A-7-250702-Raadsinformatiebrief-Uitvoeringsprogramma-s-Sociaal-Domein-821050-.pdf
Tekst van het document
Verder te ontwikkelen:
Werkwijze van (toegang) jeugdhulp sluit effectief en efficient aan bij de hulpvraag van inwoners
Clienttevredenheid blijft minimaal hetzelfde of stijgt
Voorbeelden zou kunnen zijn: - 50% jeugdigen met hulp o.b.v. een beschikking ontvangen beschikkingsvrije ondersteuning vanuit pedagogische basis en stevige gebiedsgerichte teams: 450 jeugdigen anders helpen -10% gemiddelde afname van de zorgduur -Afname maatwerkvoorzieningen Wmo
6.2 Er is een netwerk van informele en formele ondersteuning in de wijk/kern beschikbaar
6.2.1 Probleemanalyse Veel inwoners slagen er niet in om vragen en problemen die bij het het gewone leven horen, binnen hun sociale netwerk zelf op te pakken. Denk daarbij aan opvoedvragen of vragen voor ondersteuning. Dit komt deels door barriers en stigma’s die mensen ervaren rondom bijvoorbeeld opvoedingsproblemen en de beperkte beschikbaarheid van sociale steunstructuren. Dit wordt verder versterkt doordat formele en informe steun vaak niet goed op elkaar aansluiten of onvoldoende worden benut. Onderzoek toont aan dat sterke sociale netwerken een beschermende factor zijn bij onder meer opvoedingsuitdagingen. Ze kunnen praktische en emotionele steun bieden, wat het risico op escalatie van problemen
44
vermindert. Formele hulpverleners spelen een cruciale rol in het faciliteren van samenwerking tussen mensen met een ondersteuningsvraag en hun netwerken 15 Life events zijn ingrijpende gebeurtenissen die grote emotionele impact hebben en vaak leiden tot veranderingen in verschillende levensdomeinen zoals relaties, werk en gezondheid. Dit kunnen zowel positieve als negatieve gebeurtenissen zijn, zoals een echtscheiding, de geboorte van een kind, een ernstige ziekte, ontslag of levensovergangen zoals een verhuizing. Ze brengen vaak stress, onzekerheid en aanpassingsproblemen met zich mee, waarbij de behoefte aan ondersteuning groot is Een ingrijpend life event voor alle betrokken is een echtscheiding. Complexe echtscheidingen leiden vaak tot langdurige ouderconflicten, en veroorzaken of versterken emotionele- en gedragsproblematiek bij kinderen. Ruim 60% van alle jeugdproblematiek waarvoor jeugdhulp wordt ontvangen is gerelateerd aan echtscheidingsproblematiek en 70% van de opgelegde jeugdbeschermingsmaatregelen. Jeugdhulpgelden worden ingezet bij ondersteuning bij gevolgschade van kinderen, die zijn oorzaak kent bij ouderproblematiek. Alleen inzetten op hulp aan kinderen werkt niet, of averechts als er geen ondersteuning geboden wordt aan de ouders
6.2.2 Onderbouwing van de aanpak
Sterke pedagogische/sociale basis Stevige lokale teams Jeugdhulp/WMO obv beschikking complexe problematiek
15 Raad voor volksgezonheid en samenleving. https://adviezen.raadrvs.nl/kinderen-uit-de-knel/4-sociale-netwerken/
45
Steeds meer willen de beweging maken richting de samenleving. Daar waar de sterke sociale/pedagogische basis aanwezig is. org en ondersteuning worden ingericht volgens het principe: informeel waar het kan, formeel waar het nodig is. De sociale/pedagogische basis bestaat uit alle vanzelfsprekende contacten, sociale relaties en leefomgevingen die er zijn, denk bijvoorbeeld aan gezinsleden, buren, vrienden, leerkrachten, opvang, de kerk/moskee en de sportvereniging. Deze contacten vormen het fundament van onze samenleving. Door krachtige samenwerking en verbinding tussen al deze sociale relaties en door elkaar te zien als gelijkwaardige partners kunnen we gezamenlijk komen tot een sterkere sociale/pedagogische basis voor iedere inwoner. Hoe sterker de sociale/pedagogische basis, hoe beter vragen en problemen die bijvoorbeeld bij opgroeien of oud worden horen in het gewone leven opgepakt kunnen worden. Het versterken van de sociale basis is geen nieuwe ambitie, maar het is wel nieuw om er een meer gezamenlijke ambitie van te maken. Het vraagt anders samenwerken, anders organiseren en anders opleiden. Dit geldt voor het niveau van de jeugdigen, ouders, ouderen en professionals, maar ook op het niveau van beleidsmakers en bestuurders.
