CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2025025210] Begroting 2026 totaal

Raadsvergadering 6 november 2025, gemeente drimmelenBij agendapunt: Begroting 202639.729 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Vanaf eind 2025 is een kortlopende financiering benodigd van 8,5 miljoen. Begin 2026 ramen we een financieringsbehoefte van 3 miljoen. Verder zullen we langlopende financiering dienen aan te trekken in het derde kwartaal en vierde kwartaal van 2026 met een omvang totaal 11 miljoen. Deze financiering behoefte geeft een totaal van € 235.000 euro voor 2026 aan rentekosten. De toename in (langlopende) schulden wordt veroorzaakt doordat het huidige patroon van bestedingen de inkomende geldstromen overstijgt. Dit leidt ertoe dat leningen afgesloten dienen te worden om alle betalingen te kunnen verrichten. Geldleningen en garanties De gemeente heeft zoals de in de jaarrekening 2024 te lezen was € 29,7 miljoen aan langlopende geldleningen openstaan. Na alle aflossingen en aantrekken van nieuwe financiering zal naar verwachting de totale langlopende schuld van de gemeente uitkomen op € 52,1 miljoen per 31-12-2026. De gemeente Drimmelen staat garant voor de betaling van rente en aflossing op langlopende geldleningen die zijn aangevraagd door organisaties, instellingen of verenigingen, op voorwaarde dat hun activiteiten in lijn liggen met de taken van de gemeente, ook wel borgstelling genoemd. Deze directe borgstellingen zijn voornamelijk gericht op woningbouwverenigingen, zorginstellingen en sportverenigingen.

Voor deze borgstellingen wordt € 317.000 afgelost in 2026, totale borgstelling komt eind 2026 uit op minder dan € 1,5 miljoen. Het beleid van de gemeente Drimmelen is als volgt: Er worden geen gemeentegaranties verleend voor geldleningen aan derden zoals stichtingen en verenigingen, tenzij: het gaat om de herfinanciering van bestaande leningen waarvoor eerder een gemeentegarantie is verleend. het geldleningen betreft voor sportverenigingen of welzijns- en zorginstellingen. Deze specifieke geldleningen worden apart beoordeeld. Daarnaast fungeert gemeente Drimmelen fungeert als achtervang voor het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) bij borgstellingen voor de woningbouwvereniging.

71

Het WSW staat garant voor de rente- en aflossingsverplichtingen van de deelnemers. Met de garantie van het WSW kunnen de deelnemers (corporaties) gunstige leningen op de kapitaalmarkt aantrekken. Het WSW heeft door toonaangevende kredietbeoordelaars de Triple A rating gekregen. De eventuele verplichtingen die voortvloeien uit de garanties worden gedekt door het risicovermogen en de obligoverplichtingen van WSW-deelnemers. Als het risicovermogen van het WSW ontoereikend is, worden de obligoverplichtingen bij de deelnemers opgevraagd. Als het risicovermogen (inclusief ontvangen obligo) vervolgens onder de 0,25% van het garantievolume daalt, treedt de achtervangpositie van het Rijk en de betrokken gemeente in werking. Het WSW beoordeelt de financiële positie van corporaties bij elke leningsaanvraag en verleent alleen leningen als de corporatie voldoende vermogensdekking heeft. Jaarlijks screent het WSW samen met het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) alle corporaties financieel, namens het ministerie. Alle borgstellingen van woningstichtingen in de gemeente Drimmelen worden opgenomen in de overzichten van het WSW. Het nieuwe kapitaalbeleid, inclusief het aangaan van obligoleningen, is geïmplementeerd in het najaar van 2021. De obligoleningen van de deelnemers zijn opgenomen in het overzicht van 'gewaarborgde geldleningen'.

Wanneer dit het regime van voor 1 augustus 2021 betreft, is de verdeelsleutel 100% voor elke geldlening waarvoor de gemeente een achtervangpositie inneemt, waardoor het aan de gemeente toegerekend bedrag gelijk is aan het schuldrestant. Wanneer dit het regime vanaf 1 augustus 2021 betreft, is de verdeelsleutel gelijk aan het percentage van marktwaarde van het DAEB-bezit van de betreffende deelnemer dat in de gemeente ligt (conform de meest recente verantwoordingscijfers). Het toegerekende achtervangbedrag is gelijk aan het schuldrestant vermenigvuldigd met deze verdeelsleutel. In 2024 is het totaal nominaal geborgd schuldrestant van de corporatie € 4.600 miljoen van de corporaties die actief zijn in gemeente Drimmelen. Totale waarde van leningen en borgingsplafond is als geheel opgenomen en niet uitgesplitst naar de gemeenten waarin corporatie bezit heeft. Op basis van de marktwaard van het DAEB bezit percentage, betreft dit een schuld toerekenbaar aan gemeente Drimmelen omvang € 144 miljoen. Op basis van het borgingsplafond voor 2026 kan een inschatting gemaakt worden van de maximaal toe te rekenen schuld. Dit bedraagt € 160 miljoen. Renterisicobeheer De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) vormt het wettelijke kader voor de financiering. De intentie van de wet is gericht op het bevorderen van de kredietwaardigheid en transparantie van het financieringsbeleid.

Kasgeldlimiet Een gemeente mag maximaal 8.5% van haar totale begroting lenen met kortlopende leningen. De kasgeldlimiet bedraagt € 7 miljoen voor 2026. Voor 2025 geldt dat sprake is geweest van twee kasgeldleningen, met een rentepercentage van 2,8% en 3,15%. Voor de begroting 2026 wordt gerekend met 3,5% rente voor nieuwe kasgeldleningen. Renterisiconorm De renterisiconorm is 20% van de totale begroting. De renterisiconorm bedraagt € 16,6 miljoen voor 2026. Dit betekent dat maximaal 20% van de langlopende schulden kan veranderen door renteherziening. De norm zorgt ervoor dat de gemiddelde looptijd van de schulden minimaal 5 jaar is. Dit helpt om het renterisico te verminderen. De renterisiconorm wordt in de komende jaren niet overschreden. Dit komt doordat veel van onze leningen langlopend zijn. Op alle leningen wordt afgelost. In 2026 vervalt geen lening. We verwachten in 2026 twee nieuwe langlopende leningen aan te trekken. Daarbij houden we rekening met de renterisiconorm voor de periode van het afsluiten van de lening. Schatkistbankieren Sinds eind 2013 moeten gemeenten hun extra geld op een rekening bij het Rijk zetten. Dit heet schatkistbankieren. Gemeenten hebben soms meer geld dan ze direct nodig hebben, en dat geld wordt dan tijdelijk bij het Rijk bewaard. Vanaf 1 juli 2021 is het bedrag dat gemeenten zelf mogen houden, verhoogd tot 2% van hun begroting.

Voor onze gemeente betekent dit dat we in 2026 ongeveer € 1,3 miljoen op de spaarrekening mogen hebben staan. We gebruiken de rekening bij het Rijk alleen voor het bewaren van tijdelijk extra geld. 72

Treasuryresultaat De stijging van de rente ten opzichte van de periode 2021-2022 waarin een zeer lage rente gebruikelijk was, leidt tot hogere rentekosten voor de gemeente. De externe rentekosten vormen de input voor de omslagrente. In 2025 bedroeg deze 1%. In 2026 wordt deze begroot op 1,2%. De omslagrente is een interne renteberekening die geen invloed heeft op de werkelijke, extern te betalen rente. Een wijziging in de rekenrente leidt dus alleen tot een intern renteverschil en een herverdeling van kosten. Wanneer de rekenrente relatief hoog is, wordt er veel rente toegerekend aan investeringen. Bij een lage rekenrente wordt er juist weinig rente aan investeringen toegerekend. Het verschil tussen de toegerekende rente en de werkelijke rente kosten en baten, wordt het treasury resultaat genoemd. Het doel van het hanteren van een omslagrente is om de kosten toe te rekenen aan de activiteiten die ermee samen hangen. Tabel Par.D-1 Rentelasten en -baten

Rente %

Bedrag

Rente vaste schulden: opgenomen geldleningen t.b.v. de gemeente

2,7%

€ 1.191.794,84

Rente nieuwe kortlopende financiering (2026)

