CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2024039637] Bijlage 11 Watertoets en waterveiligheid [Aveco de Bondt]

Raad 12 december 2024, gemeente drimmelenBij agendapunt: BESPREEKSTUK: Vaststelling bestemmingsplan Rietlanden Drimmelen15.585 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Watertoets en waterveiligheid De Rietlanden

datum projectnummer

6 november 2024 221510

Watertoets en waterveiligheid

Aveco de Bondt BV Holten - Amstelveen - Breda - Eindhoven - Nieuwegein Postbus 64, 7450 AB Holten T +31 88 004 82 12 info@avecodebondt.nl avecodebondt.nl

project projectnummer projectleider

opdrachtgever postadres

status versie fase auteur

De Rietlanden, Drimmelen 221510 André de Wilde Hudeko B.V. Postbus 497 4900 AL OOSTERHOUT NB Definitief 4.1 Vaststelling Martin Schepers

paraaf gecontroleerd

Toby van Baast MSc

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v1.0

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3

Inleiding Doel document Plangebied Beoogde ontwikkeling

1 1 1 2

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

Waterhuishoudkundige situatie Hoogteligging Bodemopbouw Waterkering Rivierwaterstanden Afvoer hemel- en afvalwater Grondwater Verzilting

3 3 3 3 5 6 6 6

3 3.1 3.2 3.3 3.4

Toekomstig watersysteem Advies voor veilige ontwerphoogte Maatregelen waterveiligheid Afvoer hemelwater Afvoer vuilwater

9 9 13 15 16

4 4.1 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.4 4.5 4.5.1

Beleidskader Algemeen Rijksbeleid Nationaal Waterplan Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving Beleidslijn grote rivieren (vanuit Barro) Provincie Noord-Brabant Rivierbed Grondwaterbescherming, waterwingebied, boringsvrije zone en rivierwaterwinning Norm wateroverlast stedelijk gebied Waterschap Brabantse Delta Gemeente Drimmelen Water- en Rioleringsplan Drimmelen 2023-2027

17 17 17 17 19 24 26 26 27 28 29 30 30

5 5.1 5.2

Conclusie en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen

33 33 33

Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

Waterveiligheidsadvies Aveco de Bondt, 2022 Memo KNMI hoogwater scenario’s Bronvermeldingen

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

1

Inleiding

Onderdeel van de bestemmingsplanprocedure bestemmingsplan is de waterparagraaf die tot stand komt door het doorlopen van het watertoetsproces. Op basis van deze watertoets wordt de waterparagraaf opgesteld. In de waterparagraaf is vastgelegd hoe binnen het project met de waterhuishoudkundige aspecten (waterveiligheid, oppervlaktewater, hemelwater, grondwater, waterkwaliteit en afvalwater) dient te worden omgegaan. Hiervoor zijn de water gerelateerde beleidskaders in beeld gebracht en de plan specifieke uitgangspunten waarop het ontwerp wordt gebaseerd zijn afgestemd met de gemeente, Rijkswaterstaat en het waterschap. Het gaat hierbij om alle wateren (rijkswateren, regionale wateren, gemeentelijke en particuliere wateren en grondwater). Op basis van het ontwerp is de waterveiligheid geanalyseerd en wordt beschreven waarom dit plan voldoende rekening houd met het buitendijks kunnen wonen en hoe dit plan past binnen de kamerbrief Water en Bodem Sturend. 1.1 Doel document Deze rapportage maakt de bestaande waterhuishoudelijke situatie inzichtelijk en beschrijft naar aanleiding van de ontwikkeling welke maatregelen genomen kunnen worden om een eventuele verslechtering van de waterhuishoudkundige situatie te voorkomen en bij voorkeur de waterhuishouding te verbeteren. 1.2 Plangebied De ontwikkelingslocatie ligt binnen de bebouwde kom van Drimmelen aan de Marinaweg.

Rondom het plangebied ligt de jachthaven Biesbosch. Het plangebied wordt begrensd door de Marinaweg (noord en westzijde), de Standhazensedijk (zuidzijde) en een strand (oostzijde). In de huidige situatie bestaat het plangebied uit groen en oppervlaktewater (zie figuur 1 en 2). De totale oppervlakte bedraagt circa 88.000 m2.

Figuur 1: Ligging plangebied. Bron: Google maps, 2022.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 1/39

Figuur 2: Uitzicht op plangebied. Bron: Google maps, 2022.

1.3 Beoogde ontwikkeling Het stedenbouwkundig ontwerp hieronder geldt als uitgangspunt voor deze watertoets en de waterveiligheidsanalyse. Om een goed ontwerp te kunnen maken zijn tevens bepaalde gegevens over de omgeving benodigd. In dit onderzoek zijn data voor verschillende toepassingen gebruikt Bij de herinrichting van het gebied worden 211 woningen gerealiseerd en wordt een hotel ontwikkeld.

Figuur 3: Stedenbouwkundig plan, Aveco de Bondt, 2024.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 2/39

2

Waterhuishoudkundige situatie

In dit hoofdstuk is het bestaande bodemkundige opbouw - en het bestaande watersysteem beschreven, met betrekking tot waterveiligheid, oppervlaktewater, waterberging, afvoer, grondwater, waterkwaliteit en ecologie. Het plangebied bestaat uit groen en oppervlaktewater. Er zijn geen vijvers, wadi’s of andere waterbergingen in het plangebied aanwezig. 2.1 Hoogteligging De hoogteligging van het plangebied bedraagt gemiddeld circa +3,3 m NAP en varieert tussen circa +3,6 m NAP in het noordelijke deel en +2,5 m NAP in het oostelijke deel (zie onderstaande figuur). Het maaiveld loopt af richting het oppervlaktewater tot circa +0,6 m NAP. Het aanliggende bestaande straatpeil van de Marinaweg bedraagt ca. +3,25 m NAP.

2.2 Bodemopbouw Nabij de projectlocatie zijn boorprofielen en sonderingen beschikbaar via het BROloket die een indruk geven van de bodemopbouw in het plangebied (zie Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.). Hieruit blijkt dat de bodem tot minimaal 3 m onder maaiveld (m -mv) bestaat uit klei en veen met daaronder siltig zand. Op basis van de beschrijvingen van de boorprofielen en sonderingen verwachten we dat de doorlatendheid van de bodem slecht is.

Figuur 4: Hoogteligging van het plangebied en t.o.v. de directe omgeving (AHN4).

2.3 Waterkering Het plangebied ligt buitendijks. De kans op overstroming van het plangebied is onbekend. Om de overstromingskans te bepalen wordt er door Aveco de Bondt een gevoeligheidsanalyse waterveiligheid uitgevoerd. Hudeko B.V.zal de overstromingskans moeten bespreken met verzekeraars en de eindbeheerder. Op circa 50 m ten zuiden van het plangebied bevindt zich de primaire waterkering met de leggercode DWK00246, zie de figuur hierna. Deze waterkering kent een Beschermingszone A en B, welke beiden geen overlap hebben met het plangebied. Het plangebied ligt wel dicht bij deze beschermingszones.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 3/39

In figuur 7 staat de legger van het waterschap m.b.t. de primaire en secundaire watergangen weergegeven. In het plangebied liggen geen watergangen en werkzaamheden vinden niet plaats binnen de beschermingszone van de primaire watergang. Ten zuiden van de primaire waterkering bevindt zich bevindt zich de primaire watergang, met de leggercode OVK09870.

Figuur 5: Legger waterschap Brabantse Delta: waterkeringen nabij het plangebied.

De dijkhoogten zijn te zien in figuur 6. De dijken langs het Wilhelminakanaal bevinden zich op circa 3,6 m boven NAP aan de zijde van Geertruidenberg. De Standhazensedijk bevindt zich op circa 4,5 m boven NAP. De Rietlanden, na ophoging, bevinden zich op 3,9 m boven NAP. Zoals te zien is op de figuur op de pagina hierna, overstroomt als eerste de polder tussen de Peuzelaar en de Standhazensedijk aan de oostzijde van het Wilhelminakanaal.

