CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2024039639] Bijlage 14 Natuurtoets 'Rietlanden' te Drimmelen [Vbw]

Raad 12 december 2024, gemeente drimmelenBij agendapunt: BESPREEKSTUK: Vaststelling bestemmingsplan Rietlanden Drimmelen21.167 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Natuurtoets ‘Rietlanden’ te Drimmelen Gemeente Drimmelen

Wet natuurbescherming – beoordeling soortenbescherming Natura-2000 gebied ‘Biesbosch’ en Natuurnetwerk Brabant Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant

Veldbiologische Werken Ecologisch onderzoek en advies

VBW-t-2022-21 r

Colofon Opdrachtgever

Locatieonderzoek

Aveco de Bondt b.v. Burgemeester van der Borchstraat 2 7451 CH Holten J.C. Knotters

Datum uitvoering veldonderzoeken

12 april 2022, 24 april 2024, 25 juni 2024, 28 oktober 2024

Rapportage

J.C. Knotters

Status rapportage

versie 3.3

Datum rapportage

8 mei 2022 aangepast 17 januari 2024 aangepast 20 juli 2024 aangepast 25 september 2024 aangepast 29 oktober 2024

Rapportnummer

VBW t 2022-21 r

Aantal pagina’s

82 (inclusief bijlagen)

Foto’s/Afbeeldingen

J.C. Knotters (tenzij anders vermeld)

2de Lezing

R. van Ast

Rapportage citeren

NATUURTOETS INTERIM OMGEVINGSVERORDENING NOORD-BRABANT ‘RIETLANDEN’ TE DRIMMELEN RAPPORT VBW T 2022-21 R - VELDBIOLOGISCHE WERKEN, ROOSENDAAL

Administratieve bedrijfsinformatie Veldbiologische Werken Contactpersoon Adres Mobiel: Email: http:

Coen Knotters (ing. J.C. Knotters) Nieuwe Markt 65 C, 4701 AD ROOSENDAAL 06-20431422 info@veldbiologischewerken.eu www.veldbiologischewerken.eu

BTW-nummer: KVK-nummer:

NL863126182B01

84188812

Veldbiologische Werken is een ecologisch onderzoeks- en adviesbureau dat werkt conform de werkwijzen welke voorgeschreven worden in Kennisdocumenten, Soortenprotocollen en onderzoeksrichtlijnen Netwerk Groene Bureaus. Veldbiologische Werken werkt objectief en consequent, is natuurlijk praktisch en pragmatisch met oog voor communicatie en educatie ten behoeve van bescherming, behoud, beheer en ontwikkeling van onze levende natuur.

Ondanks de zorgvuldigheid waarmee dit rapport is samengesteld, zijn Veldbiologische Werken V.O.F. en de auteurs niet aansprakelijk voor eventuele fouten of onvolkomenheden en eventueel daaruit voortvloeiende schade.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

2 van 82

Inhoudsopgave 1

Inleiding ...............................................................................................................................6 1.1

Aanleiding Natuurtoets ........................................................................................................................ 6

1.2

Voorgenomen ingreep plangebied ....................................................................................................... 7

1.3

Doel Natuurtoets Wet natuurbescherming.......................................................................................... 7

2

Wettelijk kader ....................................................................................................................9 2.1

Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ................................................................................ 9

2.2

Beschermde natuur................................................................................................................................ 9

2.3

Soortenbescherming .............................................................................................................................. 9

3

Beschrijving plangebied ................................................................................................... 11 3.1

Omgeving .............................................................................................................................................11

3.2

Plangebied.............................................................................................................................................12

4

Geplande werkzaamheden, planning, tussentijds beheer en werkwijze .................. 22 4.1

Geplande werkzaamheden ..................................................................................................................22

4.2

Planning ................................................................................................................................................23

4.3

Tussentijds beheer ................................................................................................................................23

4.4

Werkwijze .............................................................................................................................................23

5

Effectenbeoordeling Natura-2000 gebied – Biesbosch.................................................. 24 5.1

Huidige situatie ....................................................................................................................................24

5.2

Kennismaking met het Natura-2000 gebied .......................................................................................24

5.3

Voortoets Natura-2000 .........................................................................................................................25

5.3.1

Overzicht van de Nationale Natuurwetgeving .........................................................................25

5.3.2

Natura-2000 .................................................................................................................................25

5.3.3

Onderzoeksmethodiek................................................................................................................26

5.3.4

Aanpak.........................................................................................................................................26

5.4

Uitwerking voortoets Natura-2000 gebieden .....................................................................................27

5.4.1

Oriënterende fase Natura-2000 gebied Biesbosch .....................................................................27

5.4.2

Doelstellingen Natura-2000 ........................................................................................................27

5.4.3

Habitattypen ................................................................................................................................28

5.5

Inventarisatie storingsfactoren en hun mogelijke effecten ................................................................32

5.5.1

Oppervlakteverlies en versnippering ........................................................................................32

5.5.2

Verzuring en vermesting door N-depositie vanuit de lucht ....................................................33

5.5.3

Verontreiniging ...........................................................................................................................35

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

3 van 82

5.5.4

Verdroging...................................................................................................................................35

5.5.5

Verstoring door geluid en trillingen ..........................................................................................36

5.5.6

Verstoring door licht ...................................................................................................................37

5.5.7

Optische verstoring .....................................................................................................................38

5.5.8

Verstoring door mechanische effecten .......................................................................................39

5.5.9

Verandering in populatiedynamiek...........................................................................................40

6

Natuurnetwerk Brabant .................................................................................................... 41 6.1

Gebiedsbeschrijving .............................................................................................................................42

6.1.1

Huidig gebruik ............................................................................................................................42

6.1.2

Toekomstig gebruik ....................................................................................................................42

6.1.3

Onderzoeksmethodiek................................................................................................................42

6.1.4

Nee, tenzij toets Natuurnetwerk Brabant ..................................................................................42

6.2

Onderzoeksmethodiek .........................................................................................................................42

6.3

Wet en regelgeving voor planvorming binnen of nabij Natuurnetwerk Brabant. ...........................44

6.3.1

Nationale natuurwetgeving........................................................................................................44

6.3.2

Nationale natuurwetgeving –Natuurnetwerk Nederland (NNN):..........................................44

6.4

Nee-tenzij toets Natuurnetwerk Brabant ............................................................................................45

6.4.1

Inleiding .......................................................................................................................................45

6.4.2

Uitgangpunt ................................................................................................................................45

6.5

Natuurdoelen en natuurkwaliteit – (omgevingskwaliteit, tijd en landschap)..................................46

6.5.1

Areaal ...........................................................................................................................................48

6.5.2

Samenhang ..................................................................................................................................48

6.5.3

Kwaliteit.......................................................................................................................................49

6.5.4

Conclusie .....................................................................................................................................49

6.5.5

Ecologische verbindingszone Amertak .....................................................................................49

6.5.6

Conclusie .....................................................................................................................................49

6.6

Geomorfologische processen en bodemkwaliteit ...............................................................................49

6.7

Waterhuishouding en waterkwaliteit .................................................................................................50

6.8

Beschermingszone grondwater en rivierwater...................................................................................51

6.9

Rust en stilte – verstoring door geluid en trillingen...........................................................................51

6.10 Donkerte en openheid ..........................................................................................................................53 6.11 Landschapsstructuur ............................................................................................................................54 6.12 Belevingswaarde...................................................................................................................................55 6.13 Conclusie en advies ..............................................................................................................................55

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

4 van 82

7.

