05cb75f6-a227-45d8-9fff-559c39353e6d.pdf

94

uitgaande van de veronderstelling van continuïteit. Er is dan vooralsnog ook geen financieel risico opgenomen als gevolg van de COVID-19-uitbraak.

Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit wordt gedefinieerd als: "het geheel aan beschikbare en vrij aanwendbare financiële middelen om mogelijke risico's met financieel gevolg op te kunnen vangen". Er wordt daarbij het volgende onderscheid gemaakt in:  Een incidentele component: de ruimte om onverwachte incidentele tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau;  Een structurele component: het vermogen om onverwachte tegenvallers structureel in de lopende begroting op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Incidentele componenten De incidentele componenten van het weerstandsvermogen bestaan uit: Incidentele weerstandscapaciteit (Algemene dienst)

1-1-2020

31-12-2020

1. Algemene reserve*

35.470.749

34.075.929

142.000

70.900

p.m.

p.m.

35.612.749

34.146.829

2. Post onvoorzien 3. Stille reserves Totaal

* De algemene reserve op 1-1-2020 is verwerking van het resultaat 2019. De stand van de algemene reserve op 31-12-2020 is voor resultaatbestemming.

1. Algemene reserve In de Nota 'Reserves en voorzieningen 2020' is als norm vastgelegd dat de gemeentelijke risicobuffer tenminste 10% van de gemeentelijke exploitatielasten inclusief dotaties aan reserves (exclusief grondexploitaties). Dit betekent aan de hand van de cijfers van de jaarrekening 2020 dat de algemene reserve minimaal 12,63 miljoen. De Algemene reserve bedraagt ultimo 2020 (voor bestemming gerealiseerd resultaat 2020) € 34,1 miljoen afgerond en dus ruim hoger dan deze norm. 2. Post onvoorzien eenmalig Jaarlijks wordt binnen de begroting rekening gehouden met een raming voor onvoorziene uitgaven van € 3,50 per inwoner. Dat maakt dat in de begroting een post onvoorzien is opgenomen van € 142.000 voor incidentele uitgaven. Hiervan is € 71.100 besteed in 2020 aan vijf onderwerpen en resteert € 70.900. 3. Stille reserves Stille reserves zijn activa die onder de opbrengstwaarde of tegen nul op de balans zijn gewaardeerd. In praktijk zijn stille activa vaak niet verkoopbaar. Stille reserves van de gemeente Dronten worden daarom op voorhand niet meegenomen bij het bepalen van de weerstandscapaciteit. Structurele componenten Onder de structurele componenten van de weerstandscapaciteit vallen: A) De onbenutte belastingcapaciteit; B) De post onvoorzien structureel.

A) Onbenutte belastingcapaciteit Om de onbenutte belastingcapaciteit van Dronten te bepalen wordt de volgende definitie gehanteerd: de onbenutte belastingcapaciteit kan worden gedefinieerd als het bedrag dat nog aan extra inkomsten kan worden gegenereerd voor het geval zich tegenvallers voordoen. Daarbij wordt uitsluitend rekening gehouden met de onroerendezaakbelastingen, aangezien de meeste andere belastingen en heffingen Jaarstukken 2020

95

kostendekkend of substantieel van geringe betekenis zijn. Voor de berekening van de omvang van de onbenutte belastingcapaciteit wordt de ruimte in aanmerking genomen tussen de eigen tarieven en het normtarief voor de zgn. artikel 12-gemeenten van 0,1809% (Meicirculaire 2020). Omschrijving Maximum 2021 OZB

10.724.698

Geraamde opbrengst 10.226.297

Onbenutte capaciteit 498.401

Conclusie: Dronten heeft een structurele onbenutte belastingcapaciteit van € 498.401. B) Post onvoorzien structureel De post structureel onvoorzien is bedoeld om onvoorziene structurele uitgaven te kunnen afdekken. De gemeente Dronten kent geen structurele stelpost voor onvoorzien.