Figuur 6: Dijkhoogten in de omgeving, Aveco de Bondt, december 2022.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 4/39

2.4 Rivierwaterstanden Het plangebied ligt aan de rivier Amer. Het dichtstbijzijnde meetpunt (bovenstrooms), van de waterhoogte van het oppervlaktewater, is Keizersveer (zie figuur 7). Op 7 augustus 2024 bedraagt de waterhoogte 174 cm boven NAP [12]. Dat zijn normale waarden. De afgelopen 28 dagen is sprake geweest van normale waterhoogten.

Figuur 7: Legger waterschap Brabantse Delta: watergangen nabij het plangebied.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 5/39

Figuur 8: Waterhoogte oppervlaktewater nabij Drimmelen (Bersche Maas bij Waalwijk). Bron: waterinfo rijkswaterstaat, 2024.

De naastgelegen dijk (Standhazensedijk) is beoordeeld op de waterveiligheid de dijk voldoet aan de hoogte-eis (lees het voorkomen van te veel overslag) , echter niet op piping (het wegspoelen van zand onder de kering door). Deze beoordeling is ook door ILT getoetst. Er is een Dijkverbeteringsplan opgesteld [15] door Waterschap Brabantse Delta welke ook de hydraulische randvoorwaarden heeft berekend. De bekende en berekende waterstanden voor deze locatie zijn voor de volgende (zicht)jaren: Jaar 2024

omschrijving Huidige normwaterstand

Buitenwaterstand t.o.v. NAP +2,98 m

1/300 W+ Zichtjaar 2050 2075

De waterstand voor zichtjaar 2075 is bepaald door middel van interpolatie.

2100 2125

De waterstand voor zichtjaar 2125 is bepaald middels extrapolatie.

+3,23 m +3,41 m +3,58 m +3,75 m

Tabel 1: waterstanden Amer

2.5 Afvoer hemel- en afvalwater Onder de Marinaweg ligt een gescheiden rioolstelsel (zie figuur 9). Het hemelwater wordt afgevoerd richting de Amer ten noorden van het plangebied, ter hoogte van de steiger. De bedrijven in de jachthaven lozen afvalwater op het vuilwaterriool.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 6/39

Figuur 9: De huidige ligging en het type riolering in het plangebied en de omgeving.

2.6 Grondwater Rondom de projectlocatie zijn geen peilbuizen beschikbaar. Gezien het gebied wordt opgehoogd geeft monitoring van de grondwaterstanden in deze fase geen inzicht voor de uiteindelijke grondwaterstanden. 2.7 Verzilting Verzilting speelt in het plangebied geen rol van betekenis, zie de figuur hierna.

Figuur 10: Natuur kapitaal verzilting grondwater [13].

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 7/39

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 8/39

3

Toekomstig watersysteem

3.1 Advies voor veilige ontwerphoogte Doordat het project buitendijks ligt, beschermen de dijken het projectgebied niet tegen hoge rivierwaterstanden en golfslag. Aveco de Bondt is gevraagd een advies op te stellen met veilige waterstanden en ontwerphoogten van het maaiveld voor de zichtjaren 2075 en 2125 voor dit gebied. Daartoe heeft Aveco de Bondt de hydraulische randvoorwaarden en het hydraulische belastingniveau (HBN) bepaald. Bepalen hydraulische randvoorwaarden en hydraulische belastingniveau (HBN) Om de toetspeilen, de golfhoogte/golfoploop (samen hydraulische randvoorwaarden) en het hydraulisch belastingniveau (HBN) te bepalen wordt gebruik gemaakt van het programma Hydra-NL versie 2.8.2. Het HBN is de minimaal benodigde ontwerphoogte (in dit geval maaiveldhoogte rondom de woningen) waarbij een vooraf vastgesteld overslagdebiet over de kruin heen slaat. Het overslagdebiet is de maximale hoeveelheid water (liter/sec./meter) die tijdens een ‘hoogwatersituatie’ door golfslag op het maaiveld terecht komt. De onderstaande uitgangspunten zijn aangehouden: • De maatgevende waterstanden (voortaan toetspeilen) worden voor de volgende zichtjaren bepaald: ▪ 2023 (huidige situatie) ▪ 2050 ▪ 2075 (via interpolatie) ▪ 2100 ▪ 2125 (via extrapolatie) • De toetspeilen worden vastgesteld met een terugkeertijd van 1/100 jaar-1, 1/300-1 en 1/1.000 jaar.

Ter bepaling van het HBN is uitgegaan van de volgende overslagdebieten. Dit zijn de golfoverslagdebieten die op het maaiveld rondom de woningen zal slaan tijdens de maatgevende omstandigheden: ▪ 0.1 l/m/s ▪ 1.0 l/m/s ▪ 5.0 l/m/s. • Uitgegaan is van een 1:3-talud zonder berm. Dit is overeenkomstig met een realistische taludhelling voor de benodigde ophoging. Dit is een inschatting, in latere projectfases dient de benodigde taludhellingen bepaald te worden. • We gaan uit van een reëel (onderwater) profiel. In het definitieve ontwerp kan er geoptimaliseerd worden met een ingemeten onderwaterprofiel. Deze keuze is gemaakt omdat er nog veel onzekerheid is in het huidige schetsontwerp en het onderwaterprofiel niet is ingemeten. • Golven van scheepvaart worden niet meegenomen: bij een dergelijk hoogwater wordt ervan uitgegaan dat de scheepvaart stil is gelegd. Ook ligt de projectlocatie in een inham waardoor weinig golfwerking door scheepvaart wordt verwacht. De uitgevoerde analyses zijn gebaseerd op de KNMI klimaatscenario’s uit 2006. Medio 2023 verschijnen de nieuwe KNMI’23-klimaatscenario’s, gebaseerd op het nieuwste IPCC rapport. Op basis van de huidige berekeningsresultaten, waarbij de benodigde hoogte tot ten minste 2100 voldoet, wordt verwacht dat de nieuwe klimaatscenario’s geen effect zullen hebben op de veiligheidsopgave.

Daarnaast is ook bekend dat de modelonzekerheid op de waterstand in het BOI-2023 gereduceerd wordt. Hierdoor wordt de invloed van de nieuwe klimaatscenario’s (gedeeltelijk) gecompenseerd. [bron Eindrapport verbeteringsopgave Verkenningsfase – Standhazensedijk p 20].

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 9/39

Gekozen is om de hydraulische randvoorwaarden en HBN door te rekenen met variërende terugkeertijden en golfslagdebieten om een gevoel te geven wat de invloed is van deze uitgangspunten/beleidskeuzes met betrekking tot de benodigde maaiveldhoogte rondom de woningen. Gekozen is om de hydraulische randvoorwaarden door te rekenen voor verschillende zichtjaren en terugkeertijden om inzicht te verschaffen over de invloed dat de gekozen veiligheid kan hebben op het ontwerp. Een terugkeertijd van 1/100 jr betekent dat het desbetreffende toetspeil (waterstand) naar schatting 1 keer in de 100 jaar kan voorkomen. Een keuze voor een terugkeertijd van 1/1000 in plaats van 1/100 betekent circa 0,3-0,4 m hoger toetspeil en een 11 tot 15 cm grotere golfhoogte.

Tabel 2: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:100 jaar

Tabel 3: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:300 jaar

Tabel 4: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:1000 jaar

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 10/39

Figuur 11: Vergelijking toetspeilen bij terugkeertijden 1/100, 1/300 en 1/1000 jaar

Figuur 12: Vergelijking significante golfhoogtes bij terugkeertijden 1/100, 1/300 en 1/1000

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 11/39

Berekeningsresultaten Gekozen is om voor de resultaten te presenteren voor de zichtjaren 2075 en 2125. Het zichtjaar 2075 is de einddatum van een levensduur van 50 jaar indien de woningen in 2025 worden opgeleverd. Het zichtjaar 2125 is de einddatum van een levensduur van 100 jaar. Bij de berekening van de HBN-waardes is geen rekening gehouden met het optreden van zetting. Deze waarden geven de benodigde maaiveldhoogtes exclusief zettingen weer.