Beoordeling soortenbescherming .................................................................................... 57 7.1

Wet natuurbescherming.......................................................................................................................57

7.2

Beoordeling soortenbescherming ........................................................................................................57

7.2.1

Amfibieën ....................................................................................................................................59

7.2.2

Libellen ........................................................................................................................................60

7.2.3

Vaatplanten..................................................................................................................................60

7.2.4

Vissen ...........................................................................................................................................60

7.2.5

Vogels...........................................................................................................................................60

7.2.6

Zoogdieren ..................................................................................................................................63

7.2.7

Weekdieren en overige ongewervelden ....................................................................................65

7.2.8

Dagvlinders .................................................................................................................................65

7.3

8

Conclusie beschermde soorten ............................................................................................................66

Conclusie ............................................................................................................................ 67 8.1

Wet natuurbescherming.......................................................................................................................67

8.2

Natuurnetwerk Brabant .......................................................................................................................68

8.3

Natura-2000 gebied Biesbosch .............................................................................................................69

9

Literatuur en bronnen ....................................................................................................... 70 9.1

Literatuur ..............................................................................................................................................70

9.2

Bronnen .................................................................................................................................................71

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5

– – – –

Bijlage 6 –

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Wettelijk kader Weerrapport NDFF-gegevens beschermde soorten planlocatie Lijst van nationaal beschermde soorten Lijst van soorten die op bijlage IV van de habitatrichtlijn, bijlage II van Bern en/of bijlage I van Bonn staan Overzicht soorten vogelrichtlijn

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

5 van 82

1

Inleiding

Deze Natuurtoets is uitgevoerd in het kader van de Wet natuurbescherming. Daarin is betrokken de interim omgevingsverordening Noord-Brabant. 1.1

Aanleiding Natuurtoets

Op 5 april 2022 heeft Veldbiologische Werken VOF opdracht ontvangen van Aveco de Bondt b.v., voor het uitvoeren van een Natuurtoets Wet Natuurbescherming in het plangebied de Rietlanden te Drimmelen, kadastrale percelen MDE01-T-2402, MDE01-T-2403, MDE01-T-2404, MDE01-T-2405, MDE01-T-2407, MDE01-T-2415, MDE01-T-2657, MDE01-T-2714, MDE01-T-2778, MDE01-T-2779, MDE01-T-2780, MDE01-T-2818 (gedeeltelijk), MDE01-T-2817 (gedeeltelijk), MDE01-T-2819, MDE01T-2820, MDE01-T-2855, MDE01-T-2725, MDE01-T-2727, MDE01-T-2856, MDE01-T-2857, MDE01-T2870, MDE01-T-2871,MDE01-T-2872, MDE01-T-2873, Gemeente Drimmelen, Noord-Brabant. Het voornemen van de initiatiefnemer is om 211 woningen te ontwikkelen op braakliggend terrein en één hotel met 80 kamers met parkeerterrein te bouwen op de plaats van de huidige beachclub.

KAART 1: SCHETSONTWERP.

Aangezien de voorgenomen aanpassingen tot de ruimtelijke ontwikkeling behoren en daarmee mogelijk (negatief) effect kunnen hebben op de omgeving en daar mogelijk voorkomende (beschermde) plant- en diersoorten, dient formeel te worden aangetoond dat ter plaatse geen beschermde soorten aanwezig zijn, dan wel redelijkerwijs kunnen worden uitgesloten. Of, indien beschermde soorten aanwezig zijn, na te gaan door middel van verdiepend onderzoek welke functie het plangebied voor deze beschermde soorten heeft. En of deze soorten verstoord of negatief beïnvloed kunnen worden door de geplande ingreep. Door middel van deze Natuurtoets zal inzichtelijk worden gemaakt of beschermde soorten gebruik maken van het plangebied en of de geplande ingrepen de wet overtreden ten aanzien van de Omgevingswet of dat verdiepend onderzoek dient plaats te vinden naar beschermde soorten. Eventuele negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het naburige Natura-2000 gebied Biesbosch ten aanzien van stikstof worden nader onderzocht in een voortoets stikstof van De Essentie, aangevuld met een kwalitatieve voortoets van Sweco.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

6 van 82

1.2

Voorgenomen ingreep plangebied

Voor het plangebied de Rietlanden te Drimmelen is de initiatiefnemer voornemens de planlocatie geschikt te maken voor nieuwbouw van 211 stuks woningen in de vorm van rijwoningen, beneden- en bovenwoningen, twee-onder-één-kapwoningen, vrijstaande woningen, drijvende woningen en appartementen. Deze worden gerealiseerd binnen het plangebied dat voorheen bestemd was voor het realiseren van recreatiewoningen en boothuizen. Naast woningbouw voorziet het plan ook in één hotel met 80 kamers, ter vervanging van beachclub Puur. Bouwgronden worden opgehoogd tot +3,90 NAP. De voorgenomen ingrepen in het plangebied betreffen puntsgewijs: 1. Verwijderen groene ruigten en maaien grasvelden (regulier beheer en onderhoud) 2. Aanbrengen, ophogen grond en profileren 3. Deels dempen water bij verlengen landdammen 4. Bouwrijp maken (o.a. aanleg ondergrondse infrastructuur van kabels en leidingen), 5. Realiseren nieuwe woningen. 6. Sloop beachclub 7. Nieuwbouw realiseren hotel en aanleg parkeerterrein 8. Inrichten terrein 1.3

Doel Natuurtoets Wet natuurbescherming

Voor activiteiten, zoals de eigenaar in het plangebied voornemens is, dient conform Nationale en Europese wet- en regelgeving eerst onderzoek gedaan te worden naar (potentiële) aanwezigheid van beschermde plant- en diersoorten of beschermde gebieden die mogelijk negatief beïnvloed worden door de voorgenomen plannen.

Kaart 2: Kadastrale kaart van het plangebied. [BRON: KADASTRALEKAART.COM]

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

7 van 82

Deze Natuurtoets Wet natuurbescherming geeft hier uitsluitsel over. De Natuurtoets bestaat uit een bronneninventarisatie en locatieonderzoek naar aanwezigheid of potentiële aanwezigheid van beschermde plant- en diersoorten binnen het plangebied en de effecten van de plannen op het kwetsbaar gebied in de nabijheid van het plangebied, zoals het Natuurnetwerk Brabant en het Natura-2000 gebied. Voor de volledigheid wordt aan artikel 3.15 en 3.16 van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant getoetst. Indien beschermde plant- en diersoorten aanwezig zijn, of in potentie aanwezig kunnen zijn, is verdiepend onderzoek nodig naar de functie van het plangebied voor deze soorten en hun relatie tot beschermde natuur in de omgeving van het plangebied. Tevens wordt dan onderzocht of de voorgenomen activiteiten een overtreding van de Wet natuurbescherming en/of Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant kunnen inhouden. De Natuurtoets kan tevens aanleiding zijn voor verdiepend onderzoek naar functioneel gebruik van het plangebied door beschermde soorten. Ook wordt nagegaan of er negatieve effecten op nabijgelegen beschermde gebieden zijn dan wel dat nadere toetsing in dit kader nodig is.