Een belangrijke pijler is een nauwe samenwerking tussen informele en formele ondersteuning, met meer aandacht voor zichtbaarheid van hulpverlenende instanties, toegankelijke zorg- en welzijnsdiensten en een goede afstemming en samenwerking tussen het sociale en medische domein. De werkwijze Samen Sterker in de Wijk is erop gericht om deze samenwerking te verbeteren. Bij de voorgestelde nieuw te ontwikkelen activiteiten geldt dat we starten met een pilot in een nog te bepalen wijk. Het is van groot belang om de buurtbewoners actief te betrekken bij de ontwikkeling van de plannen en hen de ruimte te geven om mee te denken in het proces. Door dit te doen, zorgen we ervoor dat de initiatieven breed gedragen worden, wat niet alleen de effectiviteit vergroot, maar ook de gemeenschapszin en sociale cohesie versterkt Stevige lokale teams spelen een belangrijke rol in het herkennen en ondersteunen van mensen die met life events te maken krijgen. Door een proactieve benadering kunnen professionals en vrijwilligers vroegtijdig hulp bieden, zoals psychologische ondersteuning, financiële begeleiding of praktische hulp. Dit vraagt om alertheid op signalen en een persoonlijke aanpak die aansluit bij de specifieke behoeften van inwoners. Het tijdig signaleren van life events en het bieden van samenhangende hulp draagt bij aan het welzijn en de veerkracht van mensen.
Hierdoor kunnen zij beter omgaan met de gevolgen van deze gebeurtenissen en sneller hun leven weer oppakken, zelfs na ingrijpende veranderingen. Doel vastgesteld door de raad: Inwoners krijgen laagdrempelig en tijdig vanuit gebiedsgerichte teams (loket) samenhangende lichte vormen van ondersteuning aanvullend op eigen mogelijkheden en samenleving
46
Uitwerking doel: Het netwerk van informele en formele ondersteuning in de wijk/kern meer beschikbaar Probleem/aanleiding: Veel inwoners van Dronten kunnen hun opvoed- en andere sociale problemen niet zelfstandig oplossen door gebrek aan sociale steun en de beperkte samenwerking tussen formele en informele hulpverlening, wat leidt tot een toenemende vraag naar formele hulp. Resultaat
Indicator op resultaat
Bron
Sterke gemeenschappen en sociale netwerken: buurtbewoners ondersteunen elkaar
Aantal inwoners dat deelneemt aan mentor- en maatjesprojecten of ondersteunings- groepen.
Er is een netwerk waarin iedereen weet waar hij of zij terecht kan, en het voorveld wordt versterkt om zwaardere zorg te voorkomen. Minder overdracht en betere benutting van elkaars kennis en mogelijkheden tussen formele en informele zorgaanbieders Er is een betere afstemming en samenwerking tussen zorgprofessionals in de sociale en medische sectoren. Bij signalen dat er sprake is van een ingrijpend life event, zoals een complexe echtscheiding wordt actief samenhangende ondersteuning aangeboden.
Aantal netwerkbijeenkomsten voor zorgprofessionals en maatschappelijke organisaties (2x per jaar)
-
-
Tevredenheid van jongere en ouders. Meting op de escalatieladder bij aanvang en einde van begeleiding van de ouders die begeleiding ontvangen bij complexe echtscheidingen. Aantal ondertoezichtstellingen als gevolg van echtscheidingsproblematiek
47
Begrippenlijst Positieve gezondheid: Een concept dat gezondheid breder benadert dan alleen de afwezigheid van ziekte. Het legt de nadruk op veerkracht, welzijn en het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan Sociale cohesie: De mate van verbondenheid en samenhang tussen mensen binnen een gemeenschap of samenleving. Het verwijst naar de gevoelens van solidariteit, wederzijds vertrouwen, en betrokkenheid die individuen hebben ten opzichte van elkaar. Gezonde leefomgeving: Een gezonde leefomgeving verwijst naar de omgeving waarin mensen wonen, werken en recreëren, die zo is ingericht dat deze bijdraagt aan hun fysieke en mentale welzijn. Gezondheidsverschillen: Een type vermijdbare gezondheidsverschillen die nauw verbonden zijn met sociale, politieke, economische en milieugerelateerde nadelen. Gezondheidsverschillen kunnen ontstaan door ras, etniciteit, geslacht, genderidentiteit, seksuele geaardheid, leeftijd, religie, handicap, opleiding, inkomen, waar mensen wonen of andere kenmerken Wet Publieke Gezondheid: De Wet Publieke Gezondheid (Wpg) is een Nederlandse wet die de basis legt voor het bevorderen van de gezondheid van de bevolking en het beschermen van de volksgezondheid.