Tabel 5: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:100 jr

Tabel 6: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:300 jr

Tabel 7: Hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van 1:1.000 jr

In bovenstaande tabellen zijn de berekende hydraulische belastingniveaus (HBN) weergegeven voor de verschillende terugkeertijden. Het HBN is (nogmaals) de maaiveldhoogte waarbij wordt toegestaan dat een bepaald golfoverslagdebiet op het maaiveld overslaat tijdens de maatgevende omstandigheden. Een laag overslagdebiet als eis, betekend dat het terrein droger moet blijven en dus meer moet worden opgehoogd. Om een hoger overslagdebiet toe te staan, zullen rondom de woningen aanvullende maatregelen getroffen moeten worden zodat het overgeslagen water kan worden opgevangen en worden afgevoerd richting zee. Eveneens kan het zijn dat maatregelen aan gebouwen of in het terrein nodig zijn om de schade als gevolg van de overslag op een acceptabel niveau te houden. (N.B. Dit gaat om extreme situaties waarbij enige schade doorgaans onvermijdelijk wordt bevonden.)

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 12/39

3.2 Maatregelen waterveiligheid Om te bouwen op de Rietlanden ligt er een opgave met betrekking tot waterveiligheid. Het plangebied bevindt zich in een ‘overstroombaar gebied’. Dit betekent dat bij de inrichting van het gebied moet worden nagedacht over maatregelen die kunnen worden getroffen, waarbij eventuele risico's en nadelige effecten van een overstroming kunnen worden beperkt. Onderstaand een overzicht van de maatregelen die worden getroffen. 1. Ontwerphoogte Het gebied ligt buitendijks en wordt in het kader van de waterveiligheid te worden opgehoogd. Er is onderzoek gedaan naar de overstromingskans en de gevolgen op de ontwerphoogte. Het maaiveld van de Rietlanden wordt opgehoogd tot 3,90 m boven NAP. Hierdoor zal de locatie nog hoger liggen ten opzichte van huidige situatie, hierdoor zal het gebied ook bij nog extremere waterstanden niet onder water komen te staan. Men bouwt van de Rietlanden als het ware een soort terp die bij hoog water niet overstroomd in tegenstelling tot de omgeving. Deze hoogten liggen boven de berekende en geëxtrapoleerde waterstanden voor de komende 100 jaar. De hydraulische belastingen (waterstand + extra belasting door golfoploop) ligt wel hoger, maar op dit deel, door de ligging van de ontsluitingsweg op 3.90 NAP en in combinatie de voorliggende havens is op dit specifieke stuk een extra hoogte van 25-30 cm niet te verwachten.

Figuur 13: boven: ontwerphoogte Rietlanden. Huidige normwaterstand bedraagt +2.98 NAP. Normwaterstand voor jaar 2125 = +3.75 NAP. Dit zijn de hydraulische randvoorwaarden bij een terugkeertijd van eens in de 300 jaar, volgens de HBN, gebaseerd op klimaatmodellen van het KNMI. Beneden: vloerpeil woningen, technische bouwoplossingen om waterveilig te wonen vanaf +4,70 NAP.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 13/39

2. Vloerpeil De Rietlanden worden opgehoogd tot 3.90 meter boven NAP. Het vloerpeil van de onderkant van de verblijfsruimten van de grondgebonden woningen en appartementen zal zich bevinden op minimaal 4.70 meter boven NAP. Alleen de hal zal zich lager bevinden, op ongeveer 4.20 meter boven NAP (zie onderstaande afbeelding links). Woningen kunnen ook in zijn geheel worden verhoogd tot een vloerpeil van 4.70 meter boven NAP (zie onderstaande afbeelding rechts). Met trappen en een hellingbaan kan de geboden toegang (de toegankelijkheid van de woning) worden overbrugd. Hierdoor zijn de woningen beter beschermd tegen hoog water. Entrees van parkeergarages worden beschermd met een zelf sluitende keerwand (self closing flood barrier). Er worden 21 drijvende woningen mogelijk gemaakt. Deze woningen zullen niet worden blootgesteld aan eventuele overstromingsrisico’s. 3. Verzekering bij schade Voor de eventuele schade die zou kunnen ontstaan bij extreme omstandigheden wordt er voor de bewoners ook een verzekering beschikbaar om zich te verzekeren tegen overstromingsschade. Hiervoor zal ook actief de toekomstige bewoners op de hoogte gesteld worden.

Figuur 14: voorbeeld zelf sluitende keerwand. Bron: floodcontrolinternational.com, 2024.

4. Calamiteitenplan Als de situatie toch nijpend wordt voor de bewoners van de Rietlanden is er voldoende ruimte in het plan ingebouwd ter evacuatie. Dit in de vorm van twee calamiteitenroutes. De eerste calamiteitenroute is over de Marinaweg. Deze weg is geschikt voor evacuatie. Naast evacuatie via de Marinaweg wordt er ter hoogte van ‘Het Witte Huis’ een extra gemaakt vanaf de Marinaweg naar de Standhazensedijk. Hierdoor kan ook via de Standhazensedijk geëvacueerd worden. Eventueel kunnen voor de calamiteitenroute over de Marinaweg nog een aantal voorzieningen worden aangebracht in de vorm van een zichtbare markering van de route, mocht deze onder water komen te staan. Al mag verwacht worden dat evacuatie al ruim voor dat dat punt bereikt is heeft plaatsgevonden.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 14/39

Figuur 15: Calamiteitenroutes de Rietlanden, Aveco de Bondt, augustus 2024.

Van alle bovenstaande maatregelen zijn de ruimtelijke maatregelen in de bouwregels opgenomen van de planregels, of als voorwaardelijke verplichting, gekoppeld aan het gebruik voor wonen. 5. Beheer en onderhoud Bij het inrichten van het plangebied is het van belang om tevens over het beheer en onderhoud na te denken. Dit is van belang om ook in de toekomst te garanderen dat het watersysteem naar behoren blijft functioneren, dat er geen waterproblemen ontstaan en dat onderhoud eenvoudig en tegen beheersbare kosten kan plaatsvinden. De verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van de DWA en HWA in de openbare ruimte ligt bij de gemeente Drimmelen en op particulier terrein ligt dit bij de perceeleigenaar. 6. Vergunningen Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een primaire waterkering, het plangebied bevindt zich op steenworpafstand van de beschermingszone. Het is verboden zonder vergunning gebruik te maken van een primaire waterkering of bijbehorende beschermingszone A, door daarin, daarop, daarboven, daarover of daaronder handelingen te verrichten, werken te behouden of vaste substanties of voorwerpen te laten staan of liggen (keur waterschap Brabantse Delta, artikel 3.3) [7]. Het is verboden zonder vergunning in het profiel van vrije ruimte werken te plaatsen, te wijzigen of te behouden.

Voor het aansluiten van nieuwe woningen op het rioolstelsel dient contact opgenomen te worden met de gemeente, zodat dit goed is afgestemd. Hiervoor is geen vergunning vereist. 3.3 Afvoer hemelwater Het hemelwater stroomt bij voorkeur niet direct oppervlakkig af naar het oppervlaktewater, maar er wordt in het kader van klimaatadaptatie ingezet op bergen en vasthouden, zodat het water vertraagd op het oppervlaktewater afstroomt. Dit is niet verplicht bij buitendijks bouwen, maar wordt als extra maatregel uitgevoerd in het kader van klimaatadaptatie. Ten aanzien van het toekomstig verhard oppervlak wordt vooralsnog uitgegaan van een oppervlak van 30.377 m2. De oppervlakten zijn bij benadering en bepaald aan de hand van de toekomstige situatie zoals opgenomen in bijlage 1 (afgeleid van het stedenbouwkundig plan). In het kader van de watertoets wordt 70% van het netto perceeloppervlak van de grondgebonden woningen en de beneden boven woningen beschouwd als aanname voor

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 15/39

het toekomstig verhard oppervlak. Voor de appartementen wordt 100% van het netto perceeloppervlak beschouwd als aanname voor het toekomstig verhard oppervlak. Voor de parkeerplaatsen wordt uitgegaan van 50% verhard, omdat deze worden uitgevoerd met grasbetontegels. Voor de nieuwe wegen in het plangebied wordt gerekend met 100% verharding.

