CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 9b Ruimtelijke_onderbouwing zonneveld De Bergen.pdf

Raad 25 februari 2021, gemeente drimmelenBij agendapunt: Besluit naar aanleiding van uitspraken Rechtbank Zeeland-West-Brabant met betrekking tot de volgende vijf aanvragen voor zonnevelden26.294 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Ooievaar Er is nabij Projectgebied Oost, aan de oostelijke rand tegen de bebouwing van adres Bergen 26, een locatie opgezet waar ooievaars kunnen broeden. De openheid van de locatie lijkt echter ongeschikt voor een jaarrond beschermd nest van de ooievaar. Het gebruik van de kunstmatige nestlocatie als jaarrond beschermd nest kan worden uitgesloten. Oehoe De oehoe is een vogel die leeft in bergen en bossen, bij voorkeur in gebieden met rotsen, steile kliffen en oude bomen. Dit biotoop komt niet in Projectgebied Oost voor, waardoor het voorkomen van nesten van de oehoe kan worden uitgesloten. Ransuil De ransuil broedt bij voorkeur in naaldbomen, houtwallen, hagen en boomgroepen. De ransuil maakt daarbij gebruik van oude nesten van eksters of kraaien. Soms broedt de ransuil ook in solitaire bomen met voldoende dekking. In Projectgebied Oost zijn deze broedplekken niet aanwezig, waardoor broedlocaties van de ransuil worden uitgesloten. Slechtvalk Slechtvalken broeden in het hele land, met de nadruk op Noord-Brabant, Limburg, NoordHolland en Gelderland. Het merendeel van de broedparen nestelt in voor de soort gemaakte nestkasten, doorgaans op grote gebouwen in of nabij stedelijk gebied. (SOVON, 2018). Grote gebouwen zijn regionaal niet aanwezig en er zijn in de regio ook geen hoogspanningsmasten waargenomen waar kraaiennesten in aanwezig zouden zijn.

Het is daarom uitgesloten dat de slechtvalk als broedvogel gebruik maakt van Projectgebied Oost.

Blad 19 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Steenuil Steenuilen zijn sterk verbonden aan het kleinschalige agrarische cultuurlandschap. Steenuilen zijn uitgesproken standvogels. Ze verblijven het hele jaar in hun territorium. De vogels hebben relatief kleine territoria. Het activiteitsgebied rond de nestplaats is slechts enkele honderden meters. De steenuil is tijdens het onderzoek niet waargenomen, noch zijn er potentiële broedlocaties gevonden. Veel uitzichtpunten voor de steenuil zijn ook niet aanwezig. De aanwezigheid van de steenuil in Projectgebied Oost wordt uitgesloten. Zoogdieren (vleermuizen) Vleermuizen Uit de bureaustudie zijn de volgende beschermde soorten vleermuizen naar voren gekomen: gewone dwergvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, rosse vleermuis en ruige dwergvleermuis. De gewone dwergvleermuis, laatvlieger en meervleermuis zijn in Nederland voornamelijk gebouwbewonende soorten. De rosse vleermuis en de ruige dwergvleermuis zijn voornamelijk boombewonende soorten. Vaste rust- en verblijfplaatsen Binnen het projectgebied is geen bebouwing aanwezig. Het voorkomen van verblijfplaatsen van gebouwbewonende verblijfplaatsen kan worden uitgesloten. Binnen het projectgebied zijn geen oudere bomen aanwezig. De bomen in Projectgebied Oost zijn geïnspecteerd op holtes en gaten die geschikt kunnen zijn als vaste rust- en verblijfplaatsen voor vleermuizen. Deze zijn niet aangetroffen.

Het voorkomen van verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen kan worden uitgesloten. Vliegroutes Vleermuizen maken gebruik van lijnvormige landschapselementen (zoals bomenrijen en watergangen) als vliegroutes. Deze landschapselementen zijn niet aanwezig. Het voorkomen van vliegroutes van vleermuizen kan worden uitgesloten. Foerageergebied Mogelijk functioneert het projectgebied als foerageergebied van vleermuizen. Zoogdieren (overige zoogdieren) Uit de bureaustudie komt naar voren dat een aantal beschermde zoogdieren in de omgeving zijn waargenomen. Het betreft de bever, bunzing, das, hermelijn, steenmarter en wezel. De bunzing, hermelijn en wezel zijn gezamenlijk ook bekend als de kleine marterachtigen. Bever De bever leeft in het overgangsgebied van allerlei zoete wateren en land: moerassen, langs beken, rivieren, meren en kanalen. De aanwezigheid van goed bereikbare bomen en struiken op de oever is een vereiste. Oevers die sterk begraasd worden zijn onaantrekkelijk voor de bever door het verdwijnen van de houtige gewassen. Het leefgebied moet wateren bevatten die niet opdrogen of tot de bodem bevriezen. Beide projectgebieden bieden geen geschikt leefgebied. Het voorkomen van de bevers kan worden uitgesloten.

Blad 20 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Bunzing In Nederland komt de bunzing verspreid over het heel land voor, behalve op de Waddeneilanden. De bunzing komt voor in allerlei verschillende landschapstypen, maar zijn voorkeur gaat uit naar een kleinschalig landschap met voldoende schuilmogelijkheden en water in de buurt. Dit kunnen oeverbegroeiingen, droge sloten, heggen, houtwallen, bosranden en akkerranden zijn, maar ook meer waterrijke gebieden zoals rietvelden of moerasgebieden. Daarnaast komt hij ook voor in vrij open terreinen, zoals weidegebieden met sloten. De randen van Projectgebied Oost leveren veel schuilmogelijkheden en voedselbeschikbaarheid voor de bunzing. Bovendien liggen er naast Projectgebied Oost een boerderij met schuren en een houtopslag. Dit geeft de beschikking tot extra schuilmogelijkheden en verblijfplaatsen voor de bunzing, ook gedurende de winterperiode. De aanwezigheid van de bunzing is daarom zeer waarschijnlijk aan de randen van het projectgebied. Das De das leeft in gebieden die bestaan uit een combinatie van diverse biotooptypen. Vaak zijn dit zowel hooggelegen als laaggelegen gronden die op korte afstand van elkaar liggen, in meestal kleinschalige akker- en weidelandschappen met voldoende bosjes, houtwallen, singels en heggen. De belangrijkste kenmerken van het habitat zijn: groot voedselaanbod, goed vergraafbare bodem, voldoende dekking en weinig verstoring.

Dassen leven in zelfgemaakte burchten. In het laagliggende projectgebied is de dekking beperkt en de hoogte van het grondwater te hoog voor de das om daar een burcht te maken. Het voorkomen van dassenburchten in Projectgebied Oost zijn uitgesloten. Het weiland is erg open en levert weinig bescherming voor dassen, maar het maïsveld naast het weiland vormt wel potentieel foerageergebied. Er zijn echter geen sporen van activiteit door de das aangetroffen, waardoor gebruik van het projectgebied door de das wordt uitgesloten. Hermelijn De hermelijn komt in alle habitats voor, open plekken, in bossen, houtwallen, duinen, akkers, vochtig terrein. De enige voorwaarde is dat er voldoende dekking aanwezig is. De soort is dan ook aanwezig in heel het vasteland van Nederland en op Texel. De hermelijn leeft solitair in territoria van tussen de 4 en 50 ha groot. De ruime aanwezigheid van muizenholen zowel op het land als aan de waterkant, met indicaties voor de mogelijke aanwezigheid van de woelrat, een van de hoofdprooien van de hermelijn, levert veel voedselbeschikbaarheid voor de hermelijn in Projectgebied Oost. Het oostelijke deel van het projectgebied biedt ook veel dekking en nestmogelijkheden voor de hermelijn. Het voorkomen van verblijfplaatsen van de hermelijn aan de oostelijke rand van Projectgebied Oost kan niet worden uitgesloten.

