Document · PDF

9ec0ea09-3a1f-4097-9714-6484113459a2.pdf

Raadsvergadering 3 februari 2022, gemeente DrontenBij agendapunt: 10: Raadsvoorstel Visie en actieplan biodiversiteit17.309 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

vergunningen afgeven. Maar ook bij het beheer van onze gebieden. Deze werkwijze is nog niet vanzelfsprekend. Het vraagt om een andere manier van denken en werken dan we gewend zijn. Hierin zullen we ons de komende jaren verder scholen en er ervaring in opbouwen. Provincie Flevoland neemt vanaf 2021 het behoud en herstel van biodiversiteit als uitgangspunt bij de ontwikkeling van alle beleidsthema's van de provincie zoals infra, wonen, economie, energie, landbouw, etc. 6.1.1 Waar gaan we extra op inzetten 1. Biodiversiteit onderdeel van Toekomstvisie (visie op de leefomgeving) In de Toekomstvisie is het behouden en versterken van biodiversiteit een aandachtsgebied. Net zoals wonen, verkeer, energie, recreatie, gezondheid, economie en dergelijke dat zijn. Dit plan is een bouwsteen voor de Toekomstvisie. Hiermee wordt versterking van biodiversiteit in de integrale afweging bij toekomstige ontwikkelingen geborgd. 2. Natuurinclusief bouwen, inrichten en renoveren als standaard We werken als volgt toe naar natuurinclusief bouwen, inrichten en renoveren: 1. We vragen een initiatiefnemer van een plan om de natuurwaarden op de ontwikkelplek te onderzoeken en vast te leggen, maar ook de potentie van de plek voor het versterken van biodiversiteit mee te nemen in het ontwerp.

Bij projecten nemen we deze voorwaarden op in het Programma van Eisen, en we leggen ze vast in overeenkomsten en contracten met projectontwikkelaars. Ook bij renovatie wordt natuurinclusief werken de standaard. We inspireren en denken mee over de mogelijkheden.

6. BIODIVERSITEIT IN RUIMTELIJKE ONTWIKKELINGEN 2. Het natuurinclusieve ontwerp en de maatregelen die een initiatiefnemer voorstelt, toetsen we op de daarvoor bestemde momenten in het proces. Via scholing zorgen we dat de betrokken medewerkers actuele kennis hebben over ontwerpen en bouwen met winst voor biodiversiteit. We leggen die kennis vast in een gemeentelijke leidraad (levend document) over natuurvriendelijk bouwen en werken of haken daarvoor aan bij goede bestaande formats. Daarmee kunnen we initiatiefnemers ook ondersteunen en adviseren. We leren door te doen en passen nieuwe inzichten toe voor volgende projecten. 3. Natuurinclusief bouwen is in onze gemeente nog geen gangbare werkwijze. We inspireren anderen daarom en zorgen dat we met elkaar kennis ontwikkelen over alle mogelijkheden die natuurinclusief bouwen biedt, en dat die kennis breed wordt gedeeld. We stemmen met andere partijen af wat hun ambities zijn op natuurinclusief bouwen en renoveren en werken samen toe naar afspraken op dit thema. 3. Koppelen kansen klimaatadaptatie en versterking biodiversiteit Hitte, droogte en veranderingen in het neerslagregime hebben grote invloed op de biodiversiteit. In het Programma Maatregelen Klimaatadaptatie geven we aan hoe we om willen gaan met klimaatveranderingen. Onze aanpak stemmen we af met het waterschap, de provincie en andere overheden.

Dit doen we in het samenwerkingsverband Klimaat Adaptatie Flevoland (KAF). In het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie werken we aan een klimaatbestendige bebouwde omgeving. Als onderdeel hiervan nemen we maatregelen in bestaand bebouwd gebied. Groen speelt een belangrijke

rol om de negatieve effecten van klimaatverandering te verminderen. Dat biedt gelijk de kans om ook de biodiversiteit te versterken. Die kansen willen we op de volgende manier benutten: 1. Bij (her)inrichting van de openbare ruimte is klimaatadaptief ontwerpen het uitgangspunt. Daarbij wordt biodiversiteit als aandachtpunt meegenomen; we versterken de biodiversiteit waar dat gezien de functie(s) van het gebied, mogelijk is. 2. Bij aanplant van nieuwe bomen en plantsoen, stemmen we de keuze voor soorten af op de vochtigheid van de standplaats. We zorgen ook voor variatie en voldoende groeiruimte. 3. Op het raakvlak klimaat en biodiversiteit stimuleren we de samenwerking met netwerkpartners. Zij dragen hierin ook verantwoordelijkheid. In het bijzonder met het waterschap, de provincie en woningcorporatie OFW. Bijvoorbeeld om inwoners op te roepen hun tuinen beter bestand tegen droogte en wateroverlast te maken (minder steen, meer groen). Een groene tuin vermindert hittestress, zorgt voor wateropvang én biedt extra leefruimte voor vogels en insecten. Zie ook par. 5.1.1. 4. Zonneparken met aandacht voor biodiversiteit In de beleidsvisie Zon (2020) hebben we kaders opgesteld voor zonneparken. Deze gaan o.a. over locatiekeuze, de landschappelijke inpassing en biodiversiteit. Een van de uitgangspunten van het zonnebeleid is dat de biodiversiteit wordt vergroot.

Bij het opstellen van het plan voor een zonnepark moet blijken dat de ecologische inpassing een belangrijke nevenfunctie van het zonnepark is. Gezocht moeten worden naar een optimum voor maximale stroomproductie en het vergroten van de biodiversiteit. Dat kan bijvoorbeeld door veel ruimte te

6. BIODIVERSITEIT IN RUIMTELIJKE ONTWIKKELINGEN laten tussen de rijen zonnepanelen, de aanleg van kruidenrijk grasland en het toepassen van inheemse soorten wanneer er sprake is van een afscherming van beplanting. Om de effectiviteit van de maatregelen te kunnen meten is de initiatiefnemer verantwoordelijk voor monitoring van soorten. We stellen kaders op waaraan de monitoring moet voldoen. 5. Benutten kansen voor biodiversiteit in beheer eigen vastgoed en gronden Om als gemeente het goede voorbeeld te geven brengen we de kansen in kaart om een deel van ons vastgoed te ‘vergroenen’. Bij bouw of renovatie van ons vastgoed (bijvoorbeeld schoolgebouwen) is natuurinclusief werken het uitgangspunt. Een mooi voorbeeld hiervan is het in 2021 gerenoveerde gemeentehuis. Voor onze braakliggende gronden onderzoeken we de mogelijkheid om de biodiversiteit (tijdelijk) te verhogen. Dat kan bijvoorbeeld door inzaaien van bloemrijke mengsels, minder intensief maaien en ecologisch beheer van de randen. Voor enkele kansrijke locaties werken we mogelijkheden die er zijn nader uit; bij het maken van keuzes betrekken we de kosten. We verkennen ook de mogelijkheid om bij verlenging van in gebruik gegeven gronden en verpachte gronden, voorwaarden te stellen voor biodiversiteit.

7. M AATREGELEN IN DE GEBIEDEN 7.1 Bebouwd gebied | 7.2 Agrarisch buitengebied | 7.3 Bos- en natuurgebieden | 7.4 Ecologische structuur

7. MAATREGELEN IN DE GEBIEDEN We nemen maatregelen in drie gebieden; het bebouwd gebied, het agrarisch buitengebied en de bos- en natuurgebieden. Daarnaast investeren we in de ecologische structuur. Deze structuur bestaat uit brongebieden voor soorten en verbindingen tussen deze gebieden; de ecologische verbindingen. Als gemeente hebben we vooral grondeigendommen in het bebouwde gebied en de aangelegen dorpsbossen. Onze aanpak richt zich daarom vooral op dat gebied, maar ook op de ecologische structuur. Om biodiversiteit te versterken in gebieden waar we geen eigenaar van zijn, richten we ons op het stellen van kaders en co-creatie. 7.1 Bebouwd gebied Hoe groter de verscheidenheid aan levensvormen (planten, dieren, insecten) in een gebied, hoe veerkrachtiger dat gebied is. Hierdoor neemt ook de overlast van plagen als de eikenprocessierups af. In elk dorp zijn er mogelijkheden om de omstandigheden voor dieren en planten te verbeteren. We willen maatregelen nemen die ervoor zorgen dat soorten die nu voorkomen in het bebouwde gebied, zich hier ook op lange termijn kunnen handhaven en nieuwe soorten zich kunnen vestigen. Deze maatregelen hebben effect op de directie leefomgeving van inwoners. In het communicatieplan (zie par. 5.1.1) is aandacht voor een zorgvuldige en regelmatige uitleg van het belang van deze maatregelen.