Uitgeefbare kavels Appartementen Waterwoningen Wegen Parkeerplaatsen Totaal verhard

Oppervlakte in m2 17.715 3.014 4.000 7.225 7.475

Aandeel verhard in m2 12.400 (70%) 3.014 (100%) 4.000 (100%) 7.225 (100%) 3.738 (50%) 30.377

Tabel 8: Berekening waterbergingsopgave. Aveco de Bondt, augustus 2024.

Voor het toekomstige verhard oppervlak wordt de vereiste compensatie berekend door het oppervlak te vermenigvuldigen met een waterschijf van 60mm (0.06 m) en met de plaatselijke gevoeligheidsfactor (1). Daaruit volgt de omvang van de vereiste compensatie in kubieke meters. De benodigde compensatie bedraagt 1.823 m3 (30.377 m2 x 0.06 x 1). De compensatie wordt geborgd in de planregels met een voorwaardelijke verplichting. De waterberging wordt mogelijk gerealiseerd in de vorm van wadi’s, infiltratie of waterkratten onder de verharding. Hierbij moet rekening gehouden worden met de hoogteligging van het plangebied t.o.v. het oppervlaktewater. Met een waterdoorlatendheidsonderzoek (K-waarde onderzoek) zal worden onderzocht welke plekken in het plangebied zich het beste lenen voor infiltratie. 3.4 Afvoer vuilwater Om de afvoer van hemelwater en vuilwater in de nieuwe situatie goed te laten aansluiten op de omgeving is contact opgenomen met de gemeente. In de verdere planuitwerking moet dit verder met de gemeente afgestemd worden. Binnen het plangebied wordt het vuilwater vanuit de woningen aangesloten op een nieuw aan te leggen vuilwaterriool. De gemeente geeft aan dat het nieuwe vuilwaterriool bij voorkeur onder vrij-verval op het stelsel aan de Marinaweg aangesloten moet worden. Voor alle 211 woningen geldt het uitgangspunt van 2,5 inwoners (vervuilingseenheden) per woning.

De vervuilingseenheden van het vuilwater in de nieuwe situatie bedraagt daarmee circa 528 vervuilingseenheden. Hudeko B.V. moet onderzoeken of het ontvangende rioolstelsel en het bestaande gemaal de extra belasting zonder problemen kan verwerken. Daarnaast dient met het ontwerp van het vuilwaterriool van het plangebied rekening te worden gehouden met de vuilwaterafvoer afkomstig van de oostelijk gelegen ontwikkeling (een hotel) dat op het systeem wordt aangesloten.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 16/39

4

Beleidskader

In dit hoofdstuk is het beleid van de betrokken instanties voor de waterhuishoudkundige aspecten kort uiteengezet. Het hieronder beschreven beleid geeft het kader waarin de toekomstige situatie moet worden ingepast. In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en Besluit ruimtelijke ordening dient het watertoetsproces doorlopen te worden. De 'watertoets' is een instrument dat waterhuishoudkundige belangen expliciet en op evenwichtige wijze laat meewegen bij het opstellen van ruimtelijke plannen en besluiten. Het is niet een toets achteraf, maar een proces dat de gemeente en waterbeheerder met elkaar in gesprek brengt in een zo vroeg mogelijk stadium. De inzet daarbij is om in elk afzonderlijk plan met maatwerk het reeds bestaande waterhuishoudkundige en ruimtelijke beleid goed toe te passen en uit te voeren. Het watertoetsproces voor deze ontwikkeling is in gang gezet op 16-06-2022 via mailcontact met het waterschap, Rijkswaterstaat en de gemeente. 4.1 Algemeen Op rijksniveau en Europees niveau zijn meerdere plannen en wetten gemaakt met betrekking tot water. De belangrijkste zijn het Waterbeleid voor de 21e eeuw, de Waterwet en het Nationaal Waterplan. Waterbeleid voor de 21e eeuw In het Waterbeleid voor de 21e eeuw worden twee principes (drietrapsstrategieën) voor duurzaam waterbeheer geïntroduceerd: • Vasthouden, bergen en afvoeren.

Deze strategie houdt in dat overtollig water zoveel mogelijk bovenstrooms wordt vastgehouden in de bodem en in het oppervlaktewater. Indien vasthouden niet mogelijk is wordt het water tijdelijk geborgen in bergingsgebieden. Pas als vasthouden en bergen niet voldoende opleveren wordt het water afgevoerd. • Schoonhouden, scheiden en zuiveren. Bij deze strategie gaat het erom dat het water zoveel mogelijk schoon wordt gehouden. Als schoon houden niet lukt, worden schoon en vuil water zoveel mogelijk gescheiden, en als laatste komt het zuiveren van verontreinigd water aan bod. Waterwet Centraal in de Waterwet staat een integraal waterbeheer op basis van de ‘watersysteembenadering’. Deze benadering gaat uit van het geheel van relaties binnen watersystemen. Door middel van één watervergunning regelt de wet het beheer van oppervlaktewater en grondwater en de juridische implementatie van Europese richtlijnen, waaronder de Kaderrichtlijn Water. 4.2 Rijksbeleid 4.2.1 Nationaal Waterplan Toetsingskader Op basis van de Waterwet wordt elke zes jaar een Nationaal Waterplan vastgesteld. Het Nationaal Waterplan is het Rijksplan voor het waterbeleid in Nederland. Op 22 december 2015 is het Nationaal Waterplan 2016-2021 vastgesteld. Het Nationaal Waterplan geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de planperiode 2016-2021, met een vooruitblik richting 2050.

Het Nationaal Waterplan 2016-2021 wordt opgevolgd door het Nationaal Water Programma 2022-2027. Hierin wordt het Nationaal Waterplan en het Beheeren ontwikkelplan integraal opgepakt, zodat het Rijk zich voor kan bereiden op de komst van de Omgevingswet.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 17/39

In het deelprogramma veiligheid van het Nationaal Waterplan wordt onderzocht hoe Nederland zich tegen overstromingen gaat beschermen en van welk beschermingsniveau daarbij wordt uitgegaan. Het resultaat van dit programma leidt tot een verbetering van de veiligheid tegen overstromingen tot een maatschappelijk aanvaardbaar risiconiveau. Dit beleid (meerlaagse veiligheid) is gebaseerd op 5 pijlers: • Preventie: Dit gaat in de regel over de aanleg van keringen en het doen van maatregelen aan de waterzijde om de belastingen op een kering/ gebied te verlagen. • Gevolgbeperkingen: de gevolgen van mogelijke extreem hoge waters of zelfs waterstanden daarboven moeten worden beperkt. • Crisis management: wanneer er toch evacuatie nodig is moet er een crisisplan beschikbaar zijn. • Herstel (na in/-overstroming): zodanig bouwen en ordenen dat herstelwerkzaamheden doelmatig kunnen worden uitgevoerd. • Waterbewustzijn: de risico’s van het buitendijks wonen onder de aandacht brengen bij de bewoners

Figuur 16: de vijf pijlers van meerlaagse veiligheid. Bron: www.magazinesrijskwaterstaat.nl, 2023.

Beoordeling Preventie De Rietlanden betreft een buitendijkse ontwikkeling met gegeven waterstanden. Mogelijke ingrepen in de rivier (stroomopwaarts of stroomafwaarts) zijn niet bekend. Ter preventie wordt het maaiveld verhoogd tot +3,90 m NAP. Gevolgbeperkingen Om overlast van extreem hoog water te voorkomen kan er door adaptief te bouwen rekening gehouden worden met extremen. Het vloerpeil wordt bepaald op +4,20 m NAP. Er zal een waterdichte coating aangebracht worden aan de onderkant van de buitengevel en de buitendeuren op de begane grond zullen vochtdicht zijn. Hierdoor zijn de woningen beter beschermd tegen hoog water. Entrees van parkeergarages worden beschermd met een zelf sluitende keerwand (self closing flood barrier). Crisis management Als extra veiligheidsmaatregel ten behoeve van extreem hoog water zal de ontwikkelaar een beveiligingssysteem monteren in het water. Het zal gaan om een NAP peilstok met een elektronisch hoogte waarschuwingssysteem. Met dit systeem kunnen instanties en mensen tijdig worden gewaarschuwd, ruim voordat er een extreem hoge waterstand ontstaat.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 18/39