Steenmarter De steenmarter komt vooral voor in parklandschap, maar ook in volkomen bosloze gebieden, steengroeven en rotsige hellingen. Hij is vooral te vinden in de nabijheid van dorpen en boerderijen en tegenwoordig zelfs in grote steden (de steenmarter is een ‘cultuur-volger’). Sporen (bijvoorbeeld keutels waarmee het territorium is afgebakend) van de steenmarter zijn niet in Projectgebied Oost gevonden. De aanwezigheid van boerderijen in het gebied naast het projectgebied creëert wel potentieel leefgebied voor de steenmarter, maar van het projectgebied zelf zal naar verwachting nauwelijks of niet als foerageergebied gebruikt worden. Zodoende wordt de aanwezigheid van de steenmarter in het projectgebied uitgesloten.

Wezel

Blad 21 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

De wezel komt in Nederland overal voor met uitzondering van de Waddeneilanden. Wezels leven bij voorkeur in open, droge natuur- en cultuurlandschap maar verder in veel verschillende biotopen. Meestal in droger gebied dan de hermelijn. Echter overal waar woelmuizen ontbreken, ontbreekt ook de wezel. De wezel zoekt graag dekking op, bijvoorbeeld bij bosschages, houtstapels of heggen. Ook bewonen ze vaak oude holen van muizen, ratten en konijnen die bekleed wordt met veren of haren van prooidieren. Goede schuilmogelijkheden en de aanwezigheid van voldoende geschikt voedsel zijn de enige eisen die de wezel aan zijn omgeving stelt. Projectgebied Oost levert voldoende prooibeschikbaarheid vanwege de ruime schuilmogelijkheden en voedselbeschikbaarheid voor de bunzing. Bovendien liggen er naast Projectgebied Oost een boerderij met schuren en een houtopslag. Dit geeft de beschikking tot extra schuilmogelijkheden en verblijfplaatsen voor de bunzing, ook gedurende de winterperiode. De aanwezigheid van de bunzing is daarom zeer waarschijnlijk aan de randen van het projectgebied. Zie Figuur 4.4 voor de randen. Das De das leeft in gebieden die bestaan uit een combinatie van diverse biotooptypen.

Vaak zijn dit zowel hooggelegen als laaggelegen gronden die op korte afstand van elkaar liggen, in meestal kleinschalige akker- en weidelandschappen met voldoende bosjes, houtwallen, singels en heggen. De belangrijkste kenmerken van het habitat zijn: groot voedselaanbod, goed vergraafbare bodem, voldoende dekking en weinig verstoring. Dassen leven in zelfgemaakte burchten. In het laagliggende projectgebied is de dekking beperkt en de hoogte van het grondwater te hoog voor de das om daar een burcht te maken. Het voorkomen van dassenburchten in Projectgebied Oost zijn uitgesloten. Het weiland is erg open en levert weinig bescherming voor dassen, maar het maïsveld naast het weiland vormt wel potentieel foerageergebied. Er zijn echter geen sporen van activiteit door de das aangetroffen, waardoor gebruik van het projectgebied door de das wordt uitgesloten. Hermelijn De hermelijn komt in alle habitats voor, open plekken, in bossen, houtwallen, duinen, akkers, vochtig terrein. De enige voorwaarde is dat er voldoende dekking aanwezig is. De soort is dan ook aanwezig in heel het vasteland van Nederland en op Texel. De hermelijn leeft solitair in territoria van tussen de 4 en 50 ha groot.

De ruime aanwezigheid van muizenholen zowel op het land als aan de waterkant, met indicaties voor de mogelijke aanwezigheid van de woelrat, een van de hoofdprooien van de hermelijn, levert veel voedselbeschikbaarheid voor de hermelijn in Projectgebied Oost. Het oostelijke deel van het projectgebied biedt ook veel dekking en nestmogelijkheden voor de hermelijn. Het voorkomen van verblijfplaatsen van de hermelijn aan de oostelijke rand van Projectgebied Oost kan niet worden uitgesloten. Zie Figuur 4.4 voor de randen. Steenmarter De steenmarter komt vooral voor in parklandschap, maar ook in volkomen bosloze gebieden, steengroeven en rotsige hellingen. Hij is vooral te vinden in de nabijheid van dorpen en boerderijen en tegenwoordig zelfs in grote steden (de steenmarter is een ‘cultuur-volger’). Sporen (bijvoorbeeld keutels waarmee het territorium is afgebakend) van de steenmarter zijn niet in Projectgebied Oost gevonden. De aanwezigheid van boerderijen in het gebied naast het projectgebied creëert wel potentieel leefgebied voor de steenmarter, maar van het projectgebied zelf zal naar verwachting nauwelijks of niet als foerageergebied gebruikt worden. Zodoende wordt de aanwezigheid van de steenmarter in het projectgebied uitgesloten. Wezel

Blad 22 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

De wezel komt in Nederland overal voor met uitzondering van de Waddeneilanden. Wezels leven bij voorkeur in open, droge natuur- en cultuurlandschap maar verder in veel verschillende biotopen. Meestal in droger gebied dan de hermelijn. Echter overal waar woelmuizen ontbreken, ontbreekt ook de wezel. De wezel zoekt graag dekking op, bijvoorbeeld bij bosschages, houtstapels of heggen. Ook bewonen ze vaak oude holen van muizen, ratten en konijnen die bekleed wordt met veren of haren van prooidieren. Goede schuilmogelijkheden en de aanwezigheid van voldoende geschikt voedsel zijn de enige eisen die de wezel aan zijn omgeving stelt. Projectgebied Oost levert voldoende prooibeschikbaarheid vanwege de ruime aanwezigheid van muizenholen. De oostelijke kant geeft ook veel dekking en nestmogelijkheden voor wezel. Het voorkomen van verblijfplaatsen van de wezel aan de oostelijke rand van het projectgebied kan niet worden uitgesloten. Zie Figuur 4.4 voor de randen. Planten Tijdens het terreinbezoek zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Uit de bureaustudie blijkt dat in de omgeving het kluwenklokje is aangetroffen. Projectgebied Oost bestaat grootendeels uit maïs en gemaaid gras. Beschermde plantensoorten worden gezien het verstoorde en gecultiveerde karakter van het projectgebied en de biotoop-specifieke eisen die de beschermde planten aan hun standplaats stellen niet verwacht.

Amfibieën Alpenwatersalamander De habitatseisen van de alpenwatersalamander is breed en komt voor in allerlei soorten boshabitat, vijvers en kunstmatige wateroppervlakten. Ook in vegetatieloze poelen en water gevulde bandensporen kunnen geschikt zijn. De voorkeur van watergebieden is beschaduwd, helder, visvrij en stil tot licht stromend. De sloten aan de rand van het projectgebied zijn stil tot licht stromend, waarbij het oostelijke gedeelte veel schaduw krijgt door de vegetatie aan de randen en het riet in het water. De sloot staat ook in verbinding met de Mark, waardoor het voor vissen mogelijk is om in de sloten te komen. De aanwezigheid van de alpenwatersalamander in Projectgebied Oost wordt uitgesloten. Poelkikker De poelkikker leeft vooral in gebieden met zwak zure, oligotrofe, schone, stilstaande wateren in de landschapstypen bos, heide en hoogveen. Hij heeft een voorkeur voor onbeschaduwde wateren, maar de oeverzone moet goed begroeid zijn. de verwachting is dat door het gebrek van deze elementen in Projectgebied Oost en het daaromheen gelegen landschap de poelkikker niet in het projectgebied aanwezig is. Vissen Grote modderkruiper De grote modderkruiper komt voor in kleinere, ondiepe stilstaande of langzaam stromende wateren, zoals sloten, vennen, plassen en oude afgesneden meanders.

