A-10 240627 Raadsinformatiebrief beantwoording TV CDA VVD LD TV CDA VVD LD over cijfers en trends arbeidsmi.pdf

4.

Voldoende nieuwe huisvesting voor de groeiende groep arbeidsmigranten de komende jaren.

5.

Extra toevoeging van reguliere woningen in Flevoland (met name in Almere en Lelystad), zodat de huisvestingsvraag van (definitieve) vestigers in de pas loopt met de voorraadontwikkeling.

De onderdelen 1, 2 en 3 betreffen de huisvestingsopgave. De punten 4 en 5 gaan meer over afstemming en samenwerking. We vatten deze opgaven hierna samen:

Huisvestingsopgave Het is belangrijk om een gezamenlijke ambitie vast te stellen ten aanzien van de gewenste ontwikkeling van de huisvestingsopgave. De jaarlijkse richtinggevende huisvestingsopgave is voor de periode tot 2030 als volgt: Opgave Jaarlijkse opgave verbetering bestaande voorraad. Wat nu ‘onder de radar’ is of tijdelijke locaties moeten op termijn verbeterd of vervangen worden Jaarlijkse extra behoefte tot 2030 (short- en mid-stay)

Aantal Circa 950

+195 (oplopend tot +535 bij veel nieuwe bedrijven)

Het realiseren van deze aantallen vraagt overzicht in mogelijke ontwikkellocaties. Het zwaartepunt zou moeten liggen bij locaties die langdurig dienst kunnen doen, mede gelet op het structurele karakter van de opgave (bijvoorbeeld binnenplans of buitenplans afwijken van het bestemmingsplan, of het benutten van de mogelijkheid om een tijdelijke bestemming van maximaal 10 jaar af te spreken via de zogenaamde ‘kruimelgevallen’). Deze termijn geeft ook exploitanten zekerheid en houvast bij het ontwikkelen van deze locaties. Deze woningen zouden gespreid over de provincie deze woningen gerealiseerd moeten worden, conform de genoemde aantallen. Idealiter is zijn huisvestingslocaties niet al te groot (50 tot 100 plekken), maar door de grote opgave die er ligt, zullen er ook grootschalige locaties (meer dan 200 plekken)

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

23

gerealiseerd moeten worden. We onderscheiden vier ‘treden’ als zoekrichting voor mogelijke ontwikkellocaties. •

Huisvesting bij bedrijven: Vooral in de agrarische sector is huisvesting voor arbeidsmigranten kortdurend; in dat geval is aanbod bij huisvester een oplossing. Dit kan bijvoorbeeld ook op bedrijventerreinen,

maar

dit

moet

veilig

en

zonder

beperkingen

voor

omliggende

bedrijfsontwikkelingen. •

Huisvesting op (in onbruik geraakte) vakantieparken: vakantieparken die niet meer aansluiten bij de wens van de recreant kunnen dienstdoen om arbeidsmigranten op piekmomenten op te vangen.

•

Herbestemming of transformatie leegstaand vastgoed: Leegstaand vastgoed ombouwen tot studio’s voor arbeidsmigranten biedt de mogelijkheid om én leegstand tegen te gaan, én een bijdrage te leveren aan de huisvestingsopgave. Hierbij is het wel van belang dat de locatie geschikt is voor wonen. Dus niet op afgelegen bedrijventerreinen, en wel aan de rand van woonwijken.

•

Nieuwbouw: Nieuwbouw van huisvesting voor arbeidsmigranten kan zowel tijdelijk (bijvoorbeeld met modulaire gebouwen) als permanent, en zowel in chalets als in studio’s. Ook bij nieuwbouw zijn locaties aan de rand van de bebouwde kom optimaal.