Daarin is meegenomen de kwantiteit en kwaliteit van het leefgebied binnen het plangebied en de mogelijke potentiële waarden die deze heeft voor Natura-2000 kensoorten uit het naburige Natura-2000 gebied Biesbosch. Significante of niet significante negatieve effecten zover deze uit veld- en brononderzoek zijn te herleiden, ten aanzien van de instandhoudingsdoelen voor het Natura-2000 gebied worden meegenomen in deze rapportage. Hiermee wordt ook onderzocht of mitigerende en/of compenserende maatregelen nodig zijn naast eventueel verdiepend onderzoek om, conform wet en regelgeving, het project doorgang te laten vinden.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

8 van 82

2

Wettelijk kader

2.1

Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant

Rolverdeling Provincies en Rijk: Sinds 1 januari 2017 zijn Provincies bevoegd gezag voor de Wet natuurbescherming. Vergunnings-en ontheffingsverlening is eveneens taak van de Provincies. De Rijksoverheid is bevoegd gezag van grote wateren en Internationaal beleid, of bij projecten van groot nationaal belang. In de (interim) omgevingsverordeningen, die per Provincie kunnen verschillen, staan alle wetsbepalingen weergegeven. Deze regels gelden zowel voor beschermde natuurgebieden zoals Natura-2000 gebieden, alsook in het wild levende dieren en houtopstanden. 2.2

Beschermde natuur

Naast door het Rijk aangewezen natuurgebieden die onder de Natura-2000-richtlijnen vallen, zijn er ook andere beschermde gebieden in Nederland vallend onder het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Voor de Provincie Noord-Brabant geldt het Natuurnetwerk Brabant (NNB) dat (deels) onderdeel is van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Daar waar in de tekst NNN wordt gebruikt moet ook NNB worden gelezen. Het NNN is een door heel Nederland opgezet plan dat de biodiversiteit ten gunste moet komen. De verschillende gebieden fungeren als stapstenen en corridors voor soorten waardoor verspreiding en genetische uitwisseling tussen gebieden mogelijk is. Dit netwerk van verbindingszones mag niet door een ingreep worden aangetast. Effecten van een geplande ingreep of activiteit binnen het Natuurnetwerk Nederland moeten worden getoetst aan de gestelde natuurwaarden. Ook voor de NNN-gebieden is de Provincie bevoegd gezag tenzij dit anders wordt aangegeven. 2.3

Soortenbescherming

In de Wet natuurbescherming staan verbodsbepalingen ten aanzien van soorten. Zo zijn activiteiten die schadelijk zijn voor dier- en plantsoorten verboden. De zorgplicht geldt voor alle vrij in het wild voorkomende soorten van Nederland. Specifiek kent de soortbescherming zwaardere beschermingsregimes voor speciaal aangewezen soorten. De soortenwetgeving is dusdanig vormgegeven dat eenieder die redelijkerwijs kan vermoeden dat zijn of haar handelen negatieve effecten heeft op beschermde soorten deze moet laten. In sommige gevallen is een ontheffing of vrijstelling mogelijk. Verstoren zonder voorafgaand goed onderzoek naar beschermde soorten, blijft strafbaar. Dit wordt gezien als nalatigheid.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

9 van 82

Vrijgestelde soorten Noord-Brabant

Een aantal soorten zijn in de provincie Noord-Brabant vrijgesteld op het gebied van ruimtelijke inrichting of ontwikkeling, bestendig beheer of onderhoud en bestendig gebruik 1.

In afwijking van het bepaalde in artikel 3.10, eerste lid, van de Wet natuurbescherming gelden de in dat lid opgenomen verboden niet voor de soorten, genoemd in bijlage L bij deze verordening, mits het gaat om handelingen die worden verricht in verband met:

a.

de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden of van kleinschalige bouwactiviteiten, met inbegrip van het daarop volgende gebruik van het gebied of het gebouwde;

b.

bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw;

c.

bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer;

d.

bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied;

e.

bestendig gebruik.

Het gaat hier om de volgende soorten: Bruine kikker Gewone pad Kleine watersalamander Meerkikker Middelste groene kikker (of Bastaardkikker) Aardmuis Bosmuis Dwergmuis Dwergspitsmuis Egel Gewone bosspitsmuis Haas Huisspitsmuis Konijn Ondergrondse woelmuis Ree Rosse woelmuis Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos Wild zwijn Woelrat

Tabel 1: Vrijgestelde soorten bij ruimtelijke ordening. Bron: Interim omgevingswet.

In bijlage 1 vindt u een uitgebreide uitleg over de Wet natuurbescherming.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

10 van 82

3

Beschrijving plangebied

3.1

Omgeving

Het plangebied ligt ten oosten van het dorp Drimmelen, buiten de dorpskern maar in stedelijk gebied. De Marinaweg ontsluit het plangebied. De jachthavens van Drimmelen liggen even ten noorden en ten westen van het plangebied. Binnen het plangebied ligt aan oostelijke zijde de voormalige beachclub Puur en in het zuiden ligt het plangebied tegen een bij het Natuurnetwerk Brabant behorende bloemdijk (de Standhazensedijk) met daar achter agrarisch gebied. Het strikt beschermde natuurgebied ‘De Biesbosch’ bevindt zich op 180 meter afstand, gemeten vanaf de rand van het plangebied. De Biesbosch is aangewezen als Natura-2000 gebied voor de habitatrichtlijn en de vogelrichtlijn. Kaart 3 toont de ligging van het plangebied in de regio. Kaart 4 en Kaart 5 tonen een meer gedetailleerd beeld van de ligging van het plangebied en de nabije omgeving.

Locatie plangebied

Kaart 3: Luchtfoto locatie plangebied in streekgebied.

Locatie

Kaart 4: Detail luchtfoto locatie plangebied.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

11 van 82

plangebied

Kaart 5: Atlaskaart locatie plangebied. [BRON: GEMEENTEATLAS.NL]

3.2

Plangebied

Onderstaande foto’s geven een impressie van het plangebied en omgeving van het plangebied met de daar voorkomende leefgebieden.

FOTO 1

FOTO 2

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

12 van 82

FOTO 3

FOTO 4

FOTO 5

FOTO 6

FOTO 7

FOTO 8

FOTO 9

FOTO 10

FOTO 11

FOTO 12

FOTO 13

FOTO 14

FOTO 15

FOTO 16

FOTO 17

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

13 van 82

FOTO 28

FOTO 19

FOTO 20

FOTO 21

FOTO 22

FOTO 23

FOTO 24

FOTO 25

FOTO 26

FOTO 27

FOTO 28

FOTO 29

FOTO 30

FOTO 31

FOTO 32

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

14 van 82

FOTO 33

FOTO 34

FOTO 35

FOTO 36

FOTO 37

FOTO 38

FOTO 39

FOTO 40

FOTO 41

FOTO 42

FOTO 43

FOTO 44

FOTO 45

FOTO 46

FOTO 47

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

15 van 82

FOTO 48

FOTO 49

FOTO 50

FOTO 51

FOTO 52

FOTO 53

FOTO 54

FOTO 55

FOTO 56

FOTO 57

FOTO 58

FOTO 59

FOTO 60

FOTO 61

FOTO 62

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

16 van 82

FOTO 63

FOTO 54

FOTO 65

FOTO 66

FOTO 67

FOTO 68

FOTO 69

FOTO 70

FOTO 71

FOTO 72

FOTO 73

FOTO 74

FOTO 75

FOTO 76

FOTO 77

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

17 van 82

FOTO 78

FOTO 79

FOTO 80

FOTO 81

FOTO 82

FOTO 83

FOTO 84

FOTO 85

FOTO 86

FOTO 87

FOTO 88

FOTO 89

FOTO 90

FOTO 91

FOTO 92

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

18 van 82

FOTO 93

FOTO 94

FOTO 95

FOTO 96

FOTO 97

FOTO 98

FOTO 99

FOTO 100

FOTO 101

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

19 van 82

1 5

4 2

3

6 Kaart 6: Plangebied met nummers voor leefgebied. [BRON: GOOGLE EARTH]

Binnen het plangebied bevindt zich: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Deels verhard/deels onverhard (grasveld) parkeerterrein. Camping met enkele wilgenbomen en een toiletgebouw. Zandstrand. Parkeerterrein met beachclub. Landtongen die in ondiep water (max 1 m.) liggen met rietzomen. Niet in de plannen van het plangebied betrokken Standhazensedijk (NNB).