3%

€ 164.260,27

Overige financieringslasten (saldo)

€-

Totaal rentelasten

€ 1.356.055,12

Externe rentebaten

€ -53.000,00

Totaal rentebaten

€ -53.000,00

Saldo rentelasten minus -baten

€ 1.303.055,12

Rentelast over eigen vermogen (reserves)

€-

Rentelast over voorzieningen

€-

Rentelast projectfinanciering

€ 59.087,66

Saldo rentelasten over eigen vermogen, voorzieningen en projectfinanciering

€-

Totaal toe te rekenen rentelast Toe te rekenen aan grondexploitaties

€ 1.243.967,46 1,7%

Resteert toe te rekenen aan taakvelden (vaste activa) De toegerekende rente aan taakvelden via renteomslag Resultaat treasury

€€ 1.243.967,46

1,2%

€ -1.290.787,33 € -46.819,88

73

E. Bedrijfsvoering Personeel en Organisatie Team HR Team HR is in aanloop naar 2026 opnieuw vorm en inhoud gegeven. Ook de benaming van dit onderdeel is gewijzigd van P&O naar HR. De eerste personele mutaties zijn achter de rug. Betekent dat HR goed voorbereid is op de uitdagingen die voor 2026 op stapel staan. YouForce Per 1 januari 2026 gaat de gemeente Drimmelen over op een nieuw personeels- en salarissysteem (PSA-systeem) YouForce. Het huidige systeem van ADP is voor gemeenten vanaf 1 januari 2026 niet langer beschikbaar. Door een projectgroep vanuit de afdeling Middelen is in 2025 een soepele overgang voorbereid. Hierbij nemen we mee dat het nieuwe PSA-systeem zo geautomatiseerd mogelijk werkt en dat verantwoordelijkheden weggelegd kunnen worden daar waar ze in de organisatie horen. Functiehuis De transitie naar een ander functiehuis is momenteel in onderzoek. Het ligt daarbij voor de hand dat wordt gekeken naar een aansluiting bij het Functiehuis van de sector Gemeenten, te weten HR 21. Mogelijke invoeringsdatum zal op zijn vroegst 1 januari 2027 zijn. Medewerkersonderzoek Voor eind 2026 is een medewerkersonderzoek gepland. Daarvoor wordt een externe partij benaderd. Arbeidsmarkt Zoals in heel Nederland hebben wij ook last van de krappe arbeidsmarkt.

Om toch kwalitatief goed personeel te vinden werven we naast de gebruikelijke manier ook op andere manieren, zoals via bureaus en specifieke websites. Daarnaast gaan we door met het inzetten van trainees. Met een trainee krijgen we een onervaren kracht, maar wel iemand met de juiste motivatie voor het te leren vak. We hebben hier in 2024 en 2025 positieve resultaten mee behaald en gaan er graag mee door. Consequentie hiervan is wel dat de huidige ervaren collega’s en leidinggevenden tijd en energie vrij maken voor het begeleiden, coachen en inwerken van deze collega’s. Ook het volgen van specifieke opleidingen is hierbij belangrijk. Dit levert in eerste instantie extra druk op,. Gezien de positieve resultaten zijn wij ervan overtuigd dat dit voor een gemeente van onze grootte goed is. Formatie De formatie is op een aantal plaatsen onvoldoende, waardoor werkzaamheden vertraagd zijn tot zelfs niet opgepakt kunnen worden. Ook zorgt de werkdruk voor uitval. Daarnaast speelt dat we kwaliteit missen op een aantal vlakken. Zo zien we door toenemende regionale samenwerking dat het noodzakelijk is dat collega’s hier voldoende tijd voor hebben. Tevens vraagt dit meer strategische capaciteit. Het verbinden van diverse programma’s zowel lokaal als regionaal is van essentieel belang voor de toekomst van de gemeente.

Ook zien we de wet en regelgeving vanuit het rijk steeds complexer worden en dat geeft veel regeldruk bij onder andere de gemeente. Tel daarbij de veranderende en steeds mondigere samenleving op, vergijzing, mondiger, langer zelfstandig thuis blijven wonen, steeds meer specifieke doelgroepen bedienen, etc. Op dit moment brengen we de acute nood in beeld. Vervolgens gaan we de kwaliteitsbehoefte ook in beeld brengen. We verwachten hier uiterlijk beging 2026 bij uw raad op terug te komen, want natuurlijk betrekken we u daarbij. Informatievoorziening Centraal staat in de uit te voeren werkzaamheden het vastgestelde informatiebeleid 2024 -2027.

74

In 2026 realiseren we het volgende: 1. Overgang naar nieuwe Digitale Werkplek Drimmelen Eind maart 2026 gaat Open Line de diensten leveren die nu worden geleverd door ICT Services Breda. Dit houdt o.a. in dat het WIFI netwerk op de locaties vervangen wordt; er wordt een nieuwe digitale werkplek op basis van Worspace 365 opgezet, inclusief het opbouwen van een nieuwe backend met alle applicaties ontsloten en dat laptops, telefoons en ipads opnieuw worden ingericht en uitgeleverd. Het gaan werken met nieuwe spullen en een verbeterde werkplek vraagt een flinke inspanning van de hele organisatie. Hoewel we al ervaring hebben opgedaan met Teams, Sharepoint en OneDrive, en de meeste applicaties gewoon hetzelfde zijn, moet iedereen wel weer zijn weg zien te vinden in het digitale landschap. In de planning wordt afgestemd met de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen; die worden natuurlijk ook in Q1 2026 voorbereid en gehouden. 2. Structurele verbetering op alle ketens Centraal in het beleidsplan staat het realiseren van de doelen voor de digitale samenleving, digitale organisatie, digitale organisatie en digitale manager. In de driehoek beleid, functioneel beheer en de vakafdelingen maken we vele stappen. Denk bijv.

aan meer opties om digitaal dienstverlening aan te vragen met e-formulieren; slimmere templates, in gebruik name van functionaliteit binnen de bestaande applicaties en verbeteren van management informatie. 3. Ontwikkelen datagedreven werken We hebben geen programma of groot project om zogenaamd 'datagedreven werken' te realiseren. Dit is vaak een hype en wordt dan naast de primaire processen opgezet. Wij doen dat anders. We willen gebruik maken van onze structurele samenwerking en inzichten in de ketens, om doelgericht aanvullende interne dienstverlening op te zetten. Daarbij hebben we een werkwijze opgezet waarin wij applicatie overstijgend beschikbare data samenbrengen, bewerken en veilig ontsluiten. We dragen zo bij aan (geografische) data-analyses t.b.v. beleid of beleidskeuzen en de sturing op operationele processen. 4. VerSaaSing landschap In de markt zien we de onomkeerbare landelijke trend naar het beschikbaar stellen van applicaties als een Software as a Service (SaaS) doorgaan. Daarmee wordt vervolgens ook de lokale installatie "on premise" uitgefaseerd. De ICT organisatie van de gemeente wordt daarmee ontlast, maar de kosten voor migratietrajecten en extern hosten kunnen aanzienlijk in de papieren lopen. We hebben de komende jaren nog een aantal grote applicaties over te zetten. Wij bereiden in 2026 het vervangen van een aantal "on premise" applicaties voor.

Daarbij kijken we naar opties bij de leverancier, maar ook naar alternatieven applicaties voor het optimaliseren van functionaliteit en kosten. 5. Pilot inzet AI voor ondersteuning arbeidsproductiviteit M365 Afgelopen jaar hebben we richtlijnen voor AI gebruik opgezet. We zijn nu bij ICTS Breda beperkt om binnen de M365 omgeving te werken met de Microsoft AI oplossing. Technisch zijn we straks los van de omgeving van Breda, waarmee we de mogelijkheden hebben om een interne pilot te gaan voorbereiden. Informatiebeveiliging en Privacy De gemeente Drimmelen verwerkt een grote hoeveelheid gegevens van inwoners, bedrijven en medewerkers. In een tijdperk waarin digitale gegevens een steeds centralere rol spelen, hecht de gemeente groot belang aan de zorgvuldige omgang met deze informatie. Daarom blijft de gemeente zich sterk inzetten voor de beveiliging van gegevens en de bescherming van de privacy-rechten van inwoners, ondernemers en medewerkers. Voor de structurele borging is het Informatiebeveiligings- en Privacybeleid 2025-2028 opgesteld. De wettelijke grondslag hiervoor is onder meer gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Daarnaast is informatieveiligheid en privacy een erg belangrijk onderdeel geweest voor de overgang naar de nieuwe Digitale Werkplek Drimmelen.