Verschillende gemeenten hebben de afgelopen jaren rond de hier genoemde zoekrichtingen reeds beleid gemaakt. Bij vergunningverlening aan nieuwe (grote) bedrijven die veel uitzendkrachten / arbeidsmigranten denken te gaan inzetten, is het van belang dat gemeenten proactief inspelen op de huisvestingsvraag; door aan de voorkant eisen te stellen aan het realiseren van huisvesting in de omgeving (eigen gemeente of rondom). Zeker met de toekomstplannen voor Lelystad Airport en de daarmee gepaard gaande transportbewegingen is dit een belangrijke stap. Bij het realiseren van de huisvestingsopgave is het belangrijk om beter in beeld te krijgen van huisvestingslocaties die de komende jaren worden opgeheven. Nu moeten namelijk hiervoor reeds alternatieven gezocht worden. Onttrekken van huisvesting kan pas als er alternatieven beschikbaar zijn. Sommige gemeenten hebben de aanwezige (en op te heffen) huisvesting nu onvoldoende in beeld. In Zeewolde, Dronten en de Noordoostpolder is er al een redelijk goed beeld van de huisvestingslocaties – ook de woningen en huisvesting bij bedrijven. De andere gemeenten in Flevoland moeten ook meer inzicht creëren in bestaande huisvesting en de levensduur van deze locaties. In woonwijken is het belangrijk om nadere voorwaarden te stellen aan kamergewijze verhuur van woningen aan arbeidsmigranten.

Het is waardevol als gemeenten in grote lijnen gelijke voorwaarden stellen, zodat het vraagstuk niet weggeduwd wordt naar plekken met de minste voorwaarden (waterputje). Te denken is aan voorwaarden van bewoningsduur (wonen in plaats van logies), maximaal aantal huishoudens in een woning, maximaal aantal woningen in een gebied dat verhuurd wordt, etc. Zicht op deze situaties, maar ook handhaving zijn relatief complex vanwege de versnippering in aanbod. Het is belangrijk om mee te nemen dat het effect van verkamerd verhuren in dorpen anders is dan in steden. Zeker in kleinere dorpen wordt het aandeel arbeidsmigranten snel groot bij kamergewijze verhuur, met impact op de omgeving. In steden is het genoemde effect minder sterk, doordat dit meer opgaat in de massa. Bij kwalitatieve verbetering van bestaande en nieuwe huisvesting biedt het SNF-keurmerk een bruikbare ondergrens. Vooral op het gebied van ruimte, comfort en privacy is een hogere norm wenselijk. Het is

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

24

belangrijk dat alle gemeenten deze norm hanteren als ondergrens. Ook bij huisvesting bij bedrijven zelf. Een bijkomend voordeel van kwalitatief goede huisvesting is dat deze ook bij vraaguitval van arbeidsmigranten kan worden blijven benut. Bijvoorbeeld door de woningen te gebruiken voor andere doelgroepen die moeilijk op de woningmarkt kunnen komen: starters, mensen met een GGZ-achtergrond, statushouders, et cetera. Dit pleit er wederom voor om huisvesting nabij de bebouwde kom te realiseren: zo wordt de multi-inzetbaarheid van de woonlocatie vergroot. Bij reguliere nieuwbouw moeten gemeenten rekening houden met een aanvullende vraag vanuit arbeidsmigranten die zich permanent vestigen in Flevoland, conform de richtinggevende aantallen vanuit dit onderzoek (350 woningen tot 2030, en waarschijnlijk meer).

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

25

Bijlage: kerncijfers per gemeente Aantal arbeidsmigranten naar werkgemeente Tabel A. Aantal arbeidsmigranten, naar werkgemeente, 2010-2018 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Almere

3.530

3.870

3.570

3.890

4.830

5.760

5.810

5.850

6.700

Groei 8%

Dronten

310

530

300

300

520

500

510

550

1.110

18%

Lelystad

530

630

560

570

700

710

760

770

920

8%

Noordoostpolder

450

910

630

660

1.870

2.260

2.870

3.250

5.170

34%

Urk

120

160

180

210

240

270

390

620

1.250

36%

Zeewolde

190

260

210

290

540

590

500

500

750

17%

Flevoland

5.120

6.360

5.440

5.910

8.700

10.090

10.820

11.530

15.890

15%

Let op: cijfers zijn niet gecorrigeerd voor exacte werklocatie en mensen die ingeschreven staan op een werklocatie elders maar hier werken (bij een uitzendbureau). Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata. Groei is gemiddeld jaarlijkse groei vanaf 2010 tot en met 2018.

