[2024039639] Bijlage 14 Natuurtoets 'Rietlanden' te Drimmelen [Vbw]
Tekst van het document
Vissen
Buizerd
Vogels
Gierzwaluw
Vogels
Grote gele kwikstaart
Vogels
Havik
Ongeschikt.
Vogels
Huismus
Ongeschikt.
Vogels
Kerkuil
Vogels
Oehoe
Ongeschikt.
Vogels
Ooievaar
Ongeschikt.
Vogels
Ransuil
Vogels
Roek
Ongeschikt.
Vogels
Slechtvalk
Ongeschikt.
Vogels
Sperwer
Suboptimaal.
Vogels
Steenuil
Suboptimaal.
Vogels
Wespendief
Ongeschikt.
Vogels
Zwarte wouw
Ongeschikt.
Zoogdieren
Baardvleermuis / Brandts vleermuis
Ongeschikt.
Zoogdieren
Bever
Suboptimaal.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
X
Ongeschikt.
Ongeschikt.
Ongeschikt.
Ongeschikt. Ongeschikt. Suboptimaal.
Suboptimaal.
Suboptimaal.
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
58 van 82
Soortgroep
Soort
Plangebied ‘De Rietlanden’
Zoogdieren
Boommarter
Ongeschikt.
Zoogdieren
Bosvleermuis
Ongeschikt.
Zoogdieren
Bunzing
Suboptimaal.
Zoogdieren
Damhert
Ongeschikt.
Zoogdieren
Eekhoorn
Ongeschikt.
Zoogdieren
Egel
Suboptimaal.
Zoogdieren
Franjestaart
Suboptimaal.
Zoogdieren
Gewone dwergvleermuis
Zoogdieren
Gewone grootoorvleermuis
Zoogdieren
Kleine dwergvleermuis
Optimaal.
Zoogdieren
Ruige dwergvleermuis
Suboptimaal.
Zoogdieren
Haas
Suboptimaal.
Zoogdieren
Konijn
Suboptimaal.
Zoogdieren
Laatvlieger
Optimaal.
Zoogdieren
Meervleermuis
Optimaal.
Zoogdieren
Noordse woelmuis
Optimaal.
Zoogdieren
Ondergrondse woelmuis
Optimaal.
Zoogdieren
Rosse vleermuis
Optimaal.
Zoogdieren
Rosse woelmuis
Optimaal.
Zoogdieren
Steenmarter
Suboptimaal.
Zoogdieren
Waterspitsmuis
Suboptimaal.
Zoogdieren
Watervleermuis
Optimaal.
Zoogdieren
Wezel
Suboptimaal.
Zoogdieren
Hermelijn
Suboptimaal.
Zoogdieren
Wild zwijn
Ongeschikt.
Zoogdieren
Wolf
Ongeschikt.
Optimaal. •
Suboptimaal.
Tabel 8: Soortgroepen. Bron: Quickscanhulp.nl.
7.2.1
Amfibieën • •
•
Niet waargenomen binnen of in nabije omgeving van de plangebied tijdens veldonderzoek. Voor salamanders en kikkers/padden is het plangebied suboptimaal. Het biedt in enige mate voortplantingswater en overwinteringsmogelijkheden. Echter is door het open water de predatiedruk erg hoog door vissen en watervogels. Overwinteringsmogelijkheden zijn er in de oevers van de inhammen binnen het plangebied. Maar door de geringe overlevingskansen is aanwezigheid van salamanders en kikkers/padden beperkt. Voor Rugstreeppad geldt hetzelfde. Er is in beperkte mate voortplantingswater voor Rugstreeppad binnen het plangebied aanwezig. Buiten het plangebied bevinden zich ondiepe sloten welke waterhoudend kunnen zijn ten tijde van de voortplantingsperiode Rugstreeppad. Het plangebied kan als overwinteringsmogelijkheid voor Rugstreeppad dienen. Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soort kan worden geschaad. Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming wordt ingeval van Rugstreeppad mogelijk overtreden. Verdiepend onderzoek is noodzakelijk.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
59 van 82
7.2.2
Libellen •
7.2.3
Vaatplanten •
7.2.4
Binnen het plangebied komen geen beschermde vaatplanten voor. Gezien de huidige vegetatie binnen het plangebied (ruigtevegetatie van Braam en Grote brandnetel op taluds en ruige, voedselrijke grasvegetaties als Grote vossenstaart, Kropaar, Riet en Rietgras) is aanwezigheid van beschermde vaatplanten redelijkerwijs uit te sluiten.
Vissen •
•
•
7.2.5
Voor Beekrombout en Rivierrombout geldt dat de aanwezigheid van slib of zand noodzakelijk is voor de voortplanting van deze soorten. Het plangebied biedt deze soorten de gelegenheid tot voortplanting door het aanwezige strand. Het strand zal behouden blijven, maar echter in oppervlakte enigszins worden verkleind. Verdiepend onderzoek is noodzakelijk om aanwezigheid en de invloed van de werkzaamheden vast te stellen.