De habitats van de grote modderkruiper zijn gebieden met in het algemeen een rijke oever- en onderwatervegetatie. Vaak is er sprake van een kwelsituatie. Doorgaans hebben de wateren een modderlaag van 10 tot 30 centimeter dik. De sloten rondom het projectgebied vormen een potentiële locatie voor de grote modderkruiper, waar weinig stroming in plaats vindt en veel vegetatie in aanwezig is. Bij het projectgebied bevindt zich ook een aansluiting naar een stromend beekje, die aangesloten is op een opening naar rivier de Mark. De aanwezigheid van de grote modderkruiper in de randen van het projectgebied kan niet worden uitgesloten.

Blad 23 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

4.2.2.2

Projectgebied West Afbakening relevante soortgroepen Op basis van het gecultiveerde en monotone karakter van het projectgebied kan het voorkomen van biotoop-kritische en waterminnende soorten, al dan niet voortkomend uit de bureaustudie, in de soortgroepen zoogdieren, reptielen, amfibieën, vissen, vlinders, libellen, planten en overige soortgroepen op voorhand uitgesloten worden. Er is voor deze soort(groep)en geen essentieel leefgebied aanwezig. Effecten zijn op voorhand uitgesloten. De overige soortgroep wordt hierna beschreven: vogels. Vogels Tijdens het terreinbezoek zijn geen vogelsoorten met jaarrond beschermd nest waargenomen. Het projectgebied bestaat enkel uit agrarische percelen. Bebouwing of (oudere) bomen ontbreken. Binnen het projectgebied, of in de directe omgeving, zijn geen geschikte nestlocaties aanwezig voor vogelsoorten met jaarrond beschermd nest. Het voorkomen van nesten van vogels met jaarrond beschermd nest kan worden uitgesloten. Naast Categorie 1 tot en met 4-soorten zijn er categorie 5-vogelsoorten, waarvan de nesten alleen jaarrond zijn beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Dit laatste is op de locatie niet van toepassing. Er zijn geen categorie 5vogelsoorten te verwachten die zeldzaam zijn in de omgeving of onvoldoende nestgelegenheden hebben in de omgeving.

Er is bovendien in de nabijheid van Projectgebied West vergelijkbaar geschikt biotoop aanwezig, dus de locaties zijn in dat opzicht niet uniek in de omgeving. Derhalve zijn er geen zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden die jaarronde bescherming rechtvaardigen. In de vegetatie in de nabijheid van de werkzaamheden kunnen algemeen voorkomende vogels tot broeden komen

4.2.3

Samenvatting beschermde soorten Uit het terreinbezoek is gebleken dat de soorten weergegeven in Tabel 4.2 en die een beschermde status hebben in de Wet natuurbescherming mogelijk voor kunnen komen in Projectgebied West. In hoofdstuk 5 wordt nader op de soorten in gegaan.

Blad 24 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Tabel 4.2: Mogelijk aanwezige beschermde soorten in Projectgebied Oost.

Soort Algemene broedvogels

Beschermingsregime

Artikel 3.1

Vogels met jaarrond beschermd nest [boomvalk, buizerd Artikel 3.1 en sperwer]

Vogels met jaarrond beschermd nest

[kerkuil]

Aanwezigheid

Toelichting

Mogelijk

Potentie voor weidevogels in het weiland, potentiële broedlocaties aan de randen waarin vegetatie en bomen aanwezig zijn.

Mogelijk

Middelgrote horst waargenomen in het gebied, tevens is de buizerd foeragerend waargenomen.

Artikel 3.1

Waargenomen

Artikel 3.10

Mogelijk

Geschikte verblijfplaatsen aanwezig, Projectgebied vormt geschikt foerageergebied.

Artikel 3.5

Mogelijk

Potentieel foerageergebied.

Artikel 3.10

Mogelijk

Watergangen vormen geschikt leefgebied.

Zoogdieren

[Kleine marterachtigen] Zoogdieren

[Vleermuizen] Vissen [Grote modderkruiper]

Nestkast buiten projectgebied, naar verwachting vormt het projectgebied onderdeel van het foerageergebied.

Tabel 4.3: Mogelijk aanwezige beschermde soorten in Projectgebied West.

Soort Algemene broedvogels

Beschermingsregime

Artikel 3.1

Aanwezigheid

Toelichting

Mogelijk

Potentie voor weidevogels in het weiland, potentiële broedlocaties aan de randen waarin vegetatie en bomen aanwezig zijn.

Blad 25 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

4.3

Beschermde gebieden Natura 2000-gebieden Beide projectgebieden liggen niet in de buurt van Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied Biesbosch ligt op circa 8 kilometer afstand ten noorden van de projectgebieden (zie Figuur 4.7).

Figuur 4.7: De ligging van de projectgebieden (rood omrand) ten opzichte van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied, de Biesbosch (licht groen). Bron: AERIUS Calculator 2016L.

Blad 26 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

4.4

Natuurnetwerk Brabant Projectgebied Oost bevindt zich op een afstand van circa 80 meter ten oosten van het NNB (zie Figuur 4.8). De NNB wordt hier gevormd door de rivier de Mark. De rivier is aangewezen als natuurbeheertype N03.01 Beek en Bron. Projectgebied West bevindt zich op een afstand van circa 30 meter ten noorden van het NNB (zie Figuur 4.8). De NNB wordt hier gevormd door de rivier de Mark. Rivier de Mark is aangewezen als natuurbeheertype N03.01 Beek en Bron.

Figuur 4.8: De globale ligging van de projectgebieden (rood omrand) ten opzichte van NNB-gebieden. Projectgebied Oost is links weergeven, Projectgebied West is rechts weergeven. Bron: Provincie NoordBrabant, 2018.

Blad 27 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

5

Toetsing In paragraaf 5.1 is de effectbepaling van het project gegeven. In paragraaf 5.2 worden de werkzaamheden getoetst aan de soortenbescherming (Wnb). Indien vervolgstappen aan de orde zijn, is dit aangeven in een tekstkader. In paragraaf 5.3 wordt het project getoetst aan het beschermingsregime van het NNB-gebied en de Wet natuurbescherming (Wnb).

5.1

Effectbepaling project Het voornemen is om de bestaande weilanden en maïsvelden om te zetten in een zonnepark. Er is geen sprake van het rooien van bomen of dempen van watergangen. De bestaande watergangen worden naar binnen toe verbreed en er wordt een nieuwe watergang aangelegd in het noordelijke deel van Projectgebied Oost.

5.2

Toetsing effect op beschermde soorten Uit het terreinbezoek is gebleken dat binnen de invloedsfeer van Projectgebied Oost geschikt biotoop aanwezig is voor vogels, zoogdieren, amfibieën en vissen (zie ook Tabel 4.2). Binnen de invloedsfeer van Projectgebied West is enkel geschikt biotoop aanwezig voor algemene broedvogels (zie Tabel 4.3). Om deze reden is er enkel op deze soortgroepen een potentieel effect aan de orde. De onderstaande effectbeoordeling richt zich alleen op deze soort(groep)en. Overige beschermde soorten zijn uitgesloten en ondervinden geen effect van het voornemen.