Het leefgebied binnen en nabij het plangebied laat zich globaal omschrijven als: Ruigten en Zomen (H6430). Kenmerkend voor dit habitattype is de dominantie van ruigtekruiden en goede open structuur over enkele hectaren. Huidig gebruik en onderhoud: 1) Deels verhard/deels onverhard (grasveld) parkeerterrein: a. Grasveld en parkeerterrein wordt regelmatig (ca. 4 maal per jaar) gemaaid, b. Verharding parkeerterrein bestaat uit puingranulaat, c. Parkeerterrein wordt alleen gebruikt bij evenementen en is anderszins afgesloten. 2) Camping met enkele wilgenbomen en een toiletgebouw: a. In 2024 is de camping opgeheven en zijn caravans en opslag materieel verwijderd. Het gazon van het kampeerterrein wordt nog als zodanig onderhouden. De camping was kleinschalig met enkele standplaatsen. b. Grasvegetatie op het campingterrein wordt nog steeds als gazon gemaaid, c. Aanwezige Wilgenbomen worden onderhouden (snoei ter voorkomen afvallende takken), d. Oeverzone aan westzijde campingterrein wordt niet beheerd en bestaat uit een 3 tot 5 m. brede rietruigte met enige opslag van struweel.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

20 van 82

3) Zandstrand: a. Oeverzone bestaat uit zandstrand (zand ooit aangevoerd), b. Zandstrand wordt regelmatig schoongemaakt en geëgaliseerd. 4) Parkeerterrein met beachclub: a. Parkeerterrein is volledig verhard met asfalt, b. Aanwezig groen bestaat uit aangeplante sierheesters en wordt regelmatig onderhouden, c. Sinds 2024 is de beachclub niet meer in gebruik, d. Beachclub heeft houten gevels zonder kieren, naden of andere openingen. e. Beachclub heeft vlak dak met zogenaamd ‘Sedumdak’. Dat is een dak met begroeiing van groene planten, voornamelijk van het vetplantengeslacht Sedum = Vetmuur. 5) Landtongen die in ondiep water (max 1 m) liggen met rietzomen: a. Gras-/ruigtevegetatie op landtongen (incl. taluds) wordt circa 2 keer per jaar gemaaid om verdergaande verruiging en struweelvorming te voorkomen, b. De oeverzone met ‘waterriet’ wordt niet beheerd. c. De landtongen worden verder niet gebruikt voor enige activiteit. 6) Niet in de plannen van het plangebied betrokken bloemdijk (NNB): a. Oeverzone en aangrenzend talud van de bloemdijk wordt in 2024 verzwaard, b. De bloemdijk wordt beheerd als grasland (maaibeheer), c. Op de top van de bloemdijk ligt een fiets-/wandelpad (Standhazensedijk) met uitzicht over het plangebied en omliggend landschap (agrarisch gebied).

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

21 van 82

4

Geplande werkzaamheden, planning, tussentijds beheer en werkwijze

4.1

Geplande werkzaamheden

De initiatiefnemer zal ter plaatse 211 woningen ontwikkelen welke deels in de waterrijke omgeving worden ingepast. De huidige beachclub wordt gesloopt en daarvoor in de plaats zal een hotel worden gebouwd met 80 kamers en bijbehorende parkeergelegenheid. Het zandstrand blijft behouden, maar wordt in oppervlakte enigszins verkleind vanwege de aanleg van appartementengebouwen. De vier landtongen zullen worden opgehoogd en uitgebreid voor woningbouw. Daarmee wordt een deel van het aquatisch milieu gedempt. In de plaats hiervoor komen woningen met tuinen. Een aantal woningen worden gesitueerd in en aan het water. Aldaar blijft de rietzone ‘waterriet’ behouden. Zie onderstaand schetsontwerp, Kaart 7. Dit inrichtingsplan is in het groot te bezichtigen in bijlage 1 behorende bij de toelichting van het bestemmingsplan.

Kaart 7: Schetsontwerp.

Uit te voeren werkzaamheden

✓ Beheren en verwijderen opgaand groen; ✓ Infrastructuur ✓ Verwijderen campingterrein en opstal (toiletgebouw) ✓ Ophogen en uitbreiden van dammen; ✓ Grondverzet en verzwaring; ✓ Deels dempen enkele inhammen; ✓ Bouwklaar maken ✓ Sloop voormalig beachclub gebouw ✓ Woningbouw, bouw hotel ✓ Inrichting terreinen

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

22 van 82

4.2

Planning

De duur van de aanlegfase wordt geschat op 6 jaar, waarbij alle ophoogwerkzaamheden en werkzaamheden met betrekking tot het bouwrijp maken worden uitgevoerd in de eerste drie jaar. Dit is zichtbaar gemaakt in onderstaande staafdiagram1. Vanaf het tweede jaar zullen de eerste woningen worden ontwikkeld. De meeste woningen worden in het derde en vierde jaar ontwikkeld.

Diagram 1: Verwachte emissies (in kg NOx) uit verschillende onderdelen van de realisatiefase, uitgezet in de tijd. [BRON: DE ESSENTIE, 29 OKTOBER 2024]

4.3

Tussentijds beheer

De grasvegetatie, rietruigten en struwelen binnen het plangebied worden momenteel vanuit regulier beheer en onderhoud regelmatig gemaaid om groei van ruigtevegetatie te voorkomen. Zo ook worden de taluds binnen het plangebied regelmatig gemaaid om vorming van brandnetel- en braamruigte te voorkomen. 4.4

Werkwijze

De ophoging en uitbreiding van de dammen is noodzakelijk om voldoende hoogte te bieden bij overstromen van de rivier de Bergse maas. Dit ophogen gebeurt met behulp van schepen die de bestaande vaarwegen gebruiken om zand aan te voeren naar het plangebied. Grondwerk wordt uitgevoerd door shovels en bouw wordt ondersteund door de inzet van een telescoopkraan.

