[2024039637] Bijlage 11 Watertoets en waterveiligheid [Aveco de Bondt]
Tekst van het document
• Het plangebied wordt opgehoogd tot 3,90 m boven NAP, • Het vloerpeil van de woningen zal liggen op 4,20 m boven NAP; • Gevels van de woningen en het hotel krijgen een waterdichte coating tot minimaal 4,70 m boven NAP; • Bij ingangen van garages en andere lager gelegen gebieden worden zelf sluitende keerwanden geplaatst; • Er zijn twee calamiteitenroutes beschikbaar: het fietspad langs de Marinaweg en de aansluiting op de Standhazensedijk ter hoogte van het Witte Huis; • Als extra veiligheidsmaatregel ten behoeve van extreem hoog water zal de ontwikkelaar een beveiligingssysteem monteren in het water. Het zal gaan om een NAP peilstok met een elektronisch hoogte waarschuwingssysteem. Met dit systeem kunnen instanties en mensen tijdig worden gewaarschuwd, ruim voordat er een extreem hoge waterstand ontstaat. • Voor toekomstige bewoners is een waterverzekering mogelijk. 5.2 Aanbevelingen • De vuilwaterafvoer moet worden aangesloten op het bestaande gescheiden rioolstelsel onder de Marinaweg.
De exacte aansluiting zal in een volgende fase verder moeten worden uitgewerkt en in overleg met de gemeente dient de exacte locatie van de aansluiting te worden bepaald; • Woningen ‘overstromingsproof’ bouwen (fundering 30cm hoger, waterdichte coating gevel); • Bij het indienen van de omgevingsvergunning levert de initiatiefnemer een technisch uitgewerkt ontwerp aan waaruit is op te maken hoe de ontwikkeling haar totale bergings- en vertragingsopgave definitief invult, op welke wijze het water vanaf de verharde oppervlakken in de waterberging terecht komt en hoe deze in verband met de afvoer in verbinding komt te staan met het omringende watersysteem. Dit dient ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de gemeente Drimmelen. • Voer te zijner tijd grondwaterstandmetingen uit ten behoeve van het bepalen van de definitieve ontwerphoogtes; • Voer bodemonderzoek uit ten behoeve van het inventariserende storende lagen; • Voer hoogtemetingen in het veld uit vanwege recentelijke maaiveldaanpassingen; • De verhardingstoename moet bij de omgevingsvergunning worden berekend onder behoeve van het definitieve bouwontwerp ben behoeve van de watercompensatieopgave; • Er is afstemming met de gemeente nodig over de rioolaansluitingen;
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 33/39
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 34/39
Bijlage 1 Waterveiligheidsadvies Aveco de Bondt, 2022
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 35/39
Buitendijkse ontwikkeling Drimmelen Analyse ontwerphoogte voor waterveiligheid
datum projectnummer
2 december 2022 221568
Rapport
Aveco de Bondt BV De Gondel 1, 1186 MJ Amstelveen Postbus 64, 7450 AB Holten T +31 88 004 82 12 www.avecodebondt.nl
Buitendijkse ontwikkeling Drimmelen project projectnummer projectleider
opdrachtgever
Buitendijkse ontwikkeling Drimmelen 221568 Mark van der Valk Hudeko B.V.
postadres
contactpersoon
Mark van der Vlak
auteur
Definitief 2.0 Oscar Meesters
paraaf
Mark van der Vlak
status versie
gecontroleerd
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2.0
Inhoudsopgave 1
Inleiding
5
2 2.1 2.2 2.3
Methode inventarisatie & uitgangspunten Bepaling hydraulische randvoorwaarden en hydraulische belastingniveau (HBN) Analyse benodigde maaiveldhoogte van vluchtroutes Dijkhoogtes binnen een straal van 3 km
6 6 7 7
3 3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.3.2
Resultaten Hydraulische randvoorwaarden Hydraulisch belastingniveau (HBN) Berekeningsresultaten Beschrijving van resultaten Beschikbaarheid van vluchtroutes Aanwezige vluchtroutes Controle huidige situatie
8 8 10 10 10 11 11 12
4
Dijkhoogtes binnen een straal van 3 km.
15
5
Conclusies en aandachtspunten
16
6
Aanbevelingen
17
Bijlage 1: Dijkhoogtes in de omgeving
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
18
1
Inleiding
De Rietlanden wordt een unieke combinatie van vrijheid en comfort door zijn ligging aan het water met een ruim en divers aanbod aan woningen en de eventuele realisatie ven een hotelfunctie. Met de ontwikkeling wordt bijgedragen aan de woningbehoefte. Daarnaast vormt het een mooie aanvulling op het bestaande havengebied. Het project bevindt zich aan de rivierzijde van de Amer, buitendijks van de primaire kering: “De strandhazensedijk”. Doordat het project buitendijks ligt, beschermen de dijken het projectgebied niet tegen hoge rivierwaterstanden en golfslag. Aveco de Bondt is gevraagd een advies op te stellen met veilige waterstanden en ontwerphoogten van het maaiveld voor de zichtjaren 2075 en 2125 voor dit gebied. Het betreft een eerste analyse en is bedoeld om de haalbaarheid van de ontwikkeling te bespreken met overheden.