5.2.1

Vogels met een jaarrond beschermd nest Er is een aantal vogelsoorten waarvan de broedplaatsen jaarrond beschermd zijn en bij verwijdering van de broedplaats altijd ontheffing moet worden aangevraagd. Dit zijn de zogenoemde categorie 1-4-vogelsoorten (zie Bijlage 1). Hieronder vallen de eerder genoemde boomvalk, buizerd, sperwer, kerkuil en ransuil. Voor de boomvalk, buizerd, kerkuil en sperwer geldt dat de nestplaatsen jaarrond beschermd zijn. Aantasting van vaste rust- en verblijfplaatsen is niet zonder meer toegestaan. Indien daadwerkelijk verblijfplaatsen van de soorten aanwezig zijn in de bebouwing en deze wordt gesloopt of in de bomen en deze worden gekapt, dan worden de beschermde verblijfplaatsen verstoord en vernietigd. Dit is een overtreding van gestelde verbodsbepalingen in de Wet natuurbescherming (artikel 3.1 lid 2). In het kader van het voornemen is echter geen sprake van de sloop van de bebouwing of het rooien van bomen. Vernietiging van (potentieel) jaarrond beschermde vogelnesten kan worden uitgesloten. Naast de nestplaats zelf is ook essentieel leefgebied beschermd. Met betrekking tot de genoemde soorten dient bepaald te worden of sprake is van aantasting van essentieel foerageergebied. Zoals genoemd vormt het projectgebied naar verwachting onderdeel van het foerageergebied van de soorten.

De boomvalk, buizerd en sperwer hebben een relatief groot foerageergebied. Ook de kerkuil heeft een groot foerageergebied van 60 tot 1200 hectare (BIJ12, 2017c). Aangezien in de omgeving veel geschikt foerageergebied aanwezig is in de vorm van ruigtes en agrarische percelen kan worden uitgesloten dat sprake is van effecten op (potentieel) essentieel foerageergebied van

Blad 28 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

de waargenomen nesten. Daarnaast zal het toekomstige zonnepark naar verwachting ook geschikt zijn als foerageergebied. Naast fysieke aantasting van een jaarrond beschermd nest (en het daarbij behorende essentieel leefgebied) is ook verstoring van een dergelijk nest in strijd met de Wet natuurbescherming (artikel 3.1 lid 4). Uitgesloten kan worden dat sprake is van verstoring tijdens de toekomstige situatie. Verstoring tijdens de realisatiefase kan echter niet op voorhand uitgesloten worden. Of sprake is van verstoring van een jaarrond beschermd is afhankelijk van de werkwijze. Door het treffen van mitigerende maatregelen kan verstoring worden voorkomen. De boomvalk, buizerd en sperwer maken enkel gebruik van hun nest gedurende het broedseizoen (globaal van maart t/m half juli). Door te werken buiten het broedseizoen, en/of terwijl het nest niet in gebruik is, kan verstoring worden voorkomen. De kerkuil gebruikt zijn nest het gehele jaar door. Voor de voortplanting geldt dat de meest kwetsbare periode van kerkuil loopt van februari tot en met augustus (BIJ12, 2017c).

Aangezien de kerkuilennestkast zich bevindt in een boerenschuur, waarbij de opening van de schuur van het projectgebied af is gericht, in combinatie met het feit dat in de huidige situatie reeds sprake is van verstoring als gevolg van activiteiten op het erf en het agrarisch gebruik van de omgeving, zal de mate van verstoring van de kerkuil beperkt zijn. Door te werken buiten het broedseizoen kunnen effecten voorkomen worden. Aangezien echter, zoals genoemd, sprake is van gewenning kan ook tijdens de kwetsbare periode gewerkt worden mits een verstoringsafstand in acht wordt genomen van 75 meter rondom het nest (75 meter geldt als verstoringsafstand voor de buizerd in open gebied, aangezien de kerkuil hoofdzakelijk in menselijke bebouwing broedt en daardoor weinig verstoringsgevoelig lijkt, vormt 75 meter een veilige afstandsgrens). Daarnaast is van belang dat gedurende de kwetsbare periode geen heiactiviteiten plaatsvinden daar deze een grote verstorende werking hebben. Ook is van belang dat de werkzaamheden overdag plaatsvinden. Indien deze mitigerende maatregelen getroffen worden kunnen effecten op de kerkuil worden uitgesloten.

5.2.2

Algemene broedvogels Alle in gebruik zijnde nesten van vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming (artikel 3.1 en 3.5). Met de meeste broedvogels kan echter in het algemeen relatief eenvoudig rekening worden gehouden door de graafwerkzaamheden niet uit te voeren in de broedtijd (circa maart tot en met juli2) en indien concrete broedgevallen aanwezig zijn. Op deze wijze (en wanneer de soorten uit artikel 3.5 kunnen uitwijken naar alternatief leefgebied) zijn geen belemmeringen vanuit de Wet natuurbescherming aan de orde. Zo kunnen in het projectgebied nesten gebouwd worden door (algemeen voorkomende) soorten, met name in opgaande vegetatie. Indien nesten aanwezig zijn mogen deze tijdens de broedperiode (en wanneer deze in gebruik zijn) niet verwijderd of verstoord worden. Indien het niet mogelijk is om buiten het broedseizoen om te werken dan dient Projectgebied Oost (waar de werkzaamheden plaatsvinden) vóór het broedseizoen ongeschikt gemaakt te worden voor (broed)vogels. Dit kan door het kort maaien van de vegetatie en het creëren van continue verstoring. Mocht het ongeschikt maken niet mogelijk zijn dan dient voorafgaand aan de werkzaamheden het projectgebied en directe invloedszone gecontroleerd te worden op de aanwezigheid van broedvogels door een erkend ecoloog.

Indien vastgesteld wordt dat sprake is van actuele broedgevallen binnen het projectgebied dan worden locatie specifieke maatregelen

Blad 29 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

voorgesteld en/of wordt het projectgebied niet vrijgegeven en dienen de werkzaamheden uitgesteld te worden tot nadat het nest niet meer in gebruik is. Bij in acht name van bovenstaande maatregelen worden broedvogels niet verstoord en is er geen sprake van een overtreding van verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming. De werkzaamheden kunnen dan onbelemmerd doorgaan.

5.2.3

Zoogdieren Vleermuizen Alle vleermuissoorten zijn beschermd en staan vermeld op bijlage IV van de Europese Habitatrichtlijn. Verwacht wordt dat het projectgebied gebruikt wordt als foerageergebied voor vleermuizen. Het projectgebied vormt gezien de geringe (natuurlijke) omvang, het monotone karakter en de afwezigheid van unieke groene/natuurlijke elementen ten opzichte van de omgeving, naar verwachting geen essentieel foerageergebied (d.w.z. van essentieel belang voor de functionaliteit van de vaste rust- en verblijfplaatsen in de omgeving). In de omgeving is voldoende en alternatief foerageergebied aanwezig (zoals verder in het buitengebied). De voorgenomen ontwikkeling zorgt derhalve niet voor een overtreding van verbodsbepalingen uit de wet. Kleine marterachtigen De (kleine) marterachtigen staan vermeld op onderdeel A, behorende bij artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Voor de soorten vermeld op onderdeel A geldt dat het verboden is de soorten opzettelijk te doden of te vangen (art 3.10, lid 1), ook is het verboden vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te beschadigen of vernielen (art 3.10, lid 2).