Incidentele aanwezigheid van Grote modderkruiper is mogelijk. Grote modderkruiper heeft de voorkeur voor rustiger water met meer begroeiing van waterplanten. Sloten en weteringen in het achterland of agrarisch gebied hebben de voorkeur. Verdiepend onderzoek hoeft niet plaats te vinden. Bittervoorn is mogelijk aanwezig nabij of binnen het plangebied. Deze soort valt onder Zorgplicht. De soort is sterk afhankelijk van Zwanenmossel of Schildersmossel voor zijn voortbestaan. Beide soorten mosselen komen voor nabij of binnen het plangebied. Bij de werkzaamheden dienen deze soort te worden gespaard en te worden uitgezet op een buiten de werkzaamheden vallende vergelijkbare plaats. In het algemeen dient voor vis bij aanvang van werkzaamheden in het aquatisch milieu: een ecologische schouw te worden uitgevoerd en dient rekening te worden gehouden met de gevoelige periode van vissoorten en winterclusters vis. Blijkt uit de ecologische schouw dat vis aanwezig is, stel dan voor aanvang van de werkzaamheden een ecologisch werkprotocol op.
Vogels •
• •
Het plangebied herbergt standvogels als Grauw gans, Kuifeend, Krakeend, Wilde eend, Meerkoet, Knobbelzwaan e.a. Voor deze vogels biedt het plangebied rust-, nest en foerageerplaats. Zomergasten als Cetti’s zanger, Rietzanger en Kleine karekiet zijn waargenomen binnen het plangebied. Vogels zijn beschermd in de Vogelrichtlijn, opzettelijk doden en schaden is niet toegestaan. Alle in gebruik zijnde nesten van broedende vogels zijn beschermd, net als de daarin aanwezige eieren en jongen. Het broedseizoen vindt plaats zolang er wordt gebroed. Als regel geldt globaal dat in de maanden maart t/m september
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
60 van 82
• •
broedende vogels kunnen worden aangetroffen. Per soort is op de broedkalender van de Vogelbescherming terug te vinden wat de meest waarschijnlijke broedperiode is. Zorgplicht dient ten aanzien van broedende vogels te worden toegepast en nesten dienen veilig en ongemoeid te worden gelaten. Voor aanvang van de werkzaamheden dient op aanwezigheid van broedende vogels te worden gecontroleerd. ➢ Huismus o Binnen het plangebied zijn geen mogelijkheden voor nestlocatie voor Huismussen. Het gebouw van de beachclub heeft een vlak dak (groen dak met vetmuurbeplanting (zgn. “Sedumdak”) zonder nissen, kieren of holten die nestgelegenheid kunnen bieden. o De gevels van het gebouw van de beachclub zijn geheel van hout, zonder openingen, nissen of kieren. o In vegetatie/plantsoen bij beachclub zijn geen oude nesten van Huismussen aangetroffen. o Tijdens het veldonderzoek zijn geen Huismussen binnen of nabij het plangebied aangetroffen. o Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soort wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden. ➢ Gierzwaluw o Binnen het plangebied zijn geen mogelijkheden voor nestlocatie voor Gierzwaluw. Het gebouw van de beachclub heeft een vlak dak (groen dak met vetmuurbeplanting (zgn. “Sedumdak”) zonder nissen, kieren of holten die nestgelegenheid kunnen bieden. Nestgelegenheid in dak ontbreekt.
o De gevels van het gebouw van de beachclub zijn geheel van hout, zonder openingen, nissen of kieren. Nestgelegenheid in gevels ontbreekt. o Ook in nabijgelegen bebouwing (bedrijfsgebouwen/fabriekshallen) ontbreekt nestgelegenheid voor Gierzwaluw. o Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soort wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden. ➢ Roofvogels en Uilen o Tijdens het veldonderzoek zijn geen nesten van Roofvogels en Uilen aangetroffen binnen het plangebied. Geschikt biotoop hiervoor bevindt zich op >200 m afstand tot de planlocatie. o Tijdens het veldonderzoek zijn geen prooiresten of braakballen van Roofvogels of Uilen aangetroffen. o Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soorten wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden. ➢ Rietzanger/Snor/Grote karekiet o Rietzanger, Snor en Grote karekiet zijn bekend van de Biesbosch. Deze soorten hebben als broedbiotoop een voorkeur voor brede rietzomen, ruigtevegetaties en struwelen.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
61 van 82
o
o
o
Er zijn geen brede rietzomen en/of ruigtevegetaties of struwelen van voldoende grootte nabij of binnen het plangebied aanwezig. Broedbiotoop in of in de directe omgeving van het plangebied ontbreekt. De aard, omvang en tijdstip van de werkzaamheden hebben geen nadelige effecten op deze soorten. Broedbiotoop wordt niet aangetast en beheer zal na realisatie van de werkzaamheden ongewijzigd blijven. Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soorten wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden.