1 Herleid van figuur 2 op pagina 8 in rapportage “Voortoets en stikstofberekening De Rietlanden Drimmelen, Inzicht in mogelijke

effecten door stikstof”, opgesteld door de Essentie, 29 oktober 2024.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

23 van 82

5

Effectenbeoordeling Natura-2000 gebied – Biesbosch

5.1

Huidige situatie

Het Natura-2000 gebied ‘Biesbosch’ is van oudsher een zoutwatergetijdegebied met waterstroomgeulen en zand / slikplaten met wilgen en moerasvegetaties. Door het beheersen van de waterstromen is veel van de oorspronkelijke kwaliteit van het moerasgebied verloren gegaan. Het Natura-2000 gebied ‘Biesbosch’ ligt op 180 meter van het plangebied. het plangebied ligt binnen de 1000 m zone van het Natura-2000 gebied. Tussen het plangebied en Natura-2000 gebied ligt een watergebonden bedrijventerrein en de jachthaven. Gegeven deze afstand tot het Natura-2000 gebied is het mogelijk dat er effecten optreden bij de bouwfase en gebruiksfase van het nog in te richten plangebied. 5.2

Kennismaking met het Natura-2000 gebied

De Biesbosch is een grienden en rietmoeras onder invloed van zoetwatergetijdenwerking. Op dit moment staat de Biesbosch vermeldt als Natura-2000 gebied met de kwalificatie ‘Rivierengebied’, kaart 8.

Kaart 8: Natura-2000 gebied Biesbosch.

Voor de Biesbosch geldt de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn. De Biesbosch is aangewezen beschermd leefgebied voor 13 onder de Habitatrichtlijn aangewezen beschermde soorten en kent 6 beschermde leefgebieden. Onder de Vogelrichtlijn biedt de Biesbosch bescherming aan

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

24 van 82

30 soorten vogels. Van deze 30 soorten zijn er 8 soorten die de Biesbosch als broedgebied benutten. Voor alle andere soorten biedt het pleisterplaats, ruiplaats, overwinteringsplek, foerageergebied en beschutting. 5.3

Voortoets Natura-2000

5.3.1

Overzicht van de Nationale Natuurwetgeving

Het hoofdstuk ‘Overzicht van de Nationale Natuurwetgeving’ geeft achtergrondinformatie over de natuurwetgeving waaraan moet worden voldaan bij projecten ruimtelijke ordening onder de Wet natuurbescherming. • a. het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde, en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit; • b. het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maatschappelijke functies; • c. het verzekeren van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waardevolle landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhistorische betekenis, mede ter vervulling van maatschappelijke functies. [BRON: ARTIKEL 1.10 WET NATUURBESCHERMING]

Voor ruimtelijke ordeningsplannen die geen direct nationaal belang dienen is de betreffende Provincie bevoegd gezag voor de toetsing van deze handelingen met mogelijke significante negatieve gevolgen voor een Natura-2000 gebied (gebiedenbeschermingsbepalingen). Bij ruimtelijke ingrepen waarbij nationaal belang wordt gediend, blijft het Rijk bevoegd gezag. Is een plangebied bestemd voor ruimtelijke ordeningsplannen binnen of nabij een Natura-2000 gebied gelegen, dan dient te worden bepaald of er een (extern) effect valt te verwachten. 5.3.2

Natura-2000

Het Ministerie van Economische Zaken heeft voor Nederland ca. 160 Natura-2000 gebieden aangewezen. Deze bestaan gezamenlijk uit ca. 1 miljoen hectare gebied. Het Natura-2000 vormt over heel Europa een netwerk van natuurgebieden die óf zijn toegewezen aan de Habitatrichtlijn óf zijn toegewezen aan de Vogelrichtlijn. De Natura-2000 gebieden zijn aangewezen door hun belang voor in het wild voorkomende soorten planten en/of dieren of landschappen met wezenlijke kenmerken en waarden binnen Europa, die bescherming, beheer, behoud en ontwikkeling nodig hebben. Het netwerk van Natura-2000 gebieden is van belang voor de bescherming van de Europese biodiversiteit. Tussen economisch belang en ecologisch belang kan spanning ontstaan. In het beheerplan opgesteld door Rijk en Provincie worden de ambities vastgelegd voor de toegewezen beschermingsgebieden in Natura-2000. Per Natura-2000 gebied wordt een profiel opgesteld en leefgebiedtypen en doelsoorten toegekend en daarmee de instandhoudingsdoelen geformuleerd. Zoals in de Wet natuurbescherming is vastgelegd wordt bij economisch belang versus ecologisch belang steeds gestreefd naar een evenwicht, waarbij het ten minste behouden van vergelijkbare biodiversiteit het doel is. Dit kan gebeuren in overleg met alle betrokkenen zoals

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

25 van 82

omwonenden, belangengroepen, gemeenten, natuurorganisaties, waterschappen, beheerders, ontwikkelaars, initiatiefnemers en gebruikers. Gezamenlijk wordt dan invulling gegeven aan het beleven, gebruiken en beschermen. Zonder vergunning van Gedeputeerde Staten kan een project binnen of nabij Natura-2000 niet worden gerealiseerd. Mogelijk kan een project afzonderlijk of in combinatie van meerdere ruimtelijke plannen significante (negatieve) effecten hebben voor een Natura-2000 gebied. Handelingen die een negatief effect hebben op een Natura-2000 gebied worden niet toegestaan, of slechts onder strikte voorwaarden toegestaan. Een negatief effect is in strijd met de instandhoudingsdoelen van het Natura-2000 gebied. De vergunningen worden beoordeeld en afgegeven door de desbetreffende provincie. 5.3.3

Onderzoeksmethodiek

Door de uitvoering van de voorgenomen plannen kunnen negatieve effecten ontstaan bijvoorbeeld door toename van geluid en/of licht. Getoetst moet worden of er op grond van objectieve gegevens kan worden uitgesloten dat het plan, eventueel in combinatie met andere plannen, significant negatief effect kan hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura-2000 gebied Biesbosch. Uit de toetsing moet blijken welke van de onderstaande situaties aan de orde komt: • •

Geen significant negatief effect: betekent dat er geen vergunning op grond van de Wet natuurbescherming nodig is Wel significant negatief effect: betekent dat er een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming nodig is. Is dit het geval dan kan een passende beoordeling nodig zijn (Artikel 2.8 Wet natuurbescherming).

Bij het bepalen of het plan significante gevolge kan hebben op het Natura-2000 gebied Biesbosch, is uit bestaande bronnen (literatuuronderzoek, expert judgement, veldgegevens ect.) informatie verzameld. Ook is de effectenindicator Natura-2000 gebieden geraadpleegd (synbiosys.alterra.nl). 5.3.4

Aanpak

Allereerst is de ligging van het Natura-2000 gebied ten opzichte van het plangebied bepaald en wat hierbij de mogelijke gevoeligheden van dit gebied zijn. Daarna is op basis van de ingreep in het plangebied bepaald welke verstorende factoren en effecten kunnen optreden. Bij de analyse van de verstorende factoren en effecten te verwachten zijn, daarbij kan het nodig zijn om per activiteit tot in detail te beschrijven op welke wijze wordt gewerkt. Is dit niet verduidelijkt dan wordt dit in de rapportage vermeld. Voor verstoringsgevoelige soorten is beschreven of deze soorten binnen de invloedssfeer van de plannen kunnen worden aangetroffen. Per verstorende factor is geanalyseerd wat de kenmerken zijn, wat de interactie met andere factoren zal zijn, wat de gevolgen en mate van optreden zijn bij de voorgenomen ingreep.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

26 van 82

5.4

Uitwerking voortoets Natura-2000 gebieden

In dit hoofdstuk worden de voorgenomen plannen getoetst aan de Natura-2000 doelstellingen. 5.4.1

Oriënterende fase Natura-2000 gebied Biesbosch

De onderzoekslocatie ligt binnen een geschatte afstand van 180 meter afstand van het Natura2000 gebied ‘Biesbosch’. Binnen dit Natura-2000 gebied liggen beschermde gebieden die aangewezen zijn onder de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn. In kaart 9 is de ligging van het plangebied ten opzichte van Natura-2000 Biesbosch weergegeven.