Herstelmanagement Tijdens de directe nasleep van een overstroming willen bewoners weten hoe lang het herstel gaat duren, of het vergoed wordt, welk budget er is voor het herstel, welke standaarden er gelden en wie het herstel gaat leiden. Informatievoorziening en communicatie zijn cruciaal tijdens het herstelproces. Door de hoeveelheid actoren, de complexiteit van de maatschappelijke opgave en de onderliggende onzekerheden en vragen van gedupeerden, is een accurate en betrouwbare informatievoorziening over het wederopbouwproces cruciaal. Waterbewustzijn De ontwikkelaar en de gemeente Drimmelen brengen bij de bewoners van De Rietlanden de risico’s van buitendijkse ontwikkelingen onder de aandacht. Gebruikers van buitendijks gebied zijn en blijven zelf verantwoordelijk voor het risico op schade als gevolg van hoogwater. In de koopacte of het huurcontract van de woningen wordt een bepaling opgenomen die bewoners bewust maakt van het feit dat ze in een buitendijks gebied gaan wonen en dat eigenaren zich kunnen verzekeren tegen hoog water. Conclusie Het plan en de betrokkenen instanties schenken voldoende aandacht aan alle pijlers van meerlaagse veiligheid. 4.2.2 Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving Toetsingskader Op 25 november 2022 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat de kamerbrief ‘Water en bodem sturend’ gestuurd naar de Tweede Kamer.

Daarbij geeft de minister aan dan de huidige tijd vraagt om een nieuwe kijk naar het water- en bodemsysteem. Nederland loopt steeds meer tegen de grenzen aan van wat onze oppervlaktewaters en bodem aankunnen. Men krijgt meer te maken met extremen aan beide kanten, zowel periodes van extreme droogte als extreme neerslag. Om Nederland hierop aan te passen moet men anders nadenken over onze ruimtelijke ordening, in combinatie met deze weersextremen. Niet meer de oppervlaktewaters en bodems naar onze hand te zetten, maar onze omgeving aanpassen op deze systemen. Om hier aandacht voor te vragen heeft de minister de brief richting de Tweede Kamer verstuurd, als startschot voor een andere kijk op ruimtelijke ontwikkeling binnen Nederland. In april 2024 is het ‘Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving’ opgesteld. Dit is een eerste landelijke uitwerking van het principe dat water en bodem sturend moeten zijn bij nieuwe ontwikkelingen. Het geeft meer duidelijkheid over waar er gebouwd kan worden door per locatie de risico’s te tonen op het gebied van waterveiligheid, wateroverlast, bodemdaling en drinkwater. Zo kan het ruimtelijk afwegingskader gemeenten, waterschappen en provincies helpen bij locatiekeuzes voor nieuwe ontwikkelingen.

In de brief water en bodem sturend staat ook dat er behorende tot de brief een afwegingskader zal komen waarin de drie opgaven uitgewerkt zullen worden. Dit afwegingskader staat in de figuur hierna weergegeven. Te zien in dit afwegingskader is dat hierin gekeken wordt welke locaties vanaf 2025 geschikt zijn voor nieuwbouw. Het kader begint met punt 10 van de brief, het bouwen in rivierbedding etc. Het kader geeft hiervoor aan dat als dit het geval is er geen bebouwing toegestaan mag worden. Mocht dit niet het geval zijn kijkt men verder naar de diepe polders, ook hiervoor geldt de eis niet bouwen. Alleen is hierbij de ‘nee, tenzij’ toegevoegd, er mag namelijk wel gebouwd worden in de diepe polders als hier voldoende maatregelen tegen genomen worden. Als deze vraag ook met een nee beantwoord kan worden gelden de drie opgaves waaraan een nieuwbouwontwikkeling aan moet voldoen. Hierin komt de afweging van de locatie in beeld, mochten alle drie de opgaven niet voorkomen op de locatie is er vanuit de brief van de minister geen bezwaar op de bouw. Er is dan geen negatieve invloed op de water- en bodemstructuur.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 19/39

Figuur 17: afwegingskader Water en bodem sturend. Bron: ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Beoordeling Bijbehorend tot het afwegingskader is ook door de Rijksoverheid een kaart meegeleverd, in deze kaart is te zien op welke locaties de verschillende opgaven terugkomen en op welke locaties onder meer het ‘niet bouwen’ of ‘nee, tenzij’ uitkomst van toepassing zijn. Deze kaart met daarop aangegeven de locatie Rietlanden is op figuur 15 weergegeven. Zoals te zien op de kaart is de locatie Rietlanden niet bestemd als gebied waar de uitkomsten ‘niet bouwen’ en ‘nee, tenzij’ gelden. Voor de locatie geldt slechts een kleine opgave voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van water- en bodemsysteem. Het feit dat de locatie op de afwegingskaart niet bestemd is als ‘niet bouwen’ locatie heeft te maken met de uitzonderingspositie van het gebied.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 20/39

Figuur 18: Gecombineerde sturingskaart (risicoklassen) bij Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving. Bron: https://klimaatadaptatienederland.nl/aan-de-slag/overheden/klimaatadaptief-bouwen/ruimtelijk-afwegingskader/

De locatie is in de Beleidslijn grote rivieren (Bgr) bestemd als locatie liggend in het rivierbed, maar wel met uitzonderingspositie. Er geldt voor de Rietlanden namelijk een uitzondering, de locatie hoeft zich namelijk niet te houden aan paragraaf 6 van hoofdstuk 6 van het Waterbesluit. Deze uitzondering biedt voor de locatie onder meer de ruimte om gebruik te maken van de Rijkswaterwerken (uiterwaarden, dijken, enz.), zo mag er bijvoorbeeld sediment gestort worden op de locatie. Doordat de Rietlanden in het afwegingskader niet valt onder de categorieën: ‘niet bouwen’ of ‘nee, tenzij’ hoeft men voor de locatie alleen te kijken naar de drie opgaves: drinkwaterbeschikbaarheid, watersysteem en bodemdaling. Mocht uit deze afweging komen dat de drie opgaves geen negatieve gevolgen hebben kan de nieuwe ontwikkeling op de Rietlanden volgens de brief van de minister doorgang ondervinden. Deze drie opgaves staan hieronder uitgewerkt.

Figuur 19:Overzicht spaarbekken Biesbosch. Bron: waterkaart PDOK viewer.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 21/39

Opgave 1: drinkwaterbeschikbaarheid Opgave een is de beschikbaarheid van de drinkwatervoorziening. Mocht dit het geval zijn dient voor de locatie in overleg getreden worden met het drinkwaterbedrijf. In dit geval Brabant Water voor de provincie Noord-Brabant. Allereerst ligt het projectgebied niet in (de buurt van) een grondwaterbeschermingsgebied. Ook voor de Biesbosch ligt de projectlocatie niet in de weg voor de drinkwatervoorzieningen. In de Biesbosch wordt gebruik gemaakt van drie spaarbekken, die niet verbonden zijn met de omliggende waterwegen, de spaarbekken dienen immers niet vervuild te raken. De spaarbekken worden enkel door neerslag aangevuld of gezuiverd Maaswater. Hierdoor heeft de aansluiting van het projectgebied op de Amertak en zodoende de Amer geen invloed op de kwaliteit van beide wateren en dus ook niet op de spaarbekken. Dit is ook onderbouwd in de Watertoets in het bestemmingsplan. Van deze drie spaarbekken, weergegeven op figuur 15, is er dus geen invloed door de locatie Rietlanden. Vanuit de drinkwaterbeschikbaarheid is er dus geen opgave voor het gebied. Opgave 2: Waterveiligheid (overstroombaarheid) De tweede opgave waar een locatie aan moet voldoen is de vraag of de locatie risico heeft qua overstromingskans.