Aantal arbeidsmigranten (geregistreerd) naar woongemeente Tabel B. Aantal arbeidsmigranten, naar woongemeente, 2010-2018 Almere

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Groei

2.880

2.900

2.950

3.230

3.180

3.410

3.720

4.180

4.700

6% 7%

Dronten

480

470

440

490

520

580

630

710

810

Lelystad

1.100

1.100

1.090

1.170

1.230

1.330

1.470

1.700

1.920

7%

480

530

610

770

870

950

1.090

1.230

1.370

14%

Noordoostpolder Urk

50

60

70

80

70

80

80

100

120

12%

Zeewolde

140

150

170

340

1.140

1.520

1.560

1.550

1.430

34%

Flevoland

5.130

5.220

5.320

6.070

7.000

7.880

8.550

9.470

10.350

9%

Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata. Groei is gemiddeld jaarlijkse groei vanaf 2010 tot en met 2018.

Schatting aantal woonachtige arbeidsmigranten (geregistreerd en niet-geregistreerd) naar woongemeente Tabel C. Aantal arbeidsmigranten, naar woongemeente, 2010-2018 Woonachtig geregistreerd

Woonachtig (incl. schatting niet geregistreerd)

Inventarisatie woonplekken

4.700

7.150-7.350

130

Dronten

810

1.250-1.350

730

Lelystad

1.920

3.000-3.100

580

Noordoostpolder

1.370

2.150-2.250

1.410

Almere

Urk Zeewolde

120

200-500

120

1.430

1.800-2.200

1.630

Flevoland 10.350 16.200 4.710* * van 110 plekken is uit de inventarisatie bekend dat ze in Flevoland zijn, maar heeft de eigenaar (huisvester) niet bekend willen maken wat de precieze locatie is. Bron: Doorvertaling analyse niet-geregistreerden per gemeenten op basis van verdeling arbeidsplaatsen en op basis van aantal woonachtige arbeidsmigranten.

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

26

Inkomen arbeidsmigranten Tabel D. Inkomensklassen jaarinkomen arbeidsmigranten Flevoland, 2018, naar werklocatie 0 tot 10 duizend

10 tot 20 duizend

20 tot 30 duizend

30 tot 40 duizend

Almere

110 (2%)

700 (10%)

4.670 (70%)

1.160 (17%)

Dronten

20 (2%)

140 (13%)

880 (79%)

70 (6%)

Lelystad

30 (3%)

120 (13%)

570 (62%)

180 (20%)

Noordoostpolder

110 (2%)

30 (1%)

1.550 (30%)

3.470 (67%)

Urk

-

410 (33%)

770 (62%)

60 (5%)

Zeewolde

-

170 (23%)

440 (59%)

130 (17%)

Flevoland

190 (1%)

3.080 (19%)

10.800 (68%)

1.720 (11%)

Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata. Tabel E. Gemiddeld jaarinkomen arbeidsmigranten Flevoland, in euro’s, 2018, naar werklocatie 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Almere

23.250

23.440

23.930

23.360

22.890

24.000

24.180

24.630

24.980

Dronten

21.690

22.420

21.990

21.630

22.270

22.830

22.910

23.040

23.190

Lelystad

22.540

23.370

23.750

22.910

22.800

23.690

24.030

24.920

24.810

Noordoostpolder

22.280

22.480

22.860

21.990

21.060

20.760

19.760

20.800

20.910

Urk

22.800

21.380

22.450

21.260

21.200

21.730

22.080

21.720

21.370

Zeewolde

25.870

25.380

25.900

24.830

23.890

24.720

25.300

25.950

24.560

Flevoland

23.080

23.240

23.710

23.070

22.470

23.180

22.920

23.400

23.200

Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata.