In lijn met het Groenbeleidsplan (2017) bepaalt de locatie in principe de mogelijkheden voor participatie van inwoners. In buurtgroen is inspraak van - en onderhoud door - buurtbewoners mogelijk. In wijkgroenstructuur bepaalt de gemeente samen met een collectief

aan gebruikers de invulling en in de hoofdgroenstructuur bepaalt de gemeente zelf de invulling. Deze opzet is gekozen op basis van de mate van openbaarheid (de bijdrage aan het algemeen belang), de functie van het groen en de bijdrage aan de stedenbouwkundige opzet. 7.1.1 Waar gaan we extra op in zetten 1. Versterken en uitbreiden ecologisch beheer In de woonkernen beheren we al een deel van het openbaar gebied extensief. We onderzoeken op welke manier we dit beheer ten gunste van de biodiversiteit kunnen aanpassen en waar en op welke manier we dit areaal kunnen uitbreiden. Dit vraagt om maatwerk. We leggen beheermaatregelen en afspraken vast om de kwaliteit te borgen. Van gazon naar kruidenrijk grasland Een gedeelte van de gazons vormen we om naar kruidenrijk grasland. De focus leggen we daarbij op percelen in de ecologische structuur en op locaties waar inwoners initiatief nemen om het beheer aan te passen ten behoeve van de biodiversiteit. We maken hiervoor eerst inzichtelijk welke gazons hiervoor het meest geschikt zijn en betrekken de kosten bij het maken van keuzes. Percelen die we gaan beheren als kruidenrijk grasland maaien we minder en het maaisel wordt afgevoerd. Waar dat binnen de functie van het gebied past laten we iedere maaibeurt een gedeelte staan. Hiermee creëren we een schuilplaats voor insecten. Met sinusbeheer gaan we experimenteren.

Om het gewenste resultaat te bereiken is maatwerk en kennis nodig. Via scholing zorgen we dat de betrokken medewerkers actuele kennis hebben over beheer ten gunste van biodiversiteit.

7. MAATREGELEN IN DE GEBIEDEN Differentiatie beeldkwaliteit We gaan na waar we het huidige beeldkwaliteitsniveau kunnen aanpassen ten behoeve van de biodiversiteit en passen de inrichting waar nodig aan in combinatie met renovatie. 2. Versterken diversiteit openbaar groen We benutten het potentieel van gebieden en sluiten aan op de eigenschappen van de bodem, het water en klimaat en gebruik. Waar dat kan bewegen we mee met natuurlijke processen. Biodiverse beplantingen Bij renovatie van plantvakken kiezen we plantensoorten of kruiden die aansluiten bij de eigenschappen van de betreffende locatie. We stellen een lijst op van inheemse plantensoorten die een significante bijdrage leveren aan biodiversiteit en bijdragen aan de natuurbeleving. Met deze soorten gaan we de komende jaren experimenteren. Kruidenrijk grasland realiseren we met inheemse soorten. Deze soorten zijn van veel grotere waarde voor de biodiversiteit dan andere (uitheemse) soorten. Benutten van gradiënten Een gradiënt is de overgang van het ene naar het andere gebied. Denk bijvoorbeeld aan de overgang tussen water en land langs een waterkant of de grens tussen bos en grasland. Deze zones zijn waardevol voor biodiversiteit; er kunnen veel soorten voorkomen. Samen met onze partners inventariseren we de kansen voor deze zones en zetten ons in voor het benutten van deze kansen.

Voorbeelden hiervan zijn het doorontwikkelen van watergebonden natuur met het waterschap en het aanbrengen van een mantel- en zoomvegetatie langs bosjes.

3. Beheersing van eikenprocessierups op een meer natuurlijke manier Bij de beheersing van overlast veroorzaakt door eikenprocessierups streven we naar herstel van natuurlijk evenwicht. We verwachten van andere boombeheerders dat zij hierin ook investeren en stemmen met hen af over de aanpak. In een gezond functionerend systeem zijn de natuurlijke organismen (planten, dieren, schimmels en bacteriën) in balans. Deze aanpak geeft op de lange termijn het beste resultaat. Voor de beheersing op korte- tot middellange termijn zijn ook andere methoden nodig. Momenteel worden biologische insecticiden (Xentari en nematoden) ingezet en rupsen en nesten worden opgezogen. Bestrijding van de eikenprocessierups met biologische insecticiden zorgt voor schade aan andere insecten. Daarom evalueren we jaarlijks de manier waarop we de eikenprocessierups bestrijden. We passen onze aanpak vervolgens aan de nieuwste inzichten en wetenschappelijk onderzoek aan. Uitgangspunt bij de beheersing van overlast blijft dat de volksgezondheid niet in gevaar mag komen, en dat drukbezochte plekken goed behandeld worden. Waar dat kan, bouwen we het gebruik van biologische insecticiden (zoals Xentari en nematoden) zoveel mogelijk af.

Op locaties waar de plaagdruk van eikenprocessierups groot is en in de omgeving voldoende ruimte is voor geschikt leefgebied voor natuurlijke vijanden, stimuleren we het herstel van natuurlijk evenwicht. We doen dit door de natuurlijke vijanden van de rups te faciliteren met voedsel, vocht, veiligheid en voortplantingsmogelijkheden in de omgeving van de eiken.

Het verhogen van de biodiversiteit in de gemeente Dronten is goed voor mens en dier Landschapsbeheer Flevoland

7. MAATREGELEN IN DE GEBIEDEN De locaties waar deze aanpak het meest effectief is, zijn opgenomen in het Plan van Aanpak beheersing overlast eikenprocessierups (2019). 7.2 Agrarisch buitengebied Er is veel animo bij de Flevolandse agrariërs om de landbouw te verduurzamen, vergroenen en biodiversiteit te bevorderen. Dit blijkt onder andere uit de Green Paper van LTO Noord en het Flevolands Agrarisch Collectief. We willen initiatiefnemers faciliteren en versterken de biodiversiteit van ons eigen areaal. 7.2.1 Waar gaan we extra op in zetten 1. Ecologisch beheer bermen Een aantal bermen in het buitengebied beheren we al extensief. We bepalen kansrijke locaties waar we een gedeelte van het gewas kunnen laten staan. Hiermee creëren we een schuilplaats voor insecten. We onderzoeken met het waterschap waar we het beheer van slootkanten ten gunste van de biodiversiteit kunnen aanpassen. Een groot gedeelte van de gemeentelijke bermen en slootkanten in het buitengebied wordt door agrariërs geklepeld. Hier valt winst te behalen voor biodiversiteit. We onderzoeken op welke manier we biodiversiteitswinst kunnen behalen door voorwaarden daarover op te nemen in de nieuwe gebruiksovereenkomsten. De hoogste prioriteit hebben de bermen en slootkanten die een functie vervullen in de ecologische structuur of aansluiten op gebieden waar door andere partijen wordt geïnvesteerd in biodiversiteit.

Denk aan de clusters agrarisch natuurbeheer, spoorbermen en de ecologisch beheerde bermen van de provincie.