Figuur 1-1 Schematisering De Rietlanden
2
Methode inventarisatie & uitgangspunten
Dit hoofdstuk beschrijft de werkwijze en uitgangspunten die zijn gehanteerd. Er zijn 3 deelproducten uitgewerkt: 1. De ontwerphoogte (HBN) van het te ontwikkelen gebied; 2. Inzicht in de beschikbare vluchtroutes tijdens een hoogwater; 3. Kaart met de dijkhoogtes in de omgeving (op verzoek klant). Per deelproduct wordt hier kort uitgelegd welke methoden we zullen gebruiken. Aanvullend zijn de uitgangspunten benoemd om tot een oordeel te komen. 2.1 Bepaling hydraulische randvoorwaarden en hydraulische belastingniveau (HBN) Om de toetspeilen, de golfhoogte/golfoploop (samen hydraulische randvoorwaarden) en het hydraulisch belastingniveau (HBN) te bepalen wordt gebruik gemaakt van het programma Hydra-NL versie 2.8.2. Het HBN is de minimaal benodigde ontwerphoogte (in dit geval maaiveldhoogte rondom de woningen) waarbij een vooraf vastgesteld overslagdebiet1 over de kruin heen slaat. De onderstaande uitgangspunten zijn aangehouden: •
• •
•
•
•
De maatgevende waterstanden (voortaan toetspeilen) worden voor de volgende zichtjaren bepaald: o 2023 (huidige situatie) o 2050 o 2075 (via interpolatie) o 2100 o 2125 (via extrapolatie) De toetspeilen worden vastgesteld met een terugkeertijd van 1/100 jaar-1, 1/300-1 en 1/1.000 jaar-1. Ter bepaling van het HBN is uitgegaan van de volgende overslagdebieten: o 0.1 l/m/s o 1.0 l/m/s o 5.0 l/m/s. Dit zijn de golfoverslagdebieten die op het maaiveld rondom de woningen zal slaan tijdens de maatgevende omstandigheden. Uitgegaan is van een 1:3-talud zonder berm. Dit is overeenkomstig met een realistische taludhelling voor de benodigde ophoging. Dit is een inschatting, in latere projectfases dient de benodigde taludhellingen bepaald te worden. We gaan uit van een reëel (onderwater) profiel. In het definitieve ontwerp kan er geoptimaliseerd worden met een ingemeten onderwaterprofiel. Deze keuze is gemaakt omdat er nog veel onzekerheid is in het huidige schetsontwerp en het onderwaterprofiel niet is ingemeten. Golven van scheepvaart worden niet meegenomen: bij een dergelijk hoogwater wordt ervan uitgegaan dat de scheepvaart stil is gelegd. Ook ligt de projectlocatie in een inham waardoor weinig golfwerking door scheepvaart wordt verwacht.
Gekozen is om de hydraulische randvoorwaarden en HBN door te rekenen met variërende terugkeertijden en golfslagdebieten om een gevoel te geven wat de invloed is van deze uitgangspunten/beleidskeuzes met betrekking tot de benodigde maaiveldhoogte rondom de woningen.
1 Het overslagdebiet is de maximale hoeveelheid water (liter/sec./meter) die tijdens een ‘hoogwatersituatie’ door golfslag op het
maaiveld terechtkomt.
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
2.2 Analyse benodigde maaiveldhoogte van vluchtroutes Voor een buitendijks gebied zal ook een calamiteitenplan nodig zijn in het geval van een hoogwater. Daarbij is het van belang om de beschikbaarheid van vluchtroutes tijdens een hoogwater in beeld te hebben. De eerste stap is door te kijken wat de meest voor de hand liggende vluchtroute(s) is/zijn. Vervolgens zal er beschouwd worden hoe frequent waterstanden voorkomen waarbij deze onder water komen te staan. Via een lengteprofiel wordt gekeken wat de locatie is met het laagst liggende maaiveld. Daarna zal de huidige maaiveldhoogte worden getoetst op basis van de hydraulische randvoorwaarden en belastingniveaus (HBN) in de huidige situatie (zichtjaar 2023). De analyse bestaat daarna uit een doorkijk naar de benodigde HBN voor de zichtjaren 2075 (50 jaar) en 2125 (100 jaar). 2.3 Dijkhoogtes binnen een straal van 3 km De dijkhoogtes binnen een straal van 3 km worden getoond in een GIS-kaart. Om tot dit resultaat te komen zijn wordt de volgende openbare data gebruikt: • • • •
Legger – hieruit wordt de ligging van een primaire kering bepaald. AHN4 – Dit wordt de onderliggende kaart met visuele hoogteverschillen. Hieruit wordt ook de gemiddelde hoogte bepaald over de lengte van de legger. Een overzicht van nog uit te voeren dijkversterkingen. De faalkans van de nabij gelegen dijken is gebaseerd op openbare data, het waterveiligheidsportaal [3].
Bronnen 1) Hydra NL, HKV lijn in water, versie 2.8, oktober 2020 2) AHN 4 3) https://waterveiligheidsportaal.nl/#/nss/nss/norm, d.d. 19-05-2022
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
3
Resultaten
In dit hoofdstuk zijn de berekende hydraulische randvoorwaarden en belastingniveaus (HBN) gepresenteerd. De eerste paragraaf gaat in op de frequentie waarmee bepaalde waterstanden en golfhoogtes voorkomen. In paragraaf 3.2 worden hiermee de ontwerphoogtes (HBN) bepaald. De laatste paragraaf gaat in op de beschikbaarheid van vluchtroutes tijdens een hoogwater. 3.1 Hydraulische randvoorwaarden Gekozen is om de hydraulische randvoorwaarden door te rekenen voor verschillende zichtjaren en terugkeertijden om inzicht te verschaffen over de invloed dat de gekozen veiligheid kan hebben op het ontwerp. Een terugkeertijd van 1/100 jr betekent dat het desbetreffende toetspeil (waterstand) naar schatting 1 keer in de 100 jaar kan voorkomen. Een keuze voor een terugkeertijd van 1/1000 in plaats van 1/100 betekent circa 0,3-0,4 m hoger toetspeil en een 11 tot 15 cm grotere golfhoogte. Tabel 3-1: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:100 jr-1
Toetspeil [m. NAP]
Golfhoogte [m]
2023 (huidige situatie)
2,86
0,18
2050
3,03
0,20
2075 (interpolatie)
3,18
0,22
2100
3,34
0,25
2125 (extrapolatie)
3,49
0,27
Zichtjaar
Tabel 3-2: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:300 jr-1
Toetspeil [m. NAP]
Golfhoogte [m]
2023 (huidige situatie)
3,02
0,23
2050
3,20
0,26
2075 (interpolatie)
3,36
0,28
2100
3,53
0,31
2125 (extrapolatie)
3,69
0,33
Zichtjaar
Tabel 3-3: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:1000 jr-1
Toetspeil [m. NAP]
Golfhoogte [m]
2023 (huidige situatie)
3,18
0,29
2050
3,38
0,33
2075 (interpolatie)
3,56
0,36
2100
3,73
0,39
2125 (extrapolatie)
3,90
0,42
Zichtjaar
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
Figuur 3-1: Vergelijking toetspeilen bij terugkeertijden 1/100, 1/300 en 1/1000.