Herkomst arbeidsmigranten Figuur 1. Top-10 herkomstlanden arbeidsmigranten in Flevoland, 2018, naar werklocatie

Pools Bulgaars Duits

25%

Roemeens Syrisch 2% 2% 2% 3% 3% 3% 3%

48%

Turks Litouws Portugees Chinees

4%

6%

Marokkaans Overig

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

27

Tabel F. Top-10 nationaliteiten arbeidsmigranten in Flevoland, 2018, naar werklocatie Positie 1

Positie 2

Positie 3

Positie 4

Positie 5

Positie 6

Positie 7

Positie 8

Positie 9

Positie 10

Almere

Pools (26%)

Duits (7%)

Syrisch (5%)

Turks (4%)

Marokkaans (4%)

Chinees (3%)

Onbekend (3%)

Spaans (3%)

Roemeens (3%)

Italiaans (3%)

Dronten

Pools (61%)

Roemeens (13%)

Hongaars (5%)

Bulgaars (4%)

Duits (3%)

Lets (2%)

Chinees (1%)

Turks (1%)

Marokkaans (1%)

Afghaans (%)

Lelystad

Pools (22%)

Duits (7%)

Turks (6%)

Bulgaars (6%)

Chinees (5%)

Syrisch (5%)

Hongaars (4%)

Italiaans (4%)

Marokkaans (3%)

Onbekend (3%)

Noordoostpolder

Pools (79%)

Litouws (6%)

Bulgaars (4%)

Portugees (2%)

Roemeens (1%)

Tsjechisch (1%)

Duits (1%)

Onbekend (1%)

Syrisch (1%)

Eritrees (%)

Urk

Pools (41%)

Bulgaars (34%)

Portugees (5%)

Litouws (2%)

Marokkaans (2%)

Turks (1%)

Hongaars (1%)

Roemeens (1%)

Syrisch (1%)

Duits (1%)

Zeewolde

Pools (65%)

Turks (5%)

Roemeens (5%)

Slowaaks (4%)

Duits (3%)

Syrisch (2%)

Chinees (2%)

Hongaars (2%)

Afghaans (%)

Albanees (%)

Flevoland

Pools (48%)

Bulgaars (6%)

Duits (4%)

Roemeens (3%)

Syrisch (3%)

Turks (3%)

Litouws (3%)

Portugees (2%)

Chinees (2%)

Marokkaans (2%)

Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata.

Bedrijfssectoren arbeidsmigranten Figuur 2. Top-10 sectoren arbeidsmigranten in Flevoland, 2018, naar werklocatie Uitzendbureau 11%

Groothandel

1% 2% 2% 2% 3% 3%

Horeca Detailhandel Zakelijke dienstverlening Industrie: voedings- en genotmiddelen

4% 59%

4%

Industrie: metalelektro Landbouw en Visserij

8%

Gezondheidszorg Transport en logistiek Overig

28

Tabel G. Top-10 bedrijfssectoren van arbeidsmigranten die in Flevoland werken, 2018 Positie 1

Positie 2

Positie 3

Positie 4

Positie 5

Positie 6

Positie 7

Positie 8

Positie 9

Positie 10

Almere

Uitzendbureau (63%)

Detailhandel (6%)

Horeca (6%)

Zakelijke dienstverlening (6%)

Groothandel (5%)

Gezondheidszorg (4%)

Industrie: voedings- en genotmiddelen (3%)

Industrie: metalelektro (1%)

Bouw (1%)

Persoonlijke dienstverlening (1%)

Dronten

Groothandel (35%)

Uitzendbureau (27%)

Landbouw en Visserij (4%)

Horeca (4%)

Detailhandel (3%)

Energie water en afval (2%)

Industrie: metalelektro (2%)

Cultuur, sport en recreatie (1%)

Zakelijke dienstverlening (1%)

Bouw (%)

Lelystad

Groothandel (19%)

Horeca (16%)

Detailhandel (12%)

Industrie: metalelektro (8%)

Zakelijke dienstverlening (8%)

Industrie raffinaderijen en chemie (7%)

Industrie: voedings- en genotmiddelen (5%)

Gezondheidszorg (5%)

Transport en logistiek (4%)

Uitzendbureau (4%)

Noordoostpolder

Uitzendbureau (78%)

Landbouw en Visserij (4%)

Groothandel (3%)