➢ Woudaap, Kwak, Waterral, Porseleinhoen, Kleinst waterhoen, Roerdomp o Woudaap, Kwak, Waterral, Porseleinhoen, Kleinst waterhoen en Roerdomp zijn bekend van de Biesbosch als min of meer frequente broedvogel (Waterral en Roerdomp jaarrond). o Er zijn geen brede rietzomen en/of ruigtevegetaties of struwelen van voldoende grootte nabij of binnen het plangebied aanwezig. Broedbiotoop in of in de directe omgeving van het plangebied ontbreekt. o De aard, omvang en tijdstip van de werkzaamheden hebben geen nadelige effecten op deze soorten. Broedbiotoop wordt niet aangetast en beheer zal na realisatie van de werkzaamheden ongewijzigd blijven. o Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soorten wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden. ➢ Grote gele kwikstaart o Er zijn nabij het plangebied waarnemingen gedaan van Grote gele kwikstaart. Deze soort heeft broedbiotoop in de nabijheid van stromend water. Grote gele kwikstaart komt voor in de nabijheid van grote rivieren zoals in de nabijheid van het plangebied aanwezig is. Bovendien zijn er meerdere waarnemingen van Grote gele kwikstaart binnen het Natura-2000 gebied Biesbosch. Het merendeel van de waarnemingen betreffen geen broedgevallen maar zijn terug te leiden tot de vogeltrek van Grote gele kwikstaart.
Ook de waarnemingen nabij het plangebied zijn gedaan in de periode dat Grote gele kwikstaart de vogeltrek onderneemt (NDFF ecogrid, 5 jaar). o Het broedbiotoop voor Grote gele kwikstaart wordt niet aangetast. Er worden geen verbodsbepalingen Wet natuurbescherming overtreden. ➢ IJsvogel o Er zijn in de nabijheid van het plangebied waarnemingen gedaan van IJsvogel. Steile oeverwanden, omgevallen bomen of holle wilgen zijn geschikte nestgelegenheid. IJsvogel broedt in de Biesbosch. Binnen of direct nabij het plangebied is echter geen broedlocatie van IJsvogel bekend, broedbiotoop ontbreekt. Foeragerend kan de soort echter incidenteel aangetroffen worden binnen en in de omgeving van het plangebied (NDFF ecogrid, 5 jaar). Tijdens het veldonderzoek voor deze Natuurtoets werd de soort niet waargenomen. Meeste recente waarnemingen zijn langs de grote rivier en Amertak, allen in de periode dat IJsvogel deelneemt aan de vogeltrek.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
62 van 82
o
o
De aard, omvang en tijdstip van de werkzaamheden hebben geen nadelige effecten op deze soort. Broedbiotoop wordt niet aangetast en beheer zal na realisatie van de werkzaamheden ongewijzigd blijven. Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soorten wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden.
➢ Overwinterende watervogels o Overwinterende watervogels zijn bijvoorbeeld Smient, Kolgans e.a. Overwinterende watervogels zijn nabij en binnen de planlocatie waargenomen. Overwinterende watervogels mogen in de periode 1 november t/m 1 april niet worden verstoord. o Bij het uitvoeren van werkzaamheden in deze periode dient een ecologisch werkprotocol te worden opgesteld. ➢ Overige broedvogels o De rietzomen en ruigten met Braam en Grote brandnetel worden verwijderd. Regulier beheer en onderhoud vindt thans plaats om de ruigten zo kort mogelijk te houden. o De werkzaamheden worden uitgevoerd in de periode van september t/m februari, buiten het broedseizoen van vogels. o Voor het broedseizoen van vogels zijn geen vaste criteria. Zolang het broeden plaats vindt is het broedseizoen. Alle broedende vogels zijn beschermd. Voer daarom voor de aanvang van de werkzaamheden een controle uit op broedende vogels. 7.2.6
Zoogdieren ➢ Noordse woelmuis en Waterspitsmuis o Sporen van Noordse woelmuis en Waterspitsmuis zijn tijdens het veldonderzoek niet waargenomen. o Recente waarnemingen van Noordse woelmuis zijn aangegeven in gebied De Dullaerd nabij Waalwijk. Noordse woelmuis komt ook in de Biesbosch voor. Deze woelmuissoort is een goede zwemmer. Het plangebied biedt potentieel geschikt biotoop voor deze beschermde soort. Aanvullend onderzoek is noodzakelijk. o Recente waarnemingen in de nabijheid van het plangebied van Waterspitsmuis zijn niet geverifieerd. Het plangebied biedt suboptimaal biotoop voor de Waterspitsmuis. Het voorkomen van Waterspitsmuis lijkt samen te gaan met kwelwatergebieden. Het plangebied heeft deze niet. Het voorkomen van Waterspitsmuis wordt daarom uitgesloten. Evenwel wordt geadviseerd om met het aanvullend onderzoek naar Noordse woelmuis ook aan dacht te schenken aan het mogelijk voorkomen van Waterspitsmuis. ➢ Bever o Bever heeft binnen het plangebied sporen nagelaten. Een enkel knaagspoor aan takken. Het plangebied biedt deels biotoop voor Bever. De kleiwanden van de
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
63 van 82
dijken in de inhammen zijn aantrekkelijk voor een Bever-hol. Echter biedt het plangebied geen voedsel voor Bever (ontbreken gevarieerde oever-/moerasvegetatie en ontbreken houtige gewassen) of voldoende materiaal voor het aanleggen van een burcht. Incidentele aanwezigheid van Bever, vooral jonge Bever opzoek naar nieuw territorium kan niet worden uitgesloten. Hiermee dient voorafgaand aan de werkzaamheden en gedurende de werkzaamheden rekening te worden gehouden met Bever. Bijvoorbeeld door een scherm aan de buitenzijde (Amertak) te plaatsen ter voorkoming van toegankelijkheid van Bever tot het plangebied. Verdiepend onderzoek naar aanwezigheid en gebruiksintensiteit van Bever is noodzakelijk. ➢ Vleermuizen o Het plangebied biedt voor vleermuizen geschikt biotoop om te foerageren. o Mogelijke verblijfsplaatsen ontbreken binnen het plangebied (geen voor verblijfsplaats geschikte gebouwen en geen boomholten). o Het gebouw van de beachclub heeft een vlak dak (groen dak met vetmuurbeplanting (zgn. “Sedumdak”) zonder nissen, kieren of holten die gebruikt kunnen worden als verblijfsplaats voor gebouwbewonende vleermuizen. Openingen in dakranden ontbreken. Dakranden sluiten volledig aan (afgetimmerd / voorzien van afdichtingsmateriaal), zonder tussenruimtes die ruim genoeg zijn voor toegankelijkheid vleermuizen.