In situaties waar ecologisch bermbeheer nadelig effect heeft op het naastgelegen gewas is lokaal maatwerk (flexibel maaibeheer) mogelijk. Op verzoek van de agrariër wegen we de belangen zorgvuldig af en stemmen hierover onderling af. 2. Biodiverse beplantingen – ook in het buitengebied De bomenlanen die de wegen begeleiden bestaan nu uit één boomsoort. Dit maakt deze lanen kwetsbaar voor ziekten en plagen, zoals essentaksterfte en de eikenprocessierups. Bij het vervangen van lanen passen we daarom meer soorten toe. Aangezien elke (boom)soort zijn eigen soorten leefruimte biedt (bijvoorbeeld schimmels, korstmossen, insecten, vogels, vleermuizen), draagt een biodiverse laan ook bij aan een hogere biodiversiteit. Bij onderhoud in singels in het buitengebied nemen we, naast veiligheid, biodiversiteit als uitgangspunt. We inventariseren de locaties waar ruimte is voor een zoomvegetatie en investeren op de meest kansrijke locaties in de aanplant daarvan. We verwachten ook van andere terreinbeherende organisaties, zoals de provincie en het waterschap, dat zij hierop inzetten. 3. Erfsingels, windhagen en kleine landschapselementen De erfsingels zorgen voor groene eilanden in het open landschap en zijn belangrijk voor de biodiversiteit. We blijven daarom investeren in het behoud van erfsingels en de aanplant van nieuwe erfsingels bij uitbreidingen.

Het karakteristieke landschapsbeeld van de (voormalige) fruitteeltgebieden wordt gevormd door windhagen rondom de kavels met boomgaarden. Hierdoor ontstaan besloten gebieden. Deze windhagen zijn ook van waarde voor de biodiversiteit; ze leveren bijvoorbeeld schuilplaatsen en voedsel en creëren microklimaat. We investeren in het beschermen van erfsingels en windhagen door communicatie, advisering, toezicht en handhaving.

7. MAATREGELEN IN DE GEBIEDEN Kleine landschapselementen zoals hagen, poelen of bosjes zijn zeer waardevol voor biodiversiteit. Voor de realisatie van deze landschapselementen loopt een subsidieregeling; bij Landschapsbeheer Flevoland kunnen eigenaren van boerenerven advies en subsidie ontvangen voor de aanleg daarvan. De provincie heeft in haar Actieplan Biodiversiteit opgenomen prioriteit te geven aan het stimuleren van biodiversiteit op boerenerven. We werken samen met onder andere de provincie en Landschapsbeheer Flevoland aan bewustwording van de waarde van erfsingels en landschapselementen. 4. Inventarisatie beperkingen in beleid en regelgeving Samen met agrariërs en andere netwerkpartners inventariseren we de beperkingen in beleid en regelgeving voor initiatieven ten gunste van biodiversiteit. Het is bijvoorbeeld nu niet mogelijk om een natuurrijke haag in het open landschap te realiseren, bomen te planten langs watergangen of een voedselbos te realiseren. In veel gevallen is een integrale afweging van de verschillende belangen nodig. We werken aan het oplossen van de knelpunten of creëren duidelijkheid over de achterliggende redenen van de beperking. We prioriteren de acties op basis van de mate waarin de biodiversiteit wordt versterkt, de haalbaarheid, de benodigde capaciteit en de termijn waarop resultaat kan worden verwacht.

Leren en inspireren om voedsel te maken in een biodiverse omgeving Aeres Hogeschool

7.3 Bos- en natuurgebieden De dorpsbossen Van Veldhuizenbos, Biddingbos, Swifterbos en een aantal natuurgebieden langs de randmeren zijn in eigendom van de gemeente. Daarnaast liggen er rond en in de woonkernen bosgebieden en bosjes van verschillend formaat. Deze gebieden vormen een recreatief uitloopgebied en dragen bij aan het welzijn van de inwoners (rust, frisse lucht, beweging, natuurbeleving). Naast een recreatieve functie hebben deze gebieden ook een natuurfunctie. De bossen zijn jong en zijn potentieel zeer waardevol voor biodiversiteit. 7.3.1 Waar gaan we extra op in zetten 1. Investeren in bosranden Structuurrijke bosranden kunnen leefruimte bieden aan veel verschillende soorten. We investeren daarom in deze bosranden. Andere partijen zoals Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten, investeren daar ook in. We brengen de locaties in kaart waar de biodiversiteitswinst potentieel groot is en aanpassingen mogelijk zijn. We investeren in een zoom- en mantelvegetatie en maken glooiende bosranden. Bij beheer van de bosranden is biodiversiteit een belangrijk criterium. 2. Ecologisch beheer We onderzoeken op welke locaties we ecologisch maaibeheer kunnen toepassen. Op deze locaties creëren we schuilplaatsen voor insecten door een gedeelte van het gewas te laten staan. Waar dat kan en past bij de functie van het gebied laten we meer dode bomen staan.

Deze bomen zijn interessant voor veel organismen zoals schimmels, insecten, vleermuizen en vogels.

7. MAATREGELEN IN DE GEBIEDEN De natuurgebieden langs de randmeren (voorlanden) beheren we vanuit de natuurfunctie. Door de unieke ligging tussen dijklichaam en waterlijn, de vele gradiënten en de relatief schrale bodemgesteldheid, hebben de gebieden een enorme potentie voor de natuur. We inventariseren de kansen om deze waarden nog meer te ontwikkelen en benutten deze in samenwerking met andere organisaties. Bij de herziening van de beheerovereenkomsten met recreatieondernemers nemen we biodiversiteit als aandachtspunt mee. Percelen met een hoge potentie voor biodiversiteit (bijvoorbeeld voor bijen) selecteren we als een van de tien gebieden waar we gaan werken aan de voorwaarden voor biodiversiteit (zie par. 7.4.1). 3. Diversiteit in bos en bodem Diversiteit is een belangrijke voorwaarde voor biodiversiteit. Denk aan diversiteit in gelaagdheid, leeftijd, soorten, voedselrijkdom en vochtigheid. Diversiteit stimuleren we door te werken aan de bosranden (zie punt 1). Maar ook door in de boskernen ruimte te maken voor natuurlijke verjonging. We benutten de gradiënten als kansrijke locaties voor biodiversiteitswinst. En als het nodig is voeren we beheermaatregelen uit om de diversiteit te bevorderen of in stand te houden.

We streven naar behoud van diversiteit op de lange termijn door de bodem zoveel mogelijk intact te laten en bij soortkeuze rekening te houden met de klimaatverandering.

7.4 Ecologische structuur De ecologische structuur bestaat uit leefgebied voor soorten en de verbindingen daartussen. Ecologische verbindingen zorgen voor een veerkrachtige natuur, omdat daarmee leefgebieden van soorten worden verbonden. Langs deze verbindingen kunnen dieren en planten zich verplaatsen en verspreiden. Hiermee zorgen we voor duurzame instandhouding van populaties van dieren en planten en faciliteren we andere soorten om nieuw leefgebied te vinden. De maatregelen in de hiervoor beschreven gebieden dragen vaak ook bij aan de versterking van de ecologische structuur. 7.4.1 Waar gaan we extra op in zetten 1. Een regionaal netwerk Met onze ecologische structuur sluiten we aan op “de Groene Draad” (groenblauwe dooradering provincie Flevoland), zoals opgenomen in het Actieplan Biodiversiteit van de provincie. Met de terreinbeherende organisaties waarvan gronden aan ons grondgebied grenzen, stemmen we proactief af over een integrale ecologische structuur. Vanuit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor biodiversiteitsherstel onderneemt iedere organisatie actie op eigen terrein. We zien hierin voor de provincie een regierol weggelegd.