75

Versterkte wet- en regelgeving: NIS2 Sinds 2016 geldt in de Europese Unie de NIS-richtlijn (Network and Information Security), gericht op de beveiliging van kritieke infrastructuren. Gezien de toenemende verwevenheid van ICT met bedrijfsprocessen en de groeiende onderlinge afhankelijkheid van organisaties in ketenprocessen, is de oorspronkelijke NIS-richtlijn uitgebreid tot de NIS2-richtlijn. NIS2 betekent een wettelijke verplichting voor gemeenten om passende en evenredige maatregelen te nemen om cyberbeveiligingsrisico's te beheersen. Gemeenten krijgen daarmee te maken met een zorgplicht, meldplicht en toezicht. De richtlijn is sinds 2023 van kracht en moet door de EU-lidstaten worden omgezet in nationale wetgeving. In Nederland gebeurt dit met de Cyberbeveiligingswet (Cbw) die 2025 van kracht zal worden. Verplichtingen voor gemeenten: audit en toezicht Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens bij opsporingstaken. Sinds 2021 is het verplicht om een audit uit te voeren volgens de Wet politiegegevens, gericht op de technische en organisatorische beveiliging van politiegegevens. In 2025 zal de verplichte (vierjaarlijkse) privacy-audit plaatsvinden.

Omgaan met toegenomen risico's: versterkte maatregelen in 2026 De snelle maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, samen met de toename van cybercriminaliteit, vergroten de risico's op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Om deze risico's te beperken, worden de wettelijke eisen en richtlijnen voor overheidsorganisaties verder aangescherpt. In 2026 zal de gemeente Drimmelen nieuwe en aanvullende organisatorische en technische maatregelen implementeren om aan deze eisen te voldoen. Door het verantwoordingsstelsel ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) wordt er jaarlijks een zelfevaluatie uitgevoerd op de BIO. Het is cruciaal dat de gemeente door blijft gaan met de cyclus van plannen, uitvoeren, controleren en bijstellen rondom de complete BIO. In 2026 worden deze inspanningen voortgezet en versterkt door: 

Voortzetting van het bewustwordingsprogramma voor medewerkers en inwoners.

Intensivering van opleiding en training voor zowel nieuwe als bestaande medewerkers.

Verdere uitvoering van het Strategisch Informatiebeveiligings- en Privacy beleid.

Inrichten van een managementsysteem (ISMS) voor het verantwoordingsproces ENSIA.

Het optuigen van technische- en organisatorische maatregelen in de nieuwe Digitale Werkplek Drimmelen.

Uitvoering van risicoanalyses en Data Protection Impact Assessments (DPIA's) om potentiële risico's tijdig te signaleren en te mitigeren.

Met deze maatregelen zorgt de gemeente Drimmelen ervoor dat de veiligheid van de gegevens en de bescherming van privacy-rechten ook in 2026 op niveau blijft. Interne beheersing Interne beheersing is een structureel en integraal onderdeel van de gemeentelijke bedrijfsvoering en draagt bij aan het realiseren van een betrouwbare, transparante en toekomstbestendige organisatie. In 2026 blijft de gemeente Drimmelen investeren in het versterken van interne beheersmaatregelen, waarbij niet alleen aandacht is voor financiële rechtmatigheid, maar ook voor processen die bijdragen aan een veilige werkomgeving, een integere cultuur en een optimale dienstverlening. De basis hiervoor is gelegd in het geactualiseerde Kaderplan Interne Beheersing 2024–2027, waarin de focus ligt op preventie, risicomanagement en het bevorderen van een aanspreekcultuur. De doorontwikkeling richt zich op een integraal beleid waarin ook verbeterpunten uit het Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), de Europese NIS2-richtlijn voor digitale weerbaarheid en uitkomsten van juridische kwaliteitsonderzoeken worden meegenomen. Daarmee waarborgt de gemeente dat werkzaamheden op een verantwoorde en doelmatige wijze worden uitgevoerd, en dat medewerkers in een professionele en integere werkomgeving kunnen bijdragen aan een organisatie die betrouwbaar is voor haar inwoners. Risicomanagement

76

Risicomanagement binnen de gemeente Drimmelen is een dynamisch en cyclisch proces dat gericht is op het tijdig signaleren, beoordelen en beheersen van risico’s die het realiseren van gemeentelijke doelstellingen kunnen beïnvloeden. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar financiële risico’s (zoals toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen), maar ook naar mogelijke gevolgen voor het imago, de beleidsdoelstellingen en de kwaliteit van de dienstverlening. Risicomanagement omvat het bepalen welke risico’s acceptabel zijn en welke moeten worden beperkt door het treffen van maatregelen, gevolgd door monitoring van de ontwikkelingen en de effectiviteit van deze maatregelen. In dit kader krijgt ook het frauderisicomanagement nadrukkelijke aandacht, waarbij in 2026 verdere verdieping en uitwerking plaatsvindt. Door middel van gesprekken met diensten, medewerkers en experts wordt jaarlijks een fraude risicoanalyse uitgevoerd. Deze analyse biedt inzicht in het gemeentelijk fraudebeleid op het gebied van preventie, detectie en respons. De uitkomsten worden gerapporteerd aan het bestuur en dragen bij aan een integere en transparante organisatie. Zo ontstaat een breed gedragen aanpak waarin risico’s niet alleen worden beheerst, maar ook kansen worden benut.

Sturing op gemeenschappelijke regelingen De gemeente Drimmelen werkt samen met diverse verbonden partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, om maatschappelijke opgaven effectief en efficiënt te realiseren. Deze samenwerkingsverbanden zijn van strategisch belang voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en het behalen van beleidsdoelstellingen. In 2026 blijft de gemeente aandacht besteden aan de kwaliteit van de samenwerking, de transparantie van besluitvorming en de afstemming tussen gemeentelijke belangen en de uitvoering door verbonden partijen. Daarbij wordt gestuurd op een heldere rolverdeling, goede informatievoorziening en een actieve betrokkenheid bij relevante ontwikkelingen binnen de verbonden partijen. Verdere toelichting op de gemeenschappelijke regelingen is opgenomen in paragraaf F. Verbonden Partijen en in bijlage 6: Richtlijnen begroting GR’en. Dienstverlening In het inmiddels alweer een paar jaar oude opgestelde dienstverleningsconcept Gemeente Drimmelen hebben we destijds aangegeven hoe we burgergerichte dienstverlening verder zouden kunnen ontwikkelen binnen onze organisatie. Bij dit concept was een uitvoeringsplan opgesteld voor de komende jaren om te komen tot een verdere verbetering van onze dienstverlening in de breedste zin van het woord.

Door middel van een regieteam en een adviseur dienstverlening hebben we samen met het managementteam binnen de organisatie de sturing geborgd. Door verbinding te leggen tussen de diverse afdelingen, ontstaat er een overall beeld wat er allemaal op het gebied van dienstverlening gebeurt. Hierdoor kunnen de kruisverbanden ook met elkaar gelegd worden, zodat er niets gemist wordt. Los van dit alles wordt er ook tijd besteed aan trainingen richting onze medewerkers, maar ook geïnvesteerd in systemen zoals soft- en hardware (telefooncentrale) die ons kunnen helpen de dienstverlening beter te maken. Inkoop & Contractmanagement De gemeente Drimmelen werkt structureel aan het versterken van haar inkoopfunctie en contractmanagement, met als doel een rechtmatige, doelmatige en strategisch verantwoorde inzet van middelen. In 2026 werken we verder aan het implementeren van uniforme werkwijzen en het borgen van professioneel contractbeheer binnen de organisatie. Dit draagt bij aan het optimaal benutten van contractuele afspraken, het tijdig signaleren van risico’s en het verbeteren van de samenwerking met externe partijen. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet richting een toekomstbestendige en transparante bedrijfsvoering. Juridisch Binnen Juridische Zaken staat het ondersteunen van rechtmatig en zorgvuldig gemeentelijk handelen centraal.