Figuur 3-2: Vergelijking significante golfhoogtes bij terugkeertijden 1/100, 1/300 en 1/1000.
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
3.2 Hydraulisch belastingniveau (HBN) Het hydraulisch belastingniveau (HBN) is de maaiveldhoogte van de ophoging, waarbij wordt toegestaan dat een bepaald golfoverslagdebiet door golfslag op het maaiveld overslaat tijdens de gegeven omstandigheden. 3.2.1 Berekeningsresultaten Gekozen is om voor de resultaten te presenteren voor de zichtjaren 2075 en 2125. Het zichtjaar 2075 is de einddatum van een levensduur van 50 jaar indien de woningen in 2025 worden opgeleverd. Het zichtjaar 2125 is de einddatum van een levensduur van 100 jaar. Bij de berekening van de HBN-waardes is geen rekening gehouden met het optreden van zetting. Deze waarden geven de benodigde maaiveldhoogtes exclusief zettingen weer. Tabel 3-4: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:100 jr -1
Toetspeil HBN [0,1 l/m/s] [m. t.o.v. NAP] [m. NAP]
Zichtjaar
HBN [1 l/m/s] [m. NAP]
HBN [5 l/m/s] [m. NAP]
2075 (50 jaar levensduur)
3,18
3,31
3,26
3,22
2125 (100 jaar levensduur)
3,49
3,77
3,62
3,58
HBN [1 l/m/s] [m. NAP]
HBN [5 l/m/s] [m. NAP]
Tabel 3-5: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:300 jr-1
Toetspeil HBN [0,1 l/m/s] [m. t.o.v. NAP] [m. NAP]
Zichtjaar 2075 (50 jaar levensduur)
3,36
3,57
3,48
3,43
2125 (100 jaar levensduur)
3,69
3,95
3,90
3,80
HBN [1 l/m/s] [m. NAP]
HBN [5 l/m/s] [m. NAP]
Tabel 3-6: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:1.000 jr -1
Toetspeil HBN [0,1 l/m/s] [m. t.o.v. NAP] [m. NAP]
Zichtjaar 2075 (50 jaar levensduur)
3,56
3,87
3,75
3,66
2125 (100 jaar levensduur)
3,90
4,31
4,20
4,08
3.2.2 Beschrijving van resultaten In Tabel 3-4, Tabel 3-5 en Tabel 3-6 zijn de berekende hydraulische belastingniveaus (HBN) weergegeven voor de verschillende terugkeertijden. Het HBN is de maaiveldhoogte waarbij wordt toegestaan dat een bepaald golfoverslagdebiet op het maaiveld overslaat tijdens de maatgevende omstandigheden. Een laag overslagdebiet als eis, betekend dat het terrein droger moet blijven en dus meer moet worden opgehoogd. Om een hoger overslagdebiet toe te staan, zullen rondom de woningen aanvullende maatregelen getroffen moeten worden zodat het overgeslagen water kan worden opgevangen en worden afgevoerd richting zee. Eveneens kan het zijn dat maatregelen aan gebouwen of in het terrein nodig zijn om de schade als gevolg van de overslag op een acceptabel niveau te houden. (N.B. Dit gaat om extreme situaties waarbij enige schade doorgaans onvermijdelijk wordt bevonden.)
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
3.3 Beschikbaarheid van vluchtroutes Voor een buitendijks gebied zal ook een calamiteitenplan nodig zijn in het geval van een hoogwater. Daarbij is het als onderdeel van het calamiteitenplan van belang om de beschikbaarheid van vluchtroutes tijdens een hoogwater in beeld te hebben. Indien vluchtroutes laagfrequent overstromen, verkleind dit de kans op slachtoffers. 3.3.1 Aanwezige vluchtroutes In Figuur 3-3 is in een bovenaanzicht de huidige situatie van de projectlocatie weergegeven. De meest waarschijnlijke en enige logische vluchtroute is via de Marinaweg. Deze vluchtroute is in de onderstaande figuur met rode pijlen weergegeven. De dwarsprofielen die over de maatgevend laag gelegen locaties zijn getrokken, zijn in het geel weergegeven.
Marinaweg Noord
Marinaweg West
Figuur 3-3: Bovenaanzicht huidige situatie van de projectlocaties inclusief meest waarschijnlijke vluchtroute (bron: Google Earth)
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
3.3.2 Controle huidige situatie Als eerste stap is de hoogte van de rijbaan langs de Marinaweg opgemeten. De hoogte is opgemeten door aan de hand van het AHN4, 1 lengteprofiel te trekken over het midden van de weg, welke is opgeknipt in twee delen (zie Figuur 3-4 en Figuur 3-5): Marinaweg Noord en Marinaweg West. In Figuur 3-3 is de ligging van de twee profielen langs de rijbaan weergegeven.
Figuur 3-4: Lengteprofiel vluchtroute via de Marinaweg Noord. De bocht ligt tussen circa x = 230 en x = 260.
