOV in nabijheid van scholen te realiseren en de mogelijke ontwikkelingen in het landelijke kinderopvangbeleid. Deze ontwikkelingen dienen de komende periode gemonitord en bij de herijking van het IHP meegenomen te worden. • In lijn met de bouwstenen van beleid is het wenselijk dat de gemeente onderwijsvastgoed zelf in eigendom heeft (economisch). Op korte termijn dient van daaruit onderzocht te worden of de gemeente Dronten De Dukdalf in eigendom kan krijgen. Termijn 5-10 jaar Geen acties in het kader van het IHP vereist.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

De zogenaamde ‘centrumscholen’ bestaan grotendeels uit schoolgebouwen met een leeftijd ouder dan 40 of 50 jaar, zoals KBS de Toekomst (1965), SBO de Driemaster (1986), Aan Boord (1965) en CBS De Schakel (1976). Aquamarijn is van recentere leeftijd (1986). Termijn 0-5 jaar • Alle ‘centrumscholen’ worden binnen een termijn van 0 tot 5 jaar ondergebracht in een nieuw te bouwen energieneutraal IKC, inclusief diverse kindvoorzieningen en gymfaciliteiten (ter vervanging van De Ketting (1968) en De Lijzijde (1969)).

5.3.3 Onderwijs Dronten Zuidoost: IKC/scholeneiland Het Zuiderlicht en De Brandaris stammen uit 1981 en zijn inmiddels ruim veertig jaar oud. Het Wilgerijs (1987) is 35 jaar oud. Voor deze scholen is een quickscan uitgevoerd (zie paragraaf 4.1). Het Zuiderlicht en De Brandaris scoren hierin matig. Met name op het gebied van bouwkundige staat en exploitatie wordt zwaar onvoldoende gescoord. Op basis van de totaalscores wordt geadviseerd om beide scholen te renoveren of te vervangen binnen een termijn van 5-10 jaar. Het Wilgerijs is fysiek niet verbonden met de andere twee scholen en komt volgens de quickscanrapportage na 20 jaar in aanmerking voor grootschalige renovatie of vervangende nieuwbouw. Gelet op de nabijheid van de scholen en de wens om scholeneilanden te realiseren is het advies om Het Wilgerijs integraal mee te nemen in het ontwikkelen van één IKC/scholeneiland in Dronten Zuidoost.

Pagina 38 van 63

Termijn 5-10 jaar • Energieneutrale nieuwbouw IKC/scholeneiland Dronten Zuidoost. Dit IKC bestaat uit Het Zuiderlicht, De Brandaris en Het Wilgerijs, aangevuld met gymvoorzieningen (ter vervanging van sporthal De Landing (1981)) en ruimte voor kindvoorzieningen.

5.3.4 Onderwijs Dronten Zuidwest: IKC/scholeneiland Ook voor de scholen in Dronten Zuidwest zijn door HEVO quickscans uitgevoerd (zie paragraaf 4.1). Dit scholencluster bevat één gebouw van matige kwaliteit (Flevosprong) dat binnen een termijn van 5-10 jaar aan grootschalige renovatie of vervangende nieuwbouw toe is. Het Kompas, gelegen naast de Flevosprong in hetzelfde complex, heeft een betere onderhoudsstaat en komt volgens de quickscanrapportage over 10-20 jaar aan de beurt voor grootschalige renovatie of vervangende nieuwbouw. De Zonnewijzer is ruim 20 jaar oud en verkeert in goede conditie. Ook hier geldt dat vanuit de wens om IKC’s/scholeneilanden te vormen het advies is om de vervanging van de scholen in Dronten Zuidwest integraal te bekijken en qua vervangingsmoment een middenweg te zoeken. Termijn 10-15 jaar • Energieneutrale nieuwbouw IKC/scholeneiland Dronten Zuidwest. Dit IKC bestaat uit Het Kompas, Flevosprong en De Zonnewijzer, aangevuld met gymfaciliteiten (ter vervanging van sportzaal De Stal (1992)), kindcentrum Manege/Landmaten en aanvullende ruimte voor kindvoorzieningen.