Onze juridische dienstverlening richt zich op het adviseren van het bestuur en de organisatie, het uitvoeren van rechtmatigheidscontroles en het verbeteren van juridische processen. In 2026 zetten we in op verdere professionalisering en integratie van onze juridische functies, met als doel een robuust en toegankelijk juridisch fundament voor de gemeente.

77

In het kader van de Wet Open Overheid (WOO) richten we ons in 2026 op het verder versterken van de transparantie en de toegankelijkheid van gemeentelijke informatie. De nadruk ligt op actieve openbaarmaking en het toegankelijk publiceren van informatie. Daarbij spelen we in op landelijke ontwikkelingen zoals de centrale verwijsindex, die inmiddels is vormgegeven als het Woo-zoekportaal. Woo-zoekportaal Documenten die op grond van artikel 3.3 van de WOO verplicht openbaar moeten worden gemaakt – zoals Woo-verzoeken en -besluiten, wetten en adviezen – worden digitaal vindbaar via deze generieke Woo-voorziening. Het Woo-zoekportaal is de centrale vindplaats voor deze informatie en maakt het mogelijk om gericht te zoeken op trefwoorden, publicatiedatum, onderwerp, type publicatie en betrokken overheidsorganisatie. De functionaliteit van het portaal wordt de komende tijd verder uitgebreid. Het doel van deze voorziening is om overheidsinformatie toegankelijk te maken voor burgers, journalisten, bedrijven en andere belanghebbenden. Daarmee draagt het bij aan de bredere doelstelling van de WOO: een transparante, toegankelijke en controleerbare overheid. Ook blijven we aandacht besteden aan open data en digitale archivering, waaronder e-mailarchivering en het gebruik van e-formulieren, om onze informatievoorziening toekomstbestendig te maken.

Financiën, Planning en Control Een stabiele en transparante financiële basis is essentieel voor het realiseren van de gemeentelijke ambities. De afdeling Financiën is verantwoordelijk voor het voeren van een betrouwbare financiële administratie, het opstellen van de begroting en jaarrekening, en het bewaken van het meerjarenperspectief. In 2026 blijven we inzetten op het verbeteren van processen en het versterken van de samenwerking binnen de organisatie. Het planning- en controlproces wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking tussen Financiën en Concerncontrol. Samen zorgen we voor een integrale benadering van sturing en verantwoording, waarbij inhoud, middelen en tijd goed op elkaar worden afgestemd. Concerncontrol vervult hierin een belangrijke rol op het gebied van interne controle, risicobeheersing en het bewaken van rechtmatigheid. We ondersteunen het bestuur en de organisatie met actuele en inzichtelijke informatie, zodat beleidskeuzes tijdig en onderbouwd kunnen worden gemaakt. Daarnaast werken we aan het versterken van de verbinding tussen beleid, uitvoering en financiën. Door intensieve samenwerking met beleidsafdelingen en het managementteam dragen we bij aan een lerende organisatie en een transparante verantwoording richting raad, inwoners en andere stakeholders. In 2026 gaan we door met de verdere inrichting van het nieuwe financiële systeem.

Binnen de afdeling Financiën worden nieuwe modules geïmplementeerd die bijdragen aan een efficiëntere en meer toekomstbestendige financiële bedrijfsvoering. Dit zorgt voor betere aansluiting op de informatiebehoefte van de organisatie en vergroten de kwaliteit en betrouwbaarheid van de financiële sturing.

78

F. Verbonden partijen Verbonden partijen De gemeente werkt samen met diverse verbonden partijen om haar beleidsdoelen efficiënt en effectief te realiseren. Verbonden partijen zijn organisaties waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft. Dit kunnen gemeenschappelijke regelingen zijn, maar ook privaatrechtelijke organisaties zoals stichtingen, verenigingen of vennootschappen. Nota Verbonden Partijen Sinds 1 januari 2024 geldt de nieuwe Nota Verbonden Partijen. Hierin staat hoe de gemeente omgaat met verbonden partijen en welke maatregelen worden genomen om risico’s te beheersen. De nota is opgesteld in samenwerking met andere West-Brabantse gemeenten. De kern van deze visie is dat samenwerking met verbonden partijen kan bijdragen aan een efficiëntere uitvoering van taken en een hoger maatschappelijk rendement. Daarbij is goed bestuur (‘good governance’) essentieel: duidelijke afspraken over sturing, beheersing, toezicht en samenwerking zorgen ervoor dat de gemeente haar doelen beter kan bereiken. Gemeenschappelijke Regeling De Baronie (in oprichting) In 2025 is gestart met de vormgeving van de Baroniesamenwerking, met als doel per 1 januari 2026 een formele gemeenschappelijke regeling (openbaar lichaam) op te richten. Deze samenwerking tussen gemeenten in de regio De Baronie richt zich op gezamenlijke opgaven en versterking van regionale slagkracht.

2025 fungeert als overgangsjaar waarin de governance, overlegstructuur en werkagenda worden ingericht. De indicatieve begroting voor 2026 bedraagt € 837.000. Definitieve besluitvorming over de gemeenschappelijke regeling vindt plaats in december 2025. Ontwikkelingen rondom nieuwe gemeenschappelijke regeling jeugdhulp – Regio WBO De jeugdhulp in Nederland staat onder druk. Het aantal jongeren dat gebruikmaakt van jeugdhulp is de afgelopen jaren sterk toegenomen, net als de duur van de hulptrajecten. Dit heeft geleid tot oplopende kosten en groeiende wachtlijsten. Gemeenten en regio’s hebben de opdracht gekregen om de jeugdhulp toekomstbestendig en doelmatiger in te richten. Ook binnen Regio West-Brabant Oost (WBO) wordt hier actief op ingezet. In september 2022 hebben de vijf betrokken gemeenteraden (Breda, Oosterhout, Drimmelen, Geertruidenberg en Altena) een gezamenlijke regiovisie vastgesteld. Deze visie vormt de basis voor een transformatie van de jeugdhulp, gericht op meer preventie, betere samenwerking en een effectievere inzet van middelen. Om deze transformatie vorm te geven, wordt een nieuwe gemeenschappelijke regeling opgericht. Deze regeling faciliteert de samenwerking tussen gemeenten en partners in het sociaal domein en de jeugdhulp.

Centraal staat het concept van het Stevig Lokaal Team (SLT): een netwerk van professionals dat vanuit verschillende domeinen samenwerkt aan een integrale, preventieve en efficiënte jeugdhulp. De uitvoering van de gemeenschappelijke regeling wordt ondersteund door een programmateam dat zorgt voor coördinatie en voortgangsbewaking. Na goedkeuring van het strategieplan volgt een uitvoeringsagenda, zodat alle betrokken partijen tijdig kunnen starten. Vanaf 2027 verlopen de inkopen via de SLT’s en in 2028 is de regeling volledig operationeel. Het uiteindelijke doel is een volledige overgang naar de nieuwe werkwijze, waarin SLT’s een centrale rol krijgen met ruimte voor eigen regie en ontwikkeling. Deze aanpak bevordert rust, stabiliteit en kwaliteit in de jeugdhulp, waardoor jeugdigen en hun gezinnen beter worden ondersteund.

Lijst verbonden partijen In onderstaande tabel wordt per verbonden partij inzicht gegeven in drie hoofdonderdelen: Doel van de verbonden partij Hier wordt kort toegelicht welke taken of maatschappelijke opgaven de verbonden partij uitvoert en hoe deze bijdragen aan het realiseren van gemeentelijke beleidsdoelen. Dit geeft context aan de samenwerking en het belang van de gemeente binnen de organisatie. Financiële kerngegevens De tabel bevat per verbonden partij de belangrijkste financiële gegevens: 

Eigen vermogen (EV) 79

Vreemd vermogen (VV)

Resultaat (netto winst of verlies)

Gemeentelijke bijdrage o

Deze gegevens zijn gebaseerd op de begrotingen 2026 van de betreffende gemeenschappelijke regelingen en geven inzicht in de financiële positie van de organisatie en het aandeel van de gemeente daarin. Het uitgangspunt is dat verbonden partijen zelf verantwoordelijk zijn voor het afdekken van hun financiële risico’s, bijvoorbeeld via het eigen vermogen. Zo wordt voorkomen dat de gemeente financieel moet bijspringen bij tegenvallers.