Beter Beschermen, Meer Beleven en Duurzaam Benutten Staatsbosbeheer

7. MAATREGELEN IN DE GEBIEDEN 2. Gemeentelijke ecologische structuur Op “de Groene Draad” borduren we voort met een goed functionerende verbinding via hoofdgroenstructuren naar het wijkgroen, de schoolpleinen en de particuliere tuinen. We bepalen daarvoor de ecologische structuur op gemeentelijk terrein en leggen deze vast. 3. Werken aan verbinding Om deze ecologische structuur op gemeentelijk terrein goed te laten functioneren inventariseren we de kansen en knelpunten. Denk bijvoorbeeld aan gevaarlijke oversteekplaatsen voor dieren. We prioriteren de maatregelen die nodig zijn om de kansen te benutten en de knelpunten op te lossen. 4. Werken aan voorwaarden voor biodiversiteit We selecteren tien gebieden in de ecologische structuur die potentieel het meest waardevol zijn voor biodiversiteit. In deze gebieden werken

we aan de voorwaarden voor biodiversiteit; voedsel, vocht, veiligheid en voortplantingsmogelijkheden. Door te werken aan deze voorwaarden creëren we leefruimte voor veel (verschillende) soorten. We nemen hierin ook de concurrentie tussen soorten mee. Denk bijvoorbeeld aan de spreiding van bijenkasten over de gemeente om concurrentie tussen honingbij en wilde bijen te reduceren. 5. Grote bomen Grote bomen zijn belangrijk voor het leveren van ecosysteemdiensten (hoofdstuk 1). We investeren daarom in bomen die potentieel kunnen uitgroeien tot de hoogste/dikste bomen van de gemeente. Partners zoals Staatsbosbeheer investeren hier ook in. De meest kansrijke locaties liggen in de ecologische structuur. Bomen op deze locaties geven we de ruimte. Aangezien sommige soorten honderden jaren oud kunnen worden, is hiervoor continuïteit in beheer nodig over een lange tijd. Borging is daarom van belang.

8. ACTIVITEITENPLAN

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor bewustwording en samenwerking (doel 1) Communicatieplan biodiversiteit

1/2

Opstellen communicatieplan

2022

Groenbeheer

€ 15.000,- per jaar

Provincie, IVN, Landschapsbeheer Flevoland, Natuur en Milieufederatie Flevoland, waterschap

Acties uit communicatieplan

2022-2024

Cofinanciering provincie

Inzet op onderwijs

Afstemmen met onderwijsinstellingen over behoeftes en kansen

2022

Provincie, IVN, Landschapsbeheer Flevoland, Natuur en Milieufederatie Flevoland

Stimuleren vergroening schoolpleinen

Subsidieregeling voor - en waarde van - een groen schoolplein onder de aandacht brengen bij basisscholen.

2022-2024

Provincie, IVN, Landschapsbeheer Flevoland, Natuur en Milieufederatie Flevoland

Stimuleren eigen initiatieven van inwoners

Faciliteren initiatieven van inwoners in de openbare ruimte

2022-2024

Wijkgericht werken: € 500,- per inwonersinitiatief. Cofinanciering provincie

€ 5.000,- per jaar (max. € 500,- per initiatief )

Provincie, IVN, Landschapsbeheer Flevoland, Natuur en Milieufederatie Flevoland, Dorpsbelangen Swifterbant, Dorpsbelangen Biddinghuizen, OFW

Investeren in een klantgericht proces ‘faciliteren inwonersinitiatieven’, evalueren initiatieven om dit proces doorlopend te verbeteren

Doorlopend

Initiatiefnemers

Scholen medewerkers in ecologisch beheer

2022

Opleidingsbudget voor trainingen. Kennis delen in het netwerk.

Geheel netwerk voor het delen van kennis

Informatie over biodiversiteit opnemen op website

2022

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor bewustwording en samenwerking (doel 1) vervolg

2/2

Stimuleren natuurvriendelijke inrichting van tuinen

Deelnemen aan Stichting Steenbreek

2022-2024

Groenbeheer: € 2.500,- per jaar

Integrale aanpak campagnes

2022-2024

Zie post ‘acties uit communicatieplan‘

Intensivering samenwerking met partners

Bespreken hoe we vorm en inhoud willen geven aan het netwerk

2022

Geheel netwerk

Onderzoeken in welke vorm we de gezamenlijke doelstellingen kunnen vastleggen

2022

Geheel netwerk

Onderzoeken van de mogelijkheden om scholieren en studenten te betrekken bij biodiversiteit

2022

bijdrage stagiairs uit personeelsbudget

Onderwijsinstellingen (voortgezet onderwijs, middelbaar- en hoger beroepsonderwijs), bedrijven

Samenwerking met onderwijs instellingen en bedrijven

Provincie, waterschap, OFW, Dorpsbelangen Swifterbant, Dorpsbelangen Biddinghuizen

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor biodiversiteit in ruimtelijke ontwikkelingen (doel 2)

1/2

Biodiversiteit onderdeel van de Toekomstvisie (visie op de leefomgeving)

Biodiversiteit integreren in de Integrale Visie op de leefomgeving

2022

Natuurinclusief bouwen, inrichten en renoveren als standaard

Natuurinclusief bouwen, inrichten en renoveren integreren in processen

2022-2024

Projecten

Provincie, OFW

Scholen medewerkers (ontwerpen en bouwen met winst voor biodiversiteit)

2022-2024

Opleidingsbudget

Opstellen gemeentelijke leidraad natuurvriendelijk bouwen en werken of aanhaken bij goede bestaande formats

2022-2023

Provincie, OFW

Kansen biodiversiteitwinst benutten bij klimaatadaptief ontwerpen en inrichten

Doorlopend

Projecten

Samenwerking op raakvlak biodiversiteit en klimaatadaptatie stimuleren in netwerk

Doorlopend

Waterschap, provincie en OFW

Koppelen kansen klimaatadaptatie en versterking biodiversiteit

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit Spoor biodiversiteit in ruimtelijke ontwikkelingen (doel 2) vervolg

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Zonneparken met aandacht voor biodiversiteit

Kaders opstellen voor monitoring biodiversiteit op zonneparken

2022-2023

Projecten

Benutten kansen voor biodiversiteit in beheer eigen vastgoed en gronden

Kansen m.b.t. ‘vergroenen’ vastgoed in kaart brengen

2022

Mogelijkheden onderzoeken om op braakliggende gronden biodiversiteit (tijdelijk) te verhogen en uitwerken van enkele kansrijke locaties

2022-2023

Projecten

Mogelijkheden onderzoeken hoe bij verlenging van pachtcontracten voorwaarden kunnen worden gesteld voor biodiversiteit

2022

2/2

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor maatregelen in de gebieden (doel 3 en 4) Bebouwd gebied Versterken en uitbreiden ecologisch beheer

1/4

Gazon omvormen naar kruidenrijk grasland

2022-2024

Groenbeheer

Onderzoek naar waar de beeld kwaliteit kan worden aangepast ten behoeve van biodiversiteit

2022

Vastleggen beheermaatregelen en afspraken t.b.v. de kwaliteitsborging.

Doorlopend

Versterken Biodiverse beplantingen toepassen diversiteit openbaar groen Opstellen lijst van inheemse plantensoorten die een significante bijdrage leveren aan biodiversiteit en natuurbeleving

Doorlopend

2022

Inventariseren waar biodiversiteitswinst in gradiënten kan worden behaald

2022

Provincie, waterschap, IVN, Landschapsbeheer Flevoland

Benutten van deze kansen

2022-2024

Projecten, Groenbeheer

Provincie, waterschap

Doorontwikkelen watergebonden natuur

2022

Provincie, waterschap

In de omgeving van eikenstructuren natuurlijke vijanden van de rups faciliteren

Doorlopend

Groenbeheer, Projecten, cofinanciering provincie

€ 5.000,- per jaar

Beheersing van eikenprocessierups op een meer natuurlijke manier

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor maatregelen in de gebieden (doel 3 en 4) vervolg

2/4

Agrarisch buitengebied Ecologisch beheer bermen

Bepalen kansrijke locaties waar we een gedeelte van het gewas kunnen laten staan

2022

Onderzoeken op welke manier we biodiversiteitswinst kunnen behalen in nieuwe gebruiksovereenkomsten

2022

Bij onderhoud in singels nemen we naast veiligheid, biodiversiteit als uitgangspunt.