Kaart 9: Ligging plangebied (blauwe kader) nabij Natura-2000 gebied Biesbosch (Habitatrichtlijn + Vogelrichtlijn). [Bron: brabant.nl]

5.4.2

Doelstellingen Natura-2000

Voor het Natura-2000 gebied in het algemeen geldt dat de gebieden een Europees belang hebben voor bepaalde in het wild levende planten en/of dieren en/of leefgebieden met wezenlijke kenmerken en waarden. Op basis van de staat van instandhouding en het relatief belang van soorten en habitattypen zijn de belangrijkste opgaven en doelen op landelijk niveau vastgesteld in een besluit. Deze landelijke doelen vormen de kaders voor de formulering van instandhoudingsdoelen op gebiedsniveau ten aanzien van de habitatrichtlijn en vogelrichtlijn. Voor het behouden en beheren schrijft de Provincie een beheerplan met hierin opgenomen, indien nodig een herstelplan voor het gebied. Algemene doelen zijn behouden en eventueel herstellen van:

✓ het Natura-2000 gebied en de ecologische samenhang van het Natura-2000 binnen Nederland en binnen Europa

✓ het Natura-2000 gebied met de gebiedseigen biodiversiteit en de gunstige staat van instandhouding van natuurlijke leefgebied van binnen dit gebied in het wild levende planten en dieren, binnen de Europese Unie. Dit bevat ook de benodigde bijdrage van het Natura-2000 gebied aan het behouden van een op landelijk niveau gunstige staat van instandhouding voor de habitattypen en vogelrichtlijnsoorten waarvoor dat gebied is aangewezen.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

27 van 82

✓ de natuurlijke kenmerken van het Natura-2000, in samenhang met de soorten en het natuurlijk leefgebied met de instandhoudingsdoelen als uitgangspunt

✓ de voor het Natura-2000 gebied van toepassing zijnde (ecologische) vereisten voor de habitattypen en in het wild levende planten en dieren waarvoor het gebied is aangewezen. Specifiek aan het Natura-2000 gebied ‘Biesbosch’ toegewezen profielkenmerken in de vorm van: habitattypen, habitatrichtlijnsoorten en broedvogels. 5.4.3

Habitattypen

Het rivierengebied de Biesbosch kent de volgende prioritaire habitattypen: Habitattype Biesbosch H3260

Profiel

Kensoorten

Instandhoudingsdoelstellingen

Laagland rivieren met waterplanten Waterranonkels Fonteinkruiden

Oppervlakte: behouden Kwaliteit: behouden

H3270

Slikkige rivieroevers met Ganzenvoet Stroomdalgraslanden (kalkminnend grasland op zandige bodem)

Haften Kokerjuffers Libellen Waterranonkels Vissen: Bermpje, Riviergrondel Vaatplanten

H6120

H6430

Ruigten en zomen van laagland

H6510

Glanshaver en Vossenstaart hooiland

H91E0

Vochtige alluviale bossen

Dagvlinders: Geelsprietdikkopje Vaatplanten Vogels: Graspieper Dagvlinders Vaatplanten Vogels Zoogdieren: Waterspitsmuis Dagvlinders: Geelsprietdikkopje Vaatplanten: Grote sleutelbloem, Vossenstaart, Glanshaver e.a. Vogels: Kwartel Dagvlinders Mossen Vaatplanten: Zwarte Populier, Bittere veldkers Vogels: Grote bonte specht, Kwak

Oppervlakte: uitbreiden Kwaliteit: verbeteren Oppervlakte: uitbreiden Kwaliteit: verbeteren

Oppervlakte: behouden en uitbreiden Kwaliteit: behouden

Oppervlakte: behouden en uitbreiden Kwaliteit: behouden en verbeteren

Oppervlakte: behouden maar mag achteruitgaan ten gunste van ander gebied, en uitbreiding Kwaliteit: verbeteren

Tabel 2: Habitattypen Natura-2000 gebied De Biesbosch.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

28 van 82

Habitatrichtlijnsoorten Profiel / soort H1095 Zeeprik (Petromyzon marinus) H1099 Rivierprik (Lampetra fluviatilis) H1102 Elft (Alosa alosa) H1103 Fint (Alosa fallax) H1134 Bittervoorn (Rhodeus amarus) H1145 Grote modderkruiper (Misgurnus fossilis) H1106 Zalm (Salmo salar) H1149 Kleine modderkruiper (Cobitis taenia) H1163 Rivierdonderpad (Cottus gobio) H1318 Meervleermuis (Myotis dasycneme) H1337 Bever (Castor fiber) H1340 Noordse woelmuis (Microtus oeconomus arenicola) H1387 Tonghaarmuts (Orthotrichum rogeri) H4056 Platte Schijfhoren (Anisus vorticulus)

Voorkomen binnen Biesbosch ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Tabel 3: Habitatsoorten Natura-2000 gebied De Biesbosch.

Broedvogels A021 A081 A119 A229 A272 A017 A292 A295

Broedvogelsoort

Biesbosch

Roerdomp (Botaurus stellaris) Bruine kiekendief (Circus aeruginosus) Porseleinhoen (Porzana porzane) IJsvogel (Alcedo atthis) Blauwborst (Luscinia svecica) Aalscholver (Phalacrocorax carbo) Snor (Locustella lucinoides) Rietzanger (Acrocephalus schoenobaenus)

✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Tabel 4: Broedvogels Natura-2000 gebied De Biesbosch.

Gevoeligheid De effectenindicator Natura-2000 (synbiosys. Alterra.nl) is geraadpleegd ten behoeve van deze toetsing naar de mogelijke effecten van het plangebied op het nabije Natura-2000. De effectenindicator Natura-2000 geeft een lijst van negatieve effecten / storingsfactor die mogelijk optreden ten aanzien van het Natura-2000 gebied ‘Biesbosch’. Daarbij worden de activiteiten gekozen, zoals in deze rapportage van toepassing is, namelijk ‘woningbouw’ en ‘watergang’. De uitkomst van deze raadpleging is weergegeven in Tabel 6. De verstoringsfactor verzuring en vermesting zijn niet meegenomen in de effectenindicator Natura-2000. Deze worden wel in deze rapportage behandeld omdat mogelijk tijdens de bouwfase en gebruiksfase een verandering optreedt ten aanzien van de stikstofdepositie. Een totaallijst van verstoringsfactoren is in bijgaande Tabel 5 opgenomen.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

29 van 82

Gewogen verstoringsfactoren in deze rapportage Oppervlakteverlies Optische verstoring Versnippering Verontreiniging Verdroging Verstoring door geluid Verstoring door licht Verstoring door trillingen Verstoring door mechanische effecten (o.a. scheepvaartbewegingen en golfslag) Verzuring Vermesting Verandering in populatiedynamiek

Niet gewogen verstoringsfactoren in deze rapportage Vernatting Verandering stroomsnelheid Verandering overstromingsfrequentie Bewuste verandering soortensamenstelling

Tabel 5: Totaallijst van verstoringsfactoren.

Tabel 6a: Resultaat effectenindicator - woningbouw - Natura-2000 (geraadpleegd september 2024).