Bouw (2%)

Industrie: metalelektro (1%)

Detailhandel (1%)

Horeca (1%)

Zakelijke dienstverlening (1%)

Transport en logistiek (%)

Cultuur, sport en recreatie (%)

Urk

Uitzendbureau (63%)

Groothandel (18%)

Industrie: voedings- en genotmiddelen (15%)

Landbouw en Visserij (1%)

Energie (1%)

Transport en logistiek (1%)

Bouw (%)

Cultuur, sport en recreatie (%)

Delfstoffenwinning (%)

Detailhandel (%)

Zeewolde

Transport en logistiek (13%)

Groothandel (9%)

Industrie: metalelektro (7%)

Industrie raffinaderijen en chemie (6%)

Industrie: voedings- en genotmiddelen (5%)

Energie (5%)

Horeca (4%)

Landbouw en Visserij (4%)

Zakelijke dienstverlening (2%)

Uitzendbureau (2%)

Flevoland

Uitzendbureau (59%)

Groothandel (8%)

Horeca (4%)

Detailhandel (4%)

Zakelijke dienstverlening (3%)

Industrie: voedings- en genotmiddelen (3%)

Industrie: metalelektro (2%)

Landbouw en Visserij (2%)

Gezondheidszorg (2%)

Transport en logistiek (1%)

Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata.

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

29

Arbeidsduur arbeidsmigranten Tabel H. Aantal langer verblijvende (> 1 jaar) arbeidsmigranten dat in Flevoland werkt Jaar

Aantal nieuwe arbeidsmigranten

Aandeel nog aanwezig na: 1 jaar

2 jaar

3 jaar

4 jaar

5 jaar

6 jaar

7 jaar

2011

3.959

31%

19%

23%

19%

16%

13%

7%

2012

2.821

50%

30%

21%

18%

15%

12%

2013

2.600

46%

27%

20%

16%

12%

2014

5.437

49%

31%

22%

9%

2015

5.281

45%

23%

11%

2016

5.378

45%

19%

2017

5.854

33%

Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata.

Nadere analyse werksector: vooral overlap in Almere en Noordoostpolder? Vanuit de database ‘Internationale werknemers’ hebben we geen inzicht in de uiteindelijke locaties waar arbeidsmigranten via een uitzendbureau werkzaam zijn. Een analyse die vanuit een andere invalshoek daar meer duiding aan kan geven, is via het bedrijfsvestigingenregister van de provincie Flevoland. Op deze manier is het mogelijk om locaties aan te wijzen waar veel uitzendkrachten zijn. Het bedrijfsvestigingenregister van de provincie Flevoland biedt inzicht in het aantal werkzame personen en uitzendkrachten per gemeente. Gemiddeld wordt 8% van de banen in de provincie ingevuld door een uitzendkracht. In totaal gaat het om 14.380 personen. Het is onbekend welk deel daarvan een arbeidsmigrant is, oftewel (enkel) in het bezit is van een buitenlands paspoort. Andersom weten we in elk geval dat 9.320 arbeidsmigranten (59% op totaal) werkzaam is via een uitzendbureau. Binnen alle gemeenten in de provincie is een groot deel van de uitzendkrachten werkzaam in de sector Industrie. In Almere zien we dat een kwart werkzaam is in Verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening; Groothandel en Industrie zijn ook hier belangrijke sectoren. In de Noordoostpolder valt vooral het hoge aandeel in de sector Landbouw, bosbouw en visserij op.

Een deel van de in deze gemeenten werkzame arbeidsmigranten is waarschijnlijk werkzaam in bovengenoemde sectoren.