Doorlopend

Bosbeheer

Inventariseren locaties waar ruimte is voor een zoomvegetatie, investeren in de meest kansrijke locaties door aanplant daarvan

2022-2024

Bosbeheer

Erfsingels, windhagen en kleine landschaps elementen

Investeren in het beschermen van erfsingels en windhagen door communicatie, advisering, toezicht en handhaving

Doorlopend

Groenbeheer

Landschapsbeheer Flevoland, provincie

Inventarisatie beperkingen in beleid en regelgeving

Inventariseren beperkingen in beleid en regelgeving voor initiatieven ten gunste van biodiversiteit

2022

Flevolands Agrarisch Collectief, LTO Noord, BEDEKO, provincie, waterschap

Biodiverse beplantingen

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor maatregelen in de gebieden (doel 3 en 4) vervolg

3/4

Bos- en natuurgebieden Investeren in bosranden

Bosranden in kaart brengen waar de biodiversiteitswinst potentieel groot is en aanpassingen mogelijk zijn. Investeren in een zoom- en mantelvegetatie en glooiende bosranden

Ecologisch beheer

Bosbeheer

Onderzoeken op welke locaties 2022 ecologisch maaibeheer toegepast kan worden

Meer dode bomen in bos laten staan waar dat kan

Doorlopend

Inventariseren kansen m.b.t. ontwikkeling natuurwaarden in voorlanden en kansen benutten

2022-2024

Bosbeheer

Provincie, waterschap, Staatsbosbeheer, Coöperatie Gastvrije Randmeren, recreatieondernemers

Doorlopend

Bosbeheer

Benutten van gradiënten voor biodiversiteitswinst

Doorlopend

Bosbeheer

Behoud van diversiteit op de lange termijn door de bodem zoveel mogelijk intact te laten en bij soortkeuze rekening te houden met de klimaatverandering

Doorlopend

Bosbeheer

Diversiteit in bos en In boskernen ruimte te maken voor bodem natuurlijke verjonging

2022-2024

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Spoor maatregelen in de gebieden (doel 3 en 4) vervolg

4/4

Ecologische structuur Een regionaal netwerk

Met de terrein beherende organisaties, waarvan gronden aan ons grondgebied grenzen, proactief afstemmen over een integrale ecologische structuur

2022-2024

Provincie, waterschap, Staatsbosbeheer en anderen terrein beherende organisaties waarvan gronden aan ons grondgebied grenzen

Gemeentelijke ecologische structuur

Bepalen van de ecologische structuur op gemeentelijk terrein en deze vastleggen

2022

Groenbeheer

Waterschap, Staatsbosbeheer, Landschapsbeheer Flevoland, IVN

Werken aan verbinding

Inventariseren van de kansen en knelpunten in de ecologische structuur (gemeentelijk terrein)

2022-2023

Landschapsbeheer Flevoland, provincie, waterschap

Kansen en knelpunten prioriteren en benutten/oplossen

2023-2024

Groenbeheer, Projecten

Landschapsbeheer Flevoland, provincie, waterschap

Tien gebieden in de ecologische structuur selecteren die potentieel het meest waardevol zijn voor biodiversiteit

2022

In deze tien gebieden investeren in de 2022-2024 voorwaarden voor biodiversiteit

Groenbeheer, Bosbeheer, cofinanciering provincie

€ 10.000,- per jaar

Doorlopend

Groenbeheer, Bosbeheer

Werken aan voorwaarden voor biodiversiteit

Grote bomen

Investeren in bomen die potentieel kunnen uitgroeien tot de hoogste/ dikste bomen van de gemeente, met aandacht voor borging t.b.v. continuïteit beheer

8. ACTIVITEITENPLAN Maatregel

Activiteit

Termijn

Actie en financiering vanuit

Budget beleid biodiversiteit

Samen met (netwerk)

Inventarisatie soortgroepen

Inventarisatie soortgroepen/ kwetsbare soorten t.b.v. beschermen wettelijk beschermde soorten

Doorlopend

Groenbeheer

IVN, Landschapsbeheer Flevoland

Onderzoeken mogelijkheden monitoring

Onderzoeken mogelijkheden om samen met partners en vrijwilligers te monitoren of de genomen maatregelen ook tot een toename van soorten en/of aantallen daarvan leiden

2022

IVN, Landschapsbeheer Flevoland, Staatsbosbeheer

Onderzoek naar subsidieregelingen

2022

Provincie, waterschap, IVN, Landschapsbeheer Flevoland, Natuur en Milieufederatie Flevoland

Monitoring

Monitoring Relevante subsidieregelingen in beeld brengen

9. MONITORING EN EVALUATIE

9. MONITORING EN EVALUATIE Monitoring helpt ons de gestelde doelen te bereiken. Daarbij is een belangrijk aandachtspunt dat monitoring proportioneel (in tijd en geld) moet zijn. We richten ons daarom vooral op monitoring van het proces en de inzet voor het verbeteren van voorwaarden voor biodiversiteit. In onderstaande tabel is de wijze van monitoring per doel uitgewerkt. Beleidsdoel

Indicator beleidsdoel

Hoe meten?

Natuur dichter bij mensen brengen

Alle acties zijn volgens planning uitgevoerd Van alle acties wordt bijgehouden wanneer deze zijn uitgevoerd. Aanvullend wordt het aantal (monitoring op creëren van voorwaarden) biodiversiteitsinitiatieven van inwoners en partijen in openbaar gebied bijgehouden (0-situatie 2020). Deze informatie geeft geen volledig beeld van de effectiviteit van de activiteiten, aangezien het nagestreefde effect op veel verschillende andere manieren tot uiting kan komen (denk bijv. aan de vergroening van eigen tuinen of het aanleggen van een daktuin).

Natuurinclusief werken is de norm

In 2025 werken wij in 80% van de gemeentelijke projecten en processen natuurinclusief.

Vitale ecologische structuur

Alle acties zijn volgens planning uitgevoerd Van alle acties wordt bijgehouden wanneer deze zijn uitgevoerd. Aanvullend wordt het aantal (monitoring op creëren van voorwaarden) waarnemingen van een aantal representatieve soorten in de tien gebieden waar we gaan werken aan voorwaarden voor biodiversiteit gemonitord. Dit doen we met behulp van de databank NDFF5. Data uit de databank kan een indicatie geven van de effectiviteit van de genomen maatregelen. Het beoogde effect is echter ook afhankelijk van andere factoren. Daarnaast is de volledigheid van NDFF sterk afhankelijk van het aantal meldingen dat door vrijwilligers wordt gedaan.

De groene ruimte is gevarieerd

Alle acties zijn volgens planning uitgevoerd Van alle acties wordt bijgehouden wanneer deze zijn uitgevoerd. (monitoring op creëren van voorwaarden)

Jaarlijks in oktober wordt er een projecten- en processenoverzicht gemaakt waarin wordt gerapporteerd of en hoe natuurinclusief is gewerkt. Criteria hiervoor worden opgenomen in een leidraad natuurvriendelijk bouwen en werken.

5 - Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). De NDFF bundelt, uniformeert en valideert natuurgegevens in Nederland. De gegevens brengen in beeld wat er bekend is over de verspreiding van planten- en diersoorten.

9. MONITORING EN EVALUATIE Soortinformatie Ruimtelijke ontwikkelingen Bij ruimtelijke ontwikkelingen zorgen we voor volledige en actuele soortinformatie binnen het projectgebied. De inventarisatie daarvoor voeren we als onderdeel van het project uit. Als er in overeenkomsten ten behoeve van projecten, zoals de aanleg van een zonnepark, voorwaarden voor het versterken van biodiversiteit opgenomen zijn, dan leggen we de monitoringsplicht daarin ook vast. Wij geven de kaders voor monitoring aan. De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan. Beheer Om wettelijk beschermde soorten tijdens het beheer van de openbare ruimte te kunnen beschermen, voeren we eenmaal per 3 jaar een inventarisatie op soortgroepniveau uit. Als daaruit naar voren komt dat er kwetsbare soorten aanwezig zijn dan zoomen we daarop in. Hiermee geven we invulling aan de Wet

natuurbescherming en genereren we input voor de evaluatie van de in dit plan beschreven aanpak. Monitoringsgegevens leggen we centraal vast. We onderzoeken de mogelijkheden om samen met partners en vrijwilligers te monitoren of de genomen maatregelen ook tot een toename van soorten en/ of aantallen daarvan leiden. Voorwaarde daarbij is dat monitoring proportioneel moet zijn (in tijd en geld). Evaluatie Met evalueren wordt het resultaat onderzocht en beoordeeld. We evalueren jaarlijks en stellen de aanpak naar aanleiding van de evaluatie zo nodig bij. Tijdens de evaluatie in januari 2024 bespreken we hoe we dit beleid vanaf 2025 kunnen borgen in de Planning- en Controlcyclus.