Er is echter geen sprake van een verbod op verstoring van de soorten (in tegenstelling tot onder art 3.1 en 3.5 beschermde soorten) Er zitten verschillen in de gewenste biotopen van de kleine marterachtigen, maar over het algemeen hebben de soorten een voorkeur voor een leefgebied waar de prooidichtheid voldoende is en dat er randen die uit (dichte) vegetatie bestaan waarin zij nesten/verblijven hebben, dekking kunnen zoeken en vanuit kunnen jagen. Dit is met name het geval voor de wezel en hermelijn, waarbij de wezel zich tot maximaal vijf meter in open gebied begeeft. Dit type biotoop is aanwezig in Projectgebied Oost waardoor de aanwezigheid van de kleine marterachtigen niet kan worden uitgesloten. De ruige randvegetatie biedt geschikte verblijfplaatsen voor kleine marterachtingen. Aangezien in het kader van het voornemen de randen behouden blijven kan worden uitgesloten dat sprake is van vernietiging of aantasting van verblijfplaatsen. De intentie om de watergangen rondom de projectgebieden te verbreden kan wel het foerageergebied voor de kleine marterachtigen beïnvloeden. Het voornemen is om deze watergangen met enkele meters te verbreden. Omdat alle drie de soorten in staat zijn om te zwemmen is dit geen onoverbrugbare barrière voor kleine marterachtigen.

Concluderend kan gesteld worden dat met betrekking tot (kleine) marterachtigen geen sprake is van een overtreding van één van de verboden zoals genoemd in artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Er zijn geen vervolgacties vereist.

Blad 30 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

5.2.4

Vissen Grote modderkruiper De watergang die aansluit op de duiker naar rivier de Mark biedt geschikt leefgebied voor de grote modderkruiper. De grote modderkruiper valt onder artikel 3.10A, waardoor onder andere voortplantings- en rustplaatsen van de soort niet mogen worden aangetast. Aangezien in het kader van het voornemen de watergangen behouden blijven is geen sprake van een aantasting van verblijfplaatsen van de grote modderkruiper. Ook kan het doden van dieren worden uitgesloten. Concluderend kan gesteld worden dat met betrekking tot de grote modderkuiper geen sprake is van een overtreding van één van de verboden zoals genoemd in artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Er zijn geen vervolgacties vereist.

5.3

Effecten op beschermde gebieden

5.3.1

Effecten op Natura 2000-gebieden Uit de bureaustudie blijkt dat binnen 8,5 kilometer afstand van beide projectgebieden een Natura 2000-gebied ligt. Het Natura 2000-gebied ligt buiten het invloedsgebied van het project wat betreft vermesting en verzuring, verdroging of geluid- en lichtverstoring. Vanwege de afstand, de geringe omvang van de ontwikkeling in de projectgebieden en daardoor de afscherming worden geen effecten op soorten, habitats van soorten of habitattypen in het Natura 2000-gebied verwacht. Er is geen effect op het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied en daarom is er geen aanleiding om te verwachten dat er op Natura 2000-gebieden op grotere afstand nog effecten zullen optreden. Een vervolgonderzoek vanuit de Wet natuurbescherming is niet aan de orde.

5.3.2

Effecten op het Natuurnetwerk Brabant (NNB) Voor wat betreft de NNB is bij indirecte aantasting sprake van vervolgstappen, waaronder compensatie. Er bevindt zich geen NNB binnen de projectgebieden. Er is van directe aantasting van de NNB dan ook geen sprake. In de omgeving van de projectgebieden liggen wel NNBgebieden. Het dichtstbijzijnde natuurbeheertype betreft Beek en Bron (N03.01). Deze natuurbeheertype is Rivier de Mark. Dit betreft een watertype waar al verstoring plaats vindt door de scheepsvaart, bij Projectgebied Oost de ligging van de N285 langs de Mark en bij Projectgebied West de ligging van de A16 over de Mark. Verstoring door geluid zal voor beide projectgebieden verwaarloosbaar zijn, terwijl lichtoverlast kan worden voorkomen door de werkzaamheden overdag uit te voeren. Ook vermesting vanuit landbouwgebieden kan een bedreiging vormen voor natuurbeheertypen. De projectgebieden betreffen weilanden en maïsvelden, waar in de huidige situatie bemesting plaats vindt. De bouw van een zonnepark vervangt de functie van landbouwgebied waardoor de bemesting zal stoppen. Dit betekent dat de hoeveelheid voedingsstoffen die doorstromen naar de natuurbeheertypen zullen afnemen waardoor mogelijk enkel sprake is van een positief effect. Vanuit dit oogpunt zijn er voor NNB geen belemmeringen.

Blad 31 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

6

Bronnen Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Buiten aan het werk? Houd tijdig rekening met beschermde planten en dieren. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, 2009. Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten ontheffing Flora- en faunawet ruimtelijke ingreep. Augustus 2009. Provincie Noord-Brabant, 2017. Natuurbeheerplan BIJ12, 2017a. Kennisdocument Huismus Passer domesticus. Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2017b. Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus. Versie 1.0, juli 2017. BIJ12, 2017c. Kennisdocument Kerkuil Tyto alba. Versie 1.0, juli 2017. Overig: NDFF

www.sovon.nl https://calculator.aerius.nl/calculator

Blad 32 van 32

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Bijlagen

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Bijlage 1: Wettelijk kader - Wet natuurbescherming Een van de doelen van de Wnb is de bescherming van inheemse flora en fauna. Vanuit deze wet is bij ruimtelijke ingrepen de initiatiefnemer verplicht op de hoogte te zijn van de mogelijk voorkomende beschermde natuurwaarden binnen het projectgebied. Het uitgangspunt van de wet is dat geen schade mag worden toegebracht aan beschermde soorten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan (het ‘nee, tenzij’ – principe). Bepaalde handelingen, waaronder ruimtelijke ingrepen, waarbij beschermde soorten in het geding zijn, zijn slechts bij uitzondering en onder voorwaarden mogelijk. Hieronder wordt uitgelegd welke verbodsbepalingen gelden, welke vrijstellingen er gelden en op welke gronden ontheffingen kunnen worden aangevraagd.

Verbodsbepalingen soortbescherming In de Wnb is soortbescherming opgedeeld in drie categorieën. Voor elke categorie gelden verschillende verbodsbepalingen die onder andere zijn vermeld in artikel 3.1, 3.5 en 3.10 van de Wnb. In het tekstkader van deze Bijlage (zie volgende pagina) staan de artikelen uitgeschreven. Het gaat om de volgende drie categorieën: -

soorten van de Vogelrichtlijn; soorten van de Habitatrichtlijn, inclusief bijlage I en II uit Verdrag van Bern en bijlage I uit Verdrag van Bonn; ‘andere soorten’ (onderdeel A ‘fauna’ en onderdeel B ‘flora’), oftewel de Nationale soorten.

Voor soorten vallend onder bovenstaande beschermingsregimes geldt dat ze in principe niet (opzettelijk) gedood en verstoord mogen worden, ook verblijfplaatsen mogen niet vernietigd worden. Bij Vogelrichtlijnsoorten is opgenomen dat verstoring is toegestaan indien de verstoring niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende soort. Dit geldt echter niet voor Habitatrichtlijnsoorten, inclusief bijlage I en II Bern en bijlage I Bonn (zie Tabel A van deze Bijlage voor de vogelsoorten en Tabel B van deze bijlage voor een uiteenzetting van soorten niet zijnde vogels). Voor de ‘andere soorten’ geldt dat verstoring is toegestaan. Soorten die zijn opgenomen in bijlage A en B van de Wnb (‘andere soorten’) zijn opgenomen in tabel C en D van deze Bijlage.

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming artikel 3.1, 3.5 en 3.10 Artikel 3.1 Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn 1. 2. 3. 4. 5.

Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

Artikel 3.5 Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn 1.

2. 3. 4. 5.

Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Artikel 3.10 Beschermingsregime andere soorten 1.