Figuur 3-5: Lengteprofiel vluchtroute via de Marinaweg West
Vervolgens is gekeken naar de hoogteligging van het maaiveld van de rijbaan, hierbij is op een conservatieve wijze gezocht naar het laagst gelegen maaiveld ter plaatse van de rijbaan. Voor Marina Noord is een maaiveldhoogte van NAP +3,15 m vastgesteld, voor Marinaweg Noord een maaiveldhoogte van NAP +3,25 m. In Figuur 3-6 zijn dwarsprofielen weergegeven die op de locaties waar het
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
maaiveld het laagst ligt. Hierbij is goed te zien dat de dam waarop de Marinaweg ligt, smaller is en gemiddeld lager ligt ter plaats van Marinaweg West. Voor de verdere beschouwing van de vluchtroute is de situatie ter plaatse van Marinaweg West meegenomen.
Figuur 3-6: Dwarsdoorsneden op locaties waar het maaiveld t.p.v. de Marinaweg het laagst ligt.
In Tabel 3-7 zijn de hydraulische randvoorwaarden en HBN weergegeven voor de huidige situatie (zichtjaar 2023) voor het maatgevende dwarsprofiel ter plaatse van Marinaweg West. De resultaten uit de tabel laten zien dat in de huidige situatie de weg zelfs op het diepste punt begaanbaar is (qua waterstanden en golfoverslag) bij waterstanden met een kans op voorkomen van eens per 100 jaar (overslag <0,1 l/s/m). De weg zal dan op basis van de resultaten nagenoeg droog zijn. Tabel 3-7: Hydraulische randvoorwaarden voor de vluchtroute (Marinaweg West) voor situatie 2023 (huidige situatie)
Terugkeertijd [1/jr]
Toetspeil [m. t.o.v. NAP]
Golfhoogte [m]
Geschat golfoverslag [l/m/s]
HBN [0,1 l/m/s] [m. NAP]
2023
100
2,86
0,18
<0,1
2,88
2023
300
3,02
0,23
4,17
3,06
2023
1.000
3,18
0,29
>100
3,26
Zichtjaar
Indien de veiligheidsregio aangeeft dat hogere overslagen toelaatbaar zijn, omdat evacuatievoertuigen een bepaalde golfslag zouden moeten kunnen weerstaan, voldoet de vluchtroute eveneens bij minder frequent voorkomende waterstanden (bijv. T=300 voor de huidige situatie). Voor de huidige situatie lijkt de beoogde vluchtroute een goede hoogte te hebben voor calamiteiten. Zeker wanneer meegenomen wordt dat een hoogwatergolf in de regel tenminste 1 week van tevoren bekend is bij de calamiteiten organisaties.
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
Echter op basis van de hydraulische randvoorwaarden (zie paragraaf 3.1) nemen de extreme waterstanden in 50 en 100 jaar tijd toe met respectievelijk ca. 30 en 60 cm. Hierdoor wordt de frequentie dat de vluchtroute overstroomt, groter. Op basis van nog te stellen bereikbaarheidseisen kan dit ertoe leiden dat ophoging noodzakelijk is.
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
4
Dijkhoogtes binnen een straal van 3 km.
Op verzoek van de opdrachtgever zijn eveneens de waterkeringen in een straal van 3 kilometer rondom het project weergegeven (zie bijlage 1). Op de kaart zijn de gemiddelde hoogtes van de waterkering geplot voor verschillende trajecten. Het is vrijwel zeker dat de dijken in de toekomst verhoogd moeten worden, wegens de toenemende extreme neerslag en zeespiegelstijging. Om die reden is aangegeven of de huidige waterkeringen voldoen aan de gestelde veiligheidsnorm. Hieruit blijkt dat het merendeel van de waterkeringen niet voldoet, waardoor volgens de norm een dijkversterking noodzakelijk is. Primaire waterkeringen worden standaard ontworpen op een levensduur van 50 jaar (voor grondconstructies). Aangezien de kering bij Drimmelen nu al niet voldoet aan de norm zal deze conform de huidige werkwijze naar verwachting 2x versterkt worden in de levensduur van het buitendijkse project Drimmelen (uitgaande van 100 jr). In de directe omgeving zijn ook twee dijkversterkingsprojecten gestart: -
Dijkversterking Standhazensedijk, langs de haven van Drimmelen. Hier voldoet de dijkhoogte en wordt enkel op een ander faalmechanisme (piping) versterkt; Dijkversterking Geertruidenberg en Amertak, dijken in dit trajecten moeten verhoogd worden. Onderdeel van deze dijkversterking is de waterkering aan weerszijden van het Wilhelminakanaal.
Figuur 4-1 https://waterveiligheidsportaal.nl/#/nss/nss/norm Waterveiligheidskaart te Drimmelen. De beschouwde locatie heeft een overstromingsnorm van 1/1000 jaar-1
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
5
Conclusies en aandachtspunten
In dit rapport zijn indicatieve hydraulische randvoorwaarden en belastingniveaus beschreven bij terugkeertijden van 1/100, 1/300 en 1/1.000 jaar-1. Hiermee kan een inschatting gekregen worden van de minimaal benodigde maaiveldniveaus rondom de woningen gedurende de levensduur van het project (zie paragraaf 3.2). De opgegeven hoogtes zijn exclusief zettingscompensatie en geven slechts de minimaal benodigde maaiveldniveaus weer. Bij een maatgevende hoogwaterstand kan schade ontstaan aan de woningen en het gebied. Bouwtechnische aanpassingen kunnen noodzakelijk zijn of voordelen opleveren. Zo kan met bevoegd gezag besproken worden of het overstromingsbestendig maken van woningen tot 1 m boven het vloerpeil zodat de definitie van ‘overstroming’ kan worden verruimd. Hierbij kan worden gedacht aan een hoger toelaatbaar overslagdebiet, waardoor het terrein lager kan worden aangelegd. Een definitieve keuze in het ontwerpniveau is in deze rapportage niet gemaakt. In basis gelden voor buitendijkse gebieden geen veiligheidseisen. Geadviseerd wordt om voor de bepaling van de toelaatbare overstromingskans en het bijbehorende overslagdebiet als projectontwikkelaar in gesprek te treden met de beoogd eindbeheerder, veiligheidsregio en verzekeraars. Daarnaast is gekeken naar de hoogteligging van de vluchtroutes. De meest waarschijnlijke vluchtroute zal via de Marinaweg verlopen.