10. FINANCIËN

10. FINANCIËN We bereiken veel door biodiversiteit in lopende processen en projecten mee te nemen, aan te sluiten op wat er al gebeurt en samen met de netwerkpartners aan deze opgave te werken. Voor een groot aantal activiteiten hoeft daarom geen aanvullend budget ter beschikking te worden gesteld (zie het Activiteitenplan, hoofdstuk 8).

In het overzicht hieronder is het benodigd budget per activiteit weergegeven. Jaarlijks verantwoorden we de uitgaven.

Voor een aantal activiteiten is in de komende jaren aanvullend budget nodig. In deze activiteiten investeren we om de volgende redenen: - Aanspraak maken op de regeling cofinanciering6 van de provincie De provincie stelt hiervoor de volgende voorwaarden: de gemeente betaalt 50% zelf en voor beheerprojecten moet dat gaan om nieuw geld. Door aanvullend budget ter beschikking te stellen kunnen we aanspraak maken op deze regeling en hebben we grotere impact. - Werken aan bewustwording voor grote impact op lange termijn Door te investeren in bewustwording kunnen we aanspraak maken op de regeling cofinanciering én werken we aan grote impact op lange termijn. Denk aan inwoners die op termijn vanuit hun intrinsieke motivatie de eigen tuin gaan inrichten en beheren - en initiatieven in hun leefomgeving ontplooien - om daarmee mee te werken aan het versterken van biodiversiteit. Door te investeren in bewustwording faciliteren we deze beweging.

Activiteit

2022

2023

2024

Communicatieplan biodiversiteit

€15.000

Stimuleren eigen initiatieven van inwoners

€5.000

Beheersing van eikenprocessierups op een meer natuurlijke manier

€5.000

Werken aan voorwaarden voor biodiversiteit

€10.000

Totale kosten

€35.000 €35.000 €35.000

Overige middelen We onderzoeken of er – naast de regeling cofinanciering van de provincie – andere subsidieregelingen zijn waarvoor we in aanmerking komen.

6 - R egeling cofinanciering Provincie Flevoland: om het proces naar een natuurinclusieve samenleving te faciliteren stelt de provincie in het Actieplan Biodiversiteit cofinanciering beschikbaar voor het waterschap en de gemeenten. Per gemeente is €55.000 per jaar beschikbaar met als voorwaarde 50% cofinanciering vanuit de betreffende gemeente zelf. Voor beheerprojecten gaat het om nieuw geld vanuit de gemeente.

BIJLAGEN

BIJLAGE 1. DUURZAME ONTWIKKELINGSDOELEN EN BIODIVERSITEIT Duurzame ontwikkelingsdoelen en biodiversiteit Uit een groot wetenschappelijk onderzoek naar biodiversiteit op aarde blijkt dat door de snelheid waarmee planten- en diersoorten afnemen, ook het menselijk leven wordt bedreigd. Uit het onderzoek blijkt dat een miljoen van de naar schatting acht miljoen soorten op aarde de komende decennia met uitsterven worden bedreigd.

De specifieke inzet van gemeenten is onmisbaar, omdat veel van de doelen raakvlakken hebben met opgaven van lokale overheden.

Hoewel biodiversiteitsherstel nog steeds te bereiken is, wijst het rapport op de noodzaak tot een omslag in ons denken en handelen. Zonder deze omslag blijft het merendeel van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen buiten bereik. In deze bijlage is weergegeven hoe biodiversiteit bijdraagt aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De Duurzame ontwikkelingsdoelen worden gebruikt om structuur aan te brengen in de Toekomstvisie van gemeente Dronten.

Handreiking global goals in het gemeentelijk beleid Alle 17 Duurzame ontwikkelingsdoelen bevatten subdoelen die direct of indirect raken aan het dagelijkse werk van Nederlandse gemeenten. In de ‘Handreiking global goals in het gemeentelijk beleid’ is dat in kaart gebracht. In onderstaand schema is per doel weergegeven hoe gemeenten aan de Duurzame ontwikkelingsdoelen kunnen bijdragen en hoe biodiversiteit daaraan bijdraagt.

Toelichting op Duurzame ontwikkelingsdoelen De 17 Global Goals (ook Sustainable Development Goals of SDG’s) zijn duurzame ontwikkelingsdoelen die in 2015 door alle lidstaten van de Verenigde Naties zijn aangenomen, en vormen voor de periode tot 2030 dé wereldwijde duurzaamheidsagenda. Ook Nederland heeft deze ambitieuze agenda onderschreven. Om de doelen ook echt te halen is ieders bijdrage nodig.

7-G lobal Assessment (2019) van het Intergovernmental Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES) 8 - Volgens de Handreiking global goals in het gemeentelijk beleid (2020, VNG), selectie raakvlak biodiversiteit.

Denk aan het terugdringen van ongelijkheid, maatschappelijke integratie, een prettige en veilige leefomgeving, herstel van biodiversiteit, duurzame productie en consumptie en kwalitatief en participatief bestuur.

BIJLAGE 1 Doel

Hoe gemeenten aan de doelen kunnen bijdragen Hoe draagt biodiversiteit bij?

Einde aan armoede

Deelname van alle kinderen aan onderwijs en sport, recreatie en cultuur mogelijk maken.

Biodiversiteit (soortenrijkdom) in de leefomgeving biedt kinderen ruimte om te recreëren. Op school presteren kinderen beter wanneer er meer groen is in de omgeving van de school en wanneer zij uitzicht hebben op groen.

Einde aan honger, zorgen voor voedselzekerheid en duurzame landbouw

Samen met anderen een lokale voedselstrategie opstellen die gezonde eetgewoonten bevordert en het aanbod van vers en gezond voedsel stimuleert. De transitie naar een natuurinclusieve (kringloop) landbouw actief ondersteunen en deze koppelen aan andere opgaven. Ruimte bieden aan grondgebonden landbouw en vernieuwend initiatief.

Voor het duurzaam produceren van voedsel is biodiversiteit essentieel. Denk aan biodiversiteit in de bodem (planten, dieren, schimmels en bacteriën) en bestuiving door insecten.

Gezondheidszorg voor iedereen

Bevorderen van gezonde leefstijlen via het omgevingsbeleid: bereikbare en betaalbare voorzieningen voor sport, recreatie en ontmoeting in alle wijken; aantrekkelijke, groene en veilige inrichting van de openbare ruimte. Zorgen voor aanbod vers en gezond voedsel. Milieuzones instellen en terugdringen fijnstof uit verkeer, industrie, landbouw en houtstook.

Biodiversiteit zorgt voor een gezonde, groene, gevarieerde en aantrekkelijke leefomgeving waarin vrij gerecreëerd kan worden. In een groene omgeving herstellen mensen sneller. En biodiversiteit zorgt voor natuurlijke bestrijding van ziekten en plagen. Biodiversiteit is essentieel voor de landbouw; denk aan bodembiodiversiteit en bestuiving door insecten. Bomen en andere planten vangen fijnstof af en zuiveren de lucht.

BIJLAGE 1 Doel

Hoe gemeenten aan de doelen kunnen bijdragen Hoe draagt biodiversiteit bij?

Inclusief, gelijkwaardig en goed onderwijs voor iedereen

Investeren in veilige, gezonde, duurzame en toegankelijke schoollocaties. Inzet op groene schoolpleinen en autoluwe zones rond scholen. Voorzien in veilige en aantrekkelijke speelplaatsen. Met scholen en organisaties als IVN, Natuur & Milieu en kinderboerderijen een aanbod verzorgen voor natuureducatie en duurzaamheid.