De wet regelt de publieke gezondheidszorg en beschrijft de taken en verantwoordelijkheden van zowel de Rijksoverheid als gemeenten in het bevorderen van gezondheid en het voorkomen van ziektes. GALA: Het Gezond en Actief Leven Akkoord is een initiatief van de Nederlandse overheid en diverse maatschappelijke organisaties dat in 2018 werd gepresenteerd. Het doel van dit akkoord is om de gezondheid van de Nederlandse bevolking te bevorderen door een breder en duurzamer beleid te ontwikkelen gericht op een gezonde leefstijl. IZA: De IZA (Innovatie en Zorg Aanpak) is een initiatief in Nederland dat zich richt op het verbeteren van de zorg en het stimuleren van innovaties binnen het zorgsysteem. Het doel van de IZA is om de zorg betaalbaar, toegankelijk en van hoge kwaliteit te houden door middel van het implementeren van vernieuwende zorgconcepten en het bevorderen van samenwerking tussen verschillende zorgverleners, zorgverzekeraars, gemeenten en andere betrokken partijen.
48
Uitvoeringsprogramma Kansengelijkheid vergroten
Inhoud
Inleiding .....................................................................................................................................................................................................................................................................4 1. Aandachtsgebieden Kansengelijkheid .........................................................................................................................................................................................................6 1.1 Samenhang programma Kansengelijkheid met programma’s Bestaanszekerheid en Gezond Samenleven .......................................................................................................6 2.
Doel 1 Inwoners hebben dezelfde rechten en kansen om mee te doen ....................................................................................................................................................8 2.1 Meer inwoners met een beperking hebben werk, opleiding of dagbesteding ...................................................................................................................................................8 2.1.1 Probleemanalyse ..............................................................................................................................................................................................................................................9 2.1.2 Onderbouwing van de aanpak..........................................................................................................................................................................................................................9 3.
Doel 2 Kansen voor kinderen en jongeren in opvang en onderwijs .........................................................................................................................................................11 3.1 Meer kinderen kunnen in groep 3 starten zonder extra (taal)ondersteuning ..................................................................................................................................................13 3.1.1 Probleemanalyse ............................................................................................................................................................................................................................................13 3.1.2 Onderbouwing van de aanpak........................................................................................................................................................................................................................13 3.2 Minder thuiszitters met leerplicht .....................................................................................................................................................................................................................16 3.2.1 Probleemanalyse
............................................................................................................................................................................................................................................16 3.2.2 Onderbouwing van de aanpak........................................................................................................................................................................................................................17 4. Doel 3 Geïndiceerde jeugdhulp is vooral beschikbaar voor kinderen met een complexe zorgbehoefte ................................................................................................19 4.1 Het aantal jeugdigen dat wacht op specialistische jeugdhulp neemt af ...........................................................................................................................................................20 4.1.1 Probleemanalyse ............................................................................................................................................................................................................................................20 4.1.2 Onderbouwing van de
aanpak........................................................................................................................................................................................................................20
2
5. Doel 4 Kinderen en jongeren groeien zoveel mogelijk thuis op ...............................................................................................................................................................22 5.1 Het aantal uithuisplaatsingen neemt af ............................................................................................................................................................................................................23 5.1.1 Probleemanalyse ............................................................................................................................................................................................................................................23 6.
Doel 5 Kansen voor volwassenen op educatie, waaronder (digitale) geletterdheid ...............................................................................................................................25 6.1 Het percentage inwoners met basisvaardigheden taal, rekenen en digitaal stijgt ...........................................................................................................................................25 6.1.1 Probleemanalyse ............................................................................................................................................................................................................................................26 6.1.2 Onderbouwing van de aanpak........................................................................................................................................................................................................................26 Begrippen- en afkortingenlijst .................................................................................................................................................................................................................................28
3
Inleiding In de gemeente Dronten zijn we van mening, dat de kans op een goed leven niet mag afhangen van waar je woont of wie je bent. Helaas is de praktijk anders, en daarin willen we verandering brengen. We willen dat iedereen zich naar gelang zijn mogelijkheden en zo nodig met een vorm van ondersteuning kan ontwikkelen en een waardevolle bijdrage kan leveren aan de samenleving. We willen toewerken naar een inclusieve samenleving, waarin alle inwoners, ongeacht leeftijd, gender, seksuele geaardheid, nationaliteit, culturele achtergrond, opleiding, vaardigheden of beperking kan meedoen. En daarmee willen we zo vroeg mogelijk beginnen: bij de kinderen. Het is namelijk heel moeilijk om achterstanden in gezondheid en onderwijs die in de kinderleeftijd zijn opgelopen in een latere levensfase in te halen. In het Strategisch kader sociaal domein 2025-2028 ‘Mensen maken de samenleving’ benoemen we vijf doelen op het gebied van kansengelijkheid, waaraan we de komende jaren werken. Deze vijf doelen worden in dit Uitvoeringsplan Kansengelijkheid Vergroten verder uitgewerkt.