2.

3.

Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Artikel 3.8, met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: a. in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b. ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; c.

ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; d. ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; e. in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; f. in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; g. in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, of h. in het algemeen belang. De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden.

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Tabel A. Vogels die vallen onder artikel 3.5 (Bern bijlage II, Bonn bijlage I) én in Nederland broeden. Ingekorte lijst van de vogelsoorten van de Conventie van Bern bijlage II. Deze lijst is ingekort. Opgenomen zijn: vogels die volgens de Atlas van de Nederlandse Broedvogels (Nederlandse Fauna serie deel 5 uit 2002) en de Avifauna van Limburg (uit 2006) in Nederland broeden. Soortgroep

Vogels

Nederlandse naam Nederlandse naam

Nederlandse naam

Appelvink Baardman Beflijster Bergeend Bergfluiter Bijeneter Blauwborst Blauwe kiekendief Boerenzwaluw Bontbekplevier Bonte strandloper Bonte vliegenvanger Boomklever Boomkruiper Boompieper Boomvalk Bosrietzanger Bosruiter Bosuil Braamsluiper Brandgans Bruine kiekendief Buizerd Casarca Cetti's zanger Draaihals Duinpieper Dwergmeeuw Dwergstern Engelse kwikstaart Europese kanarie Fitis Fluiter Geelgors Gekraagde roodstaart Gele kwikstaart Geoorde fuut Glanskop Goudhaan Grasmus Graspieper Graszanger Grauwe kiekendief Grauwe klauwier Grauwe vliegenvanger Griel Groene specht Groenling

Purperreiger Putter Ransuil Rietgors Rietzanger Rode wouw Roerdomp Roodborst Roodborsttapuit Roodhalsfuut Rouwkwikstaart Sijs Slangenarend Slechtvalk Smelleken Snor Sperwer Spotvogel Sprinkhaanzanger Steenuil Steltkluut Strandplevier Taigaboomkruiper Tapuit Tjiftjaf Torenvalk Tuinfluiter Velduil Visarend Visdief Vuurgoudhaan Wespendief Wielewaal Winterkoning Witbandkruisbek Witte kwikstaart Witwangstern Woudaap Zeearend Zwarte mees Zwarte ooievaar Zwarte roodstaart Zwarte specht Zwarte stern Zwarte wouw Zwartkop Zwartkopmeeuw

Grote bonte specht Grote gele kwikstaart Grote karekiet Grote stern Grote zilverreiger Havik Heggenmus Hop Huiszwaluw IJsvogel Kerkuil Klapekster Klein waterhoen Kleine barmsijs Kleine bonte specht Kleine karekiet Kleine plevier Kleine zilverreiger Kleinst waterhoen Kluut Kneu Koereiger Koolmees Kortsnavelboomkruiper Kraanvogel Krekelzanger Kruisbek Kuifmees Kwak Kwartelkoning Lepelaar Matkop Middelste bonte specht Nachtegaal Nachtzwaluw Noordse stern Oehoe Oeverloper Oeverpieper Oeverzwaluw Ooievaar Orpheusspotvogel Paapje Pestvogel Pimpelmees Poelruiter Porseleinhoen

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Tabel B. Soorten die vallen onder artikel 3.5 (Habitatrichtlijn bijlage IV, Bern bijlage II, Bonn bijlage I). Soortgroep Nederlandse naam Soortgroep Nederlandse naam boomkikker

hamster

geelbuikvuurpad

otter

heikikker

Amfibieën

kamsalamander knoflookpad

Dagvlinders

Haften

Nachtvlinders Reptielen

Sporenplanten

Vissen Weekdieren Zaadplanten

hazelmuis lynx noordse woelmuis

vroedmeesterpad

wilde kat

poelkikker

wolf

moerasparelmoervlinder

baardvleermuis

apollovlinder

bechsteins vleermuis

boszandoog

bosvleermuis

donker pimpernelblauwtje

brandts vleermuis

grote vuurvlinder

franjestaart

pimpernelblauwtje

gewone grootoorvleermuis

tijmblauwtje

grijze grootoorvleermuis

zilverstreephooibeestje

grote hoefijzerneus

oeveraas

grote rosse vleermuis

gestreepte waterroofkever juchtleerkever

Libellen

landzoogdieren

bever

rugstreeppad

brede geelrandwaterroofkever

Kevers

Zoogdieren

Zoogdieren vleermuizen

ingekorven vleermuis kleine dwergvleermuis kleine hoefijzerneus

vermiljoenkever

laatvlieger

mercuurwaterjuffer

meervleermuis

bronslibel

mopsvleermuis

gaffellibel

noordse vleermuis

gevlekte witsnuitlibel

rosse vleermuis

groene glazenmaker

ruige dwergvleermuis

noordse winterjuffer

tweekleurige vleermuis

oostelijke witsnuitlibel

vale vleermuis

rivierrombout

watervleermuis

sierlijke witsnuitlibel

gewone dwergvleermuis

teunisbloempijlstaart Dikkopschildpad, kemp’s zeeschildpad, lederschildpad, soepschilpad

walrus Bultrug, gewone vinvis bruinvis dwergpotvis

gladde slang

gestreepte dolfijn

muurhagedis

gewone dolfijn

zandhagedis

gewone spitsdolfijn

geel schorpioenmos

grijze dolfijn

tonghaarmuts

Zoogdieren

kleine zwaardwalvis

kleine vlotvaren

zeezoogdieren

narwal

steur

orka

houting

tuimelaar

bataafse stroommossel

witflankdolfijn, witsnuitdolfijn

platte schijfhoren

noordse vinvis, potvis

liggende raket

butskop

drijvende waterweegbree

dwergvinvis

groenknolorchis

griend,

kruipend moerasscherm

spitsdolfijn van gray

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

zomerschroeforchis

witte dolfijn

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Tabel C. “Overige Soorten” onderdeel A behorend bij artikel 3.10, eerste lid, onderdeel a. Soortgroep

Amfibieën

Nederlandse naam

Soortgroep

Nederlandse naam

Alpenwatersalamander

Beekdonderpad

Bruine kikker*

Beekprik

Gewone pad*

Elrits

Kleine watersalamander*

Europese rivierkreeft

Meerkikker*

Vissen

Gestippelde alver

Middelste groene kikker*

Grote modderkruiper

Vinpootsalamander

Kwabaal

Vuursalamander Aardbeivlinder

Dagvlinders

Bosparelmoervlinder

Aardmuis*

Bruin dikkopje

Boommarter

Bruine eikenpage

Bosmuis*

Donker pimpernelblauwtje

Bunzing**

Duinparelmoervlinder

Damhert

Gentiaanblauwtje

Das

Grote parelmoervlinder

Dwergmuis*

Grote vos

Dwergspitsmuis*

Grote vuurvlinder

Edelhert

Grote weerschijnvlinder

Eekhoorn

Iepenpage

Egel*

Kleine heivlinder

Eikelmuis

Kleine ijsvogelvlinder

Gewone bosspitsmuis*

Kommavlinder

Gewone zeehond

Pimpernelblauwtje

Grote bosmuis

Sleedoornpage Spiegeldikkopje

Reptielen

Libellen

Grijze zeehond

Zoogdieren

Haas*

Veenbesblauwtje

Hermelijn**

Veenbesparelmoervlinder

Huisspitsmuis*

Veenhooibeestje

Konijn*

Veldparelmoervlinder

Molmuis

Zilveren maan Adder

Ondergrondse woelmuis*

Hazelworm

Rosse woelmuis*

Levendbarende hagedis

Steenmarter

Ringslang

Tweekleurige bosspitsmuis*

Beekkrombout

Veldmuis*

Bosbeekjuffer

Veldspitsmuis*

Donkere waterjuffer Gevlekte glanslibel

Vos* Waterspitsmuis

Gewone bronlibel

Wezel**

Hoogveenglanslibel

Wild zwijn

Kempense heidelibel

Woelrat*

Speerwaterjuffer

Ree*

Kevers

Vliegend hert

Soorten met een asterisk (*) zijn opgenomen in provinciale vrijstellingen. Soorten met een dubbele asterisk (**) zijn in alle provincies, behalve Noord-Holland en Noord-Brabant, vrijgesteld. In Limburg is daarnaast de molmuis vrijgesteld, in

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Friesland de steenmarter en in Noord-Brabant het wild zwijn. Voor Limburg geldt dat in bepaalde perioden van het jaar de hazelworm, levendbarende hagedis, steenmarter en de eekhoorn vrijgesteld zijn.