Op school presteren kinderen beter wanneer er meer groen is in de omgeving van de school en wanneer zij uitzicht hebben op groen.Spelen in de natuur bevordert de motorische vaardigheden, concentratievermogen, de zelfdiscipline en verhoogt de fysieke en psychische weerbaarheid. Het stimuleert kinderen tot meer gevarieerd, sociaal en creatief speelgedrag. Kinderen worden uitgedaagd om meer en intensiever te bewegen.

Schoon water en sanitaire voorzieningen voor iedereen

Maatregelen voor herstel van de biologische en chemische kwaliteit van grond- en oppervlaktewater. Waterbuffers en reservoirs inrichten in combinatie met opgaven zoals groen en recreatie. Verbeteren ecologische waterkwaliteit door aanleg van natuurvriendelijke oevers en beekherstel; herstel van leefgebied van dieren en planten.

Biodiversiteit (planten, dieren, schimmels en bacteriën) zorgt voor zuivering van grond- en oppervlaktewater en voor een goede ecologische waterkwaliteit. Bomen en andere planten voorkomen erosie, houden vocht lokaal langer vast en voeren het af door verdamping.

Toegang tot betaalbare en duurzame energie voor iedereen

Ambitieuze inzet op energiebesparing, ook ten behoeve van kostenverlaging inwoners.

Bomen en andere planten verkoelen de leefomgeving. Een grote boom staat gelijk aan tien airco’s. In een groene leefomgeving is het energieverbruik lager.

BIJLAGE 1 Doel

Hoe gemeenten aan de doelen kunnen bijdragen Hoe draagt biodiversiteit bij?

Inclusieve economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen

Zorgen voor een aantrekkelijk ondernemings- en vestigingsklimaat, met groen, gevarieerde woningen en cultureel aanbod. Duurzaam toerisme en recreatie in de regio stimuleren, via onder meer een aantrekkelijk netwerk van wandelen fietspaden, gekoppeld aan horeca, musea, winkels. Een veilige en gezonde werkomgeving bieden.

Groen draagt bij aan een aantrekkelijk vestigings klimaat en heeft een gunstig effect op de leefbaarheid, de volksgezondheid en de aantrekkingskracht van de dorpen. Biodiversiteit zorgt voor een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving waarin vrij gerecreëerd kan worden. Het leidt tot minder ziekteverzuim en zorgt voor gezondere en productievere inwoners.

Infrastructuur voor duurzame industrie

Bij gemeentelijke investeringen ecologische en sociale aspecten van duurzaamheid meenemen. Bevorderen van het gebruik van circulaire materialen en natuurinclusief bouwen

Biodiversiteit geeft invulling aan het ecologische aspect van duurzaamheid en is essentieel voor duurzame ontwikkeling. Door middel van natuurinclusief bouwen creëren we ruimte voor biodiversiteitsherstel. Biodiversiteit zorgt voor een gezonde, groene, gevarieerde en aantrekkelijke leefomgeving.

Maak steden en dorpen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam

Bij nieuwbouw rekening houden met kwaliteit van de openbare ruimte, klimaatbestendigheid, goede aansluiting op OV, bereikbaarheid van dagelijkse voorzieningen. Bij gebiedsplanning en (her)inrichting nadruk op leefbaarheid en welzijn. Creëer groene stadsranden, landschappelijke en ecologische verbinding tussen bebouwde omgeving en buitengebied, samenspeelplaatsen en speelnatuur.

Biodiversiteit zorgt voor een gezonde, groene, gevarieerde en aantrekkelijke openbare ruimte en vermindert de negatieve effecten van klimaatverandering. De toegang tot groen draagt bij aan de sociale cohesie en beperkt de overlast van bijvoorbeeld geluid, wind en licht. Contact met de natuur zorgt voor meer geluk en vermindert stress. Het bevordert vitaliteit en creativiteit.Spelen in de natuur bevordert de motorische vaardigheden, het concentratievermogen, de zelfdiscipline en verhoogt de fysieke en psychische weerbaarheid.

BIJLAGE 1 Doel

Hoe gemeenten aan de doelen kunnen bijdragen Hoe draagt biodiversiteit bij?

Duurzame consumptie Reductie chemische bestrijdingsmiddelen in land- en en productie tuinbouw stimuleren; pesticidevrije zones instellen

Aanpak van klimaatverandering

Bewustwording creëren bij bewoners en bedrijven; samen hittestress voorkomen met aantrekkelijk groen, zoals parkjes, stads- en geveltuinen, groene daken, tiny forests, ook in sociaal kwetsbare wijken. Tegengaan van bodemdaling, bijdragen aan goed functionerend bodemwatersysteem. Behoud van bestaande bossen en aanplant van nieuwe bomen en landschapselementen.

Groen biedt verkoeling, zorgt voor minder wateroverlast en schone lucht. (Bodem)biodiversiteit (schimmels, bacteriën, insecten) zorgt voor een gezonde bodem en daarmee voor een goed functionerend bodemwatersysteem. Biodiversiteit zorgt voor duurzaam behoud van bestaande bossen en ander groen.

Beschermen en duurzaam gebruik van ecosystemen, bossen en biodiversiteit

Meest relevante doelen: - Dringende actie om de aftakeling van natuurlijke leefgebieden en het verlies van biodiversiteit te stoppen - Ecosysteem- en biodiversiteitswaarden integreren in nationale en plaatselijke planning - Geld mobiliseren om biodiversiteit en ecosystemen te beschermen

Hiermee wordt biodiversiteit beschermt. Voor een overzicht van hoe gemeenten kunnen bijdragen aan de doelen zie de Handreiking global goals in het gemeentelijk beleid (2020, VNG), Global goal 15 (v.a. pagina 42).

BIJLAGE 2. WETTELIJKE KADERS EN BELEID Uitstoot van broeikasgassen versnelt klimaatverandering en afname van biodiversiteit, met als gevolg een afname van de leefbaarheid voor de mens. In een dichtbevolkt land als Nederland vraagt dit om maatregelen. Aan de klimaaten biodiversiteitsdoelstellingen liggen internationale, Europese en nationale verplichtingen ten grondslag. De meest actuele en relevante (inter)nationale wetgeving en beleid is in deze bijlage weergegeven. Internationaal Internationaal zijn er afspraken tussen landen over het behoud en duurzaam gebruik van planten, dieren en micro-organismen: - De Conventie inzake Biologische Diversiteit (CBD 1992) is gericht op het behoud van de ecologische basis van de aarde in combinatie met economische ontwikkeling. Dit verdrag is ondertekend door 195 landen en de Europese Unie tijdens de Earth Summit te Rio de Janeiro, 1992. De ondertekenaars verplichten zich de biodiversiteit in eigen land te beschermen én maatregelen te nemen om deze in ontwikkelingslanden te beschermen. - De ontwikkelingsagenda Sustainable Development Goals (SDG’s) of Duurzame Ontwikkelings doelen voor 2015-2030, is vastgesteld door de 193 lidstaten van de Verenigde Naties (VN). Dit omvat zeventien doelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. Doel 15 omvat het beschermen en duurzaam gebruik van ecosystemen, bossen en biodiversiteit.

- Green Deal 2019: EU landen dienen voor 2050 klimaatneutraal te zijn. Dit raakt onder andere de beleidsvelden Biodiversiteit (het beschermen van kwetsbare ecosystemen) en Hervorming van het Europees landbouwbeleid (duurzame landbouw en plattelandsgebieden).