o De gevels van het gebouw van de beachclub zijn geheel van hout, zonder openingen, nissen of kieren. Geveldelen en betimmering sluiten volledig op elkaar aan (afgetimmerd / voorzien van afdichtingsmateriaal), zonder tussenruimtes die ruim genoeg zijn voor toegankelijkheid vleermuizen. o In de gevels van de beachclub zijn geen stootvoegen/ventilatiegaten aanwezig. Schoorsteen sluit volledig aan op dak, zonder tussenruimtes. Schoorsteen is voorzien van vogelrooster. o Bij aanwezige bomen het plangebied zijn geen holtes, kieren, spleten of loszittende schors aanwezig, waardoor verblijfplaatsen van boombewonende soorten redelijkerwijs zijn uit te sluiten. o Lijnvormige (opgaande) landschapselementen (bomenrijen, bebouwing) ontbreken binnen en nabij het plangebied, waardoor aanwezigheid van vliegroutes redelijkerwijs is uit te sluiten. o De volgende vleermuissoorten worden voor het gebied vermeld in de NDFFverspreidingsgegevens: o
Gewone dwergvleermuis, Meervleermuis, Laatvlieger, Franjestaart.
- Kleine dwergvleermuis, - Watervleermuis - Ruige dwergvleermuis
De voorgenomen activiteiten hebben geen wezenlijke invloed op de omvang en kwaliteit van het foerageergebied. De invulling van het plangebied creëert mogelijk meer luwte en openwater blijft beschikbaar voor vleermuizen.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
64 van 82
o
Verdiepend onderzoek naar vleermuizen dient echter plaats te vinden t.a.v. mate van gebruik plangebied als foerageergebied en de potentiële aanwezigheid van vlieg-/migratieroutes.
➢ (kleine) Marterachtigen o Het plangebied biedt jachtgebied voor (kleine) marterachtigen. Prooidieren (muizen, konijnen en broedende vogels) zijn aanwezig. o Schuil- en verblijfsplaatsen zijn in potentie aanwezig in de taluds tussen grasvegetatie en oever. o Hoewel het huidige reguliere beheer en onderhoud (maaibeheer t.b.v. terugdringen verruiging) van invloed kan zijn, is aanwezigheid van (kleine) marterachtigen niet op voorhand uit te sluiten. o Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van (kleine) marterachtigen kan worden geschaad. Verbodsbepalingen Wnb kunnen worden overtreden. Verdiepend onderzoek naar verblijfs- en gebruiksfuncties van (kleine) marterachtigen is noodzakelijk. 7.2.7
Weekdieren en overige ongewervelden •
• •
•
•
7.2.8
Bij uitvoering van het veldonderzoek voor deze Natuurtoets is t.a.v. Platte schijfhoren de methode ‘Gemelig-Meijering’ toegepast, waarbij watervegetatie uit het water werd gehaald en in een emmer schoon water werd uitgewassen en gecontroleerd op aanwezigheid van Schijfhorens. Dit onderzoek is uitgevoerd bij elke oeverzone van de landtongen binnen het plangebied, alsmede in de oeverzones langs de Standhazensedijk. Platte schijfhoren is niet aangetroffen. Platte schijfhoren is een soort met een voorkeur voor zoete, heldere en schone wateren met een rijke begroeiing. Vaak in draadalg-vegetaties, maar ook in andere vegetaties, zoals in wateren met Krabbenscheer. Daarnaast soms op de wortels van o.a. Lisdodde en vergelijkbare oevergebonden planten. De soort leeft niet in verontreinigd of brak water [BRON: STICHTING ANEMOON]. In Nederland komt Platte schijfhoren lokaal voor in de meeste provincies (o.a in Friesland; Overijssel; Gelderland; Utrecht; Noord-brabant en Noord- en ZuidHolland). De meeste soortenrijke populaties zijn bekend uit laagveengebieden en het rivierengebied. Vooral in schone grotere en kleinere plassen, sloten en vergelijkbare wateren [BRON: STICHTING ANEMOON]. De wateren binnen het plangebied zijn op ‘waterriet’ na nagenoeg zonder andere watervegetatie. Typerend habitat voor Platte schijfhoren ontbreekt binnen het plangebied.
Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soort wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden.
Dagvlinders • • •
Binnen het plangebied is geen soortspecifiek biotoop voor beschermde dagvlinders aanwezig. Geschikte waardplanten voor beschermde dagvlindersoorten ontbreken. Het is redelijkerwijs uit te sluiten dat beschermde dagvlindersoorten aanwezig zijn binnen het plangebied. Gunstige staat en instandhouding van het leefgebied van de soort wordt niet geschaad. Verbodsbepalingen Wnb worden niet overtreden.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
65 van 82
7.3
Conclusie beschermde soorten
Ten aanzien van beschermde soorten Wet natuurbescherming (hoofdstuk 7) dient verdiepend onderzoek plaats te vinden naar beschermde soorten als: -
Rugstreeppad Vissen Noordse woelmuis Waterspitsmuis Bever
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
-
Libellen Vogels Waterspitsmuis Vleermuizen (kleine) Marterachtigen
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
66 van 82
8
Conclusie
8.1
Wet natuurbescherming
Ten aanzien van beschermde soorten Wet natuurbescherming (Hoofdstuk 7) dient verdiepend onderzoek plaats te vinden naar beschermde soorten als: -
Rugstreeppad Libellen Vissen Vogels Noordse woelmuis Waterspitsmuis Vleermuizen Bever (kleine) Marterachtigen
Ten aanzien van behoud instandhoudingsdoelen van aangewezen soorten Wet natuurbescherming worden tijdelijke en permanente negatieve effecten verwacht ten aanzien van Bever, Noordse woelmuis en Vleermuizen. Zorgplicht Vissen •
•
Bittervoorn is mogelijk aanwezig nabij of binnen het plangebied. Deze soort valt onder Zorgplicht. De soort is sterk afhankelijk van Zwanenmossel of Schildersmossel voor zijn voortbestaan. Beide soorten mosselen komen voor nabij of binnen het plangebied. Bij de werkzaamheden dienen deze soort te worden gespaard en te worden uitgezet op een buiten de werkzaamheden vallende vergelijkbare plaats. In het algemeen dient voor vis bij aanvang van werkzaamheden in het aquatisch milieu: een ecologische schouw te worden uitgevoerd en dient rekening te worden gehouden met de gevoelige periode van vissoorten en winterclusters vis. Blijkt uit de ecologische schouw dat vis aanwezig is, stel dan voor aanvang van de werkzaamheden een ecologisch werkprotocol op.
Vogels (broedende vogels) •
• •
Vogels zijn beschermd in de Vogelrichtlijn, opzettelijk doden en schaden is niet toegestaan. Alle in gebruik zijnde nesten van broedende vogels zijn beschermd, net als de daarin aanwezige eieren en jongen. Het broedseizoen vindt plaats zolang er wordt gebroed. Als regel geldt globaal dat in de maanden maart t/m september broedende vogels kunnen worden aangetroffen. Per soort is op de broedkalender van de Vogelbescherming terug te vinden wat de meest waarschijnlijke broedperiode is. Zorgplicht dient ten aanzien van broedende vogels te worden toegepast en nesten dienen veilig en ongemoeid te worden gelaten. De werkzaamheden worden bij voorkeur uitgevoerd in de periode van september t/m februari, buiten het broedseizoen van vogels.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
67 van 82
•
Voor het broedseizoen van vogels zijn geen vaste criteria. Zolang het broeden plaats vindt is het broedseizoen. Alle broedende vogels zijn beschermd. Voer daarom voor de aanvang van de werkzaamheden een controle uit op broedende vogels.
Overwinterende watervogels • • 8.2
Overwinterende watervogels mogen in de periode 1 november t/m 1 april niet worden verstoord. Bij het uitvoeren van werkzaamheden in deze periode dient een ecologisch werkprotocol te worden opgesteld.
Natuurnetwerk Brabant
Ten aanzien van het Natuurnetwerk Brabant worden geen nadelige effecten verwacht in de vorm van toename van geluid, licht en betreding (en overige aspecten), mits voor het aspect licht rekening wordt gehouden met vleermuisvriendelijke verlichting ter hoogte van de Standhazensedijk (bloemdijk). Advies Geomorfologische processen en bodemkwaliteit •
Geadviseerd wordt om de aan te brengen grond te laten keuren op uit te spoelen verontreinigingen. Op de landbodem mogen alleen gronden aangebracht worden met de kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Bovendien dient de grond te worden gekeurd op afwezigheid van stoffen op de advieslijst PFAS van het RIVM.