De inclusieve samenleving komt naar voren in de doelen ‘Inwoners hebben dezelfde rechten en kansen om mee te doen’ en ‘Kansen voor volwassenen op educatie, waaronder (digitale) geletterdheid’. Voor een inclusieve samenleving en arbeidsmarkt bieden we inwoners mogelijkheden voor een zinvolle dag, ook wanneer ze een beperking of een sociaal-economische achterstand hebben. Daarbij staat voorop dat we werken vanuit de mogelijkheden en talenten van onze inwoners. Volwassenen en ouderen krijgen steun, passend bij hun specifieke behoeften. We investeren in het verbeteren van de basisvaardigheden van onze inwoners en we begeleiden statushouders bij hun integratie.
De focus op het kind zien we terug in de drie doelen ‘Kansen voor kinderen en jongeren in opvang en onderwijs’, ‘Kinderen en jongeren groeien zoveel mogelijk thuis op’ en ‘Geïndiceerde jeugdhulp is vooral beschikbaar voor kinderen met een complexe zorgbehoefte’. Bij dit laatste doel gaan we nader in op de actuele ontwikkelingen in de jeugdzorg, die hebben geleid tot de Hervormingsagenda Jeugd. Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Duidelijk is, dat alle mensen rondom het kind een rol hebben in het vergroten van kansengelijkheid. Alleen in gezamenlijkheid zal het mogelijk zijn om een sterke pedagogische basis te creëren, waarbij ouders en opvoeders worden ondersteund met kennis en begeleiding. We investeren in voorschoolse educatie en werken nauw samen met kinderopvang en onderwijs om een sterke pedagogische basis te realiseren. Kinderopvang en scholen zien wij als werkplaatsen waar kinderen gezond en gelukkig opgroeien en hun talenten ontwikkelen. Samen met het onderwijsveld leggen we de focus op basisvaardigheden. We willen samen met het onderwijsveld groeien van leerplicht naar leerrecht: ieder kind heeft recht op onderwijs. Laagdrempelige voorzieningen in de wijk zorgen ervoor dat kinderen en jongeren in hun eigen buurt terecht kunnen voor ondersteuning en hulp.
We bespreken eventuele inzet van aanvullende hulp vanuit de situatie van het kind en gezin.
4
In de Hervormingsagenda jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zijn afspraken opgenomen om de toegang tot de ondersteuning en hulp aan inwoners – jong en oud – eenvoudig te organiseren. De ondersteuning en hulp moet van goede kwaliteit zijn, passend bij de meest urgente vraag en op tijd geleverd worden. En de ondersteuning en hulp moet gericht zijn op het benutten en versterken van de eigen mogelijkheden en veerkracht van onze inwoners. Oog hebben voor en een bijdrage leveren aan een veilige thuissituatie van de inwoners moet onderdeel van ons werk zijn. Bij de vijf doelen gaan we uit van de kracht in de samenleving. Wat kunnen inwoners zelf doen om zichzelf of hun kinderen kansen op een gezonde ontwikkeling te geven? Op welke onderdelen hebben ze hulp nodig? En wie kan dan helpen: een familielid, een buurman, de voetbaltrainer? Of is de gewenste hulp complexer en is er professionele hulp nodig?
5
1. Aandachtsgebieden Kansengelijkheid Het uitvoeringsprogramma Kansengelijkheid omvat de volgende aandachtsgebieden: -
kinderopvang voor- en vroegschoolse educatie onderwijs onderwijshuisvesting jeugdgezondheidszorg jeugdhulp laaggeletterdheid inclusieve samenleving en terugdringing discriminatie.
We werken daarbij opgavegericht en in samenwerking met verschillende aandachtsgebieden uit de uitvoeringsprogramma’s Bestaanszekerheid en Gezond Samenleven.
1.1 Samenhang programma Kansengelijkheid met programma’s Bestaanszekerheid en Gezond Samenleven
Dit uitvoeringsprogramma bevat overlappen met de twee andere uitvoeringsprogramma’s. Dit betreft onder meer de volgende onderwerpen op activiteitniveau: met het uitvoeringsprogramma Bestaanszekerheid: -
Onderwijs(aanbod)
-
Werk en inkomen
-
Re-integratie schoolverlaters
-
Veilige Thuissituatie- uithuisplaatsingen
met het uitvoeringsprogramma Gezond Samenleven: -
Ontwikkeling stevige lokale teams en pedagogische basis
-
Jongerenwelzijn
-
Mentale gezondheid
-
Jeugdgezondheidszorg
6