Hierbij gelden twee fases voor een keuze, de eerste is de kans op overstroming vaker dan 1 keer in de 100 jaar waarbij de overstroming meer dan 50 cm bedraagt. Mocht dit het geval zijn geldt het ‘nee, tenzij’ principe. Daarna is de fase van overstromingskans vaker dan 1 keer in de 10.000 jaar, waarbij 20 cm overstroming plaatsvindt. Mocht dit het geval zijn dient men maatregelen te nemen om de schade hiervan zo veel mogelijk te beperken, bijvoorbeeld door te zorgen voor goede evacuatiemogelijkheden boven de 50 cm en schadebeperking van 50 tot 20 cm. Allereerst is er voor buitendijkse gebieden geen normering voor de overstroombaarheid van deze gebieden. Deze ratio’s zijn uitsluitend te gebruiken voor waterkeringen, zoals de dijken. Doordat er geen normering geldt voor het buitendijkse gebied, kan men deze norm zelf bepalen. Normaliter zal men dit stuk buitendijks gebied hetzelfde normeren als de dijk waaraan het gebied grenst. In dit geval is dat het dijktraject 34-1, met de norm 1:1000. Maar het is dus niet zo dat buitendijks gebied deze zelfde norm krijgt. De norm mag zelf bepaald worden, omdat het gebied niet kan overstromen door zijn hoge ligging hoeft men dus niet ook dezelfde normering te handhaven. Door Rijkswaterstaat is het gebied aangegeven als ‘niet overstroombaar’ op de kaart ‘overstromingskans’ uit de Atlas Leefomgeving van Rijkswaterstaat.

Figuur 20: kaart ‘overstromingskans’ uit de Atlas Leefomgeving van Rijkswaterstaat, 2022.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 22/39

Dit wordt ook ondersteund door de hoogte van het gebied. Het gebied ligt hoger dan de dijken langs de Amertak aan de zijde van Geertruidenberg (+3,90m NAP ten opzichte van +3,60m NAP) en dus zal eerst bij de Amertak het achterland in stromen richting Geertruidenberg. Dit is ook te zien in visualisaties van scenario’s waarbij het water verhoogd wordt, daarbij is te zien dat het achterland eerder overstroomt dan de Rietlanden.

Figuur 21: Uitsnede AHN-hoogtekaart ter hoogte van Drimmelen. Bron: www.ahn.nl/ahwn-viewer, 2024.

Als we de hoogte van de onderkant van de woningen nemen (vloerpeil) komen we op een hoogte van 4,20m boven NAP, het maaiveld zou zich na ophoging bevinden op 3,90m boven NAP. Wanneer we dit vergelijken met de verwachte waterstanden uit onder meer het IPCC-rapport en uit de watertoets in het bestemmingsplan zien we dat er uitgegaan wordt van een huidige waterstand van 2,98m boven NAP. Tot het jaar 2125 (100 jaar na oplevering) zien we een waterstand van 3,75m boven NAP. Dit is nog steeds 15cm onder het maaiveld van de ontwikkeling en 45cm onder het vloerpeil van de woningen. Over 100 jaar is er dus nog steeds ruime marge voor de Rietlanden als het gaat om hoge waterstanden. Ook in 2125 is er dus een kleine kans op overstroming van de Rietlanden, dit ook in combinatie dat alle dijken langs de Amer en stroomop en –afwaards hoger liggen dan de Rietlanden, anders kan het water alsnog stroomop en –afwaarts delen van Nederland onder water zetten voordat het de projectlocatie bereikt heeft. Zoals te zien is er voor de Rietlanden geen opgave vanuit het watersysteem (overstromingskans). Natuurlijk bestaat er een kans op overstroming, maar dit zou pas gebeuren als merendeel van Nederland al onder water staat wat lager gelegen is dan 3,90m onder NAP. Opgave 3: bodemdaling De derde en laatste opgave waar een locatie naar moet kijken volgens het afwegingskader is bodemdaling.

Bij een bodemdaling van 30 cm tot 2050 is een verandering van inrichting en/of bouwwijze noodzakelijk, ook dient er beter gekeken te worden of er echt geen andere locatiekeuze te maken is. Van 30 tot 5cm bodemdaling is er ook een opgave, maar minder groot dat boven de 30 cm. Hierdoor moeten er nog wel keuzes gemaakt worden over de inrichting en bouwwijze van het project. Is dit niet het geval is er geen opgave vanuit de bodemdaling. Voor het projectgebied zijn geen aanwijzingen voor een bodemdaling van meer dan 5 cm tot 2050. Desalniettemin wordt er in het ontwerp wel rekening gehouden met bodemdaling. Zo worden de landtongen opgehoogd en wordt

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 23/39

dit zand ingeklonken, dit om het zand te verdichten en ervoor te zorgen dat de ophoging minder snel daalt dan zonder maatregelen. Hierdoor kan ervoor gezorgd worden dat de woningen in 2050 nog steeds op gelijke hoogte liggen dan de stoep. Vanuit de bodemdaling is er dus ook geen opgave voor project de Rietlanden. Conclusie Met het ‘afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving’ is de opdracht voor de Rietlanden om beter rekening te houden met extreme weersomstandigheden. Op de bijbehorende op deze kaart is te zien dat de locatie Rietlanden een locatie is waar gebouwd mag worden. Er geldt alleen een kleine opgave. Om te kunnen bouwen moeten de drie opgaven (watersysteem, drinkwaterbeschikbaarheid en bodemdaling) geen negatieve invloed hebben op het water- en bodemsysteem. Het woningbouwplan de Rietlanden respecteert de drie opgaven. Er is volgens het afwegingskader dus geen rede om de ontwikkeling tegen te houden op basis van de brief Water en Bodem sturend. Zodoende kan deze buitendijkse ontwikkeling toch doorgang ondervinden. Desondanks zijn er ook een aantal extra maatregelen gepresenteerd ten behoeve van extra waterveiligheid. Dit om er echt voor te zorgen dat er geen overstromingskans is voor de Rietlanden en het gebied juist het meest waterveilige locatie in de omgeving is.

Algemene conclusie luidt dus dat de ontwikkeling doorgang kan ondervinden, omdat deze voldoet aan de opgaves van het afwegingskader. 4.2.3 Beleidslijn grote rivieren (vanuit Barro) Toetsingskader De beleidslijn grote rivieren is het afwegingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen in het rivierbed. De beleidslijn is aan de orde bij de concrete regulering van afzonderlijke activiteiten via de Omgevingswet en de daarop gebaseerde regelgeving. De beleidslijn grote rivieren heeft als doel de beschikbare afvoer- en bergingscapaciteit van het rivierbed van de grote rivieren te behouden en ontwikkelingen tegen te gaan die de mogelijkheid tot rivierverruiming door verbreding en verlaging feitelijk onmogelijk maken. Beoordeling Rijkswaterstaat is bevoegd gezag voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van de Amer. Op de kaart Beleidsatlas Grote Rivieren (BGR) van de omgeving Drimmelen is te zien dat het plangebied in het gedeelte van het rivierbed valt waar artikel 6.16 van het Waterbesluit niet van toepassing is [3]. Het plangebied is hiermee uitgezonderd van vergunningplicht, hier mag alles zonder voorwaarden. Er geldt wel dat je minimaal 25 m uit de oever moet blijven in verband met scheepvaart. Uit de legger van Rijkswaterstaat is te herleiden dat de oever zich op meer dan 200 m uit het plangebied bevindt [4].

Figuur 22: Legger Rijkswaterstaatwerken oevers.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 24/39

Figuur 23: uitsnede kaartblad 036 ‘Brabantse Biesbosch 2’ uit de Beleidsatlas Grote Rivieren.

Uit het Beheerplan rijkswateren (BPRW, vastgesteld door de ministers) is te herleiden dat het plangebied niet ligt in KRW-relevant gebied [5]. Het plangebied bevindt zich ook niet nabij KRW maatregelen en geplande KRW maatregelen.

Figuur 24: KRW-viewer RWS Oost- en Zuid-Nederland.