Gebleken is dat het maaiveldniveau van de Marinaweg waarschijnlijk te laag ligt indien rekening wordt gehouden met toenemende waterstanden gedurende een levensduur van 50 of 100 jaar. Op basis van nog te stellen bereikbaarheidseisen kan dit ertoe leiden dat ophoging van de vluchtroute noodzakelijk is. Opgemerkt wordt dat de berekeningen uit het voorliggende advies, overeenkomstig met de projectfase, een verkennend karakter hebben. Voor een definitieve vaststelling van de ontwerphoogtes zijn een meer gedetailleerd ontwerp en besluiten nodig omtrent de geaccepteerde kans op overstroming. De benodigde extra ophoging als gevolg van zettingen is niet beschouwd in dit rapport.
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
6
Aanbevelingen
Waterveiligheid is meer dan alleen een ontwerphoogte. Allereerst zal het terrein in de loop der jaren zakken, onder andere door de aangebrachte ophogingen. Daarnaast moet er in het geval van een hoogwater duidelijk zijn wie de verantwoordelijkheid heeft om te informeren en wie om te acteren. Dit leidt tot de volgende aanbevelingen: 1. 2.
3.
4.
In overleg met alle betrokkenen zal voor de bepaling van de minimaal benodigde ontwerphoogte, de toelaatbare overstromingskans en het bijbehorende overslagdebiet moeten worden vastgelegd. Om een indicatieve opleverhoogte (ontwerphoogte + zetting) te bepalen is een zettingsanalyse noodzakelijk. Eveneens zijn er op basis van het huidige ontwerp grote verschillen in ophoogniveaus, om die reden moeten verschilzettingen ook in kaart worden gebracht; Er dient duidelijk te zijn wie de eindbeheerder is. Eén van de beheerders taken in het kader van waterveiligheid zal het tussentijds ophogen van het terrein zijn om aan de waterveiligheid te blijven voldoen (frequentie is op basis van een zettingsanalyses en een gezamenlijk besluit tussen de beheerder en projectontwikkelaar); Er moet een calamiteitenplan komen waarin onder andere vluchtroutes en verantwoordelijkheden bij een hoogwater worden vastgelegd.
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
Bijlage 1: Dijkhoogtes in de omgeving
datum referentie
2 december 2022 221568_AdB_RAP_0001_v2
Buitendijkse ontwikkeling Drimmelen
DWK002 0 3.7mNA
66 03 K0 NAP DW m 3.7 200 65 DWK00 P 03 A K0 AP 3.5 mN N DW 8 m 93 3. 01 K0 AP DW 6 mN 3.
DWK00246 4.5 mNAP
14 DWK00259 DWK002 P 3.7 mNAP 3.9 mNA
02 002 DW K AP D 1 0 N W 02 .6 m 5. K0 K0 NAP 6 6 m 02 DW 5 m NA 03 P
65 03 K0 AP DW N 4m 6 P
49 02 K0 AP DW .9 mN 5
DWK 00 6.2 m 251 DW K002 NAP 6.2 m 50 NAP
DWK00 3 0394 DWK00393 DWK0 P 4.4 mNAP 5 mNA 92 4 9 3 0 A P DWK0 P 4.7 mN A DWK0 0391 4.6 mN 5 mNA DWK00391 P 4.9 m NAP
197 K00 DW mNAP 1 4 D W K0019 5. P A 4.9 mN
198 K00 AP W 3 D mN 033 3.9 5 K0 P 3 3 0 0 A DWK NAP D N 3. 3.5 m
1 21 K00 P DW mNA 3.6
37 03 P K0 A DW mN 3. 7
57 02 K0 AP DW mN 3.6
2 0034 DWK AP N 3.6 m
59 03 AP 0 K N DW .9 m 3
DWK00 3.8 mN 338 AP 1 0034 DWK AP N m 3.8
83 10 DWK002 P 03 K0 AP 3.9 mNA DW mN 06 3.8 03 K0 AP DW mN 3. 8
278 DWK00 AP N m 3.7
DWK00364 3.9 mNAP
0213 DWK0 AP 3.6 mN
00215 DWK mNAP 4.2
DWK 0 4.5 m 0380 NAP
DW 6.2 K002 mN 52 AP
DW 4.1 K00 m 395 NA P
DW K 6.2 00221 mN AP
DWK00204 6.4 mNAP
DWK00 22 6.3 mN 2 AP
6m W
DWK002 23a 6.3 mNA P
DW K 3.7 0019 mN 5 D AP WK DW 2 00 3.6 K0033.7 m 194 6 NAP mN AP
225 DWK00 P A N 6.3 m
voldoet aan de norm voldoet niet aan de norm Hoog hoogte mNAP (AHN4 DTM 50cm)
Laag labels geven dijkvaknummers met gemiddelde kruinlijnhoogte weer
Opgesteld door Chantal van der Poel
Datum: 29-6-2022
Referentie: 221568
0
0,5
1
kilometer 2
±
Esri Nederland, Community Maps Contributors; Esri Nederland, AHN
Bijlage 2 Memo KNMI hoogwater scenario’s
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 36/39
Memo onderwerp bestemd voor
SP en BP de Rietlanden, Drimmelen Hudeko B.V.