Donkerte en openheid •
•
In de planvorming wordt aangepaste (buiten) verlichting toegepast, dit kan leiden tot een beheersing van de toename in de verlichting van het gebied. Meer mogelijkheden om het effect van de (buiten) verlichting binnen het plangebied richting het Natuurnetwerk Brabant te beheersen kan bijvoorbeeld zijn door verduisterende raamdecoratie toe te passen aan de zijde van het water en het Natuurnetwerk Brabant en door aan deze zijde geen buitenverlichting te plaatsen die uitstraalt (een scherpe cut-off) of door het plaatsen van dichte begroeiing of schermen tussen het water, het Natuurnetwerk Brabant en de verlichtingsbronnen. Het is ook mogelijk om een regime in te voeren waarbij in bepaalde tijden van de nacht de openbare verlichting aan de kwetsbare zijde van het plangebied uitgaat of een bewegingssensor toe te passen. Verder is het aanpassen van de kleur van het LED-licht met amberkleurig licht (roodspectrum) succesvol gebleken, amber is een rood/oranje verlichting die niet verstorend werkt op vleermuizen als Meervleermuis. (Zoogdiervereniging.nl, 2011). De verlichtingssterkte van de lampen aan de zijde van het water en Natuurnetwerk Brabant en bij de infrastructurele werken (straatverlichting) dient minder te zijn dan 1,1 lux (Kennisdocument BIJ12, Watervleermuis).
In de bouwfase wordt geadviseerd om met een bewegingssensor te werken op de beveiligingsapparatuur, zodat de verlichting ‘s nachts niet aan staat en verstorend werkt op vleermuizen. Bij voorkeur worden de werkzaamheden gestart na zonsopkomst en voor zonsondergang gestopt. Indien dit niet mogelijk dienen bovengenoemde voorstellen te worden overwogen en de meest geschikte te worden toegepast.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
68 van 82
•
Een lichtsimulatie kan uitkomst bieden ten aanzien van de donkertecompensatie ten aanzien van beschermde soorten en het Natuurnetwerk Brabant.
Landschapsstructuur •
8.3
Het Natuurnetwerk Brabant – Standhazensedijk valt buiten het plangebied en maakt geen onderdeel uit van de plannen. Een suggestie is om het wandel-/fietspad af te rasteren ten opzichte van de dijktaluds van de Standhazensedijk, waardoor er geen betreding meer zal plaatsvinden van het dijktalud. Blijf gefaseerd maaien of benut de afrastering door er grazers (kleinvee) te plaatsen. Maai gefaseerd of laat beweiding gefaseerd plaatsvinden zodat zaden van grassen en kruiden kunnen rijpen.
Natura-2000 gebied Biesbosch
Het plangebied ligt buiten het Natura-2000 gebied. Ten aanzien van het Natura-2000 worden geen significant nadelige effecten op beschermde soorten of populaties verwacht. Met een voortoets stikstof van de Essentie en Sweco is aangetoond dat er geen negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van de Biesbosch te verwachten zijn. Vanwege de afstand van 180 tot de Biesbosch zijn negatieve geluids- en lichteffecten evenmin te verwachten. De tussengelegen jachthaven, met alle bijbehorende bebouwing, voorzieningen en (bedrijfsmatige) activiteiten met licht- en geluidsemissies, zijn al een storendere factor voor de fauna in de Biesbosch. Fauna in de Biesbosch is reeds gewend aan deze bestaande licht- en geluidemissies.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
69 van 82
9
Literatuur en bronnen
9.1
Literatuur Bense, U. Longhorn Beetles. Illustrated Key to the Cerambycidae and Vesperidae of Europe. Margraf Verlag. 1995 Bos, F., et al., Veldgids Libellen, KNNV Uitgeverij, Utrecht, 1997 Broekhuizen, S., et al., Atlas van de Nederlandse Zoogdieren, KNNV, Utrecht, 1992. Creemers, C.M. & J.C.W. van Delft, 2009. De amfibieën en reptielen van Nederland. KNNV Uitgeverij, Utrecht. Diepenbeek, A. van, Veldgids diersporen, KNNV, Utrecht, 1999. Diepenbeek, A. van & J. van Delft, Het waarnemen van amfibieën en reptielen, RAVON, Nijmegen, 2006. Diepenbeek, A. van & R. Creemers, Herkenning amfibieën en reptielen, RAVON, Nijmegen, 2006. Dietz, C., O. von Helversen & D. Nill, 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noord-West Afrika. Tirion Natuur. Dijkstra, K.D., et al. De Nederlandse libellen. Odonata. NNMN, KKN, EIS. 2001 Harde, K.W., et al. Kevers. Thieme Uitgeverij. 1983. Floron, 2011. Nieuwe Atlas van de Nederlandse Flora. KNNV Uitgeverij, Zeist. Geijskes, D.C., et al. De libellen van Nederland. Odonata. KNNV. Hoogwoud. 1983. Gittenberger, E., et al. De Nederlandse zoetwatermolusken. NNMN, KKN, EIS. 1998. Heusden, W.R.M. & S.J. Vreugdenhil, 2006. Handreiking Flora- en faunawet. Voor werkzaamheden en activiteiten in het kader van bestendig gebruik, bestendig beheer en onderhoud en ruimtelijke inrichting en ontwikkeling. Rapport, Dienst Landelijk Gebied, Utrecht. Janssen, R.