- D e EU-Biodiversiteitsstrategie voor 2030 (pijler van de Europese Green Deal) benoemt concrete doelstellingen voor biodiversiteitsherstel en behoud. Om de biodiversiteit te beschermen en te versterken zijn drie sleutelelementen opgesteld: • In 2030 30% land en 30% zee als beschermd natuurgebied • Herstel van land- en zee-ecosystemen in heel Europa • Meer biologische landbouw en agrarische landschappen met een rijke biodiversiteit (bestuiving, minder pesticiden, minder plagen) • Daling van de populatie bestuivers afremmen en omkeren • Voor 2030 het gebruik en de schadelijkheid van pesticiden halveren (groeiplaats, bodemwater) • Minstens 25.000 km aan rivieren in de EU weer vrij laten stromen. • Voor 2030 drie miljard bomen planten (duurzaam te handhaven • bomen) • 20 miljard euro per jaar vrijmaken voor biodiversiteit

• De EU tot wereldleider maken bij de aanpak van de wereldwijde biodiversiteitscrisis Nationaal - In 2018 is het Deltaplan Biodiversiteit opgesteld door een brede maatschappelijke beweging. Het doel is om samen het verlies van biodiversiteit Nederland breed om te buigen naar herstel. - Het Klimaatplan 2021-2030 stelt dat Nederland werkt aan 49% minder uitstoot in 2030 en dit wil verhogen naar 55%. Nederland moest eind 2020 ten minste 25% minder broeikasgassen uitstoten ten opzichte van 1990. - De rijksoverheid streeft naar nationaal en internationaal behoud en duurzaam gebruik van biodiversiteit. Dit doet ze via de Uitvoeringsagenda Natuurlijk

BIJLAGE 2 Kapitaal. Ze zet ook in op het realiseren van 10% meer en gezonder bos in 2030 via de Nationale Bossenstrategie. In 2019 zette het Rijk de landelijke koers ‘NL Natuurpositief’ uit voor herstel van biodiversiteit in natuurgebieden én daarbuiten. De provincies werken de koers nader uit. - De Wet natuurbescherming beschermt Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten. De wet moet ervoor zorgen dat de verschillende planten- en diersoorten in de natuur blijven bestaan. Ook kwetsbare soorten mogen niet verdwijnen. Provinciaal Provincie Flevoland De provincie neemt het behoud en herstel van biodiversiteit als uitgangspunt bij de ontwikkeling van alle beleidsthema's van de provincie zoals infra, wonen, economie, energie, landbouw, etc. - De provincie is verantwoordelijk voor het natuurbeleid. Als regisseur draagt zij zorg voor de realisatie van een provinciaal Natuurwerk (Natura2000 gebieden en Natuur Netwerk Nederland (NNN)- gebieden) en is uitvoerder van de natuurwetgeving. - Om de biodiversiteit in Flevoland voor 2030 te versterken heeft de provincie het Actieplan Biodiversiteit (2021) opgesteld. Met het Actieplan Biodiversiteit wil Provincie Flevoland binnen én buiten natuurgebieden condities creëren die biodiversiteit bevorderen. Dit actieplan geeft een impuls bovenop het natuurbeheerplan van de provincie.

Zo wil de provincie bijdragen aan de transitie naar een natuurinclusieve samenleving voor algeheel biodiversiteitsherstel.

- De Flevolandse bossenstrategie vormt een beleidskader waarin de visie en ambities van de provincie, haar rol in de realisatie hiervan en het afwegingskader bij besluitvorming ten aanzien van bos is verwoord. Doel is de verdere ontwikkeling en het duurzame gebruik van het Flevolands bosareaal dat bijdraagt aan koolstofvastlegging, sterkere biodiversiteit, een mooi landschap, een gezonde leef- en werkomgeving en een circulaire economie. - In 2021 werkt de provincie de Flevolandse aanpak van invasieve exoten nader uit. Deze aanpak beschrijft hoe de provincie samen met andere partijen de bestrijding en/of beheersing van invasieve exoten gaan aanpakken en welke prioriteiten daarbij worden gesteld. - Natuurmaatregelen Aanpak Stikstof De provincie zet in op de lange termijn maatregelen in het kader van de stikstofproblematiek. Zoals versterking natuur en biodiversiteit binnen en buiten het natuurnetwerk en versnellen van de landbouwtransitie. - Het Programma Landschap van de Toekomst (2021) van de provincie geeft handvatten voor alle initiatieven en projecten in het Flevolandse landschap, zodat deze leiden tot een hogere ruimtelijke kwaliteit.

Versterking van de biodiversiteit sluit aan op de volgende thema’s uit de Landschapsvisie: veranderende condities in het landelijk gebied (inzet op natuurinclusieve landbouw), nieuwe stads-land relaties, regionaal perspectief voor energielandschappen en rijke en robuuste groenstructuren. - Het waterbeleid van de provincie is gericht op het op orde houden van het watersysteem voor de lange termijn. De uitdagingen op het gebied van

BIJLAGE 2 bijvoorbeeld wateroverlast, waterveiligheid en de drinkwatervoorziening in 2050 en verder zijn daarin meegenomen. Evenals klimaatverandering, bodemdaling en waterkwaliteitsdoelen. Het waterecosysteem en zijn randen zijn een belangrijke basis voor de biodiversiteit in Flevoland. Hier liggen kansen voor het behoud en het herstellen hiervan. - Landbouw De provincie heeft verschillende ambities om natuur te combineren met voedselproductie (agroforestry, voedselbossen, agrobiodiversiteit) en daarmee de biodiversiteit in het landelijk gebied te herstellen en de landbouw te verduurzamen. Hiervoor wordt afgestemd op Landbouw Meerdere Smaken, Gemeenschappelijk Landbouw Beleid en Actieplan Bodem en Water. - Wonen en recreatie Verbeteren van de toegankelijkheid van de natuurgebieden wordt gekoppeld aan de woon- en recreatiewensen van de Flevolanders. Bij nieuwbouw wordt de koppeling gelegd met het gelijktijdig realiseren van voldoende groen, bijvoorbeeld in natuurinclusief ontwerpen. - Klimaat en energie De provincie streeft ernaar een koppeling te leggen tussen de natuurambities en de ambitie tot het CO2 neutraal maken van het Flevolandse landgebruik. Dit krijgt o.a. zijn beslag in de ambitie om extra bomen aan te planten binnen de provincie, maar ook de inpassing van zonneparken en windenergie in relatie tot de natuurwaarden.

Waterschap Zuiderzeeland - De Agenda Biodiversiteit (2021) van het waterschap beschrijft de ambitie, doelen en maatregelen van het waterschap op het thema biodiversiteit. Het waterschap verankert biodiversiteitsbevordering in de werkprocessen, gaat op korte termijn aan de slag met duidelijke kansen en verbetert de condities voor biodiversiteit structureel door een aangepaste aanpak (bijvoorbeeld een andere werkwijze bij bestekken en in de schouw. Lokaal Groenbeleid Het Groenbeleidsplan (2017) van gemeente Dronten maakt de op strategisch niveau vastgestelde visiedocumenten concreet. Dit resulteert in een beschrijving van het ‘groene kader’, mogelijkheden tot natuurontwikkeling met kansen voor meer biodiversiteit en duurzaam werken. Ten doel wordt gesteld de diversiteit in groen en het leefgebied van soorten te vergroten, de groene randen te versterken en verbindingen te maken met het buitengebied. Hemelwaterbeleid Gemeente Dronten streeft ernaar op langere termijn het hemelwater deels te ontvlechten. Het hemelwater wordt dan deels lokaal benut of geïnfiltreerd in de bodem of geloosd op oppervlaktewater. Het beleid richt zich in eerste plaats op nieuwbouw, woningrenovatie en rioolrenovatie. Bij ruimtelijke plannen dient het afvoeren van water naar laaggelegen groenstroken aandacht te krijgen. Particulieren kunnen ook bijdragen door het vergroenen van tuinen, gevels en daken.

Deze maatregelen dragen bij aan het vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren van hemelwater.

COLOFON - NOVEMBER 2021 DIT IS EEN UITGAVE VAN: Gemeente Dronten De Rede 1 Postbus 100 8250 AC Dronten

CONTACT: T 14 - 0321 E gemeente@dronten.nl W www.dronten.nl 67

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.dronten.nl/api//v1/meetings/995/documents/1805