Conclusie Het plangebied ligt in het gedeelte van het rivierbed waar artikel 6.16 van het Waterbesluit niet van toepassing is. Het plangebied is hiermee uitgezonderd van vergunningplicht, hier mag alles zonder voorwaarden. Het plangebied dient 25 m uit de oever te blijven in verband met scheepvaart. Het huidige plangebied bevindt zich op 200 m afstand uit de oever. Het plangebied niet ligt in KRW-relevant gebied.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 25/39

4.3 Provincie Noord-Brabant Met de Brabantse omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ hebben Provinciale Staten in december 2018 de visie op de fysieke leefomgeving vastgesteld. De visie bevat de opgaven die er liggen voor de nabije toekomst, welke ambities en concrete doelen de provincie zichzelf heeft gesteld en hoe ze daaraan willen werken. De omgevingsverordening sluit aan op de Omgevingswet en de werkwijze van de Omgevingsvisie. Bij het opnemen van instructieregels aan gemeente en waterschap geldt dat deze nodig zijn vanuit de opgaven en ambities uit de omgevingsvisie, bijvoorbeeld omdat waarden of een onderwerp gemeentegrens overstijgend zijn of om een uniform beleid binnen de provincie te realiseren. Bij het vormgeven van de instructieregels geldt dat waar mogelijk is gewerkt met kaders die ruimte bieden voor eigen beleidsmatige invullingen. Voor enkele onderwerpen, zoals het Natuurnetwerk Brabant, beleid rondom de veehouderij of het voldoen aan omgevingswaarden is die ruimte beperkt. Op grond van de verplichting in de Waterwet om een regionaal waterplan op te stellen heeft de provincie de Omgevingsverordening Noord-Brabant opgesteld [2]. Hieronder is uiteengezet welke werkingsgebieden van de omgevingsverordening overlappen met het plangebied.

4.3.1 Rivierbed Toetsingskader In aanvulling op de rijksregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving zijn voor de in deze verordening aangewezen gebieden aanvullende regels opgenomen vanwege het realiseren van een adequate hoogwaterbescherming. Het rivierbed is het gebied vanaf de buitenkruinlijn van een primaire waterkering in de richting van de rivier. Het gaat dus om gebieden (veelal uiterwaarden) langs de grote rivieren. In artikel 3.34 van de Interim omgevingsverordening is het volgende opgenomen: 1. Een omgevingsplan van toepassing op Rivierbed strekt mede tot bescherming tegen overstroming. 2. Als een omgevingsplan binnen Rivierbed voorziet in de ontwikkeling van een gebruiks- of bouwactiviteit, bevat het omgevingsplan een onderbouwing dat: A. De activiteiten en functies niet kwetsbaar zijn voor de waterdiepte en de frequentie van overstromen; B. Is verzekerd dat mensen en dieren op doelmatige wijze geëvacueerd kunnen worden; en C. Is verzekerd dat de permanente aanwezigheid van mensen hoogwatervrij kan plaatsvinden.

Figuur 25: Provincie Noord-Brabant Omgevingsverordening: rivierbed

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 26/39

Beoordeling Omdat het hier een buitendijks gebied betreft wat nu al reeds op een hoogwatervrij terrein ligt gelden er in principe geen normen, het aanhouden van de norm die direct voor het binnendijkse gebied ligt is dan wel voor de hand. De provincie vindt het in aanvulling op het Barro van belang om rekening te houden met de bijzondere situatie dat er in het rivierbed van overheidswege geen bescherming tegen overstroming wordt geboden. Daarom is het belangrijk dat er geen functies en activiteiten in het rivierbed worden toegelaten die een gevaarlijke situatie opleveren. De functies wonen en horeca zijn geen functies die gevaarlijke situaties kunnen opleveren, zoals dijkdoorbraken of verzakkingen (mits goed geconstrueerd). Het plan maakt geen Bevi-inrichtingen mogelijk. Bij een maatgevende hoogwaterstand kan schade ontstaan aan de woningen en het gebied. Bouwtechnische aanpassingen kunnen noodzakelijk zijn of voordelen opleveren. Zo kan met bevoegd gezag besproken worden of het overstromingsbestendig maken van woningen tot 1 m boven het vloerpeil zodat de definitie van ‘overstroming’ kan worden verruimd. Hierbij kan worden gedacht aan een hoger toelaatbaar overslagdebiet, waardoor het terrein lager kan worden aangelegd. Een definitieve keuze in het ontwerpniveau is in deze rapportage niet gemaakt. In basis gelden voor buitendijkse gebieden geen veiligheidseisen.

Geadviseerd wordt om voor de bepaling van de toelaatbare overstromingskans en het bijbehorende overslagdebiet als ontwikkelaar in gesprek te treden met de beoogd eindbeheerder, veiligheidsregio en verzekeraars. Er zal een calamiteitenplan nodig zijn in het geval van een hoogwater. Daarbij is het als onderdeel van het calamiteitenplan van belang om de beschikbaarheid van vluchtroutes tijdens een hoogwater in beeld te hebben. Indien vluchtroutes laagfrequent overstromen, verkleind dit de kans op slachtoffers. Er zijn met dit plan meerdere vluchtroutes mogelijk gemaakt. 4.3.2 Grondwaterbescherming, waterwingebied, boringsvrije zone en rivierwaterwinning Toetsingskader Het grondwater is een belangrijke bron voor de openbare drinkwatervoorziening. Veel Nederlandse huishoudens ontvangen hun drinkwater uit grondwater. Daarnaast zijn er Brabant enkele rivierwaterwinningen. Met het oog op de continuïteit van de levering van drinkwater voert de provincie al geruime tijd een beschermingsbeleid, gericht op minimalisering van de risico's op achteruitgang van de kwaliteit. Daarvoor is er waterwingebied, grondwaterbeschermingsgebied en boringsvrije zone aangewezen. Naast de hiervoor genoemde grondwaterbeschermingsgebieden is een vierde zone opgenomen, de beschermingszone rivierwaterwinning. Deze zone is op verzoek van Rijkswaterstaat opgenomen.

Beoordeling en conclusie Het plangebied bevindt zich niet nabij een grondwaterbeschermingsgebied (artikel 3.11 IOV), waterwingebied (artikel 3.10 IOV) en boringsvrije zone (artikel 3.12 IOV). Voor de beschermingszones

van het grondwater zijn in aanvulling op de zorgplicht nog aanvullende regels opgenomen. Het plangebied bevindt zich wel in een beschermingszone rivierwaterwinning (zie figuur 4). Voor de

Beschermingszone rivierwaterwinning gelden geen aanvullende regels. Dit betekent dat alleen de zorgplicht van toepassing is op het plangebied.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 27/39

Figuur 26: Provincie Noord-Brabant Interim Omgevingsverordening: grondwaterbeschermingsgebied, waterwingebied, boringsvrije zone en beschermingszone rivierwaterwinning.

4.3.3 Norm wateroverlast stedelijk gebied Toetsingskader Artikel 4.2 van de Interim Omgevingsverordening, lid 1, stelt het volgende: Binnen Norm wateroverlast stedelijk gebied geldt met het oog op de bergings- en afvoercapaciteit waarop regionale wateren moeten zijn ingericht, als omgevingswaarde wateroverlast een overstromingskans van: a. b.

1/100 per jaar voor gebieden die in een ruimtelijk plan bestemd zijn voor de doeleinden bebouwing, hoofdinfrastructuur en spoorwegen; 1/10 per jaar voor overige gebieden.

De omgevingswaarde drukt de hoogst toelaatbaar geachte kans op overstroming uit ofwel hetwenselijk geachte beschermingsniveau. De normering bakent de zorgplicht af diede waterbeheerder heeft op het vlak van het voorkomen dan wel beperken vanontoelaatbare wateroverlast door inundatie vanuit oppervlaktewater ten gevolgevan neerslag. Zij geeft daarmee helderheid voor de burgers en de bedrijven overhet restrisico en hun eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van roerende en onroerende zaken. Er gelden verschillende omgevingswaarden: een omgevingswaarde voor het stedelijk gebied (met een gebied waar een afwijkende omgevingswaarde geldt), een omgevingswaarde voor het buitenstedelijk gebied (met een gebied

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 28/39

waar een afwijkende omgevingswaarde geldt) en een omgevingswaarde voor een gebied waar geen normen gelden. Deze waarden zijn gekoppeld aan de volgende locaties: Norm wateroverlast stedelijk gebied, Afwijkende norm wateroverlast stedelijk gebied, Norm wateroverlast buiten stedelijk gebied, Afwijkende norm wateroverlast buiten stedelijk gebied en Normvrij gebied.

Figuur 27: Provincie Noord-Brabant Omgevingsverordening: Norm wateroverlast.