Risico’s voor de gemeente Per verbonden partij worden de voor de gemeente relevante risico’s benoemd. Denk hierbij aan financiële risico’s, bestuurlijke kwetsbaarheden of risico’s in de uitvoering van taken. Deze risico’s worden meegenomen in de berekening van het gemeentelijke weerstandsvermogen en zijn van belang voor een goede risicobeheersing. De informatie in deze tabel biedt een compact en overzichtelijk beeld van de rol, financiële impact en risico’s van de verbonden partijen waarmee de gemeente samenwerkt. Verdere beleidsinformatie en actuele ontwikkelingen worden toegelicht in de programma’s van de begroting waarin de verbonden partij een rol speelt.

80

Tabel Par.F-1

Bedragen x €1.000

De Baronie Belang

Regio De Baronie werkt samen met deelnemende gemeenten om regionale opgaven te identificeren en gezamenlijk aan te pakken, met als doel de slag- en uitvoeringskracht te vergroten. De regio faciliteert gestructureerd overleg, bevordert beleidsafstemming en ondersteunt de gezamenlijke uitvoering van projecten, met aandacht voor coördinatie, communicatie en een aanspreekpunt voor externe partijen.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 p.m.

p.m.

p.m.

Vreemd vermogen 31-12-2026

Financieel resultaat 2026

p.m.

p.m.

Bijdrage Drimmelen 2026

€ 49

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De GR De Baronie kent risico’s op bestuurlijke afstemming, financiële onzekerheid in de opstartfase en het uitblijven van zichtbare meerwaarde, wat draagvlak kan ondermijnen. Ook vraagt de inrichting van governance om zorgvuldigheid om rolverwarring te voorkomen.

Openbaar lichaam

Burgemeester Scholtze

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Regio West-Brabant Belang

Versterking van de regio op de gebieden economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ordening en wonen. Daarnaast is de RWB strategische gesprekspartner voor o.a. de provincie, de nationale overheid en Europa.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 € 916

€ 916

€ 6.557

Vreemd vermogen 31-12-2026 € 6.557

€-

€ 832

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De belangrijkste risico’s binnen RWB en de programmaonderdelen zijn personele uitval, wat leidt tot hogere kosten door externe inhuur. Daarnaast zijn er risico’s bij ICT-systemen (zoals hacks en storingen) en bij aanbestedingen en subsidiestromen. Ook speelt een verminderde vraag naar diensten een rol, vooral bij het Mobiliteitscentrum en Flexpools.

Openbaar lichaam

Burgemeester Scholtze

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

MidZuid Belang

Het uitvoeren van de Wet sociale werkvoorziening en het zo doelmatig mogelijk door de gemeente gegeven opdrachten op het terrein van de werkgevers-dienstverlening, beschut werk, gesubsidieerde arbeid en arbeidsreintegratie die voortvloeien uit de Participatiewet uit te voeren.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 € 1.972

€ 1.972

€ 8.478

Vreemd vermogen 31-12-2026 € 8.684

€-

€ 397

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De belangrijkste risico’s rond SW-financiering zijn frictiekosten door een gefixeerd macrobudget en onzekerheid over landelijke uitstroom, wat kan leiden tot lagere bijdragen en voorfinanciering van salarissen. Daarnaast zijn er risico’s op het niet realiseren van begrote omzet door teruglopende instroom van medewerkers en afhankelijkheid van gemeentelijke opdrachten en marktomstandigheden. Tot slot speelt politieke onzekerheid over aanvullende middelen en structurele financiering een grote rol, waardoor risico’s lastig te kwantificeren zijn.

Openbaar lichaam

Wethouders Bakker

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant Belang

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026

Vreemd vermogen 31-12-2026

81

Tabel Par.F-1

Bedragen x €1.000

De OMWB werkt aan een leefbare en duurzame regio en maakt omgevingsvergunningen voor de deelactiviteit milieu. Bovendien controleert de OMWB op de naleving van milieuregelgeving in het algemeen en bedrijven in het bijzonder.

€ 2.930

€ 3.247

€ 7.609

€ 12.874

€-

€ 827

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De belangrijkste risico’s voor de OMWB zijn hogere kosten door externe inhuur en beperkte beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel, mede door arbeidsmarktkrapte en verzuim. Daarnaast brengt de transitie in taken en digitale vaardigheden onzekerheid mee over de inzetbaarheid van medewerkers, wat kan leiden tot productietekorten. Tot slot zijn er financiële en operationele risico’s door de invoering van de Omgevingswet en cyberdreigingen, waarvan de impact lastig te voorspellen is.

Openbaar lichaam

Burgemeester Scholtze

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant Belang

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026

Zorgen voor veiligheid: crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij rampen en handhaving van openbare orde en veiligheid.

€ 4.444

€ 6.066

€ 57.369

Vreemd vermogen 31-12-2026 € 52.053

€-

€ 1.914

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De veiligheidsregio loopt risico’s door het structurele personeelstekort, mede door moeilijkheden bij het werven en behouden van vrijwilligers en de impact van het tweede loopbaanbeleid. Daarnaast zijn er grote financiële en operationele onzekerheden door de invoering van de Omgevingswet en de stijgende kosten (zoals energie en onderhoud) en informatieveiligheid. Daarnaast vormt de beëindiging van de samenwerking met Stichting Brandweerzorg Moerdijk een financieel risico, waardoor vanaf 2027 de volledige kosten van brandweerpost Moerdijk Haven voor eigen rekening komen.

Openbaar lichaam

Burgemeester Scholtze

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GGD) Belang

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026

De belangrijkste risico’s zijn frictiekosten door verminderde gemeentelijke bijdragen, opdrachten en subsidies, wat leidt tot financiële druk. Daarnaast is er risico op onvoldoende uitvoering van taken door gebrek aan formatie, opgeleid personeel en compliance-uitdagingen zoals AVG en rechtmatigheidsverantwoording. Tot slot spelen stijgende kosten (zoals huisvesting en ICT-afhankelijkheid), mobiliteit van personeel en fluctuaties in inkomsten een rol.

€ 6.035

€ 6.116

€ 10.500

Vreemd vermogen 31-12-2026 € 10.500

€-

€ 1.250

Risico's > € 100.000

Type GR

Portefeuillehouder(s)

Frictiekosten door vermindering gemeentelijke bijdragen voor basistaken algemeen en JGZ4+, onvoldoende uitvoering van basistaken door tekortschietende beschikbaarheid personeel, frictiekosten door vermindering van gemeentelijke opdrachten/afname van plustaken, frictiekosten door vermindering van de gemeentelijke bjidrage voor JGZ 0-4, minder opbrengsten door lagere afzet van reizigersproducten,verantwoording rechtmatigheid uitvoering van regelingen penvoerderschappen, ontvlechting gezamenlijke dossiervorming Kidos, toenemende compliance eisen (AVG), wegvallende verhuuropbrengsten vastgoed en mobiliteit personeel.

Openbaar lichaam

Wethouder Pruijsers Heijmans

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Regionaal Bureau Leren West-Brabant Belang

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026

Vreemd vermogen 31-12-2026

82

Tabel Par.F-1

Bedragen x €1.000

Zorgen voor een effectieve en efficiënte leerplichtadministratie waardoor schooluitval en verzuim worden voorkomen.

€-

€-

€ 2.089

€ 2.089

€-

€ 176

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

Vaste formatie op programma gelden, uittreding van een deelnemende gemeente, afschaling van dienstverleningsniveau door deelnemende gemeente.