ter attentie van opgesteld door gecontroleerd door
1
datum referentie projectnummer
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001 221510
Jeroen Halman ir. Ruben Jonker
Inleiding
1.1 Voorgaande opdracht / Aanleiding Voor het project Rietlanden heeft Aveco de Bondt in 2022 een advies opgesteld [ref. 1]. In dat advies zijn hydraulische randvoorwaarden en belastingniveaus met variërende terugkeertijden en golfslagdebieten berekend om een gevoel te geven wat de invloed is van deze uitgangspunten/beleidskeuzes met betrekking tot de benodigde maaiveldhoogte rondom de woningen. Deze adviezen zijn geschreven voor terugkeertijden van 1/100, 1/300 en 1/1.000 jaar-1. Voor dit advies is gerekend met het op dat moment meest actuele klimaatscenario wat verwerkt zit in de hydraulische software: het KNMI’06 klimaatscenario. Voor de berekeningen is een bovengrens van het klimaatscenario gehanteerd, het W+ (warm +) scenario. De KNMI’06 klimaatscenario`s zijn in oktober 2023 vervangen door nieuwe KNMI’23 klimaatscenario’s. Vanuit het project is de vraag gekomen wat de impact van de nieuwe 2023 klimaatscenario’s is op de berekende hydraulische randvoorwaarden en belastingniveaus. 1.2 Werkwijze en scope In dit memo is beschouwd of de klimaatscenario`s van 2023 op het moment van schrijven al in de Hydra-NL software beschikbaar zijn. Indien dit het geval is zijn de berekeningen uit [ref. 1] herijkt. Indien dit niet het geval is, is een doorkijk gemaakt naar de verwachtte impact van de nieuwe klimaatscenario`s op de uitgevoerde berekeningen.
1.3 Referenties Voor deze memo zijn de volgende referenties gebruikt [ref. 1]
221568_AdB_RAP_0001_v2.0 - bijlage 6 toelichting - waterveiligheidadvies AdB (02-12-2022) Aveco de Bondt
[ref. 2]
Rode Draad # 6: Omgang met klimaatscenario’s bij het ontwerp (26-03-2024) Adviesteam dijkontwerp
[ref. 3]
Implications of the KNMI’23 climate scenarios for the discharge of the Rhine and Meuse (07-12-2023) Deltares
[ref. 4]
KNMI`23 Klimaatscenario`s gebruikersrapport (2023) KNMI
[ref. 5]
KNMIbrochure_KNMI06_klimaatscenarios_2006
[ref. 6]
Antwoord Helpdesk IPLO (vraagnummer 24 09 2422)
P 1/7
2
KNMI klimaatscenario`s
Het KNMI heeft in 2006, 2014 en 2023 prognoses gepubliceerd over hoe het klimaat mogelijk gaat veranderen in de toekomst. Deze prognoses zijn gebaseerd op de klimaatscenario`s van het IPCC (Intergovernmental Panle on Climate Change) en door het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) vertaald voor Nederland. Een samenvatting van de klimaatscenario`s KNMI`23 is weergeven in Figuur 2-1. De KNMI`23 scenario`s zijn verwerkt in een 4-tal scenario`s deze zijn te zien in Figuur 2-2 uit [ref. 4]. Hieronder zijn ze uitgeschreven: Hd-klimaatscenario: Hoge CO2-uitstoot (SSP5-8.5), verdrogend; Hn-klimaatscenario: Hoge CO2-uitstoot (SSP5-8.5), vernattend; Ld-klimaatscenario: Lage CO2-uitstoot (SSP1-2.6), verdrogend; Ln-klimaatscenario: Lage CO2-uitstoot (SSP1-2.6), vernattend; Voor specifieke toepassingen zijn aanvullende berekeningen voor een matige CO2-uitstoot gemaakt (deze zijn in [ref. 3] gebruikt): Md-klimaatscenario: Matige CO2-uitstoot (SSP2-4.5), verdrogend Mn-klimaatscenario: Matige CO2-uitstoot (SSP2-4.5), vernattend De verschillen tussen de scenario`s van 2006, 2014 en 2023 komen vooral door veranderende inzichten, wijzigingen in bandbreedtes van onzekerheidsmarges en verbeterde modellen.
Figuur 2-1 Samenvatting van de KNMI`23 scenario`s
Figuur 2-2 Vier scenario`s voor klimaatverandering in Nederland. Het aantal blokjes staat voor de mate van klimaatverandering rond 2100 ten opzichte van 1991-2020
datum referentie
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001_v1
P 2/7
3
KNMI`23 in Hydra-NL
3.1 Helpdesk water Bij de helpdesk water is navraag gedaan of de klimaatscenario`s 2023 beschikbaar zijn in Hydra-NL. Het antwoord van de helpdesk [ref. 6] betrof dat deze scenario’s nog niet vertaald zijn in de hydraulische databases. Ook de rivierafvoeren zijn nog niet in de nieuwe statistiek vertaald en dus niet beschikbaar in Hydra-NL. Als advies geeft de helpdesk water dat de KNMI’06 W+ scenario`s een goede benadering zijn van de KNMI`23 scenario’s (tot het jaar 2100). Het KNMI’06 W+ scenario is het meest conservatieve scenario. Dit scenario is vergelijkbaar met het Hn en Hd scenario van KNMI`23. 3.2 Adviesteam Dijkontwerp In [ref. 2] wordt door het Adviesteam Dijkontwerp geadviseerd om tot nadere orde de KNMI`06 W+ scenario`s te blijven gebruiken voor ontwerpopgaven van dijkversterkingen. Hierin staat: “Het Adviesteam ziet in de bandbreedtes van de effecten per klimaatscenario uit KNMI’23 geen duidelijke aanleiding om af te wijken van de huidige ontwerppraktijk. Daarom adviseert het Adviesteam om vast te houden aan het KNMI’06klimaatscenario W+ bij het bepalen van de ontwerplevensduur van versterkingsmaatregelen en de daarbij in rekening te brengen effecten van klimaatverandering, totdat er op landelijk niveau nadere keuzes gemaakt zijn.”