en J. Buys, Inventarisatie van vleermuizen op kerkzolders, een handleiding, 2001. Kapteyn, K., Vleermuizen in het landschap, Schuyt & Co, 1995. Lenders, H.J.R. en C.C.H. Marijnissen, Waarnemen en herkennen van amfibieën en reptielen in het veld, Stichting RAVON, Nijmegen, 1993. Limpens, H., et al., Atlas van de Nederlandse vleermuizen, KNNV, Utrecht, 1997. Limpens, H., et al., Vleermuizen en Planologie, 2010. Mebs, T. et al., Uilen van Europa, Tirion, Baarn, 2004. Meijden, R. van der, Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, 1996. Ministerie van EL&I, 2010. Buiten aan het Werk. Houd tijdig rekening met beschermde planten en dieren! Brochure. http://www.rijksoverheid.nl-/documentenenpublicaties/brochures/2010/03/01/buiten-aan-het-werk-houd-tijdig-rekening-metbeschermdedieren-en-planten.html (21-12-2012)]. Ministerie van LNV, Toelichting tabellen soorten Flora- en faunawet, maart 2005. Ministerie van LNV, Dienst Regelingen, Aangepaste beoordeling ontheffing ruimtelijke ingrepen Floraen faunawet, augustus 2009. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Atlas van de Nederlandse broedvogels; verspreiding, aantallen, verandering - Nederlandse Fauna 5. Naturalis, KNNV Uitgeverij & EIS-Nederland, Leiden, 2002. Stumpel, T en H. Strijbosch, Veldgids Amfibieën en reptielen, KNNV, Utrecht, 2006. Twisk, P., et al., Zoogdieren van de Benelux. Herkenning en onderzoek. ERLA.
Amsterdam, 1986 Twisk, P., et al., Zoogdieren van West-Europa, KNNV, Utrecht, 1994. Twisk, P., Limpkens, H., Beschermingsplan voor vleermuizen in Zeeland, 2006 Weeda, E.J. et al., Nederlandse Oecologische Flora, KNNV, Leiden, 1999. Wynhoff, I., et al., Veldgids Dagvlinders. KNNV Uitgeverij, Utrecht, 1999.
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
70 van 82
9.2
Bronnen
-
BIJ12 NATUURTYPEN GEMEENTE DRIMMELEN INTERIM OMGEVINGSVERORDENING IPLO.NL KAARTBANK PROVINCIE NOORD-BRABANT
KENNISDOCUMENTEN BIJ12 NATURA-2000.NL NDFF - VERSPREIDINGSATLAS NOORD-BRABANT.TERCERA-RO.NL
RAVON.NL RUIMTELIJKEPLANNEN.NL SOVON SYNBIOSYS.ALTERRA TELMEE VLEN.NL VOGELBESCHERMING WAARNEMING.NL ZOOGDIERVERENIGING.NL DINOLOKET.NL (BODEMINFORMATIE) GRONDWATERTOOLS.NL (ISOHYPSENKAART) NOORD-BRABANT.MAPS.ARCGIS.COM ACTUEEL HOOGTEBESTAND NEDERLAND (AHN): AHN.NL PROVINCIE NOORD-BRABANT: INTERIM OMGEVINGSVERORDENING NOORD-BRABANT, 1-8-2023 VIA VIEWER
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
71 van 82
Bijlage 1 Wet natuurbescherming Algemeen De Wet natuurbescherming beschermt Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten. De wet geldt sinds 1 januari 2017 en is een kapstokwet waarin soortbescherming, gebiedsbescherming en bescherming van houtopstanden onder is gebracht. Bescherming van dieren en planten: Het is belangrijk voor de natuur dat er veel verschillende planten- en diersoorten zijn. Sommige soorten zijn kwetsbaar, zoals Vleermuizen en Huis- en Ringmussen. Een goede natuurbescherming is belangrijk. Wanneer het met de natuur goed gaat, is er ook meer ruimte voor economische en andere maatschappelijke activiteiten. Vergunningen en ontheffingen aanvragen: Voor burgers en bedrijven is het belangrijk dat zij makkelijk en snel weten of een activiteit met mogelijke schade voor de natuur is toegestaan. En onder welke voorwaarden een aanvraag voor een omgevingsvergunning bij de gemeente wordt getoetst aan de Wet natuurbescherming. Het is ook mogelijk om rechtstreeks bij de Provincie een vergunning of ontheffing natuur aan te vragen. Beschermde gebieden Beschermde gebieden vallend onder de Wet natuurbescherming hebben de status Natura-2000. Deze in heel Europa aangestelde natuurgebieden genieten overal dezelfde wetgeving. Directe, maar ook externe significante negatieve invloed is verboden.