Bijlage: toelichting methodiek Methodiek Het CBS geeft geaccrediteerde organisaties toegang tot de databestanden op basis waarvan het CBS haar statistieken opstelt (de zogenaamde ‘CBS Microdata’). Decisio heeft toegang tot CBS Microdata en gebruikt dit om de ‘Monitor internationale werknemers’ op te stellen. Binnen deze monitor zoomen we onder meer specifiek in op de arbeidsmigranten. Voor de monitor koppelt Decisio binnen CBS Microdata contract-informatie van arbeidsmigranten in Nederland aan verschillende persoonsgegevens. Op gemeenteniveau en (deels) op postcodeniveau geeft de monitor vervolgens onder meer inzicht in: •

Het aantal internationale werknemers dat in een regio woont en/of werkt

•

In welke sector zij werkzaam zijn en wat zij verdienen

•

Hoe lang zij in Nederland economisch actief zijn

•

Waar ze vandaan komen, hoe oud ze zijn en hoe zij wonen.

De data is beschikbaar voor de periode 2010-2018, waardoor niet alleen de huidige situatie maar ook de ontwikkeling in beeld gebracht wordt.

Definitie: wie is een arbeidsmigrant? Een economisch-actieve internationale arbeidsmigrant is een persoon in loondienst bij een in Nederland gevestigde organisatie waarvoor loonheffing is betaald aan de Belastingdienst. Via de Belastingdienst ontvangt Decisio informatie over zijn of haar baan. Deze gegevens koppelen we aan de Basis Registratie Personen (BRP). Uit de BRP halen we bovendien tal van persoonsgegevens zoals leeftijd, geslacht en woonlocatie. Hieruit filteren we vervolgens de arbeidsmigranten die een buitenlandse nationaliteit hebben. Daarbij geldt dat deze persoon alleen een buitenlandse nationaliteit heeft; oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit. In de monitor ‘Internationale werknemers’ maken we onderscheid tussen internationale kenniswerkers en arbeidsmigranten. Voor kenniswerkers wordt een minimale looneis gesteld voor twee leeftijdsgroepen. Alle werknemers die niet aan deze eisen voldoen, worden gerekend tot de groep arbeidsmigranten. Minimale looneis voor de groep internationale kenniswerkers Leeftijd

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

< 30 jaar

€ 25.198

€ 25.761

€ 25.985

€ 26.605

€ 27.109

€ 26.926

€ 27.860

€ 28.333

€ 28.813

€ 29.293

> 30 jaar

€ 34.361

€ 35.128

€ 35.433

€ 35.867

€ 36.407

€ 36.723

€ 38.003

€ 38.648

€ 39.303

€ 39.953

Binnen de groep arbeidsmigranten zal een klein deel bestaan uit vluchtelingen die niet sec voor arbeid naar Nederland zijn gekomen, maar inmiddels wel werkzaam zijn bij een in Nederland gevestigde organisatie.

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

31

Bijlage: achtergrond prognose In hoofdstuk 2 is beschreven dat de groep in Flevoland werkende arbeidsmigranten in de afgelopen jaren is gegroeid. Hun aantallen fluctueren sterk en er is een duidelijk verband zichtbaar tussen de jaren waarin het economisch goed ging en het aantal arbeidsmigranten toenam (vanaf 2014), of juist sprake was van een economische dip en afname van deze groep (2012 en 2013). Dat is ook logisch: arbeidsmigranten komen hoofdzakelijk naar Nederland vanwege werk. Een prognose van de toekomstige omvang van deze groep is daardoor altijd in sterke mate afhankelijk van economische ontwikkelingen. Voorliggende prognose is dan ook vooral economisch-demografisch ingestoken en gaat uit van de hypothese dat het aantal arbeidsmigranten volgt op het aantal beschikbare banen. Dat de hoeveelheid beschikbare banen een goede indicator kan zijn, wordt in elk geval onderschreven door het aantal werklozen per vacature af te zetten tegen het aantal arbeidsmigranten in Nederland. Stijgt het aantal werklozen in de economisch mindere jaren, dan neemt het aantal arbeidsmigranten af. Andersom zien we bij een daling van het aantal werklozen per vacature juist een toename in het aantal arbeidsmigranten: de jaren vanaf 2014 (zie ook onderstaande figuur).