5.3.5 Voortgezet onderwijs Dronten Het Ichthus College en het Copernicus College (Almere College) hebben beide twee vestigingen in Dronten. Het Ichthus College aan de Jupiterweg en het Copernicus College aan de Educalaan. Gezamenlijk zijn ze, samen met een mbo-afdeling, daarnaast ook nog gehuisvest in Het Perron (2016). De locaties aan de Jupiterweg en de Educalaan zijn, vanwege de aanzienlijke veroudering, toe aan vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw (casco renovatie). Door HEVO zijn een tweetal haalbaarheidsonderzoeken gedaan naar de afweging tussen nieuwbouw of renovatie. Na het afwegen van alle eigenschappen, criteria en de

Referentie: 1697601-0157.2.0.

bijbehorende investeringskostenramingen, is voor beide locaties vervangende nieuwbouw (ENG) als meest favoriete scenario naar voren gekomen. Termijn 0-5 jaar • Nieuwbouw Ichthus College (Jupiterweg). • Nieuwbouw Copernicus College (Almere College, Educalaan). • Integraliteit met vervanging sporthal ’t Dok (idealiter samen met of zeer nabij VOscholen). • Christiaan Huygensschool (momenteel gehuisvest in semipermanente huisvesting bij het Ichthus College) verhuist op korte termijn naar Het Zuiderlicht. Termijn 10-25 jaar • Gelet op het Klimaatakkoord dient locatie Het Perron in aanloop naar 2050 verder verduurzaamd te worden naar energieneutraliteit. Het Perron is met bouwjaar 2016 nog een zeer jong gebouw. Het advies zou dan ook zijn om de komende periode te onderzoeken wat er vereist is om dit gebouw te upgraden naar energieneutraliteit zodat een complete afweging gemaakt kan worden wanneer deze investering het best uitgevoerd kan worden. Voor nu is de minimaal vereiste ingreep, upgrade energieneutraliteit, meegenomen als scenario op de lange termijn. In een latere herijking van het IHP dient hier meer specifiek invulling aan gegeven te worden.

5.3.6 Nieuwbouw Praktijkschool Dronten Op dit moment wordt er gewerkt aan de realisatie van de praktijkschool in Dronten. De realisatie hiervan loopt in samenwerking met OFW en bevindt zich momenteel in de ontwerpfase. Om ervoor te zorgen dat het IHP een volledig beeld geeft op de accommodaties, investeringen en (lopende) ingrepen, is dit project wel opgenomen in het IHP. Termijn 0-5 jaar • Realisatie praktijkschool Dronten (energieneutraal).

5.3.7 Sporthal ‘t Dok Het Almere College maakt momenteel gebruik van naastgelegen sporthal ’t Dok. Deze sporthal is echter sterk verouderd en bevindt zich op een locatie die idealiter in

Pagina 39 van 63

aanmerking komt voor herontwikkeling. Ook voor het Ichthus College is de aanwezigheid van voldoende binnensportfaciliteiten een belangrijk aandachtspunt. Momenteel maakt het Ichthus College naast een eigen gymzaal ook gebruik van gymzalen bij Aeres Hogeschool. Deze zijn echter op korte termijn al niet meer beschikbaar. Integraal met de vervanging van de beide VO-scholen dient er ook gekeken te worden naar nieuwe en voldoende binnensportaccommodaties. Termijn 0-5 jaar • Nieuwbouw Sporthal ’t Dok; integraal oppakken met nieuwbouw beide VOscholen.

Termijn 10-20 jaar • Gelet op het Klimaatakkoord dient De Meerpaal in aanloop naar 2050 grootschalig verduurzaamd te worden. Omdat het een omvangrijk gebouw is, dient de visie hierop al vroegtijdig (0-5 jaar) gevormd te worden. Op basis daarvan kan richting gegeven worden aan de toekomst en de verduurzaming van dit object. Voor dit specifieke object is het niet mogelijk/accuraat om middels kengetallen inzichtelijk te maken wat de te verwachten kosten zijn. Om die reden zijn de opgenomen investeringskosten voor deze ingreep in dit IHP op ‘p.m.’ gezet. Voor de herijking van het IHP dienen de uit te voeren onderzoeken input te leveren om deze investering nader te specificeren.

5.3.8 De Meerpaal

5.3.9 Onderzoek buitensportaccommodaties

De Meerpaal is een grootschalige welzijns- en culturele accommodatie in het centrum van Dronten en vervult daarmee een rol als ‘huis van de stad’. Het gebouw is relatief nieuw (volledige vernieuwbouw 2004/2005), om die reden zijn er in het kader van dit IHP geen grootschalige levensduurverlengende bouwkundige ingrepen benodigd. Wel zijn er op korte termijn enkele functionele en veiligheidsaanpassingen vereist. Deze investeringen behoeven de nodige aandacht maar afstemming hierover dient separaat plaats te vinden tussen De Meerpaal en de gemeente Dronten en gaan buiten dit IHP om. De Meerpaal is een omvangrijke accommodatie, hiervoor is het van belang dat er tijdig een visie en strategie wordt geformuleerd met betrekking tot de toekomst van De Meerpaal. Op basis van deze visie en strategie kan een koers bepaald worden voor de verduurzaming maar ook voor de gewenste functionaliteit van dit gebouw om daarmee desinvesteringen te voorkomen.