Benodigde versus beschikbare weerstandscapaciteit Op basis van de risicoanalyse is het risicoprofiel voor 2020 berekend op € 15,2 miljoen voor alle bekende risico's. Om dat op te vangen, is incidentele weerstandscapaciteit benodigd. Er is € 34 miljoen aan incidentele weerstandscapaciteit beschikbaar. Dat is ruim voldoende om de risico’s incidenteel te kunnen opvangen.

In de volgende tabel is de "ratio weerstandsvermogen" berekend: Ratio weerstandsvermogen

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Risicoprofiel (= benodigde weerstandscapaciteit)

12.520.000

15.200.000

Weerstand (= beschikbare weerstandscapaciteit)*

35.593.471

34.146.829

Ratio weerstandsvermogen** Waardering ratio weerstandscapaciteit

2,8

2,2

Uitstekend

Uitstekend

* herberekend conform Gemeenschappelijk Financieel Toezichtskader 2020 (GTK 2020) ** Ratio Weerstandsvermogen = risicoprofiel gedeeld door weerstandscapaciteit

Voor de beoordeling van de ratio weerstandsvermogen wordt gebruik gemaakt van de waarderingstabel die het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) en de Universiteit Twente samen hebben opgesteld. De ratio weerstandsvermogen komt voor Dronten ruim boven de 2. Dat betekent dat de gemeente Dronten over een vermogenspositie beschikt die als uitstekend wordt beoordeeld om de financiële risico’s éénmalig af te dekken.

Jaarstukken 2020

96

Ratio Weerstandsvermogen

Waardering

> 2,0

Uitstekend

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

1,0 < x < 1,4

Voldoende

0,8 < x < 1,0

Matig

0.6 < x < 0,8

Onvoldoende

< 0,6

Ruim Onvoldoende

Algemene conclusie weerstandsvermogen van de gemeente Dronten:  Het is moeilijk om risico’s te kwantificeren in realiteitszin, tijd en geld;  Er is een uitstekende buffer aanwezig voor het opvangen van de financiële gevolgen van éénmalige tegenvallers, al neemt deze wel af;  Er is, evenals voorgaande jaren, geen buffer aanwezig voor het opvangen van tegenvallers met structurele financiële gevolgen. Bij structurele risico’s gaan we ervan uit dat binnen drie jaar maatregelen worden getroffen om de gevolgen binnen de begroting op te vangen. Het weerstandsvermogen is voldoende om de risico's af te dekken.

Financiële kengetallen Onderstaand treft u de kengetallen aan die wij in het kader van het BBV (artikel 11) moeten opnemen. In samenspraak met de provincie is afgesproken dat in de P&Cdocumenten over het onderdeel financiën ingegaan wordt op de volgende onderdelen: sluitende meerjarenbegroting, weerstandsvermogen, materieel evenwicht (structurele baten zijn in evenwicht met de structurele lasten) en de schuldpositie. Zie hiervoor ook bijlage Financiële positie/ structureel evenwicht. Realisatie 2019

Begroting 2020

Realisatie 2020

Netto schuldquote

-/- 19%

5%

-/- 13%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-/- 25%

2%

-/- 18%

57%

48%

58%

-/- 0,2%

4%

12%

Grondexploitatie

16%

13%

11%

Belastingcapaciteit

93%

90%

90%

Verloop van de kengetallen

Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Normering kengetallen Het belang van financiële kengetallen is drieledig: naast inzicht in de financiële positie en vergelijkbaarheid hebben kengetallen een signaalfunctie. Het Rijk heeft aan de verplichte financiële kengetallen geen normen verbonden. De VNG adviseert de kengetallen te relateren aan bijvoorbeeld signaleringswaarden die voor stresstesten gelden. Deze testen geven ook informatie over de financiële positie. Onderstaand de signaleringswaarden per kengetal: Categorie

Categorie

Categorie

A. Minste risico

B. Gemiddeld risico

B. Meeste risico

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

< 90%

90% - 130%

> 130%

Solvabiliteitsratio

> 50%

20% - 50%

< 20%

Begr > 0%

Begr = 0%

Begr < 0%

Grondexploitatie

< 20%

20% - 35%

> 35%

Belastingcapaciteit

< 95%

95% - 105%

> 105%

Signaleringswaarden kengetallen Netto schuldquote

Structurele exploitatieruimte

Jaarstukken 2020

97

1. Netto schuldquote/ Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Dronten heeft netto geen schuld. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. 2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Met 58% blijft deze ruim voldoende. 3. De structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Gemeente Dronten wil met de aanstaande herijking ook in de toekomst financieel gezond blijven. 4.