Met behulp van een regressieanalyse hebben we een significant, positief verband gevonden tussen het aantal banen en het aantal arbeidsmigranten in Nederland. Als het aantal banen met 1 procent stijgt, neemt het aantal arbeidsmigranten toe met 3,7 procent. Hierin is gecontroleerd voor bevolkingsgroei, bbp, buitenlandse zeggenschap in bedrijven en internationale handel en diensten op COROP-niveau. Voor de prognose gebruiken we de landelijke factor, waarbij we uitgaan van de regionale banengroei in Flevoland (jaarlijks (afgerond) gemiddeld 0,3 procent). Aantal werklozen per vacature en het aantal arbeidsmigranten in Nederland, jaren 2010 – 2017 (index 2010 = 100)

Bron: Decisio (2019), o.b.v. CBS Microdata; CBS (2018)

Voor de prognose gaan we uit van de banengroei in Flevoland over de periode 2010 tot en met 2018. De gekozen tijdsperiode is afhankelijk van de economische ontwikkeling en banengroei in die jaren. Keuze voor een andere tijdsperiode levert andere cijfers over banengroei op. Voor de betrouwbaarheid is het belangrijk om groeicijfers over een zo lang mogelijke periode mee te nemen, om (zoveel als mogelijk) te kunnen corrigeren voor uitschieters in economische hoog- en laagconjunctuur. De beschikbare cijfers over arbeidsmigranten zijn terug te leiden tot en met het jaar 2010. De meest recente beschikbare cijfers zijn uit 2018. Groeicijfers over 2010 tot en met 2018 zijn daarom uitgangspunt voor de prognose.

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

32

Indicatie prognose op gemeenteniveau In paragraaf 2.2 stelden we op basis van bovenstaande uitgangspunten een prognose op voor de ontwikkeling van het aantal arbeidsmigranten in de provincie Flevoland tot 2030. Hier staat ook meer informatie over de drie prognosescenario’s en bijbehorende groeicijfers. Uit deze scenario’s komt een potentiële ontwikkeling in Flevoland naar voren van -1.600 tot +6.300 arbeidsmigranten tot 2030. In onderstaande tabel staat een verdeling van deze bandbreedte naar gemeente. Het is belangrijk daarbij rekening te houden met het feit dat de prognose gebaseerd is op de historische ontwikkeling van het aantal arbeidsmigranten en het waarschijnlijk is dat deze zich (zeker op gemeenteniveau) niet exact op dezelfde manier voortzet. Indicatie uitwerking prognose in aantallen woonachtige arbeidsmigranten op gemeenteniveau

Gemeente Almere Dronten Lelystad Noordoostpolder Urk Zeewolde

Aantal, 2018 4.700 800 1.900 1.400 100 1.400

Schatting aantal 2030, in bandbreedte* ± 4.000 tot 7.500 ± 700 tot 1.300 ± 1.600 tot 3.100 ± 1.200 tot 2.200 ± 90 tot 160 ± 1.200 tot 2.200

*De bandbreedte is gebaseerd op Lage en Hoge economische groeiscenario zoals is toegelicht op pagina 17 in paragraaf 2.2. Bron: Decisio (2020), op basis van CBS Microdata.

3100.104 | Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Flevoland

33

schriftelijke vragen Fractie:

CDA, VVD, LD

Naam:

Willemien Wever, Barry Hoogezand, Chantal Sijtsma

Onderwerp:

Raadsvoorstel Aanpassing Beleid Arbeidsmigranten huisvesting X informatieve/technische vraag O politieke schriftelijke vraag (ex. art. 33 RvO)

Type vraag: Beantwoording (alléén bij informatieve/technische vragen)