3.3 Conclusie herijking De nieuwe KNMI’23 klimaatscenario’s zijn nog niet doorvertaald in de hydraulische software. Hierdoor kan er nu geen concrete herijking van de hydraulische randvoorwaarden gemaakt worden. Als advies geven de expertiseteams Helpdesk water en het Adviesteam Dijkontwerp dat de KNMI’06 W+ scenario`s een goede benadering zijn van de KNMI`23 scenario’s (tot het jaar 2100) en zien geen reden om hiervan af te wijken. Het gebruikte klimaatscenario in [ref. 1], het KNMI’06 W+ scenario komt overeen met de adviezen van de geraadpleegde expertise teams en geeft daarmee de op dit moment meest realistische inschatting. Aanvullend is in het volgend hoofdstuk een globale doorkijk gemaakt naar de mogelijke verwachtte impact van de nieuwe KNMI’23 scenario’s ter plaatse van de projectlocatie.
datum referentie
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001_v1
P 3/7
4
Globale doorkijk
4.1 Werkwijze doorkijk Om een globale doorkijk te maken op de mogelijk invloed die de nieuwe klimaatscenario`s hebben is wat dieper ingedoken in de achtergrond van de KNMI klimaatscenario’s zoals beschreven in [ref. 4] en [ref. 5]. Daarnaast is ook gekeken naar enkele leidraden die geschreven zijn op basis en naar aanleiding van de klimaatscenario`s [ref. 2] en [ref. 3]:
4.2
Het document Rode Draad # 6: Omgang met klimaatscenario’s bij het ontwerp (26-03-2024) Adviesteam dijkontwerp [ref. 2] gaat vooral in op de omgang met onzekere effecten van klimaatverandering voor primaire waterkeringen. Dit advies is geschreven n.a.v. vragen die vanuit HWBP projecten gesteld zijn over de KNMI`23 klimaatscenario`s. Het document Implications of the KNMI’23 climate scenarios for the discharge of the Rhine and Meuse (07-122023) Deltares [ref. 3] gaat vooral in op het vertalen van de klimaatscenario`s op de afvoer van de Rijn en Maas.
Uitwerking doorkijk
4.2.1 Locatie Rietlanden Rietlanden is een buitendijkse locatie bij Drimmelen die in verbinding staat met zowel het stroomgebied van de Maas als dat van de Rijn (via de Nieuwe Merwede). Daarnaast staat het ook in open verbinding met de zee waardoor zeewater kan doordringen tot het project gebied. In Figuur 4-1 zijn de verschillende invloeden weergegeven.
Figuur 4-1 Invloeden vanuit Maas, Rijn en de zee richting Drimmelen
4.2.2 Invloeden vanuit de Maas In Figuur 4-1 is te zien dat de Rietlanden aan de Maas ligt. De project locatie staat dan ook het meest onder invloed van het door neerslag gestuurde Maasafvoer. Door de temperatuur stijging die voorspeld is zal er meer water verdampen. Deze verdamping veroorzaakt minder waterafvoer en langdurige droogtes. Naast deze waterafvoer afname zullen er meer piekbuien en perioden met langdurige regenval voorkomen. Deze regenval zal juist een toename in de waterafvoer veroorzaken [ref. 3].
datum referentie
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001_v1
P 4/7
De waterstanden in de Maas zullen dus grilliger en minder goed voorspelbaar worden. Voorbeelden hiervan zijn de langdurige droogte in 2018, de piekbuien in de zomer van 2021 en de langdurige regenval in de winter van 2023-2024. Gemiddelde afvoer Op basis van de klimaatscenario`s KNMI`23 wordt gesteld dat de gemiddelde afvoer van de maas in 4 van de 6 scenario`s verminderd is in 2100. Deze vermindering heeft te maken met de toename van verdamping. (uitzonderingen hierop zijn het Mn scenario hier blijft de waterstand gelijk. Bij het Hn scenario stijgt de gemiddelde afvoer met 10%) [ref. 3]. Maximale waterstand De meeste scenario's (4 van de 6) laten weinig verandering zien in de jaarlijkse maximum waterstand. Pas tegen 2100 laten scenario Mn en Hn een stijging zien tot ~20%. Daarna verwacht het Hn-scenario een verdere stijging tot 35% in 2150. Droogte (minimum 7-daagse) Voor de Maas is er in KNMI`23 meer rekening gehouden met droogte. De minimum 7-daagse afvoer is lager dan bij de scenario`s KNMI`14. In KNMI`14 is gerekend met -30%, in KNMI`23 is gerekend met -50%. Dit betekent dat er op de 7 dagen met de laagste waterstand 50% minder water door de Maas stroomt in vergelijking met de huidige situatie.
4.2.3 Invloeden vanuit de Rijn In Figuur 4-1 is te zien dat de Rietlanden via overstroombare gebieden of opstuwing onder invloed ligt van het stroomgebied van de Rijn (Waal en Nieuwe Merwede). Het stroomgebied van de Rijn is smeltwater gestuurd en heeft daardoor de hoogste waterstanden in het voorjaar, als de sneeuw in de Alpen smelt. Doordat de Rijn smeltwater gestuurd is en het smelten van sneeuw relatief goed te voorspellen is. Zijn de waterstanden minder “grimmig” en dus beter te voorspellen dan de waterstanden in de Maas. Gemiddelde afvoer Op basis van de KNMI`23 wordt gesteld dat de afvoer van de Rijn niet substantieel wijzigt ten opzichte van het huidige gemiddelde. Bij verschillende klimaatscenario`s (Mn en Hn) wordt er voor 2100 zelfs een verlaging van de afvoer verwacht van 5%. Dit heeft te maken met de afname van smeltwater vanuit de Alpen [ref. 3]. Maximale waterstand Op basis van de KNMI`23 wordt gesteld dat de maximale waterstand van de Rijn niet substantieel wijzigt ten opzicht van de huidige maximale waterstand. Droogte (minimum 7-daagse) De minimum 7-daagse afvoer voor de Rijn is bij KNMI`23 ongeveer gelijk aan KNMI`14. (ongeveer -30%). Vanaf 2150 is een lagere afvoer ingeschat bij de scenario`s KNMI`23 t.o.v. KNMI`14. [ref. 3].