De Provincies zijn ook verantwoordelijk voor de Natuurnetwerk Nederland-gebieden. De bescherming van deze gebieden is ondergebracht in het Besluit algemene regelgeving ruimtelijke ordening (Barro) . Voor de Provincie Noord-Brabant geldt het Natuurnetwerk Brabant (NNB). Het is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Soortbescherming Beschermde soorten van de Wet natuurbescherming zijn onder te verdelen in twee groepen: 1. Strikt beschermde soorten met onder andere soorten uit de Vogel- en Habitatrichtlijn. 2. Nationaal beschermde soorten vallende onder de Andere soorten. Indien er voor een bepaalde activiteit een ontheffing wordt aangevraagd, dan zal deze ontheffingsaanvraag worden getoetst aan drie criteria: 1. Is er sprake van bepaalde, in de wet genoemde belangen? 2. Is er een ‘andere bevredigende oplossing’ mogelijk? 3. Doet de ontheffing afbreuk aan de gunstige staat van instandhouding van de soort?
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
72 van 82
In bijlage 2 t/m 6 van dit rapport is een overzicht opgenomen van beschermde soorten. Bijlage 2 – Weerrapport Bijlage 3 – NDFF-gegevens beschermde soorten planlocatie Bijlage 4 – Lijst van nationaal beschermde soorten Bijlage 5 – Lijst van soorten die op bijlage IV van de habitatrichtlijn, bijlage II van Bern en/of bijlage I van Bonn staan Bijlage 6 – Overzicht soorten vogelrichtlijn
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
73 van 82
Bijlage 2 – Weerrapporten De Bilt, 12 april 2022 (veldonderzoek Rietlanden)
De Bilt, 30 april 2024 (veldonderzoek Beachclub)
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
74 van 82
De Bilt, 25 juni 2024 (veldonderzoek Rietlanden en Standhazensedijk)
De Bilt, 28 oktober 2024 (veldonderzoek gehele plangebied Beachclub + Rietlanden)
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
75 van 82
Bijlage 3 – NDFF gegevens beschermde soorten planlocatie Naam Bever
Groep Zoogdieren
Beschermingsregime wnb-hrl
Afstand 0 - 1 km
Boomvalk
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Buizerd
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Egel
Zoogdieren
Gewone dwergvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Grote gele kwikstaart
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Haas
Zoogdieren
Huismus
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Laatvlieger
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Ooievaar
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Ransuil
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Roek
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Slechtvalk
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Sperwer
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Steenuil
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Alpenwatersalamander
Amfibieën
1 - 5 km
Bastaardkikker
Amfibieën
1 - 5 km
Boommarter
Zoogdieren
1 - 5 km
Bunzing
Zoogdieren
1 - 5 km
Damhert
Zoogdieren
1 - 5 km
Eekhoorn
Zoogdieren
1 - 5 km
Gevlekte glanslibel
Libellen
1 - 5 km
Gewone/Kleine/Ruige dwergvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
1 - 5 km
Gierzwaluw
Vogels
wnb-vrl
1 - 5 km
Grote modderkruiper
Vissen
1 - 5 km
Grote vos
Dagvlinders
1 - 5 km
Havik
Vogels
wnb-vrl
1 - 5 km
Kamsalamander
Amfibieën
wnb-hrl
1 - 5 km
Kartuizer anjer
Vaatplanten
Kerkuil
Vogels
Kleine wolfsmelk
Vaatplanten
1 - 5 km
Konijn
Zoogdieren
1 - 5 km
Meervleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
1 - 5 km
Poelkikker
Amfibieën
wnb-hrl
1 - 5 km
Rivierrombout
Libellen
wnb-hrl
1 - 5 km
Rosse vleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
1 - 5 km
Rosse woelmuis
Zoogdieren
Ruige dwergvleermuis
Zoogdieren
Steenmarter
Zoogdieren
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
0 - 1 km
0 - 1 km
1 - 5 km wnb-vrl
1 - 5 km
1 - 5 km wnb-hrl
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
1 - 5 km 1 - 5 km
76 van 82
Naam Teunisbloempijlstaart
Groep Nachtvlinders
Beschermingsregime wnb-hrl
Afstand 1 - 5 km
Wespendief
Vogels
wnb-vrl
1 - 5 km
Wezel
Zoogdieren
Zwarte wouw
Vogels
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
1 - 5 km wnb-vrl
Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden
1 - 5 km
77 van 82
Bijlage 4 – Lijst van nationaal beschermde soorten
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets Wet natuurbescherming; Drimmelen, de Rietlanden
78 van 82
Bijlage 4 – Lijst van nationaal beschermde soorten (vervolg)
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets Wet natuurbescherming; Drimmelen, de Rietlanden
79 van 82
Bijlage 5 –
Lijst van soorten die op bijlage IV van de habitatrichtlijn, bijlage II van Bern en/of bijlage I van Bonn staan
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets Wet natuurbescherming; Drimmelen, de Rietlanden
80 van 82
Bijlage 6 –
Overzicht soorten vogelrichtlijn
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets Wet natuurbescherming; Drimmelen, de Rietlanden
81 van 82
Bijlage 6 –
Overzicht soorten vogelrichtlijn (vervolg)
Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r
Natuurtoets Wet natuurbescherming; Drimmelen, de Rietlanden
82 van 82