De buitensportaccommodaties in de gehele gemeente Dronten zijn of komen op korte termijn in eigendom van de verenigingen zelf. Desondanks wordt er opgemerkt dat de faciliteiten bij deze accommodaties, zoals kantines, veelal efficiënter benut en bezet kunnen worden. Mogelijk ook voor andere maatschappelijke doeleinden. Termijn 0-10 jaar • Onderzoek naar efficiëntere benutting en bezetting van buitensportaccommodaties (bijvoorbeeld kantines) in de gemeente Dronten. • Nadrukkelijke aandacht voor knellende capaciteit in relatie tot beperkte uitbreidingsmogelijkheden van de buitensportaccommodaties bij de groei van Dronten. Hier dient integraal aandacht voor te zijn bij het uitwerken van de woningbouwplannen.

5.3.10 KOV locatie Wisentweg Termijn 0-5 jaar • Formuleren visie en strategie op samenwerking en toekomst. • Integrale visie vormen op verduurzaming van het gebouw (ook korte termijn verduurzaming). • Aandacht voor de vereiste functionele en veiligheidsinvesteringen (buiten scope van dit IHP). Termijn 5-10 jaar • Uitwerken/uitvoeren visie en strategie.

Referentie: 1697601-0157.2.0.

De gemeente Dronten heeft momenteel een solitaire kinderopvanglocatie in eigendom aan de Wisentweg 12J in Dronten. In de bouwstenen van beleid is geformuleerd dat het in de basis onwenselijk is dat de gemeente eigenaar is van kinderopvanglocaties die niet bij of in de nabijheid van onderwijs gesitueerd zijn. Het verhuren van objecten aan (commerciële) kinderopvang is immers geen kerntaak van de gemeente. Termijn 0-5 jaar • Onderzoek naar de wenselijkheid van het eigendom van dit object. Op basis daarvan mogelijk afstoten of toekomstscenario bepalen.

Pagina 40 van 63

Referentie: 1697601-0157.2.0.

Pagina 41 van 63

5.4. Scenario-ontwikkeling Swifterbant In de kern Swifterbant zijn momenteel drie scholen voor primair onderwijs aanwezig alsook verschillende welzijns- en sportaccommodaties. In de volgende subparagrafen wordt voor ieder van deze gebouwen de vereiste ingreep in het kader van dit IHP verder toegelicht.

5.4.1 MFC Swifterbant Het MFC Swifterbant wordt momenteel in beheer van woningbouwcorporatie OFW gebouwd in samenwerking met de gemeente Dronten. Op de begane grond is er in dit MFC ruimte voor maatschappelijke functies zoals in ieder geval Bibliotheek FlevoMeer, Coloriet, De Meerpaal en ruimten die gebruikt kunnen worden door verenigingen etc. De exploitatie van het MFC-gedeelte van dit object ligt bij De Meerpaal. Bovenop deze maatschappelijke functies (het ‘MFC-gedeelte’) worden 55 appartementen gebouwd in eigendom van OFW. Termijn 0-5 jaar • De initiële investering van dit MFC wordt gedaan door OFW met een bijdrage van de gemeente Dronten. Termijn 5-10 jaar • Afgesproken is dat vijf jaar na oplevering (verwacht einde 2023) de gemeente Dronten het eigendom van het MFC-gedeelte overneemt. In het kader van dit IHP is deze aankoop, conform gemaakte afspraken, opgenomen in 2028. Termijn 20-25 jaar • Hoewel het MFC Swifterbant naar de huidige standaarden gebouwd wordt, is het naar verwachting niet energieneutraal. Dit betekent dat het MFC-gedeelte, in lijn met het Klimaatakkoord, op termijn alsnog energieneutraal gemaakt moet worden. Omdat het een nog op te leveren gebouw betreft en het eigendom hiervan pas in 2028 naar de gemeente komt, is het advies om deze ‘upgrade naar ENG’ pas over 20-25 jaar uit te voeren.