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

30 van 82

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

31 van 82

Tabel 6b: Resultaat effectenindicator - Watergang - Natura-2000 (geraadpleegd september 2024).

Van iedere verstorende factor is in de volgende paragrafen de kenmerken en mogelijke algemene effecten op het Natura-2000 gebied ‘Biesbosch’ beschreven. Daarna wordt beschreven of de verstorende factor tot een negatief effect kan leiden. Sommige soorten of leefgebied zijn in meer of mindere mate gevoelig voor een verstorende factor. Uit de analyse blijkt vervolgens welke situatie aan de orde is: • •

Er is geen significant effect en daarmee is geen vergunning Wet natuurbescherming nodig Er is significant effect en daarmee is een vergunning Wet natuurbescherming nodig, en mogelijk een passende beoordeling zoals bedoeld in artikel 2.8 Wet natuurbescherming.

5.5

Inventarisatie storingsfactoren en hun mogelijke effecten

5.5.1

Oppervlakteverlies en versnippering

Kenmerk: Afname beschikbaar oppervlak leefgebied soorten en/of habitattypen en het uiteenvallen van het leefgebied van soorten. Interactie andere factoren: Verlies van oppervlakte leidt tot verkleining en in sommige gevallen ook tot versnippering van het leefgebied. Een kleiner gebied heeft bovendien meer te leiden van randinvloeden: vaak is de kwaliteit van het leefmilieu aan de rand minder goed dan in het centrum van het gebied. Op deze manier leidt verlies oppervlakte mogelijk ook tot een grotere gevoeligheid voor bijvoorbeeld verdroging, verzuring of vermesting. Versnippering treedt op door het verlies van aaneengesloten gebied, daarmee kunnen populaties van soorten niet in contact komen met ander leefgebied en daarmee met andere soorten; er treedt dan verandering op in de populatie en daarmee een afname in de populatiedynamiek. Versnippering kan optreden door abiotische ingrepen binnen een gebied.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

32 van 82

Werking: door afname van het beschikbare oppervlak neemt ook het aantal individuen van een soort af. Om duurzaam te kunnen voortbestaan moet elke soort uit een minimum aantal individuen bestaan; bij diersoorten wordt meestal van een minimum aantal paartjes (reproductieve eenheden) gesproken. Wanneer een populatie te klein wordt neemt de kans op uitsterven toe, zeker als deze populatie geen onderdeel uitmaakt van een samenhangend netwerk van leefgebieden. Bij een populatie die uit te weinig individuen bestaat, neemt ook de kans op inteelt toe en dus de genetische variatie af. Hierdoor wordt een populatie kwetsbaar voor veranderingen ten gevolge van bijvoorbeeld predatie, extreme seizoensinvloeden of ziekten. Ook habitattypen kennen een ondergrens voor een duurzame oppervlakte. Als het leefgebied niet meer voldoende groot is voor een populatie, of als individuen van één populatie de verschillende leefgebieden niet meer kunnen bereiken dan neemt de duurzaamheid van de populatie af. Een gevolg kan zijn dat er een verandering in de soortensamenstelling en het ecosysteem optreedt. Soorten zijn in verschillende mate gevoelig voor de versnippering van hun leefgebied. Het meest gevoelig zijn soorten met een gering verspreidingsvermogen, soorten die zich over de grond bewegen en soorten met een grote oppervlaktebehoefte.

Versnippering door barrières zoals wegen en spoorlijnen leidt mogelijk ook tot sterfte van individuen en kan zo effect hebben op de populatiesamenstelling. Bij versnippering moet men altijd goed rekening houden met het schaalniveau van het populatienetwerk. Analyse: De uitvoering van plannen vindt plaats binnen een geschatte afstand van 180 meter afstand van het Natura-2000 gebied, met daartussen de jachthaven en havengevonden bedrijfsactiviteiten. Er vinden geen werkzaamheden plaats binnen het Natura-2000 gebied. Er is aldus geen sprake van oppervlakteverlies of versnippering van de Biesbosch. Doordat er geen oppervlakte van het habitatrichtlijngebied en/of vogelrichtlijngebied verloren gaat, is verstoring door oppervlakteverlies of versnippering op voorhand voor de bouwfase en gebruiksfase uit te sluiten. 5.5.2

Verzuring en vermesting door N-depositie vanuit de lucht

Kenmerk: Verzuring van bodem of water is een gevolg van de uitstoot (emissie) van stikstof (stikstofoxide (NOx), ammoniak (NH3)). Deze verzurende stoffen komen via lucht of water in de grond terecht en leiden aldus tot het zuurder worden van het biotische milieu. De belangrijkste bronnen van verzurende stoffen zijn de landbouw, het verkeer en de industrie. Vermesting is in dit geval de 'verrijking' van ecosystemen door stikstofdepositie. Het gaat daarbij om aanvoer door de lucht (droge en natte neerslag van ammoniak en stikstofoxiden). Interactie andere factoren: De effecten van verzurende stoffen zijn niet altijd te scheiden van die van vermestende stoffen, omdat een deel van de verzurende stoffen ook vermestend werkt (aanvoer van stikstof). Stoffen die leiden tot vermesting kunnen ook leiden tot verzuring. Vermesting (en verzuring) kunnen op hun beurt leiden tot verontreiniging van het oppervlakteen grondwater. Werking: Verzuring leidt tot een directe of indirecte afname van de buffercapaciteit (het neutralisatievermogen) van bodem of water. Op termijn resulteert dit proces in een daling van de zuurgraad.

Hierdoor zullen voor verzuring gevoelige soorten verdwijnen, wat kan resulteren in een verandering van het habitattype en daarmee mogelijk het verdwijnen van typische (dier)soorten, zoals bijvoorbeeld amfibieën en reptielen die voor hun voortplanting afhankelijk zijn van waterlichamen. De groei in veel natuurlijke landecosystemen zoals bossen, vennen en heidevelden worden gelimiteerd door de beschikbaarheid van stikstof. Het gevolg

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

33 van 82

van stikstof depositie is dat deze extra stikstof extra groei geeft. Daarbij is de beschikbaarheid van stikstof bepalend voor de concurrentieverhoudingen tussen de plantensoorten. Als de stikstofdepositie boven een bepaald kritisch niveau komt, neemt een beperkt aantal plantensoorten sterk toe ten koste van andere plantensoorten. Dit heeft ook effect op de fauna doordat hierdoor verandering van het leefgebied optreden, waardoor een gebied ongeschikt wordt als bijvoorbeeld broed- of foerageergebied. Analyse: Een stikstofberekening is opgesteld door gebruik te maken van de AERIUS Calculator 2024. Deze berekening is opgesteld en uitgewerkt door De Essentie en verwerkt in de rapportage ‘Voortoets en stikstofberekening De Rietlanden, Drimmelen’, met kenmerk DRRL/2024/VTsor/01, versie C1.0, d.d. 29-10-2024. Er zijn twee berekeningen uitgevoerd met de AERIUS calculator 2024 door De Essentie.: • Één berekening van de bouwfase, met onderstaand het resultaat; [CITAAT] ‘De totale stikstofemissie in het maatgevende jaar bedraagt en 400,0 kg NOx/jr en 11,3 kg NH3/jr. Bijlage 2 bevat de AERIUS berekening voor het maatgevende jaar van de bouwfase, waarbij de vergelijking is gemaakt met de referentiesituatie (i.c. de gasstook in de beachclub). De bouwfase is voor het jaar 2027 berekend.