Tabel D. “Overige Soorten” onderdeel B behorend bij artikel 3.10, eerste lid, onderdeel c. Soortgroep

Planten

Nederlandse naam Akkerboterbloem Akkerdoornzaad Akkerogentroost Beklierde ogentroost Berggamander Bergnachtorchis Blaasvaren Blauw guichelheil Bokkenorchis Bosboterbloem Bosdravik Brave hendrik Brede wolfsmelk Breed wollegras Bruinrode wespenorchis Dennenorchis Dreps Echte gamander Franjegentiaan Geelgroene wespenorchis Geplooide vrouwenmantel Getande veldsla Gevlekt zonneroosje Glad biggenkruid Gladde zegge Groene nachtorchis

Nederlandse naam

Nederlandse naam

Groensteel Groot spiegelklokje Grote bosaardbei Grote leeuwenklauw Honingorchis Kalkboterbloem Kalketrip Karthuizeranjer Karwijselie Kleine ereprijs Kleine Schorseneer Kleine wolfsmelk Kluwenklokje Knollathyrus Knolspirea Korensla Kranskarwij Kruiptijm Lange zonnedauw Liggende ereprijs Moerasgamander Muurbloem Naakte lathyrus Naaldenkervel Pijlscheefkalk

Roggelelie Rood peperboompje Rozenkransje Ruw parelzaad Scherpkruid Schubvaren Schubzegge Smalle raai Spits havikskruid Steenbraam Stijve wolfsmelk Stofzaad Tengere distel Tengere veldmuur Trosgamander Veenbloembies Vliegenorchis Vroege ereprijs Wilde averuit Wilde ridderspoor Wilde weit Wolfskers Zandwolfsmelk Zinkviooltje Zweedse kornoelje

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is in artikel 1.11 de zorgplicht opgenomen. In het tekstkader hieronder staat het wetsartikel uitgeschreven. Artikel 1.11 1. Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde. De zorgplicht houdt in dat planten en dieren niet onnodig vernield/gedood of verstoord mogen worden. Dit betekent dat handelingen (of het nalaten hiervan) waarvan men weet, of redelijkerwijs kan vermoeden, dat ze nadelig zijn voor planten en/of dieren niet mogen worden uitgevoerd.

Wanneer dergelijke handelingen toch uitgevoerd moeten worden, moeten maatregelen, voor zover dit in redelijkheid kan, worden genomen om de nadelige gevolgen te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. Er dient bijvoorbeeld zo gewerkt te worden dat dieren kunnen ontsnappen en het kan nodig zijn om soorten te verplaatsen (bijvoorbeeld planten en amfibieën). Deze algemene zorgplicht geldt voor elke soort en elk individu in Nederland.

Vrijstellingen Onder bepaalde voorwaarden geldt een algemene vrijstelling of een ontheffingsplicht van de verbodsbepalingen in de Wnb. Welke voorwaarden verbonden zijn aan de vrijstelling of ontheffing hangt af van de dier- of plantensoorten die voorkomen in het onderzoeksgebied en de provincie waarin de activiteit plaatsvindt. Hiertoe worden verschillende beschermingsregimes onderscheiden.

Provinciale Vrijstelling Nationale soorten (‘andere soorten’). Met betrekking tot de ‘andere soorten’ zijn per provincie beleidsregels opgesteld waarin voor een deel van deze soorten vrijstelling is verleend. Het Rijk heeft ook een vrijstelling gemaakt voor projecten die vallen onder hun bevoegdheid (projecten van nationaal belang). Zoals ook te herleiden is uit de tabel (tabellen A en B), hangt het per provincie af welke soort is vrijgesteld van de verbodsbepalingen in artikel 3.10, ook de grond waarvoor een vrijstelling geldt kan ook variëren tussen provincies.. Indien de Nationale soorten niet zijn vrijgesteld en daarmee het voornemen de gestelde verboden in artikel 3.10 overtreedt, dient een ontheffing aangevraagd te worden bij de provincie waarin het voornemen plaatsvindt.

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Ontheffingen Indien een soort niet onder een vrijstelling valt of niet gewerkt kan worden volgens een gedragscode, dient er een ontheffing te worden aangevraagd. Deze moet ingediend worden bij het bevoegd gezag. Dit is de provincie waarin de activiteit plaatsvindt. Een ontheffingsaanvraag wordt getoetst aan drie criteria: 1. Er bestaat geen andere bevredigende oplossing; 2. De activiteit leidt niet tot verslechtering van de staat van instandhouding; en 3. Er is sprake van een in de wet genoemd belang. In tabel E worden de belangen waaronder een ontheffing kan worden aangevraagd, opgesomd. Let daarbij op dat er voor Nationale soorten (‘andere soorten’) meer ontheffingsgronden beschikbaar zijn dan voor de beschermde soorten onder artikel 3.1 en 3.5. Indien de activiteit bestaat uit een ruimtelijke inrichting of ontwikkeling zou alleen een ontheffing afgegeven kunnen worden voor Nationale soorten. Mochten desondanks soorten uit de Vogel- en/of Habitatrichtlijn, Bern en Bonn voorkomen bij ruimtelijke ontwikkelingen, dan kunnen mitigerende maatregelen worden opgesteld. Er kan dan voor de zekerheid een ontheffing worden aangevraagd om de mitigerende maatregelen goed te keuren. Tabel E. Ontheffingsgronden waarop een ontheffing verleend mag worden per categorie (artikel 3.1, 3.5 en 3.10).

Ontheffingsgronden

1 2

3

Er bestaat geen andere bevredigende oplossing Leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding Opsomming van: volksgezondheid en openbare veiligheid veiligheid van luchtverkeer ter voorkoming van schade aan gewassen, vee, bossen, visserij ter bescherming van Flora en Fauna voor onderzoek, onderwijs, uitzetten en herinvoeren van soorten / teelt dwingende reden van groot openbaar belang, met inbegrip van sociale of economische aard en met inbegrip van voor milieuwezenlijke gunstige effecten ruimtelijke inrichting of ontwikkeling schade en overlast, ter beperking omvang populatie, ter bestrijding van lijden en ziekte, bestendig beheer en onderhoud, algemeen belang