Openbaar lichaam

Wethouder Pruijsers Heijmans

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Nazorg gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen Belang

De GR behartigt de belangen van de deelnemers bij de eeuwig durende nazorg voor de regionale stortplaats Zevenbergen en de afvalstoffenberging Bavel-Dorst.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 € 1.003

€ 1.530

€ 24.490

Vreemd vermogen 31-12-2026 € 25.001

€-

€ 39

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De risico’s voor de nazorg van de gesloten stortplaatsen in Bavel-Dorst en Zevenbergen bestaan uit mogelijke verontreiniging van grondwater, oppervlaktewater en lucht door calamiteiten met gevaarlijke stoffen, en uit financiële claims zoals de aangekondigde aanslag door de Provincie Noord-Brabant. Deze risico’s zijn moeilijk financieel te concretiseren en kunnen onverwacht grote impact hebben.

Openbaar lichaam

Wethouder Pruijsers Heijmans

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord Belang

Het verlenen of doen verlenen van ambulancezorg.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 € 15.887

€ 15.887

€ 31.782

Vreemd vermogen 31-12-2026 € 30.833

€-

€-

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De belangrijkste risico’s voor de Regionale Ambulancevoorziening zijn een structureel tekort tussen het budget van de Nederlandse Zorgautoriteit en de werkelijke kosten, en het risico dat prestatieafspraken met zorgverzekeraars niet volledig worden behaald. Daarnaast zijn er risico’s door het open karakter van ICT-systemen en strengere eisen aan databeveiliging, evenals financiële onzekerheden door de tijdspaarregeling en verhoogd ziekteverzuim. Tot slot speelt een juridische risicozaak rond aansprakelijkheid bij Post-Covid, waarbij de dekking door verzekeraars ontbreekt en een civiele procedure loopt.

Openbaar lichaam

Wethouder Pruijsers Heijmans

Vreemd vermogen 31-12-2026

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

N.v.t.

N.v.t.

Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt Crisiszorg West-Brabant Belang

Zorgen voor een advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling en het bevorderen van een goede samenwerking tussen dit advies- en meldpunt, de hulpverlenende instanties, de politie, de gecertificeerde instellingen en de raad voor de kinderbescherming.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Risico's Er is een risico op hogere kosten door het uittreden van een gemeente, gecombineerd met krapte op de arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim, wat de uitvoeringskracht onder druk zet. Onvoorziene omstandigheden kunnen extra middelen vereisen, zoals bij het landelijke tekort aan plekken in de vrouwenopvang. Hoewel er nog geen opdracht vanuit het Rijk is, bestaat de kans dat deze alsnog komt, wat financiële en organisatorische impact kan hebben.

Type GR

€ 406

Portefeuillehouder(s)

Centrumregeling Wethouder Pruijsers Heijmans

Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen en Geertruidenberg

83

Tabel Par.F-1 Belang

Bedragen x €1.000 Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026

De ondersteuning en uitvoering van taken van de colleges in het kader van de Jeugdwet.

€-

€-

€ 10

Vreemd vermogen 31-12-2026

Financieel resultaat 2026

€ 10

Risico's

Bijdrage Drimmelen 2026

€-

Type GR

€ 1.414

Portefeuillehouder(s)

De risico’s voor het Centrum voor Jeugd en Gezin liggen bij datalekken, wetswijzigingen en Bedrijfsvoerings- Wethouder Pruijsers financiële overschrijdingen door inflatie en bezuinigingen. Daarnaast zorgen organisatie Heijmans arbeidsmarktkrapte, ziekteverzuim en samenwerking tussen gemeenten voor onzekerheid in de uitvoering. Ook het eigen risico bij werkloosheid vormt een potentieel financieel risico. Ontwikkelingen in de landelijke en regionale hervormingsagenda jeugdzorg kunnen leiden tot ingrijpende veranderingen in taken en werkwijzen. Beschermd Wonen regio Breda Belang

Het bestaan van een maatwerkvoorziening beschermd wonen voor inwoners die vanwege een combinatie van psychische, psychosociale problematiek en langdurig gebrek aan zelfregie niet in staat zijn om zelfstandig te wonen en 24 uur per dag een vorm van zorg in nabijheid nodig hebben

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 N.v.t.

N.v.t.

N.v.t

Vreemd vermogen 31-12-2026

Financieel resultaat 2026

Bijdrage Drimmelen 2026

N.v.t.

€-

Type GR

Portefeuillehouder(s)

Verwacht wordt dat de rijksbijdrage ruim toereikend zal zijn om de kosten van beschermd wonen en zorg te compenseren. Ook andersoortige risico's worden niet voorzien.

Centrumregeling

Wethouder Bakker

Risico's

€-

Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) (gebaseerd op begroting 2025) Belang

Een zo doelmatig mogelijk uitvoering van werkzaamheden m.b.t. de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de Wet basisregistraties adressen en gebouwen, de administratie van vastgoedgegevens en het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2026 31-121-1-2026 2026 € 829

€ 829

€ 6.705

Vreemd vermogen 31-12-2026

Financieel resultaat 2026

€ 6.598

Bijdrage Drimmelen 2026

€-

€ 510

Risico's

Type GR

Portefeuillehouder(s)

De belangrijkste risico’s voor SVHW zijn hoge proceskosten door bezwaarschriften, toenemende dreiging van datalekken en ICT-uitval, en verlies van kennis door personeelsverloop of ziekte. Daarnaast zorgen onzekerheden in inflatie en marktprijzen voor financiële risico’s. Deze factoren kunnen de kwaliteit en continuïteit van dienstverlening onder druk zetten.

Openbaar lichaam

Wethouder Bakker

Financieel resultaat 2024

Bijdrage Drimmelen 2026

Deelnemingen Brabant Water N.V. - cijfers gebaseerd op jaarrekening 2024 Belang

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2024 31-121-1-2024 2024

Het verzorgen van de drinkwatervoorziening in NoordBrabant. De gemeente Drimmelen bezit 1,4% van het aandelenkapitaal van Brabant Water.

€ 699.235 € 716.350

Risico's

€ 618.615

Vreemd vermogen 31-12-2024 € 694.860

€ 17.115

Programma

N.v.t.

Portefeuillehouder(s)

84

Tabel Par.F-1

Bedragen x €1.000

Brabant Water heeft een aantal strategische risico's (bijv. verontreiniging van de drinkwaterbron, leveringszekerheid), operationele risico's (bijv. storingsgevoeligheid van de waterleidingen, onbetrouwbare informatievoorziening door cybercriminaliteit), financiële risico's (bijv. het aan moeten wenden van het weerstandsvermogen om klimatologische risico's af te dekken) en compliance risico's (bijv. het niet naleven van de Drinkwaterwet) benoemd. Voor alle risico's zijn beheersmaatregelen getroffen. Het weerstandsvermogen van Brabant Water is ruim voldoende.

Burger en Bestuur

Wethouder Bakker

Financieel resultaat 2024

Bijdrage Drimmelen 2026

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten - cijfers gebaseerd op jaarrekening 2024 Belang

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2024 31-121-1-2024 2024

Vreemd vermogen 31-12-2024

De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. Het doel daarbij is om duurzaam bij te dragen aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De gemeente Drimmelen bezit 0,065% van het aandelenkapitaal van de BNG.

€ € € € 4.721.000 4.777.000 110.819.000 123.164.000

€ 294.000

N.v.t.

Risico's

Programma

Portefeuillehouder(s)

De bank beschikt over een uitgebreid risicomodel, waarmee alle risico's goed in beeld zijn en binnen de (wettelijke) normen blijven. Ook de beheersmaatregelen zijn op orde.

Burger en Bestuur

Wethouder Bakker

Financieel resultaat 2024

Bijdrage Drimmelen 2026

Eerste Traais Warmtebedrijf b.v. - cijfers gebaseerd op jaarrekening 2024 Belang

ETW b.v. heeft binnen het Programma aardgasvrije wijken van de Rijksoverheid gebruik gemaakt van een door de gemeente aangevraagde proeftuinsubsidie om in 2019 en 2020 een deel van de dorpskern van Terheijden aardgasvrij te maken. De gemeente is houder van 1 prioriteitsaandeel van ETW b.v. Risico's

Eigen Eigen Vreemd vermogen vermogen vermogen 1-1-2024 31-121-1-2024 2024 € -1.122

€ -1.948

€ 5.837

Vreemd vermogen 31-12-2024 € 7.548

€ -826

Programma

N.v.t.