Het aandeel van de waarde van de grondexploitatie op de totale balanswaarde De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. 5. De belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft aan in hoeverre de woonlasten binnen een gemeente hoger of lager zijn dan de gemiddelde woonlasten. In de Paragraaf lokale heffingen is aangegeven dat de woonlasten in 2020 € 697 bedragen. We zijn hierbij uitgegaan van een woningwaarde van € 206.000.

Jaarstukken 2020

98

1.4.3Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen zijn de spullen die de gemeente nodig heeft om de diensten en goederen die zij aan haar burgers levert te produceren; grote zaken die vaak veel waarde hebben en meerdere jaren meegaan. Gemeente Dronten heeft ongeveer 1.400 hectare aan openbare ruimte in beheer. Veel activiteiten vinden daarop plaats zoals wonen, werken en recreëren. Daarvoor zijn veel kapitaalgoederen nodig in de vorm van: 1. wegen en verhardingen; 2. riolering; 3. openbaar groen; 4. accommodaties; 5. speelvoorzieningen; 6. openbare verlichting; 7. bruggen, steigers en vlonders; 8. stranden. Van deze kapitaalgoederen moeten het beleidskader, de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien en een vertaling van de financiële consequenties in de begroting en jaarstukken zijn opgenomen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten.

Beleid Het beleid van Dronten voor het onderhoud van kapitaalgoederen is onder meer opgenomen in de volgende nota’s:  Beleids- en beheerplan wegen 2016-2020;  Beheerplan civieltechnische kunstwerken 2017-2021;  Beleidsplan verlichting in de openbare ruimte 2018-2027;  Beheerplan openbare verlichting 2018-2022;  Groenbeleidsplan gemeente Dronten 2017;  Groenbeheerplan gemeente Dronten 2020;  Bosbeheerplan gemeente Dronten 2020;  Bomenbeheerplan gemeente Dronten 2020;  Beheer- en onderhoudsplan Stranden en voorlanden 2008-2017*;  Speelruimteplan 2018;  Gemeentelijk Rioleringplan Dronten 2016 t/m 2021;  Accommodatiebeleidsplan 2015-2020 **. * In 2020 is de Visie Stranden opgeleverd. In aansluiting hierop is er gestart met de actualisatie van het beheer- en onderhoudsplan Stranden en voorlanden, wat in het vervolg het beheerplan Voorlanden gaat heten. Dit beheerplan wordt begin 2021 opgeleverd. ** Het accommodatiebeleidsplan is in ontwikkeling en wordt in de periode tot en met 2020 samen met de PO-scholen, gelegen in het centrum, opgesteld.

Wegenbeheer en verhardingen In 2016 is het beheerplan wegen vastgesteld. De norm waarop het onderhoud wordt gepleegd is CROW-niveau B voor centra, fiets- en voetpaden. Voor alle overige wegen is dat CROW niveau C. Inspecties vinden elke twee jaar plaats (naast de reguliere schouw die meerder keren per jaar plaatsvindt). In de eerste helft van 2021 wordt het nieuwe beheerplan aan de raad voorgelegd.