Beoordeling en conclusie Het plangebied bevindt zich in het gebied Norm wateroverlast stedelijk gebiedFout! Verwijzingsbron niet gevonden.. Binnen Norm wateroverlast stedelijk gebied geldt met het oog op de bergings- en afvoercapaciteit waarop regionale wateren moeten zijn ingericht, als omgevingswaarde wateroverlast een overstromingskans van: 1/100 per jaar voor gebieden die in een ruimtelijk plan bestemd zijn voor de doeleinden bebouwing, hoofdinfrastructuur en spoorwegen. En 1/10 per jaar voor overige gebieden. Het doeleinde van het plangebied wordt bebouwing, hiermee is de norm 1/100. Deze norm kan worden aangehouden bij rioolberekeningen. Met de ophoging van de Rietlanden tot 3,90 boven NAP kan worden geconcludeerd dat de overstromingskans niet langer bestaat. 4.4 Waterschap Brabantse Delta Het waterbeheer in het plangebied is niet in handen van Waterschap Brabantse Delta. Als gebiedspartner en waterautoriteit zien ze het wel als taak om de gemeente, bij de besluitvorming rondom kwetsbare locaties, te wijzen op de risico’s. Het waterschap adviseert om niet buitendijks te bouwen. Dit standpunt heeft het waterschap in een brief gecommuniceerd naar het college van de gemeente Drimmelen. Het waterschap heeft haar beleid vastgelegd in het Waterbeheerprogramma (2022-2027) [5].

Als het gaat over normen en criteria, dan zijn de Keur [7] en de Legger [8] van het waterschap belangrijke uitgangspunten voor de waterhuishouding. In de Keur staan onder andere gebodsbepalingen en verbodsbepalingen en regels voor functies en activiteiten langs watergangen en waterkeringen. Gezien het waterschap voor dit project geen bevoegd gezag is, zijn de regels van het waterschap niet van toepassing op deze gebiedsontwikkeling.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 29/39

4.5

Gemeente Drimmelen

4.5.1 Water- en Rioleringsplan Drimmelen 2023-2027 Toetsingskader In dit WRP geeft de gemeente Drimmelen onder meer weer hoe zij invulling geeft aan haar zorgplichten voor de betreffende waterstromen. Concreet betekent dit een overzicht op hoofdlijnen van alle aanwezige gemeentelijke voorzieningen en de activiteiten die in de planperiode worden ontplooid om deze voorzieningen te onderhouden en te beheren of te vervangen. In het Water- en Rioleringsplan Drimmelen is eveneens het vGRP (verbreed gemeentelijk rioleringsplan) opgenomen. In het vGRP geeft de gemeente de volgende zaken aan:’ Bij projectmatige nieuwbouw worden de voorzieningen voor de afvoer van afvalwater en hemelwater (bijvoorbeeld uitleggers naar de hoofdriolering) en eventueel voor grondwater aangelegd bij het bouwrijp maken van de locatie. De kosten hiervoor worden opgenomen in de exploitatieopzet en verrekend met de grondeigenaar en/of ontwikkelaar. Alle nieuwbouw- en herstructureringsprojecten worden toekomstbestendig uitgevoerd, waarbij het scheiden van afvalwater en hemelwater (ontvlechten) de norm is. Verhard oppervlak wordt volledig afgekoppeld en waar mogelijk dient regenwater op eigen terrein te worden gebufferd. Afhankelijk van de karakteristieken van het gebied wordt een keuze gemaakt tussen bovengronds of ondergronds verwerken van regenwater.

In een rioleringsplan (of waterparagraaf) zal worden nagegaan waar hemelwater kan worden ingezet voor de lokale waterhuishouding en aan welke eisen moet worden voldaan. Het hemelwater dat niet aan deze criteria voldoet, wordt ingezameld en afgevoerd naar de RWZI. Ook worden aspecten als droogte, veilige bouwhoogte en drooglegging beschouwd. Voor iedere ontwikkeling die leidt tot nieuwe verharding of een toename aan verharding, geldt een bergingseis conform de regels uit de Keur van waterschap Brabantse Delta. Daarin is opgenomen dat voor verharding boven de 500 m2 een bergingseis geldt van 60 mm over het verharde oppervlak. In verband met de verwachtte klimaatverandering moet elke nieuwe voorziening doorgerekend worden met een regenwaterbelasting die overeenkomt met een bui 09 uit de Leidraad Riolering (29 mm in een uur). Hierbij mag geen water-op-straat optreden. Ook dient een doorkijk met bui 10 (36 mm in drie kwartier) te worden gegeven. Bij de ontwerpberekeningen van open waterbergingen (bijvoorbeeld wadi’s) geldt dat deze niet mogen overstromen bij een belasting van bui T=100. Alle nieuw te realiseren bebouwing binnen de gemeente Drimmelen wordt aangesloten op de (druk)riolering of een alternatieve voorziening die voldoet aan de eisen van de Regeling lozing afvalwater huishoudens.

Dit wordt afgedwongen door ongezuiverde lozingen op oppervlaktewater en in de bodem in principe niet toe te laten. Bij de omgevingsvergunning wordt melding gemaakt van de verplichting aan te sluiten op de riolering. Ondergrondse garages moeten conform het Bouwbesluit waterdicht zijn ter voorkoming van intredend grondwater. Afvoeren op de riolering die onder het straatniveau liggen, moeten worden voorzien van een waterkerende voorziening. Dit om te voorkomen dat de afvoer overstroomt bij vulling van het gemeentelijke riool. Om afvoer van regenwater te garanderen kan een pomp geplaatst worden. Deze moet voldoende capaciteit hebben om het water weg te drukken bij een volstaand gemeentelijk riool. De eigenaar is verantwoordelijk voor een goede aanleg. Ondergrondse kelders moeten conform het Bouwbesluit waterdicht zijn ter voorkoming van intredend grondwater. Afvoeren op de riolering die onder het straatniveau liggen, moeten worden voorzien van een

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 30/39

waterkerende voorziening. Dit om te voorkomen dat de afvoer overstroomt bij vulling van het gemeentelijke riool. De eigenaar is verantwoordelijk voor een goede aanleg. De gemeente wil structurele grondwateroverlast voorkomen. Daarom hanteert de gemeente een streefwaarde voor de maximale grondwaterstand (ontwateringsdiepte) om structurele overlast te voorkomen bij in- en uitbreidingen. Deze streefwaarde is afhankelijk van lokale kenmerken van de betreffende (ontwikkel)locatie. De streefwaarden zijn weergegeven in de navolgende tabel.

Figuur 28: Streefwaarde gewenste grondwaterstanden

Beoordeling en conclusie Het verbreed gemeentelijk rioleringsplan bevat hoofdzakelijk aandachtspunten voor bij de civiele uitwerking van de bouwplannen. De definitieve uitwerking van de woonwijk is nog niet voorhanden. In overleg met de gemeente Drimmelen heeft al wel een eerste uitwerking van de inrichting van de openbare ruimte en aandacht voor waterafvoer en oevers plaatsgevonden.

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 31/39

datum referentie

6 november 2024 221510_AdB_WAT_0001_v4.1

P 32/39

5

Conclusie en aanbevelingen

De beoogde ontwikkeling omvat meerdere ruimtelijke aanpassingen in het plangebied, waaronder het realiseren van woningen en bestratingen. Deze ontwikkeling heeft potentieel negatieve effecten voor het watersysteem, waardoor maatregelen voor genomen moeten worden. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste conclusies en aandachtspunten: 5.1 Conclusies • Het plangebied overlapt met de beschermingszone rivierwaterwinning. Alleen de zorgplicht is van toepassing op het plangebied; • Het plangebied ligt in het gedeelte van het rivierbed waar artikel 6.16 van het Waterbesluit niet van toepassing is. Het plangebied is hiermee uitgezonderd van vergunningplicht, hier mag alles zonder voorwaarden; • Het plangebied dient 25 m uit de oever te blijven in verband met scheepvaart. Het huidige plangebied bevindt zich op 200 m afstand; • Er is geen bergingseis over (de toename van) het verhard oppervlak binnen het plangebied. Desalniettemin wordt in het kader van klimaatadaptatie binnen het plangebied extra waterberging gerealiseerd bij extreme neerslag.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=f3854551-c9f8-421c-bb5f-bce82085a6de