Artikel 3.1

Artikel 3.5

Artikel 3.10

Soorten van de Vogelrichtlijn

Soorten van de Habitatrichtlijn, Bonn & Bern

Andere soorten

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Nee

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Nee

X

X

Nee

Nee

X

Nee

Nee

3.10 2a-g

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Procedure ontheffingsaanvraag Voor Nationale soorten (‘andere soorten’) welke zijn opgenomen in de provinciale vrijstellingen geldt een vrijstelling. Dit betekent dat u geen ontheffing van de Wet natuurbescherming hoeft aan te vragen, maar u wel de zorgplicht moet nakomen. Voor Nationale soorten die niet zijn vrijgesteld, dient u een ontheffing beschermde soorten aan te vragen of te werken conform een gedragscode. Voor soorten van de Vogel- en Habitatrichtlijn, Conventie van Bern en Conventie van Bonn geldt dat als u kunt werken volgens een goedgekeurde gedragscode er een vrijstelling geldt. U hoeft geen ontheffing beschermde soorten aan te vragen, maar u moet uw activiteiten aantoonbaar uitvoeren zoals in de gedragscode staat. Tevens blijft de zorgplicht gelden. Indien u niet kunt werken volgens een gedragscode, maar u kunt maatregelen nemen om de functionaliteit van de voortplantings- en/of vaste rust- en verblijfplaats te garanderen (zogenoemde mitigerende maatregelen), dan hoeft u ook geen ontheffing beschermde soorten aan te vragen. Wilt u zeker weten of uw mitigerende maatregelen voldoende zijn, en er inderdaad geen ontheffing nodig is? Vraag dan een ontheffing aan om uw maatregelen goed te keuren. Indien u geen mitigerende maatregelen kunt nemen, dan dient een ontheffing te worden aangevraagd bij het bevoegd gezag.

Voor de ontheffingsaanvraag is het noodzakelijk te weten welke soorten aanwezig zijn, zodat gerichte mitigerende maatregelen kunnen worden getroffen. Het bevoegd gezag zal, indien het akkoord is met het aangeleverde stappenplan waarin de aanpak voor mitigatie beschreven wordt, een zogenoemde ‘verklaring van geen bedenkingen’ (vvgb) afgeven. Daarmee zegt zij in feite dat een ontheffing niet noodzakelijk is wanneer men zich bij de uitvoering houdt aan het opgestelde stappenplan.

Overgangsrecht In het Besluit natuurbescherming is opgenomen dat de ontheffingen afgegeven onder het oude recht, gelden als ontheffingen onder de Wet natuurbescherming. Daarbij blijven dezelfde voorschriften, beperkingen en voorwaarden gelden. Dit geldt eveneens voor omgevingsvergunningen en vvgb’s. Op het tijdstip van inwerkingtreding van de Wnb zullen de onafgeronde ontheffing aanvragen, ingediend vóór inwerkingtreding, conform de nieuwe wet worden behandeld. Ontheffing aanvragen van voor de inwerkingtreding zullen worden afgehandeld door RVO. Aanvragen die later ingediend worden zullen afgehandeld worden door de provincies (of het Rijk). De gedragscodes worden verlengd tot het moment van in werking treden van de Wet natuurbescherming en de nieuwe gedragscodes definitief zijn goedgekeurd.

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Natuurnetwerk Nederland (NNB) De nieuwe naam voor de ecologische hoofdstructuur (EHS), het natuurnetwerk Nederland (NNB). De term EHS werd in 1990 geïntroduceerd in het Natuurbeleidsplan (NBP) van het toenmalige ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). In 2013 is het natuurbeleid gedecentraliseerd naar de provincies. In hetzelfde jaar hebben de twaalf provincies met de staatssecretaris van het ministerie van EZ definitieve afspraken gemaakt in het Natuurpact. In 2014 werd de term ‘EHS’ vervangen door ‘NNB’. Dit beleid blijkt noodzakelijk te zijn doordat de Nederlandse natuur steeds meer onder druk staat, bijvoorbeeld door huizenbouw, aanleg van wegen en industrie. Toch leeft bij veel Nederlanders de wens om natuurgebieden in de buurt te hebben. Natuur geeft rust en biedt ruimte voor recreatie. De overheid heeft daarom extra geld uitgetrokken om de Nederlandse natuur te beschermen en verder te ontwikkelen. Door nieuwe natuur te ontwikkelen, kunnen natuurgebieden met elkaar worden verbonden. Zo kunnen planten zich over verschillende natuurgebieden verspreiden en dieren van het ene naar het andere gebied gaan. Het totaal van al deze gebieden en de verbindingen ertussen vormt het natuurnetwerk Nederland (NNB). Het NNB is een netwerk van gebieden in Nederland waar de natuur voorrang heeft.

Het netwerk helpt voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en dat natuurgebieden hun waarde verliezen. Het NNB kan worden gezien als de ruggengraat van de Nederlandse natuur. Het NNB bestaat uit: bestaande natuurgebieden, reservaten, natuurontwikkelingsgebieden en zogenaamde robuuste verbindingen; landbouwgebieden met mogelijkheden voor agrarisch natuurbeheer (beheergebieden); grote wateren (zoals de kustzone van de Noordzee, het IJsselmeer en de Waddenzee). Het NNB is een plan in uitvoering. De doelstelling van het Natuurpact is om 80.000 hectare nieuwe natuur in te richten vóór 2027.

Natura 2000-gebieden In de Wnb zijn bepalingen vanuit de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn verwerkt. De Europese richtlijnen verplichten de lidstaten gebieden aan te wijzen met speciale beschermingszones (de Natura 2000-gebieden). Het doel hiervan is om de aangewezen habitattypes en habitats van soorten in een gunstige staat van instandhouding te behouden of te herstellen. De lidstaten moeten maatregelen treffen om de kwaliteit van deze habitats en habitats van soorten niet te laten verslechteren of te voorkomen dat er geen storende factoren optreden voor de soorten waarvoor de zones zijn aangewezen. Voor activiteiten of projecten die schadelijk zijn voor de beschermde natuur, geldt een vergunningplicht. Hierdoor is in Nederland een zorgvuldige afweging gegarandeerd bij projecten die gevolgen kunnen hebben voor natuurgebieden. Meestal verlenen de provincies de vergunningen, maar soms doet het Ministerie van Economische Zaken dit.

Natuurtoets Zonneparken te Terheijden projectnummer 0434663.00 15 oktober 2018 revisie 01 Pondera Consult

Bestaand gebruik Voor handelingen die op 31 maart 2010 bekend waren bij het gevoegd gezag en die sinds deze datum niet meer in betekenende mate zijn gewijzigd is het niet meer noodzakelijk om een vergunning aan te vragen. Deze datum kan van een later tijdstip zijn indien een Natura 2000gebied na 31 maart 2010 is aangewezen als beschermd gebied. Zie ook artikel 2.9 lid 2.

Overgangsrecht In de Wnb (artikel 9.4) is opgenomen dat de vergunningen afgegeven onder het oude recht, gelden als vergunningen onder de Wet natuurbescherming. Daarbij blijven dezelfde voorschriften gelden. Dit geldt eveneens voor omgevingsvergunningen en vvgb’s. Beschermde Natuurmonumenten hebben vanaf inwerkingtreding van de Wnb niet langer een beschermde status. Daardoor zijn deze gebieden alleen nog ruimtelijk beschermd (Barro, bestemmingsplannen). Het volgende schema toont de vergunningprocedure in het kader van de Natuurbeschermingswet. Een Voortoets geeft aan of er wel of geen (negatieve) negatieve effecten zijn te verwachten. Zijn er geen negatieve effecten te verwachten, dan hoeft er geen vergunning beschermde gebieden aangevraagd te worden. Indien er kans is op negatieve effecten, kan een habitattoet een verdiepingsslag geven om aan te tonen hoe groot deze negatieve effecten zijn. Mocht er kans zijn op significant negatieve effecten, is het mogelijk om een ADC-toets uit te voeren. Wordt er voldaan aan de eisen, dan kan er een vergunning worden afgegeven met voorschriften en beperkingen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=04f56878-64bb-455b-a248-ff328ee7edd0