Portefeuillehouder(s)

Gebrek aan liquiditeit, onvoldoende aansluitingen op het warmtenet om tot een structureel Ruimte, Wonen, Wethouder Pruijsers sluitende exploitatie te komen en onvoorziene technische belemmeringen in het beheer van Duurzaamheid Heijmans en Economie het warmtenet.

85

G. Grondbeleid In deze paragraaf staat de gemeentelijke visie op het grondbeleid en de verwachte uitvoering daarvan. Daarnaast worden de verwachte financiële resultaten en de inschatting van de risico’s van de gemeentelijke grondexploitatiecomplexen gepresenteerd. De toelichting op de faciliterende projecten is verwoord in de toelichting behorende bij programma 3 thema Woningbouw en ruimte. Hier staat ook een toelichting op de Omgevingsvisie, welke wij in 2026 gaan actualiseren na een evaluatie in 2025. De Omgevingsvisie geeft de belangrijkste ruimtelijke kaders voor ons grondgebied en geldt als belangrijk toetsingsdocument voor ruimtelijke initiatieven. Het grondbedrijf heeft in 2026 zes eigen grondbedrijfcomplexen waarvoor de raad een grondexploitatie vastgesteld heeft. Zie verderop in deze paragraaf een nadere toelichting op deze complexen. Over de eventuele fiscale winsten uit de exploitatie van gronden wordt vennootschapsbelasting (Vpb) geheven. Door onze belastingadviseur wordt een zogenaamde quick scan uitgevoerd om te berekenen of er sprake is van een belastingplicht voor de Vpb. De laatste scan is uitgevoerd over boekjaar 2023 (de scan loopt altijd achter) en daaruit blijkt dat er geen sprake is van een belastingplicht. De verwachting is dat deze plicht ook niet de komende jaren ontstaat. a.

Visie op het grondbeleid De gemeente Drimmelen staat voor de uitdaging om haar beschikbare ruimte op een verantwoorde en toekomstgerichte manier in te zetten. Met een groeiend aantal inwoners en een dynamische economie is het van essentieel belang dat we zorgvuldig omgaan met de grond die we in bezit hebben. Dit grondbeleid vormt de leidraad voor het beheer en de ontwikkeling van gemeentelijke grond, waarbij we niet alleen kijken naar de behoeften van vandaag, maar ook de ruimte creëren voor de generaties van morgen. We streven naar een balans tussen wonen, werken, recreëren en natuur, met respect voor de specifieke kenmerken van onze gemeente. Het grondbeleid is een instrument dat ingezet wordt om beleidsdoelen van ruimtelijke ordening, wonen, economie, maatschappelijke ontwikkeling en verkeer en vervoer te realiseren. Dit is vastgelegd in de nota Grondbeleid 2023. In deze nota staat ook dat wij richtinggevend grondbeleid voeren hetgeen inhoudt dat wij een impactanalyse maken en daarbij beoordelen wat het maatschappelijk en financieel rendement is van een ontwikkeling op onze ambities. Op basis hiervan bepalen wij onze rol en kiezen we voor een actieve rol (waarbij we zelf ontwikkelen), een samenwerkende rol (waarbij we ontwikkelen met marktpartijen) of een faciliterende rol (waarbij we de ontwikkeling volledig aan de markt overlaten).

In 2024 stelde de raad het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen 2024 vast. Hierin is vastgelegd hoe we de wettelijke vastgelegde verhaalbare kosten, zoals vastgelegd in de omgevingswet, in rekening kunnen brengen bij de ontwikkelende partij. We nemen daarnaast de opmerkingen van de accountant mee in de verbeteringen van de interne beheersing. Meerjarenperspectief gebiedsontwikkeling In de Omgevingsvisie van de gemeente is het streven aangegeven dat we 150 woningen of meer per jaar toevoegen. Dit is verder gecontretiseerd en uitgewerkt in het in 2022 vastgestelde Programma Wonen 2030 ‘Drimmelen groeit’; in de periode 2022 t/m 2030 hebben we de ambitie om 1.500 woningen toe te voegen, met het accent op de periode 2022 t/m 2026 met hierin gemiddeld 200 woningen per jaar. Om dit te realiseren, werken we met een woningbouwprogrammering van grote tot kleine plannen, waarbij het aantal te realiseren woningen uitgesmeerd is over projecten, kernen en jaren. Waar mogelijk geven we prioriteit aan de grotere woningbouwplannen. Wanneer we kijken naar het perspectief voor de komende jaren, geeft onderstaande grafiek daarvan een goed beeld. In de periode 2022 t/m 2026 worden naar verwachting 902 woningen opgeleverd.

86

Het zwaartepunt van de opleveringen ligt in 2026. Dit is logisch aangezien we aan het begin van deze collegeperiode onze ambitie flink naar boven hebben bijgesteld en het planproces inclusief bouwen wel enkele jaren duurt. Ook door o.a. juridische procedures komen projecten helaas soms minder snel tot uitvoering dan we zouden willen en schuift daardoor het opleveringsjaar op, zoals de Verlengde Elsakker in Wagenberg. Zie verder paragraaf 3.1. voor de te verwachten start bouw in 2026. In Hooge Zwaluwe is eerder aan de Zuidrand grond aangekocht voor toekomstige woningbouwontwikkelingen (planning ± 130 woningen). De verdere voortgang van deze ontwikkeling wordt middels een apart raadsvoorstel voorgelegd aan de raad in 2026. Met de voorbereidende werkzaamheden en onderzoeken is reeds gestart .

b. Uitvoering grondbeleid Gehanteerde parameters In de geactualiseerde grondexploitatiecomplexen is in de meerjarenprognoses rekening gehouden met 1,2%, de omslagrente, voor 2026. De parameter voor kostenstijging baseren we op de jaarlijkse publicatie Outlook Grondexploitaties van bureau Metafoor. Deze publicatie zet de meest recente jaarcijfers en prognoses van toonaangevende instanties op een rij. Zo ontstaat een goed beeld van de kosten- en de grondwaardeontwikkeling in de komende jaren. De parameter kostenstijging bedraagt in 2025 3%, voor de jaren daarna ook 3%. Voor de toerekening van salarissen en overheadlasten worden de tarieven toegepast zoals opgenomen in onderdeel "Overhead". Het percentage opbrengstenstijging wordt voor de nog niet verkochte kavels in de huidige markt veiligheidshalve gezet op nul procent (0%). De reden hiervoor is dat de gemeente haar bouwkavels tegen de actuele marktwaarde taxeert op het moment van verkoop. Deze marktwaarde wordt bepaald door twee onafhankelijke taxateurs.

c. Prognose actieve grondexploitaties Onderstaande tabel geeft een overzicht van de complexen die tot en met 2025 in exploitatie zijn genomen. Deze complexen worden geactualiseerd met de najaarsnota 2025. Onderstaande cijfers zijn op basis van de huidige inzichten. De effecten op de exploitatie en de balans posities zullen worden verwerkt in de voorjaarsnota 2026. De impact van de grondexploitatie op de financiële positie van de gemeente is zeer gering en nader toegelicht in paragraaf A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Tabel Par. G-1 Projectnaam

Kern

Boekwaarde 1-1-2025

Verwachte mutaties 2025

Verwachte Verwachte boekwaarde 1- mutaties v.a. 1-2026 2026

Verwacht resultaat bij afsluiting

Totaal winstneming (incl. 2025 en eerder)