De emissies .’ [EINDE CITAAT] • Één berekening van de gebruiksfase, met onderstaand het resultaat; [CITAAT] ‘De gebruiksfase is voor het jaar 2030 berekend, zijnde het eerste jaar dat het plan volledig is gerealiseerd (en derhalve in gebruik is). De totale emissie van stikstof uit de gebruiksfase bedraagt 392,0 kg NOx/jr en 52,1 kg NH3/jr. De emissies leiden, afgezet tegen de referentiesituatie (zie paragraaf 3.1) tot een toename in stikstofdepositie op een gekarteerd oppervlak van 17,11 hectare stikstofgevoelig (naderend) overbelast habitat met als grootste toename 0,01 mol/ha/jr. Bijlage 3 bevat de berekening in AERIUS Calculator 2024 voor de gebruiksfase.’ [EINDE CITAAT] Waar in bovenstaande citaten verwezen wordt naar een Bijlage, worden vanzelfsprekend de bijlagen bedoeld bij het rapport “Voortoets en stikstofberekening De Rietlanden Drimmelen, Inzicht in mogelijke effecten door stikstof”, opgesteld door de Essentie, 29 oktober 2024. Dit zijn de AERIUS-uitvoeren. De voorgenomen ontwikkeling veroorzaakt aldus een tijdelijke toename aan stikstofdepositie van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar op stikstofgevoelige natuur binnen Natura 2000-gebied Biesbosch, en een permanente toename aan stikstofdepositie van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar op stikstofgevoelige natuur binnen Natura 2000-gebieden Biesbosch.

Voor de habitattypen en/of leefgebieden van kwalificerende soorten waarvoor geldt dat de KDW wordt overschreden, is door Sweco onderzocht2 of de berekende toename aan stikstofdepositie kan leiden tot een in ecologische zin aantoonbare aantasting van de kwaliteitof oppervlakteverlies van het stikstofgevoelige areaal. Op basis van een gebiedsspecifieke analyse kan worden geconcludeerd dat de stikstoftoename ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling niet in de weg staat aan het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden van kwalificerende soorten binnen de Biesbosch. Significant negatieve gevolgen door de toename aan stikstofdepositie ten gevolge van het voorgenomen plan zijn daarom, ook in cumulatie, uitgesloten. Een passende beoordeling is zodoende niet aan de orde.

2 Zie het rapport “Ecologische beoordeling Rietlanden Drimmelen”, opgesteld door Sweco, 31 oktober 2024.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

34 van 82

5.5.3

Verontreiniging

Kenmerk: Er is sprake van verontreiniging als er verhoogde concentraties van stoffen in een gebied voorkomen, stoffen die onder natuurlijke omstandigheden niet of in zeer lage concentraties aanwezig zijn. Bij verontreiniging is sprake van een zeer brede groep van ecosysteem/gebiedsvreemde stoffen: organische verbindingen, zware metalen, schadelijke stoffen die ontstaan door verbranding of productieprocessen, straling (radioactief en niet radioactief), geneesmiddelen, endocrien werkende stoffen etc. Deze stoffen werken in op de bodem, grondwater, lucht. Interactie andere factoren: Geen directe interactie met andere factoren. Wel kan verontreiniging als gevolg van andere factoren optreden. Werking: Vrijwel alle soorten en habitattypen reageren op verontreiniging. De ecologische effecten uiten zich in het verdwijnen van soorten en/of het beïnvloeden van gevoelige ecologische processen. Deze beïnvloeding kan direct plaatsvinden maar ook indirect via een opeenvolging van ecologische interacties. Bovendien kan verontreiniging zich pas vele jaren/decennia later manifesteren. De gevolgen van verontreiniging zijn divers en complex. In het algemeen kan gesteld worden dat aquatische habitattypen en soorten gevoeliger zijn dan terrestrische systemen. Ook geldt dat soorten in de top van de voedselpiramide, als gevolg van accumulatie, van verontreinigingen gevoeliger zijn.

Echter, afhankelijk van de concentratie en duur van de verontreiniging zijn alle habitattypen en soorten gevoelig en kan verontreiniging leiden tot verandering van de soortensamenstelling. Analyse: Alle aangewezen habitattypen, habitatrichtlijnsoorten en broedvogels van het Natura2000 gebied zijn gevoelig tot zeer gevoelig voor verontreiniging. De voorgenomen woningbouw zal niet leiden tot uitstoot van ecosysteem/gebiedsvreemde stoffen binnen het Natura-2000 gebied. De voorgenomen woningbouw leidt niet tot genoemde verontreinigingen zoals bij zware industrie het geval zou zijn. Tijdens de bouwfase zijn er mogelijkheden om tot afspraken te komen die lichte verontreinigingen voorkomen binnen de geschatte afstand van 180 meter van het Natura-2000 gebied. Er worden geen nadelige effecten verwacht op voor het Natura2000 gebied aangewezen habitattypen en kensoorten als gevolg van verontreiniging door de voorgenomen plannen. 5.5.4

Verdroging

Kenmerk: Verdroging uit zich in lagere grondwaterstanden en/of afnemende kwel. De actuele grondwaterstand is zo lager dan de gewenste/benodigde grondwaterstand. Interactie andere factoren: Verdroging kan tevens leiden tot verzilting. Door verdroging neemt ook de doorluchting van de bodem toe waardoor meer organisch materiaal wordt afgebroken. Op deze wijze leidt verdroging tevens tot vermesting. Er zijn ook gebieden waar verdroging kan optreden zonder dat de grondwaterstand in de ondiepe bodem daalt. Het gaat daarbij om gebieden waar van oudsher grondwater omhoogkomt. Dit water heet kwelwater. Kwelwater is water dat elders in de bodem is geïnfiltreerd en dat naar het laagste punt in het landschap stroomt. Kwelwater heeft dikwijls een bijzondere samenstelling: het is rijk aan ijzer en calcium, arm aan voedingsstoffen en niet zuur, maar gebufferd. Schade aan de natuur die veroorzaakt wordt door een afname of het verdwijnen van kwelwater en het vervangen van dit type water met gebiedsvreemd water, noemen we ook verdroging.

Veldbiologische Werken / rapport VBW t 2022-21 r

Natuurtoets; Drimmelen, de Rietlanden

35 van 82

Werking: De verandering in grondwaterstand en soms ook kwaliteit van het grondwater leidt tot een verandering in de soortensamenstelling en op lange termijn van het habitattype. Analyse: Bij de uitvoering van plannen kan lokaal een minimale verandering in de grondwaterstand en/of grondwaterkwaliteit optreden. Er vindt geen winning van grondwater plaats, polderpeilverlaging en ontwatering vinden evenmin plaats. Met de beoogde ontwikkeling blijft er voldoende ruimte voor infiltratie van hemelwater binnen het plangebied. Er wordt geen grond- of oppervlaktewater onttrokken tijdens de bouwfase of de bewoningsfase van de woningen. Om die reden kan met voldoende zekerheid worden gesteld dat de voorgenomen plannen geen invloed hebben op het grondwater van het Natura-2000 gebied. Daarom is op voorhand uit te sluiten dat de instandhoudingsdoelen van het Natura-2000 gebied ten aanzien van verdroging niet in het geding komen door de voorgenomen plannen. Dit geldt zowel voor de bouwfase als de gebruiksfase. 5.5.5

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=e8c0a7be-216e-4c65-8bab-16a971cc0d0c