x Ja, kan verspreid via mail / app O Nee, alleen antwoord aan mij zelf

Inleiding/aanleiding: In juni 2020 heeft de gemeenteraad haar beleid vastgelegd in de ‘Beleidsvisie Huisvesting studenten en (tijdelijke) arbeidsmigranten’ . Doelstelling van het vastgestelde beleid is om 1.035 huisvestingsplekken voor arbeidsmigranten te realiseren, alsmede huisvesting van een groeiend aantal studenten aan de Aeres Hogeschool op de campus aan de Drieslag te faciliteren en te komen tot een betere spreiding van studentenhuizen in woonwijken zoals Dronten-Noord. Het aantal van 1.035 plekken is gebaseerd op een inmiddels alweer gedateerd Provinciaal onderzoek dat in 2019 is afgerond. De exacte vraag en behoefte aan tijdelijke arbeidsmigranten (en studenten) kan sindsdien zijn toe- of afgenomen. Gemeente NOP heeft net als Dronten een grote landbouw- en agrofood-sector, die sterk afhankelijk is van de inzet van tijdelijke arbeidsmigranten. Gemeente NOP heeft recent nog een evaluatie laten uitvoeren van haar beleid door BMC: https://raad.noordoostpolder.nl/Vergaderingen/Commissie-Woonomgeving/2023/22mei/19:30/Evaluatie-huisvesting-arbeidsmigranten-1/6-1-Rapport-Evaluatie-beleid-enbeleidsregels-huisvesting-arbeidsmigranten-gemeente-Noordoostpolder.pdf. Monitoring van de lokale behoefte aan tijdelijke arbeidsmigranten is noodzakelijk voor de besluitvorming over locaties en het creëren van draagvlak voor de planvorming voor grootschalige huisvesting.

Decisio en Companen hebben in 2020 een onderzoek uitgevoerd naar de huisvesting van arbeidsmigranten in Flevoland. Hierin wordt een positief verband geconstateerd tussen groei aantal banen en groei vraag naar arbeidsmigranten. Indien het aantal reguliere banen met 1% groeit, neemt de vraag naar arbeidsmigranten toe met 3,7%. Voor heel Flevoland blijkt sprake van een groei van de vraag naar arbeidsmigranten van 15% per jaar. Gemeente Dronten kende in 2023 een banengroei van 980 banen, een toename van maar liefst 5,3%.

Dit leidt de indieners tot de volgende vragen aan het college: Om recht te doen aan de verschillen tussen huisvesting voor tijdelijke arbeidsmigranten en studenten, doelgroepen die afzonderlijk van elkaar specifieke aandacht en aanpak verdienen, verzoeken we het college de vragen in tweeën te knippen en per doelgroep afzonderlijk te beantwoorden. Huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten 1. Zijn er recente cijfers over de vraag (en trendontwikkeling) naar tijdelijke arbeidsmigranten voor de gemeente Dronten, zo ja kunnen deze worden gedeeld met de raad? 2. Kunnen de uitkomsten van recentere onderzoeken uit Flevoland of van Flevolandse gemeenten, zoals die van Decisio en Companen uit 2020, worden gedeeld met de raad ? Worden de gedateerde gegevens (soms 5 jaar oud) geactualiseerd en kunnen deze worden gedeeld met de raad? 3. Sinds januari 2022 zijn gemeenten begonnen met het registreren van tijdelijke arbeidsmigranten in het BRP. Wat zijn de ervaringen met registratie van tijdelijke arbeidsmigranten in BRP in Dronten en is dit een goede graadmeter? 4. Kunnen de ervaringen en inrichting van het arbeidsmigrantenbeleid in de Noordoostpolder worden gebruikt bij het beleid in onze gemeente? Waar zitten de verschillen in uitdaging? Huisvesting studenten 1.

Hoe groot is het huidige tekort aan huisvestingsplekken voor studenten? Welke groei van studentenhuisvesting is voorzien? Hoeveel studenten haken jaarlijks in Dronten af omdat zij geen plek kunnen krijgen? Hoeveel overlastmeldingen zijn er de afgelopen drie jaar over studenten ontvangen? 2. De beleidsvisie gaat uit van uitbreiding huisvesting studenten op de campus. Wat is de status van de planontwikkeling van studentenwoningen door Aeres op de campus aan de Drieslag ? Wat zijn de concrete plannen van OFW voor studentenhuisvesting? Zijn hierover gesprekken met het OFW? Zijn er private initiatieven? 3. Zijn de huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten eventueel geschikt (te maken) voor huisvesting studenten ? 4. Gemeente Dronten is bezig met de ontwikkeling van flexwoningen voor spoedzoekers en statushouders (bijv aan de Gangboord). Zijn de flexwoningen ook geschikt voor studenten ?