E-veld

Terheijden

€ -93.146

€ 93.146

€-

€-

Dorpshart

Made

€ -285.566

€ 149.824

€ -135.742

€ 1.506.148

€ 1.370.406

€-

Van Hooijdonklaan

Lage Zwaluwe

€ -856.491

€ 473.473

€ -383.018

€ 258.915

€ -124.103

€ 199.748

Norbartstraat Romboutsstraat

Made

€ 432.244

€ -347.952

€ 84.292

€ 328.832

€ 413.124

€-

De Ligne

Made

€-

€ 525.713

€ 525.713

€ -1.123.267

€ -597.554

€ 597.554

Tuinbouwweg

Made

€ 82.642

€ 201.972

€ 284.614

€ 92.774

€ 377.388

€ -720.317

€ 1.096.176

€ 375.859

€ 1.063.402

€ 1.439.261

Totaal vastgestelde grondexploitaties

€ 158.370

€ 955.672

87

Toelichting vastgestelde grondexploitaties E-veld (Terheijden) Dit project wordt afgesloten per 31-12-2025 met naar verwachting een positief saldo van € 158.370. Dorpshart (Made) In januari van 2021 heeft de gemeenteraad een grondexploitatie vastgesteld voor de ontwikkeling van het Dorpshart in Made. In 2023 zijn gronden voor woningbouw bouwrijp aan de ontwikkelaar verkocht. Deze ontwikkeling laat momenteel een tekort van € 1.370.407 zien. Door meer verwachte plankosten en materiaalkeuze is de getroffen verliesvoorziening in 2024 naar boven bijgesteld. Dit is in de jaarrekening 2024 toegelicht. Op dit moment vindt de bouw van het appartementencomplex op de locatie van de voormalige Mayboom plaats. Dit wordt eind 2026 afgerond. In 2026 wordt ook de tweede fase van de openbare ruimte aangelegd. Hiertoe behoort de ruimte tussen de Bernardus, de Kloosterstraat en Kerkstraat. Van Hooijdonklaan (Lage Zwaluwe) Voor de Van Hooijdonklaan (vm. Willibrordusschool) in Lage Zwaluwe is in mei 2023 het bestemmingsplan inclusief grondexploitatiecomplex vastgesteld. Het plan voorziet in de bouw van in totaal 45 woningen in de plannen D'n Olm en Willibrordushof. In december 2024 is de grond bouwrijp verkocht aan de ontwikkelaar. Het plan D'n Olm is inmiddels gebouwd. Het openbaar gebied moet nog worden overgedragen aan de gemeente.

De woningen in het plan Willibrordus zullen tweede helft 2025 opgeleverd worden. In 2026 zal het openbaar gebied worden overgedragen waarna de plannen kunnen worden afgerond. Norbartstraat – Romboutsstraat (Made) In september 2023 is de grondexploitatie vastgesteld voor de ontwikkeling Norbartstraat – Romboutstraat in Made (IKC de Stuifhoek e.o.). In december 2023 is het bestemmingsplan voor deze gebiedsontwikkeling door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 is de bouw van de school met daarop 9 appartementen aanbesteed en is een deel van de school gesloopt om ruimte te maken voor een nieuwe school, een integraal kindcentrum (IKC). In februari 2025 is de bouw gestart van het nieuwe IKC en bedoelde appartementen. In het plangebied zullen nog 10 woningen worden gerealiseerd. Deze woningen worden naar verwachting in 2027 gebouwd. Dit nadat het IKC met daarop 9 appartementen gerealiseerd is en het voormalige schoolgebouw volledig gesloopt is en de gronden voor dit deel van de ontwikkeling zijn verkocht. Er wordt een verlies verwacht van € 413.000 Voor dit verlies is bij het openen van de grondexploitatie in 2023 een voorziening getroffen die voor het laatste met de jaarrekening 2024 is bijgesteld en opnieuw wordt berekend met de jaarrekening 2025. De verwachting is dat de grondexploitatie in 2029 kan worden afgesloten.

Tuinbouwweg (Made) Voor de Tuinbouwweg in Made is in november van mei 2023 het bestemmingsplan inclusief grondexploitatie vastgesteld. Het plan omvat de uitbreiding van de woonwagenlocatie met zes standplaatsen. De verkoop van de grond aan de woningbouwcorporatie is in 2024 bekrachtigd. Het bouw- en woonrijp maken van de gronden is gestart. Het nadelig verwachte eindresultaat van dit project is momenteel begroot op € 377.000. De verliesvoorziening wordt eind 2025 bijgesteld o.b.v. de werkelijke cijfers van 2025. Toelichting nog vast te stellen grondexploitaties De Ligne (Stuivezandsestraat, Made) In oktober 2025 ligt het raadsvoorster ter behandeling voor grondexploitatie vast te stellen met een verwacht positief resultaat van € 597.000 aan de Stuivezandsestraat voor de bouw van 21 duurzaam verplaatsbare woningen (in samenwerking met Woonvizier) en 11 woningbouwkavels. Naar verwachting zullen de eerste duurzaam verplaatsbare woningen eind 2025 gerealiseerd worden. d. Winst- en verliesnemingen In Tabel G-1 zijn de verwachte planresultaten per project opgenomen. Deze zijn gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties. De winstnemingen worden gestort in de Algemene (bedrijfs)reserve Grondbedrijf en de verliesnemingen zijn opgenomen in de Voorziening verliezen grondexploitatie. Deze zijn niet in de meerjarige begroting verwerkt, alleen in 2026.

Winstnemingen worden gedaan conform de BBV voorschriften op basis van de zogenaamde POC (Percentage Of Completion) methode en de verliezen dienen direct - bij bekend worden (actualisatie) - te worden genomen.

88

e. Risico’s en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf is de financiële buffer om de mogelijke risico’s vanuit de vastgestelde actieve grondexploitaties op te vangen en project start ups in eerste aanleg te kunnen bekostigen totdat de benodigde middelen beschikbaar zijn. De omvang van het weerstandvermogen is voldoende groot om het saldo van de risico’s en de kansen op de actieve grondexploitaties en 2 tot 3 projectstartups te kunnen bestrijden en financieren indien zij zich voordoen. Het weerstandvermogen per 31 december 2026 is als volgt berekend: Tabel Par. G-2 Weerstandscapaciteit actieve grondbedrijfexploitaties

Bedrag

Algemene Reserve Grondbedrijf (per 31.12.2026)

€ 844.641

Berekende risico's vastgestelde grondexploitaties

€ 372.952

Berekende risico's grondexploitaties (in wording)

€ 146.790

Totaal berekende risico's

€ 519.742

Verwacht overschot Algemene Reserve Grondbedrijf (per 31.12.2026)

€ 324.899

Het overschot aan benodigd weerstandsvermogen per 31 december 2026 heeft een verwacht positief resultaat van € 324.899. Volgens vastgesteld beleid wordt bij de jaarrekening het daadwerkelijk resultaat boven het benodigde weerstandsvermogen afgeroomd naar de Algemene Reserve. Dit is niet verwerkt in de prognose van de balans in begroting 2026.

89

H. Wet Open Overheid (WOO) De Wet open overheid (Woo) heeft als doel de transparantie van de overheid te vergroten en de actieve openbaarmaking van informatie te bevorderen. Gemeente Drimmelen is vanaf verslagjaar 2025 verplicht om in haar begroting en jaarstukken een aparte paragraaf op te nemen over de Woo. Deze paragraaf biedt inzicht in hoe de gemeente invulling geeft aan openbaarheid en informatiebeheer. De Woo heeft een actief gedeelte met categorieën die actief gepubliceerd dienen te worden en een passief gedeelte dat opgestart wordt met een Woo-verzoek. Stukken zijn te raadplegen via zoek.officielebekendmakingen.nl. Wat gaan we doen in 2026 De Gemeente Drimmelen ligt op schema voor de implementatie van de WOO. Zoals bekend zijn per 1 november 2024 de eerste categorieën voor actieve publicatie van kracht. De uitdaging van de actieve plicht binnen de WOO zit in sturing op alle processen met plicht. In 2026 bouwen we voort op de organisatie en inzichten die zijn opgebouwd. De WOO-medewerker kan gebruik maken van de structurele samenwerking die Documentaire Informatievoorziening, Informatievoorziening, Communicatie en Dienstverlening hebben neergezet. Stand van zaken De Gemeente Drimmelen ligt op schema voor het actief publiceren conform de Woo. De eerste tranche is actief per 1 november 2024.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=8a0ce15d-bd82-45c7-a8ac-85444b54e76c