datum referentie
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001_v1
P 5/7
4.2.4 Invloeden vanuit Zee De Rietlanden liggen in open verbinding met de Maas. Via het Hollandsdiep en de Haringvliet of Oosterschelde stroomt het water van de Maas naar de zee. In tijden van droogte rijkt de invloed van de zee verder stroomopwaarts. De voorspelling is dat met de voorspelde droogte de zee vaker diep landinwaarts zal doordringen. Deze indringing van de zee heeft als gevolg dat het zoete rivierwater verzilt. Waterstanden De combinatie van hoog rivierwater en hoog zeewater kan problemen veroorzaken. Op het moment dat de Stormvloedkering (in de Oosterschelde) en de Haringvlietsluizen (in het Haringvliet) sluiten door hoog zeewater. Hierdoor kan het water van de Maas en Rijn niet meer afstromen naar zee. Dit water zal opstuwen in onder andere de gebieden ten noorden van Drimmelen (Biesbosch en Noordwaard).
datum referentie
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001_v1
P 6/7
5
Conclusie
5.1 Conclusie Dit memo vormt een vervolg op het waterveiligheidsadvies dat gedaan is in 2022 [ref. 1]. Op dit moment kunnen de klimaatscenario`s KNMI`23 nog niet doorgerekend worden in het programma Hydra-NL doordat dit nog niet in de achterliggende databases is verwerkt. Als advies geven de expertiseteams Helpdesk water en het Adviesteam Dijkontwerp dat de KNMI’06 W+ scenario`s een goede benadering zijn van de KNMI`23 scenario’s (tot het jaar 2100) en zien geen reden om hiervan af te wijken. Het gebruikte klimaatscenario in [ref. 1], het KNMI’06 W+ scenario, geeft daarmee op dit moment de meest realistische inschatting die gemaakt kan worden. De berekeningsresultaten uit [ref. 1] behoeven momenteel geen update. Als aanvulling hierop is er een globale doorkijk gemaakt op basis van beschikbare gegevens en documenten. In deze globale doorkijk is bepaald dat het voor de Rietlanden lastig te zeggen is of er veel verschil zit tussen de KNMI`06 W+ en KNMI`23 voorspellingen doordat deze locatie zich op een snijpunt van verschillende rivierafvoeren en invloeden van zee bevindt.
Globaal gezien kan het volgende worden opgemerkt: zijn de volgende aannames te doen: De waterstanden in de Maas zijn grimmig waardoor er hoogwater situaties kunnen ontstaan die slecht zijn te voorspellen; De waterstanden in de Rijn zijn makkelijker te voorspellen; Droogte zal een steeds groter probleem vormen; Een gevolg van de droogte is dat zout zeewater makkelijker de projectlocatie bereikt. De combinatie van Hoog zeewater en Hoog rivierafvoer is een gevaarlijke. Door het sluiten van de zeewaterkeringen kan het rivierwater niet afstromen naar zee. Dit zorgt voor verhoogde waterstanden rondom Drimmelen. 5.2 Aanbevelingen Zolang de KNMI`23 scenario`s nog niet zijn verwerkt in Hydra-NL zijn de KNMI`06W+ scenario`s te gebruiken in de berekeningen. Als de KNMI`23 scenario`s verwerkt zijn in Hydra-NL kan een nieuwe berekening gedaan worden. De verwachting is dat de uitkomsten daarvan niet ver afwijken van de huidige resultaten maar dit kan niet met zekerheid gezegd worden voordat de concrete doorvertaling is gedaan. In de KNMI`23 scenario`s wordt meer aandacht besteed aan droogte. Droogte heeft een positief effect op de waterstanden bij de Rietlanden maar kunnen andere negatieve gevolgen met zich meebrengen zoals inklinking van de grond rondom het water.
datum referentie
30 september 2024 221510_AdB_MEM_0001_v1
P 7/7
Bijlage 3 Bronvermeldingen 1.
WRCD-Oost, Herziening 2015, Rho adviseurs voor leefruimte, https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.171900004bp15herziening/t_NL.IMRO.171900004bp15herziening-.pdf 2. Omgevingsverordening Noord-Brabant, Tercera https://noord-brabant.terceraro.nl/MapViewer/Default.aspx?id=NLIMRO9930OmgevingsverordNBr-va01 3. Kaarten bij Beleidsregels Grote Rivieren, BGR kaartblad 036, Rijkswaterstaat, https://www.helpdeskwater.nl/publish/pages/182092/bgr_2020_036_brabantse_biesbosch_2.pdf 4. Legger Rijkswaterstaatwerken, https://maps.rijkswaterstaat.nl/geoweb55/index.html?viewer=LeggerRijkswaterstaatswerken 5. Rijkswaterstaat, KRW viewer RWS Oosten Zuid-Nederland, https://maps.rijkswaterstaat.nl/gwproj55/index.html?viewer=ON_KRW.Webviewer 6. Waterbeheerprogramma 2022-2027 waterschap Brabantse Delta, https://www.brabantsedelta.nl/waterbeheerprogramma-2022-2027 7. Keur waterschap Brabantse Delta, https://www.brabantsedelta.nl/keur 8. Legger waterschap Brabantse Delta, https://www.brabantsedelta.nl/legger 9. Wateren Rioleringsplan Drimmelen 2018-2022 (vGRP), gemeente Drimmelen, https://drimmelen.nl/file/752/download 10. AHN4 (0,5m resolutie) 11. BROloket 12. Rijkswaterstaat waterinfo, waterbeheer kaart, https://waterinfo.rws.nl/#!/thema/Waterbeheer/ 13. Rijksoverheid, Natuur Kapitaal, https://www.atlasnatuurlijkkapitaal.nl/kaarten 14.
Waterschap Brabantse Delta, Eerste Beoordeling Primaire Keringen Overstromingskans Veiligheidsoordeel Dijktraject 34-1] 15. Waterschap Brabantse Delta, Dijkverbeteringsplan Standhazensedijk
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 37/39
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 38/39
datum referentie
6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1
P 39/39