Riolering In 2016 is het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) vastgesteld voor de periode 2016-2021. Het GRP houdt naast de zorgplicht voor afvalwater tevens een zorgplicht voor hemel- en grondwater in. Voor de zorgplicht afvalwater gaat de hoofdtaak naar gedegen beheer. In het GRP zijn de nieuwe maatregelen beschreven waar de komende jaren uitvoering aan Jaarstukken 2020

99

wordt gegeven. De onderstaande projecten zijn in het kader van het GRP in 2020 opgepakt.  Er is een start gemaakt met een nieuwe Rasmariant (asset management)analyse voor het komende GRP dat in 2021 opgesteld wordt.  Er is in de samenwerking afvalwaterketen Flevoland (SAF) een start gemaakt met gezamenlijke overleggen voor het opstellen van een nieuw GRP, met een dusdanige opbouw dat er passages over genomen kunnen worden in de omgevingsvisie, het omgevingsprogramma en het omgevingsplan.  De te nemen maatregelen tegen wateroverlast in de kernen van de gemeente Dronten zijn inzichtelijk gemaakt. Voor deze gebieden worden er in 2021 ramingen opgesteld. Een raming per individuele situatie en in een raming in combinatie met werken in de openbare ruimte.  In het kader van klimaatadaptatie zijn er masterclasses gehouden om collega’s te informeren over wateroverlast, hitte en droogte.  De kalktekeningen van de riolering zijn gedigitaliseerd.

Openbaar Groen Voor een goed groenbeheer is in 2017 een nieuw groenbeleidsplan voor al het groen in de dorpskernen van de gemeente gemaakt en vastgesteld. In dit groenbeleidsplan is tevens het beleid op de dorpsbossen en het bomenbeleidsplan geïntegreerd. In aansluiting op dit beleidsplan zijn het groenbeheerplan, bomenbeheerplan en bosbeheerplan geactualiseerd, die in 2020 zijn vastgesteld. Conform de kaders zoals vastgelegd in dit beleidsplan en het afgesproken kwaliteitsbeeld is het openbaar groen in 2020 onderhouden.

Accommodatiebeleid, beheer, renovatie en vervanging In 2020 is uitvoering gegeven aan het dagelijks onderhoud van de verschillende gemeentelijke gebouwen. In combinatie met de renovatie van het gemeentehuis is het volledige gemeentehuis aan de buitenzijde gereinigd, geschilderd en van nieuw voegwerk voorzien. Alle gebouwen die bij Gemeente Dronten in beheer zijn, zijn opnieuw geïnspecteerd. Deze inspecties zijn verwerkt in het beheersysteem, dat de basis heeft gevormd voor een geactualiseerd meerjarig beheer- en onderhoudsplan. Daarnaast zijn in 2020 de voorbereidingen getroffen voor de vervanging van de verwarmingsinstallatie aan De Reest 3 (gemeentewerf). Deze uitvoering staat gepland in 2021.

Speelvoorzieningen In 2020 zijn de speelvoorzieningen in de gemeente Dronten vervangen en onderhouden conform het Speelruimteplan uit 2018. Naast reguliere renovaties van speelplaatsen worden ook formele locaties omgevormd tot informele speelruimte, waarbij gebruik wordt gemaakt van de gehele openbare ruimte. Het beheer is op orde en de speelvoorzieningen voldoen aan de geldende veiligheidsnormen.

Openbare verlichting In 2018 is het OV-beleids- en onderhoudsplan vastgesteld waarin de nieuwe beleids- en onderhoudskaders voor openbare verlichting worden aangegeven voor de komende jaren. In het plan is besloten om bewuster te gaan verlichten (meer maatwerk per locatie) en daar ook bij de inwoners, verenigingen en bedrijven bewustzijn over te creëren.

Bruggen, steigers en vlonders In 2016 is een nieuw beheerplan- en onderhoudsplan voor civieltechnische kunstwerken (waaronder bruggen) vastgesteld. Op basis van de beschikbare middelen heeft groot onderhoud en jaarlijks onderhoud plaatsgevonden van de voorzieningen, die bij de gemeente in bezit zijn. De oorspronkelijke planning uit het beheerplan diende als uitgangspunt, aangevuld met de inventarisatie die in 2019 heeft plaatsgevonden. In 2021 wordt een nieuw beheerplan opgesteld en aan de raad voorgelegd. Jaarstukken 2020

100